Druckschrift 
1 (1487) Pars hiemalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Dominica.

ab infirmo. Moraliter aurū intellige charitateꝫ. quiaſicut inter oīa alia metalla aurū eſt excellentius metallūſiue principale. ſic charitas excellit omnes alias virtutes. Et eſt virtus pͥncipalis. Quia apl̓s ad Gal̓. v. enumerat primā inter fructꝰ ſpūſſancti di. Fructus inquit ſpūs charitas. ſuꝑ quo dicit glo. Aug. Caput virtutū p̄miſit vocans charitatē caput virtutuꝫ. Ibi etiaꝫdicit glo. Iero. Que aūt inter fructus ſpūs tenet pͥma charitas eſt. ſine qua cetere virtutes reputabunt̉eſſe virtutes vere. Ideo etiā Apl̓s in pn̄ti epl̓a enumerat maiorē inter virtutes theologicales dic̄. Nūcſ. tꝑe vite fides ſpes charitas tria hec maior aūt horūcharitas. qꝛ ẜm glo. fide ſpe ceſſantibꝰ charitas ineter manebit. Sꝫ qꝛ quo ad pn̄s hoc carniſpriuio qd̓ nominat̉ ab hac dn̄ica oēs quaſi hoīes ſunt in ſomno peccatoꝝ. qꝛ iam plura pcta heu ꝙͣ alio tꝑe anni cōmittuntur in crapula. luxuria ſuꝑbia. qꝛ dicit be. Gre. di. iiij.de ip̄a dn̄ica die. heſitamus. et intelligit Glo. dn̄icā carniſpriuij. quid iam dicendū ſit omnes layci ſeculares illo die plus ſolito ceteris diebꝰ curatioreſqꝫ ciboscarniū appetant vbi qͣſi noua auiditate ſe ad mediasnoctes ingurgitant. ſe aliter huius ſancti tꝑis obſeruatione ſuſciꝑe putāt. Qd̓ vtiqꝫ rōni ſed voluptati. immo cuidā cecitati mentis aſcribendū eſt. q. d. Grego. Ex hac ingurgitatione multa alia ꝓcedūt pctā. pri eſt ſuꝑbia ſicut pꝫ illud Ozee. xiij. Saturati ſunt eleuauerūt cor ſuū. Scd̓m eſt dei obliuio: ideo ſeqͥturEt obliti ſunt mei. In nullo .n. tꝑe anni dei plus obliuiſcit̉ ꝙͣ in his diebꝰ. Tercia eſt luxuria. qꝛ dic̄ Iero. Uenter mero eſtuans de facili ſpumat in libidine. Quartuꝫeſt loquacitas: ſicut ꝓbat Grego. in ome. de diuite epulone. Primo in male ꝯuiuantibꝰ famulat̉ culpa loquacitatis. Deinde poſt loqͣcitatē ludus leuitas. quia nullo tēꝑe anni plures ludi inordinati ꝙͣ in his tribꝰ diebꝰexercent̉. necnō multe leuitates. vnde bene exponit̉ deip̄is illud Exo. xxxij. Sedit ppl̓s meꝰ manducare bibere ſurrexerūt ludere. Inſuꝑ qͣſi oīa pctā ibi cōmittūt̉. qꝛ dic̄ Galie. Ebrioſus ſeruus ē oīm peccatoꝝ nul em̄ pctm̄ pōt vincere captus eſt vicio iſto. Idcircoin iſta epl̓a que legit̉ in iſta die apl̓us multū cōmendatcharitatem. qꝛ ip̄a ſomnū vicioꝝ fugat dicit. Charitas emulat̉ .i. inuidet. agit ꝑperā .i. ꝑuerſe.inflat̉. q. d. ip̄a excludit tumorē ſuꝑbie. ſic de alijs. Etqͥd aliud vult niſi vt ꝯͣ vicia que oppͥmūt hoīeꝫ ꝓpt̓crapulā aurū charitatis in mente portemꝰ. vt ſic a ſomno pctī nobis caueamus. tangit in hoc apl̓s excellētiam charitatis ad tria. ad eius ncc̄itatē. ibi. Si ling.ho. loqͣr. ꝙͣtū ad eiꝰ vtilitatē. ibi. Charitatē patīe. ꝘͣtuAad eius ſtabilitatē. ibi. Charitas nāqꝫ excedit. Conſuetudo in iſto tꝑe eſt lꝫ mala dn̄e nobiles diuītes huiꝰmūdi in publica theatra ſolent ꝯuenire cuꝫ puellis autvirginibꝰ ſuis. quibꝰ adoleſcētuli ꝯſueuer̄t chorizareEt lꝫ interdū qͥlibet adoleſcentū ſibi electam ſpecialemelegit tn̄ etiā ceteris ibideꝫ ꝯgregatis choreas duciteo ẜm ph̓m alternatis vti ē delectabile. Et ab illa mala ꝯſuetudine nll̓o modo nec p̄latos nec rectores eccleſiarū pn̄t declinari. Ideo b. Greg. di. iiij. c. deniqꝫ. §. deipſa loquēs de dn̄ica iſta carniſpriuij. in: eſt ī duabꝰdiebꝰ ſequentibꝰ: hec mala ꝯſuetudo qͣſi ab oībꝰ ſecularibꝰ obſeruat̉. et ſic ait. vnde nec a tali ꝯſuetudine auerti pn̄t. venia ſuo ingenio relinquendi ſunt ne forte peiores exiſtant ſi a tali ꝯſuetudine ꝓhibeāt̉. vbi ẜnglo. arguūt aliqͥ ꝯſuetudo excuſat in delictis. ſic velunt arguere. Quicqͥd fecerint in his tribꝰ diebus maliin choriſando. vel ſe ad mediā nocte̓ ingurgitando.eos excuſat hec mala ꝯſuetudo. Contra qͦs dic̄ canon.xxxiiij. q. j. Sciſma. Conſuetudo minuit pctm̄ ſꝫ auget. īmo ꝯſuetudo veniale pctm̄ facit mortale. diſt. xxv.§. criminis. Sed vt glo. canone ꝯcordet̉ ſic ſolue.ſuetudo excuſat in delictis a pena tꝑali ꝓpter ſcādalū

