LI.Sermo

teipſo tabeſcens. Surge nunc ⁊ paſſionem meaꝫ ⁊ crucem deuota mente ꝑtracta. q. d. Mitte hoc dulce lignūin cor tuū .ſ. ſancte crucis amarum. ⁊ ꝑcipies vtiqꝫ dulcedinem ſpūalem ⁊ in mea amaritudine tuū vincis dolorem. Quo audito ſurrexit frater ille ⁊ hoc dulciſſimūlignū crucis deuote miſit in cor ſuū dulcoratuꝫ. ⁊ extūcom̄is amaritudo aquaꝝ tribulationis totaliter abſceſſit. nec decetero paſſionem talem ſenſit. Ita ⁊ nos quādo ſumus amari cordis ⁊ tribulati cogitemus. qͣre chriſtus in cruce duriſſimā ſuſtinuit paſſionem. tunc vtiqꝫtribulatio illa mitigat̉. Ideo exhortat̉ nos apl̓s ad Hebre. xij. Aſpicite in auctorem fidei Ieſum chriſtum qucū gaudio ſuſtinuit crucem recogitate eū qͥ talem ſuſtinuit a pctōribꝰ aduerſus ſemetip̄m ꝯtradictionē in verbis ⁊ nō fatigemini aīs veſtris deficientes. ⁊ qn̄ paſſionem chriſti ſic recogitamus tunc noſtras tribulatiōesquaſi nihil eſtimamus ẜm illud Bern̄. in ſermōe. Benignus miles vulnera ſua nō ſentit: dū benigni ducis4º vulnera intuet̉. Quarto crux chriſti aꝑit celeſtem paradiſum. ipſa em̄ crux eſt clauis ꝑ quaꝫ mittunt̉ in poſſeſſionē celeſtē. De hac claue dicit Eſa. xxij. Dabo clauesdauid ſuꝑ humeꝝ eius. aperiet ⁊ nemo claudit. Iſta eſtclauis quā chriſtus portauit in ſuo brachio benedicto.Iſta eſt clanis regia ꝑ quā chriſtus celos aperuit. hec latroni ꝑadiſuꝫ reſerauit. qͥ fere ꝑ quinqꝫ milia ⁊ ducētosannos erat clauſus. Quia legit in euangelio Nicodemi. cū latro audiſſet verba dn̄i. mecū eris hodie in paradiſo: petijt ab eo ſignū. Cui dn̄s. Cū veneris ad portaꝫparadiſi et ſi nō fueris intromiſſus. on̄de angelo crucisſignū ⁊ ſtatiꝫ te intromittet. qd̓ cū audiſſꝫ ⁊ feciſſet ⁊ angelus crucem vidiſſet. ilico euꝫ introduxit. Et gͦ qͥcūqꝫhac claue caruerit: ingredi celū non poterit. Sicut om̄siudet crucis chriſti inimici ⁊ pagani. Ideo ſancta cruxbene figurat̉ ꝑ quandam arbore aridā de qͣ legit̉ in hyſtoria triū regum. c. xliiij. ꝙ in ciuitate Suſis in qua rexAſſuerus regnauit erat templuꝫ tartaroꝝ: in quo fuiarbor olim arida. de qua plura mira narrāt̉. Hic vltramodum armigeris ⁊ ſtipēdiarijs muriſqꝫ ſollicite cuſtodit̉. ⁊ qͥ hanc arborē habet in ptāte: regimē ſuꝑ hanc ꝓuinciā vniuerſam habet. Si autē aliquis rex vel princeps efficit̉ tampotens ꝙ arboreꝫ lucratus fuerit. ⁊ ſcūtum ſuū potenter poſuerit: vel pependerit: huic om̄esporte ciuitatis apelient̉. Et. cxxv. ꝓuincie a iudea vſqꝫad ethyopiam abſqꝫ oī ꝯtradictione obedient ei et cumgaudio introducūt. Si aūt qͥs ciuitatē lucraret̉: ⁊ ad aborem non veniret: nec ſcutuꝫ ibi penderet. ei minimeobedirent. Hec