Sermo
ſalem dominū. Sequitur. Quoniam confortauit ſeras portarum tuarum. Porte eius ꝗnque ſenſus ſunt ⁊ affectiones: que tunc confortantur qn̄ ſolerti cuſtodia ne inhoneſtū ꝑcipiātp̄cludūtur. Un̄ gloſa ibidē bn̄ dic̄. Clauſa eſtianua admiſſis prudētibꝰ ⁊ excluſis fatuis: vtnemo iā exeat quē doleāt: vel ītret quē timeāt.¶ Secundum documentum eſt ſcd̓m Bededoctrinam: ꝙ ex peccato primorum parentuꝫquatuor nobis inflicta ſunt: ſcilicet ignorantiainfirmitas: malicia ⁊ concupiſcentia. ¶ Primum patet de ignorantia. Naꝫ per peccatumiudicium ſubuertitur rationis: ⁊ tunc mēs obnubilatur: quia ẜm philoſophuꝫ. Omnis malus ignorans eſt: ⁊ cecus efficitur. Sapīe. 2º.Excecauit eos malicia eorum. ¶ Secundumpatet de infirmitate: qꝛ per ipſam proniores adcaſum: ⁊ debiliores ad ſurgendum efficimur:⁊ infirmiores ad reſiſtenduꝫ temptationibus:⁊ etiā ad perſeuerandū in bono: qd̓ ſine gratiaeſt nobis impoſſibile. Naꝫ ſicut egritudo deprauat naturaꝫ: vt ſemꝑ appetat nociua ⁊ ꝯtraria: ita peccatū deprauat aīam: vt ſemper mortifera appetat: vn̄ cū voluptates ſint ſibi mortifere ⁊ delicie ſpirituales ſalutifere: anima plusobnoxiatur in illis qͣꝫ in iſtis delectetur. Et iōvoluptates trahunt nos ad peccatū. Ratio qꝛfomes que mouet ad malū ſemꝑ intra nos eſtGloria vero quā querimus: ſemꝑ extra noseſt. Patet etiā de malicia. vnde Ber. In nobis duplex malū eſt .ſ. innatuꝫ ⁊ ſeminatū: ſedvtrūqꝫ maluꝫ: ⁊ vtrūqꝫ a malo: vtrūqꝫ in corde: ſed nō vtrūqꝫ de corde. vnde idē. Dū mala in corde verſamus noſtra cogitatio eſt. Nāaudiuimus in nobis homicidia: adulteria: furta: ⁊ hijs ſimilia. Hec de corde exeūt: ſed ē verbū qd̓ preter ea corde quidē ſentitur: nec tn̄ cordis eſt cuꝫ ſit maluꝫ: īmittitur aūt per angelosmalos: ſed ꝗd cordi: quid hoſti tribuā: incertūeſt mihi: pꝫ etiam de ꝯcupiſcētia alibi. Ex iſtooriuntur quatuor veritates. ¶ Prima ē ꝙ lꝫaīa propter peccatuꝫ vulneretur: tamē nō aufert ab ea capacitateꝫ. ¶ Scd̓a eſt ꝙ peccatummortale ⁊ veniale differunt in hoc: qꝛ peccatūmortale ab aīa expellit totaliter vim curatiuaꝫ:ipſaꝫ .ſ. gratiā ⁊ debetur ſibi pena eterna: peccatū auteꝫ veniale non expellit vim curatiuamde ſe ⁊ ſibi debetur pena temporalis.¶ Tertia veritas eſt: ꝙ nullū peccatū eſt ſimpliciter irremiſſibile: vnde lꝫ peccatum in ſanctum ſpiritū ſit: cū mens voluntate ⁊ imitatiōe
excludit a ſe penitentiam ⁊ remiſſioneꝫ contrapeccatū: tamen non eſt finaliter obſtinata: ⁊ iōqͣꝫ diu homo viuit in hac vita poteſt ab hac intentiōe recedere: ideo ſimpliciter ē remiſſibile.¶ Quarta veritas eſt: ꝙ peccatū ex induſtriadicitur irremiſſibile ꝓpter tria. ¶ Primo qꝛnon hꝫ cauſam excuſantem. ¶ Scd̓o quia exelectione peccans adheret pctō vt fini. ¶ Tertio qꝛ repellit ab anima illud ꝑ quod fit remiſſio peccatoꝝ. Et hoc eſt ꝙ conqueritur ſaluator dicens. Domus mea domus orationis vocabitur: vos autem feciſtis illaꝫ ſpeluncam latronuꝫ. Glo. Domus vertitur in ſpeluncamquando furta: homicidia: adulteria: ⁊ alia ſcelera committuntur. ¶ Itē alia glo. In preſenti domus dei eſt cordis purificatio: ⁊ non tm̄peccata que inerant tollit compunctio diuinitꝰīmiſſa: ſed ne vltra repetantur adiuuat diuinagratia perſeuerans. ¶ Itē glo. Spelunca tēplum ⁊ domus dei eſt mens ⁊ conſcientia fidel̓ium: que ſi in leſione proximi peruerſaſ conditiones proferat qͣſi in ſpelūca latrones reſidēt.¶ Tertium documentū ē: ꝙ gratia infuſa cauſat iuſtificatiōneꝫ impij. Ad roma. Iuſtificatigratis per gratiam ipſius. Qd̓ patet. Naꝫ deus per peccatuꝫ offenditur: offenſa auteꝫ tuncremittitur: quando animus offenſi offendentipacatur. Et ideo ẜm hoc peccatum nobis remirtitur quando deus nobis pacatur: que quidem pax conſiſtit in dilectione qua nos diligit.Hec dilectio lꝫ ex parte actus diuini ſit eterna:tamen quantū ād effectuꝫ quē nobis imprimitquandoqꝫ interrumpitur: prout .ſ. ab ipſo quādoqꝫ deficimus: ⁊ quādoqꝫ iteꝝ recuꝑamur:Effectus autem diuine dilectionis: qui ſcilicetper peccatuꝫ a nobis tollitur eſt gratia: qua hofit̉ dignus vita eterna a qua peccatum mortale excludit. ¶ Nota ꝙ in quolibet operāte eſttria conſiderare: ſcilicet ipſum actum: gratiam⁊ voluntatē. Ipſa oꝑatio eſt ab vtroqꝫ: ſciliceta gratia ⁊ voluntate: ita ꝙ a neutro eſſꝫ ꝑſone⁊ ꝙ plus eſt a gratia qͣꝫ a voluntate: quia plusvirium agendi dat gratia voluntati qͣꝫ habeatex ſe. In tali autem trāſmutatione oportet eſſemagnam commotionem propter contrarietatis potentiam renitentem. Et hoc eſt qd̓ dicit.Cum intraſſet ieſus ihero ſolymaꝫ cōmota eſtvniuerſa ciuitas ⁊c. Ideſt gratia intrans cordā dura facit ꝑ contritionem ꝯmotioneꝫ: quiaoportet ꝙ actus contritionis habeat magnumconatum contra habitus oppoſitos vitioſos.