Druckschrift 
1 (1487) Pars hiemalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Dominica

remie. xxx. Nouum faciet dominus ſuꝑ terram. mulier circumdabit virum. Quia inqͥt in vtero virginisfectus vir fuit et extitit. ſolum ꝓpter aīam carnemſed etiā ꝓpter ſapīam gratiam qua plenus erat. Diceret aliquis tn̄ dicit̉ Luce. ij. Ieſus ꝓficiebat ſapīa etate gratiā apud deū hoīes. Et ſi ꝓficiebat ſapīa gratia: videt̉ a cōceptione habuiſſe plenitudineꝫ gratie℟ndet magiſter. ad quod ſane dici poteſt ip̄m ẜm hominem tantā a ꝯceptione accepiſſe ſapīe et gratie plenitudinem. vt deus ei plenius ꝯferre potuit. Et dicitur vere ꝓfeciſſe ſapīa et gratia. intelligendū eſtdem in ſe. ſꝫ in alijs de eius ſapīa gratia ꝓficiebāt dr̄eis ſapientie gratie munera ẜm etatis ꝓceſſum magꝭac magis patefaciebat. Hec magiſter. Ex quo liquetxp̄s peccare potuit ẜm ꝑſonam. qꝛ peccatū caditniſi vbi eſt vacuū. Sed vbi eſt plenitudo pōt caderepctm̄. xp̄s peccare potuit. ſicut dicit mgr̄ li. iij. diſxij. c. iij. Si de ꝑſona chriſti agit̉ manifeſtum eſt qꝛ peccare potuit. Et dicit glo. ibidem. ꝙͣuis xp̄s abſolutenullo peccare potuit. tn̄ potentiaꝫ aliquā peccandihabuit. Secūdo peccare potuit ꝓpter peccati diffinibilitatē. Diffinit̉ .n. peccatum ꝓut eſt quidam receſſusa deo. Sicut igit̉ xp̄s eſt deus ꝓpter gratiā vnionis. etſicut a ſe potuit recedere ita nec peccare. Ideo de carne chriſti dicit Aug. de verbo dn̄i. Licet em̄ caro eadeſit vt noſtra. tn̄ ita facta eſt in vtero ſicut noſtra. Eſtem̄ ſanctificata in vtero nata ſine pctō. et nec ipſe inilla vnꝙͣ peccauit. Et Origenes queꝫ allegat mgr̄ libroiij. di. iij. c. iiij. In pena inquit ſimilis eſt noſtre fragilitati non in equalitate peccati. qꝛ pollutionem .i. fomiteꝫex ꝯcupiſcētie motu ꝯcepta eſt non habuit. nec ex carnali delectatione natus eſt. ideo bene dixit. Quis ex vobisarguet me de peccato. Sed heu nullus noſtrum ſecurepoſſet dicere. quis arguet me de peccato. qꝛ peccauimꝰ patribꝰ noſtris. iniuſte egimus iniquitateꝫ fecimus:Iudith. vij. et psͣ. xiij. Omnes declinauerunt ſimul inutiles facti ſunt. Et apl̓s ad Roma. iij. Omnes peccauerūt egent gratia dei. Idcirco ſi queris. Quis arguet me de peccato. ℟ndet̉ primo et principaliter ꝯſcientia ipſa que interius arguit accuſat. vt dixi ſupra feriaſexta Letare. Q. R. De hoc etiā dicit̉ Sapīe. xiij. Semper em̄ p̄occupant peſſima loquens de arguente ꝯſcientia. q. d. Hec eſt cauſa timoris ī peccatoribꝰ afflictis vt ſolum doleant de penis preſentibꝰ ſꝫ timeant penasfuturas. qꝛ frequenter tales preoccupant p̄cōcipiuntpeſſima .i. maxime penam eis inferendo redarguēteſcientia que iudicat ſibi penam maiorē debiti actualiter infert̉. Ideo dicit̉ Hiere. ij. Arguet te malicia tua.Idcirco dꝫ quilibet homo prudens in hoc tꝑe gratie videre vt bonā ꝯſcientiā poſſit habere. Quia vt dicit Robertus holkot lectione. cxcj. Bona ꝯſcientia eſt vt quedam cartha in qua merita noſtra ſcribūt̉ quaꝫ ſecuremur de premio ꝑadiſi. iuxta illud. j. Thimo j. Finis autem p̄cepti eſt charitas de corde puro ꝯſcientia bona.Finis precepti poteſt dici meritū ſiue merces debitap̄cepto. vnde habēs cartham bonam quam accepturus eſt magnam hereditatē. eam diligēter ꝯſeruat maxime precauet ne a tineis vel vermibꝰ ꝯſumat̉. Carthaaūt quā vitam eternā vendicamus eſt conſciētia bona informata charitateꝫ tota plena bonis meritis. itaſimiliter debet a tineis vermibꝰ p̄ſeruari. Hoc aūt fitdupliciter. Uno modo ſi frequenter tractet̉. reſpiciat̉cogitet̉. Alio modo ſi ꝑliniat̉ cedria. que eſt gumi cedride qua dixi ſupra ſermone p̄cedēti. Iſto em̄ dupliciſi cartham ꝯſcīe noſtre a corruptione ſeruare volumusprimo oportet vt frequenter eam tractemus reſpiciamus facta. dicta cogitationes diligenter diſcutiendovt eam etiam a puluere detegamus vt nec venialia inconfeſſa dimittamꝰ exemplo apoſtoli qui dicebat Act̉.xiiij. Studeo ſine offendiculo ꝯſcientiaꝫ habere ad deu

