Druckschrift 
1 (1487) Pars hiemalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tercia.X.

terdum v̓o mediocre. Sic opus carnale cum inter limites matrimonij rationes continetur tunc eſt album.quia famā denigrat. Puruꝫ qꝛ mentem non fedat.clarum quia rationem non obſcurat. et ſubtile: quia ratio carnē regulat. et ſequitur appetitū delectationisſed ſinceritatem intentionis. Sed ſi fiat extra matrimonium tunc eſt feculentum per immundiciam operum.groſſum inordinatam delectationem ſpiſſum nimiam frequentationem vel mentis ebetationeꝫ. Quando v̓o fit inter coniuges ſed debito modo vel debita moderatione tunc quoddaꝫ mediocre participat devtroqꝫ. Nam inꝙͣtum in matrimonio ſic eſt inexcuſabile. magis tamen minus ẜm plus vel minus recedit ab ordine rationis. vt dicit Anſel. li. ij. c. xx. Si autēeſt extra matrimoniū eſt omnino inexcuſabile et damnoſum. quia canon dicit. xxiij. q. iiij. c. Meretrices. Acmeret rices accedere ꝓhibet dominꝰ Leui. xviij. Dent̓xiij. Deut̓. xxiiij. Non erit meretrix de filiabꝰ iſrael. Sꝫdi. exquo dominus ꝓhibuit meretrices quare tunc leges ꝑmittunt eas? ℟ndet Nico. de lyra ſuꝑ Gen̄. capxxxviij. Lex humana ꝑmittit meretrices inꝙͣtum nonpunit talem fornicationem. qꝛ non poteſt omnia punire ſed aliqua rationabiliter dimittit dei iudicio punienda. Secundum pctm̄ dicit̉ immundicia. quam intelligitur quecunqꝫ immundicia luxurie quocunqꝫ modofiat. ſiue fiat ẜm naturam vt adulteriū. ſtuprū vel inceſtus. ſiue contra naturā vt zodoma. mollicies. coituscum iumentis. Ideo dicit notanter. omnis immūdiciaPrimo igit̉ de adulterio eſt ſciendū. illud diuidit̉ induas ſpecies. in ſimplex adulterium .ſ. cum vxoratꝰ pecimſoluta vel econuerſo. eſt adulteriū duplex. ſcꝫvxoratus peccat cum vxore alterius ꝯiugati. Sedqualitercunqꝫ fit graue eſt peccatū quod primo patethoc in veteri lege morte puniebat̉. Leuit̓. xx. Si mechatus fuerit quis cum vxore alterius. adulteriū ꝑpetrauerit cum vxore proximi ſui morte moriat̉. Secūdopatet per hoc. ij. Regum. xj. Cum Dauid adulteriumꝑpetraſſet: dixit ei dominꝰ Nathan ꝓphetam. Nonrecedet gladius de domo tua vſqꝫ in ſempiternū. eodeſpexiſti me et tuleris vxorē Urie. Tercio patet ex hocqꝛ ex eo ſequunt̉ exheredationes filioꝝ. Ecci. xxiij. Onnis mulier relinquens virum peccabit ſtatuens hereditatem ex alieno matrimonio. Sequunt̉ etiā inde homicidia. ſicut patet de Dauid qui poſt adulteriū fecit occidere fidelem militem ſuum. ij. Reg. xj. Sequit̉ etiā inde inceſtus. vt cum aliquis cognoſcit filiā patris ſui vleius vxorem ignorans em̄ quis ſit pater eiꝰ. Quarto ſequitur maledictio qd̓ hoc Numeri. v. patet. Si declnaſti a viro tuo atqꝫ polluta es. concubuiſti adultero viro. his maledictionibus ſubiacebis. det te dominꝰin maledictionem exemplumqꝫ cunctoꝝ in populo. pitreſcere faciet femur tuū. tumens vterus diſrumpat̉.Secundo dicendū eſt de ſtupro. Ubi nota ſtuprum eſtvirginum illicita defloratio. qn̄ p̄cedēte cōiugalipactione vtriuſqꝫ volūtate virgo corrumpit̉. vt. xxxvj.q. j. c. lex. Cuius peccati magnitudo oſtēditur primo inhoc Sychen filius Emor Dynam filiam Iacob deflorauit. interfectus eſt cum patre ſuo toto populo vbis ſue Gen̄. xxxiiij. Refert̉ etiā in vitaſpatrū lib̓. quarto. c. xxvij. et idem allegat Gregorius in dyalogo. Quiuam curialis ſabbato paſche puellam quandam violauit. Cunqꝫ mane ſurrexiſſet reatus ſui cōſcius cepit trepidare eccleſiam ingredi. quia ſi tanto non iret die aceccleſiam erubeſcebat homines. Si v̓o iret timebat iudicium dei immundo ſpiritui traderet̉ vexandꝰ. Uicit aut humana verecundia ad eccleſiam ꝑrexit. Cunqͣꝫ in illa miſſarum celebritate nihil mali ſibi contigiſſetletus exiuit. et per ſex dies ſecurus eſtimans ſuuꝫ ſceius dominus non vidiſſet aut viſum vindicare remiſilſet. Die aūt ſeptima ſubita morte defunctus eſt. Cū-

