Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Nico. de lyra Glo. ordi.Xuth Ca. I

a pręerat facta eſt fames in ter achriſtus.bra. Abijtqꝫ homo de bethleeꝫ bꝫa § regiōe .ſ. diaboli qͥ ē pͥnceps huiꝰ mūdi.iuda vt ꝑegrinaret̉ in regiōnemoabitide cū vxore ſua: ac dudeꝰ meꝰ rex. h̓ eſt xp̄s cui d̓r: Intēde vocia. m. rex meꝰ et deus meus.obus liberis: ip̄e vocabat̉ elia I i. pulchra ſpulchra es amica mea ⁊cͣ.melech ⁊ vxor eiꝰ noͣemi ⁊ duofilij: alter maalō ⁊ alt̓ chelion:eufratei de bethleē iuda. Ina ſ iudeam q̄ male vtebat̉ lege.greſſiqꝫ regionē moabitidemmorabāt̉ ibi. Et mortuꝰ ē elia ſin exilio huius mundi.melech maritꝰ noemi. remana §eccl̓ia. b F cū doctoribꝰ. c 5 qꝛ apl̓i duaꝝplebiū ſibi ſociauere ꝯſortiū iud̓oꝝ .ſ. ⁊ gētiūſitqꝫ ipſa cum filijs. Qui acceperūt vxores moabitidas qͣꝝſceruix eiꝰ. hi ſt̓ fideles de iudeis qͥ rour fid̓i ⁊ fortitudīeꝫ oꝑatiōiſ pͥmi ꝑceperūtvna vocabat̉ orpha: alt̓a rutha §apoſtoli et ꝓphete.Māſerūtqꝫ ibi decē āniſ ⁊ ambo mortui ſūt maalō videliceta ſ ī hac ꝑegrīatōe pꝰ aſcēſionē dn̄i. b § eccl̓ia⁊ chelio: remāſitqꝫ ml̓ier orbaꝓph̓is ⁊ apl̓iſ qͦꝝ caruit pn̄tia tꝑali l̓ corꝑalita du̓obꝰ liberꝭ ac marito. Etſurrexit vt in patriā ꝑgeret: cūvtraqꝫ nuru ſua de regiōe moabitide: audierat eī ꝙ reſpexi dſet dn̄s ppl̓m ſuū ⁊ dediſſꝫ eisI vite.Imundo.geſcas. Egreſſa eſt itaqꝫ de loco ⁊peregrinatiōis ſue cuꝫ vtraqꝫa § plebe. b § xp̄o vl̓ mādatꝭ eiꝰ c ſ firmitnu̓rū ſua: ⁊ iā in viā reuertēdipoſita ī t̓rā iuda. dixit ad eas:h Ite in domū mr̄is vr̄ę. faciatevobiſcū dn̄s miẜicordiā ſic̄ feciſtis cū mortuis ⁊ mecū: detvob̓ īuēire reqͥem ī domibꝰ viroꝝ qͦſ ſortiturę eſtꝭ: ⁊ oſculataē eas. Quę eleuata voce flere fceper̄t ⁊ dicere: tecū ꝑgemꝰ adpl̓um tuū. Quibꝰ illa rn̄dit:Reu̓timī filię meę: cur vēitismecū. Nū vltra habebo filios sī vtero meo: vt viroſ ex me ſperare poſſitis? Reuertimī filięFal̓s. moabitidemi ⁊ abite. Iam enī ſenectuteꝯfecta ſū: nec apta vinculo cōiugali. Etiā ſi poſſē hac nocteꝯciꝑe ⁊ parere filios ſi eoſ expectare velitꝭ dōec creſcāt ⁊ ānoſpubertatꝭ īpleāt: an̄ eritꝭ vetulę qͣꝫ nubatis. Nolite quęſo filię mi facere hoc qꝛ veſtra an-

a Facta ē fames. Ca. IPropter paucitatē ſpiritualiū doctorū qͥbꝰ iudicādi datur auctoritas: facta ē famesverbi dei qn̄ lex etiā ꝑ iudaicas traditiones corrupta ē.b Abijt homo ⁊cͣ. Ra. Chriſtus .ſ. in bethleē iuda natusperegrinationem huiꝰ mūdiviſitauit cū vxore ſua .i. eccleſia: ⁊ cū duobꝰ liberis: duodus .