¶ Ruth Ca. I Nico. de lyra

galaad: alias autem nō repperrunt quas ſimili modo traderēt.Uniuerſuſqꝫ iſrael valde doluitet egit pęnitentiam ſuper interfectione vnius tribus ex iſrael: dix aeruntqꝫ maiores natu: Quid fa­ bciemus reliquis qui non acceperunt vxores? Omnes in beniamin fęmine conciderūt: ⁊ magnanobis cura ingentiqꝫ ſtudio prouidendum eſt ne vna tribus deleatur ex iſrael. Filias eī noſtraseis dare non poſſumus conſtricti iuramento ⁊ maledictiōe quadiximus: maledictꝰ qui dederitde filiabus ſuis vxorē beniamin.Ceperuntqꝫ conſilium atqꝫ dixerunt. Ecce ſolennitas domini eſtin ſylo anniuerſaria: quę ſita ē adſeptentrionē vrbis bethel ad orientalem plagam vię quę de bethel tendit ad ſichimam: ⁊ ad meridiem oppidi lebona. Pręceperuntqꝫ filijs beniamin: atqꝫ dixerunt: Ite ⁊ latitate in vineis. Ciqꝫ videritis filias ſilo ad ducendos choros ex more procedere:exite repente de vineis: et rapiteex eis ſinguli vxores ſingulas: etpergite in terram beniamin. Cunqꝫ venerint patres earum ac fratres et aduerſum vos quęri ceperint atqꝫ iurgari: dicem eis: Miſeremini eorum. Non em̄ rapuerunt eas iure bellantium atqꝫ victorum: ſed rogantibus vt acciperent nō dediſtis: ⁊ a veſtra pate peccatum eſt. Feceruntqꝫ filijbeniamin vt ſibi fuerat imperatum: et iuxta numerum ſuum rapuerunt ſibi de his quę ducebātchoros vxores ſingulas: abierūtqꝫ in poſſeſſionem ſuam ędificantes vrbes: et habitantes in eis.Filij quoqꝫ iſrael reuerſi ſunt pertribus et familias in tabernacula ſua. In diebus illis nō erat rexin iſrael: ſed vnuſquiſqꝫ quod ſibirectū videbatur hoc faciebat.¶ Explicit liber Iudicum.Liber Ruth incipit.Capitulū IN diebus vnius eriudicis qn̄ iudices

