Sermones Meffreth alias Ortulus regine de Sanctis Tabula ſermonum Meffreth de Sactis De ſancto Andrea ſermone..j. ij. De ſancta Barbara. iij. iiij. v. De ſancto Nicolao. vj. vij. viij. De Cōceptione Marie. ix. x. xj. De ſancta Lucia. xij. De ſancto Thoma apl̓o. xiij. xiiij. De Natiuitate chriſti. xv.xvj. xvij. De ſancto Stefano. xviij. xix. De ſancto Iohanne euāgeliſta.xx. xxj. De Innocentibus. xxij. xxiij. De Circūciſione dn̄i. xxiiij.xxv. De Epiphania domini.xxvj. xxvij. De ſancto Fabiano et Sebaſtiano.xxviij. De ſancta Agnethe virgine. xxix. xxx. De Conu̓ſione ſctī pauli apl̓i. xxxj. xxxij. De purificatione bęate ꝟginis. xxxiij. xxxiiij. De ſancta Agatha ꝟgine. xxxv. De ſancta Borothea. xxxvj. xxxvij. De ſancta Apolonia. xxxviij. De Kathedra petri. xxxix. xl. De ſancto Mathia apoſtolo. xlj. De ſancto Gregorio. xlij. xliij. De Anūciatione beate ꝟginis. xliiij.xlv. xlvj. De Cena domini.xlvij. De Paſſione domini. xlviij. De Reſurrectione domini. xlix. De ſancto Georgio. l. lj. De ſancto Philipo et Iacobo. lij. De Inuentione ſancte crucis. liij. De ſancto Iohāne an̄ portā latinam. liiij. In die Penthecoſtes. lv. De Corpore chriſti. lvj. De ſancto Iohanne baptiſta. lvij. lviij. lix. De ſancto Petro et paulo. lx. lxj. lxij. De cōmemoratione Pauli apl̓i. lxiij. De viſitatione beate ꝟginis. lxiiij. lxv. De ſancta Margaretha. lxvj. lxvij. De diuiſione apoſtolorum. lxiij. lxix. De ſancto Alexio confeſſore. lxx. Deſancta Maria magdalēa. lxxj. lxxij. lxxiij. De ſancto Iacobo apoſtolo. lxxiiij. lxxv. De ſctō Petro ad vincl̓a. lxxvj. lxxvij. lxxviij De ſanco Donato martire. lxxix. De ſancto Laurentio martyre. lxxx. lxxxj. lxxxij. lxxxiij. De Aſſumptione beate ꝟginis. lxxxiiij. lxxxv lxxxvj. lxxxvij. De ſancto Bartholomeo. lxxxviij. lxxxix. De ſancto Auguſtino. xc.xcj. De decolatione Iohānis baptiſte. xcij. xciij. De Natiuitate beate ꝟginis. xciiij. xcv. xcvj. xcvij. De Exaltatione ſancte crucis. xcviij. xcix. De ſancto Mattheo euāgeliſta. c. cj. cij. De ſancto Mauricio et ſocijs eius. ciij. De ſancto Uenceſlao martyre. ciiij. De dedicatione Eccleſie. cv. De Angelis. cvj. cvij. De ſancto Hieronymo. cviij. cix. De Animabus. cx. cxj. cxij. cxiij. De Undecim milibꝰ ꝟginum. cxiiij. cxv. De ſancto Simone et Iuda apl̓is. cxvj. De Omnibus ſanctis. cxvij. cxviij. De cōmemoratione animaꝝ. cxix. cxx. De ſancto Martino. cxxj. cxxij. De ſancta Katherina. cxxiij Prologus