Druckschrift 
2 (1487) Pars aestivalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Dominica. I. poſt Trinitatis

firmitatis pependit ꝯſequens poteſt ſe facilius p̄cauere vel a tali cibo ſe abſtinere vel minuendo qͣntitatē.qꝛ ſi multis varijs vteret̉ tunc neſciret cui deberet imputare. igit̉ ſimplex dieta ſalubrior eſt inſectāda ꝙͣ multiplex. Quinta ratio eſt talis. diuerſoꝝ ciboꝝ receptorūin ſtomacho diuerſa ē natura. ideo agente natura vniformiter ex ꝑte ſui quedā citius digerent̉ alijs manentibus adhuc crudis. Illud aūt qd̓ prius infra ſtomachūmanens ꝯuertit̉ cum expectat ibidem illud quod poſtea digerendū eſt corrumpit̉ areſcit. ſicut in eructationibꝰ ſatis patet. igit̉ qn̄ cibꝰ iſte vniformis idem vniformiter digerit̉ vitat̉ talis putrefactō in ſtomacho. vnde relinquit̉ cibus ſimplex facilioris ſit digeſtōnis ꝙͣcibus multiplex. hec ille. Quia ergo potētes et diuitesmultis ferculis varijs veſcunt̉ ciboꝝ generibꝰ freq̄ntius infirmant̉ citius moriunt̉. Quia dicit Senec̄. inepiſtola. Multos inquit mulctos multa fercula fecer̄t.Refert em̄ Helinandus. epiſcopus quidam interrogauit quendā adoleſcentem. vnde inquit contingit ſanior pulcrior eſſet in clauſtro ꝙͣ eſſe ſolebat in ſeculo. Ille ait. quia vniformiter viuo. in ſeculo aūt difformiter multiformiter viuebam. Cui epiſcopus. Quidinquit comediſti hodie: ſatis ait ille. Quid heri? ſimilit̓ſatis. At ille. quero inqͥt de quantitate ſed de qualitate. quid comediſti hodie? quid heri? Heri inquit comedi piſa olera. hodie olera a piſa. deinceps pulcrocircumitu eadem verba replicauit vt oſtenderet ſe vtdieta vniformi que ſanitatem preſtat decorē. Refertetiam Endoxus in geſtis philoſophoꝝ de platōne quifuit philoſophus athenienſis. fuit in cibis moderatꝰidcirco non laboribꝰ fractus. ſed vita ſanus extitit longeuus. moderatō .n. cibi ſanitatē ꝯẜuat. Ait em̄ de ip̄oTullius. cum Timotheus clarus athenis atqꝫ princeps ciuitatis apud platōnem cenam ꝑegiſſet. eiuſqꝫuiuio fuiſſet delicatus. qꝛ cum moderamine fuerūt omnia parata. poſt triduum princeps dixit Platōni. cenetue ſolum in preſentia ſed poſtera die ſunt iocundeQuia varietatem vel diuerſitatem appoſuit ferculorum. ſicut faciunt potentes mūdi ꝓpter ſuꝑbie oſtenſionem. Quia Seneca ad Lucilliū. vbi diuerſa ſunt cibaSria inquinant alunt. Secundo excedunt aliqui inferculoꝝ delicioſitate. ſicut Numeri. xj. de filijs iſraelin heremo carnes deſiderabant. Et iſte diues epulabatur quotidie ſplendide. Econtra dicit Seneca. Palatūtuū fames excitet ſapores. Triplici aūt ratōe vt dic̄Guilhel. debet homo querere cibaria delicata propter naturam vaſis. Primo cui cibos quos ſumit infūdit. corrumpit̉ em̄ quicquid infundit̉. Si quis haberetaliquod vas qd̓ corrumperet vinū quod eſſet infuſumipſe infunderet ibi de meliori qd̓ haberet ſꝫ de viliori. Ad hoc patet qd̓ dicit Iohel ꝓpheta. ca. j. Vlulatebibitis vinum in dulcedine. perijt em̄ ab ore veſtro. adhoc idem dicit Innocentius de vili. huma. cōditi. li. ij.c. xviij. Gula charū tributū exigit. ſed viliſſimū redditQuia quanto ſunt delicatiora cibaria. tāto fetidiora ſūtſtercora turpius egerit quod turpiter ingerit. Secundo ꝓpter hoc ſunt querēda delicioſa. qꝛ delectabilia tibi dant̉ cibaria in adiutoriū carni aduerſus ſpūmconcupiſcenti erunt duo contra vnū. vincit̉ ſpiritꝰUnde Bern̄. de condimentis. Sufficit vt comeſtibiles fiant cōcupiſcibiles. Sufficit enim concupiſcentie malicia ſua que vix aut nullo modo ꝑtranſire poſſetad finem explendum neceſſitatis niſi abſtinentiā vbiquantūcūqꝫ delectationis cepit habere irritamenta. fiunt duo contra vnū ꝑiclitat̉qꝫ conſcientia. Tercia propter hoc cum carni delicie dantur poſt vult eas ex conſuetudine habere. Iuxta illud ꝓuerbioꝝ. xxij. Adoleſcens iuxta viam ſuam gradit̉. ſenuerit recedetab ea. Quare hoc? qꝛ cōſuetudo eſt altera naturā .i. alterat naturā. ij. Ethicoꝝ. Ideo refert Hiero. de Epicu-

