Feria Sexta

ſed a deo: inxta illud apoſtoli. ij. Coꝝ. iij. Nunqͥd qͥdēſufficientes ſumus cogitare aliquid a nobis quaſi ex nobis. quaſi diceret. licet aliquid agā ꝑ liberum arbitriumnon tamen liberum arbitrium eſt cauſa ſufficiens bonioperis. ſed diuina motio. ⁊ ſic liberū arbitriū ſaluat cuꝫdicit. a nobis. ⁊ gratiam dei cōmendat cū dicit: quaſi exnobis. ⁊ ſic tollitur duplex error. Unus illoꝝ qͥ dixerūtliberum arbitriū nihil agere in meritorio opere. ſed totum eſſe a deo. quare nō eſſet ieiunandum. Alius eſt error Pelagij dicentis ꝙ inchoatio boni oꝑis eſt a nobisconſummatio aūt a deo: que tollit̉ ꝑ hoc qd̓ dicitur. Inbona cogitatione deus oꝑatur. Hec lyra. Ideo dic̄ auguſtinus ſuꝑ Psͣ. Non poteſt fieri vt habeat mala facta qui habet bonas cogitationes. Facta enim de cogitatiōe procedunt. Non enim poteſt quiſꝙͣ aliquid boni facere. aut ad aliquid faciendū membra mouere. niſipreceſſerit iuſſio cogitationis. Ideo bene dictum eſt ꝙde anima iuſti hominis naſcuntur primo cogitationestanꝙͣ gemme. quia malis non dant locum. ſicut legitu.in vitaſpatrum. li. ij. c. clxv ¶ Quidā dixerūt ad Siluanum ꝑ quam viam adeptus eſſet tantam prudentiam℟ndit. Nūqͣ dimiſi cogitationes morari malas in corde meo que deū prouocarent ad iram. Secūdo ſicut degemmis naſcunt flores. ſic de bonis cogitationibꝰ naſcuntur bone voluntates que ſunt apud deum ſuauesvelut odoriferi flores. Et ſic homines bonas habentesvoluntates dicere poſſunt illud. ij. Cor̄. ij. Chriſti bonꝰodor ſumus. ¶Tercio ſicut ex floribꝰ naſcunt̉ vue. ſicex bonis voluntatibꝰ operatiōes bone. qꝛ dicit Bern̄Bona voluntas in animo eſt origo omniuꝫ bonoꝝ etmater omniū virtutuꝫ. Sic econtra mala voluntas eſtmater oīm vicioꝝ. Ideo cuſtos aīe ſue valde ſollicitꝰ eēdebet circa cuſtodiam voluntatis ſue. ¶ Quarto ſic̄ devuis vinū elicit̉. ſic de bonis oꝑbꝰ etiaꝫ in preſenti ⁊ infuturo magnum gaudiū generat̉. Quia dicit glo. ſuperillud Psͣ. xviij. In cuſtodiendis illis retributio multanō tm̄ in futuro reddet̉ ꝓ eis p̄miū ſed etiam ex eoꝝ cuſtodia in preſenti magnū gaudiū acqͥrit̉. Vel dic ꝙ hecvinea penitens videlicet aīa ꝓducit gemmas in cōtrition: flores in deliberatione. maturitatemqꝫ vue in operis ꝯſummatione. Cuius vinuꝫ ſoli deo ꝓpinat̉: qꝛ ſolideo honor ⁊ gloria ad Roma. x. Vel hec vinea deuotaaīa primo creſcit in bona voluntate. ſecundo floret ī bona oꝑatione. tercio matureſcit in ꝑfectione. quarto vinū exprimit in bonoꝝ operū ꝓſecutione. Et hoc figuratū eſt Gen̄. l. de ſomno pincerne. de quo sͣ. dn̄ica. jͣ. iiaduentu. ẜ. j. A. M. Hanc qͥdem aīaꝫ velut electaꝫ vineam iſte pater familias in corꝑe hūano plantauit. Primo ideo vt oꝑa ſua deus ꝑficeret. Fecerat em̄ deus creaturam pure corꝑalem. ſicut celū ⁊ terrā. Gen̄. j. In pͥncipio fecit deus celū et terram. deinde fecit pure ſpūale̓.