Druckschrift 
1 (1487) Pars hiemalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Prima Quadrageſime

de cum dn̄o iu deẜto pnīe ieiunare. Quia dicit hic enāgeliſta dominꝰ. xl. diebꝰ. xl. noctibꝰ ieiunauit. ptꝰdyabolum ſuꝑauit. Ideo de ꝯſe. di. v. c. quadrageſimap̄cipit̉ iſti. xl. dies diligent obſeruent̉. Quadrageſima inqͥt ſumma obẜuatōe eſt obẜuanda. niſi de abſtinentia abſtracti. vel niſi quē infirmitas impedierit: nullatenꝰ ſoluat̉. quia ipſi dies decimi ſunt anni. Et ſb̓ditA pͥma dn̄ica qͣdrageſime vſqꝫ in paſcha dn̄i ſex hebdomade ꝯputant̉. qͦꝝ dies. xl. duo ſunt. Ex quibꝰ dumſex dies dn̄ici in qͥbꝰ eſt abſtinentia ſubtrahant̉.plus in abſtinētia ꝙͣ. xxxvj. dies remanent. Uerbi gr̄azi p.ccclvj. dies anni voluimur. deinde. xxxvj. diesaffligimur qͣſi āni decimā deo damꝰ. Sꝫ vt ſacer numerus. xl. dieꝝ adimpleat̉. quem ſaluator ſuo ieiunio ꝯſecrauit. qͣtuor dies pͥoris hebdomade ad ſupplemētumxl. dieꝝ tolerant̉ .i. accipiunt̉. Et dicit. Niſi de abſtinētia abſtracti ſint. Quia ſenes nimium tenent̉ ad ienium. qꝛ abſtinētia reſpicit ꝑſone valitudinem. tꝑisportunitatem ciboꝝ qͣlitatem qͣntitatem. vt dicitAug. ī li. q̄ſtionū euāg. ponit̉. xlj. diſ. c. aūt. Eſt aūttempus oportunum comedendi poſt cantū veſꝑaꝝ. qꝛpr̄ de ꝯſe. di. j. c. Solent plures ſe ieiunare putant inqͣdrageſima. mox vt audierint ſignū ad horam. ix.ducant. nullatenꝰ ieiunare credendi ſunt: ſi an̄ manducauerint ꝙͣ veſꝑtinum celebret̉ offm̄. intelligerecte digne ieiunāt. qꝛ in p̄ueniēdo horam comedēdipeccant. ꝓpt̓ pctm̄ fingūt eſſe qd̓ non eſt. vt. ij. q. vij. c. omnis. autem expectādum eſt qͦuſqꝫ velꝑe dicant̉. ponit rōem archid yaconꝰ Guido ī roſario. Quiaſꝑa eſt diei ꝯplementuꝫ. homines aūt in ieiunio dn̄tntum pn̄t ſe xp̄o ꝯformare. Sꝫ qꝛ humana fragilitasō ſinit hoīem exemplo xp̄i ſine int̓uallo ieiunare. dꝫ tn̄ita ꝯformare vt finitis horis diei manducet. hoc fitſꝑis dictꝭ. ſunt finis diei. Nam ꝯpletorium ad diēnet ſubſeq̄ntem. Vel etiam dic de abſtinētia ſuntſtracti pueri nōdum puberes. qꝛ Ioh̓es de deo. nonidet̉ admittere pueros nōdum puberes. ſꝫ ſolū hn̄tdultam etatem. Et dicit Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xlvij. Pucͣdiu ſunt in ſtatu augmēti. ꝓpter qd̓ indigent mulnutrimento. tenent̉ ad eccl̓iaſtica ieiunia. hoc eſtfinem tercij ſeptēnij .