non poteſt imponi: vt ſtatim infra patebit. Sed excuſat a pena gehennali vel purgatorij immo ampliꝰ incuſat. Ad qd̓ ꝓbandū legit in li. de donis iuuenis purgatoriū ſancti Patricij ingreſſus reꝑit ibi varias penas aīarū. et vidit ibi circulū ferreū ꝯſtipatū acutiſſimis clauis. in quibus chorizabant plures compluti cōtinue igne ſulphureo. qͦꝝ etiā viſcera corrodebantdracones. A duobꝰ v̓o lupis deuorabant̉ brachia chorizantiū vſqꝫ ad oſſa. Reqͣſitus ſuꝑ his angelus rn̄dit.Tales ſunt chorizantes ꝯperti ꝑuerſa libidine alioscitantes clamationibus. impudicis ſaltibus. amplexibus oſculis tactibus verbis impudicis. vnde meritoplectunt̉ tali ſupplicō. Tandē monachus ille reuerſusvidendo choreā ſolebat clamare. Fugite chariſſimi. qͥamagna pena ſeqͥtur choriſantibus. Ecce cōſuetudohec mala excuſat a pena purgatorij vel eterna. Secūdo dicit btūs grego. cum venia ſuo ingenio ſūt relinquendi. vbi videt̉ Greg. indulget. Sed ꝯͣ hoc habet̉. xxiiij. q. ij. c. legat̉. et hr̄ de reg. iur li. vj. Pctī venia dat̉ niſi correcto. et de pe. remiſ. aūt remiſſiōes dant̉ niſi correctis. qꝛ remittit̉ pctm vel pena peccati niſi interueniat mentalis correctio .i. penitentia etcordis ꝯtritio. Sꝫ qꝛ illi hanc malaꝫ ꝯſuetudinē corrigunt. ſꝫ de anno in annū in ipſa ſubſiſtunt. tunc ideovenia eis eſt danda. Ad hoc ſic reſponde. beatusGrego. intelligit dictum ſuū de venia pene de venia culpe. Tolerat̉ .n. crimen tale ꝓpter ſciſmatis ꝑiculūvel ſcādali. Unde eſt dicenduꝫ deus ignoſcat eislicet puniat ꝓpter multitudinē vel ſcandalū. qꝛ multitudo diſpenſationē inducit. vt. iiij. di. c. vt ꝯſtitueret̉.Et. j. q. vij. quocūqꝫ. iuxta illd̓ metriſte. Ob ppl̓m multum tranſibit crimē inultū. Suſtinēt̉ etiā crimīa rōneſcandali vitandi. vt. xxxiij. q. iiij. c. pōt. Ideo relinqͥt hoc Gre. diuino iudicio puniēdū. Sꝫ canonēs dicunt veniā aut remiſſionē dandā niſi correctis: ītelligunt̉ de venia culpe que non dat̉ niſi peccator corrigatur. Moraliter aūt exponēdo hanc ſimilitudinē de chorea vt alludat epl̓e dico nobilem dn̄am intelligerepoſſumus charitatē. qꝛ ip̄a eſt regina et nobilis dn̄a immo ip̄a eſt inter alias imꝑatrix virtutes p̄ſtātiſſima. etque imꝑant̉ ab ipſa deo valde ſunt grata. velut a ſe reputat imꝑata. Ipſa igit̉ merito nobilis exiſtat qꝛ a ſummo rege origine traxit. Sicut enim domina mundi nobilis dicitur. que a ſtirpe imꝑiali aut regali oritur. Siccharitas nobilis ꝓclamat̉. eo ab imꝑatore celorū generat̉ Ipſa eſt em̄ hec egregia domina que dum medium ſilentium tenerent omnia a regalibus ſedibus ē celo venit in hunc mūdū Sapiētie. xviij. Ipſa eſt reginaauſtri que venit audire ſapientiam veri Salomōis. iijReg. x. Ipſa vt inquit beatus Bern̄. eſt mater hominum angeloꝝ. non ſolum que in terris. ſed que in celis ſunt pacificauit. Ipſa eſt deū homini placans hominem deo recōciliauit. q. d. hec certe non eſt mater edomina ignobilis que tantū regem placare et reconcilire fuit abilis. quia ad placandū imꝑatores reges nonmittuntur domine ignobiles. immo nobiliſſime mul placabiles. Sicut ptꝫ de Abigail nobili venit placare regem dauid. j. Reg. xxv. Et de nobili Heſter.commiſſa fuit placare reconciliareqꝫ regem AſſuerumHęſter. v. Ecce mihi dilecti fratres ſorores. Hec nobilis immo nobiliſſima domīa imperatrix. ſcilicꝫ charitas venit hodie cum puellis ſuis in publicū theatruꝫeccleſie ſicut nobiles dn̄e in theatrū ꝓcedūt in publicūcum virginibus ſuis vt laudentur. Sic charitas ideovenit vt de ipſa glorioſa predicentur. et homīes ad amplexus oſcula ipſius: dimittētes vana mundi: inuitētur. Qui enim ad charitatē dei inuitantur in his tribꝰdiebus nihil male ſed omnia recte oꝑantur. Naꝫ dicitAuguſtinus. de laude charitatis. Charitas eſt actō rectitudinis oculos ſemper habens ad dominū. glutinū