Druckschrift 
1 (1487) Pars hiemalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Dominica-

nenti eſt ſituata aīa que eſt hortus deliciarū dei. Tercōdictū eſt ꝑadiſus hortus voluptatis eſt in loco oriētali vt dicit Iſido. li. xv. Paradilus eſt locus in ꝑtibusorientig ſꝫ quid hoc mora. innuit. Notādū ꝑͤ oriētem vno intelligit̉ aduentus ad iudiciū. iuxta illudMath̓. xxiiij. Sicut fulgor exit ab oriente apparet vqꝫ ad occidentē. ita erit aduētus filij hoīs. ſic debet aīafidelis hominis ſituari in oriente vt vicꝫ oculis habeat terroreꝫ aduentus xp̄i ad iudiciū. De quo dictuꝫ eſtdn̄ica p̄cedenti vt illud gaudio mereat̉ expectare. iuxta illud Origenis in li. de ritu eccl̓ie. Id quidē ſummūaudeo ineſtimabile gaudiū noīare quis nūc timere ſtuderet iudiciū iuxta illud extremū vt gaudēte poſſet atqꝫ imꝑterrito aīo expectare. ſicqꝫ legit in vitaſpat̉li. iij. c. liij. abbas Helyas dixit tres res timeo vnāqn̄ egreſſura eſt anima mea a corꝑe. aliā qn̄ occurſurusſum deo. Terciā qn̄ aduerſuꝫ me p̄ferēda eſt ſententiadei. Alio orientē intellige xp̄m. iuxta illud Zach̓.vj. Ecce vir oriens nomen eius. In hac dat̉ intelligiaīa que debet habere oculis recordationeꝫ paſſionischriſti ẜm hortat̉ apl̓s ad heb̓. xij. Recogitate euꝫtalē ſuſcipit a peccatoribꝰ aduerſus ſemetip̄m ꝯͣdictio vt fatigemini animis vr̄is deficientes. et dic̄ deuotus amandus in hora. ſa. li. j. c. xiiij. Memoria paſſionis chriſti debet fieri feſtinatiōe. ſꝫ matura acp̄cordiali rememoratione flebili qͣdā ꝯpaſſiōe. Scd̓oaīa iuſti aſſil̓at̉ horto voluptatis rōne plantationis. qdr̄ Gen̄. ij. Plantauerat aūt dn̄s deus ꝑadiſum voluptatis a principio. ex hoc platonici dicūt putāt om̄esaīas ſimul ab initio creatas. Et de illa opi. fuit Orige. ſicut dicit Aug. ſuꝑ Gen̄. vij. ſꝫ hoc fidei catholice ꝯͣdicitque aſſerit aīas in creando corꝑibꝰ infundi. et infundēdo creari. quā vicꝫ ꝯfirmat psͣ. xxxij. Qui finxit ſigillatim corda eoꝝ .i. creauit aīas ſingulas ſe pulcerrimas. vt dic̄ glo. dicit mgr̄ li. ij. di. xviij. c. vlti. Catholica eocleſia nec ſil̓ nec ex traduce factas eſſe aīas docet ſꝫ ī corporibꝰ coitū ſeminatis infundi infundendo creari.Et allegat ibidē Aug. in eccīaſticis dogmatibꝰ. c. xiij. dicentē aīas hoīm eſſe ab initio creatas int̓ ceteras intellectuales naturas. nec ſil̓ creatas. ſicut Orige. fingit.dicimus neqꝫ coitū corꝑibꝰ ſemīari ſicut luciferiani cirillus et quidā latinoꝝ p̄ſumptores affirmāt ſeddicimus corpus tm̄ ꝯiugij copulā ſeminari. creatōnēv̓o aīe creatorē noſſe eiuſdē iudicio corpus coagulari invulua cōpingi ac formato corꝑe aīaꝫ creari infundi vt viuat in vtero homo. ex