Sermo
tendit. Sicut videmus ꝙ pomus q̄ dulces portat fructꝰ magis dilatat̉. Ita ꝓbat Rabanꝰ ſuper psͣ. de cedro q̄ fructū gerit ſuauiſſimū ⁊ miri odoris gͣtiſſimiqꝫ ſaporis. iō eſt arbor altiſſima oīm arborū dn̄a ⁊ regina. ⁊ hec rō pōt eſſe.qꝛ dulcedo incluſa. ramos arboris ſinit gratiuſdelectari. Myſtice q̄ vnqͣꝫ arbor inter omēs arbores totiꝰ mūdi tam dulciorē fructum ꝓtulitquēadmodū arbor ſcē crucis? Certe nulla Nōbalſamꝰ cuius fructꝰ ſeu odor ẜm Pli. li. xij. oībus arboribꝰ p̄fert̉. Nō amigdalus cuius fructus eſt gͣtiſſimꝰ. vt dicit Ariẜ. in li. de plantis.Sed crux p̄ oībus tulit fructū dulciſſimū xp̄mih̓m qꝛ ẜm Bern̄. in ẜ. dulcis eſt in noīe dulciseſt in voce. dulcis eſt in oꝑe qͥ ⁊ dulciſſimus apparebit in diuinitatis fruitiōe. Ip̄e dicit etiamEccī. xxiiij. Spūs meꝰ ſuꝑ mel dulcis ⁊ hereditas mea ſuꝑ mel ⁊ fauū. Idcirco crux merito ēgl̓oſe exaltata ⁊ bn̄ cedro ē cōꝑata duplici rōe.Primo qꝛ recte ſic̄ cedrus de vili ⁊ hūili ramuſculo ⁊ infructuoſo in arborē altā ⁊ fructuoſamexaltat̉. Ita crux ſcā q̄ pͥus fuit lignū hūile ⁊ vile. qꝛ hmōi cruces de lignis vilibꝰ parabanturNūc aūt poſt paſſionē xp̄i eſt exaltata ⁊ hec vilitas in p̄cioſitatē mutata ⁊ infructuoſitas ī magnam fertilitatē. Et maledictio (q̄ hr̄ Deuter̄.xxvij. Maledictꝰ eſt qͥ pendet in ligͦ) nunc ꝟſaeſt in bn̄dictōꝫ eternā. ita vt canit eccl̓a O cruxbn̄dicta q̄ ſola fuiſti digͣ portare ⁊cͣ. Ita dicitBern̄. de exhortatōe ⁊ paſſiōe dn̄i. Quis ergocrucē ampliꝰ timeat. q. d. ex qͦ vilitas ⁊ maledictio eſt abſata. ve qͥ eā timeat. ip̄e ſibi teſtis eſt.qꝛ latro eſt. In cruce pēdet omīs frūctꝰ vite. qꝛiam eſt arbor vite in medio ꝑadiſi. Ip̄a ē meſtorum cōſolatio. Et ſubdit. Circūire poſſum dn̄ecelū ⁊ terrā mare ⁊ aridā ⁊ nūqͣꝫ te inuenio niſiin cruce. ibi dormis. ibi paſcis ibi cubas ī meridie. Crux xp̄e tua fides eſt. cuius latitudo charitas. lōgitudo lōganimitas. altitudo ſpes. ꝓfundū timor. in hac cruce ſuſpendit̉ aīa ⁊ dulcia poma de ligͦ vite decerpit. hec Bern̄. Scd̓ocedrus eſt arbor pulcͣ ſꝑ retinēs virorē ſuuꝫ. ⁊īſuꝑ olfactū odoriferū intm̄ vt eiꝰ pn̄tia ⁊ odorde orto expellit ẜpentes ⁊ fugat oīa aīmalia venenoſa nō valētia p̄ſentiā ſuſtine̓. vt dicit Rabanus ſuꝑ psͣ. Ita crux ſcā eſt arbor taꝫ ſanctavt ſilua talē nec frōde flore nec germine ꝓtulit.nec ꝓferet in eternuꝫ. Et eſt adeo odorifera vtde ip̄a pōt dici. Odor tuꝰ ſuꝑ oīa p̄cioſa vnguēta. vbi hec nō fu̓it ſeu nō p̄ceſſerit. ibi hītant ſerpentes infernales. De hͦ refert Gre. iiij. dialo.ꝙ q̄dam ſanctimonial̓ ingrediēs ortū ⁊ lactucāꝯſpiciens ꝯcupiuit eā q̄ ſigͦ crucis oblito auidemomordit. ſꝫ arrepta a diabolo ꝓtīꝰ cecidit Cūaūt. b. eqͣtius ad eā veniſſet diabolꝰ clamare cepit ac dicere. Ego qͥd feci ſedebā ſuꝑ lactucā illa venit ⁊ momordit. ſꝫ tn̄ ad imperiū eiuſdē vi