ſicut angelos. qꝛ dicit Beda quē allegat mgr̄ li. ij. di. ij.c. vj. Hoc celū ſuꝑius qd̓ a volubilitate mūdi ſecretuꝫeſt .i. diuiſum mox vt creatū eſt ſanctis angelis repletuꝫeſt. Et ſil̓r dicit̉. c. iij. Creauit deus creaturā corꝑalem ⁊ſpūalem ſimul. ne in vniuerſo oꝑe dei aliquid incōpletum remaneret. Scd̓o ideo aīam in corꝑe plantauit:vt ipſa ꝑ corpus multa merita et virtutes acqͥreret. vnde Plato in thimeo. Ad hoc aīa coniuncta eſt corꝑi vivenet̉ ſcientias et virtutes. Et ſi cū magno ornatu venerit benigne recipiet̉ a ſuo creatore. ſi aūt nō relegabit̉ad inferna. ¶ Eſt tn̄ notanduꝫ. quedā em̄ ſunt in qͥbꝰaīa ſine corꝑe mereri pōt. ſicut in diligendo deū. in commemorando deū ⁊ in cognoſcēdo. īmo ſępe aīa in corꝑea talibꝰ impedit̉. qꝛ dr̄ Sapīe. ix. Corpus qd̓ corrūpiturid ē inꝙͣtū eſt corruptibile aggrauat aīam. Alia etiamſunt ī quibꝰ aīa nō pōt mereri niſi in corpore et ꝑ corpꝰſicut in ieiunando elemoſynas dando. ꝑegrinatōes faciendo ⁊ martyriū ſuſtinendo. Tercio vt hō maioremgloriaꝫ ꝑciperet. Si .n. aīa fuiſſet ſeꝑata. glorificata eſſet

tm̄ in ꝯtemplatiōe deitatis ⁊ non in corꝑe in viſiōe humanitatis. Et hoc eſt quod dicit Aug. in li. de ſpū ⁊ aīaDuo ſunt in hoīe ſenſus. interior .ſ. quo ad aīam qͦ reficit̉ in ꝯtēplatiōe diuinitatis. exterior .ſ. quo ad corpus qͦreficit̉ in contēplatiōe humanitatis. Per iſtā etiā vineafecit deus ſepē .ſ. angeloꝝ cuſtodiā. quelibet em̄ aīa habet vnū angelū ad ſui cuſtodiam deputatū. ⁊ hoc in qͣdruplici ſtatu. vicꝫ dum eſt in vtero ne a dyabolo ſuffocet̉. dum eſt egreſſus ab vtero ne a baptiſmo impediat̉.dum eſt viuens in mundo ne de fide tentet̉. vel ne ī cōfeſſione impediatur. poſt morteꝫ ne dyaboli laqueis capiat̉. ⁊ ab eis in eternas penas ducat̉. Iſte ſunt vie qͣsanima facit in quibꝰ eam angelus cuſtodit. Iuxta illd̓psͣ. xc. Angelis ſuis mandauit de te vt cuſtodiant te inomnibꝰ vijs tuis. Ideo dn̄s Math̓. xviij. dicit. Angeli eoꝝ ſꝑ videant faciem patris eoꝝ. Suꝑ quo dic̄ magiſter. li. ij. di. xj. c. j. Angelos dicit eoꝝ eſſe quibꝰ ad cuſtodiam deputati ſunt. Suꝑ quē locum Hiero. traditvnamquāqꝫ aīam ab exordio natiuitatis habere angelum ad ſui cuſtodiam deputatum inquiens. Ita magna eſt dignitas animaꝝ vt vnaq̄qꝫ habeat ab ortū natiuitatis in cuſtodiā ſui angeluꝫ delegatū. Et iſte quidēangelus eripit hoīem ſibi cōmiſſum a poteſtate demonuꝫ: iuxta illud psͣ. xxxiij. Immittit .i. immiſſionē facit.angelos dn̄i in circūitu timentium eū. ⁊ eripiet eos. Itēiſte pr̄familias fodit in hac vinea torcular ꝑ qd̓ intelligeꝯſcīam ꝯtinue torquētē aīaꝫ peccatricē. De qͣ dic̄ Iſid̓.Nulla pena grauior mala ꝯſcīa. Uis aūt nunꝙͣ eē triſtis?: ſꝑ bene viue. Idem ſic dicit. Oīa hō fugere pōt pͦter cor ſuū vbi em̄ abierit reatus ſui ꝯſcīa illū nō derelīquit. Cui conſonat glo. ſuper illud psͣ. vj. Lauabo ꝑ ſingulas noctes lectum meū. vbi lectu vocat ꝯſcientiam q̄quibuſdā eſt quies. quibuſdam tormentuꝫ. Et Bern̄.Laborat ⁊ quieſcit aīa in ꝯſcīa. qꝛ ꝯſcīa alia bona ⁊ nontranqͥlla eoꝝ .ſ. qͥ iam ꝯuerſi ad dn̄m recogitant. et annos in amaritudine ducunt. Alia tranquilla ⁊ nō bona eoꝝ vicꝫ qͥ in ſpe peccat ⁊ dicūt in corde ſuo ꝙ deusnō reqͥret. Alia nec bona nec trāqͥlla eoꝝ .ſ. qui in multitudine pctōꝝ deſperant. Alia tranquilla eoꝝ videlicetqui carnē ſpūi ſubdiderunt qͥ cū his qͥ oderūt pacē ſūtpacifici. Hec Berū. Iſtam igit̉ vineā ſic plantatamſepe circūdatā ⁊cͣ. tradidit pater familias agricolis. Eſtaut duplex agricola .ſ. ſingularis ⁊ generalis. Singularis eſt qͥlibet cui tradidit dn̄s aīam. Ideo illaꝫ debꝫ putare cultello pnīe ⁊ ꝯfeſſionis. Quia dicit Ambro. in hexa. Uinea preſciſa fructificat. ſemiputata frōdeſcit. neglecta luxuriat. Sic vinea aīe noſtre ab omnibꝰ peccatis preciſa fructificat ꝑ bona oꝑa. ſicut de hoc dicit Criſoſto. ſuꝑ Math̓. Aīa ſancta .ſ. que eſt totaliter purgata ortus ꝯcluſus eſſe intelligit̉. Quia ꝯtēnēdo humanālaudem in bonis que facit bona intentione ſe circūſepitne ad interiora hoſtis rapienda antiquus irrūpere poſſit. Sed ſemiputata vinea eſt aīa negligenter ⁊ ſemplene a vicijs purgata. Et hec quidē frondeſcit. qꝛ talis hꝫmulta folia verboꝝ. et paucos fructus operū virtuoſorum. Ideo a deo maledicetur ſicut ficulnea que ſolumhabebat folia ⁊ non fructus. cui maledixit dn̄s dicens.Nūqͣ ex te naſcat̉ fructus ineternū. ⁊ arefacta eſt cōtinuo Math̓. xxj. Uinea v̓o neglecta .i. aīa a nullo peccato purgata luxuriat in palmites ſilueſtres. Et ideo nonfert dulces vuas. id eſt opera deo gratā. ſeq̄ labruſcas .ſ.opera deo odioſa ⁊ ingrata. Sicut cōquerit̉ dominusEſa. v. Expectaui vt faceret vuas ⁊ fecit labruſcas. Eſtem̄ labruſca vitis agreſtis que in terre marginibꝰ naſcitur. Et inde labruſca dicta a labris. id ē extremitatibꝰterre. Sic exponit Iſidorus ethymologiaꝝ. xvij. Ergolabruſca quaſi in labris creſcēs. ⁊ ſignificat adulterina ⁊terrena peccata que facit peccator cum negligit ſe ꝑ cōfeſſionem expurgare. Quia dicit Grego. Peccatuꝫ qd̓ꝑ penitentiam non diluitur mox ſuo pondere ad aliud