QuartaU.

duplicem benedictionem fraudas .i. ſubtrahis tibi. heceſt .n. dn̄i iuſtiſſima cōſuetudo. vt ſi tu illi decimā nō dederis tu ad decimas reuoceris .i. amittis nouē partes.Dabis impio militi qd̓ nō vis dare ſacerdoti. Cōtingitem̄ multotiens ꝙ laici qͥ defraudant plebanos ſuos inA decimis exactionant̉ a ſuis dn̄is. de obligationibꝰ qͣs tenent̉ laici ſacerdotibꝰ dicit̉ de ꝯſe. di. j. c. oīs chriſtianꝰ ꝓcuret ad miſſaꝝ ſolennia aliquid deo offerre ⁊ reduceread memoriam qd̓ dicit ꝑ moyſen dn̄s Exo. xxxiiij. Nōapparebis in cōſpectu meo vacuus. Et dicūt doctoresꝙ ī quatuor feſtiuitatibꝰ paſche: penthecoſtes: natiuitati domini: et aſſumptionis beate virginis: debent offerri ſinguli integrum denariū vel numū ſicut eſt conſuetū. vt dicit glo. ſuꝑ illud psͣ. cxvij. Conſtituite diem ſolennem. Et ſi plebiſani talia offertoria nō dant ſuis plebanis: peccant ꝯͣ hoc preceptum. Secundi ſunt qui cenſum furtiue dominis ſuis ſubtrahunt. Dicūt .n. doctores ꝙ cenſus qui ab initio fuit impoſitꝰ ſine dolo ⁊ fraude integraliter debet ſolui: et ſi quis de hoc ſubtraxeritpeccat mortaliter. Et dicūt leges cenſitus. Qui nō datcenſum tꝑe recto et ſtatuto die. et omnibus diebꝰ dummodo habet eſſe ſuū ſub domino dupliciter ꝑſoluet. ethoc nō eſt vſura. qꝛ ſtatutum eſt nomine pene. ideo poteſt eſſe deificuꝫ. vt. xij. q. ij. in legibꝰ. Et. C. de vſuris etfructibꝰ legatoꝝ ſeu fidei commiſſoꝝ. et in auten. de alienan. emphiteo. §. hec eſt. colla. ix. ¶ Tercij ſunt qͥ feudum alienauerint a dn̄o. et in alterius dominiū trūſferunt. Et tales feudū amittūt: et illud liberū ad dn̄m ſuum reuertet̉: vt ꝓbat Hoſtien̄. in ſua ſumma. c. de feudis. ¶ Quarti ſunt ſerui ⁊ ancille qui res dn̄oꝝ conſumunt furtiue. vel ipſis inuitis elemoſynas inde faciuntDicit. em̄ Tho. in. iiij. di. xv. Serui et ancille ꝙͣuis ſintibere conditionis: non tamen pn̄t elemoſynas dare derebꝰ dn̄oꝝ ſuoꝝ ſine eoꝝ conſenſu niſi paneꝫ et hmōi q̄nō inferunt ſenſibile nocumentū. ¶ Quinti ſunt qͥ peccant ꝯͣ hoc preceptuꝫ vxores que res furtiue ſubtrahūtmaritis. ⁊ de eis ꝯtra voluntatē ipſoꝝ elemoſynas faciunt. Contra quod dicit̉ in quodā canone. Nihil d̓ tuaveſte vel auro vel argento vel quacunqꝫ pecunia vel etiam rebus tuis inuito marito facere debuiſti. Sed fallithoc prīo ſi vxor fuerit lucratiua. Scd̓o ſi habet res ꝓprias vt parafernalia. de illis inuito marito facere pōt elemoſynam. vt. C. de ꝯpactis conuētis hac lege. Tercioſi habet res aliquas ſue diſpēſationi cōmiſſas. vt eſt panis ⁊ vinū: et ſic de alijs. pōt de his facere elemoſynamoderatas ẜm viri facultates. Et debet ſemꝑ ſibi fomare ꝯſcientiam ꝙ viro nō diſpliceat corde: licet interdū