Gio. or. ¶ Sancti Hiero. in li. Regū: Prologꝰ galeatꝰ

nuit obeth: obeth.genuit iſai: iſai genuit dauid rege.FFinit liber ruth.Incipit prologꝭſancti Hieronymiin libros regū quigaleatus dicitur.IIgīti et aduas litteras eēapd̓ he-oręos:ſyrorū quoqꝫ lingua ⁊ chaldęoruꝫteſtatur: quę hebręę magna ex ꝑte cōfinis eſt. Naꝫ bet ip̄i vigintiduoelementa habenteodeꝫ ſono: ſed diuerſis characteri/b bus. Samaritanietiam pentateuchuꝫ moyſi totidēlitteris ſcriptitātfiguris tm̄ ⁊ apicibus diſcrepātes.Certūqꝫ eſt eſdraꝫ dſcribaꝫ legiſqꝫ doctorem poſt captāhieroſolymam: etinſtaurationeꝫ tēpli ſub zorobabeldalias litteras reperiſſe: quibꝰ nūcvtimur: cuꝫ ad ile lud vſqꝫ tempꝰ ijdēſamaritanorum ⁊hebręorum characteres fuerint. Inlibro quoqꝫ numesrorum hęc eademſupputatio ſub le­ huitarum ac ſacerg dotū cenſu myſti­ ice oſtēdit̉. Et no­ khmē domini tetragrāmaton in quibuſdam gręcis voluminibꝰ vſqꝫ hoidie ātiquis expreſum litterꝭ inuenimus. Sꝫ ⁊ pſalmi k

p̄ſ: ad iuſticiā o. c. an̄ lege gͦiacob de incarnatiōe xp̄i aitNō auferet̉ ſceptꝝ d. i. ⁊ dude fe. eiꝰ donec ve. qͥ mit. ⁊cͣAd dauid aūt. qꝛ xp̄s de ſemine iuda dctm̄ ē: De fru. vētris t. po. ſu. ſe. tu. Pater ergo oīm ꝓph̓aꝝ ⁊ patriarcharū oraculū ꝑtīere ad diſpēſationē dn̄i noſtri ieſu chriſti.Iginti et duaslitteras ⁊cͣ. Hebrei .xxij. lr̄ashabent ẜm numerum librorūlſuorum. Nam.xxij. libros habent: videlicetv. libros moyſi. viij ꝓphetarum: ⁊ .ix. agiographorū: ideſt ſancta ſcribentiū. Licet qͥdam. .xxiiij. eſſe dicant: Ruthaccipiētes libꝝ: cū ſit pars libri iudicū: ⁊ lamentationesHieremie ſimiliter per ſe accipientes. Sciendū autem eſttres eſſe līguas principales:ſcꝫ hebream: grecā ⁊ latinaꝫ.Hebrea. xxij. lr̄as hꝫ. grecaxxiiij. latīa līgua media īterhas duas. xxiij. Et ipſi ſyr⁊ chaldei eodē ſono .i. eadeꝫunciatione. xxij. elemētahabēt ſicut hebrei: ſed diuerſis characteribus .i. figurisb Samaritani aūt pen. ⁊cͣ.Samaritani qͥ d̓ola clebāt ſiml̓iuitafuit quondā. x. triletropolis: qͥbusaptiuitate duiIianaſar rectis a ſiorū: ne teriolitudīgeretur miſſi ſūtgētibꝰ qͥ illas īcolerēt. Indeappellant̉ ſamaritani a ſamaria metropoli ciuitate: qͥ verū deū ſiml̓ ⁊ falſos deos colebāt. c Totidē .i. xxij. apicibꝰ .i. ſūmitatibꝰ litterarumAlias lr̄as ⁊cͣ .ſ. qͣꝫ ſint ille qͣs moyſes īuēit: qͥbuſ nūciudei vtunt̉. e Iidē characteres: id eſt eedem littere.f Supputatio .i. nūeratio.Cēſu myſtice .i. qͣſi per illas lr̄as q̄ numeꝝ ſignificāt:cēſus leuitaꝝ annotabatur.h Tetragrāmatō .i. quattuor lr̄arum. Qd̓ nomē ſcriptū erat in lamīa aurea: q̄ erat in frōte pōtificꝭ qn̄ accedebat ad ſacrificiū: de qua ſcriptū ē: Fecer̄t laminā: ſcripſerūtqꝫ in ea ꝑ qͣttuor lr̄as nomē dn̄i: qd̓ īterp̄tat̉ īeffabile.Nō ꝓ fari ſꝫ ꝓ diffiniri vt ēqꝛ mime poſſit. Lr̄e he ſt̓: heioth: heth: vau. Et hͦ īterp̄tatio he iſte: ioth pͥncipiū: hethpaſſio. vau ꝟo vita. Iſte pͥncipiū paſſiōis vite. i Antiqͥslr̄is. Moyſi: qͣs nunc nō hn̄thebrei. Notādū ē aūt hebreos ideo lr̄is qͣs eſdras īuēitvti: qꝛ faciliori ſono ⁊ lr̄aturaenūciant̉: ⁊ a ſiniſtra ī dexterā: ſic̄ ⁊ latine ſcribunt̉. Moſaice ꝟo difficiliori: ⁊ a dextera in ſiniſtrā ſcribebantur.