qꝫ ſepulture traditus fuiſſet. cunctis videntibus de ſepulcro eius flama exiuit. tamdiu oſſa eius cremauituſqꝫ omne os terra que in tumulum collecta erat defoſſa videret̉. Et dicit Gregorius. Quaſi penſanduꝫ eſtquid anima viuens aut ſentiens pro reatu ſuo patitur.ſi tanto ignis ſupplicio inſenſibilia oſſa cremant̉. Secūdo oſtendit̉ per hoc qꝛ talis aufert virginitatē cui debetur fructus centeſimus. coniugatis triceſimus. viduisſolum ſexageſimus. Satis em̄ ille deteriorat terram quifacit vt non poſſit reddere niſi ſexageſimum vel triceſimum fructum cum prius redderet centeſimum. Iteꝫdeflorat virginem eſt occaſio multarum fornicationuꝫquas ipſa facit poſtea. Sicut ille qui prius rumpit clauſuram alicuius vinee occaſio eſt damni illius quod faciunt qui poſt intrant qui aliter intraſſent. Tercō deinceſtu dicendum. Eſt autem inceſtus conſanguineoꝝ Pvel affinium abuſus. vt dicit̉ .xxxvj. q. j. §. cuꝫ ergo. Inceſtum committit qui ſponſam fratris ſui licꝫ ab eo incognitam duxerit in vxorem. vt dicit Gregorius. xxvij.q. ij. Si quis vxorem. Cuius quidem magnitudo peccati patꝫ hoc primo. Poſtꝙͣ enim dominus prohibuit inceſtum vicium contra naturam. Leuit̓. xviij. ait.Omnis anima que fecerit de abominationibꝰ iſtis qͥdpiam ꝑibit de medio populi ſui. Secūdo hoc apl̓stradidit ſathane cruciandum illum fornicatorem cuꝫnouerca ſua peccauerat .j. Coꝝ. v. Tercio hoc amōAntiocho rege ſceleſto ꝓpriam filiam cognouit euꝫvltio diuina ꝑſecuta eſt fulmen ꝯbuſtus eſt. Quarto dicendū eſſet de peccatis zodomiticis ꝯtra naturāſed de his ad preſens ſuꝑſedeo ne pie aures offendant̉.Tercium peccatum qd̓ hic apl̓s hortatur declinanduꝫeſt auaricia. hec reddit homines inſatiabiles crudelestam ad extraneos ꝙͣ ad domeſticos. Cuius exemplumeſt in auibꝰ prede in quibꝰ reputant̉ auari effectu vel affectu. Rapaces .n. aues vt dicit Areſtot̓. libro. iiij. animalium. ſolitudinem diligunt. et cum aliquo ſocio habitare non poſſunt. Sic etiam eſt de auaris. Sicut em̄charitas querit cōmunicationem ſocietatem. ita auaricia ſolitudinem et ꝓprietatem. vult enim cupidus oīaſolus habere. ideo ſuſpectum hꝫ cum ſocio manere. naꝫpoſſeſſio tꝑalium mater eſt diſſenſionum. ſicut pꝫ Gen.xiij. de Abraham Loth quoꝝ ſub̓a erat multa nimisideo rixa facta eſt inter paſtores eoꝝ. Et dicit glo.rixe fuit. qꝛ tam iſte ꝙͣ ille volebat preoccupare meliorapaſcua aquas. et ſicut aues prede pullos cum volarepoſſunt a ſe pellunt. ſecum habitare ꝑmittūt. Sicmulti auari etiam ſuos domeſticos filios abijciunt.graue ſibi reputant eis expenſas impendant. Itemauari ſimiles ſunt griffonibꝰ qui vt dicit Iſidorus libroxiiij. c. iij. cuſtodiunt montes in quibꝰ ſunt gemme precioſe. nec eas inde auferre permittunt. ꝓpter hanc cauſārarus eſt illuc hominum aggreſſus vel acceſſus. Namviuos homines deglutiunt. et equitem armatum cumequo rapiunt. vt dicit glo. ſuper Deutro. xiiij. Sed tam̄de gemmis illis quas ſic cuſtodiunt ipſi per ſe nullā vtilitatem ſumunt. Sic eſt de auaris quibuſdam qui theſauros ita cupide cuſtodiunt vt ſi quis eis vel modicūquid auferret ipſum ſi poſſent viuum deglutirent. Adtales auaros diuites pauꝑes accedere non poſſunt. qͥaturpiter eos repellunt. vt patuit ſupra dominica in ſexageſima. ſermōe. ij. R. L. de petro theſaurario. Ideotiment pauperes accedere. Sed tamen de his que auari ita tenaciter poſſident etiam ſe expēdere audēt.ſed alij poſt eos de ipſoꝝ diuitijs gaudent quos tamēignorāt. Iuxta illud Pſalmi. xxxviij. Theſaurizat etignorat cui congregabit ea. Ideo de tali dicit̉ Ecc̄i. v.Qui amat diuitias eo modo quo auarus. fructū .i. vtilitatē non capiet ex eis. qꝛ auaricia ꝑmittit eum vti: