Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi. Iudicum Ca. XII Nico. de lyra

Capitulum.XIICce aūt ī effraim orta eſt ſeditio. Nā trāſeūtes ꝯtra aqͥlonē:dixer̄t ad iepthe: Quare vadens ad pugnā contra filiosammō vocare nos noluiſti: ꝑvt ꝑgeremꝰ tecū? Igit̉ īcēdemus domū tuā. Quibuſ illern̄dit: Diſceptatio erat mihiet ppl̓o meo cōtra filios ammon vęhemens: vocauitqꝫvos vt p̨̄beretis mihi auxilium: ⁊ facere noluiſtꝭ. Quodcernēs: poſui aīaꝫ meā ī ma­ cnibꝰ meis: trāſiuiqꝫ ad filiosammō ⁊ tradidit eos dn̄s inmanꝰ meas. Quid cōmerui:vt aduerſuꝫ me ꝯſurgatis inp̄liū? Uocatis itaqꝫ ad ſe cūctis viris de galaad pugna­ da § hoc ad vltimū iudiciū referendum eſt ẜm illud: eos qͥ noluerūt me regareſibi: adducite et interficite coram mbat ꝯtra effraiꝫ. Percuſſerūtqꝫ viri galaad effraim qꝛ dix exerat: fugitiuꝰ eſt galaad deeffraim: et habitat in medio tefffraim ⁊ manaſſe. Occupauerūtqꝫ viri galaadite vadaiordanis per quę effraim reuerſurꝰ erat. Cunqꝫ veniſſetad ea de effraim numero fugiens atqꝫ dixiſſet: Obſecrome tranſire vt permittas: dicebāt ei galaadite: Nūquideffrateꝰ es? Quo dicēte: nōſum: interrogabant euꝫ: Dic sergo ſebboleth quod īterpretat̉ ſpica. Quę rn̄debat chebboleth: eadem littera ſpicaꝫexprimere nō valens: ſtatimqꝫ apprehenſum iugulabantin ip̄o iordanis trāſitu. Et ceciderūt in illotꝑe de effraiꝫquadragintaa duo milia Iudicauit ita qiepthe galaaditeſ iſrael ſexannis: ⁊ mortuus eſt ac ſepultus in ciuitate ſua galaad. Pꝰ hūc iiudicauit iſrl̓

Capitu. XIIa Iudicauititaqꝫ. Sicut illi duo menſesꝓpt̓. lx. dies ſenariū numerūſex etatū ſignicant: ita hic ſexies ſeptenarius ductꝰ: hͦ idēfigurat: qͣꝫtumad ſex ſecl̓i etates ꝑtinet. Sexieſ eī. vij. xlij.ſūt: nec fruſtraipſe iepthe ſeannis populiiudicauit.