ſ. ordinibꝰ ꝓphetarū etapoſtolorū qͥ ſanguine xp̄i apeccati ſeruitute ſunt liberati. Abijt hō. Raba. Quē qdā decalogū intelligūt ⁊ vxorē eius ſynagogā ⁊ duos filios regalē honorē et ſacerdotalē: qͥ nō ſolū in gente iudeorū: ſed et ꝓſelitorū copulā ſibi acqͥrebant: ſicut in tꝑedd̓ ⁊ ſalomōis ⁊ alioꝝ factūē. c Maalō. Qui de feneſtra vl̓ a prīcipio. h̓ ē chorusꝓphetarū ꝑ qͦs de feneſtra p̄mū fidei lumē ī orbē ꝓceſſit:qͥ etiā veri lumīs .i. xp̄i pͥmip̄dicatores fuerūt. d Chelion. Cōſūmatio. hi ſunt apl̓iqͥ enigmata ꝓph̓arū ad cōſūmationē pleni ītellectꝰ ꝑduxerūt. hi merito eufratei: ⁊ debethleē iuda orti ſunt qͥ celeſti pane ſatiati ꝑ p̄dicationēeuāgelij fructū p̄dicationiscollegerunt: eufrateus enimfrugifer: bethleē domus panis: iudas cōfeſſio interp̄tatur. Vnde vos date illis māducare. Itē. Euntes p̄dicateeuangeliū regni dei. ⁊ alibi:Elegi vos d̓ mūdo vt eatꝰfructꝰ afferatis. e Ruth.Uidēs vel feſtinās vel deficiēs in qua obedientia ⁊ credulitas gētiū deſignat̉. de qͥbꝰ d̓r: Ppl̓us quē n̄ cognouiẜuiuit mihi ⁊cͣ. ⁊ alibi: Ethicpia p̄ueniet manus eiꝰ deo.Uocabant̉ gͦ duo ppl̓i ꝑ ſanctos p̄dicatores ad cōſortiūfidei ⁊ electoꝝ dei vt ex diuerſis gregibꝰ fieret vnū ouile.f Mortui ſūt ⁊cͣ. Poſt ꝑfectionē pij laboris .i. de exiliohuiꝰ mūdi ad celeſtia regnmigrauerāt: vt expleto mandato decalogi acciperēt denariū btītudinis. g Egreſa ē cū vtrāqꝫ nuru. Studioſe ſatagit eccl̓ia vt plebes qͣsapl̓i et ꝓphete tꝑe ſuo īſtruxerūt ꝑducat ad vnitatē fidei⁊ ſocietatē xp̄iane religionisq̄ ſcriptura referente didicitqꝛ iuſtꝰ n̄ derelinq̄t̉ nec ſemēeiꝰ q̄rens panē qͥ d̓ celo deſcēdit. h Itē ī domū. Eccl̓ianō īdiſcrete agit nec indiſcrete quēqͣꝫ recipit. Un̄: Noliteoī ſpiritui credere: ſed ꝓbatſpūs ſi ex deo ſūt. Poſſūt hͨſynagoge ꝯuenire q̄ retrahitad fidē xp̄i veniētes: ⁊ maxime illud vt ſuꝑata a ꝟitate īfirmā ſe ꝯgnoſcit ⁊ effetā dicēs: reuertimini filie mee.i Nū vltra habebo fili. ⁊cͣ.

dauid vixit. xxx. annis anteqͣꝫ cepit regnare. vt habet̉. ij. Reg. v. Itē ieſſe pater dauid iā erat ſenex qn̄genuit dauid. vt videt̉: qꝛ habuit ſex filios ante eurvt habet̉. j. Regū. xvj. et. j. Paral̓. ij. ⁊ ſic habuit trigintanouē annos ad minus: vt videt̉ quādo genuit dauid: hoc etiā patet ex hoc qd̓ dicit̉. jͣ. Reg. xvij.ꝙ erat ſenex ⁊ grandeuus ⁊ iā emerite ⁊ militie qudo dauid adhuc adoleſcēs miſſus fuit ad ipſo ad viſitandū fratres ſuos. Si aūt iſti anni ſimul cōiuugātur faciūt annos. lxxx. ⁊ ſic nō remanet aliqd̓ tp̄usvite ip̄ius obeth quouſqꝫ poſſet generaſſe ip̄m ieſſe.Poſito etiā cū hoc ꝙ elimelecha primo āno heli cepiſſet peregrinari. ꝓpter qd̓ nō videt̉ verū ꝙ hiſtoriruth fuerit tꝑe heli: ſed ante. Et ideo aliter dicūt hbrei ⁊ melius. vt videt̉: ꝙ iſte index fuit abeſſan: dequo dictū fuit Iudi. xij. qͥ fuit ante heli qͣdragintaſeptē annis: vt patuit ex dictis ſupra Iudi. xj. Dicūetiā hebrei ꝙ iſte abeſſan ⁊ booci eſt idē hō: binomitn̄. Oportet tn̄ dicere ẜm iſtā viā ꝙ ꝑegrīatio elimelech īceꝑat anteqͣꝫ booę inciperet iudicare: qꝛ iudicauit ppl̓m ſeptē annis tm̄: ⁊ noemi fuit ī regiōe moab decem annis: vt d̓r infra eodē ca. ⁊ booę accepitruth poſt? Verū tn̄ illa ꝑegrinatio ꝑ reditum noemifuit termīata ſub abeſſan q̄ ē idē qd̓ booę ẜm hebreos. iō dicūt hͦ fuiſſe tꝑe eiꝰ: qꝛ res a fine d̓noīat̉: ⁊ qꝛiſta