SermoXV.

xd̓ niue. Tercio oīa venenoſa aīalia. ſic̄ draco ⁊ baſiliſcꝰſe occultāt in cauernis. ẜm illud psͣ. ciij. Ortus eſt ſol etcongregati ſunt. ⁊ in cubilibꝰ ſuis collocabunt̉. Quarto cuncta volatilia. vt philomene ⁊ allaude in vere letiꝰvociferant qn̄ ſol oritur. ⁊ cōiter cūcta animalia gaudēdo clamāt. ⁊ vultū verſus ſolē ferūt. Infirmi etiaꝫ quex humiditate noctis q̄ auget infirmitatē ſunt grauatihabent alleuiamē. ⁊ cōiter gaudēt ſole oriente. ¶ Myſtice ꝑ ſolē xp̄s dei eterni filius intelligit̉ aꝑtiſſime. Recte em̄ ſicut ſine ſole nihil ꝓficit atqꝫ creſcit. ſicut patꝫ deterrenaſcentibꝰ que ſine ſole non creſcūt. nec hoīes caperent incrementum. qꝛ homo generat hoīem ⁊ ſol. vtdicit Areſt. ij. ph̓icoꝝ. Ita ſine xp̄o nihil poſſumꝰ īplere. ſicut ip̄e teſtat̉ Ioh̓. xv. Sine me nihil poteſtis facere. Cui cōſonat poet a. Proficit abſqꝫ deo nullus in orhe labor. Hic iuſticie ſol clariſſimꝰ diu a ſanctis patribus oriri eſt predictꝰ. Preſertim a Malachia proph̓aeiuſdē. iiij. Vltra vobis timentibꝰ deū oriet̉ ſol iuſticieSed qͥ longe ante erat ꝓphetatus. hodie ē ortus. ⁊ devirgine natus. ſicut canendo teſtat̉ ſancta eccl̓ia. hodienobis celeſtis rex de v̓gine naſci dignatus ē. vt hoīemperdituꝫ ad regna celeſtia reuocaret. Gaudete igit̉ oēsdeum timentes. quia natus eſt nobis. ⁊ ortus ē verusſol qui illuminat omnē hominē veniētē in hn̄c mūduꝫIoh̓ .j. Exultate ⁊ vos ꝑditi peccatores. quia natus eſtpuer mitiſſimꝰ qͥ ꝑ ſuā clementiā nos a fauce leuiathāliberabit. ⁊ ad celeſtia regna reuocabit. ¶ Idcirco acEgaudendū inuitat quēlibet hoīem leo papa in ſermōehodierno dicēs. Saluator noſter dilectiſſimi hodie natus ē gaudeamus neqꝫ em̄ phas ē locū triſticie haberevbi natalis eſt leticie vite. que cōſumpto mortalitatis timore ingerit nobis de ꝓmiſſa eternitate leticiā. nullusab hac alacritatis ꝑticipatiōe ſecernit̉ vbi cōis ē leticiaRō. Quia ſaluator dn̄s noſter peccati ⁊ mortis deſtructor. ſicut nullū a reatu liberū repperit. ita ꝓ liberādisoībꝰ venit. Exultet ſanctus. qꝛ appropinqͣt ad palmāq̄ cōtingunt in ortu ſolis materialis illa etiā hodie ī natiuitate xp̄i cōtigerūt. ¶ Primo qꝛ ſicut in ortu ſolis tāinferiora qͣꝫ ſuꝑiora illuſtrant̉. Sic hodie xp̄o natocte ipſa obſcuritas verſa ē in diei clariſſimā lucē. Sde hoc refert Iacobꝰ in li. de infantia ſaluatoris. Et vcen. in ſpe. hiſto. li. vj. Cū Maria cū Ioſeph iret in bethleem vt Ioſeph ꝓfiteret̉. qꝛ erat de domo ⁊ familiaDauid. Iuſſit ip̄am Mariā grauidā quandā intrareſpeluncā que lucē diei penitus non habebat. Sꝫ in ingreſſu Marie cepit