Quinta in Cena domini.C C.

tendere debet diligenter ne incidat in errorē magis ꝑiculoſum. Nam ex illa reuocatione quidam referebanꝙ corpus chriſti eſſentialiter frangit̉ ⁊ diuidit̉ manibꝰſacerdotum quod non eſt. Ideo quando dicit̉ in reuocatione: ⁊ ſpūaliter nō ſacramentū. ſꝫ in veritate manibus ſacerdotū tractari. frangi ⁊ fidelium dentibꝰ atteri. hoc totū referri debet ad accidentia .ſ. ad ipſas ſpecies q̄ tractant̉ manibꝰ ſacerdotibꝰ frāgūt̉. ⁊ fideliū dētibꝰ atterunt̉. Et ibi ſub illis ſpēbꝰ fractu totū corpꝰ chriſti exiſtere integrū et ꝑfectum eſt credendū. ꝓut pleniꝰdocet glo. ſuꝑ. c. Ego Berengarius. Et infra. c. ſi docetur. Reprobat̉ etiā ille error per illud quod habet̉ in. c.ſi dominū. in clementꝭ. vbi ſupra vbi dicit̉. In hac veraſacramentali xp̄i cōmemoratione Ieſus chriſtus p̄ſensſub alia quidem forma. in ꝓpria aūt ſubſtantia eſt nobiſcum. Narrat etiā ſanctus pater Arſenius in vitaſpatrum ꝙ quidā pater ſanctus magne vite ſed idiota etſimplex nō ꝑ maliciā ſed ex ſimplicitate dicebat ꝙ in ſacramento nō erat corpus xp̄i verum ſꝫ ſolum eius figura ſub ſpecie panis. Quod cū ſancti duo patres intellexerunt ip̄m arguebant dicentes. Nonne credere debemus ẜm ſedem apl̓icaꝫ. ꝙ panis quē ſumimus nō ẜmfiguram. ſed in veritate ſit corpus chriſti. quia ſicut deꝰin principio de puluere terre fecit hominē verum: ⁊ nōẜm figuram tm̄ ad eius imaginē. ita credimus ꝙ quātūcūqꝫ dixit. hoc eſt corpus meū. vere et nō ẜm figuraꝫfuit ibi corpus chriſti. Qui cum ꝑ rōnem ſenem de ſuadubitatione trahere non poſſent: dixerūt ad eū. Dep̄cemur cōiter ꝑ iſtam hebdomadā vt deus huiꝰ rei aperiat veritatem. qd̓ verbū ſenex cū gaudio recepit dicēsDomine tu noſti ꝙ nō ꝑ maliciā incredulus ſum huiꝰei ſꝫ ꝑ ignorantiā. ſi erro reuela mihi dn̄e qd̓ verum eſtmnibꝰ aūt illis orantibꝰ diu: die dn̄ico iuerunt ad eocleſiam vt myſteria celebrarent. Uiſum eſt illis tribꝰ ſois ꝙ puerulus in altari iaceret qd̓ angelus dn̄i in ſacrificium obtulit cū p̄ſbyter panē deo offerret. ⁊ cuꝫ p̄ſb̓rrangeret panem angelus pueꝝ iſtū in fruſta cōcidit. etn̄ ſenex ad cōionē accede̓t: data ē ei caro pueri cruentaa. Tūc exclamauit di. Credo dn̄e ꝙ panis hic in altaipoſitꝰ ſit corpꝰ tuū. ⁊ ī calice ſit ſanguis tuꝰ. Et ſtatimtrū illa caro verſa eſt in panē ẜm myſteriū ſacramenti.ue̓ eū ſumma deuotione ſumentes deo gratias eger̄t.Sacerdos etiā quidā deuotus beate virgini de ſacͣnento altaris dubitauit. vnde eā aſſidue inuocauit viſubueniret. Cui miſſam celebranti. hoſtia an̄ pat̓ noter diſparuit. Admiratꝰ de hoc ⁊ ꝑterritꝰ beata virgoibi apparuit filiū tenendo in manibꝰ. Cui etiā dicebatEcce eū quē puellula puerpera peperi. Ecce quē ꝯſecrati. ecce quē tuis manibꝰ tenuiſti. quē tangendo ⁊ leuālo cunctis oſtendiſti. quē in ſacr̄o manducas et bibis.Ecce filiū meū tibi trado deuote ⁊ reuerenter ſuſceptuum. ⁊ ſic depoſuit puerū pulcerrimū. qͥ ſubito tranſfiguratus eſt in hoſtiā panis quē ſacramētaliter ſumpſit⁊ ſic oīs dubitatio in eo ceſſauit. ¶ Albertus in pruſſiap̄s refert ꝙ quedā mulier cū ipſe eſſet ep̄s venit ad eūcōfitens ꝙ dyabolus nō ꝑmitteret eā credere in ſacramento altaris ꝙ ibi eſſet verū corpus xp̄i. ⁊ gͦ cū accepiſet ip̄m ante porcū in ſiliquis poſuiſſet. Ecce mirū omnes porci flexerūt genua ⁊ adorauerūt ſacr̄m. Volensaūt miſera exꝑiri plus. poſuit corpus xp̄i ſuꝑ ferū. ⁊ aſſauit iuxta ignē tanꝙͣ aſſaturaꝫ. ⁊ ecce gutte ſanguinisabinde fluere ceperūt. Hoc aūt facto adhuc miſera nōꝯtenta corpus chriſti fodit in terram. ⁊ ſanguis ſuꝑ foſum cepit emanare. quaſi extra bulliendo. ad qd̓ tūc cōpuncta eſt. ⁊ credidit verū corpus chriſti eſſe in altarisſacramēto. Et ep̄o ſupradicto ꝯfeſſa eſt. ⁊ ꝑpetuā penitentiam ab eo ſuſcepit. His quidē ſanctoꝝ auctoritatibus et exemplis roborati ſunt inſtructiqꝫ xp̄ifideles nihil dubitent. nihil heſitent de ſacramēto altaris. ſed veraciter credant ibi eſſe veꝝ corpus domini noſtri Ieſu

chriſti et ſanguinem eius. aīam ⁊ deitatem. De hoc di­ b7cit ſanctus Thomas in ſumma cōtra errores gentiliū.libro. iiij. c. lxix. In hoc ſacramēto aliquid eſt ex vi conuerſionis. aliquid ex naturali cōcomitantia. Ex vi qͥdēcōuerſionis eſt in hoc ſacramēto illud ad qd̓ directe cōuerſio terminat̉. ſicut ſub ſpecie panis corpus chriſti inquod panis cōuertit̉. vt patet ꝑ verba cōſecratōnis cūdicit̉. Hoc eſt corpus meū. Similiter ſub ſpecie vini ēſanguis chriſti. vn̄ dicit̉. hic eſt calix ſanguinis mei. Sꝫex naturali cōcomitantia ſunt ibi omnia alia ad q̄ conuerſio non terminat̉. ſed tamen ei in quod terminant̉ſunt realiter cōiuncta. Et ſubdit. Manifeſtuꝫ eſt enimꝙ ꝯuerſio panis nō terminat̉ in diuinitatē xp̄i neqꝫ inanimā eius. ſed tamen ſub ſpecie panis eſt aīa chriſti etfuiſſet ſub ſpecie panis nō fuiſſet aīa chriſti. qꝛ nō eratrealiter corpori chriſti vnita. Similiter nec ſb̓ ſpecie panis fuiſſet ſanguis. nec ſub ſpecie vini corpus: ꝓpter ſeparationē vtriuſqꝫ in morte. Nūc aūt quia corpus xp̄iin ſui natura non eſt ſine ſanguine. ſub vtraqꝫ igit̉ ſpecie eſt corpus et ſanguis. hec ſanctus Tho. Ex his iamdictis elicitur breuiter ꝙ heretici qͥ chriſtuꝫ in ſacramēto deitatem negant. caput agni nō māducant. Qui