eria.

ſis filius dei. ¶ Quarto peccant contra hoc p̄ceptū male iurantes. quod fit vno modo dum quis ſine cauſa diuinā nominat veritatem. Aliqn̄ doloſe iurat rem eē meliorem ꝙͣ eſt: vt faciunt mercatores. Et dicit Criſo. xxij.q. v. c. Iuramenti huius cā eſt. qꝛ oīs qui iurat ad hociuret .i. iurare debet vt quod verum eſt loquat̉. Tercioaſſumit̉ nomen dei inuanū opere: et ſic primo faciūt cōtra hoc p̄ceptum voti trāgreſſores. Quia dicit Hugoin li. de ſacra. ꝑte. xij. c. viij. Uotum eſt teſtificatio quedam ꝓmiſſionis ſpontanee eoꝝ que ad ſolum deum vl̓ad ea que dei ſunt referunt̉. Ex quo patet ꝙ qui votuꝫfrangit mādatū hoc tranſcēdit. Secūdo faciūt oꝑe contra hoc p̄ceptum hypocrite qui nomen dei aſſumūt inſiml̓atiōe oꝑis exterioris ⁊ nō ī cordis puritate. ¶ Tercium preceptuꝫ prime tabule eſt. Memento vt dlē ſabbati ſanctifices. vbi ẜm litera p̄cipit̉ ſabbati obſeruātiaAllegorice v̓o nō requiem hic in vicijs et in futuro deiꝯtēplationē expectes. Et dicit magiſter lib̓. hyſtor̄. huicſabbato ſuccedit dies dominica in noua lege non ex viprecepti ſed ex inſtitutione eccleſie ⁊ cōſuetudine populi chriſtiani ꝓpter duo. Primo ꝓpter beneficiuꝫ creationis. qꝛ hoc die mundus ſumpſit exordiū. Secundo ꝓpt̓gaudium dominice reſurrectionis. vt dicit Inno. papa de ꝯſe. di. iij. c. ſabbato. Ideo leo papa diſ. lxxv. c. qd̓die dn̄ico. In hac die mundus ſumpſitꝭ exordiū. in hacꝑ reſurrectionē ⁊ mors interitum ⁊ vitā accepit principium. Et dicit notanter in hoc p̄cepto: Memento: qͥaiſtud preceptū nō erat ſimpliciter inductū rationi ſicutalia p̄cepta. quia determinatio iſtius diei qua celebranlum eſſet et diuinis officijs ſeu obſequijs inſiſtendumocanda eſt ceremonialis ⁊ nō moralis. licet iſtud p̄ceptum quo ad eius ſubſtantiā ſit morale. Ideo dicit memento vt diem ſabbati ſanctifices. de hoc dixi ſupra. infra oct. nati. xp̄i. iij. principali. K. T. Et in eo. ſer. L. A.Contra hoc preceptum peccāt primo mortaliter peccātes. quoꝝ ſunt aliqͥ adulteri qͥ violant hoc p̄ceptū. Dicit em̄ Grego. in dyalogo ꝙ quedā legitima a viro ſucognita cū ſe die dn̄ica ꝓceſſioni ingereret a dyabolo vexabat̉. Et ſi hoc fuit in legitima quantomagis in adulteris. Alij aūt ſunt chorizantes. Ideo dicit Aug. Melius eſt diebꝰ dn̄icis arare vel fodere ꝙͣ choreas ducere.Ratio. qꝛ in primis neceſſitas in ſecundo v̓o vanitas.Idem dicit. Melius eſſet vt diebꝰ feſtiuis mulieres lanam trahant: ꝙͣ ꝙ in vanis publice choreis ſaltāt. Tercij ſunt qui ſe in ebrietatibꝰ exercent. et hi ml̓ta mala cōmittunt. vt habes sͣ. dn̄ica in. xl. ſer. ij. T. R ¶Secundo faciunt ꝯtra p̄ceptum manualiter