De ſancto Auguſtino epiſcopo
Int lumbi veſtri precincti ⁊ lucerne ardentes in manibꝰ veſtris. ⁊ vosſimiles hominibꝰ expectantibꝰ dn̄m ſuum qn̄ reuertat̉a nuptijs. Luce. xij. Magiſter libro. vij. ꝓprietatum dicit. ꝙ circa varias infirmitates prudens medicus indiget maxima circūſpectione ⁊ cautela. qꝛ nihil magis impedit ſalutem infirmorum ꝙͣ ignorantia ⁊ negligentiamedicorum. Nam diuerſi morbi diuerſas habent cauſas ex quibꝰ oriunt̉. Aliqui em̄ ex cauſa calida qui ſuntmedendi per frigida vt aquam roſaceam vel ptiſinamAuqui ex cauſa frigida et illi ſunt medendi ꝑ calida vtſi ſtomachus eſt infrigidatus applibandū eſt zincibercariophili. galganum. zituarum. ⁊ ſic de alijs. ¶ Spiritualiter ꝑ infirmitatem aut morbum intelligit̉ peccatūqd̓ infirmam facit animam ⁊ debilem ad bene operandum. qd̓ cognouit Dauid rex cum dixit psͣ. vj. Miſerere mei dn̄e qm̄ infirmus ſum. ſcꝫ me in aīa. ſana egrotum ⁊ peccatorem dn̄e. qm̄ cōturbata ſunt omnia oſſamea. hoc eſt robur anime mee. Et horum peccatorumaliqua oriunt̉ ex calido. vt luxuria que generat̉ in iuuenibus qui ſunt calide nature. ſicut patꝫ in beato Auguſtino qui in ſua adoleſcētia fuit lubricus ⁊ filium genuit Deodatum nomine. Aliqua aūt peccata ſurgunt exfrigido vt ſunt illa que extincta charitate cōmittunt̉. vſuꝑbia ⁊ auaricia ⁊cͣ. Ideo oportet ſpūalem medicū eſſecautum vt contraria contrarijs curet. ⁊ hoc p̄cipitur inca. quodam. ꝙ ſemꝑ ſacerdos debet iniungere penitentiam contrariam peccato. vt luxurioſo iniungit carnismacerationem. ſuꝑbo orationem humilem. auaro elemoſynarū largitionem. accidioſo ꝑegrinationem. guloſo abſtinentiā. Idcirco etiam prudētiſſimus medicusnoſtrarum animarū ieſus videns cōmuniter mundanos eſſe ad luxuriam inclinatos apponit medicinā cōtrariam ſcꝫ lumborū p̄cinctionem. cum dicit in verbisꝓpoſitis. Sint lumbi veſtri p̄cincti ⁊cͣ. In quibꝰ docetnos expectare finale iudiciuꝫ ꝑ tria. Primo ꝑ corporisC macerationē ⁊ caſtitatem. ibi. Sint lumbi veſtri p̄cincti. Secundo ꝑ p̄miorum honeſtatem. ibi ⁊ lucerne ardentes. Tercio ꝑ ꝓborum ſeruorū qualitatē. ibi ⁊ vosſimiles ⁊cͣ. Ecc̄i. j. Primo ſciendum ꝑ Ariſto. Auicennam. ⁊ Solinum. animalia que ſunt incontinētia et incaſta vitam abbreuiāt. ſicut hoc declarat de paſſere quieſt valde libidinoſus ideo non diu viuit. Sed aīlia caſta econtra habent vitam diuturnam. ſicut patet de elephante. ſicut dicit Ariſto. ꝙ nullum animal ita diu viuit ſicut elephas. ⁊ hoc ꝓpter ſui cōtinentiam. Idem patet de fenice que ſe nō miſcet ꝑ coitum. ideo viuit ad annos. ccc. vel quingētos. Moraliter ꝑ animalia incaſtaintelligunt̉ homines incaſti. ⁊ illi ſpoliant ſe vita eternavt ſunt homines extra coniugiū fornicantes. de quibꝰdicit apl̓s .j. Coꝝ. vj. Nolite errare. neqꝫ fornicarij. neqꝫ adulteri regnum dei poſſidebūt ⁊cͣ. Sed vt dicit acHeb̓. xiij. Fornicatores ⁊ adulteros iudicabit. id eſt cōdemnabit dn̄s. qd̓ ꝓbat Uin. in ſpe. hyſtor xxvj. lib. c.xxj. de papa Benedicto qui a primordio pontificatusfuit in freno luxurie conuerſatus. ideo poſt mortem apparuit euidam iuxta molendinā equo inſidenti in ſpecie animalis monſtruoſi habens caudam ⁊ aures aſinſed cetera membra erant vrſi. cunqꝫ ille fugā iniret clamauit mōſtrum illo modo. Uir noli expaueſcere ſcitome homineꝫ fuiſſe ſicut tu. ſed qꝛ luxurioſe ⁊ beſtialitervixi poſt mortem ſpeciē beſtie portare merui. Ad queꝫille. Quis nam fuiſti? Ego fui ille ſolo nomīe Benedictus. qui nuꝑ ſedem apl̓icam indigne obtinui. Cui illeQuam habes retributionē nunc vſqꝫ in finem iudicijReſpondit. Per ſqualentia loca ſulphurea ⁊ fetida ēbulientia raptim ꝑtrahor. poſt extremū iudicium ꝑpetuo inferno torquebor. Sed ꝑ animalia caſta intelligūt̉
