Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Sancti Hiero. in li. Regum: Prologus galeatus

triceſimuſſextꝰ ⁊ centeſi gͦmuſdecimꝰ: ⁊ cēteſimuſcvndecimꝰ et cēteſimuſ­ ddecimuſoctauꝰ ⁊ cēteſi­ ea muſqͣdrageſimuſqͣrtꝰ qͣꝫqͣꝫ diu̓ſo ſcribāt̉ metro:b tn̄ eiuſdē numeri texū­ sctur alphabeto Et hiere hmię lamētatiōes: ⁊ or̄o ieiꝰ. Salomonis qͦꝫ in fi kne prouerbia: ab eo loco in quo ait: Mulierēfortem quis inueniet?d eiſdem alphabetis vele inciſionibus ſupputanftur. Porro quinqꝫ lr̄ę 1duplices apd̓ hebreosſūt: Caph. Mem. NunPe. Saen. Aliter eniꝫ mſcribunt̉ ꝑ has principia medietateſqꝫ verborū: alit̓ fines. Unde et nquinqꝫ a plęriſqꝫ duplihces libri eſtimāt̉ ſamuel: malachim: dabreiakmin: eſdras: hieremiaſcū cinoth .i. lamētatiōibus ſuis. Quō igit̉ vi­ ogintiduo elemēta ſuntper quę ſcribimus hebraice omne quod lomquimur: et eorū initijs ꝑvox humana cōpręhēditur: ita vingintiduo avolumina ſupputant̉:quibus quaſi litteris ⁊exordijs ī dei doctrinatenera adhuc ⁊ lactensn viri iuſti eruditur īfantia. Primus apud eos ro liber vocatur breſith:quem nos geneſim dipcimus. Secundus elleſmoth: qui exoduſ appelqͥ latur. Tertiꝰ vagechraid eſt leuiticus. Quarrtus vagedaber quē numerū vocamꝰ. Quintꝰs elleaddabarim: qͥ deuteronomiuꝫ p̨̄notatur.thhi qͥnqꝫ ſunt libri moyſi: quos ꝓprie thorathsid eſt legem appellant.Secundum ꝓphetarū:ordinem faciunt: et incipiūt a ieſu filio naue

Quāqͣꝫ diu̓ſoſcribāt̉ metro: ideſt lyrico carmīe.Nā dd̓ ꝓph̓a lyricꝰ fuit: ⁊ diu̓ſo metro pſalmos compoſuit. b Eiuſdē numeri .i. xxij.lr̄arū alphabeto.c Et hieremie lamētatiōes ſb̓. xxij.lr̄is ſcpͥte ſunt.d Eiſdē alphabetis .i. eiſdē lr̄is.e Inciſionibꝰ .i.breuibꝰ ſentētijs.d f Quīqꝫ littereduplices ſūt apd̓hebreos ⁊cͣ. ſicutapud latinos. x.Alit̓ ꝑet. 3. ghas ſcribūt pͥncipia .i. aliā vim habēt: qn̄ ī prīcipioverborū ſcribūt̉:aliā ī medio: aliāī fine. hͨ Samuel: id eſt duo libriqͥ a ꝓphetꝭ ſamueli ſuccedētibꝰ ſūtſcpͥti. i Dabreiamin: hebraice hͦ ērelictoꝝ vl̓ p̄t̓miſſoꝝ: ea em̄ q̄ p̄termittūt̉ ī libro regū h̓ ſupplent̉.k Eſdras. ⁊ ip̄ehꝫ duos libros.l Cinoth hebrace: grece threni:latīe lamētatiōesdicūt̉. m Eorūinitijs .i. elemētorū lr̄arū videlꝫn Uiri iuſti .i. ſācti alicuius.o Breſith hebraice: geneſis grecelatīe natiuitas dicit̉: vl̓ genitura ſiue generatio Mūdi eniꝫ generatioibi deſcribitur.p Elleſmoth hebraice: exodꝰ grece: latīe egreſſioOdos eī grece latine via. Nā ī eegreſſus filiorū iſrael ex egypto deſcribit̉. q Uagchra hebraice: leuiticꝰ grece: mīſterialis latīe. Leuiem̄ diaconꝰ vl̓ miniſter dicit̉.r Uagedaber hebraice: rithimongrece: latīe nūerg Addabarimhebraice: deuteronomiū grece: latine ſecūda lex.t Hi ſunt qͥnq̄libri. Primꝰ ordo .ſ. legis in qͥnqꝫ libris moyſi.Et nūc incipit ẜm