dicit̉: br Cōgregatiqꝫ ſūt ad eū viri īopes ⁊ latrocinātes. Hebrei nō hn̄t latrocinātes: ſꝫ tm̄ viri inopes. Ego aūt intēdo capitulū iſtud exponere myſtice ẜm lr̄am hebraicā quā reputo veriorē. Igit̉ ꝑ iepthe qui d̓r vir fortiſſimꝰ: allegorice poteſt intelligi dn̄snoſter ieſus xp̄s qͥ tāte fortitudins ē ꝙ portat oīa ꝟbo ꝟtutꝭ ſue vt d̓r Heb̓. j. Et bn̄ d̓rꝫfiliꝰ mulieris hoſpitatricis .i. ꝟginis marie: q̄ ex plenitudine ſue pietatꝭ recipit oēs adeā debite recurrētes ī hoſpitiū ſue miſericordie. Bern̄. Maria om̄ibꝰ omīa facta ē: ſapiētibꝰ ⁊ inſipiētibꝰ debitricē ſe fecit: omnibꝰ ſinū miẜicordie aperuit vt de eiꝰ plenitudine acciperēt vniuerſi. Que bn̄ d̓r altera mater .i. alteriꝰ cōditiōis qͣꝫ cetere matres: nāip̄a ſola mater ē ⁊ virgo. Hūc aūt iepthe: ſcꝫ ieſū xp̄m reprobrauerūt frēs ſui: ſcꝫ iudei:qͦꝝ erat frater ẜm carnē: ⁊ ip̄e fugit ab eis in ꝑſecutiōe herodis: Matth̓. ij. ⁊ ī ꝑſecutiōeciuiū ſuoꝝ qͥ voluerūt eū p̄cipitare d̓ ſuꝑcilio mōtꝭ ſuꝑ quē fūdata erat ciuitas eoꝝ: vthr̄ Luc̄. iiij. bf Et cōgregati ſūt ad eū viri īopes .i. apl̓i ⁊ alij diſcipuli ꝓpter ip̄m oīarelinq̄ntes.Perrexerūt aūt maiores natu de galaad vt tollerēt in auxiliū ſui iepthe. Per iſtos maiores pn̄t intelligi iudeoꝝ doctores: qͦꝝ aliqͥ recurrerūt adeiꝰ auxilium an̄ paſſionē ſuā credētes ī eū vt nathanael: Ioh̓. j. ⁊ nicodemꝰ qͥ erat mgr̄ in iſrael.Io. iij. ⁊ plures alij qͦꝝ noīa nō expͥmunt̉ ī euāgelio: d̓ quibꝰ d̓r Ioh̓. j. De pͥncipibꝰ ātmulti credider̄t in eū ⁊cͣ. Et loquit̉ euāgeliſta de tꝑe an̄ chriſti paſſionē vt ptꝫ intuenti.Reuertētaūt iepthe ⁊cͣ. Per reuerſionē iepthe poſt triūphū de aduerſarijs: ſignificat̉ reuerſio xp̄i ꝑ ſuā reſurrectionē ab inferis demonibꝰ ſuꝑatis. Occurrit ei vnigenita filia ⁊cͣ. ꝑ quā ſignificat̉ eccleſia vnigeniti chriſti filia.Cū tympanis ⁊ choris .i. laudibꝰ diuinis d̓ victoria chriſti quā iepthe īmolauit dn̄o: nō ꝑ occiſioneꝫ corporis ẜm hebreos: ſꝫ ꝑ obẜuantiā virginitatis: ſic̄ pleniꝰ dixi ſuꝑ locū iſtū ī expoſitiōe litterali. Eccleſia ꝟo virgo ē ꝑ integritatē fidei: ⁊ ē īmolata dn̄o ſpūaliter: ꝑ hoc ꝙ ē diuinis laudibꝰ dedicata. Un̄ d̓r Psͣ. xlix. Immola deo ſacrificiuꝫ laudis. Et iteꝝ Psͣ. l.Sacrificiū deo ſpūs ꝯtribulatꝰ. Sūt etiā in eccleſia multe ꝑſone īmolate dn̄o ꝑ obẜuātiā virginitatis: ſic̄ filia iepthe: ⁊ etiā multe per ꝓfeſſionē in religione q̄ eſt quedā morsciuilis. ꝓpter qd̓ religioſi dicunt̉ mūdo mortui: et ꝓ talibꝰ ſubdit̉: Filia mi decepiſti me ⁊ ip̄a decepta es. qd̓ nō pōt intelligi ẜm veritatē de chriſto qui decipi nō pōt cūip̄a ſit veritas: Ioh̓. xiiij. Ego ſum via: veritas ⁊ vita: ſꝫ tm̄ ẜm eſtimationē infideliumpotiſſime iudeoꝝ qui credūt chriſtū fuiſſe ꝓphetā falſum: ⁊ ſic decepiſſe eccleſiā ſibi aggregatā: ⁊ etiā ip̄m deceptū fuiſſe aggregādo ſibi populū ex appetitu vane gl̓ie. Similiter qͣꝫtū ad ꝑſouas religioſas ẜm eſtimationē falſam hoīm mūdanoꝝ eſt ibi deceptioex vtraqꝫ ꝑte: nā religioſos eſtimāt d̓ceptos eligēdo ſibi talē vitā ꝓpt̓ xp̄m: ⁊ ſil̓r xp̄mab eis decipi ſpecialit̓ a mēdicantibus religioſis qͦs reputāt hypocritas habētes ſpēmreligioſitatꝭ ꝓpt̓ queſtū ⁊ nō ꝓpter xp̄m: ⁊ ſic faciūt xp̄o barbā d̓ ſtraminibꝰ ẜm eſtimationē maloꝝ. ⁊ ſic d̓r: c Decepiſti me et ip̄a decepta es. Per talē ꝟo modū loq̄ndidixit Hiere. xx. cā. Seduxiſti me dn̄e ⁊ ſeductꝰ ſum. Hieremias em̄ erat ꝓpheta ſanctꝰ ⁊ꝑ ꝯſeq̄ns erat certus ꝙ deꝰ cū ſit ꝟitas pͥma nō pōt aliquē ſeducere nec ab aliqͦ poſſe ſeduci: ⁊ iō cū dicebat: ſeduxiſti me dn̄e ⁊cͣ. nō loq̄bat̉ ẜm eſtimatiōeꝫ ꝓpriā: ſꝫ ẜm dictumfalſoꝝ ꝓph̓aꝝ qͥ aſſerebāt ip̄m eē ſeductū: vt pꝫ in pl̓ibꝰ capitul̓ Hieremie. Moraliteraūt ꝑ iepthe pōt ītelligi hō lr̄atꝰ: potēs ī ſcpͥturis: vt de apollo d̓r Act̉. xviij. qͥ fugiensmoleſtias ſeculariū fugit ad religiōis deſertū: qd̓ vocari pōt t̓ra thob. i. bona. nā ibi ꝑ.cipiunt̉ ꝯſolatiōes diuine. Oſee. ij. Ducā eā ī ſolitudinē ⁊ loqͣr ad cor eiꝰ: Et canet. Sꝫtal̓ aliqn̄ reqͥrit̉ ad regimē eccl̓ie ſic̄ beatꝰ Grego. ⁊ pl̓es alij: ⁊ ꝓ ſecularibus pugnat ꝯiiiijaduerſarios orōibꝰ ⁊ doctrinis: ſꝫ aliqn̄ pꝰ habitā victoriā: occurrit ei filia .i. vana gl̓iadebet dicere: c Decipiſti me: diminuēdo meritū.inſurgit ad ip̄am immolādū ꝑ maiorē ſui hūiliationem¶Cce aūt. Deſcripta tribulatiōe ⁊ mō liberatiōis. Hic ꝯn̄r deſcribit̉ impetꝰ ſeditiōis. Et pͥmo hmōi ſeditio deſcribit̉. ſcd̓o tp̄s triū iudicū ſuccincte ſubdit̉. ibi:Poſt hūc iudicauit. Circa pͥmū d̓r: Ecce aūt in effraim orta ē ſeditio. Illi em̄ d̓hac tribu erāt ſuꝑbi ⁊ gl̓ie mūdane cupidi ꝓpt̓ cāꝫ dictā ſuꝑiꝰ ī pͥn .viij. ca. ⁊ iō dolebātd̓ hͦ ꝙ victoria ip̄i iepthe aſcribebat̉ qͥ n̄ erat