ꝓhibeat ore: vt dicit Ray. ¶ Sexti ſunt qͥ aliena rapiunt qui om̄s reſtituere tenent̉. vt habes sͣ. dn̄ica īfraocta. eph̓ie. ẜmone. iij. M. A. ¶ Septimi ſunt qui resinueniunt alienas ⁊ nō reſtituunt. de quibꝰ dicit Iero.xiiij. q. v. c. Multi ſine peccato putant eſſe ſi alienuꝫ qͥdinuenerint ⁊ tenēt. ⁊ dicunt. Deꝰ mihi dedit cui habeoreddere. diſcant gͦ hoc pctm̄ ſimile eſſe rapine: ſi quis inuenta nō reddit. Et dicit Ray. ꝙ reddere debet illi quiamiſerit ſi inueniri poterit. et faciat hoc publice dici perpconem in eccleſijs vel in loco vbi rem inuenit. Si v̓oeum nō inuenit cū ꝯſilio ⁊ aucͣte ſui ꝯfeſſoris retineat ſipauꝑ eſt. et oret ꝓ illo cuius fuit. Si aūt nō eſt pauper:tunc eroget pauꝑibꝰ. De hoc legit̉ in vitaſpa. li. ij. c. cxxxviijº. Abbas Iohannes a qͦdā fratre mutuauit ſolidūvnum vt linum cōꝑaret et oꝑaret̉. qd̓ cum emiſſet venit ille repetens ſolidū. Cui Iohannes. Ego vado ⁊ aferam tibi. Et iuit ad abbatem Iacob vt peteret euꝫ vredderet illi a qͦ mutuauit. Et dum iret ꝑ viam ſolidūlacēte tercio īuentū ſuſtulit. et facta oratione tulit illuꝫ.ad abbatem et dixit. Abba veniens ad te inueni huncſolidum in via. Fac gͦ charitatem ⁊ p̄dica hic in ciuitateſi quis ꝑdiderit illum. et ſi inuentus fuerit dominꝰ eiꝰ:reddes illi. Profectus eſt ergo ſenex ⁊ ꝑ tres dies predi-

cauit: ⁊ nemo inuentus eſt qͥ ꝑdidiſſet. et tunc reddiditfratri cui debuit ex mutuo. ¶ Octaui qͥ ꝯͣ hoc p̄ceptuꝫfaciunt ſunt qͥ indebitas exactiōes a ſubditis extorq̄nt⁊ ſiue ꝑ ſe ſiue ꝑ alios. directe vel indirecte tenent̉ reſtituere. di. xviij. de eulogijs. et. j. q. ij. placuit. ⁊. c. ꝙͣpio. etdicitur cogere indirecte quando negat ſubditis iuſticiāvel non defendit eos vt ſic aliquid extorqueat vel inſinuari faciat ꝙ vult aliqͥd habere. Sed tres cās habessͣ. feria ſexta poſt eſto mihi. ſermōe. j. D. P. in quibꝰ poteſt dn̄s moderatam exactionē caꝑe. ¶ Noni ſunt quiꝓpter debita dn̄oꝝ ipſos ciues ⁊ ſubditos indebite impignorant dimiſſis rebꝰ principalium debitoꝝ. ¶ Decimi ſunt qui mercedē ſeruitoꝝ indebite detinet. quod ēꝯͣ illud Leuit̓. xix. Non morabit̉ opus mercennarij tuiapud te vſqꝫ mane. Et Deut̓. xxiiij. Nō negabis mercedem indigentis ⁊ pauꝑis fratris tui. ſꝫ eadeꝫ die reddas ei precium laboris ſui ante ſolis occaſum qꝛ paupereſt vt ex eo ſuſtentet aīam ſuam ne clamet ꝯtra te ad dominū ⁊ reputet̉ tibi in peccatū. Similiter Thobias docuit filiū ſuū. Tho. iiij. Quicūqꝫ tibi aliquid oꝑatus fuerit ſtatim ei mercedē reſtitue. et merces mercēnarij tuiomnino apud te nō maneat. His ꝯcordat Tulliꝰ moral̓. Si tibi ſeruierit aliquis ſua p̄mia tecū Nō retinerevelis ſi diligis equum .i. iuſticiam. ¶ Undecimi ſunt qͥin