¶ Incipit expoſitio fratris Britōis ordinis minoꝝ ſuper prologūſancti Hieronymi galeatū.Iginti duas litteras ⁊cͣ. In iſto ꝓlogo verſaturintētio Hieronymi circa quinqꝫ. Primo em̄ intēdit oſtēdere numeꝝ libroꝝ veterꝭ teſta. Et hͦ facit duplicit̓ .ſ. ꝑ litteras ⁊ figuras. Per lr̄as em̄hebraici alphabeti: ⁊ figuras veteris teſta. oſtē-dit vigintiduos eſſe libros ꝑ collationē numeri.hͦ facit in pͥncipio iſtiꝰ ꝓlogi: Sed ẜm figuraꝫintroductā de Apocal̓. cōputant̉. xxiiij. libri. vide vltra mediū ꝓlogi. Secundo catalogus librorū ponit̉: ⁊ in legē prophetas: ⁊ agiographa diſtinguuntur. ibi: Primus apud eos liber ⁊cͣ. Tertio oſtēdit huius prologi vtilitatē .ſ. vt ſciamus librorum canonis ⁊ apocryphorum diſtinctionem. ibi: Hic prologus ſcripturarum. Quarto ẜmonē apoſtraphat. ad lectorē. Et fac̄ tria: Primo rogat ne ipſiꝰintentionē peruertat. dicendo ꝙ. lxx. interp̄tes reprehendere intendat. ibi. Que cū ita ſe habeant ⁊cͣ. Deinde monet vt iſtius operꝭ lectioni attendat. ibi: Lege ergo primū ⁊cͣ. Ad vltimū ꝯſulit ei vt cūalijs cōferat. ibi: Certe ſi incredulꝰ es ⁊cͣ. Quinto rogat paulā ⁊ euſtochiū vt cōtra detractores eū ꝓtegant clypeis orationū: qꝛ n̄ vultverbis cōtēdere ꝯtra ipſos. ibi: Sed ⁊ vos faml̓as xp̄i ⁊cͣ. a Uginti ⁊ duas litteras ⁊cͣ. Vt euidētiꝰ appareat qd̓ d̓r in lr̄a: Nota ꝙdicit Iſidorꝰ in .j. ethymol̓. Littere latine ⁊ grece ab hebreis videntur exorte. Apd̓ illos em̄ priꝰ dictū eſt aleph. deinde ex conſil̓i enūciatione apud grecos tractū eſt alpha. inde apd̓ latinos. a. Sed hebrei. xxij. elementis lr̄aꝝ ẜm veteris teſta. libros vtunt̉. Greci veroxxiiij. Latini aūt inter vtrāqꝫ linguā ꝓgrediētes. xxiij. elemēta habent. Hebreoꝝ litteras dicūt a lege cepiſſe ꝑ moyſen. Syroꝝ auteꝫ⁊ chaldeoꝝ ꝑ abraam. Un̄ cū hebreis ⁊ numero ⁊ ſono cōcordant:ſꝫ ſolis characteribꝰ .i. figuris diſcrepāt. Propter hoc dicit hic Hieronymus: Uigintiduas lr̄as ⁊cͣ. i. vicina: qꝛ ei aſſimilat̉ in ſono ⁊ innumero litterarum. h Nam ⁊ ipſi vigintiduo ⁊cͣ .i. formationibus litterarū. c Et apicibus diſcrepantes .i. titellis ſiue litterarum ſummitatibus. Samaria ſicut ait Hieronymus in libro de locis: ciuitas eſt regalis in iſrael que nunc ſebaſte dicit̉: ſed ⁊ oīs regio q̄ circa eā fuit a ciuitate nomē accepit ⁊ īde dicūt̉ ſamaritāi: Sꝫquare introducuntur hic: quia ſamaria decem tribuum regione deſtructa a ſalmanaſar rege aſſyriorū: ⁊ deceꝫ tribubus captiuatis. etvltra montes caſpios collocatis: rex aſſyriorū ex diuerſis gentibusmiſit in