rituſancto pleni ea q̨̄vera fuerūt tranſtulerant: ſed ſcriptorū culpę aſcribendum: duꝫde inemēdatis inemē ꝑdata ſcriptitant: et ſę cpe tria noīa ſubtractꝭe medio ſyllabis ī vnūvocabuluꝫ cogūt: vel de regione vnū nomeneꝓpter latitudinē ſuaꝫ fin duo vl̓ tria vocabula diuidūt. Sed ⁊ ipſe sappellatiōes n̄ homi-nes vt plęriqꝫ eſtimātſed vrbes ⁊ regiōes ⁊ſaltꝰ ⁊ ꝓuīcias ſonāt: k⁊ obliquę ſub interp̨̄ 1tatiōe ⁊ figura eoꝝ q̨̄ ndaꝫ narrant̉ hiſtorię: ode qͥbus in regnoꝝ li 8bro dicit̉: Nonne ecce rhęc ſcripta ſūt in libroverboꝝ dierū regū iuda? Quę vtiqꝫ in no sſtris codicibꝰ nō habētur. hoc pͥmū ſciendūꝙ apud hebręos paralipomenon lib̓ vnꝰſit: ⁊ apd̓ illos vocatꝰdabreiamin. id eſt: v̓ba dierū: qui ꝓpt̓ magnitudineꝫ apud nosdiuiſus ē. Deinde etiāillud attendenduꝫ: ꝙfrequēter noīa nō vo tcabula hoīm: ſed rerūv(vt dixi) ſignificātiasſonāt. Ad extremū ꝙ xomīs eruditio ſcriptu yrarum in hoc continetur: et hiſtorię quę velp̄termiſſe ſunt in ſuislocis: vel perſtrictę le 3uiter: hic per quędamverborum compēdiaᵇexplicantur. Orationum itaqꝫ veſtrarumadiutꝰ auxilio: miſi librū beniuol̓ placituꝝ:tamen inuidis diſplicituꝝ eſſe nō ambigo. fOptima eī quęqꝫ (vtait Pliniꝰ) malūt cōtēsnere plęriqꝫ qͣꝫ diſcere.Si qͥs ī hac īterp̄tati-
ſpectans: in cuiꝰ fretop ſcadſqua eſt ⁊ caribdis qͥbus nauigia abſorbent̉idunt̉. Saluſtius dicit italie ꝯiunctaꝫnediū ſpaciū impetu marꝭ diuiium aſciſſum. Ad oſtia tyberis .i. ad portꝰ typeris qui dicunt̉ oſtia: qꝛ ſicut ꝑ oſtia fit ītroirus ⁊ exitus domoꝝ: ſic in portu patet introins ⁊ exitꝰ fluuioruꝫ. vel dicunt̉ ſic ab hoſte:choſtibꝰ occurrit̉. Tyberis italie fluuiꝰTyberio rege albanoꝝ dicit̉: qͥ ī hūc fluuiūpecidit ⁊ de exitio ſuo nomē dedit. nā antea etaihula antiquū nomē a colore habuit ꝙ niuipus albꝰ ſit: ip̄e aūt eſt tyberis qͥ ⁊ tybris: ſedteberis in qͦtidiano ſermone: tybris in verſuſido. etymol̓. xiiij. Flagitaſſetꝭ .i.d̓r: ita d̓ſſetis. vide in opuſculo de vocabul̓ biblie vbi exponit̉ flagitiū: ⁊ ibi inuenies originē huiꝰ verbi. Vt vobis paralipomenon latino ſermōe trāſferrē .i. trāſlationē paralipomenon ẜm ſeptuaginta qͥ de hebreo trāſtuleruntIn grecū: de greco verterē in latinū: et ꝙ ita ſitidū ptꝫ ꝑ hoc qd̓ dicit̉ ī fine ꝓlogi: Ubig aſtericos ⁊cͣ. Conſtat enī ꝙ ip̄e nō poſucos ⁊ obelos in illa trāſlatōe quā fecitreo inū: ſed ſolū in correctiōe trāſnta interpretū. vn̄ dicit ip̄e īꝓlogi: Memini editionem ſefineta tranſlatoꝝ olim de greco emēdataꝫetyberiade. Hic ponit̉ duīe nr̄iūt: Scripſi .i. aliquidaſſumere eī dicit̉ ad ſeimere. De tyberiade qͦnine doctore. Legis qͦndaꝫeos admiratiōi habebat̉:pīam ⁊ doctrinā. Et cōum eo. de paralipomeint̓) vulgariter loquētes: ēiū vnguē .i. vſqꝫ ad fineꝫ.onit ibi aliā littera .