Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Nico. de lyra Glo. ordi.IndicūCa. III

a Ipeſſimos inimicos qͥ cū ipſo īpugnarēt iſrl̓.eius. Et copulauit ei filios āmō gͦ⁊ amalech: abijtqꝫ ⁊ ꝑcuſſit iſrael: atqꝫ poſſedit vrbē palmaruꝫ.a Seruierūtqꝫ filij iſrael eglō regi dmoab decē ⁊ octo ānis: ⁊ poſtea eclamauer̄t ad dn̄m. Qui ſuſcita faqui interpretat̉ laus.buit eis ſaluatorē vocabl̓o aioth§ nihil ſiniſtrū habēs cuius neſciecfiliū gera filij gemini: qui vtraqꝫ gꝫbat ſiniſtra qͥd faciet dextera.manu ꝓ dextera vtebat̉. Miſer̄t iqꝫ filij iſrael ꝑ illū munera eglon ſregi moab. Qui fec̄ ſibi gladiuꝫ īancipitē hn̄tē ī medio capulū lō ingitudīs palmę manꝰ: ⁊ accinctꝰ n Adam̄. Quicqͥd gerit aidexter ē māibꝰ ⁊ pedibꝰ: ī femore eī dextro gldiū portat: vt veniat ad regē moab ⁊ int̓ficiatē eo ſubter ſagū in dextro fęmore. Obtulitqꝫ mūera eglon regia ſ rotatus vel orbita: ibi eſt ſermo philoſophieque ſummum bonum iudicat voluptatem.mōab. Erat āt eglon craſſus nimis. Cūqꝫ obtuliſſet ei muneraoꝓſecutꝰ eſt ſocioſ qui cū: eo venerāt: ⁊ reuerſus d̓ galgal̓ vbi erāt̉ ꝑa Augꝰ. Non mentitur: factum em̄ verbū apidola: dixit ad regē: Uerbum ſe apellatur: et ſecretum factum erat ei ad regem.cretū hēo ad te o rex. Et ille īpe­ rrauit ſilētiū. Egreſſiſqꝫ omnibꝰ qͥdcirca eū erant: ingreſſus ē aiothad eū. Sedebat aūt in ęſtiuo cęquia precepenaculo ſolꝰ. Dixitqꝫ: Uerbū deisat ei dominus hoc facere: quem populo ſuo ſallatorem excitauerat.habeo ad te. Qui ſtatiꝫ ſurrexitde throno. Extēditqꝫ aioth ſini-