ſ. xxj. anni. Conueniens tn̄ eſt.in hoc tꝑe ſe ad ieiunādum exerceant plus vel minꝰin modum ſue etatis poſſibilitatis. Sꝫ a. xxj. annisupͣ. vocat̉ etas ad ieiunandum. qꝛ tali etate in veteritamento homines reputabant̉ ydonei ad debellanim. Et addit Ioh̓es de deo. ante etatem credoquem eſſe ꝯpellendum ad hec ieiunia. Et ſtatim pq̄daꝫ ſunt in xxj. in. xxij. debiliores. alij in. xviī in talibꝰ ad arbitrium boni viri recurrēdum eſt. Alijicūt a .xxv. anno tm̄ tenent̉. qm̄ hmōi etas extabatdonea in veteri teſtamēto ad onera portandum. Iteꝫictum eſt etiam ſuꝑiꝰ. qͣdrageſima obẜuāda eſt niſin̄firmitas impedierit. Infirmi em̄ cogunt̉ ad ieiuuia. ſꝫ ab illis excuſant̉. vt dicit Guil. Sꝫ qͣnta debiliite. arbitrio boni viri ſtandum eſt. dicit Grego. deſe. di. iij. Ieiunia ltīma ſunt ſoluēda. niſi grādis infirmitatꝭ neceſſitas cogat. Ꝙͣtum ad ſcd̓m in hoc euāgelio ponit̉ dyabolicꝰ acceſſus ſb̓iungit. Et accedēstentator dixit ei. Si filiꝰ dei es: dic vt lapides iſti panesfiant. Ubi nota. Venator in deſerto ſine magno labore feras caꝑe cupit. accedens in deẜtum varia rhetiaponit. vt ſi fera vnū rhete euaſerit. ad aliud veniēs in illud incidat. Sic eſt de venatore dyabolo exiſtētibꝰ indeẜto pnīe. multa rhetia tentatiōis ꝯſueuit ponere. de dicit Criẜ. ſuꝑ Math̓. Inimicꝰ nr̄ dyabolus rhetiaſuꝑ omnem terram exꝑādit. vt quicqͥd euaſerit de rhetibꝰ carnalis ꝯcupīe: capiat̉ rhetibꝰ inanis glorie. capiatur a rhetibꝰ gule. capiat̉ a rhetibꝰ turpiſſime auaricie.Et talit̓ vincūt illis angeli mīſtrabunt. Et ponit hicCriẜ. qͣtuor rhetia. qͦꝝ tria expandit corā Adaꝫ Eua

T.nr̄is pͥmis ꝑentibꝰ. Primū eſt rhete gule. hoc tūc expandit. qn̄ eis de ligno vite māducare ꝑſuaſit. dixitGen̄. iij. Quocunqꝫ die comederitis: aꝑient̉ oculi vr̄i.Idem legit̉ li. ij. ſen. di. xxj. c. iiij. Etiaꝫ illud rhete expadit ante xp̄m in deẜto cum dixit. Si filius dei es: dic vtlapides iſti panes fiant. Uiderat em̄ eum. xl. diebꝰ noctibꝰ ieiunaſſe. cogitauit qꝛ ieiunus eſt. Si lapides inpanes mutauerit. qꝛ deꝰ eſt apparebit. Si v̓o non pōt.qꝛ purus homo eſt tūc patebit. Omnis em̄ intētio ſuafuit vt exꝑiret̉. ſi homo purꝰ vel deꝰ foret. Sꝫ dn̄s ei rn̄dit: eum cognoſcere potuit cum dixit. Scriptumeſt .ſ. Deut̓. viij. Non in ſolo pane viuit homo. ſꝫ in omni v̓bo dei. Quod etiam ptꝫ corꝑal̓r de Moyſe. vt legit̉ Exo. xxiiij. Fuit in mōte. xl. diebꝰ. xl. noctibꝰ abſqꝫcibo potū. tot dies v̓bis dn̄i fuit ſuſtentatꝰ. Ideodicit hic dn̄s homo viuit de v̓bo qd̓ ꝓcedit de ore d̓i homo ſit ꝯpoſitꝰ ex corꝑe anima. Cibꝰ corꝑis ē panis frumenti. Sꝫ cibꝰ anime eſt v̓bum dei. Et qꝛ nullāfecit mentōꝫ de cibo anime. ſꝫ tm̄ de cibo corꝑis. qꝛ ſuaſio eſt tentatio. Sicut igit̉ dyabolus tentauit pͥmū hominem in gula ip̄m ſuꝑauit. ꝯn̄ter xp̄m quem ſuꝑare neqͥuit. ſic adhuc multos tētat de hoc vicio eos ſuperat. pͥncipaliter illos in carniſpriuio vſqꝫ ad noctꝭmedium. vel etiam illos qui poſt medium noctis carnibꝰ ſe potibꝰ repleuerūt de hoc certos excipio: loqͥtur yronice: religioſos .