SermoXCII.
ta eſt Nume. xxiiij. vbi dr̄. Oriet̉ ſtella ex Iacob. Merito beatiſſima virgo maria ſtella vocat̉ matutina. qꝛ ẜmnaturales hꝫ fures terrere. lupos fugare. infirmos releuare. aues ad cantum incitare. Sic maria hꝫ terrere demones. fugare fures animaꝝ. De quibꝰ Ioh̓. x. Fur nōvenit niſi vt furet̉ ⁊ mactat ⁊ ꝑdat. Ipſa etiam hꝫ effugare lupinos hereticos. ẜm illud be. Greg. Gaude maria v̓go cūctas hereſes ſola interemiſti in vniuerſo mido. qꝛ ante natiuitatem Marie multe hereſes pullularunt qͣs Maria omnes extirpauit. Habet etiam Maria releuare infirmos. Recte em̄ ſicut eſt naturalit̓ qn̄ſtella matutina orit̉ tunc infirmi melius hn̄t. qꝛ infirmitas relenat̉. iō tunc debiles magis gratulant̉. Sic nata.ſ. Maria ſtella p̄clariſſima omnes pctōres ſunt releuati. iō merito dn̄t gaudere. qꝛ canit eccl̓a. Natiuitas tuadei genitrix gaudiū annūciauit vniuerſo md̓o. Habꝫigit̉ etiam Maria aues celeſtes ad cantum excitare. qꝛſicut refert Ioh̓es beleth. ⁊ Guil. in rōnali diui. li. vijO tunc Maria hꝫ tres aues ad cantum excitare. Quidaꝫvir ſanctus ſedule ꝯtemplationi inſiſtens ſingulis annis ſexto ydus decembris in or̄one poſitꝰ iocūdiſſimamſolēnitatem angeloꝝ ⁊ ꝯcentum audiuit. Cūqꝫ ſibi deuotiſſime reuelari peteret cur quolibꝫ anno. illa tm̄ di⁊ nō alia audiret. hic diuinū accepit rn̄ſum ꝙ v̓go M.ria glorioſa tali die fuit mūdo nata vt hoc manifeſtaretfilijs eccl̓ie ſancte vt ꝯcordes fierent. ⁊ in hoc celebri dicfeſtum natiuitatis Marie inſtituerent. dum hoc ſummo pontifici ⁊ alijs intimaſſet ⁊ illi ieiunijs ⁊ or̄onibꝰſcripturis ⁊ antiquoꝝ teſtimonijs veritatem ꝯꝑiſſenthunc diem in honore natiuitatꝭ Marie v̓ginis celebrādum vniuerſal̓r ſtatuerūt. Quarto p̄nunciata eſt Maria Yſa. xj. vbi legit̉. Egrediet̉ v̓ga de radice yeſſe ⁊ flosde radice eius aſcendet. Hec v̓ga fuit Maria q̄ dr̄ fuiſſe de radice iudeoꝝ. ſꝫ tn̄ egreſſa ꝯͣ naͣꝫ radicis. Radixem̄ ad ima. v̓ga v̓o ad altitudinem tendit. radix in terra. v̓ga in aere ꝓficit. Sic iudei petebant ima vicioꝝ illa alta v̓tutum. illi erant fixi in terram ꝑ cupiditatē terrenoꝝ hec in aere ꝓ auiditateꝫ celeſtium. illi paſcebant̉amore carnali. hec nutriebat̉ amore ſpūali. illi ꝯſtringebant̉ frigore infidelitatis hec fouebat̉ calore charitatisIdem etiam nūciauit psͣ. cix. Uirgaꝫ v̓tutis tue emittet dn̄s ex ſyon. Et factū eſt hodie cū hec beatiſſima v̓gula ex radice yeſſe. hoc eſt ex vtero mr̄is ſue āne q̄ fuitex ſtirpe yeſſe eſt felicit̓ egreſſa ꝑ natiuitateꝫ. ſicut declarat Philb̓tꝰ cardinalis. Stirps yeſſe v̓gam ꝓduxit v̓gaqꝫ florem. ⁊ ſuꝑ hūc florem reqͥeſcit ſpūs aīmꝰ. Et ſb̓dit illud exponēdo di. Uirgo dei genitrix. v̓go eſt flosflos eſt filiꝰ v̓ginis. flos candidus ⁊ rubicūdus. electꝰex milibꝰ. flos in quem deſiderant ꝓſpicere angeli. flosad cuiꝰ odorem reuiniſcunt mortui. felix ſilua q̄ ꝓduxitH hec ille. ⁊ tantum de pͥmo. Ꝙͣtum ad ſcd̓m ponit̉ v̓ſeculares amatores ſcimꝰ hoc eſſe cōe ꝙ vnuſqͥſqꝫ talisqͥ cordialit̓ diligit aliquam v̓ginē ⁊ dn̄aꝫ ſpecioſaꝫ ip̄amſtudet eqͣre quibuſcūqꝫ pōt ſpecioſis ſiue p̄cioſis. Sicutpōt videri de Salomone in li. Can̄. ſic eſt in ꝓpoſito. beMoyſes videns in ſpū be. Mariam ſpecioſiſſimam v̓ginem poſt longa tꝑa naſcendam ipſam tanꝙͣ auxiliatricem pctōꝝ adamauit. ⁊ nō habuit tūc tꝑis p̄cioſiuscui ipſam ſimilaret. Iō ꝑadiſo qͥ eſt locus omnis voluptatis ꝯparauit. ⁊ qꝛ nō dubitauit eam naſcēdam ip̄aꝫqͣſi iam facta eſſet explicauit di. Plantauit inqͥt dn̄sdeus paradiſum voluptatis a pͥncipio. Circa qd̓ notādum merito legiſlator bea. Moyſes Mariam v̓ginemꝑadiſo comꝑauit voluptatis. qꝛ paradiſus ẜm Yſid̓. li.xv. c. v. eſt ortus deliciaꝝ. ⁊ hꝫ in ſe ligna odorifera ⁊ pomiferaꝝ arboꝝ om̄es flores delicioſos nec deeſt ibi aliquid quod delectat. Ita be. Maria eſt ortus delicatiſſi
Fuit enim in eodem paradiſo .ſ. v̓gine glorioſa amigdalus maturi floris ẜm Yſid̓. li. xv. Inter omnes arboresamigdalus pͥus floret ⁊ fructus ꝓducit. ItaMaria an̄omnes mulieres florem caſtitatis voti emiſit. vnde dr̄in ca. Sufficiat. poſt medium. ca. xxvij. q. ij. Cum gͦ vouerat Maria ſe v̓ginem ꝑſeueraturaꝫ niſi deus alit̓ reuelaret. Ideo ait angelo. Quō fiet iſtud qm̄ virum nōcognoſco. Et ex iſta ꝓmiſſione v̓ginitatis ſecuta eſt cōuerſio gentiliū ⁊ reprobatio iudeoꝝ. ẜm illud Can̄. vlt̓Florebit amigdalus ⁊ impinguabit̉ locuſta ⁊ diſſipabit̉capris. qd̓ exponit glo. di. Tunc amigdalus floruit qn̄v̓go beata florem caſtitatis emiſit. ⁊ tūc locuſta hoc eſtgentilitas inſatiabilis. ⁊ vacua gr̄e impinguata fuit. capris que eſt frutex ſpinoſa ſuꝑ terraꝫ expanſa ſignat iudeos terrenis inherentes qͥ in diſſipatōnem tranſierūtFuit etiam in hoc paradiſo balſamum infime humilitatis. qꝛ ẜm Yſid̓. li. xv. Balſamū eſt frutex parua nūꝙͣ creſcit vltra altitudinem duoꝝ cubitoꝝ. Ita Marianon creuit in altum ſuꝑbie. ſꝫ manſit in ſtatu humilitatis infime. Ideo magnum dedit de ſe odorem ita vt dicere poſſit illud Eccͣi. xxiiij. Quaſi balſamum nō mixtūodor meus. Fuit etiaꝫ in iſto paradiſo nr̄o cynamomūpuritatis ⁊ charitatꝭ. qꝛ dicit Glo. ſuꝑ Exo. xxx. Cynamomum eſt v̓gultum qd̓ naſcit̉ in India ⁊ ficce ⁊ calideeſt nature. Sic ipſa fuit ſicca in carne ꝑ temperantiam ⁊puritatem ⁊ calida in anima ꝑ charitatem. Et vt dicūt Inaturales. Cynamonum eſt laudabile qn̄ non eſt ſb̓album vel nigrum ſꝫ ruſum. Ita Maria fuit laudabilis. qꝛ non fuit ſubalba ꝑ vanam gloriam. nec nigraalicuiꝰ peccati maculam ſꝫ rubea ꝑ charitatem accenſaQuia ẜm Hiero. in ẜmone de aſſump. Totam ipſamrepleuit ſpūſſancti gr̄a. totam diuinus amor mūdauerat. ita ꝙ in ea nihil eſſet qd̓ mūdanos violaret affectꝰ.ſꝫ odor ꝯtinuus ⁊ ꝑfuſa amoris ebrietate. hec Hiero.De hoc cynamomo charitatis huiꝰ dilectiſſimi paradiſi vt in pn̄ti frequenter comedamꝰ. qꝛ ſuadent mediohominibꝰ quotidie vt edent de cynamomo vt vitamꝓlongent. Quia dicit Poeta. Non morit̉ homo fretꝰſedule cynamomo. Sic pctōr nunꝙͣ interibit in eternūqui Mariam ꝑ charitatem ediderit ⁊ deuotionem. qdicit Hilariꝰ ſuꝑ Math̓. Quātumcunqꝫ aliqͥs obnoxius fuerit eternaliter interibit. Cui ꝯſonat ignatiꝰ adſeniorem dicens. Nunꝙͣ finem vite ſue malum hꝫ quiMarie deuotus ⁊ ſedulus inuenit̉. Et ſi pctōr eſſet iaꝫad eternam mortem iudicatꝰ adhuc ipſa petens ſnīamimmutare pōt ⁊ pctōrem ꝯẜuare. teſte Bern̄. Suꝑ miſſus eſt. pctōrem quem deus iaꝫ damnationi eterne ad Kiudicat hunc adhuc Maria ſua gr̄a liberat ⁊ ꝯẜuat. qd̓ꝓbat Iacobꝰ Ianuen̄. di. Quidam clericꝰ vanus ⁊ lubricus fuit. ſꝫ tn̄ dei genitricem plurimum diligebat etbuiꝰ floris v̓gam felix magis v̓ga q̄ ꝓduxit hunc florē eius horas ſanctas deuote ⁊ alacriter decantabat. qͣdaꝫmalis colludato cum di. Paradiſum voluptatio iſit Tot̓ nocit vdit ſein vlſioneaſ tnbunal ſturedel ⁊ bominum circūſtantibꝰ dicere de illo qui vos aſpicit qͦ iudicio dignus ſit voſipſi decernatis quem iam diu toleraui ⁊ nullum adhuc emendatōis ſignū in eo inueniTunc dominus omnibꝰ approbātibꝰ ſuꝑattulit damnationis ſententiā. ⁊ ecce v̓go beata ſurrexit ⁊ filio ſuodixit ꝓ iſto. Pie fili mi clementiam rogo tuam vt ſuꝑeo damnationis ſnīam mitiges. Innuet̉ hic os gratiaꝫmei qui ab improbo merito adijcit̉ morti. Cui dominꝰTuis em̄ petitionibꝰ tribuo ſi vel ſaltem eius correctionem ꝯſpexero. Et ꝯuerſa v̓go ad hominem dixit. Uade ⁊ amplius noli peccare ne deteriꝰ tibi cōtingat. Illeigit̉ excitatus vitaꝫ mutauit religionem petijt ⁊ in omnibꝰ operibꝰ bonis vitam finiuit. ⁊ qꝛ Maria eſt tamdelectabilis paradiſus ⁊ ortus deliciarum habens in ſiomne quod delectat. Ideo dicit be. Hiero. Maria vere eſt ortus deliciarum in quo conſita ſunt vniuerſa genera florum ⁊ aromata virtutum. Igit̉ felix ille homoqui ad hūc paradiſum voluptatis meruerit peruenireR R