Druckschrift 
1 (1487) Pars hiemalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Quarta poſt IudicaI A.

iniuſta aut deſperata. Si datur eis ſufficiēs pecunia ſt̓uertit̉ ab eis iuſticia. vt impleat̉ illud Eſa. lix. Conuerſum eſt retrorſum iudiciū iuſticia longe ſtetit. Tūc em̄conuertit̉ retrorſum iudiciū aduocatum appellat̉.quando ſententia debꝫ fieri. Et tunc iuſticia longe ſtatqn̄ is non appellat qui appellationi ꝓximus erat. O cliter malus aduocatus habet timere expectare diſtrictū dei iudiciū. quod tenebit iuſticia ſe iugulatores iuſticie intelligūt oppreſſores. De illis dicit pͣsͣ. lj. Dilexiſti omnia verba precipitationis lingua doloſa. Propterea deus deſtruet te in finem. Tercio opprimūt prelati negligentiā ⁊cͣ. iij. Reg. iij. Dormiens qͥppe oppreſſit. Dubitatio poteſt eſſe an liceat potentiam opprimere ꝓximum. Ad hoc dicit Robertus lectione. xxiij.Opprimere eſt aliquē ꝯtra voluntatē premere. Et hocpoteſt fieri dupliciter. Uno modo ẜm ordinem iuris ſicut pater opprimit verberat filios ſuos quibꝰ tenet̉ adcaſtigationem. Sic etiaꝫ ſeruus ſi eſt iuriſditōni dn̄i ſuiſubditus. ſi deficiat poteſt verberationē ad legemducere. Alio modo ꝯtra ordinem iuris. ſicut tyrannꝰprimit ſubditos. et hoc eſt opprimere aliquē ꝯtra orinem iuris vel in rebus vel in ꝑſona. quod eſt ꝯͣ chariitem. etiam eſt licitum. De hoc dicit Aug. contraiuſtum. Oppreſſio pauꝑis vindictam euocat diuinānortem nocentis accelerat. aures diuinas iugiter inlietat. Sed oppreſſerit oppreſſione nunꝙͣ expersrit. Sed diceres. nunqͥd dn̄i violentiam poſſunt aliuid extorquere a ſubditis quod ad oppreſſionem ꝑtiet. ℟ndet ibidem Robertus vbi ſupra diſtinguendout principes extorquent quod eſt neceſſariū reipublicfendende. tunc licet ſibi. Et licet ſubditis vt iure ſoliant. cum tn̄ ipſis ſit nimiū ꝑiculū. Aut extorquentuod non eſt neceſſariū ſic tunc ſunt oppreſſores ratores. quia remota iuſticia magna regna ſunt niſiatrocinia vt dicit Aug. li. iiij. de ciui. dei. ideo ad reſtitutionem ſicut latrones tenent̉ hoc caueāt ꝯfeſſores doninoꝝ. quia longe eſt aliud loqui de regibꝰ de domitis paruis. Tercio ꝓhibet ne noceant mercedem retiendo cum dicit. Non morabit̉ opus mercennarij tuiīpud te vſqꝫ mane. de hoc habes plura feria quarta pꝰnuocauit. U. A. Quarto prohibet ne noceant famamenigrando. cum dicit. Non maledices ſurdo. quodnorali expoſitione ille facit qui abſenti detrahit. Ubiiotandum detractores ſuat tonſores monet̉e legalis. impeditores teſtamenti regalis. exhumatores cadaneris fraternalis. Eſt enim ꝑſona clara fame ſicut moueta legalis. quam nullus pōt refutare niſi fuerit deuiciata vel tonſa. ita ꝑdidit pondus imaginem. tūcrecipit̉ loco precij ſicut prius. Eodeꝫ modo detractoresnituntur ꝯfundere bonos hoīes defamando eoꝝ merita damnationē. attēdēdo circumſtantias acute diminutionem vt opus appareat virtuoſe fore factuꝫſicut circūſtantie ſignificant. et ideo tales poſſunt vocari tonſores monēte legalis. Muſce ſicut dicit Ariſto. li.iiij. animaliū. c. ij. habent aculeū loco armoꝝ queꝫ extrahunt ſanguinem. Eodeꝫ modo ſimplices. fatui nociui quantūcūqꝫ ſint parui valoris detrahere bene ſciūt extrahere ſanguinem cooꝑtū .i. defectus occultos aliorum. Et hi ſimiles ſunt muſcis Exo. viij. vbi dicitur ꝙͣvenit muſca grauiſſima in domo Pharaonis. Secundo ſunt impeditores teſtamenti regalis. Rex em̄ omnipotens Ieſus xp̄s moriturus ſtatuit xp̄ianis omnibꝰteſtamentū pacis dicens. Pacem meam do vobis. pacem meam relinquo vobis. Hoc inqͣ teſtamentuꝫ impediūt detractores cum paceꝫ ꝑturbāt iuxta illd̓ Ecc̄i.xxviij. Suſurro bilingnis maledicus. multos .n. turbat pacem habentes. Sed ſicut impeditores teſtamenti excōmunicāt̉. de cōmunitate fideliū repellūt̉. iuxtaillud canonis. xiij. q. iij. Qui oblationes defunctoꝝ autnegant eccleſijs aut difficulter reddūt tanꝙͣ egentiū ne

