Druckschrift 
1 (1487) Pars hiemalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Secūda poſt Epiphanie.M.

homo patrem matrem adherebit vxori ſue. Ad hocaūt vt a viris mulieres diligant̉ tenent̉ eis qͥnqꝫ. Pmo dilectōeꝫ. vt legit̉ de Micol que dilexit Dauid vſuum. vt hr̄. j. Reg. xix. Thob̓. x. ꝑentes monebāt filiam ſuam vt diliget viꝝ ſuum. Scd̓o fidem thori qꝛ dr̄Roma. xij. viuente viro vocabit̉ adultera ſi fuerit cualtero viro. Tercio timorem ſctm̄. Iuxͣ illud ad Eph̓v. Uxor timeat viꝝ ſuum. Quarto ſubiectiuaꝫ obeditiam ẜm v̓bum dn̄i Gen̄. iij. Sub viri ptāte eris ipſedn̄abit̉ tui. Quīto mollē rūſionem. qꝛ Prouer. xv. Rn̄ſio mollis frangit iram. ẜmo durꝰ ſuſcitat rixas. his iginqꝫ in mulieribꝰ ꝯſideratis dn̄t viri prudētes ꝯiugesuas diligere nec eas moleſtare. dilectio tn̄ iſta dꝫ hieſta. qꝛ nimia inhoneſta dilectio cauenda eſt int̓ vmulierē. qꝛ dicit Greg. xxxij. q. iiij. c. origo. be. Aug.q. viij. c. adulteri. omnis amor vehemens vxoris ſuerie adult̓ eſt. Glo. inqͣtū recedit ab amore dei. vel fore ſil̓is eſt in qͣntitate pctī adultero ſi amor hmōi p̄pout̉ amori dei pctm̄ eſt mortale. qͥbꝰ ꝯcordat Sixtꝰ pitazoricꝰ in ſententijs. Adult̓ qͥdem eſt in ſuaꝫ vxorē amaor ardentiꝰ. in aliena v̓o vxorē omnis amator turpisſua nihil turpiꝰ ꝙͣ amare vxorē ſicut adulteram. Sedo dn̄t viri adinſtar auium vxoribꝰ ſuis pugnareiculo ſe expone̓. dn̄t em̄ ſe mutuo defendere ꝯiugesio ſolum ab iniurijs ſpūalibꝰ ſꝫ etiam a vicijs inhoeſtatibꝰ qd̓ tunc fit qn̄ vnꝰ ꝯiugum alium male viuēem̄ corripit corrigit. ſi em̄ vxor male ſit morigerata ſic̄ocꝫ Criẜ. ſuꝑ Math̓. tribꝰ modis a vicijs caſtigari dꝫrimo docendo ẜm deum. ſi aūt timorē dei non ſentitnproꝑando vel hoīes erubeſcat. ſi nec pudorē ſentitreqͣnter ꝯfuſa fac illi ſicut p̄cepit ſalomon. Cor durumculo ꝑcutite pͥmo ammone qꝛ multū ꝓficit doctriiuſticie. deinde ꝯfunde qꝛ pudor eſt freq̄nt̓ frenumioꝝ. Scd̓o bonum eſt vt caſtiget̉. qꝛ ancilla erubeſcēcit vt libera. Hec Criẜ. ſi aūt vir ſe male hēat docetig. li. l. Omel̓. Ut vxor eum qͣtuor modis cohibeat.rimo āmonēdo. Scd̓o obiurgādo vt ſi ꝓſint chaatiue āmonitiōes faciat duras obiurgatōes. Tercōhoc valet eccl̓iam int̓pellat vt p̄lati ꝯſilium q̄reno maxime ſi pctm̄ notorium ſit. Quarto ad deum curndo vires ſpūales. or̄ones. qꝛ ſaluat̉ vir infidelisnulierem fidelem .j. ad Chor̄. vij. Ꝙͣtum ad terciuꝫigit̉ pudicicia ꝯiugatoꝝ. dr̄ erat mr̄ ih̓u ibi. Ci nota. pudicicia ꝯiugalis ꝯſiſtit ī tribꝰ. Primo vlis matrimoniū ꝯͣhat̉ dicit em̄ auctor li. xij. ꝓprie.s amore ꝯiugalis federis