Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi. Paralipomenon Ca. IMNico. de lyra

mihimetip̄i et meis iuxͣ hiſmēiūbcanes: ſi aures ſurdę ſt̓ cęteroꝝ.FFinit ſecundus prologus.Aralipomenō liber inp ſtrum̄ti veterꝭ epithomę: tātꝰ ac tal̓ ē vt abſqꝫillo ſi quis ſcientiā ſcripturaumſibi voluerit arrogare ſemetip̄mirrideat: per ſingula quippe nomina iuncturaſqꝫ verborum etprętermiſſę in libris regum tanguntur hiſtorię: et innumerabiles explicātur euāgelij q̨̄ſtiōes.Incipit primꝰ liber dabreiamīid eſt Paralipomenō.Dam ſeth a. Iax5enos caynā malaleel iareth enochmatuſale lamechnoe ſem cham et bhi poſſederūt terrā in aſia ab amano ⁊ thauionem habitant.I galathe.I he ſeptē gentes ad aquibiaphet. Filij iāphet: gomer maa ſchite. b ſ medi c Fiones qui ⁊ greci vn̄et mare ioniuncapādoces.gog mādai ⁊ iauā tubal moſocha F traces. b § ſarmate hoſ greci regmos vocātthiraſ. Porro filij ioner: aſcenec f

Dam ſeth ⁊cͣ. Noe. Ra. Decimꝰ ab adā Ca. Inoē et in geneſi ⁊ in paralipomenon mōſtrat̉: etapte decimꝰ: qꝛ ꝑfectꝰ ē. Un̄ Noe vir iuſtus erat⁊ ꝑfectꝰ in generationibꝰ ſuis ⁊cͣ. h̓ genuit ſem:Acham ⁊ iaphet: ꝑ quos poſt diluuiū rediuiua hominū dilatat̉ ꝓgēnies. b Filij iaphet. Hiero. Hi poſſederūt terrā ī aſiaab amano ⁊ thauro ſyrie cheles ⁊ cilitie mōtibus vſqꝫ ad flumē thanaim.In europa vſqꝫ ad gadara nomīa locis ⁊ gētibus relinquētes ē quibꝰ poſtea immutata ſunt plurima: ꝑmanētcetera. c Thubal. Ra. Hiberes qͥ ⁊hiſpania quibꝰ celtiberia: licet qͥdamitalos ſuſpicētur. d Moſoch. Ra.Capadoces vn̄ vrbs eoruꝫ vſqꝫ hodiemaſacha dicit̉. Septuaginta ꝟo int̓pretes capthurim capādoces arbitrātur. e Filij aūt iauan. Grego. Abhis diuiſe ſunt inſule nationū linguecognatiōes ⁊ gētes. De ionibꝰ .i. grecis naſcunt̉ eliſei: qͥ ⁊ eolides. Un̄ iſtalingua grecie eolis dicit̉. ¶Tharſis Nico. de lyraalicuiꝰ orōis ꝑ maiores deciſiōes et ꝑclauſulas quaſdā cōſtātes ex duabusdictionibus vl̓ pl̓ibꝰ. vt hic: Non mefraudabis: nō ledes: nō ſpoliabis: vn̄colū interp̄tat̉ p̄ciſus ſenſus vl̓ longſententia. In ꝓlogo ſuꝑ Eſa. pleniꝰ īuenies de colo comate ⁊ periodoa Iuxta hiſmeium. quidā fuit philoſophus qͥ dicebat: ſi noluerint mealij audir̄: tn̄ canaꝫ mihimetip̄i. Quidā dicūt hiſmeniū eē fluuiū iuxͣ quenorgia bachi celebrabant̉ cū clamore qͥbuſdā .