ſ. QuenAſſumpſi mihi q̄ngͦ de tyberiāde cibat ſtudiū hebreoꝝ. Ceteitant̉. Et ſic: collatiōe facta. Cōfirmatꝰ in veritate hebraica. Au ſus ſum facereqd̓ iubebatis. libere eī vobis loqͦr .i. ſecure. qͣſidiceret: neminē timeo hͦ dicendo. Hic nominū liber: ſcꝫ ꝯtentiuus: qꝛ multa nomīa continet hoīm ⁊ locoꝝ: ſicut ptꝫ in pͥncipio primi libri. Ita vitioſus eſt in grecꝭ ⁊ latinis codicibus: vt facta collatiōe ad hebraicā veritatemArbitrandū ſit: id eſt iudicandū. Non eſſeTam .i. tantū: Hebraica noīa. Ꝙ. i. qͣntuꝫarbitreſt eſſe. Barbara quedaꝫ et ſarmaticaqͣſi diceret: magꝭ iudicādū eſt eſtatica vel pharmati.ca qͣꝫ hecra .i. extranea a ver itate hebraicappl̓i ſunt. vn̄ Lucanin. j. libro.nitant̉ ſarmata bracis. Utruces. vn̄ ſarmaicus cle. vn̄ Ouidius: Neī ſolū. Dicit aūt Iſisͣ li. 1ntibꝰ camꝑis armaLentulꝰ danubio ꝓidiū armorum ſarmateinde dicunt̉ noīa ſarebraicꝭ aliēa. vtPharharma enī vel parmaguentū vl̓ medicamentū. ⁊tica: d̓r medicina. ⁊ indeū. ad vnguentū vel mediciuentuꝫ ⁊ medicina ex diuerſiarant̉. ideo noīa ex diuerpharmatica dicunt̉. Quiſpūſin illo ꝓlogo .ſ. Deſiderij mei ⁊cͣ. dicit aꝑte ꝙoc videt̉ dicere ironice: quismendaciūit ſeptuaginta interpretes ita diujsͣ ꝑ cellulas trāſtuliſſe. Ad hoc dicenduꝫ.hiero. non inuehit̉ ibi cōtra ſeptuaginta: ſed
contra Auguſtinū qͥ ita diuidebat eos. hicaūt aſſerit eos plenos fuiſſe ſpūſancto: qͦ inſpirante tranſtulerūt: non tn̄ diuiſi: vt dicitAugꝰ. a De inemendatis. exemplaribus. b Inemendata. exemplaria.c Scriptitāt. id eſt frequēter ſcribunt.d Cogunt. coadunāt: ⁊ in iſta ſignificatione ponit Uirgiliꝰ cogere in Buccolicis. dicens in tertia egloga: Tityre coge pecus: tupoſt carecta latebas. Idē in eadem egloga:Cogite oues pueri ſi lac p̄ceperit eſtus.ē E regione .i. econtrario: ſicut vna regioopponit̉ alij: vel diſponit̉ contra eam.fPropter latitudinē. vniꝰ nominis.Sed ⁊ ip̄e appellationes. id eſt nomina.h Non ſonant .i. ſignificant. i Hoīesvt pleriqꝫ .i. aliqui. k Eſtimant: ſꝫ vrbes⁊ regiones ⁊ ſaltus ⁊cͣ. ex qͦ ſequit̉ magnumincōueniens: eo ꝙ noīa ita male ſcribūturꝙ .ſ. facta interp̄tatōe noīm ẜm figuraꝝ adaptationē q̄dā hiſtorie recitant̉ nō vere. Aliqn̄ enī noīa hoīm accipiunt̉ ꝓ noībꝰ locoꝝ.⁊ hoc eſt qd̓ d̓r hic. l Et obliq̄. i. nō recte.Sub interp̄tatiōe .i. expoſitiōe noīm vniuslingue ꝑ noīa alteriꝰ. m Et figura. ficta.n Eoꝝ. noīm: q̄ ſic falſo dicunt̉ h̓ figurariꝑ illud. o Quedā narrant̉ hiſtorie. q. d.ex corruptiōe noīm ſequit̉ corruptio narrationis hiſtoriaꝝ. p De qͥbꝰ .ſ. hiſtorijs.In regnoꝝ libro d̓r. librū Regū appellat librū regnoꝝ: quia ibi agit̉ de duobꝰ regnis: ſcꝫ de regno duarum tribuū: qd̓ dicit̉regnum iuda: ⁊ de regno decem tribuū: qd̓dicit̉ regnū iſrael. r Nonne ecce hec ſcripta ſunt in libro verborū dierum ⁊cͣ. Hic patet ꝙ liber verborū dierum regum iuda eſtparalipomenon. s Que vtiqꝫ in noſtriscodicibꝰ tranſlatis de editione. lxx. Non habent̉. qd̓ .i. cui ſimile. Nōnulli .i. aliqui. Faciunt in bruto. in illo libro dicto Ciceronisdialogo. Dialogus dicit̉ liber in quo ſermoverſat inter duos: ſicut eſt dialogus Gregorij: in qͦ ſermo verſat̉ inter ip̄m ⁊ petrū diſcipulum ſuuꝫ. ⁊ ſil̓r in bruto dialogice verſat̉ſermo inter brutū ⁊ cathonē auunculū ſuū.⁊ dicit̉ dialogꝰ a dia qd̓ eſt duo: ⁊ logos qd̓eſt ſermo: quaſi dualis vl̓ duorū ſermo. Secent .i. diuidant: In tres partes .i. in tres libros. Etiā illud attendendū eſt ꝙ frequenter noīa nō ſonāt .i. nō rep̄ſentāt. t Uocabula hoīm. ſed aliarū. v Rerū .ſ. vrbiūvel regionum vel aliorū locorū ſignificantias ſonant. x Ad extremū .i. vltimo attendendū eſt. y Ꝙ omīs .ſ. perfecta Eruditio ſcripturarum .ſ. legis prophetaꝝ ⁊ agiographorū. z Perſtricte .i. ſummatim dicte. a Leuiter .i. breuiter. b Per cōpendia .i. breuiter ⁊ vtiliter dicta. Compendium dicit̉ quicqͥd breue ⁊ vtile eſt. vide inopuſculo de vocabulis biblie. c Miſi librum. quē tranſtuli de greco in latinuꝫ .ſ. deeditione ſeptuaginta interpretū. d Beniuolis .i. mihi bona volentibꝰ. e Placiturū. tamē inuidis diſpliciturū. f Nōambigo .i. dubito. ambigere dicit̉ quaſi adambo ſeſe agere quando neſcit quid eligatde duobus: ſed indifferēter ſe hꝫ ad vtrūqꝫ.Plinius. ille autor qui fecit librum degnaturali hiſtoria: vbi agitur de diuerſis naturis rerum. Quid ſit aſtericus: quid obelus inuenies. .sͣ. ante mediū iſtiꝰ ꝓlogi: qͥ ſicincipit. ſcilicet: Deſiderij mei ⁊cͣ. Cetera plana ſunt.Finit qualiſcunqꝫ explanatio iſtius prologi.