Druckschrift 
1 (1487) Pars hiemalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

prima AduentusG.

mietas que eſt rep̄henſibilis. qꝛ dic̄ architarātinꝰ in li.de euentibꝰ in natura. Om̄e qd̓ in vniuerſitatꝭ ordinenimiū abūdans fuerit ad corruptōꝫ ꝓtinꝰ ad nihilūip̄m venit. dicit Ariſt. in de ſom. vigi. ſil̓r ꝯmētator. dꝫ mediꝰ int̓ ſōnū vigiliaꝫ. vt ad vnideclinet magis ꝙͣ ad aliud. Debet tn̄ homo plus ad vigiliā ꝙͣ ad ſomnū declinare. Ad qd̓ hortat̉ Catho. pluſvigila ſꝑ ne ſomno deditꝰ eſto. Nam diuturna qͥes vicijs alimēta mīſtrat. Sunt tn̄ qͥdam plus curant deſomno. Contra qͦs dic̄ ſap̄. Uſqꝫ piger dormis Prouer. xxiiij. Scd̓m rep̄hēſibile ē brutalitas. qn̄ aliqͥs dormit vt porcꝰ. vt faciūt ebrioſi dormiendo ſtertūt.tra qd̓ dicit Bern̄. Caue inqͥt ẜue inqͣntū potes ne ſitſomnꝰ tuꝰ reqͥes laſſi ſeu ſepultura corꝑis ſuffocati.Terciū eſt triſticia in ſurgēdo quaꝫ diſſuadet ſap̄. H.ra ſurgendi ꝯtriſtet te Eccͣi. xxxij. Quartū eſt pigricia in ſurgēdo. de dicit Laborintꝰ. Scit ne moram piger. ter vocet̉ obaudit. Et ſapiēs. Sicut oſtium inqͥtvoluit̉ in cardine ſuo ita piger ī lecto ſuo Prouer xxvj.dic̄ Glo. Ꝙͣuis vigilat tn̄ ſurgit. ſꝫ pigricia retentꝰ īlecto ſe reuoluit. Quintū eſt inoportuitas vt eſt or̄onisvel pſalmoꝝ neglectio breuiatio qd̓ eſt valde rep̄henſibile. Refert em̄ tho. brabant̉. in apia. c. lxviij. Eratdam monachꝰ ad matutinas freq̄nt̓ dormitare ſolebat. Contigit qͣdaꝫ nocte ad matutinas ī choro in laudibꝰ eo dormiēte vt vide̓t in ſomnis demonē det̓rimū pice in patella liquefacta monachos ſingulos viſitare. dormiētibꝰ qͥbuſdaꝫ offerre ferreū cōclear pice ple. Ad ſe v̓o veniſſet demoniū cōclear feruēs oridormientis offerret. retracto ſubito capite ad accubitūſediū cui innitebat̉ ſe offendit. leſus euigilās ſe ſaucia vulneratum inuenit. dicit Petrus .j. cano. c. iiij.Eſtote prudētes vigilate in or̄onibꝰ. Uel etiaꝫ tūc eſtinoportunitas qͥs dormit in lectiōe vel ẜmone. qꝛ dr̄Eccͣi. xxij. Cum dormiēte loqͥt̉ narrat ſtulto ſapīamTercio ſomnꝰ eſt ꝯtēplatōis optabil̓. de hoc dr̄ Can̄. v.Ego dormio cor meū vigilat. Et merito ꝯꝑat̉ ꝯtemOplatio ſomno ꝓpt̓. vij. vt dic̄ Anẜ. li. vj. c. xvj. Primo qꝛſomnꝰ corꝑalis eſt aīaliū v̓tutꝭ .ſ. ſenſitiue motiue qͥetatiuus ſic de ꝯtemplatōe ſil̓i brutoꝝ. Quieſcūt em̄ſenſus ī ſomno. ab exterioribꝰ actōibꝰ. Quare dic̄ Ariſ.tibꝰ actōibꝰ. ſicut dicit Beda in omel̓. Cōtemplatiuavita eſt charitatē dei ꝓximi tota mēte retine .