LXXVII
dere a iuſtitia: quod eſt contra rationem naturalem. vnde dicitur. 3º. ethicoꝝ. Qd̓ quedamſunt peccatoruꝫ opera: ad que nec timore dꝫ aliquis cogi: ⁊ hoc eſt qd̓ dicitur. Quid faciemꝰquia hic homo multa ſigna facit? Quod exponitur ẜꝫ Criſo. ſic. Hic homo multa ſigna facit: ex quibus ſi dimittiur adunabit ſibi multāgētem: ⁊ ſic ſuſcitabit tyrānidem in nos: quaſivelle ſurgere contra rempublicam: ⁊ ſic deſtruent ciuitateꝫ ⁊ templum. Nam eius doctrinaeſt contra templum ⁊ paternas leges. O rigenes enim dicit: ꝙ hoc dictum fuit preſagiuꝫ futurorum. Licet enim hoc non intenderent.Loco enim gentium romani ponuntur ꝗ nūclocum occupant iudeorum per cauſam eorumſalus gentibus euenit.Secunda ꝯſideratio.Irca ſecundam conſiderationē: queeſt de determinatione mortis in vtilitatem noſtram cum dr̄. Unus auteꝫex ipſis ⁊c. vbi ſunt tres concluſiones.¶ Prima ꝯcluſio eſt: ꝙ Cayphas donandoconſilium in mortem xp̄i: dicit. Expedit ⁊c̄.Si protulit verba hec vt homo peruerſus: exmala intentione ⁊ ad maluꝫ finem ſic peccauit:ſed ſi ſoluꝫ fuit anunciator ꝓphetie ⁊ inſtrumētum ſpiritus ſancti: vt ſic non peccauit. vndeCriſoꝰ. Gratia ſpiritus ſancti ſolum vſa oreCayphe. Cor aūt contaminatum non tetigit.vnde dicitur. Unus auteꝫ ex ipſis Cayphasnomine: cuꝫ eſſet pontifex ⁊cͣ .ſ. ex pontificatuhabens poteſtatem dixit. Vos neſcitis: quaſidicens arguendo per bonuꝫ priuatum eſt deſtruendum: inquantum preiudicat bono communi: bonuꝫ xp̄i eſt huiuſmodi. Ergo ⁊c̄. quaſi dicens. Plus .n. expedit hunc ſeductoremmori: qͣꝫ totuꝫ ppl̓m ſeduci. Et ideo auferte cūqꝛ timeo ꝙ modicus error in pͥnº magnꝰ eritin fine .ſ. quando tota gens erit ſeducta.¶ Scd̓a ꝯcl̓o eſt: ꝙ mors xp̄i maxime expediebat humano generi ꝑꝑ magnitudineꝫ debitimortiſ: qd̓ fine eo nō poterat ſolui. Cuius etiāefficacia oībus ſufficiebat. De quo Anſel. pulchre loquēs ait. Mirabilius deus reſtaurauithumanā naͣꝫ: qͣꝫ īſtaurauit. Sꝫ hō anteqͣꝫ eētnō peccauit: vt fieri nō deberet. Poſtqͣꝫ verofactus ē: peccando meruit: vt qd̓ ⁊ ad quod factus erat: ꝑde̓t. qͣꝫuis non ꝑdiderit qd̓ factuserat: vt eēt qui puniret̉: aut cui dn̄s miſereretur. Tanto ergo mirabilius d̓s illum reſtaurauit: qͣꝫto hoc de homine peccatore ꝯtra meritū:
167illud non de peccatore nec ꝯtra meritum fecit.O portet vtique illa redemptio quam chriſtusfecit per mortem nō coactus: ſed ex propria voluntate: que neceſſitari non poteſt: vt prodeſſetomnibus tam tunc preſentibus qͣꝫ futuris. vnde glo. ſuꝑ illud Yſai. 23. Dominus poſuit ineo omnium iniquitatum noſtrum: dicit penaꝫoīum iniquitatum ⁊ peccatorum noſtrorum:quā ſuſtinere neꝗmus: ſuſtinuit homo d̓s. Intelligēdum ꝙ huiuſmodi expediētie qͣtuor erātmotiua. ¶ Primū qꝛ nullus d̓bite ⁊ iuſte redimit̉ d̓ iniuria facta: niſi d̓tur tantū: inquantūdominās dānificauit. Offenſa dei erat īfinitaqꝛ eius dignitas īfinita: ſꝫ īfinitū debitū ſoluere ē ſoliꝰ d̓i: ⁊ nō puri hoīs. Ergo. ⁊c̄. ¶ Secūduꝫ ē p̄ciū quo ꝗs redimit̉: dꝫ eē tm̄ in bonoqͣꝫtum ē in malo: peccatum a quo redimitur.alioquin nō eſſet equalis ꝯmutatio. Peccatūade futurum erat magis in malum: qͣꝫ aliquacreatura in bono: quod probat Anſelmus eoquod nullus debet magis vitare anichilationem vniuerſi: qͣꝫ lapſum peccati mortalis.¶ Tertiū ē ꝙ nullus poteſt alicui ſatiſfacere ꝓalio: pro eo ꝙ ipſemet dꝫ. Omnis autē creatura debet deo quicꝗd habet̉. Igit̉ pro alio ſatiſfacere non pōt. ¶ Quartum eſt ꝙ p̄cium quoquis redimitur: iuſte debet habere equalitatem valoris cum redempto. Nulla autem creatura equiualet toti nature humane. Et ideoomnes homines nō poſſunt redimi. Quibuſuis .ſ. pater: ⁊ ſpiritus ſanctus dixerunt: quodfilius daret ſeipſum pro precio redemptionishumane nature. vnde dicit. Expedit vt vnusmoriatur pro populo: vt non tota gens pereat⁊c. Ubi glo. dicit: qd̓ ẜꝫ intentioneꝫ ſpūs ſancti ⁊ non cayphe infertur hoc ad paſſionē xp̄i.¶ Tertia concl̓o eſt: ꝙ deus dono ꝓpheue dignitatem pontificatus in caypham honorauit:licet eam non acceptauit. vbi Orige. Hic docemur quod aliqua per nos dicimus nulla inducente virtute ad proferendum. Quedā vero dicimus ſuadente nobis: qͣdā virtute qͣꝫuisnō accipiamus: intentionem auctoris. vt patetin caypha: quia eniꝫ erat pontifex prophetauitvnde dicitur. Hoc aūt a ſemetipſo non dixit:ſed cum eſſet pontifex anni illius prophetauitquia ieſus moriturus erat pro gente. vn̄ Criſ.Uide quanta eſt virtus ſpiritus ſancti:: amantem enim mala: ⁊ voluit verba prophetie proferre. Uide etiam quanta ſit virtus pontificial̓poteſtatis: pontifex enim effectꝰ: ⁊ ſi indignꝰ