aīa ꝯſtās corpore egrediat̉ vinus ex vtero plenus humana ſubſtantia. Et eſtnotandū poſtꝙͣ dn̄s plantauit hortū voluptatisduxit de humo. Primo om̄e lignū pulcrū viſu ad veſcendū ſuaue Gen̄. ij. Moralit̓ hoc lignū pulcrū viſu ēaīa iuſti hoīs ex ꝯuerſatione bona. De. j. Pe. ij. Conuerſationē inqͥt vr̄am inter gentes habētes bonā ſꝫ adveſcendū ſuaue eſt ex ꝯſcīa mūda. qꝛ ꝓuerb̓. xv. Secūra mens qͣſi iuge ꝯuiuiū. De his dicit Augꝰ. Conſcientia corā deo nccria eſt ꝯuerſatio bona corā hoībꝰ. Sꝫ diceres. dicis mihi ꝯſcīa nccͣria eſt corā deo. qͥcqͥd facōaudio multi ſuſpicant̉ de me malū ſcandalizanturnūqͥd in hoc ſufficit ꝯſcīa coram deo: Ad hoc rn̄deo inhoc ſufficit ꝯſcīa mūda apud deū. ſꝫ debes quantuꝫeſt in te laborare ſatiſfacere eis on̄dendo innocētiā intentionē tuā. cām ſcandali remouendo ſpēm mali. qꝛbeatꝰ Aug. xj. q. iij. c. ſunt audiēdi. dic̄. nobis nccͣriaeſt vita nr̄a alijs fama nr̄a. ſi aūt nolūt reciꝑe ſatiſfactionē ſꝫ ꝑati ſunt rep̄hēdere imitari tūc debes dolere illi peccāt. et ſic ſufficit tibi ꝯſcīa. ſꝫ quo ad hoc dic̄Gre. xj. q. iij. c. inter v̓ba. Si nob̓ teſtis eſt in celis teſtis in corde. dimittamus ſtultos loqͥ qd̓ foris volūt. etſapiēs Catho dicit. recte viuas ne cures verba maloꝝ. Arbitrij nr̄i eſt qd̓ quiſqꝫ loqͣt̉. dꝫ tn̄ qͥlibꝫ ita inter hoīes ꝯuerſari ne ſuſpicionē faciat īfirmo fratri. de

hoc beatus auguſt. in li. de ouibꝰ. Curemꝰ inqͥt fratres tm̄ viuere bene. ſꝫ etiā coram hoībꝰ bn̄ ꝯuerſari. nectm̄ habere bonā ꝯſcīam ſꝫ quantū pōt nr̄a infirmitasquantū valet vigilātia hūane fragilitatis. curemꝰ nihilfacere qd̓ veniat ad malā ſuſpicionē infirmo fratri. Secundo ꝓduxit deus in ꝑadiſo voluptatis floꝝ frondiū immarceſſibilē pulcritudinē. ſic in aīa iuſti ad quādꝫ venire xp̄s debent redolere pulcri flores virtutū. vtꝯgrue dicat̉ de ip̄a illud qd̓ canit eccl̓ia. circūdabāt eaꝫflores roſaꝝ lilia ꝯualliū. Ideo dic̄ Io. criẜ. Ager cuibenedixit deꝰ ē aīa ſcā in redolet flos viole huilitatēflos ſpice bonoꝝ oꝑm maturitatē. flos oliue miſericordia. flos roſe patiam. Tercio ꝓduxit dn̄s ī hortodeliciarū t̓reſtris ꝑadiſi lignū ſcīe boni mali. et hoc li / Rgnū vt dic̄ mgr̄ li. ij. ſnīaꝝ. di. xvij. c. vlti. nomē a naͣaccepit ſꝫ ab occaſione rei poſtea ſecute. arbor .n. illa ſuꝑple ſcīe boni et mali erat mala. ſꝫ ſcīe boni mali id̓odicta qꝛ pꝰ ꝓhibitionē erat tranſgreſſio futura exꝑiendo diſceret qͥd eēt inter bonū ob̓ie maluꝫ inob̓ie.Moral̓r v̓o lignū ſcīe boni mali qd̓ deꝰ plātauit ī aīanihil aliud eſt niſi prudētia int̓ bonū et malū diſcernēsque valde ē ei nccͣria. iuxͣ illud Aug. in ſermōibꝰ ad fratres heremitas. Prudētia nccͣria ē