a Dixeruntqꝫ. Hic cōſequēter deſcribit̉ reparatio dicte tribus ꝑ mulieres abeis captas: de cōſilio tn̄ et voluntate maiorū de iſrael. Circa qd̓ primo ponit̉ dictorū maiorū cōſultatio. ſecūdo cōſultationis denūciatio. ibi: Preceperuntqꝫ.Circa primū dicit̉: Dixerūtqꝫ maiores natu. ad quos ſpectabat cura totius populi. b Quid faciemus reliquis: qꝛ adhuc remanebāt. cc. viri de beniaminabſqꝫ vxoribus. c Filias em̄ ⁊cͣ. dicit̉ tamē cōmuniter ꝙ poterant: qꝛ filij beniamin nō poterant ducere alienigenas vxores: et ſic iuramentū illud videbat̉ eēcontra charitatē: quia erat cōtra reparationē vnius tribus: que reparatio cedebat in bonū cōmunitatis totius populi: ⁊ ideo nō erat ſeruandū: verūtamen qꝛtunc tēporis horridum erat frangere qd̓cunqꝫ iuramentū: ideo habuerūt aliudconſilium: videlicet ꝙ filij beniamin nō habentes vxores venirent latenter ꝓpelocū ſylo: ⁊ ibi de virginibus ducētibꝰ choros acciperēt ſibi ẜm numerum ſuum⁊ fugerent in terram beniamin. Nec maiores natu hoc cōſulentes venerunt cōtra inramētum ſuū: quia nullus iurauerat niſi de ꝓprijs filiabus. Similiter necpatres earū: qꝛ nō fuerūt in hoc cōſilio nec dederunt eas. Similiter nec filij beniamin eas rapientes peccauerūt: quia hoc fecerunt de mandato illoruꝫ ad quosſpectabat cura totius populi: vt dictū eſt: ⁊ ꝓbabile eſt: ꝙ ille virgines conſenſerunt in matrimoniū anteqͣꝫ cognoſcerēt̉ ab eis: et ex dictis patet littera vſqꝫ ibi:d Miſeremini eorū: nō em̄ rapuerunt eas iure bellantiū ⁊cͣ. nō ꝓpter negationem dationis: quia ſic etiam maiores natu hoc allegantes eſſent in cōſimili culpa:eo ꝙ ſuas filias illis nō dederant: ⁊ ſic nō haberent frontem ſic loquēdi: ſedillud peccatū eſt intelligendum eo ꝙ nō cuſtodierant filias ſuas diligenter: ſedꝑmiſerant eas ducere choros ꝑ campos vbi poterant capi. eo em̄ ipſo ꝙ iurauerant nō dare eas filijs beniamin: debebāt eas ſic cuſtodire ꝙ illi nō haberent facultatem rapiēdi. Sic ergo exponit̉ hic paſſus ẜm trāſlationē noſtrā. In hebreoautē habet̉ ſic: Miſeremini eorū. Nō em̄ cepimus viro vxorem ſuā in bello: necvos dediſtis eis: quaſi tempore culpemini: quod ſic exponūt hebrei: Miſereminieorum vt poſſint reꝑare tribū per generationeꝫ. Non em̄ cepimus viro vxoremſuam: id eſt cuilibet viro vxorē ſibi copulandā. In bello contra viros iabes: ſeddeficiunt ducēti. Nec vos dediſtis eis: quaſi tempore culpemini: id eſt nō poteſtvobis imponi culpa trāſgreſſionis iuramenti ex tēpore quo acceperunt eas: ſcꝫpoſt tempus iuramenti veſtri: quia nō dediſtis eis. nec plus iuraueratis .ſ. niſi ꝙnō daretis eis. ꝯͣ qd̓ nō feciſtis: qꝛ nō ceperunt eas de volūtate vr̄a. Ca. XXIMO2AL ICCT. ſequenter deſcribit̉ cōpaſſio filiorū iſrael ſuꝑ tribū benIurauerunt quoqꝫ filij iſrael ⁊cͣ. In hoc capitulo cōiamin quā deſtruxerant paucis exceptis: et eorū diligentia ad ip̄ius reparationem. In hoc autē documentum habent iudices tēporales et eccleſiaſtici ſeculares ⁊ religioſi cōpatiendi punitis per eos et reparandi defectus ꝓut poteſt fieribono modo. Si tn̄ aliqua ꝑſona ſingularis ſit morte punita: reparatio locum nōhabet in ea: ſed in illis qui peiorati ſunt ꝑ eā. Nā eius morte territi retrahunturab actu peccandi. Si vero cōmunitas morte punita fuerit in aliqua ſui parte: debent eſſe ſolliciti qualiter in remanentibus reꝑaret̉ ꝓut ẜm deum fieri poterit.Si aūt punitio nō ſit fienda ꝑ mortē: ſolliciti debent eſſe puniētes: ne punitio ꝑſui duriciam ad deſperationē inducat: nec per ſui leuitate occaſionē tribuat delinquendi. Greg. Ineſſe bonis rectoribus debet iuſte cōſulēs miſericordia: ⁊ pieſeuiens diſciplina: ne iuſticia nimis ſit aſpera et pietas ſit remiſſa. Per hoc autēy filijs beniamin remanētibus date fuerūt virgines ad ſue tribus reparationē:ſignificat̉ ꝙ peccatoribus ſufficienter punitis debent dari exhortationes ſanctead bonorū omiſſorum: ꝓut fieri poteſt recuperationem.Liber Iudicū finit: Incipit poſtilla ſuper librū Ruth. ¶ Ca. IN diebus vnius iudicis. Hic ꝯſequenter ponit̉ tertius caſus: ſcꝫipſius Ruth. Et diuidit̉ in quattuor ꝑtes. qꝛ primo deſcribit̉ ip̄iꝰAuth cōuerſio gratioſa. ſcd̓o eius cōuerſatio virtuoſa. tertio conuentio legalis. quarto copulatio matrimonialis. Partes incipiunt in quattuor capitulis huiꝰ hiſtorie. Prima adhuc in duas: qꝛprimo deſcribit̉ cōuerſionis occaſio. ſecūdo ipſa conuerſio. ibi: Cui dixit noēmi:Occaſio aūt conuerſionis Auth ad iudaiſmū fuit: eo ꝙ fuit deſponſata filio elimelech iudeo peregrinanti in terra moab. Et ideo primo deſcribit̉ ipſius elimelech pęregrinatio. ſcd̓o ipſius Ruth deſponſatio. ibi: Qui acceperūt. Circa primū primo deſcribit̉ tēpus peregrinationis huiꝰ. cū dicit̉: e In diebus vniꝰiudicis. quis aūt hic fuerit: varie dicit̉. Dicit em̄ magiſter in hiſtorijs et aliquiexpoſitores alij: ꝙ iſte iudex fuit heli qui cuꝫ hoc vſurpauit ſibi ſacerdotiū: quiano fuit de eleacar: ſꝫ de ithamar. Licet autē iſtud ſcd̓m dictū ſit verū quātū ad hͦꝙ heli nō fuit de eleacar ſed de ithamar: nō tamē videt̉ verum ꝙ ſibi vſurpauerit ſacerdotium. qꝛ. j. Regū. ij. ca. dicit̉ ipſi heli in ꝑſona dn̄i: Loquens locutusſum: vt domꝰ tua ⁊ domꝰ patris tui miniſtraret in cōſpectu meo vſqꝫ in ſempiternū ⁊cͣ. Ex quo videt̉ ꝙ illud ſacerdotiū habuit ex ordinatione diuina: vt dicet̉ibidē plenius. Primū etiā dictū nō videt̉ verū: videlicet ꝙ peregrinatio elimelech q̄ hic deſcribit̉ cōtigerit tꝑe heli: qꝛ a principio quo incepit iudicare iſrl̓ vſqꝫad principiū regni dauid fluxerūt tm̄. lxxx. anni: ꝓut fuit declaratū. sͣ. Iudi. xj.ca. In iſto igit̉ tꝑe oportuit ẜm iſtud dictū ꝙ peregrinatio elimelech fuerit: et ꝙbooę d̓ ruthobeth genuerit: et obethieſſe: ⁊ ieſſe dauid: ⁊ vita ip̄ius dauid vſqꝫad principiū regni ſui: quod nō videt̉ verū. Primo qꝛ de iſto tꝑe fluxerūt vndecim anni ad minus ante natiuitatē obeth: videlicet decem anni quibꝰ noemi māſit in regiōe moab: vt habet̉ in hoc ca. ⁊ vnus annus ante natiuitatem obeth: qꝛdato ꝙ booę ſtatim acceperit ruth poſt aduentum eius in bethleem cū noemi: tn̄anteqͣꝫ natus fuiſſet de ea obeth trāſiuiſſet annꝰ vndecimꝰ totꝰ: vl̓ ſaltē fere. Itēdauid vixit

P

zit. g

4