ſ. ab exteriori actōe qͥeſcere ſolū deſiderio ꝯditoris inhere̓. vt nihil iam agere libeat. ſꝫ calcatꝭ curis oībꝰ ad videndū faciem creatoris ſui animꝰ inardeſcat. maria magda. vitam ꝯtemplatiuam repn̄tat qͥeta fuit a corꝑali miniſterio actōe ſedens ad pedes dn̄i audiebat v̓bum illius. Lu. x. Scd̓o ſomnꝰ eſt naturaliū viriū ꝯfortatiuꝰiuxͣ illud ph̓i. Somnꝰ eſt qͥes aīaliū v̓tutū intentiōenaͣlium. Naturalis em̄ v̓tus in ſomno fortiꝰ oꝑat̉.in dormiente v̓tus digeſtiua intendit̉. tum ꝓpt̓ reuocatōꝫ caloris ad interiora. qꝛ aīa reqͥeſcit ab actōibꝰ ſenſitiue intellectiue potentie. vehemētiꝰ oꝑat̉ ẜmtutem. Sil̓r anima in ꝯtemplatiōe trahit̉ ab exterioribꝰ actōibꝰ ſiue occupatōibꝰ pigri mēs ad interiora reducit̉. vnde vis naͣlis eſt naͣlis ꝓpria v̓tus hominisvehemētiꝰ inflamat̉. intellectiua altiꝰ eleuat̉ Trenoꝝiij. Sedebit ſolitariꝰ tacebit. leuabit ſe ſuꝑ ſe. Tercioſomnus ē ſpūs reſtauratiuꝰ. vt ꝓbat Auicēna de his medicinam ſunt euacuati. In qͥbꝰ qͥdem ſpūs diſſoluunt̉. ſꝫ ſomnū ſpūs reꝑant. ſue v̓tuti reddunt̉. ſicetiam feruor ſpūs peccata etiam venialia facile ſepeminuit̉ ꝓfunditatem .i. ꝯtemplatōꝫ intimā recreſcit reſtaurat. Quarto ſomnꝰ eſt exterioꝝ ꝑtiū corꝑis infrigidatiuꝰ. qd̓ ꝓbat Ariſt. in li. de ſom. vigi. Calor inqͥt naͣlis alit̓ ſe hꝫ in vigilāte ꝙͣ in dormiēte. Quia in vigilāte ꝓcedit ab interioribꝰ ad exteriora. ſꝫ in dormiēte

econtrario retrahit̉ ab exterioribꝰ ad interiora .ſ. ad ſtomachū ad ꝑtes alias. exteriora corꝑis remanēt frigida. Iōqꝫ indiget dormiens plus cooꝑiri ꝙͣ vigilans.Sil̓r ꝯtēplatio reuocās hoīem ad ſeip̄m inflamat eumcirca cordis interiora .i. circa ſpūalia vt dice̓ poſſit cumpsͣ. xxxviij. Concaluit cor meū intra me ⁊cͣ. ſꝫ frigefacit circa exteriora .i. circa tꝑalia. vt curet de eis neqꝫdiligat ſic̄ ptꝫ de paulo ait ad Phil̓. iij. Propt̓ quem.ſ. xp̄m oīa detrimēta feci arbitror ſic̄ ſtercora vt xp̄mlucrifaciā. Et infra dic̄. Nr̄a ꝯuerſatio ē in celis. Quinto ſomnꝰ ē humoꝝ reꝑatiuꝰ clarificatiuꝰ. Si em̄ ſomnus fit moderatꝰ cibꝰ bn̄ digerit̉. corpus impīguat̉. calor naͣlis augmētat̉. humores reꝑant̉ clarificant̉. Sicetiā ꝯtēplatōꝫ ſobriā diſcretam ita fit plusrat ſaꝑe ꝙͣ oꝑtꝫ. Cibꝰ naͣlis .ſ. doctrine digerit̉. mēs denotōis augmētat̉. humor .i. affectus cogitatōes interiores reꝑant̉ clarificant̉. ꝯtēplatio ē ſomnꝰ. de Eccͣi. xxxj. Sōnus ſuauitatꝭ ī humore parco. Sextoſomnꝰ ē v̓tutū vnitiuus. qꝛ v̓tus ī vigilia diſꝑſa in ſōno reunit̉ ad intima r̄uocat̉ a corꝑe dormietꝭ vt dic̄Auicēna. Sic aīa ꝯtemplās ad ſeip̄aꝫ in ſeipſa collig vnit̉. circa ſpūalia fortior reꝑit̉ Lu. x. Porro vnē nccͣium. Maria optimā ꝑtē elegit auferet̉ ab ea.Septimo ſōnus ē egrotātiū alleuiatiuus. Naꝫ in infirmis ſomnus ſi fuerit qͣntitate qͣlitate tꝑatꝰ egritudi alleuiat futurā victoriā ꝯͣ morbū donat. dixer̄tppl̓i de lazaro Ioh̓. xj. Dn̄e ſi dormit ſaluus erit .i. ſanꝰ.Sic a ſil̓i fortit̉ agit circa exteriora vt tēptat̉ qͦdā infirmat̉. Talis ſi vult alleuiari dꝫ ſe or̄oni ꝯtemplationi dare. qꝛ maxīe hanc victoriam obtinebit. Etreſpectu actiue Prouer .j. Fruſtra iacit̉ rethe an̄ oculospēnatoꝝ. vbi dic̄ Glo. Facile euadit laq̄os in terrꝭ hꝫoculos ī celis .ſ. ꝯtemplatōꝫ. Et Prouer. iij. dr̄ de ip̄aOm̄es ſemite eius pacifice. Scd̓o qꝛ ē pulcer mūdus.In ſignū illius dr̄ de rachel Gen̄. xxix. decora erat facie venuſta aſpectu Prouer. iij. Uie eius vie pulcre.Tercio qꝛ eſt vite celeſti ſimilior. eadē oꝑa vident̉ adꝯtemplatōꝫ ꝑtine̓ aſſignat Aug. beate vite li. vl. de ciui. dei d. Ibi vacabimꝰ videbimꝰ. videbimꝰ amabimus laudabimus. Quarto ſōnus ē pigre deteſtatōꝭ. Fde Math̓. xxv. Morā aūt faciēte dormitauer̄t oēsdormier̄t. Hec pigricia auffert homī bona replēdomal̓ culpe. De pͥmo legit̉ Math̓. xxv. de ẜuo pigro vbidr̄. Tollite ab eo talentū date ei hꝫ. x. talēta. Omnihn̄ti dabit̉ abūdabit. hꝫ etiam qd̓ videt̉ hr̄e aufert̉ ab eo Glo. Qui non hꝫ ſtudiū vel volūtatem oꝑādi ſepe aufert̉ ei fācultas iuſto dei iudicio. vt ille nonvult oꝑari poſſit poſtea poterit velit. De ſecūdo dr̄ Prouer. xxiiij. Per agrū pigri hoīs tranſiui.vineam viri ſtulti. ecce totū repleuer̄t vrtice. operūerūt ſuꝑficiē eius ſpine. dic̄ Glo. Sic̄ ager pigri homīsſpinas ꝓfert tribulos ⁊cͣ. inutilia. niſi vtilibꝰ ſeminatus fuerit. ſic ſpinas tribulos vicioꝝ germīat niſivtilibꝰ occupatōibꝰ ſe repleat. De labore vide ſupͣ plura in ꝓlogo huius oꝑis. A. A. Quintus ſomnus ē nequicie culpabilis de. j. Chor̄. xj. Int̓ vos infirmi dormiunt multi. Hic ſomnus peccati eſt duplex .ſ. peccativenialis mortalis peccati. Primo ſomno omnes dormiūt. qꝛ dic̄ Aug. in li. de dogmatibꝰ. Nullus tam ſanctus iuſtus ē careat pctō. Et Catho ei alludit. Nemo ſine crimine viuit. Alius ſomnus eſt pctī mortalis⁊ ſtat gl̓ia. Et aſſimilat̉ pctm̄ ſōno vt dic̄ Anẜ.li. vj. c. liij. ꝓpter qͣtuor .ſ. voluntatem. breuitatē. inſenſibilitatem falſitatem. Primo igit̉ rōne voluntatis.;qꝛ volūtarie ad dormiendū ſe ponit. ꝓprie voluntatisarbitrio in pctm̄ ruit. iuxͣ illud Aug. in li. de vera reli. c.xxiiij. Uſqꝫ adeo .i. intantum peccatum voluntariumeſt vt nullo ſit peccatum ſi ſit volūtariū. Idē in