nobis docet quidfugiēdū qͥdue agēdū. prudētia .n. docet te vt ſuꝑbias nec mireris de rebꝰ trāſitorijs caduce ſunt. prudētia te docet vt ꝑpetuo ſunt fructuoſa ꝑmittas abire. prudentia te docet vt in cūctis ſꝑ idē ſis ꝓſꝑis ꝙͣin aduerſis. prudētia te docet rep̄henſibilis ē immoderata laudatio. īmoderata vituꝑatio. prudētia diſcreta eſt ꝓmittit. accelerat ampliꝰ ꝙͣ ꝓmiſerat donatprudētia te docet quō pn̄tia ordīes. quo p̄teritoꝝ recorderis. quō futura p̄uideas. Et ſubdit. O btūs o felix.vere felix prudēs inuenit̉. ſi cuncta amittit clamatoīa mea ſunt ſunt. iſtaqꝫ oīa mea ſunt. iuſticia. tꝑantia. fortitudo prudētia. hec ille. Quis aūt habeat prudentiā docet Criẜ. d. Ille verā prudētiā hꝫ ſollicite laborat agͦſcere quid ſit optimū. hoc toto niſu amplectitur qd̓ ſit peſſimū et hoc toto corde deteſtat̉. Ille prudens eſt frequēter penſat qͥd boni qͥd mali futurū ſitquāta igit delectatio fit bonis vniri et̓nalit̓ ſummo bono. qͣnta amaritudo mal̓ ꝑpetuo ſeꝑari a ſummo bonoQuarto plātauit dn̄s in horto deliciaꝝ lignū vite. de qͦqͣꝫdic̄ Beda ſtrabo ſuꝑ Gen̄. ſil̓r aug. ſuꝑ Gen̄. li. viij.c. ix. allegat̉ a mgr̄o vbi. lignū vite dictū ē qꝛ diuinitꝰ hanc vim accepit vt ex eiꝰ fructu comede̓t corpꝰ eiꝰſtabili ſanitate ꝑpetua ſoliditate firmaret̉ nec vlla īfirmitate vel etatis ībecillitate in deteriꝰ vel occaſuꝫ labaret̉. Sꝫ lignū vite qd̓ plantauit deus in horto aīe eſtgratia chriſti deſignata. qꝛ ſicut lignum guſtatū vitāmis ꝑentibꝰ attuliſſet. ſic gr̄a xp̄i guſtata ſpūaliter vitāaffert ſpūalē. qꝛ dicit Aug. in omel̓. Sine gr̄a viuere nemo pōt ſꝫ in aīa grām viuit dꝫ aſcribere ſibiſꝫ xp̄o. ſicut. b. Paulus ait. Uiuo aūt iam ego. viuit aūt in me xp̄s. et ſubdit. aūt ego nūc viuo. glo.xp̄i grām in carne .i. adhuc exn̄s in carne mortali in fide viuo filij dei. qui diligit me et tradidit ſeip̄m meabijcio graꝫ dei ad Gal̓. ij. Tercio aīa aſſicat̉ horto rōeirrigationis. qꝛ Gen̄. ij. legit̉. Fluuius egrediebat̉ de loco voluptatis ad irrigandum ꝑadiſuꝫ. inde in qͣtuorflumina diuidit̉. Nomen vni phiſon. ipſe ē qui circūitomnē terrā euilath vbi naſcit̉ aurū. aurū t̓re illiꝰ opti eſt ibiqꝫ inuenit̉ bdelliū lapis onichinus. Et no fluuij ſecūdi Gion ipſe qui circamit oēm terrā ethiopīe. Nomē fluuij tercij tigris ip̄e eſt qui vadit ꝯͣ aſſyrios. Fluuius aūt qͣrtꝰ ip̄e eſt eufrates. Moral̓r. iſte fluuius eſt gr̄a ſpūſſancti. De psͣ. xlv. Flūminis impetꝰletificat ciuitatē dei. fluit de loco voluptatis .ſ. xp̄o.dicit̉ locus voluptatis. qꝛ vbi xp̄s ibi ꝓrſus ē voluptasꝓpter qd̓ dixit pͣsͣ. Delectare in dn̄o. be. Aug. li. ſo. c. j.Appare mihi dilectio meā magna ſolaciū meū magnū