laborantes. de qͦſupra. L. A. ¶ Quartū p̄ceptū ſcd̓e tabule ꝑtinens cuꝫſequentibꝰ ad dilectione ꝓximi. Honora patrē tuuꝫ etmatrē tuā vt ſis longenꝰ ſuꝑ t̓rā. Et hoc refert̉ ẜꝫ mgrm̄li. iij. di. xxxvij. c. ad patrē carnalē. ſicut primū prime tabule ad patrē celeſtē. Et exponit hoc magiſter de terraviuētiū. ⁊ addit. Parētes ſic ſunt honorādi vt eis debita reuerētia exhibeat̉ ⁊ nccͣria miniſtrent̉. Cōtra hoc p̄ceptū faciūt pueri primo qͥ ꝑentibꝰ manꝰ violentas inijciūt. ꝓpter quod hereditate priuari poſſunt. vt extͣ deiureiu. c. qͥntauallis. in glo. Et iō dr̄ Exo. xxj. Qui ꝑcuſſerit patre vel matrē morte moriat̉. Sed hoc nō intelligit̉ leui ꝑcuſſione vt dicūt doct. noſtri et etiā hebrei. qͥaꝓpter ip̄am filius nō debet mori ſꝫ aliqualiter penitereIō dicit Rabiſalomon. Niſi ex ꝑcuſſiōe fiat effuſio ſāguinis aut liuor nō interit̉ pena mortis. Intelligit̉ etiāde ꝑcutiente a ꝓpoſito nō a caſu nec etiā ex ioco. ¶ Secundo faciunt ꝯͣ hoc p̄ceptū qͥ ꝑentibꝰ mortē optāt vtipſoꝝ hereditatē ꝑcipiāt. ¶ Tercio qͥ parentibꝰ maledicūt Exo. xxj. et Leuit. xx. Qui maledixerit patri vel matri morte moriat̉. Et dicit glo. Iſta pena nō incurrit̉ ꝓvno ſolo maledicto. ſꝫ aſſuefacto ad maledicendum. ¶Quarto qͥ eis nō obediunt: dicit .n. ſanctꝰ Tho. in qͦdālibello. Filij tenent̉ obedire ꝑentibꝰ in domeſtica ꝯuer-

ſatione ⁊ in his que tangunt diſciplinā moꝝ. ¶ Quinto qͥ parentibꝰ pauꝑibꝰ nō ſubueniūt. de qͥbꝰ ī aut̓. c. licet matri ⁊ auie. §. illud qͦꝫ. colla. viij. Filij locupletes tenent̉ alere parentes egenos ſicut parētes locupletes filios. Ceſſat tn̄ hec obligatio. vt dicit Hoſtiē. ſi illi pn̄tde bonis ꝓprijs vel de ſuo artificio ſuſtentari. Quintum p̄ceptū ſecūde tabule. Non occides: vbi ẜm lr̄amactus homicidij ꝓhibet̉. Scd̓m v̓o ſpūalem intelligētiam etiā volūtas occidēdi ꝓhibet̉. Cōtra hoc p̄ceptū pͥmo faciūt qͥ ꝓximū odiūt vt sͣ. dn̄ica. ij. poſt eph̓ie. N.I. Scd̓o qͥ pauperibꝰ nccͣria ſubtrahunt. Dic̄ em̄ Ambro. li. de offi. et habet̉. xxxvj. di. c. Paſce fame morientēſi nō paueris occidiſti. Tercio qui hoībꝰ detrahunt. qͥaſpūaliter eos occidunt. vt sͣ. N. S. Sextū p̄ceptū ſcd̓etabule eſt. Nō mechaberis .i. ne cuilibet miſcearis excepto federe matrimoniali. ſic̄ exponit magiſter li. iij. diſt.xxxvij. Et eſt dictū Yſid̓. ſuꝑ Exo. Et ponit̉. xxxij. q. v.Non mechaberis. Et lꝫ ẜm aug. ſuꝑ Exo. Nomīe mechie oīs illicitus coitus intelligat̉. ꝓprie tn̄ mechari ideꝫeſt qd̓ adulterari. Unde mechus grece adulteriuꝫ dicit̉latine. vt dicit Grego. xxxij. q. v. c Qui viderit. Contrahoc mandatum faciūt fornicatores: ſtupratores: virginuꝫ raptores: continentie fractores: adult̓atores ⁊cͣ. dequibꝰ dicet̉ infra dn̄ica letare ſermone. j. ¶ Septimum?preceptū ſecunde tabule eſt. Non furtum faciēs vbi ſacrilegiū ⁊ oīs rapina ꝓhibet̉ vt dicit magiſter. li. iij. diſ.xxxvij. Non em̄ rapinā ꝑmiſit qui furtum ꝓhibuit. ſꝫfurti nomine bene intelligi voluit omnem illicitaꝫ vſurpationem rei aliene ſicut ſibi vſurpant vſurarij. Et dic̄magiſter vbi ſupra. Sacrilegiū tribꝰ modis committit̉Quando ſacrū de non ſacro. vel nō ſacrum de ſacro velſacrū de ſacro. Sacrū dicit̉ quicqͥd mancipatum eſt diuino cultui: vt eccleſia vel res eccleſie. Et dicit mgr̄. hicetiā vſura ꝓhibet̉ que ſub rapina continet̉. Eſt aut vſura ẜm Aug. ſuꝑ illud Psͣ. liiij. Non deficiet de plateiseorum vſura. Uſura eſt cū quis plus exigit ꝑ iniuriamin qualibet re ꝙͣ acceperat. Et dicit notanter in qualibꝫre. nō em̄ tm̄ in pecunia ſꝫ in omni re vſura ꝯmittit̉. qd̓etiā teſtat̉ beatus Iero. ſuꝑ illud Ezech̓. xviij. Uſuraꝫet ſuꝑabundantiā nō acceꝑit. Putant inqͥt aliqͣ vſuraꝫtm̄ eſſe in pecunia. Sed intelligāt vſurā vocari ſuꝑabudantiā .ſ. quicqͥd eſt ſi ab eo qd̓ dederit plus eſtꝭ: vt ſi inhyeme damus. x. modios ⁊ in meſſe. xv. recipimus. Cōtra hoc p̄ceptum faciūt etiam adhuc multa genera hominum. ¶ Primi qui plebanos ſuos in decimīs decipiunt ⁊ in oblationibꝰ. Nam vt dicit Auguſti. xvj. q. j. c.Decime ſunt tributa egentiuꝫ aīaꝝ. ꝙ ſi decimam dederis nō ſolū abundantiā fructuū accipiēs ſed etiam ſanitatem conſequeris. vbi tangit Aug. duas vtilitates.Prima abundantia fructuū. Secunda ſanitas corporis. De prima refert Ceſarius in dyalogo. Miles quidam vineam habuit de qua circa decem carratas: vulgariter fuder colligere ſolebat. de qua et decimam dareoportebat. Anno quodam ſolā carratā colligens in eaait. Domine deus quod meum fuit tuliſti. qd̓ tuum eſtofferam tibi. deditqꝫ eandem carratā loco decime. Eodem tꝑe germanus eius exiſtens ſacerdos adueniens:vineā repletā vidit botris. Et cum fratrem quaſi denegligentia vindemie argueret mirantem et minus credētem introduxit. ⁊ ecce benedictione domini ita eſt inuētū. Tercia vtilitas eſt indulgentia pctōꝝ. Quarta celeſte regnū. De illis iterum dicit Auguſtinus vbi ſupra.Qui premium comꝑare aut indulgentiam peccatoruꝫdeſiderat ꝓmereri reddat decimam. et de nouem partibus elemoſynam ſtudeat dare pauꝑibꝰ. Qui v̓o nō datdecimaꝫ ſuam econtra puniatur. Ideo dicit dominusMalach̓. j. et. iij. Quia nō reddidiſtis mihi decimas etprimitias. idcirco in fame et penuria maledicti eſtis. etbeatus Auguſt. xvj. q. j. c. Decime. Cū decimas dandoet terrena et celeſtia poſſis pͥmia ꝓmereri pro auaricia