Hieronymꝰ niſi d̓ quattuor mētionē: ſed forte vitio ſcriptorū oeſt cēteſimuſ vndecimꝰ. ⁊ hec ſunt verba Hieronymi. Scire debetuor pſalmos ẜm ordinē hebreorū incipere elemētoꝝ. triceſimūſertū.cēteſimumdecimū: cēteſimūdecimūoctauū: ⁊ cēteſimū qͣdrageſtū: verū ſcire debes ī prioribꝰ. psͣ. ſingulis lr̄is ſingulos ꝟſiculos atrimetro iambico verſu cōſtāt eē cōnexos. inferiores tetramētro ianbico cōſtare .ſ. ſicut deuteronomij cāticū ſcriptū ē. Sūt qͥ alios putēthͦ ordine inciꝑe. ſꝫ falſa eoꝝ opinio ē. lege lr̄am ſic: Sed ⁊ pſalmi. iſtiqſequunt̉: a Triceſimuſſextꝰ. Noli emulari. b Et cēteſimuſdecimꝰ. Cōfitebor tibi dn̄e ī toto corde meo: ī cōſilio iuſtoꝝ ⁊ ꝯgregatiōec Et cēteſimuſundecimꝰ. Beatꝰ vir qͥ timet dn̄m. vbi gloſa. eſt etiamille pſalmꝰ digeſtus ꝑ oēs lr̄as alphabeti. d Et cēteſimuſdecimioctauꝰ. Beati īmaculati. in quo ſūt. xxij. octonarij verſuū ⁊ ſingulr̄as octo ꝟſus ſequunt̉. Nā ex alpha pͥma lr̄a incipiūt octo ꝟſus. ebeth ſcd̓a lr̄a alij octo: ⁊ ſic de alijs octo vſqꝫ ad thau: q̄ ē extrema lr̄.ita dicit Hieronymꝰ ī epl̓a ſupradicta. e Et centeſimuſquadrageſmuſquartꝰ. Exaltabo te deꝰ meꝰ rex. in qͦ ſicut ait Hieronymꝰ ī eadēepl̓a ſingulis lr̄is ſinguli verſus gemine deputant̉. f Ꝙqͣꝫ diueſo ⁊cͣ. dt dictū ē.Tn̄ eiuſdē numeri ⁊cͣ .i. duodecim lr̄is ordinātur qͥ vt trimētrū iābicū dictū ē. sͣ. ī epl̓a ad Paulinū. vij. ca. vbiqtur de lamētationibꝰ Hieremie. Sꝫ tetramētrū recipit iābicū oībꝰ locis: ſꝫ ſpōdeū tm̄ ī imparibꝰ: ⁊ d̓r iambicū a pede p̄domināte ī loco pari: ī qͦ nullus aliꝰ pes dꝫ poni: ⁊ ſicut d̓r ī cōmēto boecij d̓ cōſolatiſuꝑ illū locū pͥmi libri: O ſtelliferi ꝯditor orbis. iābicū metrū. Si dimētrū ē qͣttuor hꝫ pedes: ſi trimētrū eſt ſex: ſi tetramētrū octo: gr̄a expli accipiat̉ iſtud: Deꝰ creator oīm: iā ſurgit hora tertia: deꝰ iammus: crea alter iābus: iūge ſimul ⁊ habebis vnū metrū: toro iambꝰ:mniū alter iambꝰ: iūge ſimul ⁊ habebis ſcd̓m metrū: iā fur ſpōdeugit: hō iābꝰ: iūge ſimul: ⁊ habebis tertiū metrū. rater ſpōdeus: tia iābꝰ iūge ſimul ⁊ habeb̓ quartū metrū. Et ita ptꝫ qͣre dicat̉ tetrametSil̓r poſſes ponere exēplū ī illo hymno. Iā lucis orto ſidere: deū p̄cemur ſupplices: ⁊ ī cōſil̓ibꝰ. cōiter tn̄ aſſignat̉ ibi dimetrū iābicū: qꝛqͥlibet ꝟſu hymni ſūt quattuor ꝟſus metrici. Iſte eī eſt vnꝰ ꝟſus mitricus. Iā lucis orto ſidere. aliꝰ ē: deū p̄cemur ſupplices: ⁊ ſic d̓ alh Et hieremie lamētatiōes. de qͥbꝰ habitū ē. sͣ. ī epl̓a ad Paulica. vij. i Et oratio eiꝰ. q̄ incipit: Recordare dn̄e. k Sanis qͦꝫ in fine ꝓuerbia ⁊cͣ .i. numerant̉ alphabeta: appellat lr̄as alphabeti ẜm qͣs fit ꝟſuū ſupputatio ⁊ ordinatio. Inciſiōes appellat metrū vel verſuū diſtinctiones: ī qͥbꝰ qͣſi inciſi diſtinguūt̉ pedes: ſicntſupra