arbor figuraꝫ habet crucis ſancte. hāiudei ꝑ lōga tꝑa ſub terra abſconderūt: ꝙ nemo poterat ad eā ꝑuenire. Iō infideles regnabāt non ſolum incxxv. ꝓuincijs. ſꝫ quaſi per totū mūdū. Cū aūt imꝑatori oſtenſa fuit hec arbor ꝯſtantino in celo. ⁊ cū ip̄e tāꝙͣ potens ſcutū ſuū .i. ſpem ſuā in eā poſuit: gētiles deuicit et in oēs ciuitates eoꝝ intromiſſus fuit. Sic etiāſpūaliter qͥ ponit ſpem in eā ſanctā crucē: in celeſtē poterit intromitti ciuitatē. Quia ẜm Aug. lib̓. de efficatiaPcrucis. hoc ſigno celū apperit̉. ⁊ hoīes ꝯſeruāt̉. Et hocxAAd pͥmū. ¶ Ꝙͣtū ad ſcd̓m ponit̉ crucis inuētio glorioſa. Et hec vt dr̄. facta eſt poſt annos ducentos a reſurrectiōe dn̄i. In euāgelio Nicodemi legit̉. Ꝙ cū Adaꝫinfirmaret̉. Seth filius eiꝰ portas paradiſi adijt: ⁊ oleūmiſcd̓ie quo pr̄is corpꝰ ꝑungeret poſtulauit. Cui apparuit archangelꝰ Michael ait. Noli laborare ⁊ flere ꝓoleo miſcd̓ie. qꝛ nullatenꝰ illd̓ aſſequi poteris. niſi quādo cōpleti fuerint qͥnqꝫ milia annoꝝ. Et alibi legit̉. Earchāgelus ramuſculū quēdā dedit. ⁊ iuſſit vt in mōte lybani plantaret̉. In quadā v̓o hiſtoria grecorū addit̉ ꝙ angelus de ligno in quo peccauit Adaꝫ eī tradidit dicens. qn̄ fructuꝫ faceret pater ſaluaret̉. Rediensigitur ⁊ patrē mortuū inueniēs. ip̄m ramuꝫ ſuꝑ tumulū patris plātauit. qͥ in arborē magnā creuit. ⁊ vſqꝫ ad

Salomonis tꝑa perdurauit. Salomō aūt tāpulcramarborē conſiderās: ip̄am fecit incidi. ⁊ in domo ſaltꝰ locari. nuſqͣꝫ tamē vt ait Ioh̓es beleth. locari potuit. necalicui loco apta reperiri valuit. Sꝫ mō excedebat in lōgitudine. mō deficiebat in breuitate. Iō indignati artifices ip̄aꝫ reprobauerūt. ⁊ ſuꝑ quēdā lacū vt eſſꝫ ponstranſeuntibꝰ ꝓiecerunt. Regina aūt ſaba dicta nicaula ẜm Ioſephum. Cū veniſſet audire ſapīam Salomonis: ⁊ p̄dictū locū tranſire vellet. vidit in ſpū ꝙ mundiſaluator in illo ligno ſuſpendendꝰ eſſet. Iō ſuꝑ eo tranſire noluit. ſꝫ ip̄ꝫ po. tinus adorauit. In ſchola. hiſtori.legitur. Ꝙ predictū lignū in domo ſaltus vidit. cunqꝫad domū veniſſet ſuā intentionē intimauit Salomōiꝙ in illo ligno qͥdam ſuſpendendꝰ eſſet. ꝓ cuius morte regnū iudeoꝝ deleri deberet. Salomon igit̉ lignuminde ſuſtulit. ⁊ in ꝓfundiſſimis terre viſceribꝰ mergi fecit. Poſtea ibidē ꝓbatica piſcina facta vbi hoſtias abluebant. ⁊ nō ſolū ex deſcēſu angeli. ſed etiā virtute huius ligni tradit̉ ibideꝫ fuiſſe motio aque ad ſanatiōeminfirmorū. Appropinquāte aūt xp̄i paſſione p̄dictū lignū ſuꝑnatauit. Ꝙ cū iudei vidiſſent ip̄m acceperūt.