Sermo.LX.

dicit dominus. Omni habenti dabitur ⁊ abundabit.quaſi diceret. Habenti ſpūale bonum dabit̉ eternumabundanter. ⁊ qui non habet ſpūale bonum vt virtutes auferet̉ ab eo .ſ. temꝑale. Et illa exciſio grauis erit illis peccatoribꝰ qui illa tranſitoria nimis diligūt. Quiadicit ph̓us. Sperare ab amicis ⁊ ꝯſuetis miſerabile eſtvt ab vxore pueris aut ꝯſanguineis a domibus vel abagris pecunijs. ⁊ ſic de alijs. Tercio excidet̉ a conſortiohonoꝝ tam in celo ꝙͣ in terra. qꝛ Math̓. xiij. Exibuntangeli ⁊ ſeꝑabunt malos de medio iuſtoꝝ ⁊ mittēt eosin caminum ignis. O ꝙͣamaꝝ erit illis ſeꝑari a creatorea beata virgine Maria. a virginibꝰ. ab omnibꝰ electisdeiqꝫ amicis. Quarto excidet̉ a ſtatu miſericordie ⁊ penitentie. ita ꝙ amplius non pōt penitere. nec miſcd̓iaꝫinuenire. Quod teſtat̉ Auguſt. in de fide ad PetrumTempus inquit acquirendum vitam eternam in iſtavita deus hominibꝰ dedit vbi voluit eſſe fructuoſampenitentiam. Hec inquit penitentia fructuoſa eſt. qꝛnōt hic homo depoſita malicia bene viuere ⁊ mutatavoluntate iniuſta. merita ſimul oꝑaqꝫ mutare ⁊ timoredei gerere que deo placent. Quod qui in hac vita nō fecerit. habebit quidem pnīam in futuro ſeculo de malisſuis. Sed indulgentiam in ꝯſpectu dei non inueniet.hec Auguſt. Sunt autem due cauſe quare pnīam nōꝯſequent̉? Prima qꝛ ſunt extra ſtatum merendi ⁊ penitentie. quia tm̄ eſt in hoc ſeculo. vt dicit Hiero. xiij.q. ij. In pn̄ti ſeculo. Secundo qꝛ deus iurauit vt talesnunꝙͣ miſcd̓iam ꝯſequent̉. Iere. xv. Uiuit dominus.ſi ſteterit Moyſes ⁊ Samuel coram me. non eſt animamea ad populum iſtum. eieci enim eum a facie mea. Etiterum Math̓. xxij. Ligatis manibꝰ ⁊ pedibus ꝓijciteeos in tenebras exteriores. Amen dico vobis non exibunt inde. Math̓. v. Ideo dicit Greg. xj. moral̓. Quiſquis ad inferni mali toleranda deſcenderit nequaꝙͣ vltra ad lumen redibit. qꝛ nequaꝙͣ miſericordia parcentis liberat quem ſemel in locis penalibꝰ iuſticia iudicātis damnat. Quinto excidet̉ a diuina viſione. ⁊ iſta exciſio omnium eſt amariſſima. De hac Chryẜ. ſuꝑ Matheum. Due inquit ſunt pene eternales excidi ⁊ in ignēmitti. Multi gehennam abhorrent ego v̓o caſum glorie multo maiorem fore dico. Etenim decem mille melius eſſet ſuſtinere flamas ꝙͣ xp̄i faciem manſuetiſſimaꝫeſſe auerſam in iudicio videre ⁊ ab ipſa ſeparari. ItemChryẜ. in ẜmone quodam. Excludi inquit ab omnibꝰeternis ⁊ alienum effici ab alijs que preparata ſunt ſanctis tantum cruciatum. ⁊ tantum dolorem infert. vt ſinulla exterius pena torqueret hec ſola ſufficeret. Ideodicit Hugo de anima lib̓. j. Quis tunc putas merorerit que triſticia quādo ſeꝑabunt̉ impij a ꝯſortio iuſtorum ⁊ a viſione dei ⁊ traditi in poteſtatem demonum.ibunt cum ipſis in ignem eternum. ibiqꝫ ſemꝑ erunt ſine fine in luctu ⁊ gemitu. ibi erit dolor intolerabilis. timor horribilis. mors corporis ⁊ anime. ſine ſpe venie ⁊miſcd̓ie. vbi nec qui torquent aliquando fatigant̉. necqͥ torquet̉ aliqn̄ morit̉. Sed ſic moriunt̉ vt ſemꝑ viuāt.T ⁊ ſic viuunt vt ſemꝑ moriant̉. ⁊ hoc ad ſecundum. Ꝙtum ad tercium ponit ignis intolerabilitatem. cum dicit. ⁊ in ignem mittet̉. Circa qd̓ nota qͣdruplex eſt dr̄ainter ignem inferni. ⁊ ignem pn̄tis ſeculi. Prima ſicutẜm Aug. habet ſe ignis depictus ad ignem nr̄m. ſic ſeꝫ ignis noſter ad ignem inferni. Secunda. qꝛ ignis p̄ſens ſolum adurit corpus. ſꝫ ignis inferni corpus ⁊ animaꝫ. psͣ. xx. Pones eos vt clibanum ignis. Tercia differētia vbi pn̄s ignis ardet ibi lucet. ſꝫ ignis inferni ardet ſꝫ non lucet. qꝛ ibi ſunt tenebre exteriores Math̓.xxij. Sed hoc intellige ꝙ non lucet eis ad aliquam conſolatōꝫ. ſꝫ lucet ad pene augmentationem. Quod teſtatur Xſid̓. li. iiij. de ſummo bono. Ignis inferni lucebitmiſeris ad augmentum pene vt videant vnde doleāt.⁊ non lucebit ad conſolationem vt videant vnde gan-

deant. Cui conſonat Bern̄. Damnati inquit videntvnde doleant .ſ. bonum quod amiſerunt. ⁊ iuſti videbunt ⁊ letabunt̉ conſiderantes quid euaſerunt. Quarta differentia. ignis pn̄s conſumit materiaꝫ quam incendit. Sed ignis inferni non conſumit. Iob. xx. Luet omnia que fecit nec tn̄ conſumet̉. Quinta. qꝛ ignisnoſter iſte eſt extinguibilis. ſꝫ ignis inferni non. Yſa. vl̓timo. Ignis eoꝝ non extinguetur. Et Math̓. xxv. Itemaledicti in ignem eternum. O deus quis poſſet pativt digitum ſuuꝫ teneret vno die in igne materiali ⁊ tamen oportet hominem malum in illo eſſe cum corpore⁊ ineternū. De quo Yſaie vltimo. Ignis eoꝝ non deſtruet̉ in eternum. Ideo dicit Damaſcenus. Impij tradent̉ in ignem eternum non mortalem qualis eſt quiapud nos eſt. Sed talis qualis ẜm noticiaꝫ dei eſt. Sꝫhic orit̉ vna dubitatio exquo hic dicit in ignem mittetvtrum ignis corporalis puniat in inferno damnatos.Ad hoc dicit̉ ꝙ ſic. vnde licet Auguſtinus li. vij. ſuperGene. Sentit ꝙ anime poſt mortem non per corporaſed per corporum ſimilitudines determinatiuas tm̄ inanima affligunt̉. Et per hoc voluit ꝙ ignis ille ſpūaliseſt ⁊ nō corporalis. Simile dixit de loco inferni ſꝫ iſtudpoſtea retractauit tenens ꝙ locus inferi eſt ignis corporeus ⁊ ſub terra. ⁊ ignis etiam corporeus qui ibi ardet. dictum ſuum quere ſupra ẜmone. xxxviij. S. etiaꝫplura de igne inferni idem tenet Gregoriꝰ quarto dyaalogoꝝ. ꝙ ignis .ſ. inferni corporeus eſt. cum dicit. ignēgehenne corporeum eſſe non eſt ambiguum in quo eſtcertum corpora cruciari. Et beatus Thomas dicit ꝙignis infernalis eſt corporens. ſꝫ nō agit in corpora naturaliter ⁊ modo nature. Sed ſpūaliter ⁊ modo animenec ignis ille calefacit corpora damnatoꝝ nec illa corpora fiunt calida per illum ignem. Item dicit ꝙ ille ignisaffligit vt inſtrumentum diuine iuſticie ⁊ nō ſicut pͥncipale agens. Sed cōtra hoc diceret aliquis ⁊ pͥmo ſic.Si ignis ille corporeus eſt ſequit̉ ꝙ calafaciet corporadamnatoꝝ. ⁊ cum ſit aliquis gradus caloris ſignabilisexcedens ꝓportionem conditionis humane. ſequit̉ ꝙper calefactionem talium corrumperet̉ corpus humanum ⁊ fieret ſeparatio anime a corpore. Secundo ſic. ſiignis affligeret illa corpora futura in inferno. ergo cūſit agens naturale non voluntarium ageret vniformiter per vniformem modum in omnia corpora ergo eqͣliter affligeret corpus minus mali ſicut peioris. Si ſinteidem equaliter applicata. Tercio ſic. Si erit ibi igniserit ibi aliquod lumen. conſequens eſt falſum. Math̓.xxij. Ligatis manibꝰ ⁊ pedibus ꝓijcite eos in tenebrasexteriores. Super quo dicit Gregoriꝰ. Si ignis ille lucem haberet in tenebras exteriores. mitti non diceret̉.Et Baſilius dicit ſuꝑ illud psͣ. Uox domini intercidentis flamam ignis. ꝙ virtute diuina ſeparabit̉ claritas ignis ab eius virtute aduſtiua. ita ꝙ claritas igniscedet in gaudium ſanctoꝝ. ⁊ vſtiuum ignis in tormentum damnatoꝝ. ergo ibi nullum erit. Ad primum ⁊ ſimiliter ⁊ alia rn̄det Hokkot ſuper li. Sap̄. lect. cxcviij.ꝘꝘ ignis ille non alterat corpora materialiter ſꝫ ſpūaliter. Sicut ſubiectum immutat medium vl̓ ſenſum. Iōnunꝙͣ corrumpet̉. immo nec ſemel corpus ab illa traſmutabit̉ diſpoſitiōe in qua ponit̉ in inferno. Ad ſecūdum dicit̉ ꝙ licet ſit agens voluntarium agit tamē vtinſtrumentum agentis voluntarie. ⁊ ideo punit ⁊ affligit ẜm voluntatem ipſius ⁊ non ẜm naturam ꝓpriam ignis. Ad tercium dicendum de lumine ⁊ igne. ꝙlocus ille ſic erit diſpoſitus ꝙ cōuenit maxime miſeriedamnatoꝝ vnde erit ibi lumen aliquod .ſ. vmbroſum.vt illa videant̉ que afflictionem augere poſſunt ⁊ tamēlumen illud non delectat. Sed quereret aliquis vbi eſtignis ille qui affligit animas? Reſpondet ſan. Tho. ꝙexquo infernus eſt infra terram ita ⁊ ignis infernalis.Sed contra ſi ignis eſt ſub terra hoc eſt per violentiā.

xx

I