Druckschrift 
1 (1487) Pars hiemalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

I A.Quarta poſt Iudica

violenter eijciet̉. Terra iſta deſignat veritatem de quain psͣ. lxxxiiij. Veritas de terra orta eſt. Iſta terra potiſſima circūiuit muniuit chriſtum vſqꝫ ad diem iudicij. homines infecti veneno mendacij continent̉ a dinina veritate impoſſibilitate quidem eſt eos euadere:cum ſit nemo qui de manu eiꝰ poſſit eruere Iob. x. tūccerte circumdabunt̉ eijcient̉ extra circulū iſtum. tradent̉ poſſeſſionibꝰ eternis. iuxta illud Roma .j. Commutauerunt dei veritatem in mendaciū. ꝓpterea tradidit eos deus in paſſioneꝫ. Secūdo homo eſt finalis deiꝓpago. quare dicit̉. j. Ioh̓. iiij. Uidete qualem charitaī dedit nobis dn̄s vt filij dei nominemur. Sumus valde generoſi. dei em̄ genus ſumus vt dicit̉ Act.xvij. Si em̄ ita cōtingeret filius nobiliſſimi regis cuieſſet preꝑata deuotiſſima virgo nobiliſſimi generis inſponſam illam repudiaret. et ſibi viliſſimi ribaldi ſumeret filiam in vxorem ipſe fatue eligeret turpe degeneraret. tam ſe ꝙͣ genꝰ ſuū mirabiliter dehoneſtaret. Moraliter homo chriſtianus eſt ille qui genus dei fidem baptiſmū intrauit de qͦlibꝫ dr̄ illud Io. j. Dedit eispoteſtateꝫ filios dei fieri. Modo iſti preꝑata eſt veritasſiue ſapīa in vxorē naturaliter. qꝛ. j. methaphiſice. omnes homines naturaliter deſiderant ſcire. Et Sapien.viij. dicit̉ in ꝑſona humane nature. Hāc amaui et queſiui mihi eam in ſponſaꝫ aſſume̓. Iſta veritas ẜm bern.eſt figura dei. Mendacium v̓o eſt figura dyabolidax eſt pater eius .ſ. mendacij Ioh̓. viij. Si igit̉ homorelicta dei filia veritate copulat ſibi vxorem mendaciuꝫfiliam dyaboli: turpiter degenerat magnā verecundiam facit ſibipſi. ideo ſignanter amor illius ſponſe nob̓interdicit̉. Sapīe. vij. Noli amare mendaciū aduerſusfratrem tuū. Dicunt em̄ iura diſpar cultus intertrahentes impedit matrimonium cōtrahendum dirimit iam contractum. vt qn̄ fidelis cōtrahit cum infideli .ſ. cum pagano vel iudeo. tunc nullū eſt matrimoniuꝫvt. xxviij. q. j. Ex his.. c. ſane. Exo. xxxviij. Deutro. vij. ꝓhibuit dominus dicens. Non accipias vxo filijs tuis de filiabꝰ alienigenarū ne trahāt eos pꝰ deos ſuos. Moraliter homo omnis creatura rationaliscolere debet deum. Iuxta illud Cathonis. Si deus eſtanimus vt nobis carmina dicūt. Hic tibi precipue ſitura mente colendus. Sed cōſtat mendacium colityabolum ſicut filius patrem qꝛ radicis vicio ſordet raiunculus heres: vt inqͥt Theodolꝰ. Et ideo nemodyabolo contrahat. qꝛ matrimoniū ꝯtingit ſine dubioui accipit filiū a patre debet in dotem aliquid recipereSed dos quā dat filia eſt infernus. iuxta illud Apoi. xxj. Idolatris omnibꝰ mēdacibꝰ pars illoꝝ erit inagno igne ardente in pena gehenne ſulphure quodſecunda mors. Et Ozee. x. Ferietis fedus cum menacio. germinabit quaſi amaritudo iudicium. talesn̄t dicere illud Eſa. xxviij. Percuſſimꝰ fedus mor inferno facimus pactum. Dicunt etiam iura.otrahit primo cum vna poſtea alia efficit̉ bigamꝰt extra de bigamis. nobis fuit. Et talis coram iudice ſiAt ꝯtra eum mortem non euadit quātūcūqꝫ ſit literais. qꝛ priuatus eſt omni priuilegio clericali. vt de bigatis altercatōis. li. vj. vbi dicit glo. Ioh̓. an. Bigamusudatus eſt omni priuilegio clericali et aſtrictus eſt foſeculari. nec valet ꝯſuetudo in contrariū. ꝓhibeturib anathemate ne tonſuram deferat. Sic moralit̓ xp̄inus omnis primo ꝯtrahit veritate dei filia. iuxta ilid Ozee. iij. Deſponſabo te mihi in fide. et ſi poſteaahit cum mendacio bigamus efficit̉. in iudicio geneali mortem euadere poteſt. Tercio homo eſt natualis dei imago. iuxta illud Aug. li. xiiij. Imago dei eſtnima que eius capax eſt. eiuſdem ꝑticeps eſſe poteſt.Et ideo ſicut in trinitate paterna ꝑſona gignit verbuꝫ:quod eſt veritas. ita aīa nullū aliud verbū gignere debet niſi verax. inxta illud Ecc̄i. xxviij. Ante omnia ver-