ludo ꝓximū decipiūt. de qͥbꝰ habes sͣ. dn̄ica. iij. poſeph̓ie. ẜ. j. O. F ¶ Octauū p̄ceptū ſcd̓e tabule. Ne locris ꝯͣ ꝓximū tuū falſum teſtimoniū. de hoc videsͣ. dn̄ica. iij. ⁊cͣ. O. K. In hoc p̄cepto crimē ꝑiurij et mendacijꝓhibet̉. et principalit̓ illud mendaciū qd̓ obeſt ei cui dr̄⁊ nō ꝓdeſt. Ubi nota. Aug. li. de mendacio ponit. viij.genera mēdacij q̄ ponūt̉ allegatorie ꝑ Gratianū in decreto. xxij. q. ij. c. pͥmū. Et ꝑ mgrm̄ li. iij. diſt. xxxviij. c. j.vbi dicit. Primū capitale .i. principale ē mēdaciū longeqꝫ fugiendū qd̓ fit in doctrina religiōis. glo. ꝯͣ articulosfidei ad quod nulla cā qͥſꝙͣ dꝫ adduci. Scd̓m eſt tale qd̓nulli ꝓſit ſed obſit alicui. Et ponit glo. exemplū de mēdacio detractoris. vt falſi teſtes in cā criminali. et de illodic̄ lex. Nō eſt ferendꝰ qͥ vult obeſſe ⁊ non ꝓdeſſe. ff. derei ven. l. in fundo. Terciū eſt qd̓ ita ꝓdeſt alicui et alteri obſit. Glo. ponit exēplū de mēdacio teſtis iniqͥ in cāpecuniaria. Quartū qd̓ ſola mētiendi faliendiqꝫ libidīefit qd̓ mirū eſt mendaciū. q. d. mirū ꝙ aliqͥs ita vult mētiri vbi nulla vertit̉ vtilitas. Quintū qd̓ fit placēdi cupiditate de ſuaui eloquio. qd̓ ẜm glo. faciūt adulatoresvt placeāt: vt dr̄ di. xlvj. c. ſunt nōnulli. Et ſubdit Auguſt. His oībꝰ euitatis. qꝛ ẜm glo. ſunt mortalia. Seqͥtur ſextū genꝰ qd̓ nulli ꝓdeſt et obeſt alicui. vt ſi qͥs pecuniā alicuiꝰ iniuſte eſſe tollebāt ſciēs: vbi ſcit neſcire ſementiat̉. Septimū qd̓ nulli obeſt ⁊ alicui ꝓdeſt vt ſi volens hoīem ad mortē ꝑdere q̄ſitū mentiat. Octauū qd̓nulli obeſt ⁊ adhuc ꝓdeſt. vt ab immudicia corꝑali aliqͥd teneat̉. vt ſi virgo timēs corruptionē fingeret ſe maritatam. In iſtis tribꝰ tantominꝰ peccat qͥſqꝫ cū mentit̉quantomagis a pͥmo .ſ. mēdacio recedit. Itē in hoc p̄cepto ꝓhibet etiā ꝑiuriū. qd̓ ẜm mgr̄m li. iij. diſt. xxxix. eſtmendaciū ꝯfirmatū in iuramēto. et dicit mgr̄. Ille credit̉ ꝑiurare qͥ falſum volūtate fallendi iurat. Et qui falſum putans qd̓ veum eſt iurat. ⁊ qͥ verū putās qd̓ falſum eſt iurat. Et ſumpſit hoc ex dicto beati Augꝰ. ſuꝑverbis apl̓i qui dixit ſe venturū ad Chorinthios et p̄peditus nō venit. Itē ꝯͣ hoc preceptū peccāt deriſores:qͥ timere deberent illud ꝓuer. xix. Seriſoribꝰ ꝑata ſuntſupplicia. Nam pueri. xlij. qͥ deriſerūt helizeū ꝑ ipſumſunt maledicti. ⁊ ꝑ duos vrſos lacerati. iiij. Reg. ij. Itēpeccāt ꝯͣ hoc p̄ceptū qͥ ꝯuicijs ꝓximos cōturbant. ⁊ hivulnerāt cor illius cui ꝯuiciū dicūt. de qͦ dr̄ Ecc̄i. xxviij.Flagelli plaga liuorem facit. plaga aūt lingue cōminuetoſſa. iō dicit Iero. Sic̄ hō cauet ne aliquē ꝑcutiat baculo. ſic dꝫ cauere ne aliquē ꝑcutiat ꝯuicio. Nonū p̄ceptūnō deſiderabis vxorē ꝓximi tui. Decimū nō ꝯcupiſces