ꝓcurande ꝓlis ſe ꝯiunit ſociant̉ fetus ꝓcreatos ab ipſis nutriūt atꝫ pacunt. In hoc mora. docet volunt mr̄imonialit̓ ſociat hoc faciant ꝓlis ꝓcreāde. qꝛ dicit Hiero. xxxijiij. c. ergo.. xxxij. q. ij. c. pudor. Intentio matrimodꝫ eſſe pͥma ꝓlificandi. hoc ꝑpendēs tobias iuor dixit. Thob̓. viij. Nunc dn̄e tu ſcis qꝛ luxurieaccipio vxorem ſꝫ poſteritatꝭ dilectōe in benedicatomen tuū in eternum. Qui em̄ non hac vxores duunt ſꝫ libidinis ſuꝑ hos demones ptātes accipiuntc̄ptꝫ de. vij. viris Zare qͦs demō ſtrāgulabat. dixitngelus Thob̓. vj. ī eos ꝯiugiū ita ſuſcipiūt vt dn̄mſe a ſua mente excludant ſue libidini vt vacent ſic̄quꝰ mulus in quibꝰ eſt intellectꝰ. ſuꝑ eos hn̄t deſonia ptātem. Item dn̄t ſolum ꝓlis ꝯͣhere ſꝫ puros etiam a ſe genitos paſcere inſtruere a vicio cohiere dn̄t eos paſcere. Quia dicit Baſiliꝰ in exame.Geda aues coruini generꝭ paſcūt pullos ī inuētute⁊ecōtra iuuenes paſcut petes in ſenectute qn̄ debiliant minores .ſ. iuniores in ſuis roſtrꝭ eleuant deferūteniores. qͥd hoc on̄dit̉ niſi ꝑētes dn̄t nutrire puros ſuos dum iuuenes ſunt. iuuenes dn̄t econtra inſenextute ꝑentibꝰ ꝓuide̓. qꝛ dic̄ Amb̓. in exame. in omnibꝰ huiꝰ volucribꝰ naͣlis pietas ꝯmēdat̉ vt homo pietatꝭ obſeqͥum denegare ꝑentibꝰ erubeſcat qd̓ ab auibꝰVj.

impendi ſibijnuicem ignorat. Secundo dn̄t eos inſtruere exemplo aqͥlaꝝ. dic̄ Ariſt. li. vj. aīalium. Aquilapullos ſuos iam adultos paulatim ꝓuocat ad volandum facit eos eſurire vt auidiꝰ eam ſeqͣnt̉ ſi forte pgritauerint ad exeūdum ꝑcutiūt eos cum roſtro ſubtrahūt eis cibos vt ſic cogant eos ad exeūdum. ſi hocfaciūt volatilia irrōnabilia multomagis hoīes rōnediti aut dotati dn̄t pueros ſuos ī bonis moribꝰ inſtruere vel arte. Exemplū habemꝰ Thob̓. de ꝑentibꝰ Zare inſtruebāt eam diligere maritū. regere familiam. gubernare domū. ſeip̄aꝫ irrep̄henſibilem exhibere. Sicetiam Mathatias iam moriens inſtruxit filios ſuos .j.Machab̓. vij. Nūc filij emulatores legis eſtote dateanimas vr̄as teſtamēto patꝝ. qꝛ dic̄ ſap̄. Eccͣi. vij.lij ſi tibi ſint erudi illos: cura eos a puericia eoꝝ. Etglo. pr̄ tenet̉ puero ꝓuidere de nutrimēto de doctrīaaut documēto. ſolū tenet̉ eos inſtruere in moribꝰſꝫ etiam in artibꝰ. Iuxͣ illud Catho. Cum tibi ſint natinec opes tūc artibꝰ inſtrue .