catores excōmunicent̉. Sic qui impediunt teſtamētuꝫchriſti a ſocietate ſanctoꝝ ꝑpetue excludent̉. iuxta illudLeuiti. xvij. Homo quidam de domo iſrael de populis ꝑegrinant̉ inter vos ſi comederit ſanguinē obfirmabo faciem meam ꝯͣ animā illius. diſꝑgam de populo meo. Sanguinē comedere nihil aliud eſt niſi ꝓximo detrahere. Et hoc facit diſꝑdet euꝫ dn̄s de popl̓oſuo celeſti. de quibꝰ dicit Eſa. xxxij. Sedebit ppl̓us meꝰin pulcritudine pacis. Tercio ſunt exhumatores cadaueris fraternalis. dicit. n. Ariſto. li. vij. aīalium. c. iiij.hiena eſt aīal multū forax ſimile lupo. intantum diligēscarnes humanas frangit interdum ſepulcra exhumat corꝑa mortuoꝝ vt eoꝝ carnibꝰ ſaturet̉. Iſta beſtiaaptiſſime gerit figurā detractoris. qꝛ homo peccatūmoritur ſepelit̉ a bonis. quātū iuſticia ꝑmittit eiꝰ peccatum occultat̉ caligat̉ cōſcīa fama manēte integra.Oppoſitum facit detractor: violat em̄ ſepulturam.eſt infamis ẜm iura. vj. q. j. infames. extrahit carnes fetidas comedit alijs ad comedendū diſtribuit defectus occultatos lapſos fortaſſis ad mētē eis referūt.et ſic detractores ſunt quaſi dapiferi dyaboli carneshumanas hominibꝰ apponūt comedēdas. qͦꝝ ꝯuiuiuꝫvitare debet quilibet: iuxta illud ꝓuer. xxiiij. Noli eſſein ꝯuiuijs peccatoꝝ. nec in ꝯuiuijs eoꝝ carnes ad veſcendum conferunt. Dicit glo. Carnes ad veſcendūferre eſt in collatione derogationis viciſſim vicia dicereꝓximoꝝ. Ideo de talibꝰ dicit̉ Hiere. xij. ẜm aliam trāſlationem. Nunqͥd ſpelunca hiene hereditas mea mihiet premittit̉ parū ante. Facta eſt mihi hereditas mea qͣileo in ſilua. dedit ꝯtra me vocem ſuam ideo odiui eam.Hereditas chriſti gentes chriſtiane ſunt. de qͥbꝰ in psͣ.Dabo tibi gentē meā in hereditatē tuā. Sed hec hereditas dat vocē ꝯͣ chriſtū. fit qͣſi hiena detractionem.ideo odit eam dominus. Quare dicit maledices ſurdo. i. detrahas alicui. nec denigrabis famam alicuiꝰnec coram ceco ponas offendiculū. qd̓ moraliter intelligendo tunc fit qn̄ ſuꝑior homines ſimplices qui quaſiſunt ceci ſine lumine ratiōis malis ſuis exemplis ſcandalizat. Contra qd̓ dr̄. x. q. iij. c. Cauēdū hoc inqͥt ſummoꝑe obſeruare debent prelati ne quem ſcandalizentaut grauēt. Et ratō eius eſt. qꝛ dicit Hiero .j. q. j. c. Hiqͥcunqꝫ ſcandali dantes occaſionem ſunt rei eoꝝ peribunt ſcandalo. vnde ſcandalum eſt dictū vel factū velſignū. cuius occaſione trahit̉ qͥs in ꝯſenſuꝫ mortal̓ peccati. Ex quo patet ſcandalizare ꝓximū eſt offendereꝓximū ꝓuocando in ꝯſenſum mortalis peccati occaſione dicti vel facti minus recti vel cuiuſcūqꝫ exteriorisſigni vt dicit Ray. Et idē ponit talē diſtinctioneꝫ inplaniꝰ liquet in qͥbꝰ caſibꝰ ſcandalū ſit peccatū in quibus. qꝛ aūt ip̄m dictū. factū vel ſignū. cuiꝰ occaſionealij trahunt̉ ad pctm̄ eſt malū in ſe aut bonū aut indifferens. In pͥmo .n. fugiēdū eſt oīno ſcādalū. In ſcd̓o caſu .ſ. qn̄ in ſe bonū eſt qd̓ fit: tn̄ alijs ē occaſio peccandi ſihmōi bonū eſt tale omiſſo non eſſet ꝓximi ſalꝰ. putaqꝛ credit in deū vel pie credit deū non dꝫ omittere illudꝓpter ſcādala. Que aūt ſine pctō mortali cōmitti poſſūtpariter dimitti eſt ſcandalo tollēdo ceſſandū. Glo.vt loqui aliqn̄ vel loqͥ. comedere carnes vel ab eis abſtinere. In tercio caſu videt̉ ẜm predicta oīno cēſen ꝓpter ſcandalū vitandū. Conſequent̓ ꝓhibet dn̄sſuꝑioribꝰ ne noceant iniuſticiā. hoc fit triplicit̓. Primo ſi iniuſtā cauſam ducunt. qd̓ ꝓhibet dn̄s cum dicit facias .ſ. in iudicio quod iniquū eſt. et hoc fit dupliciter. Uno qn̄ reos abſoluūt qd̓ debēt facere.ſi iudex fureꝫ abſoluit liberū dimittit ſe fur ē cenſendus. C. de pena iudicis male iudicet. l. vl. Alio modoſi innocentes ꝯdemnat. quod etiam non debet fieri. qͥa excuſant̉ iudices niſi totis viribꝰ liberare ſtudeāt innocentes. Legimus Math̓ .xxvij. pylatus multipliciter egit ad liberationem innocētis xp̄i. Primo ꝯꝑauit̉