ſ. atꝫ ſeculares ſacerdotes. Quiarefert Ceſarius in dyalogo. Quidam monachi feriacia ante cineres in domo cuiuſdam ſecularis ſacerdotꝭꝯuiuantes: carnes diuerſas cum vino exquiſito. vſqꝫad horam pͥmam medie noctis comederūt. Et cum ſaturati eſſent nimis: in ipſo gallicantū. ſacerdos vocāsſcholarem dixit ei. Certe adhuc comedemꝰ carnes. vade affer nobis gallinam quam inueneris in ꝑtica iuxͣgallum ſedentem. qꝛ ceteris pinguior eſſe cōſueuit. Etin hoc bene dixit ſacerdos. qꝛ gallina ſedens circa gallum pinguior eſt. quia hoc ꝯfirmat auctor ꝓprie. li. xij. gallus pinguiorem teneriorē gallinam quaꝫ plusdiligit: ſecum quietis gratia collocat. ipſius p̄ſentiamplus affectat. Igit̉ ſcholaris cum hanc attuliſſet ſtrāgulaſſet ventre aperto manuqꝫ appoſita cum ſe omniainteſtina eijcere putaret. magnum bufonem extraxit.Cuius motum cum manu ſenſiſſet ꝓieciſſet: vidiſſetquid eſſet. repentino clamore ſuo omnes aduocauit videntes illi inteſtina galline in bufonem ꝯuerſa. ꝯfuſi aloco ꝯuiuij receſſerunt. intelligentes opus eſſe dyaboliEt dicit Ceſariꝰ. Hec mihi vnus fratrum illoꝝ dixitqui interfuit vidit recitauit. dicit Sap̄. Iuſtuscomedit replebit animam ſuam. venter aūt impij inſatiabilis Prouerb̓. xiij. q. d. Iuſti homines comedenthoc temꝑe moderate. replent animas ſuas diuinomone. Sꝫ impij immoderati nunꝙͣ ſatiant̉. Sed neſciunt hi qui per hanc viam gule ambulant. quia dyaboli eis laqueos deceptionis ponunt. Iuxta illud psͣ.In via hac qua ambulabam abſconderunt ſuperbi laqueuꝫ mihi. Ubi ſuꝑbos intelligit dyabolos. Idcirco cum de hoc vicio tenteris. attende mala que tibi gula affert. Primum omnia bona gr̄e in homine diſſipat. vſqꝫ ad fundamentum eoꝝ quod eſt fides. Quiadicit Sap̄. Uinum mulieres: apoſtotare faciunt ſapientes Eccͣi. xix. Secundo oīa bona nature exterminat vſqꝫ ad inſenſibilitatem. Iuxta illud qd̓ dicit ebrioſus Prouer. xxiij. Uerberauerunt me non dolui. traxerunt me non ſenſi. quia etiam ad lrām ebrioſi cumverberantur non ſentiunt adeo cum ſentirent cum ſobrij eſſent. Ideo dicit be. Aug. Ebrietas aufert memoriam. diſſipat ſenſum. confundit intellectum. incitat libidinem. inuoluit linguam. corrumpit ſanguinē. omnia membra debilitat. vitam diminuit. omnem ſalutem exterminat. De hac etiam ebrietate dicit Grego.Ebrietas eſt blandus demon. dulce venenum. ſua-