laus eſt pͥmi iudicis ꝙ ſpūs dn̄i factꝰ eſt ſuꝑ eū ⁊ ꝑ ſpūm deiiudicauit ppl̓um: qd̓ de alio dictū nō valde memini. Sūt hodie eccl̓iaꝝ iudices qͥbus datū eſt etiā iudiciū aīaꝝ: ſed neſcioſi qͥs dignꝰ ſit ſpū dei repleri.iitqꝫ in eo ſpūs. Adamā.Poſtqͣꝫ ſcꝫ clamauerūt ad dn̄m. Quis in nob̓ tā validū taꝫiuſtū clamorē emittit ad dn̄m: vt mereatur ppl̓us acciꝑe iudicem quē repleatſpūs dei vt poſſit rectū tenere iudiciū.Un̄ liber ip̄e iudicū d̓r: qͥ .ſ. iudicauerūt ppl̓m iſrl̓. viros .ſ. mirabiles ſic̄ Ioſue fuit. Sic̄ ⁊ liber regū ī qͦ d̓r quō qͥsqꝫ regū regnauerit ⁊ qͥd egerit etiā malū vt eccl̓ie ſcꝫ pͥncipes vl̓ iudices bōaeoꝝ imitēt̉: mala caueāt. a Seruierūt ⁊cͣ. decē et octo an. Adamā. Poſtx. ⁊ octo annos iteꝝ clamauerunt filijiſrael ad dn̄m ⁊ ſuſcitauit eis ſaluatorē aioth filiū gera: filij gemini: virumambidextrū. Qui ſuſcitat̉ ad ſaluandū iſrael nihil habet in ſe ſiniſtruꝫ ſedvtrāqꝫ manū dextrā dignꝰ ppl̓i princeps: dignꝰ eccl̓ie iudex: qͥ nihil agit ſiniſtrū: cuiꝰ neſcit ſiniſtra qͥd facit dextra. In vtraqꝫ ꝑte dexter eſt in fide: īactibꝰ nihil habet de illis qͥ locant̉ a ſiniſtrꝭ. qͥbus dicet̉: Diſcedite a me operarij iniquitatis: neſcio vos: itē ī ignēeternū ⁊c. Adamā. Etiā mēſuras pene indicat diuina ſcriptura ſupra octoannis: h̓ decē ⁊ octo dicit. Certū eſt ātqꝛ ẜm modū pctī ⁊ ꝯuerſiōis morā etiam caſtigatiōis tꝑa terminātur. trāſierūt em̄ ⁊ iſti. x. ⁊. viij. anni ſeruitutis:⁊ nō d̓r: qꝛ clamauerūt ad dn̄m: vl̓ conuerſi ſūt a malicia ſua ſꝫ poſt. b Saluatorē. Adamā. Saluatores vl̓ iudices qͥ ad liberādos filios iſrl̓ ſuſcitant̉pͥncipes celeſtis militie ſignificant: qͦsemittit deus ad ſb̓ſidiū eoꝝ: qͥ ad ſe toto corde clamauerūt ⁊ diuinā clemētiam erga ſe ꝯuerſiōe penitētie flexerūt.Scriptū eſt eī: qꝛ cū ml̓to tꝑe ẜuiſſentpharaoni pr̄es noſtri clamauerunt addn̄m: ita vt ip̄e diceret: Clamor filioꝝiſrl̓ aſcendit ad me: ⁊ miſſo moyſe viſibiliter eduxit eos. Angelꝰ qͦꝫ exterminator miſſus eſt qͥ oīa p̄mogenita egypti vaſtaret: iſraelitaꝝ vero nemine tāgeret. ⁊ ſic patet virtutē celeſtē fuiſſe:q̄ vaſtatis egyptijs filios iſrl̓ de ſeruitute eduxit. Sub rege etiā aſſyrioꝝ ſennacherib: angelꝰ dn̄i mittit̉. qͥ ꝓſtratꝭvna nocte. c. lxxxv. milibꝰ hoſtiū ⁊ vrhē ab obſidiōe ⁊ ppl̓um ab interitu liberauit. Sil̓r ergo quādo peccamꝰ vl̓pro peccatis in captiuitateꝫ tradimur:clamemꝰ ad dn̄m non ore ſed mēte: vtdolor cordis fōtē lachrymaꝝ ꝓducatex oculis. Sicut ille qui ait: Lauabo per ſingulas noctes lectum meū: lachrymis meis ſtratū meū rigabo. Si ita conuertimur a malis vt vltra non contingamuſ ea: mittet nobis dominus virtutem ſuam celeſtē: per quā liberemur a virtute cabolica que omnia ꝓ nobis agat: dextera ⁊ proſpera que faciat nos relinquere viam ſiniſtram que ducit in perditionem:⁊ reuocet nos ad viam dexteram que dicit: Ego ſuꝫ via veritas et vita. c Qui vtrāqꝫ ⁊cͣ. Scd̓m ſpiritualem intelligētiam omnes ſancti ambidextri dicuntur: diabolus ⁊ principes eius ambi ſiniſtri: totū enim quod agunt ſiniſtrum ē ⁊ ꝑuerſum: ⁊ eterno igni cū his qui a ſiniſtris ſunt deputatū.d Ingreſſus eſt aioth ad eum. Adaman. Aioth interpretatur laus: arte em̄ callida ⁊ laudabili vſus deceptione interemit eglon: qui interpretatur rotatus vel orbita. Oportet tales eſſe noſtri populi iudices qualis fuit aioth: qui interpretatur laus vt omnes volubiles motus: ⁊ orbitas mali itineris excidant et perimant mādianitarū regē qui interpretaturfluxus vel effuſio. fluxe ergo ⁊ diſſolute gentis quis eſt princeps vel dux: niſi ſermo illius philoſophie que ſummū bonūiudicat voluptatem: quē interficit euangelicus ſermo ⁊ proii

