Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Nico. de lyra Glo. ordi.FIRegūCa. I

a a § miſericors. bſ deus meꝰ. cſ ſignatus.filiꝰ hie̓roboā filij he̓liū: filij thauſ effundēs. b§ ab effrata vxore caleph: nonbeffraim. c §cōuerſionē .ſ. a malo: ⁊ gratiā.filij ſuph e̓ffrateus: ⁊ habuit du­ a2a § gratia.as vxores. Nomē vni anna: eta F cōuerſio. b Fopera iuſticie.nomē ſecūdę fenenna. Fue̓r̄tqꝫ ⁊a § que prima ⁊ nobilior.b I vtquanto deſideratio: tanto eſſet acceptior partꝰfenennę filij: annę autē nō erant ⁊a ſ filij gratie qui nō cōtēplatiōe ſemꝑ aſſiſtūtn. v c.o. b 5 fortium eſt aſcēdere: ſicut infirmocoderę.liberi. Et aſcendebat vir ille de ban paſca. ſcꝫ in pentecoſte in ſolennitate tabeculorū: vnde ter in anno apparebit omnēmaſculinū corā dono ⁊cͣegi ſcꝫ obtēperās.b F in legee.a ſ in operibus ſanctorūī nō fit metio noctis:qꝛ nō ſunt filij noctis vel tenebrarunciuitate ſua. ſtatutis diebus vta ſ tanqͣꝫ leuita.adoraret: ⁊ ſacrificaret dominoF ciuitas in tribu effraim vbi fuit arca teſtaienti ⁊ tabernaculum domini a tēpore ioſue vſqꝫ ad tempus ſamuelish exercituū in ſylo. Erant aūt ibiduo filij heli ophni et phineesſacerdotes dn̄i. Uenit gͦ dies:a§ quia poſt oblatas victimas cū vxoribus ⁊⁊ immolauit helchana: dēditqꝫ dfilijs ⁊ filiabus leuita veſcebatur.l fenēnę vxori ſuę ⁊ cunctis filijs

a Hieroboā. Miſericors. b Heliū. deꝰmeus. c Thau ſignatus. d Suph. eſfundens. qꝛ ꝑ miſericordiā ad nos veniēs ſignatꝰ ī paſſiōe ait: Deus meꝰ deꝰ meꝰ: vbi ſemetip̄m exinaniēs effudit. Un̄ vnguētū effuſum nomē tuū: effuſūa ſuis inuiſibilibꝰ adnoſtra viſibilia.e Effrateus. Frugifer: qꝛ donis ſpūſſancti abūdat. f Effrateus. Ab effrata vxore caleph: vel effrata ciuitate: q̄ poſt dicta eſt bethleē̓: vel abeffraim (vt nonnulliaiūt) qꝛ fuit de ramatha ciuitate effraim:q̄ ſita eſt in monte ſophim: qͥ mons eſt ī tribū effraim.g Et habuit duasvxores ⁊cͣ. Fenenna ēſynagoga: q̄ fecūda pͥmū filios deo ꝑ legeꝫgenerabat: ſed iam ꝑpter infidelitatē infecunda manet. Annaſterilis eccleſia gentium: q̄ olim ſterilis aꝓle ſpūali: nunc gratia xp̄i redēpta (Anna em̄ interptat̉ gratia) deo filios ꝑ batiſma et ſpiritūſanctūgignit. h Sylo. Eſtin nonageſimo milario Neapoleos ī region athabitana.i Ophni. Diſcalciatus: ſiue inſania conuerſionis. k Phinees. Os mutū ſcribas et phariſeos ſignificat. Qui filij heli dicūt̉: qꝛ heli typūtenet ſacerdotij. Ipi qꝛ nō receperūt quē lex⁊ ꝓphete p̄dixerūt ad inſaniā infidelitatisꝯuerſi os mutū meruerūt hr̄e a ꝯfeſſiōe xp̄i:⁊ qꝛ noluer̄t ſuſcitare ſemē fidei xp̄o defūctofratri meruer̄t diſcalciari: ⁊ eē exͣ ſortē eoꝝ: d̓qͥbꝰ d̓r: calciati pedeſ ī p̄paratiōe euāgelij pacis: ⁊ qꝛ conati ſūt nomē ſpōſi ſibi nō xp̄o vēdicare eccleſiā vſurpādo: nudi remāſerūt aboī dignitate: diſcalciati ab exēplis pr̄iarcharū ⁊ ꝓphetarū. Un̄ ſylo vbi ſacerdotes fuerūt: interp̄tat̉ dimiſſio eiꝰ vel petitio: qꝛ petierūt pilatū: vt dimitteret eis barrabā. Merito gͦ dimiſſi ſūt ⁊ a deo derelicti. l Fenenne ⁊ filiꝰ eiꝰ ⁊ filiabꝰ ꝑtes. Id eſt veſtes: qͣsmutabāt ī