ri mox exiuit. Ubi aūt ſancta crux fuit ibi dia.bolus latitare nō poterit. qꝛ hec ē ſcutū qd̓ opponit̉ ictibꝰ ſuis ⁊ tēptatōibꝰ. qd̓ iubet ſumereb. apl̓s ad Eph̓. vj. In oībus ſumētes ſcutuꝫ fidei in quo oīa tela neqͥſſimi extingue̓ poſſumꝰ.Hec ſca crux eſt expauentaculū qd̓ ī orto eccl̓exp̄s erexit ortulanꝰ. vt leo rugiēs aūt mala beſtia demon nō intret. Ideo dicit amb̓. ſuꝑ psͣ.cxviij. Crux xp̄i iudeis ſcandalū. gētibꝰ ſtulticia ⁊ opprobriū mei ꝟtus eſt. ꝑ quā adu̓ſariuꝫrepello. ſeculū vinco. ill̓ inſipiētia. mihi ſapientia ꝑ quā ſic inſipiētie laq̄os euādo. Et hͦ ꝓbatb. Gre. in dial̓. de qͦdam iudeo qͥ ꝟtute crucꝭ laq̄os diaboli euaſit di. Iudeus qͥdā iter faciens⁊ cum diē inclinari cerneret ⁊ vbi mane̓ poſſetmīme reperiſſet. in qͦdam tēplo appolinis admanendū ſe cōtulit. ⁊ licet nihil crederet ꝟtutꝭeſſe in cruce xp̄i. tn̄ crucis ſigno more xp̄ianorūſe muniuit. nocte igit̉ media euigilās vidit malignorū ſpūum turbā. ⁊ qͥ p̄erat in eoruꝫ medioꝯſedit ⁊ ſingulorū facta ſciſcitabat̉. qͣtenꝰ vnuſqͥſqꝫ quantū egiſſet neqͥtie inueniret. Sciſcitatꝭomībus p̄cepit vt q̄rerent qͥs naͣm eſſꝫ ille qui ītēplo iace p̄ſumeret. Cū miſſi ſpūs vehemētiꝰpalpitarēt ⁊ ſigͣtū ſigͣculo crucis viderēt. t̓ritiexclamauerūt. Vere vas vacuū ſed ſignatum.ad hanc vocē diſparuerūt turbe malignorumſpirituū. ⁊ iudeus ſacrum baptiſma ab andreafundenſis ciuitatis ep̄o mox recepit. Ita etiamlegit̉ de qͦdaꝫ viro qͥ ſꝑ feria ſexta audire miſſāde ſcā cruce volebat. quā ⁊ ſuis denarijs cōꝑabat. Cū aūt mortuus fuiſſet. demones ip̄um ſecuti ſunt vſqꝫ ad iudiciū ⁊ in iudicio obiecerūtꝙ paſſionē domī etiā in mente raro habuiſſet ⁊etiā ſanctā crucē minime honoraſſet. angelꝰ eiꝰan̄ eum ſtans ꝓtulit denarios qͥbus miſſam cōꝑauit. ⁊ in qͥbus erat ſignū crucis. qͦs cū demones vidiſſent ſtatim euanuerūt. ⁊ ſic iſte laq̄oseorū ⁊ inſidias euaſit. Et hͦ tm̄ de pͥmo. Quantum ad ſcd̓m cōmendat̉ ſctā crux a gͣtioſa ſalutatōne cū addit̉. ꝑ qd̓ facta eſt iuſticia. Ubi ſciendum. b. Gregꝰ. in p̄fatōe dicit. Qui ſalutemhumano generi in ligno crucꝭ cōſtituiſti vt vnde mors oriebat̉ inde vita reſurgeret̉. Sed qͥaꝑ lignū vetitū ꝑadiſi mors ⁊ damnatio venit.ẜm qd̓ habet̉ toen̄. ij. vbi dixit dn̄s ad adā Exomni ligno ꝑadiſi comede. de ligno aūt ſcīe boni ⁊ mali ne comedas. In qͣcūqꝫ em̄ hora comederis morte morieris. ſicut ⁊ factū fuit. Iō etiāneceſſe fuit vt hō ꝑ lignū ſaluaret̉ ⁊ peccatū eiꝰremitteret̉. ẜm illud. j. Pe. ij. Peccata nr̄a ipſe ꝑtulit in corꝑe ſuo ſuꝑ lignum crucis. vt peccatis mortui iuſticie viuamus. quod approbatIoh̓es apoſtolꝰ dicens Apocal̓. j. Qui dilexitnos ⁊ lauit nos a peccatis noſtris ſanguīe ſuo.Et hoc nō ſolū fecit chriſtꝰ in cruce. ſed iam ī celo reſidens adhuc multos per virtutem crucis
I
E