totā ſplendere qͣſi ibi eſſet hora diei ſexta. nec defecit lux illa nocte ¶ Refert etiaꝫ Petrꝰcomeſtor in ſco. hiſto. Ꝙ hora natiuitatis xp̄i tres ſoles apparuerunt qͥ paulatim in vnuꝫ corpus ſolare ſūtredacti. ⁊ nō ſolū iſta die ſeu hora eius. ſꝫ ante aliqd̓ tēpus poſt mortē Iulij ceſaris. Qd̓ etiā Euſebiꝰ in cronca teſtat̉. Et hoc fuit euidēs ſignū ꝙ ille venerat qͥ omOnia illuminaret. ẜm illud Luc̄. j. Uiſitauit nos oriensex alto. Illuminare his qui in tenebris ſedēt. ⁊ in vmbra mortis. O vtinā ⁊ noſtra corpora illuminarent̉. vtpoſſemus dicere qd̓ canit eccleſia. Fulſit hodie lux ſuꝑnos. Sed ē ꝓchdolor timendū ꝙ multi quoꝝ ex mutis peccatis ſunt obſcura corda qui in preſentia huiusclariſſime lucis xp̄i nati ſūt vicijs deturpati. vicijs quidē beſtiales. De qua refert Iſido. li. xij. Hec in luce plena ē difformis ⁊ obſcura. ſꝫ in tenebris lucet vt cādela.Ita ip̄i in hac dilectiſſima die ī qͣ venit xp̄s oīa illuſtrare. ſunt totaliter difformes ⁊ obſcuri. Illis qͥdē xp̄s nōdū eſt natꝰ. Quia dicit Hiero. in epl̓a ad Euſtochiuꝫvirginē. Hoc qm̄ requirit xp̄i natiuitas vt ip̄e naſcat̉in nobis gratia ⁊ v̓tute ſua que nos illuminat. noſqꝫ inip̄o renaſcamur ſpūs nouitate .ſ. pctā ꝑ pnīam expellēdo al̓s in chriſti natiuitate nullam haberemus ſocie-

tatē. teſte apl̓o qui dicit. ij. Coꝝ. vj. Que ſocietas lucisad tenebras. q. d. nulla ¶ Secūdo ſicut oriente ſole duᵗra fluere incipiunt. ſic in feliciſſima xp̄i veri ſolis natiuitate dura facta ſunt fluida. Naꝫ celi qͥ tāduri fueruntꝙ per quinqꝫ milia annorū ⁊ ducentos annos nullamgratiā diſtillauerunt. hodie aūt per totū mundū melliflui facti ſunt. ſicut canit eccl̓ia. Hodie mōtes fluidi facti ſunt. ẜm illud Iohel̓. iij. In illa die .ſ. natiuitatis xp̄iſtillabunt montes dulcedinē. ⁊ colles fluent lac ⁊ mel.Hodie vinee engaddi floruerūt qͣꝫuis eſſꝫ in hyeme. ⁊fructū protulerunt balſami. que liquorē abundanter effuderunt. vt dicit Bartholomeus in ſua cōpilatione.Hodie fons aque in ciuitate romana in liquorē verſꝰē olei erūpens vſqꝫ ad tyberiꝫ largiſſime ꝓfluxit. Criẜ.dicit ⁊ papa Innocentius. iij. Et hoc manifeſtū erat ſignum ꝙ natus erat ille qͥ largifluā ſuā gratiā omnibꝰpeccatoribꝰ vellet dare quā per tot annoꝝ curricula voluit denegare. Iō dicit Haymo ſuꝑ Apoc̄. Tantūqꝫxp̄i natiuitas qͣntū et eius paſſio noſtrā oꝑabat̉ meruitqꝫ ſalutē ⁊ gloriā perimmēſa. Idcirco nos peccatoresqͥ in multis offendimus oēs ſi timemus diſtrictū iudicem reſpiciamus. ⁊ petimꝰ gratioſū natū infātē. Quiaẜm beatum Bern̄. Puer dat multa bona ꝓ modico. F.