Sermo.XLI.

Grego. teſtimoniū ꝓhiberet a dolore mortis extraneſpm̄ inter verba vere ꝯfeſſionis efflauit. qꝛ ſpū ꝓphetico hoc accepit a ſancto Gre. qn̄ hoc de viſione ſpūſſancti reuelaret. Ipſe de hoc mundo migraret. Qd̓ ⁊ factūeſt. ex quo pꝫ ſicut luna recipit lumē a ſole. ita ⁊ ipſe dotrinaꝝ claritatē a ſpūſancto. Et ſicut luna receptū lumnō apud ſe retinet. ſꝫ alijs ſtellis imꝑtitur ⁊ noctis tenebras illuſtrat. Sic b. Grego. lumen doctrine ſue a ſpūſancto receptū alijs p̄dicatoribꝰ largiſſime imꝑtitus ēSciuit em̄ ſcriptū Eccͣi. xij. Sapīa abſcondita ⁊ theſaurus inuiſus que vtilitas in vtriſqꝫ. q. d. nulla. Et tenebras ignorantie a peccatoribꝰ expulit ⁊ eos verbo p̄dicationis ꝯuertit. Iō dicit lib̓. iij. dyalogoꝝ. Maius r̄raculū eſt verbo p̄dicationis ⁊ ſolatio or̄onis peccatocōuertere qͣꝫ carnem mortuā ſuſcitare. ⁊ declarat in illeinquit ſuſcitatur caro iterum moritura. in illo vero anma eternaliter victura. Tercio luna lumen ſuū omnibꝰaīalibꝰ cōicat tā acutū qͣꝫ debile viſum hn̄tibus. qꝛ vidmus noctua ⁊ bubo ⁊ nocticorax que al̓s in die latentnō potentes ferre ſolis claritatē ꝓpter viſus debilitatēIn nocte luna ſplendente hincinde volant ⁊ nutrimēta querūt. Ita b. Grego. om̄ibꝰ cōicauit ſcīe ſue lumen.Ita vt dicere pōt cū apl̓o .j. Coꝝ. ix. Om̄ibꝰ om̄ia factꝰſum vt om̄s facerē ſaluos. Ipſe em̄ inter ſapientes ſapiens fuit. ẜm illud Gen̄. xl. Lingua eiꝰ inter pͥncipesloquebat̉ ſapīam. Sed in imꝑfectis lac leuioris doctine ꝓpinauit. qꝛ tales nō poſſunt ꝓſpicere in claritatēfundaꝝ ſcripturaꝝ. ⁊ hoc quo ad pͥmū. ¶ Ꝙͣtū ad ſecundū cōmendat̉ b. Greg. a ſtatu ꝑfectionis. Cū ſubditur. ⁊ qͣſi ſol refulgens. Ubi eſt ſciendū. Sol ẜm naturales hꝫ virtutē ducere ex terra om̄ia terre creſcentiaque tn̄ ſole nō exiſtente manent infra terrā. Ideo dicitAriſto. ij. de generatiōe. Motus ſolis in obliquo circūlo eſt cauſa generationis ⁊ corruptionis. qꝛ ſole recedente a nob̓ terre creſcentia marceſcūt accedente v̓o reuiuiſcunt ⁊ de terra ꝓdeunt. hoc eſt verū ſi plunia ſolem aciuuerit. ⁊ terram irrigauerit. tunc em̄ om̄ia gramina etherbe de terra educunt̉. Ita b. Greg. qͥ hic ſoli comꝑaihabuit virtutē aīas de terra p̄cibus ſuis educere. vt pꝰde aīa troyani imꝑatoris quā etiā de inferioribꝰ partibꝰterre eduxit ꝯcurrente pluuia lachrymaꝝ. Sicut de hꝰdicit Damaſcenus de troyano orationē fundens audiuit vocē diuinitus ſibi illatam. vocē tuā audiui ⁊ troyano veniam do. cuius rei teſtis oriens ⁊ occidens om̄is.Sed qͥd mouit btm̄ Gre. vt ꝓ hoīe gentili ⁊ dānato tāferuide exorauit fundens indeſinenter lachrymaꝝ pl̓iuias. Ad hoc ſciendū. ꝙ qͥdam filius troyani qͣdam vce ꝑ vrbem romanā nimis laſciue equitando filium cūiuſdam vidue interemit. Cū aūt troyanus ad quoddābellum feſtinaret. ⁊ vidua fiducia occurrit flebiliter dicens. Obſecro vt ſanguinē filij mei innocentis digneris vindicare. Cui imꝑator. ſi ſanus reuertar tibi vindicabo. ait vidua. Et qͣs mihi hoc fecerit ſi in p̄lio mortuus fueris. ⁊ troyanꝰ. Ille qͥ poſt me imꝑabit. ad qͣEt tibi qͥd ꝓderit ſi alter mihi iuſticiā fecerit. Cui tronus. vtiqꝫ nihil. Et vidua. Nonne tibi melius eſt vt iuſticiam mihi facias ⁊ ꝓ hoc mercedem capias qͣꝫ alij reſerues. tūc imꝑator pietate motus de equo deſcendit ⁊ibidem innocentis ſanguinē vindicauit. Nam filiumſuū qui fecerat vidue tradidit. ⁊ eā magnifice dotauit.Sed qꝛ dicit Sapiens Prouer. xj. Iuſticia rectoꝝ liberabit eos. Et Prouer. xv. Eleuat egentē iuſticia. Idcirco dū q̇dam vice diu poſt mortē troyani ꝑ foꝝ Grego.Tranſiret ⁊ iudicis huius manſuetudinē ⁊ iuſticiā recordatus fuiſſet. ad ſancti Petri Baſilicam peruenit ⁊fleuit. tunc ſibi diuinitus rn̄ſum eſt. Ecce petitionē tuācompleui ⁊ troyano penā eternā peperci. decetero autēdiligentiſſime caueas. ne ꝓ dānato aliquo p̄ces fundas.Et addidit angelus. Quia ꝓ dānato rogaſti duoꝝ dat̉tibi optio aūt in purgatorio duobꝰ diebus cruciaberis

aut certe toto tꝑe vite tue infirmitatibus ⁊ doloribꝰ fatigaberis. Sed potius ipſe toto temꝑe vite ſue doloribꝰelegit concuti. ꝙͣ duobus diebꝰ in purgatorio cruciariIdeo ſemꝑ deinceps a febribus aut pōdagre molepreſſus fuit. aut varijs doloribꝰ cōquaſſatus. aut doribus ſtomachi miſerabiliter cruciatus. Et hoc teſtatfuit in quadā epl̓a dicens. Podagre tantis moleſtiarūdoloribꝰ premor vt vita mea mihi grauiſſima pena ſit.quotidie em̄ dolore deficio. ⁊ martyrꝭ remedio expectādo ſupiro. Et dicit Ioh̓es dyaconus qͥ legendam ſancti Greg. cōpilauit. ꝙ btūs Greg. nō legit̉ ꝓ aīa troyani oraſſe. ſꝫ fleuiſſe. Et frequens deus miſericorditer cōcedit. qd̓ homo qͣꝫuis deſiderans petere nō preſumit ꝙaīa eius eſt ſimiliter ab inferni cruciatibꝰ liberata. Neceſt ꝯtra illud quod canit eccl̓ia. In inferno nulla eſt redemptio. Quia dicunt doctores. ꝙ potentia dei eſt duplex. Una abſoluta .i. libera. Alia ordinata. ẜm pͥmā liberatus eſt troyanus. Secūdo ſol habet virtutē aīaliarepellendi. Quia ẜm naturales. veniēti ſole īmūda aīalia fugiunt. ⁊ ſuas cauernas querūt ſicut aranee ⁊ baſiliſcus. ⁊ draco quoꝝ venenū ꝯtrariatur caliditati ſolis.Iō dixit psͣ. ciij. Ortus eſt ſol ⁊ ꝯgregati ſūt ſcꝫ talia aīalia venenoſa. ⁊ in cubilibus ſuis collocabunt̉. Ita in ſimili beatus Greg. habet virtutem herereticos malos⁊ īmundos expellendi quos ſua ſalutifera doctrina cōfutauit ⁊ fugauit. ⁊ pͥncipaliter cū panem xp̄i in formādigiti cruentati cōmutauit. Errorem mulieris incredule ꝓpulſauit. Refert btūs Ioh̓es dyaconus. ꝙ matrona quedam ſingulis diebꝰ dn̄icis beato Grego. panesofferebat. Cui poſt miſſaꝝ ſolennia cū corpus offerret⁊ diceret. corpus dn̄i noſtri ieſu xp̄i cuſtodiat te in vitāeternā. laſciua ſubriſit. Illa aūt ꝯtinuo manū retrahēsdn̄ici corꝑis ꝑtem ſuꝑ altare depoſuit ⁊ coram ppl̓o matronam interrogauit quā ob cauſam p̄ſumpſiſſet ridere. Ait illa. Quia panē illum quē ꝓprijs manibꝰ feci. tucorpus dn̄i appellas. Tunc ꝓ incredulitate ml̓ieris inorationē ꝓſtrauit ſe ⁊ ſurgens ꝑticulam illam panis adinſtar digiti repperit. ⁊ ſic mr̄onā ad fideꝫ reduxit. Itēorauit ⁊ carnē in panem ꝯuerſaꝫ vidit quē matrone donauit. Et btūs Grego. nō ſolum hereticos fugauit. ſedetiam demones quos de ſuis famulis repulit ſicut ideꝫIoh̓es narrat ſibi cōtigiſſe. hic cū vitam beati Grego.ſcriberet. ⁊ apud lucanā paululū dromitaret vt ſibi videbatur quidam vir ſacerdotaliter inſignitus ei aſtititqui ꝓpius accedens inflatis buccis riſum cōtinere nōpotuit. Cūqꝫ Ioh̓es eum quereret. Cur vir grauiorisofficij ſic diſſolute rideret ait. Quia tu ſcribis de mortuis quos viuentes nunꝙͣ vidiſti. Cui ille. Et illum nonouerim facie. tn̄ de illo ſcribo que didici lectione. At ille. Tu vt video ſicut voluiſti feciſti. Et ego q̄ facere potero nō ceſſabo. Moxqꝫ lumen extinxit ⁊ adeo ip̄m exterruit vt putaret ſe ab illo gladijs iugulatū. Mox Grego. affuit comitantē ſecum dextrorſum. Et b. Nicolaſiniſtrorſum. btūs Pe. dyaconus eiqꝫ dixit. Modice fidei cur dubitaſti. Cunqꝫ poſt cortinā lecti aduerſariuslatitaret Greg. ex manu Petri. magnā facem exurenseū ad inſtar ethiopis denigrauit. quedam aūt ſcintillaꝑuiſſima cadens in eius veſtem candidam ipſo dictocitius ꝯflagrauit. ⁊ ſic nigerrimus totus apparuit. Dixitqꝫ Petrus beato Gregorio. ſatis denigrauimus illūCui Greg. Nos illum nō denigrauimus. ſꝫ nigrū fuiſſe demōſtrauimus. Et ſic ibi multo relicto lumīe abierunt. Ideo dictum eſt de eo quaſi ſol refulgens. ⁊ hocꝙͣtum ad ſecundū.¶ Sermo pͥmus De annūciatione dn̄ica.Orate celi deſuper ⁊ nū gbes pluant iuſtum aperiat̉ terra ⁊ germinetHH