ſ. clamātibꝰ alijs ſilētibꝰ ⁊ clamantes deridentibꝰ. ⁊ eſt ſenſus:b Si aures ceteroꝝ ſurde ſint .i. ſi ceteri trāſlationē meā cōtēnāt ⁊ eā audire noluerint: tn̄ ego canā .i. trāſferāc Mihimetipſi ⁊ meis amicis. Iuxta hiſmeniū .i. ſicut faciebat hiſmenius ph̓s. Uel iuxta hiſmeniū .i. ſic̄ illi qͥcelebrabāt orgia iuxta fluuiū illū: nō dimittebāt ꝓpter aſtātes qui eos deribebant. orgia orgioꝝ dicebant̉ ſacrificia bachi. ab orge quod eſt cultura: quia ad culturaꝫ anime credebantur pertinere: vel dicuntur ab orge quod eſt ira: quia ī ſacrificijs bachi frequenter mouebantur ad irā. Itē or dicit̉ bonū. get̓a. vn̄ dicunt̉ orgia ī qͥbꝰ ml̓tū vini ⁊ ānone expōebāt̉.Finit qualiſcunqꝫ explanatio iſtius prologi.Incipit poſtilla Nicolai de lyra ordinis minoꝝ: ⁊ primoprologus eiuſdum ſuper Paralipomenon.Olligite fragmenta ne per eāt. Ioh̓. vj. ẜm ſententia Augꝭ. ſuꝑ Ioh̓. Per fragmēta iſta intelligunt̉ verba chriſti ad capienduꝫ ſubtilia:ꝓpter quod non fuerunt data turbis vt ea turbe ſecum portareūt: ſed magis fuit preceptumvt ea colligerent: quia doctores orbis terrarum futuri erantvt dicit ibidē gloſa. ſpeciali tamē ratione verba chriſti dicuntur fragmenta colligēda: quia per chriſtum non fuerūt in aliquo ſcripto collecta: nō enī legitur diſcipulis aliquid ſcriptotradidiſſe ſed tm̄ verbo: qd̓ cōueniebat doctrīe xp̄i qui ē verbū coeternū deo patri: verūtamē diſcipuli eiꝰ ab eo inſpiratiiſta fragmēta collegerunt in quattuor euāgelijs ⁊ in alijs libris noui teſtamēti ẜm ꝙ eis dictū fuerat: Colligite fragmen⁊cͣ. Nūc aūt ita ea ꝙ illa q̄ in nono teſ. facta ſunt figuralit̓ inveteri p̄ceſſerūt. ẜm ꝙ dicit̉. j. ad Coꝝ. x. Omnia in figura cōtingebāt illis: ꝓpter qd̓ in figura collectiōis verboꝝ xp̄i iamdicte: fuit diuinitus inſpiratu Eſdre ſacerdoti ⁊ legiſdoctorivt aliqͣ ad vetꝰ teſtamētū ꝑtinētia q̄ a ſcriptoribꝰ ip̄m p̄cedētibus fuerāt dimiſſa vl̓ minus pbene ſcripta: in hoc libro perip̄m colligerent̉: licet enī aliqͥ dicāt ꝙ ſcriptor huiꝰ libri ignorat̉. tn̄ Ra. Sa. habemꝰ dicētē ꝙ Eſdras ip̄m ſcripilt: ⁊ hͦ adꝑfectionē veteris teſtamēti. vn̄ dicit beatꝰ Hiero. in epl̓a adPaulinū p̄ſbyteꝝ de vniuerſis ſacre ſcripture libris Para-