ſ. illos vt poſſint inopeꝫ defendere vitam. Et rōem ponit Plato in ſentētijs. ſi pr̄ ſtudet filium inſtruere vel arte vel ſcīam qͥbꝰ ꝓficiatvel lucret̉ filiꝰ ille tenet̉ pr̄i in neceſſitatibꝰ ꝓuidere. Ideo legit̉ ꝯſtantinꝰ imꝑator p̄cepit vt filie ſue artem vel ꝯſuetudinem manibꝰ oꝑandi hrēt vt exercicia oꝑis vicia vitarēt. Et ſi fortuna ſiby arridēt ſciret la­ 210boribꝰ manuū victum q̄rere amictū. refert Suetoniꝰ de auguſto imꝑatore filiam ſuam neptes itadiſpoſuit. vt lanificio aſſueuer̄t. Dn̄t tercio eos a viciocohibere. Iuxͣ illud ſap̄. Eccͣi. xxx. Ne des filio tuo ptātem in iuuētute ne deſpicias cogitatꝰ illiꝰ curua ceruicem eius in iuuētute tunde latera eiꝰ dum infans eſtne forte induret credat tibi erit dolor aīe. Secūdo pudicicia ꝯiugalis ꝯſiſtit in hoc vt ꝓprie fragilitatiſuccurrat̉. Iuxͣ illud Apl̓i. j. ad Chor̄. vij. ꝓpt̓ fornicatōnem .ſ. vitādam vnuſqͥſqꝫ ſuaꝫ vxorē hēat. vnaqueqꝫmulier viꝝ ſuum hēat. dicit mgr̄ li. iiij. di. xxvj. c. j.Coniugij inſtitutio duplex ē vna an̄ pctm̄ ad offm̄ facta eſt in ꝑadiſo .ſ. ꝓpt̓ ꝓpagatiōeꝫ ꝓlis vbi effet thorusīmaculatꝰ nuptie honorabiles. Ex quibꝰ ſine ardoreꝯciꝑent. ſine dolore parerēt. alia v̓o poſt pctm̄ ad remedium Glo. ꝙͣtum ad vitādam fornicatōꝭ facta eſt vtdic̄ mgr̄ exͣ ꝑadiſum ꝓpt̓ illicitum motū deuitādum.mo vt natura multiplicaret̉. ſcd̓o vt naͣ .ſ. corrupta excipet̉ .i. excuſaret̉ vicium cohiberet̉. Tercio pudiciciaiugalis in hoc eſt vt locus. tp̄us. debitꝰ modus ẜuet̉.Dicunt em̄ naturales aues ẜuant tꝑis ꝯgruitatem. hoc eſt tempus veris. ſic dn̄t ꝯiugati debito tꝑe opꝰmatrimonij exercere non tꝑe vetito .i. ꝓhibito vt tꝑemenſtrui vel temꝑe puerperij vt dr̄ di. v. c. adnixe. qꝛdr̄ Leui. xvj. Si cōierit vir cum muliere tꝑe ſanguinisimmūdus erit. eiuſdem. xviij. ad mulierem que patit̉ menſtrua ne acceſſeris. Et dicit Aug. tūc abſtinēdum eſt a tali oꝑe ꝓpt̓ ꝓlis corruptōꝫ. Et dic̄ Hiero.tunc ꝯcipiunt̉ membris depͥuati. ceci. claudi. leproſi.nec tꝑe etiam ſacro. nec feſtiuo. qn̄ vacandū eſt or̄oni. dic̄ Aug. ꝓpt̓ dies ꝓceſſionis ieiunioꝝ aliqn̄ nonlꝫ cōire. qꝛ a licitis etiam abſtinendum eſt vt faciliꝰ impetrari poſſit qd̓ poſtulat̉. vnde tꝑe quo mulier impregnata eſt. qꝛ dicit Ariſt. li. v. animalium. Poſtꝙͣ femina elephantis eſt impregnata oīno ab ipſo non tangit̉.Itē in loco ſacro non eſt illud opus exercendū. qͣliteraūt hoc opus debeat exerceri modo debito hoc ſuperſedeo ne grauarem pias ꝯtinentium aures. ſi autē visde hoc in ꝯfeſſione aliquid ꝓponere. Uide Guilhel. inſum. vir. tracta. vj. c. xvij. Ꝙͣͣtum ad qͣrtuꝫ tangit̉ me/ Qmoria egenoꝝ cum ꝯcludit̉ vocatꝰ eſt aūt ih̓s diſcipuli eius ad nuptias. Vbi notandum cum celebrat̉ ꝯuīuium nuptiaꝝ ſemꝑ dꝫ ibi eſſe memoria egenoꝝ dn̄tinuitari exemplo Thob̓. viij. de Raguele quando tradidit filiam ſuam Zaram thobie in vxorem fecit ſolen-