feſtiuitatibꝰ. Anne aūt dedit ꝑtēvnā triſtis: qꝛ nō habebat filios qͥbꝰ ampliꝰdaret. Fenenne .i. ſynagoge: ⁊ filijs deditꝑtes .i. tꝑalia bona: iuxͣ illud: dedit eis regiones gētiū: ⁊ qꝛ primū credita ſunt illis eloquia dei. Anne .i. eccl̓ie gētiū dedit ꝑtē vnāſcꝫ ingeniū. Bn̄ ait triſtis: qꝛ cōcluſerat dn̄svulua eiꝰ. nōdū em̄ aduenerat tp̄s miſerēdieiꝰ: vt ſpūali gr̄a fecūdaret̉. Sic̄ fenenna annā: ita ſynagoga gētilitatē d̓ſpiciebat. Multi ex gētilibus redēptoris aduētū: vt in iobreꝑimꝰ expectauer̄t: ⁊ qꝛ ī p̄ce ꝑſeuerauerūt:tādē redēptor flēti ⁊ n̄ capiēti cibū āne ꝯſolationē adhibuit dicens: Anna cur fles ⁊cͣ.Melior ē eccl̓ie vir ſuꝰ .i. xp̄s qͣꝫ decē filij qͦsdeo ſynagoga edebat: qꝛ xp̄m plꝰ nōnūqͣꝫ diligit .i. gram eiꝰ qͣꝫ illos qͦs carnaliter pariebat. Tropologice. Helchana predicator

palis. cū d̓r: Per me: qꝛ ꝟbū ꝓpoſitū d̓r ī ꝑſona ſapiētie īcreate: q̄ deꝰ ē. Scgotāgit̉ rector mīſterialis: cū d̓r Reges ī plurali: qꝛ ſub vno rectore. primo qͦ deueſt ſunt multi reges generis hūani. Circa primū ſciēdū ꝙ ſicut d̓r ī libro d cauſis ꝓpoſitiōe prima: pͥma cauſa plus influit ī cauſatū qͣꝫ cā ſcd̓a: ⁊ iō deus quiprimꝰ ⁊ vniuerſalis rector totiꝰ creature plus facit ad guberationē cuiu ſibercōitatis qͣꝫ oēs alij: īmo ſine ipſo alij nihil poſſunt facere: ꝓpter qd̓ de ip̄o d̓r. Sap̄. viij. Attingit a fine vſqꝫ adfine fortiter: ⁊ diſponit oīa ſuauiter: ⁊ iō in ꝑſona ip̄iusd̓r Prou̓. viij. Per me potētes īperāt: ⁊ legū ꝯditoiuſta decernūt. Circa ſecūdū cōſiderandū: ꝙ lꝫ deꝰ oīagubernare poſſit ⁊ regere ꝑ ſeip̄m: tn̄ ad cōſeruādū pulchritudinē vniuerſi q̄ cōſiſtit in ordine partiū adinu⁊ ad deū ſicut ad primū ducē: inferiora regit ꝑ media:vt corporalē creaturā ꝑ ſpiritualē: ⁊ eodē mō vulgareshoīes ꝑ reges. Sciēdū tn̄ ꝙ in ppl̓o iſrl̓ aliqui fuerūt reges ex diuina ꝑmiſſionē ad malū ppl̓i ſubiecti: de qͥbidicit dn̄s Oſee. viij. Ipſi regnauerūt ⁊ nō ex me. Aliqaūt fuerūt ex diuīa ordinatione ad bonū ppl̓i ſubiecti.ẜm ꝙ dicit. ij. Paral̓. xiij. Nū ignoratis ꝙ dn̄s deꝰ iſrdederit regnū dd̓ ſuꝑ iſrl̓ in ſempiternū ⁊cͣ. De iſtis aūtribꝰ videlicet de deo pͥncipaliter ppl̓m iſrl̓ regente: ⁊ debonis regibꝰ ex diuina ordinatione inſtitutis ad ppl̓i ꝓmotionē: ⁊ de malis ꝑmiſſis a deo regnare ī ppl̓i delinquētꝭ penā. ẜm ꝙ d̓r Oſee. xiij. Dabo tibi rege in furoremeo tractat̉ ī libriſ Reg. ⁊ Paral̓. vt patebit ꝓſeq̄ndoUit vir vnꝰ. Circa materiā igit̉ Ca. liſtiꝰ libri ⁊ Paral̓. ſic ꝓcedit̉: Quia prīodeſcribit̉ ppl̓i iſrl̓ ꝑ reges gubernatio. ſecūdo huiꝰ gubernationis q̄dā recapitulatio: et ſuppletio in libris Paral̓. Prima ī duas: qꝛ pͥmo agit̉ de regno iſrl̓ vnito. ſecūdo d̓ bipartito. iij. et. iiij. libro. ꝓpter qd̓ liber regū apud hebreos ī duas ꝑtes diuidit̉: ita ꝙ ibi duo ſūtlibri tm̄. Primꝰ qͥ vocat̉ ſamuel cōtinēs primū ⁊ ſcd̓m librū regū. Scd̓s vocat̉ malachim .i. regū ꝯtinēs ⁊ tertiū⁊ quartū. Prima adhuc in duas: qꝛ primo agit̉ de regeſeu de regno iſrl̓ ex electione. ſcd̓o ex paterna ſucceſſionlibro. ij. Circa primū ſciēdū ꝙ vbi inchoat̉ vnꝰ modusregiminis: p̄cedēs modus terminat̉ ibidē. Et iō primagit̉ de terminatione regiminis ſub iudicibꝰ. ſecūdo deinchoatione regiminis ſub regibus. ix. ca. Circa prinſciendū ꝙ occaſio terminationis regiminis iudicū: ⁊ petendi regē ſuꝑ ppl̓m fuit malicia filiorū heli ⁊ ſamuelis:vt habet̉. jͣ. viij. ca. Et ideo primo agit̉ de natiuitate ſamuelis ſub heli iudice. ſecūdo de malicia filioꝝ vtriuſqꝫij. ca. ibi. Porro filij heli filij belial. Prima in tres: qꝛprimo deſcribit̉ ip̄ius āne petitio. ſecūdo petitiōis exauditio. ibi: Cognouit āthelchana: tertio gr̄arūactio. ibi: Et orauit anna. Prima adhuc in duas: qꝛmo deſcribit̉ occaetēdi: ſcd̓o modus poſtulādi. ibi: Surrexit aūt āna. Occaſio aūt petitionis anne fuit malicia fenenne exprobrātis ei ſterilitatē etiā indiebꝰ ſolennibꝰ qn̄ debebat eſſe in quiete oratiōis: ⁊ hoc eſt qd̓ d̓r: Fuit vir vnꝰde ramathaim. ꝑ in in fine debet ſcribi: qꝛ ſic eſt in hebreo: ⁊ eſt ramatham vnadictio. Exquo patet error illoꝝ qͥ ſcribūt n̄ in fine: faciētes inde duas dictionetita ꝙ li in ſit p̄poſitio iūcta cū dictione ſequēte: vt ramatha ſit nomē ville: ⁊ ſophim nomē regionis in qua ē ramatha: ⁊ hoc dictū ꝓcedit ex ignorātia hebrce ꝟitatis: Sic igit̉ exponūt hebrei de ramathaim ſophim .i. d̓ excelſis reſpicietibus: qꝛ ſunt ibi duo montes mutuo ſe reſpicientes. Aliter exponūt alij de ramathaim ſophim .i. de excelſis reſpicientiū vel ſpeculantiū: qꝛ li ſophim qd̓ eipluralis numeri indifferēter pōt ſtare ꝓ quolibet caſu: eo ꝙ noīa hebraica ſuindeclinabilia: et dicunt̉ excelſa reſpiciētiū: qꝛ īde pōt videri lōge. Scd̓m aliosvero dicunt̉ excelſa ſpeculantiū: qꝛ ibi habitabāt viri in lege ſtudioſi. snomen eiꝰ ⁊cͣ. Iſte fuit leuita de filijs chore: vt hr̄. j. Paral̓. vj. a Effratenon ꝙ eſſet de tribu effraim: ſed qꝛ manebat in monte effraim: vt p̄dictu eſt: ſicut aliqͥs dicit̉ ciuis pariſienſis quāuis ſit natione anglicus. Aliqͦ vero dicūꝙ d̓r effrateus ab effrata q̄ altero noīe d̓r bethleē: eo ꝙ mater eiꝰ fuit d̓ bethlee:ſed hoc nō eſt veriſimile: qꝛ filij nō cognominant̉ a matribꝰ ſed a patribꝰ. Et habuit duas vxores: prima em̄ .ſ. anna fuit ſterilis: ⁊ ideo aliam ſuꝑduxit.b Et aſcēdebat ⁊c̄. i. in feſto paſce pētecoſtes: ⁊ tabernaculorū. Iſtis em̄ tribꝰtēporibꝰ debebat apparere omne maſculinū corā dn̄o: vt habet̉ Exo. xxiij. verūtn̄ aliqn̄ parcebat̉ populo de duobꝰ feſtiuitatibꝰ vltimis ꝓpter longitudinetvie ad locū cultꝰ diuini: vel alia cauſa rōnabili. Utrū aūt iſte aſcēderet ſemet ianno vei pluries: nō habet̉ expreſſe ex textu. videt̉ tn̄ magis ꝙ ſemel: eo ꝙdit̉ poſtea. Sicqꝫ faciebat ꝑ ſingulos annos cū redeunte tēpore aſcēderent adtēplū dn̄i. c Erant aūt ibi duo filij heli ophni. ſic debet ſcribi ꝑ i in fine.d Deditqꝫ fenenne vxori ⁊cͣ .i. nouas veſtes ꝓ ſolēnitate: vt dicūt aliqͥ: meūtn̄ videt̉: ſcꝫ ꝙ ꝑ hoc intelligant̉ partes ſacrificij. faciebat em̄ helchana hoſtiapacificā dn̄o ꝓ gratiarūactione: de qua vna pars incendebat̉ ſuꝑ altare ſeꝫadeps: reliqua erat ſacerdotis: vt pectuſculū ⁊ armus dexter: relique carneserant offerētis

B