ſamariam incolas qui terram colerent ne in ſolitudinē verteretur: qui neſciētes legitima terre illius a beſtijs necabant̉: quodrex aſſyriorum cōperiens inito conſilio miſit ad eos quoſdam de ſacerdotibus hebreorum qui docerent eos legitima terre. illi autē receperunt tm̄ pentatenchuꝫ moyſi: ⁊ ideo litteras hebreoꝝ adhuc inſcriptis ſuis retinent: et propter hoc introducuntur hic in teſtimonium numeri litteratum. Sꝫ poſt reuerſionem iudeorū de captiuitate babylonica: in reparatione bibliothece cōbuſte a chaldeis Eſdras quaſdam nouas litteras inuenit: quaſdam mutauit que nimis aſpere ſonabant. ⁊ hoc eſt quod ſequitur: d Certumqꝫ eſteſdram ſcribam legiſqꝫ doctorem poſt captā ⁊cͣ. A nabuchodonoſor rege babylonis: vt habet̉. iiij. Regū. xxv. Et. ij. Paral̓. xxxvj.e Et inſtaurationem templi ſub corobabel. j. Eſdre. vj.Alias litteras reperiſſe: quibus nūc vtimur ⁊cͣ. id eſt figure velformationes litteraruꝫ. Sic oſtenſo numero litteraꝝ: deſcendit adfiguram vt oſtendat numerum librorum ve. te. concordare in litteris ⁊ figuris. Unde dicit: g In libro quoqꝫ numeroruꝫ hec eadem ſupputatio .i. computatio. h Sub leuitarum ac ſacerdotūcenſu. Numeri. iij. Cenſeo cenſes cenſere dicitur numerare: ⁊ inde hic cenſus dicitur numeratio. i Myſtice oſtenditur .i. figurate. qꝛ per hunc numerum ſcꝫ .xxij. datur intelligi ꝙ ſacerdotes etleuite debent intelligere. xxij. duos libros ve. te. k Et nomē domini tetragrammaton quibuſdā grecis voluminibus ⁊cͣ. Dictū eſtſupra ꝙ poſt reparationē templi Eſdras alias litteras repperit etn̄vſqꝫ ad tempus illud ſamaritani ⁊ hebrei eaſdem litteras habuerunt: Et hoc patet: quia. Et nomen domini tetragrammaton ⁊cͣ.Tetragrāmaton interpretat̉ quattuor litterarū. ⁊ cōponitur a tetra qd̓ eſt quattuor ⁊ gramma quod eſt littera. Eſt autem nomē domini quod erat ī lamina aurea que ſuper thyaram fronti pontificꝰimminebat Exo .xxviij .f. ⁊ quattuor litteris ſcribebatur .ſ. ioth: h.vau ⁊ heth. Et ẜm Hieronymū in qͣdā epiſtola ad marcellā Iothīterpretatur pͥncipiū. vau ⁊ he iſta: heth vita. ⁊ eſt ita intelligēda interpretatio. Iſte .ſ. xp̄s qui per legalē pontificē figuratur eſt principium vite: id eſt actor vite ſpiritualis: ſcilicet per incarnationem ⁊paſſionē ſuam. Aliam interpretationem inuenies in poſtillis.l Sed ⁊ pſalmi ⁊cͣ. Adhuc oſtendit ꝙ vigintidue littere ſunt apd̓hebreos per quinqꝫ pſalmos qui apud ipſos per omnes litteras alphabeti digeruntur: tn̄ in epiſtola quadam ad marcellam nō facitHieronymus

E