Druckschrift 
1 (1487) Pars hiemalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Feria

meſticaꝫ conuerſationem. quia pater familias eſt in domo ſicut rex in regno. ideo ſicut ſb̓diti regis tenent̉ regi obedire in his que ſpectāt ad gubernationem regniita filij alij domeſtici tenent̉ patrifamilias obedire inhis que ꝑtinent ad diſpoſitionem domus. Secundopater habet ius p̄lationis ſuꝑ filium in his que ꝑtinētad moꝝ diſciplinam. Debet em̄ pater filium diſciplinainformare. Subdit Ariſt. viij. Ethic. Et in iſtis duobus tenent̉ filij obedire patri alijs. Feria ſexta poſt Oculi.Mnis qui biberit exaqua hac ſitiet iteꝝ. Si autem biberit ex hacaqua quam ego dabo ei non ſitiet in eternū.Ioh̓. iiij. Dicunt naturales. Uenenum expellit̉ mediante aqua. quia ceruus hauſto ſerpente niſi citius attingat aquam morit̉ ſine mora. Dicit em̄ glo. ſuꝑ illudpsͣ. lxj. Quemadmodum deſidetat ecruus ad fontesaquarum. Ceruus ſenio grauatus excreſcentibꝰ pilisac cornibꝰ. explorato ſerpente ip̄m naribꝰ haurit. Quohauſto veneno eſtuat. Idcirco aquam fontis ad bibēdum ardentiſſime deſiderat. Currit igit̉ querendo fluuium puriſſimum. bibit ſe replendo aqua. ſic vincitvenenum euomit. Moraliter per venenum intelligepeccatum. quia dicit Anẜ. c. xciiij. Sicut venenum dicit̉ eo venas vadat ad cor. ſic peccatum per venascogitationis aut delectationis tranſit ad ꝯſenſum cordis. vel per venas .i. per ſenſus corroris ſubintrat in archana mentis. ẜm illud Iere. ix. Aſcendit mors feneſtras veſtras. interitus ingreſſus eſt domos vr̄as. Itēſicut venenum non ledit niſi quando ſanguinem tangit. ſic non ledit venenum peruerſe cogitationis ſi nonadmiſcet̉ ſanguis delectationis. Quia de quibuſdamdixit Ozee. iiij. Sanguis ſanguunē tetigit. qꝛ poſt delecatum mortale frigidum exiſtit. cum calorem charitatꝭexterminat. iuxta illud Math̓. x. iij. Vbi ſuperabunuit delictum ſeu iniquitas refriguit charitas multorIllud quidem venenum peccati expellit̉ ab anima mediante aqua diuine gratie au vere penitentie. Idcircohomo qui adinſtar cerui hauſit ſerpentem dyabolicis.ſ. ſuggeſtionibꝰ acquieſcendo et noxias delectationesſibi .ſ. peccatum incorporando. Tunc veneno eſtuatquando tranſacta delectaſione feditatem peccati conſiderat. Quare tunc debet currere ad fontem miſericordie xp̄m cum Dauid qui ait psͣ. xlj. Sitiuit anima meaad te deum fontem viuum. debet cum eo reconciliari penitentie ſacramentum. Quia pnīa eſt aqua ſalutaris fluens a fonte vite p̄o qui facit hominem ſalirein vitam eternam. Iuxͣ verbum xp̄i. Aquam quā egodabo ei fiat in eo fons aque ſalientis in vitam eternaꝫ.que ſunt verba euāgelij hodierni. Hoc euāgeliuꝫ facitmentionem de triplici aqua. Prima ſitim accendit. ibi.Omnis qui bibit. Scd̓a eam extinguit. ibi. Qui autē.bibit ex aqua hac ſitiet iteꝝ. Ubino. hec aqͣ eſt multiplex. Prima eſt temꝑalis auaricie be qua intelligit̉ illud verbum. Omnis bibit ⁊cͣ. qꝛ auaricia ſitim ſatiat ſꝫ accendit. Et iſtius ſunt multe cauſe. Prima quiaanimam dei capaceꝫ nihilominꝰ deo mplere pōt. Un̄cum orbis terraꝝ ſit ante dn̄m qͣſi gutteroris ante lucē nec cor homīs pōt repleri ẜm illud Sax. xj. ſufficiunt cor replere vniꝰ hominis. Secūda cauſa qꝛ cupiditas infinita eſt. ſꝫ pecunia qͣntumcūqꝫ magna finita. Iuxͣ illud Sen̄. Naturalia deſideria infini a ſunt exfalſa opinione naſcentia. Tercia qꝛ auaricia eſt qͣi ignis