ro philoſopho. licet eſſet tante voluptatis in ipſaconſtitueret felicitatem. cibos tamē ſuos repleuit oleribus pomis cibis vilibꝰ determinans eſſe ſic viuendūeo epule exquiſite maiorem habeant penam inquirēdo ꝙͣ voluptatem abutendo. Nec poſſe nos vacare ſapientie ſi abundantiam frequentiā menſe cogitemꝰ.Refert enim Ualerius in policrato libro. iiij. de Alexadro. qui in itinere exiſtens panem comedebat nec delicioſa fercula curabat. Narrat etiam in geſtis romanorum. Auguſtus ceſar minimi cibi erat. panem piſciculos minutos bubalum manu preſſam ficos virides appetebat. Tercio excedunt aliqui in cibi auiditate ſicut qui nimis auide vel ardenter ſumunt cibū illuꝫquēadmodū Eſau Gen̄. xxv. qui veniens de cāpo eratvalde laſſus vendidit primogenita lenticula rubea.Contra qd̓ dicit Sapiēs Ecci .xxxvij. Noli auidusin om̄i epulatione non te effundas ſuꝑ omnem eſcaꝫꝓpter crapulam em̄ multi perierunt. Qui autem abſtinens eſt adijciet vitam. Et dicit Guilhel. Signū auiditatis in ſumendo cibum eſt tremor manuū ciphum velbolum tenentiū effuſio. Ideo dicit Innoc̄. de vili. huma. ꝯditi. li. ij. c. xviij. Gula paradiſum claudit primogenita vendit ſuſpendit piſtorem decollat baptiſtamEt infra. c. xix. Quid turpius ebrioſo cui fetor in ore. tremor in corpore. ꝓmit ſtulta. prodit occulta. cui mensalienat̉ facies tranſformat̉. Quarto excedunt aliqͥ inciboꝝ aſſiduitate frequenter aſſumunt cibum tn̄ſufficiat homini bis ad plus in die ſumere cibū. freq̄nsem̄ ſumptio cibi multū nociua eſt corꝑi. Scd̓m em̄ artēmedicine deteterioribꝰ eſt rebꝰ. vna eſt cibuꝫ addere ſuper cibum indecoctum. Unde metriſta. Tu nunꝙͣ comedas ſtomachum niſi noueris inde purgatū. vacuūqꝫ cibo quē ſumpſeris ante. Idcirco ad frenandū gulavide aliqua remedia ſpūalia ſupra dn̄ica. iiij. ſermo. xiiijG. Sunt et alia remedia generalia totiꝰ gule expulſiuaPrimū eſt ꝯſiderare vilitates gule. Prima quia guloſivincunt voraciſſimū animaliū ferocitatē aut edacitatēNam ſicut dicit Sen̄. epl̓a. xcviij. Taurus paucoꝝ iugerū paſcuis implet̉. vna etiā ſilua pluribꝰ elephantibꝰſufficit. homo aut vix aere. terra. mari paſcit̉. itaqꝫ ventri obedientes aīaliū loco numerent̉ hoīm. Secunda vilitas qꝛ turpe eſt homo inter oīa animalia bruta ſtomachi ſui menſuram cognoſcat. Unde Seneca. O ꝙͣturpe eſt hoī rationali plus cibi ingerē. qͣꝫ natura cupiat. ſtomachi ſui eſſe menſuram. Tercia vilitas ipſoꝝ guloſoꝝ deus venter eſt. ad Philipp̄. iij.Quod pulcre ꝓbat hugo li. ij. de clauſtro anime ſic dicens. Solent dijs templa erigi. miniſtri ad ſeruienduꝫordinari. pecudes immolari. thura cremari. Siquideꝫdeo ventri templū eſt coqͥna. altare mēſa. cōci miniſtri.pecudes ſunt cocte carnes. fumus aūt incenſorū ē odoſapoꝝ. Tales enim ſunt qui nullum feſtum credūt niſiqn̄ bene comedunt. Secundū remediū eſt bene diligenter nocumenta cōſiderent̉ que homini gulā inferunt̉. hec ſunt tria. qꝛ primo infert mortem nature.iuxta illud Ecc̄i. xxxvij. Propter crapulā multi pierūt.Et Galienus dicit. Plures occidit gula ꝙͣ gladiꝰ. Iteꝫmortem aīe. j. Timoth. v. Uidua in delicijs viuēs eſtmortua. Ideo dicit Iob. vj. Aut guſtare quis poteritquod guſtatū affert mortem. Item perditionē vite et̓ne que eſt mors eterna. quia diues epulo ſepultus ē ininferno. Secundum nocumentum quia gula excludithominē a paradiſi gaudijs. vt patet in adam. Iteꝫ priuat hominem dignitate ſpūali. vt patet in Eſau primogenita perdidit ꝓpter lenticulam. de quo ſupra. Itēin corde diſponit preparat locum aduerſarijs. Mat.viij. Si eijcis nos hic mitte nos in porcos .i. in guloſos voluptuoſos. Tercium nocumentū eſt hoī ſubięcit omnibꝰ calamitatibꝰ preſentis miſerie quarū nullaꝫhomo ſenſiſſet