de eoꝝ tribu. ⁊ iō q̄ rebāt occaſionē ꝯͣ eū dicētes: b Uocare nos no. vt ꝑge. tecū? mētiebant̉: vt pꝫ ex ſeq̄ntibꝰ: ſꝫ gratꝭ q̄rebāt occaſionē diſſenſiōis. ⁊ ptꝫ lr̄a vſqꝫ ibi: c Poſui aīaꝫ meā ī manibꝰ meis .i. neceſſitatꝭvrgēte expoſui ꝑiculo vitā meā pugnādo cū paucis ꝯ filios ammon: ſequit̉: d Pugnabat ꝯtra effraim. cuiꝰ cā ſubdit̉: e Quia dixerat fugitiuꝰ ē galaad. qd̓ exponūtaliqͥ d̓ iepte qͥ fuit eiectꝰ a fratribꝰ ſuis: vt dictū ē. sͣ. ī pͥncipio. xj. ca. Sed illud qd̓ ſeqͥt̉d̓ effraim: nō br̄ſonat huic expoſitiōi: qꝛ nō fuit d̓ tribu effraim: ⁊ ideo meliꝰ exponit̉de ppl̓o galaad: d̓ qͦ ſubdit̉: f Et habitat in medio effraim ⁊ manaſſe. li habitat noneſt in hebreo: ſꝫ ſic habet̉. ibi: Fugitiuꝰ ē galaad in medio effraim in medio manaſſe .i.nulliꝰ momēti ē aut reputatiōis in comꝑatione ad hāc tribū ⁊ ad illā: vt exponunt hebrei Cetera patēt vſqꝫ ibi: g Dic gͦ ſebboleth qd̓ īterp̄tat̉ ſpica Iſtd̓ qd̓ īterp̄tat̉ ſpica: nō ē ī hebreo: ſꝫ appoſitū ē a trāſlatore. Hebrei aūt dicūt ꝙ ſebbhͦ nō accipit̉ h̓ iniſta ſignificatione ſed ꝓ curſu vl̓ impetu aque. qd̓ gallice d̓r filboleth em̄ eiomēeqͥuocū ad vtrūqꝫ: videt̉ tn̄ magis ꝙ hic accipiat̉ ꝓ ſenſu qꝛicunt hebrei: qꝛ effraitepetebāt vt ꝑmitterent̉ trāſire fluuiū iordanis: ⁊ iō de hoc examinabāt eos vtrū eſſentde effraim aut nō: vnde ẜm hebreos ſic dicebāt eis: dic ſebboleth fluuium trāſibo. quirn̄debāt chebboleth. Ad cuius intellectū ſciēdū ꝙ apud hebreos lr̄a ſ triplicat̉. Unavocat̉ ſchin. ⁊ hꝫ fortē ſonū vbicūqꝫ ponat̉ ī pͥncipio medio vel fine dictionis. ſicut noſtra ſ qn̄ ponit̉ ī pͥncipio dictōis vl̓ ī fine. Alia vocat̉ ſamech. ⁊ hꝫ talē ſonū ſicut nr̄a ſqn̄ ꝓnūciat̉ ab hoīe līguā bleſam hn̄te: ⁊ ſonꝰ eiꝰ appropinqͣt ad ſonū lr̄e que apd̓ nosſonat c ꝓ qͣ lr̄a ī latino ponit̉ ch. vn̄ adhuc ī antiqͥs abbatijs q̄ ſequūt̉ modū ꝓnunciandi antiquū ſic ꝓnūciāt: dicēdo macheꝰ: vbi ſcribit̉ Mattheꝰ. Illi āt de effraim vel ꝑcorruptiōeꝫ līgue: vl̓ ꝑ ꝯſuetudinē ꝓ lr̄a ſchin ꝓnūciabāt lr̄aꝫ ſamech: ſic̄ hō bleſus ꝑhͦ noīe ſimon diceret chimon. iō ſubdit̉: h Eadē lr̄a ſpicā expͥmere nō valēs. qꝛ ꝓ lr̄aſchin ꝓnūciabat ſamech. Statīqꝫ app̄hēſuꝫ iugulabāt. Per hͦ ſciētes ꝙ eēt d̓ effraim.i Poſt hūc iudicauit. Hic ꝯn̄r deſcribit̉ breuiter tp̄s triuꝫ iudicum: qͦꝝ primus fuit:Abechſan

B

g 4