nam. quia dicit̉ in autētica de lenonibus. §. ſanximus.Col̓. iij. Sola caſtitas cum fidutia poſſibilis eſt deo anmas p̄ſentare. Cui regule conſonat Iſid̓. dicens. Caſttas hoīem celo iungit et angelorū ciuem facit. Idcircodn̄s generaliter omnes hortat̉ ad caſtitatē dicēs. Sintlumbi veſtri precincti. q. d. Si vultis in regnū introireneceſſe eſt lumbos veſtros ꝑ continentiā vos p̄cingereſuꝑ quo verbo dicit beatus Greg. in Omel̓. Lumbosp̄cingimus cum carnis luxuriā ꝑ continentiam coartamus. Eſt tn̄ notandum ꝙ duplex eſt cinctorium. Pri Pmum eſt cōtinentia a ſuꝑfluitate voluptatū. de quo p̄cipue loquit̉ hic dn̄s cum dicit. Sint lumbi veſtri precincti. Quo cinctorio p̄cinctus fuit beatus Aug. qui vtrefert Poſſidonius poſt ſuam conuerſionē nunꝙͣ cummuliere ſolus loqui volebat niſi ſecretū aliquod interſet. nec etiam aliquā feminarū nec etiā germanā ſoroaut fratris ſui filias que deo ſeruiebant ſecum habitareꝑmiſit. Sed dicebat ſi de ſorore vel neptibꝰ nulla malaſuſpitio poſſit oriri. tn̄ quia tales ꝑſone ſine alijs neceſſarijs eſſe nō poſſent. ꝙ etiam hanc voluptatē totalitercontempſerit. vt concubitū. patet in li. confeſſi. vbi querit dicens. Quid vxor nonne te delectat pulcra pudicaet inorigerata diues preſertim ſi certus ſis nihil ex ea temoleſti paſſurū eſſe. Et reſpondit Aug. Quamtū libeteam velis depingere atqꝫ emulare bonis omnibꝰ nihilmihi tam fugiendū ꝙͣ ad concubitū decreui eſſe. Sedquerit ratio. vtrum adhuc alliceris. Et reſpōdit AuProrſus nihil in hmōi quero nihil deſidero cum horore talia recordor. Idem habet̉ in libello de cōflictu vciorum ⁊ virtutū. c. xxij. vbi dicit. ad ip̄m voluptas carnis. cur in voluptate tua non modo delectaris. cum teqd̓ ſequat̉ ignores acceptum tp̄us in deſiderijs ꝑderenō debes. qꝛ ꝙͣcito ꝑtranſeat neſcis. Si em̄ deus in voluptate hoīem miſceri coitus nollet in ipſo humani generis exordio maſculū ⁊ feminam nō feciſſet. Cui reſpōdit Aug. tanꝙͣ continēs. Nolo inquit te ignorare quiopoſt hanc vitam recipias ſi em̄ caſte ⁊ pie vixeris ſine fine gaudebis. Si v̓o impie ⁊ luxurioſe eternis incēdijsſubiacebis. Inde em̄ magis caſte viuere debes. vn̄ ꝙͣcito tp̄s acceptum trāſeat qd̓ te ignorare dicis quodqꝫ inexordio humani generis maſculū ⁊ feminā ꝓcreaſſe fateris ⁊ mutuis ſe amplexibꝰ miſceri debere omnino verum dicis. ſed qꝛ nubendi licentia in quibuſdā tribuit̉hoc eſt virginalē vel caſtitatem vidualē nequaꝙͣ ꝓfeſſis. Quibuſdā aūt non tribuit̉. ſicut qui virgines vel cōtinentes eſſe decreuerunt. Fornicatio v̓o nulli impunconcedit̉. q. d. qꝛ ego voui continentiā. ideo non debeome reſoluere in corꝑis cōcupiſcētia ⁊ luxuria. ſed ſic nōfaciunt modo noſtri ſacerdotes iam em̄ p̄cingunt lumbos ſicut in maio aſini habitantes cum extraneis ⁊ cōuerſantes eis dicentes. Ego extranearū mulierū familiaritatē habeo ⁊ tn̄ ornamenta caſtitatis cuſtodio. quibus dicit Aug. in li. de familiaritate extranearū mulierum. Attendant hi ꝙͣ infelix ⁊ periculoſa iſta ſit p̄ſumptio. Multi em̄ cum putabant ſe vincere ſunt victi. Etſubdit. Unde tu putabas habere triumphū eternū incurris ſuppliciū. Caue igit̉ ne te falſa ſecuritate decipias. nec de tuis viribus p̄ſumas. Periculoſe em̄ Dauidꝑ mille vidit paſſus mulierē ⁊ ſtatim homicidiū ſimulfecit ⁊ adulteriū. Hec ille. Scd̓m cinctoriū eſt abſtinētia qua p̄cingimur a ſuꝑfluitate ciboruꝫ quo p̄cinctusfuit. Similiter be. Augu. qui raro vſus eſt in mēſa ſualeguminibus niſi ꝓpter infirmos. ⁊ rariſſime carnibusniſi ꝓpter hoſpites. Refert etiam Poſſidonius qui vitam eius ſcripſit. Ꝙ Aug. quadā vice quoſdā ſuos familiares ad prandium vocaret. vnus curioſior ceteriscoquinā ingreſſus eſt. cunqꝫ omnia frigida repperiſſeAuguſtinū interrogauit quid ciborum pranſuris paterfamilias p̄paraſſet. Cui Auguſtinus. Nequaꝙͣ talium epularum curioſus eſt appetitor. Reſpondit ego