et ad homines ſemꝑ. Secundo debemus iſtam carthaplinire cedria que eſt reſina cedri. quaſi ſanguinem chriſti frequenter meditando. Cedrus em̄ fuit pes crucisſic ſynodochen cruce ſupponere poteſt. Hec auteꝫmeditatio vermes .i. morſus pctōꝝ extirpat omnino dicente apoſtolo ad hebre. ix. Sanguis chriſti emūdauitconſcientiam noſtram ab operibꝰ mortuis. Et ſicut idēꝑdere eſt hereditatē et habere talem carthā. ita ideꝫeſt ꝑdere conſcientiam bonam vitam futuram. Etilli qui ſe omnino depingunt ad fame claritatem nonad conſcientie veritatem. perdent finaliter celeſtem hereditatem. Contra quos ſeneca de moribꝰ. Pleriqꝫ famam pauci ꝯſcientia verent̉. Secundo ſi queris tu peccator. Quis me arguet de peccato. ℟ndeo tua ꝓprianequitiā que ſemper penā habꝫ. iuxta illud Boe. li. iiij.de ꝯſola. ꝓſa. iij. Si probis probitas ipſa premiū ſit. itaimprobis nequitia ipſa ſupplicium eſt. Et. b. Augꝰ. li. j.cōfeſ. cōcordat di. Iuſſiſti dn̄e et ſic ē vt pena ſit ſibi oīsinordinatus aīmus. Et beatus Aug. de vera penitētia. c. ix. Nulle pene grauiores ſunt ꝙͣ male ꝯſcientie. inquibꝰ habet̉ deus ꝯſolatio inuenit̉. hoc ē vteffectus culpe. ſicut dixit iuuenalis li. v. Qd̓cūqꝫ maluꝫcōmittit̉ ipſi diſplicet actori. quare eſt ſibi vltio. qꝛ ſineiudice nemo nocens abſoluit̉. Improba ꝙͣuis gr̄a fallax p̄toris vicerit vrnam ⁊cͣ. Modus erat antiquus ſic̄narrat Ouidius. xv. metha. pretor ꝯdemnaturus aliquem nocentē. miſit in vrnā lapillos nigros eos poſtea coram populo oſtendit. ſic eo facto reuꝫ damnādūoſtendit. Qn̄ aūt eſſet liberaturus hominē. immiſit lapillos albos quos poſtea ad oſtenſionē innocentie effūdebat. Dicit ergo Iuuenalis qn̄ aliquis conſcius ſuemalicie euadit iudiciū pretoris pretore grām fauorē.victo tamē ſeipſo iudice abſoluit̉. q. d. Sed ip̄a malicia accuſante adhuc ſupplicio et̓no niſi peniteat dignꝰiudicat̉. Ideo dicit Seneca libro de moribꝰ. Mala ꝯſcientia ſepe tuta eſt. ſecura v̓o nūqͣ. Tercio ſi queris. qͥsarguet me de peccato. ℟ndeo hoc debet facere qͥlibꝫpredicator p̄latus. iuxta illud apl̓i. j. Thimo. v. Peccantes coram hominibꝰ argue vt ceteri timorē habeāt.Et intelligit̉ pctōre publico notorio. vt ſicut pctm̄ eſtnotū ita correctio. Et ad Tytū. ij. dicit. Argue .ſ. delinquentes imperio .i. auctoritate pontificali. ne te ꝯdemuent. Quia ẜm Glo. prelatus nimis mollis ꝯtemptibilis reddit̉ ſuis ſubditis. et certe argutio vel correctioneceſſaria eſt tam ex ꝑte prelati ꝙͣ ſubditi. Ex parte prelati neceſſaria eſt. quia dicit canon diſ. lxxxvj. c. facientFacientis proculdubio habet culpam qd̓ poteſt corgere neglit emendare corrigere poſſit. Perturbareꝑuerſos nihil aliud eſt ꝙͣ fouere. nec caret ſcrupulo conſenſionis occulte facinori manifeſto deſinit obuiare.Ex parte etiam ſubditi peccātis neceſſaria eſt correctiovt eam acceptet libenter. vitā ſuā ẜm eam corrigatemendet ne in futuro rigide puniet̉. Quia legit̉ exēplūmanifeſtum. Apud ſanctum Uictorem pariſius ī monaſterio canonicoꝝ regularium magiſter Hugo canonicus fuit qui ſcd̓s Aug. id eſt ſcd̓s ab Auguſtino in ſcientia dictꝰ fuit. Qui etſi vite valde laudabilis fuit hoctamen minus ꝑfecte fecit. qꝛ diſciplinas correctionesin ſecreto vel in capitulo alijs quotidianis exceſſibꝰ accepit habebat enim carnem tenerrimam nimisdelicatam. Quia ergo naturam vel ꝯſuetudinem potiꝰminus bonam in ſe virtutis exercitio non euicit. Audiquid eum ſuſtinere cōtigerit. Ad extremam veniēs horam a quodam canonico ſuo qui eum in vita valde dilexerat adiuratus eſt quatenus poſt obitum ei apareret. libenter inquit ſi hoc mihi vite mortis dominūꝯcedit̉. His cōditionibꝰ medijs magiſter hugo defungit̉. nec multo poſt redijt ad ſociū p̄ſtolantē dicēs. Ecceego venio. quid vis. morari non poſſum. Et ille etſi cutimore. non tamen modice gratulatus. Quomodo in-