hiſtoria h̓ ponit̉ ad on̄dēdū quō dd̓ rex deſcēditde booę. vt ptꝫ in fine. a Facta ē fames ī t̓ra ꝓpppl̓i pctā. b Abijtqꝫ hō de bethleē in. ⁊cͣ. Cā huiꝰꝑegrinatiōis varie aſſignat̉. Dicit eī Hiero. ſuꝑ. iii.ca. Paral̓. ꝙ tūc tꝑis ſol ſtetit ꝑ aliqd̓ ſpaciū īmobilis ad terrēdū hoīes: vt ſic retraherēt̉ ab enormibꝰpctīs qͥbꝰ erāt īuoluti: qd̓ nō fecerūt. ꝓpter qd̓ tātafames facta ē ī t̓ra illa: ꝙ elimelech qͥ erat d̓ nobilioribꝰ ⁊ potētioribꝰ ciuitatꝭ bethleē: fuit coactꝰ t̓re adterrā extraneā ad querēdū victū ſuū. Hebrei aūt dicūt ꝙ ꝓpter famē ī illa terra accidētē multi pauꝑesrecurrerūt ad elimelech qꝛ erat diues ⁊ potes: ⁊ ꝓpt̓auariciā ſuā durū erat ei dare: ꝓpter qd̓ ad euitadūīportunitates illoꝝ exiuit de terra iſrl̓ cū bonis mobilibꝰ q̄ habebat. ⁊ qꝛ ex mala cā exiuit: ibidē mortuꝰ fuit cū filijs ſuis ⁊ depauperatꝰ. Cetera patēt inlr̄a. c Qui acceperūt. Hic ꝯn̄r deſcribit̉ ip̄iꝰ ruthdeſpōſatio: Dicūt āt hebrei et etiā aliqͥ catholici ꝙiſta ruth fuit filia eglon regꝭ moab. ſꝫ hͦ videt̉ falſuꝫ:qꝛ a tꝑe aioth qͥ īterfecit eglon. vt hr̄ Iudi. iij. fluxerūt āni ducēti. xxxij. vſqꝫ ad abeſſan: vt declaratū fuit Iudi. xj. Et multo plures āni fuerūt vſqꝫ ad ho⁊ iō ſi abeſſan fuit idē qd̓ booę: vt dicūt hebrei: īpſibile ē ꝙ ruth fuerit filia eglon quē īterfecit aioth.qꝛ adhuc erat ſatꝭ iuuenis et aptā ad ꝓlē qn̄ fuit cōiūcta ip̄i booę. Itē ſi booę fuit alt̓ ab ip̄o abeſſā itaꝙ hiſtoria ruth accidit tꝑe heli: vt dicūt aliqͥ: mulmagꝭ īpoſſibile ē ꝙ ip̄a ruth fuerit filia p̄dicti eglōqꝛ ml̓to plures āni fuerūt vſqꝫ ad heli qꝫ vſqꝫ ad abeſſan: vt declaratū fuit Iudi. xj. ⁊ iō ſi aliqͥs velit dicere ꝙ ruth fuerit filia eglō regꝭ moab: oꝑtet ꝯn̄r dicere ꝙ iſte eglō fuerit aliꝰ ab illo quē īterfecit aioth:⁊ lōge poſterior ip̄o: ⁊ tn̄ adhuc hͦ nō videt̉ cōueniēter dictū ẜm dicta hebreoꝝ ⁊ catholicoꝝ: qꝛ ẜm Hieronimū elimelechiuit pauꝑ ad regione moab: ⁊ ẜmhebreos: licet iuerit diues: tn̄ fuit ibi depauꝑatꝰ: vtdictū ē ſupra. Et hͦ videt̉ ex eo qd̓ d̓r infra eodē ca. ꝙnoemi redijt de terra moab vacua .ſ. ſine viro filijs ⁊diuitijs. Nō ē aūt veriſimile ꝙ rex moab dediſſet filiā ſua vxorē viro pauperi ⁊ extraneo: ⁊ ſi poſt dationē depauperatꝰ fuiſſet vir eiꝰ: nō ē veriſimile ꝙ ꝑmiſiſſet eā recedere de terra ſua ita pauꝑ em̄ ꝙ indigeret colligere ſpicas ī agro alieno: ſicut d̓r de ruth ſequēti ca. ⁊ ideo magis videt̉ ꝙ ip̄a ruth fuerit d̓ hūmili ꝓgenie. ſequit̉: d Audierat eī ꝙ reſpexiſſetdn̄s ⁊cͣ. ⁊ ideo fame recedēte de terra ſua meliꝰ poterat ad eā redire. e Itē in domū matris vr̄e: hocdixerat: qꝛ patres eaꝝ erāt mortui: vel qꝛ mulieresſunt magꝭ familiares matribꝰ ſuis qͣꝫ patribus.f Que eleuata voce ⁊cͣ. Ex quo ptꝫ ꝙ noemi valdebene ſe habuerat ad nurus ſuas. g Nū vltra habebo ⁊cͣ. Preceptū em̄ erat ī lege Peut̓. xxv. ꝙ ſi alqͥs moreret̉ ſine herede relicta vxore: frat̓ eiꝰ accieam

B