ardens qui nunꝙͣ ſaturat̉ Prouerb̓. xxx. Ignis nunꝙͣdicit ſufficit. ignis extinguit̉ ex appoſitione lignoꝝſiccoꝝ ſꝫ auget. Sicut em̄ ligno ſilue axardeſcit ignis vtdicit ſap̄. Ecc̄i. xxviij. Sic cupiditas extinguit̉ ex appoſitione diuitiaꝝ ſꝫ auget̉. iuxͣ illud Iuuenalis in. iiij.Creſcit amor numi qͣntum pecunia creſcit. Ideo dicitBern̄. Qui biberit ex aqua temꝑalis auaricie ſitiet iterum. Secūda aqua que ſitim extinguit eſt ſecularisaſtutia. De qua. j. Chor̄. iij. Sapientia huiꝰ mūdi ſtulticia eſt apud deum. Scriptum eſt em̄. Apprehendamſapientes in aſtutia ſua. vt dic̄ Rober. hol. ſuꝑ li. Sap̄.lec. cxxxviij. Ad modum aque dat apparentiam qͣntitatis. excellentiam ſb̓tilitatis. inſolentiam mortalitatisPrima aſtutia ſecularis dat apparentiam quātitatis.Nam illud qd̓ aquam videt grandius videt̉ ꝙͣ eſt inſua ꝓpria qͣntitate. vnde Ptolomeꝰ. Quod in aqua ponit̉ videt̉ maius. Sen̄. de naturalibꝰ qōnibꝰ li. iij. omnia aquam iudicantibꝰ longe vident̉ eſſe maiora. cito poſt. Sydera ampliora nubem aſpicienti vident̉.qꝛ acies nr̄a in humido labit̉. nec apprehendere fidelit̓qd̓ vult poteſt. Sic moralit̓ qͣntumcunqꝫ qͥs fuerit modicus ẜm mūdum ſine pulcritudine fortitudine. ſinediuitijs. ſine genere. ſine parentibꝰ. ſine aqua ſapientie.ſi aſtutia ſeculari oꝑiat̉ grandeſcit apparebit magnꝰSimilit̓ addiſcat iura ciuilia. ornet ſe legibꝰ ſtatutꝭ regum. ſtatim apparebit nobiliſſime qͣntitatis. qꝛ illa facient creſcere in diuitijs familia theſauris. tn̄eſt maior in rei veritate. ſꝫ minor. iuxͣ illud Greg. in mora. Paruulus eſt terrena diligit. magnꝰ celeſtia ꝯcupiſcit. Unde ꝙͣuis appareant magni. nobiles iocundi apud ſeculares ſecularit̓ iudicantes. ſunt tn̄ in diui ꝯſpectu iudicio cōſcientie ꝓprie parui ignobiles etdolore pleni. iuxͣ illud Iob. xxvj. Ecce gigantes gemūtſb̓ aquis. qui habitant cum eis .i. illi mundi iudiciomagni dicunt̉. Secundo aſtutia dat excellentiam ſublimitatis. aqua em̄ naturalit̓ querit terre ſuperemineredominari. alt̓ non quieſcit aqua naturalit̓. qꝛ totꝰ appetitus eius naturalis eſt ſupͣ poni immediate p̄dominari terre. Iſto moraliter aſtutia ſecularꝭ ad nullum alium finem tendit niſi ad volandum in honoribꝰ ad acquirendum dominium terrenoꝝ. In cuiꝰ figuram aqua ꝓduxit aues. Gen̄. j. producant aque reptile anime viuentis volatile ſuꝑ terram ſub firmamento. Aſtutia em̄ ſecularis ſuꝑ genera hominum ꝓducitreptilia .ſ. eos ſunt agricultores mercatores. falſi artifices hmōi. quoꝝ tota ꝯuerſatio eſt in terra. vel volatilia ſunt nobiles ſupplantatores paupeꝝ. vſurarijſolennes clerici ſymoniaci. pͣui nobilium ꝯſiliarij.acqͥrunt bona ſb̓limia gͣdus dignitates in eccl̓ia. iuxͣillud Gen̄. vij. Multiplicate ſunt aque eleuaueruntarcham in ſb̓limi a terra. Tercia aqua dat inſolentiammutabilitatis. vn̄ omnes inſulares marini incōſtantes ſunt inſolentes nimis ſicut patet de ipſis nautis ꝯmuniter v̓ſant̉ in aqͥs. tales em̄ regulant̉ lunamque eſt domina aquaꝝ. Luna aūt eſt velociſſimi motꝰ plures circūuolutionis facit circa terram ꝙͣ quicūqꝫalius planetaꝝ. Et moralit̓ aſtutia ſecularis reddet homines mutabiles. varios verſipelles ad modum vulpis que nūqͣ recto ſꝫ curuo itinere ingredit̉. De iſta em̄aſtutia dr̄ Iere .xxv. Facta eſt mihi qͣſi mendatiuꝫ aqͣꝝinfidelium. baculus qͥntumcūqꝫ rectus ſit ſi vna eꝰ medietas ꝓfundat̉ in aqua videt̉ tortuoſus. Sic iſti falſiſupplantatores qͣntumcūqꝫ fuerit cauſa hominis iuſta eoꝝ aſtutam v̓ſutiam faciunt apparere iniuſtam. Ethi ſunt a quibꝰ iurgia lites iniqua mendacia oriunt̉Prouer. xvij. Qui dimittit aquam .i. aſtutia ſeculariſine regula bone ꝯſcientie vtit̉ caput eſt iurgioꝝ .i. pͥncipalis cauſa eſt litis int̓ homines mūdiales. De hac etiāaqͣ mūdiali exponit̉ illud. Oīs biberit ex aqͣ ⁊cͣ. Tercia aqͣ eſt carnalis luxurie. de qua ſimilit̓ verificat̉ hoc H.