bum verax ꝓcedat a te. Perſone nāqꝫ diuerſoꝝ regnorum diuerſaꝝ ꝑſonarū faciliter deſtruunt̉ diuerſitatem idiomatū aut linguarū. nam cōiter qui gallicū loqͥtur gallicus eſtimat̉. anglicū anglicus. Sic em̄ arguebat̉ ꝯtra Petrum eſſet galyleꝰ ex diſcipulis chriſti:Math̓. xxvj. Uere ex illis es: loquela tua manifeſtauit te. Moraliter loquendo duo ſunt genera in hac vita adinuicem cōmixta .ſ. regnū mundi regnū dei. Regnū chriſti regnū dyaboli. Regnū celeſte regnū terreſtre. et ſicut iſta diſtant in regibꝰ. ideoqꝫ idiomatecōcordant. Nam idioma regni celeſtis eſt veritas. Iuxͣillud psͣ. xxxv. Domīe in celo miſericordia tua. veritastua vſqꝫ ad nubes. Et idioma regni terreſtris ſiuedi eſt falſitas. ẜm illud Ozee. iiij. eſt veritas. eſtmiſericordia. non eſt ſcientia dei in terra maledictuꝫ homicidium. furtū adulteriū inundauerūt. Si ergo homo velit ꝑpendere ad quod regnuꝫ ꝑtineat videat cuiregno in idiomate cōcordet. Et notandū vlterius mendacium eſt duplex. Unū eſt ſimplex ſine iuramento.quod dicit̉ mēdaciū abſolute quo fallit̉ ꝓximus. DeAug. xxij. q. ij. c. beatꝰ ille. Mendaciū eſt falſa ſignificatio vocis cum voluntate fallendi. hoc ꝓbat dominin hac epl̓a dicens. Nec decicipiat vnuſquiſqꝫ ꝓximūſuum. q. d. Nemo defraudare debet ꝓximū ſuū in negocio iuramento. Qd̓ etiā ꝓhibet apl̓s. j. Theſſa. iiij.Nemo circūueniat fratrem ſum. qm̄ vindex eſt dominus de his omnibꝰ. Et licet theologi inhibent deceptionem ſimpliciter: tn̄ iuriſꝑiti quo ad hoc admittūt .ſ.licitum eſt ꝯtrahentibꝰ ſe deciꝑe vſqꝫ ad dimidiā partēiuſti precij non vltra. vt ſi emi pannū dimidia marcapoſſum dare tribꝰ ſolidis. ſi emens eſt vltra deceptuspoteſt ꝯuenire decipientem. extra de emptione venditione. cum cauſa. Si igit̉ quis reꝫ minus dimidio iuſtiprecij vendiderit: emptor poteſt agere cōtra vendenteꝫad reſciſionem cōtractus. Aliud mendaciū eſt grauiuscum iuramento. dicit̉ ꝑiuriū quod eſt nequiter deciꝑecredentem. vt dicit̉. xxij. q. ij. c. j. et hoc ꝓhibet dn̄s cuꝫdicit. Non ꝑiurabis in nomine meo. q. d. ſumas nomen meum ſuꝑ falſa hoc eſt em̄ ꝓprie ꝑiurare. nec pollues nomen dei tui .ſ. falſa ocioſa nomen dei loquendo nec etiam audiendo. Naꝫ legit̉ in anulo. li. ij. c. cvij.Cum miles quidam Ludouici deſcendit pariſius q̄ndam burgenſem enormiter ꝑiurantem in pugno fortit̉ꝑcuſſit. Qui cum reus traheret̉ ad regem dixit. Domine mi rex ſi audiuiſſem nomen tuū ita blaſphemare vſqꝫ ad mortem defendiſſem. quanto plus fama eterniregis mihi ſtare ꝯuenit. Audiens hoc rex priuilegiuꝫ eidedit vt totam franciam in reos ꝑiurij manuꝫ mitteret adiutricem. Secūdo ponit dominus decreta ordinant ſuꝑiores. Primo ꝓhibet ne noceant potentiamet hoc quadrupliciter. Uno modo ne noceant illis ꝓprium extorquendo. dicit ergo dominus. Non facias calumniam ꝓximo tuo. Eſt em̄ calumnia primo quandores aliena quibuſdam circūuentōnibꝰ extorquet̉. vt dic̄Rabbanus. quā etiā ꝓhibet be. Ioh̓. baptiſta Luc̄. iij.qn̄ ꝯuenerūt milites ad ip̄m dicētes. Quid faciemusnos. ait illis. Neminē ꝯcutiatis neqꝫ calūniā faciatis. ſꝫcōtenti eſtote ſtipendijs veſtris. Alio modo calumniari eſt falſis criminibꝰ intendere vel accuſare. vt. ij. q. iij.c. ſi quē. ſe. Unde calumniator ē ille crimē alteri imponit. ille innocēs reꝑitur. vt extra de calumniatoribꝰc. cum fortius. Et tales calumniatores dicūt̉ principesiudeoꝝ alij potentes phariſei iudei qui chriſto innocenti calumniam faciebant cum ſibi multa falſa crimīaimponebāt de multis calumnioſe accuſabāt. Primoem̄ accuſabant de infructuoſa occupatione quandodicebant Sapientie. ij. Circūueniamus iuſtū qm̄ inutilis eſt nobis. quaſi dicerēt. Sicut arbor que ē inutilis infructuoſa meretur excidi. iuxͣ illud Luc. iij. Excidet̉ in ignē mittet̉. Sic xp̄s eſt ocioſus in vita nullum