⁊ per modicum placari poteſt. Et hoc patet in exēploLegit̉ de quadā muliere que erat in quodā ordīe monialis. ſꝫ reiecto habitu publica meretrix eſt effecta. Pmultos igitur annos rediens ad clauſtrū ibidē penitētiam peractura. Sꝫ cū de iudicio dei cogitaret. ⁊ de penis inferni. ſe cōſequi veniā diffidebat. Similiter qn̄ d̓paradiſo cogitabat de quo Adā ꝓpter vnū inobediētie peccatū reiectus fuit de regno celoꝝ. Luciferum detruſum emineret ꝓpter ſuꝑbiam ſe illic aſcendere ꝓpt̓multitudinē peccatoꝝ iterum deſperabat. Cū v̓o cogitabat de paſſione xp̄i qui ſanctuſſanctoꝝ dicit̉. ⁊ ꝙ tanta innocens pertuliſſet. ⁊ ip̄a turpiter tā magna multipliciaqꝫ peccata cōmiſiſſet. denuo ſe gratiā inuenire diſfidebat. Igitur his dimiſſis cepit cogitare de illis quecirca ip̄m facta erāt in ſua natiuitate. quō puer ⁊ ſaluator natus eſt nobis. ſicut aliqn̄ audierat ex euan. Luceij. dicente angelo. Natus eſt nobis ſaluator mundi inciuitate Dauid. ⁊ cepit cogitare quō pueri ꝑ modicumplacantur. Proſtrata igitur corā ymagine beate virginis meditabat̉ de infantia ſaluatoris. ⁊ tot ꝑfuſa eſt lachrymis ex dulcedīe pueri ꝙ fere mortua fuit adiurāspuerū ꝑ benignitatē infantie. ⁊ ab eo indulgentiā accepit peccatorū. Audiſtis em̄ dilectiſſimi. ꝙ hodie melliflui facti ſunt celi per totū mūdū. Sꝫ quid intelligiturper celos?: certe anime iuſtoꝝ hominū ⁊ fideliū xp̄ianorū. Recte em̄ ſicut oīa inferiora regūt̉ ꝑ celeſtia. ſic corpus regit̉ ab aīa. Quia dicit Areſto. jͣ. pollic̄. Inutile ēcorpus abſqꝫ aīa. Etiam ſicut celū eſt ornatū ſole ⁊ luna ⁊ ceteris ſyderibꝰ. ſic anima ẜm Bern̄. eſt ornata ratione ⁊ virtutibꝰ. De illis canit eccleſia. Hi ſunt celi inquibus xp̄e habitas. ⁊ illi debent hodie fieri melliflui ꝑdulcem laudem ⁊ gratiarumactionem. eo ꝙ filius dethodie dignatus eſt incarnari. ⁊ nos a poteſtate demonum liberare ẜm ꝙ monet nos beatus Grego. in ꝓſa.Grates nūc omnes reddamus domīo deo. Et ꝙ hocfacere oportet docemur in figura Exodi. xv. vbi legit̉Poſtqͣꝫ Moyſes liberauit filios iſrl̓ a poteſtate Pharaonis ipſum cum curribus ſuis ⁊ equītibus in mari rubro ſubmergendo Maria ſororMoyſi ſumpſit tympanum in manu ſua. ⁊ egreſſe ſunt omnes mulieres poſteam cum tympanis ⁊ choris quibꝰ precedentibꝰ dicentes. Cantemus domino. glorioſe em̄ honorificatus ē.⁊cͣ. Myſtice per Mariaꝫ intelligere poſſumus quamlibet fidelem animam ꝓ incolatū preſentis vite amarāSꝫ per tympanū intelligere debemꝰ dei filiū incarnatu. qꝛ ſicut in tympano eſt forma ſperica. pellis extēſa ⁊melodia ſic in dei filio eſt forma ſperica. hoc eſt deitas.