De ſanctis Audate do minū ī ſan ctis eius. Ita ſcribit̉ psͣ. cl. Eſt em̄ cōmune prouer bium. Qui honorat ẜuuꝫ honorat ⁊ dominuꝫ. Ho oraūt ẜui redundat in honorē domī ſui. Iō de laude ẜui aūt militis gaudet dn̄s. ⁊ de con temptū eorū ad iracundiā ꝓuocat̉. Sicut legi tur. iij. Re. v̓. Ꝙ rex ſalomo miſit ẜuos ad hy ram regē tyri. rogās vt aptaret ẜuos qͥ p̄ſcide rent ligna cedrina ꝓ templo ꝯſtruēdo. Quos cum vidiſſet hyrā rex. cū gaudio ſuſcepit. ⁊ ho norem ill̓ impendit. quapropter ſalomon ipſuꝫ dilexit. ⁊ fedus ſocietatꝭ ⁊ amicicie cū eo ꝑcuſ ſit ⁊ omni anno neceſſaria ſibi deſtinauit. Ecō tra legit̉. j. Re. xxv. Cū rex dauid eſſet ꝓfugꝰ a facie ſaul. ⁊ moraret̉ in deẜto vbi ſibi victꝰ de fecerunt. miſit decē iuuenes ad Nabal qͥ in ſoli tudine moab habitabat dicēs. Inueniāt pueri tui gr̄am in ocul̓ tuis. vt qd̓cūqꝫ inuenerit mā tua da ẜuis tuis ⁊ filio tuo dauid. Audiēs hec ꝟba nabal deſpexit ẜuos dicens. Tollam pa nes meos ⁊ aqͣs meas ⁊ dabo viris qͦs neſcio. q. d. nō faciā. Et ſic regreſſi ſunt ẜui dauid va cui ⁊ vituꝑati. ꝓpter qd̓ ille ꝯcitatꝰ ait. Accin gatur vnuſqͥſqꝫ gladio ſuo. ⁊ ip̄e accinctꝰ eſt en ſe ſuo. ⁊ ſecuti ſunt euꝫ qͣdringenti viri volens delere nabal. ⁊ domū eius totā. Niſi ꝑ abigaiſ mulierē prudentiſſimā fuiſſet mitigatꝰ. Ex qui bus inquā figurꝭ elucet veritas ꝓuerbij euidēt̓ Et ſi ſic eſt de domīs terreſtribꝰ multo fortius de dn̄o celeſti. qͥ in laude ſanctorū ſuorū hono rat̉. Et in inhonore eorūdē vituꝑat̉. Quia igi tur ẜm Hugꝭ. de ſan. vic. Sūmus tūc honor ī pendit̉ creatori duꝫ qͥs honorat pauꝑem ⁊ ſuā ſtudet elemoſynā impartiri. Quātomagis cre de ſummꝰ creator tunc honorat̉ cū laus ſctōrū ⁊ eius famulorū ſecū iam regnantiū a nob̓ ꝓfe ratur. Quāobrem ego ſtultiſſimꝰ virorū ⁊ ſapi entia hoīm non eſt mecū. qꝛ nec didici ſapiētiā nec noui ſcīam ſanctorū. Prouer. xxx. Cōfiſus in de clementiſſima dn̄i pietate. qͥ indigentiam apiam ⁊ os eū poſtulantibꝰ dat oībꝰ affluent̓. Iaco.j. hoc opuſculū exile ⁊ nulliꝰ reputatio lis ad honorē ſanctorū quorū laus in eo ꝯtine tur copilaui. ſperās reuera ex hac laude qͣꝫuis exigua dn̄o ſanctorū placere ipſumqꝫ ml̓to for tius honorare. Quia ẜm Bern̄. in ẜmōe de na tiuitate Ioh̓is. Non derogamus regi ſi mili les honoramus. ꝙ immo ex hoc laudemꝰ qͥ in ſanctis eius a nob̓ quotidie vult laudari. Sic̄ ⁊ lubet pſal̓. in vbis p̄libatis. Laudate inqͥt do ninū in ſanctis eius. Inſuꝑ in his huiꝰ operis