lipo. liber .i. inſtrumenti veteris epitomē tātus ac talis eſt:abſqꝫ illo ſi qͥs ſcientiā ſcripturarū ſibi voluerit ar rogare ſipſū irrideat: ⁊ licet īcipiat a mūdi pͥncipio ꝓpt̓ qd̓ cronica.teris teſ. d̓r: tn̄ eius pͥncipalis intentio verſat̉ ad ſciq̄ circa libros Regum dimiſſa erāt: ꝓpt̓ qd̓ Hiero. inndūla p̄dicta ſubdit: Perſmina iuncturaſqꝫ verboꝝ ⁊ p̄tein regū libris tangunt̉)merabiles explicant̉ euāgelijꝓpter qd̓ in hoc libro ſil̓is ꝓceſſus eſtſicut in libro Regū: ſic̄ magis viin huius libri diuiſione. Ca.Dam ſethenos caynā.Liber Paral̓. ſic diuitur: qꝛ pͥmo agitur degno iſraelis vnito. ſecūdo d̓ bipartito. ij. libro.Circa primū ſciendū ꝙ texit generationes vſqꝫ ad dauid vt oſtēdat̉ ꝙdauid deſcēdit a patribꝰ ſctīs iacoac ⁊ abraā qͥ primꝰ fidē vniꝰ dei cōter publice p̄dicauit: ſic̄ dictū fuit pen̄.xij. ⁊ occaſione huiꝰ oſtēdit qͣlit̓deſcēdit ab adā per patres ſanctos .ſ.ſeth: noe: ſem ⁊ alios electos. Priigit̉ liber Paral̓. ſic diuidit̉: qꝛ pͥnſi cronice texit genealogias vſqꝫ ad⁊ tūc ꝓſequit̉ de factꝭ eius. x. ca. Quof ad pͥmū pͥmo ponit ordineꝫ genernū vſqꝫ ad iacob: qꝛ vſqꝫ ad eum nullageneratio fuerat tota electa. SScd̓o.iacob ꝑ. xij. patriarchas texunt̉ generationes ſequētes vſqꝫ ad tranſmigrationē babylōis. ca. ij. Tertio generationes poſt trāſmigrationē. ca. ix. Circa primum texit primo generationeab adā vſqꝫ ad noe. Secūdo ꝑ tres filios nōe vēit ad abraā. ibi: Filij iaphet.Tertio ꝑ tres vxores abraā vēit adcob: dans cuilibet numeꝝ certum. ibFilij autē abraā. Circa primū d̓r: Adiſeth ⁊cͣ. ſubintelligit̉ genuit: ⁊ ſic de aliis. de cayn aūt ⁊ abel filijs adā non facit mentionē: quia abel mortuus fuit/ne generatione: ⁊ generatio ipſius cayn fuit tota deleta in diluuio. Generationes autem iſte plenius poſite ſunt Geneſis. v. ⁊ ibidē fuerūt expoſite. b Sem cham ⁊ iaphet. in iſtis nō ſubintetur genuit: qꝛ vnꝰ nō gēuit aliū: ſꝫ fuerūt fr̄es ⁊ filij noe: vt hiGen̄. v. ⁊ ſcribunt̉ h̓ qͣſi tres generatiōes: qꝛ filij eoꝝ occupauerūt tres ꝑtes orbis: filij ſem aſiā: filij iaphet europaꝫ: ⁊ filicham africā: vt dicit Ioſephꝰ. j. li. antiqͥtatū. iſtd̓ tn̄ ē īteldū ꝓ maiori ꝑte: n̄ tn̄ totalit̓: qꝛ filij iaphet obuer̄t ꝑtē ali⁊ filij cham ſil̓r. c Filij iaphet. Hic ꝯn̄r ꝑ filioſ nōe deſcēduad abraā: ⁊ pͥmo pōit generatiōes iaphet: ⁊ generatiōes chaꝫ:qꝛ ille nō erāt ꝓſequēde: vltimo vero generationem ſem: q̄ille erant proſequende tanqͣꝫ a deo electe: qꝛ ab ill̓ deſcēdit abraam iſaac ⁊ iacob: ⁊ .xij. patriarche: ⁊ tādē d̓d d̓ patriarchaiuda: cuiꝰ regnū ꝓſequit̉ liber iſte: vt p̄dictū ē. Cōſideraduꝫetiā ꝙ ſic̄ dicit Hiero. li. de hebraicis q̄ſtiōibꝰ. iſti filij nōe a qͣtibꝰ rebus populata eſt terra poſt diluuiū: nomina locis ⁊liq̄rūt: ex qͥbꝰ poſtea mutata ſunt pl̓ima ꝓpt̓ lōgitudine teporū et bella ſuꝑueniētia: ꝑ q̄ deleta ſūt noīa multaꝝ gētiū ⁊ muta nomīa ciuitatū: aliqͣ tn̄ adhuc ꝑmanēt in ſe vl̓ in aliqͦ ſimiliſeu ꝓpinquo. d Gomer. A quo noīati ſūt galathe ⁊ poſteagallici: vt dicūt aliqͦ. alij autē dicūt ecōuerſo ꝙ a goner primodicti ſūt gallici: ⁊ poſtea galathe: qꝛ ſenones galli duce brenſiobtinuerūt italiā: ⁊ poſtea intrātes greciā vocati ſūt a rege bthynie in auxiliū ⁊ obtēta victoria ꝓ mercede laboris acceperūt quandā regni eiꝰ ꝑtē quā vocauerūt ex ſuo noīeciā: ⁊ nūc dicit̉ galathia: cuiꝰ habitatores mō galathe dicūt̉:Magoga quo deſcenderunt ſchyte ẜm Hieronymum.f Madai. A quo medi. g Et iauan. A quo greci. vndeadhuc grecia in hebreo iauan nomīat̉. h Thubal. Aīhiſpāi. Moſoch. A quo capodaces. vn̄ ⁊ apd̓ eos admanet ciuitas moſecha. k Thiras a qͥ traces. l Flij pomer. nō fac̄ mētionē de filijs magog: thubal: moſoc: ⁊ thirpiqꝛ ſicut dicit glo. hebraica. licet eī iſti haberent filios N.c

A

1

Si