ad eos debellandū. a Et copulauit ei .i. federe iunxit.b Filios ammon ⁊cͣ. vt eſſet potētior cōtra filios iſrl̓.c Atqꝫ poſſedit vrbē palmaꝝ .i. hiericho. nō qꝛ eſſet reedificata ſed qꝛ accepit totū territoriū illd̓. Un̄ filij iſrl̓ territi reddiderūt ei tributū. ideo ſubditur: d Seruierūtqꝫ filij iſrael eglon regi mō ab decē ⁊ octo annis.Tertio ſubdit̉ penitētia. cū dicit̉:e Et poſtea clamauerūt ad dn̄m nimis afflicti de tyrānide eglon. Quarto ſubiūgit̉ dei miſericordia. cū dicit̉:f Qui ſuſcitauit eis ſaluatorē vocabulo aioth. Circa qd̓ ſciendum ꝙ iſteaioth liberauit ppl̓um ꝑ hoc ꝙ interfecit regē p̄dictū: qn̄ miſſus fuit ad reddēdū ei tributū. Primo igit̉ deſcribitur ipſius aioth cōditio. ſecūdo eiꝰ legatio ibi: Miſeruntqꝫ filij. tertio eglōinterfectio. ibi: Cūqꝫ obtuliſſet. quarto exercitꝰ eglō debellatio. ibi: Aiothaūt. Circa primū cōditio aioth deſcribitur ex genere. cū dicit̉: g Filiū gera filij gemini. Ex hoc d̓r ꝙ erat de tribū beniamin. ſcd̓o deſcribit̉ qͣꝫtū ad ꝑſonā. cū dicit̉: h Qui vtraqꝫ manu⁊cͣ. i. ita faciliter ⁊ fortiter vtebat̉ ſiniſtra ſicut ⁊ dextera. hebrei aūt dicūt ſicDebilis manu dextera. nō ꝙ eſſet impotēs in illa ꝑte: ſed qꝛ meliꝰ ⁊ ꝓmptius iuuabat ſe de ſiniſtra. gallice eſclēchier. ⁊ tales aliqn̄ ſūt optimi bellatores: qꝛ tāto minus pōt p̄uideri ictꝰ eorū quāto magis eſt incōſuetꝰ. i Miſerūtqꝫ. Hic ꝯn̄r d̓ſcribit̉ eius legatio.cū d̓r: Miſer̄tqꝫ filij iſrl̓ ꝑ illū: tanqͣꝫ ꝑſolēnē nunciū. k Munera .i. tributū. l Qui fecit ſibi gladiū ancipitē.i. ſcindentē ex vtroqꝫ latere. m Habentē in medio capulū. hoc nō eſt ī hebreo: ſed illud qd̓ ſequit̉ īmediate coniungit̉ lr̄e p̄cedenti ſic: Fecit ſibi gladium ancipitē lōgitudinis palme manꝰ.In hebreo habet̉: Lōgitudīs ꝑue. adhoc ꝙ minus appareret. vnde ſubdit̉:n Et accinctꝰ eſt eo ſubter ſagū. id ēpalliū militare: vt dicūt expoſitoreſ cōmuniter: tn̄ ī hebreo habet̉: In dextrofemore. qꝛ meliꝰ iuuabat ſe de ſiniſtraẜm ꝙ dicūt hebrei: Illi āt qui meliusſe iuuāt de dextra cingūt gladiū ad ꝑtē ſiniſtrā. ẜm aūt trāſlationē nr̄am q̄dicit ꝙ equaliter ſe iuuabat de vtraqꝫmanu. dicūt expoſitores ꝙ hoc fec̄ adhoc vt minꝰ appareret gladiꝰ: vl̓ vt videretur in armis inexꝑtus. o Cunqꝫ obtuliſſet. Hic ꝯn̄r deſcribit̉ ipſiuseglon interfectio ⁊ modus interfectionis: qꝛ aioth nō int̓fecit eū ſtatim: ſꝫ receſſit inde facta ſua legatiōe. ⁊ hoc eſtqd̓ dicit̉: Cūqꝫ obtuliſſet ei munera ꝓſecutus eſt ſocios qͥ cuꝫeo venerant: ad deferendū munera p̄dicta. p Et reuerſusde galgalis vbi erāt idola. vſqꝫ ad locū illū redierat cū ſociis ſuis. ſꝫ qn̄ vidit idola q̄ eglō poſuerat in galgal̓ quē locuꝫhebrei reputabāt ſanctū: eo ꝙ ibi pͥmo māſerāt poſt trāſitumiordanis ⁊ circūciſi fuerāt ⁊ paſca celebrauerant: vt habeturIoſue: iiij. ⁊ .v. ⁊ qꝛ arca teſtamenti ⁊ tabernaculū fuerūt ibiquouſqꝫ trāſlata fuerūt in ſylo: vt dictū fuit Ioſue. xviij. qd̓fecerat eglon in contēptū loci ſacri. ſicut antiochus epiphanes poſuit idolū in tēplo dn̄i: vt habet̉ .jͣ. Mach̓. j. c. ex hͦ fuitaccēſus aioth ad reuertendū vt interficeret regē eglon.ij Uerbū ſecretū habeo ad te o rex. Et accipit̉ hic ꝟbū prore ſignificata ꝟbo: qꝛ intēdebat eū occidere in ſecreto. ī aperto em̄ nō poterat ꝓpter aſſiſtentes. r Et ille īperauit ſilentium. innuendo ꝙ omnes exirēt: vt patet per litteram ſequetem. s Uerbum dei habeo ad te. q. d. oportet ꝙ ſurgas ꝓpter reuerentiam ꝟbi dn̄i. nec oportet h̓ aioth de mēdacio excuſari: maxīe: qꝛ illd̓ mēdaciū nō fuit ꝑnitioſū ſꝫ magis officioſū: qꝛ fuit ordīatū ad int̓fectionē idolatre peſſimi ⁊ tyrāniſuꝑ ppl̓uꝫ dei. ꝓpter qd̓ cōmēdat̉ aioth: nō āt ꝓpter mēdaciūſic̄ Exod̓.

B

C