ſermonibus exempla aliqn̄ inſerui legendarū. q̄ ab auditoribꝰ audient̉. ⁊ magis memorie cō mendent̉. Quia ẜm Augꝭ. li. vj. de doc. xp̄ia. plus docent exempla qͣꝫ ꝟba ſubtilia. Sicut hͦ ꝓbat venerabil̓ Beda in hiſtorijs anglorū di. Quidam ep̄us litteratꝰ ⁊ ſubtil̓ valde. miſſus de ſtara ad ꝯuerſatōꝫ ⁊ ꝯuerſionem anglorum hic ſubtilitate vtens in p̄dicatōibus nihil ꝓfe cit. miſſus eſt aūt alius minoris litterature. ſed cautior ⁊ vtens exemplis ⁊ ꝑabol̓ in ſuis ẜmo nibus. ⁊ hic qͣſi totā angliā conuertit. Quare ⁊ ego hoc ꝑpendens exemplis hincinde repertiſ hanc materiā ꝓ ꝓfectu pauperū ſtudentiū ex ornaui ſubtilia euitando. Quia refert btūs eu ſebius in epl̓a de laude Hieronymi ip̄m in fine vite ſue dixiſſe. Subtiliū ꝟ̓borū doctor tm̄. nō operū factor eſt. ſed qͥdam auris inflator ⁊ ve ritatis fumus cito ꝑtranſiēs ſine fructu. Non em̄ ꝓ ſapientibꝰ qͥbus ꝓfunda hauriunt̉ rimā turqꝫ occulta ſcripturarū. Sed ꝓ ſimplicibus qͥ ſubtiles doctorū ſtilos ſubtilitate verborum ppolitos habere nequeūt. id opuſculū eſt colle ctum. in quo qͥdem nichil impoſui de meo. nec nouum aliqͥd finxi. Cuꝫ ẜm ſapientē: nihil ſub ſole nouum. nec quiſqͣꝫ dicere poteſt. hoc recēs eſt Ecc̄s.j. Sed cū pauꝑcula ruth vadēs poſt meſſores. hoc eſt ſanctos doctores ⁊ aliarū po ſtillarū collectores. vtpote Forentinū Iacobi num militiū ⁊ Iordanū. ex quorū poſtill̓ q̄daꝫ theologorū qͣꝫ naturaliū firmiſſimis dictis ſpi cas mee ſimplicitatis comportaui ⁊ collegi. ti mens qͥdem ſi talentum mihi a dn̄o traditum ī terra cordis abſcondiſſem cū ẜuo malo ⁊ pigro Matth̓.xxv. impunitus nō ꝑtranſiſſem. Sed fortaſſis quod ꝓcul abſit ablato a me talēto cū ip̄o in tenebras exteriores vbi erit fletus ⁊ ſtri dor dentiū miſſus tunc fuiſſem. Quare dic̄ glo rioſus doctor Gregꝰ. Cuilibet ſcienti iniungit̉ p̄dicatōnis officiū. ⁊ qui ſcit ⁊ ſolus facit ⁊ ali os ſcire nō facit. tenet̉ deo reddere rationē. Et ſubdit declarādo dictū Ioh̓is.j. Ioh̓. iij. Qui odit fratrem ſuū homicida eſt. ⁊ qui habuerit ſub̓am huius mūdi ⁊ videt fratrem neceſſitatē patientē ⁊ claudit viſcera ab eo. quō in eo ma net charitas dei? Quātomagis qͥ viderit fr̄em ſuum errantē ⁊ mortalibus oppreſſum crimini bus. ⁊ nō miniſtrauerit ei ꝟbum diuinū et do ctrine ille qͥdem dictus homicida eſt ⁊ ſine cha ritate. Subdit. O doctores timeatis et recto res qͥbus iniungit dn̄s p̄dicatiōis officiū. ſi nō ppl̓o ſuo ꝟbum dei miniſtraueritꝭ. Quot eniