LVI

ſed labruſcas. Dicitur aūt aīa vinca ¶ Primo ꝓpter inutilitatem ſarmenti abſciſi a vite:ſimil̓r aīa abſciſa a ſpūali edificio: nihil valet.¶ Scd̓o qꝛ ſicut vinea ꝑ tormenta .i. abſcifionem ⁊ terre actionem fructificat: ſic anima perſuſtinentiam operum penalium. ¶ Tertio: qꝛſola vinea dat vinum: ſic aīa deuota ſoli deo accepta. ¶ Quarto: qꝛ ſicut vinea degenerat ⁊luxuriat faciens vinum debile: qn̄ vinea ſita ēin pingui terra: ſic anima in delicijs. ¶ Quinto qꝛ ſicut vinea radicata in petra ⁊ loco eminēti ⁊ in aſpectu ſolis fecunda eſt ⁊ forte generatvinum: ſic aīa exiſtens in dura vita ſeu penitētia. Ihere. 3. Adhuc plantabis vineam ī mōtibus ſamarie. Iſta vinea diuinis ꝯſolationibus appodiatur ⁊ ligatur celeſtibꝰ deſiderijs.¶ Tertia ꝯcl̓o eſt. ꝙ tria ſunt que ꝑtinēt ad cōſeruationem huius vinee: qꝛ non ſufficit alicuius ꝑfectio ſi nō ꝯſeruetur in eſſe. ¶ Primuꝫeſt ſepes circūſtans: que defendet ab incurſibꝰquotidianis feraꝝ: que eſt debita cuſtodia ſenſuum ⁊ cordis. Ne .ſ. ſenſus ab extra aliquoddelectabile tranſitorium ꝑcipiant: quo poſſentalici: ⁊ a ſummo delectabili ſeparari. Et ideo p̄cauendum eſt. ¶ Primo ergo dꝫ ſtatiꝫ in pͥncipio p̄ſcindi: quia infirmitas in pͥncipio facilius remediatur: ita ſpiritualis. Ihero. Impoſſibile eſt in ſenſum hominis non irruere cogitationes. Ille laudatur: qui ſtatim vt ceperit cogitare: allidit cogitatus ſuos ad petram Chriſtum. ¶ Secundo vt temptatio figuratur: ſicut homo ſapiens fugit: vbi ſuperare non poteſt: ſic Ioannes baptiſta fugit in deſertū. Eccleſia. 29. Quaſi a facie colubri fuge peccatuꝫ.¶ Tertio ꝙ debet penalitatibꝰ expelli ſicut videmus in naturalibus: Qd̓ nulla forma expellitur niſi a ſua contraria. Et ideo: quia omnistemptatio eſt allectiua: ideo per penam fugaridꝫ: quia in moralibus pene ſunt ſic̄ medicine.Unde colocen. 3. Mortificate membra veſtraUnde dicit. Et ſepem circūdedit ei: id eſt diligentem cuſtodiam. Fecleſia. 36. Ubi non eſtſepes diripitur poſſeſſio. Iteꝫ prouerbio. 14.Omni cuſtodia cuſtodi cor tuum: quia ex ipſovita procedit. ¶ Secundum eſt torcular boneconſcientie. vnde ſicut in torculari vinum exprimitur: ſic conſcientia quadā remurmuratione informatoria docet facere bonum: ⁊ vitaremalum. vnde conſcientia dicit duo: ſcilicet ſciētiam ⁊ habitum. Hec conſcientia eſt habitusnaturalis: non ſolū cognitiuus: ſꝫ etiā motiuꝰ

119Inclinat .n. habitum ad perfectionem boni:⁊ fugam mali: vnde ꝯſciētia accuſat de preterito: remurmurat de preſenti ⁊ precauet de futuro. Preterita nanqꝫ reſpicit quando mentemde hoc quod ſibi ꝯſcientia eſt reprehendit ſicuteſt de malo cōmiſſo vel bono ammiſſo. Preſentia eniꝫ reſpicit ꝯtradicendo eis cuius ꝑ conſcientiam habuimus oppoſituꝫ. Futura quoqꝫreſpicit vt quando inſtituit ⁊ ſtimulat mentemad ea facienda: vel vitanda ad que nos iudicatteneri. Cauenda eſt tamē ꝯſcientia minus larga: ⁊ minus ſtricta. ¶ Naꝫ prima generat preſūptionē. ¶ Secunda deſperationē. ¶ Prima dicit ſemꝑ malū bonū. ¶ Secunda bonūmalum. Et ideo dicit Bernar. ꝙ bonā conſcientiam faciunt in nobis duo .ſ. penitentia ꝑquam peccata cōmiſſa punimus: ⁊ ſcientia quapunienda nō ꝯmittimus: ⁊ hoc eſt ꝙ dicit. Etfodit in ea torcular: id eſt contulit ei ꝯſcientiā:que preterita accuſaret: ⁊ preſentibꝰ remurmūraret: ⁊ futura mala preuocaret. ¶ Tertium ēturris patientie. Nam ſicut turris eſt ſecurumꝓpugnaculū quo mediāte inſultus pugnantiūreprimunt̉: ſic patiēitia ē virtus cōtumeliaꝝ ⁊oīs aduerſitatis īperus eqͣnimiter portās. vn̄talis dicit. Patientia eſt honeſtatis: ⁊ vtilitatꝭcauſa reꝝ arduaꝝ: ⁊ terribilium voluntaria acdiurna perpeſſio. Ihero. Non niſi per patientiam implet̉ qd̓ dicit̉. Regnum celoꝝ vim patitur: ⁊ violēti rapiūt illud. vnde Mat. 5. Beati qui perſecutioneꝫ patiunt̉ ⁊c. Et hoc eſt qd̓dicit. Et edificauit turrim in medio eius. vnde ip̄a eſt turris fortitudinis defendens nos aſacie inimici.Quarta ꝯcl̓o: ꝙ ſaluator multa bona nobis cōtulit: vt patet in bonoꝝ plantatione: ⁊ in maloruꝫ amotione: in aduerſarioruꝫ defenſione: inmotuū inſtructiōe: ī latiōe legis: ⁊ ritus inſtitutione. Tamen hec omnia que contulit nobisſiue naturalia: ſiue ſpiritualia: ſiue gratuita cōmiſit libertati noſtre voluntatis: ſiue liberi arbitrij: vt iſtis mediantibus operatiōe liberi arbitrij efficeremur beati .ſ. libera eius electionevnde liberū arbitriuꝫ eſt ſubiectum gratie quaſibi aſſiſtente bonum eligit liberum arbitriuꝫindifferenter ſe habet ad bene eligendum: velmale. vnde Ber. Bonū opus ſine duobusfieri non poteſt. Nam deus auctor ſalutis ē liberum arbitrium capax eſt ſalutis: nec dare illa niſi deus: nec capere iſta: licet niſi libeꝝ arbitrium. Et hoc eſt qd̓ dicit. Et ꝑegre profectus