v̓odixerūt ip̄m nō habere carne verā ſꝫ fantaſticaꝫ vel decelo aſportatā. pedes agni nō cōmedunt. Alij aūt qͥ negabant ip̄m habuiſſe aīam rationalē. ſed diuinitatē loco anime. inteſtina nō vorabunt. Nos autē xp̄ifidelescaput cū pedibꝰ ⁊ inteſtinis voramus. qꝛ de eius deitate vera carne et aīa rationali catholice ſentire firmit̓qꝫdebemus credere. quia ꝙͣuis ex vi ſacramenti ſolum eſtibi corpus. cetera aūt alia ſunt ibi ex naturali cōcomitātia. vt etiā dicit ipſe doctor Egidius in tractatu ſuo decorpore chriſti ꝓpoſitiōe. v. ⁊ vltima: ¶ Quarto fuit p̄­ Oceptum iudeis vt comederent agnū cū azimis panibꝰ.Sed quid ꝑ azimos. certe pnīa ⁊ pura ꝯuerſatio fidelium corpus chriſti ſumentiū deſignat̉. Debent em̄ purieſſe ſine peccatis qͥ ſaltē edere volunt de ſacramēto altaris. iuxta illud apl̓i. j. Coꝝ. v. Epulemur nō in fermento veteri .i. pctō quod aīam inueteraſſe facit ſpūaliter.neqꝫ in fermento malicie neqꝫ neqͥtie .i. in pctō ex certamalicia facto. ſed in azimis ſinceritatis .ſ. ꝙͣtum ad puritatē affectus ⁊ veritatis ꝙͣtum ad puritatem intellectus. Et ratio eſt quare comedentes agnuꝫ paſchalem ẜachriſtum debent eſſe pure cōuerſationis ⁊ ſine peccatoqꝛ ſicut alimentū naturale ⁊ corꝑale non ꝓdeſt corporimortuo ſed viuo. ſic alimentū ſpūale corꝑis chriſti nonꝓdeſt mortuo ſpūaliter .ſ. exiſtenti in peccato mortali ſꝫviuenti vita gratie ⁊ veritatis. ⁊ nō ſoluꝫ nō prodeſt inpeccato mortali exiſtentibꝰ verū etiā multū nocet. Nāſicut panis naturalis vſui humano ꝯueniēs eſt ⁊ nocꝫ.veneno nutritis. ſic ille panis vite q̄ de celo deſcendit:Ioh̓. vj. Multū nocet infectis veneno mortifero peccati mortalis. Vnde refert Ariſto. in de reg. princip. ꝙIndi quandā puellam pulcrā valde miſerūt regi alexādro magno. quā cū intueret̉ Ariſto. dixit regi Alexandro. Priuſꝙͣ te tali puelle coniungas. da ei panem adveſcendum. Qd̓ cum feciſſet ſtatim puella mortua fuit⁊ extincta. Et ratio fuit. qꝛ predicta puella fuit venenoa iuuentute nutrita ⁊ tm̄ erat veneno ꝓ cibo vſa. qd̓ venenū fuit ei cibꝰ naturalis. ⁊ cibus hūanꝰ letalis. Moraliter hec puella ē cuiuſlibet hoīs aīa q̄ rōne creatiōiseſt valde pulcra. Sed heu nutrit̉ veneno pctī interdūꝑ dyabolū cui ꝯſentit. ꝙ aliū omnē cibū ſpūalem ꝯtemnit. ſicut p̄dixit dauid in psͣ. cvj. Omnē eſcā abomīataeſt aīa eoꝝ. Hec quidē puella mittit̉ Alexandro qͥ int̓pretat̉ alleuiās tenebras. ⁊ ſignificat deū qͥ leuat ⁊ tollittenebras pctōꝝ. Eſa. xliij. Ego ſuꝫ qͥ deleo iniqͥtates veſtras. ⁊ mittit̉ eī ꝑ ſacerdotes qͥ habent diſcernere aptitudinē peccātiū. Et ſi adhuc eſtnās veneno pctī audet