Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi. Iudicum Ca. III Nico. de lyra

a Iſermonē euangelicum vl̓ ꝓpheticūſtrā manū: ⁊ tulit ſicāꝫ de adiſputādo .ſ. vt extingueret oēꝫ praui dogmatis: ⁊ craſſe intelligētie ſēſuꝫdextro fęmore ſuo īfixitqꝫeā in vētrē eius tā valide:vt capulus ſeq̨̄ret̉ ferrū in ba vulnere: ac pinguiſſimo adipe ſtringeret̉. Nec edu­ cxit gladiū: ſed ita vt ꝑcuſſerat reliqͥt in corpore: ſtatimqꝫ ꝑ ſecreta nature al­ dui ſtercora proruperunt.Aioth aūt clauſis diligenetiſſme hoſtijs cęnacl̓i ⁊ ob ffirmatis ſera per poſticuꝫ segreſſus eſt. Seruiqꝫ regꝭ hingreſſi: viderunt clauſasfores cęnacl̓i: atqꝫ dixer̄t:Forſitan purgat aluuꝫ ineſtiuo cęnaculo. Expectāteſqꝫ diu donec erubeſcerēt: ⁊ vidētes ꝙ nullꝰ aperiret: tulerūt clauē: ⁊ aꝑiētes inuenerūt dn̄m ſuū int̓ra iacētē mortuū. Aiothaūt dū illi turbarent̉ effugit ⁊ ꝑtranſit locū idoloꝝvnde reuerſus fuerat. Ue initqꝫ in ſeyrath: ⁊ ſtatī inſonuit buccīa ī mōte effraim. Deſcēderūtqꝫ cū eo filij iſrl̓ ip̄o in frōte gradiente. Qui dixit ad eoſ: Seqͥ­ kmini me. Tradidit eī dn̄sinimicos nr̄os moabitasin manus noſtras. Deſcēderūtqꝫ poſt eū ⁊ occupauerūt vada iordāis q̨̄ trāſmittūt in moab: ⁊ non dimiſerūt trāſire quēqͣꝫ: ſedꝑcuſſerūt moabitas ī tꝑeillo circit̓ deceꝫ milia oēsrobuſtos ⁊ fortes viros.Nullꝰ eorū euadere potuit. Hūiliatuſqꝫ ē moab indie illo ſub manu iſrael: ⁊a Augꝰ. Duplicato .ſ. tꝑe qd̓ fuit memorabile romanoꝝ ſub rege pōpilio.qͥeuit t̓rā octogīta ānis ap̄lijs. Poſt hūc fuit ſāgar id filiꝰ anath: qͥ ꝑcuſſit d̓ phi ma ſ ſenariꝰ qͥ multiplicatꝰ ꝑuenit in ſecētosmūdū ſignificat ſex diebꝰ cōſunmatū.ſexcētos ergo ī aratro ille dicit̉rcuſſiſſe cui per crucē chriſti crucificus eſt mundus.liſtijm ſexcētos viros vomere. Et ip̄e quoqꝫ defendit iſrael.

pheticus qui gladio cōparatur qui inventre eorū ⁊ in imis p̄cordijs ambidextri doctoris diſputationibus concluditur: vt veritatꝭ eos aſſertione cōcludens extinguat omnē praui dogmatis ⁊ craſſe intelligētie ſenſum quſe extollit contra ſpiritualem ſcientiāchriſti: vt hoc faciens ⁊ dimicās ī verbo dei omnis eccleſie iudex fiat laudabilis aioth. Cui dicatur a domīo. Euge ſerue bone ⁊ fidel̓: quia ſupra pau.fuiſti fidelis ſuper multa te conſtituā.Pinguiſſimo adipe ſtrin. Augꝰ.Merito queritur quomodo fuerit exilis valde rex eglon ⁊ clauſerunt adipes vulnus quando percuſſus eſt: ſꝫintelligendū eſt ea locutione dictū (ſolent econtrario intelligi) ſicut dicit̉lucus ꝙ minime luceat: ⁊ abūdare qd̓non eſt ⁊ benedixit regi .i. maledixit:ſic̄ in libro regnoꝝ de nabaioth dictūeſt. Nam in ea interpretatione dictumq̄ nō ẜm lxx. ſed ex hebreo eſt. ita inuenimus: erat aūt eglon craſſus nimis.b Tulerūt clauē. Augꝰ. Quō pueri regis eglon claui aperuerūt: quodaioth claui non clauſerat. Aut ſi illeclaui clauſerat: quomodo eū ſecuꝫ nōtulerat? vt nec iſti claui aperire poſſent? Proinde aut alia clauis allataē: aut tale genus clauſure fuit qd̓ ſineclaui poſſet claudi: nec ſine claui aperiri. Nā ſūt q̄dā tl̓ia: ſic̄ ea q̄ verrūdata dicūt̉. c Poſt hunc fuit. Adam̄.Lxx. Semegar .i. ibi aduena. oēs em̄homines dei aduene ſunt in hoc mūdo. ſicut ille qui dicebat: Incola egoſum in terra apud te ⁊ peregrinus ſicut omnes patres mei. hūc ergo ſemegar ſpūſſanctus ibi incolam dicit .i. h̓:ꝙ em̄ ſpirituiſancto qͥ in celis eſt ibi ē:nob̓ h̓ ē. Poſt hūc ⁊cͣ. Augꝰ. Queritur quomodo poſt aioth pugnaueritſangar pro iſrael ⁊ eum ſaluaſſe dictꝰſit. Non em̄ fuerat captiuatꝰ vl̓ iugoſeruitutis innexus. Sed ita ſaluauit:non quia hoſtis nocuerit: ſed ne permitteretur nocere: quem credendū eſtbello cepiſſe tentare: ⁊ huius victoriafuiſſe repulſū. d Qui ꝑcuſſit. Adaman. Semegar percuſſit allophilos īſexcentis viris in ſtina vl̓ pede aratri.Aliud genꝰ laudis in ſemegar video.Iſte in aratro pugnat. aioth inquit ingladio: vīcit tamen ⁊ hic ⁊ proſternitallophilos. Poteſt ergo fieri vt eccleſie iudex non ſemꝑ gladiū proferat .i.non ſemꝑ auſteritate verbi ⁊ acumīecorrectionis vtat̉: ſed imitetur agricolam: velut aratro ſulcans anime noſtre terrā: ⁊ ſepius clementi monitiōereſcindēs vt aꝑtet eā ſuſcipiēdis ſeminibuſ. Interficiūt̉ etiam ſic allophilicū non argumentis ⁊ acumine contraaduerſarios vtimur: ſed agreſti ⁊ ſimplici cōmonitione de animis auditorum vitia propellimus. Tu quoqꝫeſto agricola anime tue. Vtere aratroquo vtitur ſemegar. Sed cuꝫ miſerismanū ī aratrum noli reſpicere retro:id eſt poſtqͣꝫ tuleris crucem tuam: etſecutus fueris chriſtū: poſtqͣꝫ ſecl̓o renunciaſti: ⁊ his que in ſeculo ſunt: nōli requirere ea q̄ ꝓpter xp̄m reputaſtivt ſtercora: quia ſi in hoc aratro manū habueris ſemꝑ: vt ꝯfident̓ dicas:mihi āt abſit gl̓iari niſi ī cruce dn̄i ⁊cͣ.Cadēt a dextrituis mille: ⁊ .x. mil̓. ⁊cͣ.

ſicut Exo. j. cōmendant̉ obſtetrices eo ꝙ ſaluauerūt pueros hebreoꝝ: nō aūt ꝓpter mēdaciumqd̓ dixerūt regi mēdaciter ſe excuſantes.a Et tulit ſicā .i. gladiū. qui ſic nominat̉ a ſonitu quē facit qn̄ de vagina extrahit̉. b Utcapulus ſequeret̉ ferrū. Capulꝰ ē manubriū ſicfactuꝫ qd̓ ſuꝑeminet vagine: ⁊ vocatur galliceheuth. c Nec eduxit gladiū. tum quia retētus erat in adipe. tum quia feſtinauit fugere:d Alui ſtercora ꝓruperunt. in his em̄ qͥ moriuntur violenter egeſtiones ſolent exire: ſicut ſuſpenſi emittunt vrinā vel aliqd̓ tale. e Aiothaut clau. dili. oſtijs cenaculi ne aliqͥs ītraret adregē ⁊ inueniret ip̄m mortuū donec eēt elōgatus. f Et obfirmatis ſera. infra dicit̉ ꝙ ſeruiregis tulerūt clauē ad aperienduꝫ oſtiū. ⁊ ideodicendum ꝙ plures erant ibi claues: quarumvnā tm̄ aioth ſecum portauit. vel ꝙ oſtium ſic̄erat factū ꝙ per impulſionem claudebatur: ſednon poterat aperiri ſine claue: ſicut modo fit inpluribus oſtijs.Per poſticū egreſſus eſt.In hebreo habet̉: Porticū. que ſolet fieri ī domibus magnatoꝝ. ⁊ videt̉ littera nr̄a corruptaꝑ ſcriptores ꝓpter ſimilitudinē lr̄aꝝ. h Seruiqꝫ regis ingreſſi. nō cenaculū in quo erat rex:vt patet ī textu. ſed porticū que erat ante a qͣ ſēaliquātulum elongauerat ⁊ poſt exitum aiothibidē redierunt: ſtantes ibi ꝑ aliqd̓ ſpaciū temporis ꝓpter cauſam que exprimitur in textu. etpatet littera. i Uenitqꝫ in ſeyrath: ⁊ ſtatim.Hic conſequenter deſcribitur debellatio exercitus eglon: quia videntes ex inſperato regē mortuum fugit mens ⁊ conſiliū ab eis: vt de exercitu holofernis dicit̉ Iudith. xv. quando ſciuer̄teū mortuū. ⁊ ideo aioth potuit eos cū paucꝭ debellare. ideo dixit ad ſocios: k Sequiminime ⁊cͣ .i. locum illū per quem homines poteranttranſire de terra promiſſionis in terram moab.eglon em̄ cū ſuo exercitu acceperat partem terre promiſſionis: vt patet ex ſupradictis: ⁊ ibierat. cetera patent. l Poſt hunc fuit ſangar.ſub iſto non legitur aliqua notabilis tribulatio: ſed pacē factā ſub aioth conſeruauit: nec p̄miſit philiſteos eis dn̄ari. ideo ſubditur:m Qui percuſſit ⁊cͣ. In hebreo habet̉: ſtimulo bouis. iſte videtur fuiſſe hō ruſticanꝰ ⁊ fortꝭ:forſitan de ligno in quo erat aculeꝰ ad pūgēdūhoues: fecit lanceam vel haſtam ad pugnandū⁊ aliquos alios induxit ad ſimile faciendū: qͥanon eſt veriſimile ꝙ ipſe ſolus ſexcentos virosinterfecerit. ⁊ ſic hic accipitur ſingulare ꝓ plurali: ſcilicet ſtimulo pro ſtimulis: ſicut frequent̉fit in ſacra ſcriptura. vnde Exo. viij. Venit muſca grauiſſima .i. multitudo muſcarū. Ca. IIIMONAllter. dominꝰ dereliquit vtff He ſūt gētes quaserudiret in eis iſraelem .ſ. in exercitio preliādi:per quas ſpiritualiter intelligūtur ea que nosimpugnant de peccatis ⁊ reſiſtendo viriliter inſpiritualibus prelijs erudimur. a f Quinqꝫſatrapas philiſtinorum. per quos intelligūturquinqꝫ ſenſus exteriores nos ad vitia impellētes. Trenoꝝ. iij. Oculus meus depredatus eſtanimam meā: ⁊ ſicut ē de viſu ita eſt de alijs ſenſibus: ꝓpter qd̓ dicit̉ Hiere. ix. Ingreſſa ē morsꝑ feneſtras meas. b Omnēqꝫ chananeū. qͥ īterpretat̉ cōmutatus ꝓpter quod ſignat mūdūin cōtinua mutatiōe poſitū: cuiꝰ concupiſcentianos lpugnat. Et ſidoniū. qui interpretaturvenator. ideo ſignat carnis inſultū q̄ ꝯtinue ſibi delectabilia venat̉. Iob. xxxix. Circumſpicitmontes paſcue ſue ⁊ virentia queqꝫ ꝑquirit.Atqꝫ eueum. qui interpretatur ferus vl̓ peſſimus. ideo ſignat diabolū de quo d̓r. j. Pet. v.Aduerſariꝰ veſter diabolꝰ tanqͣꝫ leo rugiēs circūit querēs quē deuoret: cui reſiſtite fortes in fide: ꝑ talē em̄ reſiſtētiā acqͥrūt fideles gl̓ie coronā. ij. Thi. ij. Nō coronabit̉ niſi qͥ legitime certanerit.

B

D

e 3