⁊ in crucem dn̄i p̄ꝑauerūt. Eſtimātes aūt ip̄ꝫ indignūpati ī ligno viridi. ⁊ ſic ip̄m in ea crucifixerūt. Mortuoaūt xp̄o ⁊ ſepulto crucē in terrā abſconderūt. vbi ꝑ ducentos annos ⁊ vltra latuit. Quibꝰ cōpletis in tꝑe illodo innumerabilis barbaro. Phſe dunau multitucongregata eſt iurta dantii.entes flumē traſire. ⁊oēs regiōes vſqꝫ ad orientē ſuo dominio ſubiugare. ꝙaudiens Conſtantinus imꝑator. contra danubiū fluuium cū exercitu ſe collocauit. Creſcente igit̉ multitudine barbaroꝝ. ⁊ iā fluuiū trāſeuntē. Cōſtātinꝰ nimiotimore cōcutitur: videns ꝙ pauci eſſent cū eo die craſtino p̄liū ꝯmiſſuri. Sequēti igit̉ nocte ab angelo ſuſcitat̉⁊ vt ſurſū reſpiciat admonetur. qui in celū reſpiciēs vidit ſignū crucis ex clariſſimo lumine factū litteris aureis: hunc titulū habēs ſcriptū. In hoc ſigno crucis vinces. Celeſti igitur viſione confortatus. ſimilitudinē crucis fecit. ⁊ ante exercituꝫ ferri iuſſit. tenenſqꝫ ip̄am. hoſtes ip̄os in fugā conuertit. ⁊ multitudinē maximā interfecit. Quo facto Conſtantinus oēs tēploꝝ pontifiees cōuocauit. ⁊ cuius nāqꝫ dei ſignū eſſet: diligēter inquiſiuit. Quibꝰ neſcire dicētibꝰ. Quidā xp̄iani venerūtqui ei ſancte crucis myſteriuꝫ narrauerūt. ⁊ ille in xp̄mcredidit. Et ab Euſebio papa. vel ẜm alios a Ceſarienſe ep̄o ſacrum baptiſma ſuſcepit. Mortuo CōſtantinoConſtantius eius filius memor victorie patris quamvirtute crucis habuerat: Helenā matrē ſuā hieroſolymam miſit. pro xp̄i cruce inueniēda. Que cū hieroſolymis veniſſet. oēs ſapientes iudeoꝝ congregauit. At illi nimiuꝫ formidantes: dixerunt adinuicē. Quare putatis qd̓ regina nos faciat ad ſe cōgregari? Unus aūtex eis nomine Iudas ait. Scio ꝙ vult a nobis diſcerevbi ſit lignū erucis. in quo Ih̓s crucifixus fuerat. Uidete ne aliqͥs ſibi confiteri p̄ſumat. al̓s lex noſtra euacuabitur. ⁊ paterne traditiōes fūditus deſtruent̉. Zacheus em̄ nunciauit patri meo Symeoni: qͥ mihi moriens dixit. Uide ne confitearis. nuſqͣꝫ em̄ extunc gēsiudeorū regnabit. Sed illi qui crucifixum adorant. qꝛip̄e xp̄s eſt filiꝰ dei viui. Cui ego pater mi. ſi patres noſtri ip̄m filium dei eſſe cognouerūt. cur ip̄m crucifixer̄tReſpondens. nouit dn̄s ꝙ nunqͣꝫ in conſilio ip̄orumextiti. ſꝫ eis ſepius ꝯtradixi. Quia igit̉ phariſeoꝝ viciaexprobrabat ipſum crucifixerunt. Sed ip̄e die tercia reirrexit. ⁊ celos diſcipulis videntibꝰ penetrauit. in quēStephanus frater tuꝰ credidit. quē iudeoꝝ veſanialapidabat. Cui iudei. Nos talia nunqͣꝫ audiuimus ſane vſqꝫ hodie. Si ergo inqͥſitio facta fuerit. vide ne oſtēdas. Uocati ergo regina ſciſcitata cū nihil verū vellētdicere. iuſſi ſunt oēs in ignem tradi. Quia cū timuiſſēttradiderūt Iudā dicentes. Hic vir iuſti prophete filiꝰ