ꝓximo: vel qꝛ ita certū habet nūerū ſyllabarū ꝙ qͥcqͥd ſuꝑfluieſt videt̉ abſciſuꝫ. Un̄ Hiero. ad Marcellā: Prouerbia ſalomōis etremū claudit alphabetū: qd̓ tetramētro iāhico ſupputat̉ ab eo locin qͦ ait: Mulierē fortē ⁊c̄. ꝓuer. xxxj. l Porro qͥnqꝫ littere dupces ⁊cͣ. Hic aſſignat aliā cōueniētiā īter lr̄as alphabeti ⁊ libros veteris teſtamēti: lr̄a ſatis plana ē. Porro qͥnqꝫ lr̄e duplices apud hebreos ⁊cͣ. ⁊ ſubiūgit qͣre dicunt̉ duplices. m Aliter em̄ ſcribūt̉ ꝑ haspͥncipia ⁊cͣ .i. aliter ſcribunt̉ ī principio: aliter ī fine. n Unde ⁊ qͦrqꝫ a pleriſqꝫ libri duplices eſtimāt̉ ⁊cͣ. Libri regū qͣttuor ſūt apd̓ nosduo tm̄ apud hebreos. primū dicūt: Samuel a noīe auctoris. Un̄ dicit Iſidorus libro ethymol̓. vj. Librū iudicuꝫ ⁊ ruth ſamuel edidiſcredit̉. Liber ſamuel eiuſdē ſamuelis natiuitatē ⁊ ſocerdotiū ⁊ geſtadeſcribit: idcirco nomē ab eo accepit. Et quāuis h̓ liber ſaul ⁊ dauhiſtoriā cōtineat: vtriqꝫ tn̄ ad ſamuel referūt̉: qꝛ ip̄e vnxit ſaul ī regeipſemet etiā vnxit dauid in regē futurū: cuiꝰ libri primā ꝑtē cōſcripſuidē ſamuel. ſequētia vero vſqꝫ ad calcē ſcripſit dd̓ ⁊cͣ. Secūdū librumappellauit malachim .i. regū a materia. Un̄ dicit Iſidorus ethymvj. Malachim ꝓinde appellat̉ eo ꝙ reges iude ⁊ iſraelitice gētis: geſtaqꝫ eorū ꝑ ordinē digerat tēporū. Malachim em̄ hebraice: latine fegū interp̄tat̉. Hūc librū Hieremias pͥmꝰ ī vnū volumē coegit: nā anſparſus erat ꝑ ſingulas regū hiſtorias. Dabreiamī hebraice. Paragrece verba dierū latine. Cetera patebūt inferiꝰ. o Quō igit̉gintiduo elemēta ſunt ꝑ q̄ ſcribimꝰ ⁊cͣ. Littere dicunt̉ elemēta oualimēta. ad ſil̓itudinē mūdi elemētorū. ſicut eī illa coeuntia oē ꝑficicorpus. ſic et hę cōiūcte lr̄alē vocē qͣſi corpus aliqd̓ cōponūt: tn̄ elemita ꝓprie dicūt̉ ip̄e ꝓnūciationes: note autē earū lr̄e: abuſiue tn̄ ⁊ eiēmēta ꝓ litteris: ⁊ littere ꝓ elemētis vocant̉: cū dicimꝰ nō poſſe coſtre in eadē ſyllabarante ꝑ nō de litteris dicimꝰ ſed de ꝓnūciatiōe eaxnā quātū ad ſcripturā poſſunt cōiūgi: nō tn̄ enūciari niſi poſtpoſitaEt eo. ini. vox hu. cō. i. ex his vigintiduobus elemētis vl̓ lr̄is ītiat̉ et cōponit̉. Unde dicit Priſcianꝰ in maiori volumine: Litterminima ꝑs vocis cōpoſite ⁊cͣ. hͦ eſt q̄ cōſtat ex cōpoſitiōe lrarū.q Ita vi. vo. ſuꝑ. qui. qua. ⁊cͣ. quaſi diceret: ſicut puer inſtruit ꝑ iūteras ad cōpoſitiōes vocū: ita ꝑ hos libros inſtruit̉ auditor in docana fidei ⁊ morū. r Primꝰ apud eos li. vo. bre. in epl̓a adnū .vij. ca. exponunt̉ hec: quoꝝ expoſitionē breuitatis cā nō itero inloco. Littera ſatis ptꝫ oībus. tn̄ aliqua breuiter ꝑſtringā. 8 Clrath ẜm Remigiū: lex vel pentatenchus. t Secūdū ꝓphetaꝝ ⁊bvidet̉ ꝙ male aſſignet̉ iſte ordo ꝓphetaꝝ: qꝛ ꝓphetia eſt rerū euentūīmobili ve-

Prouer. x1. d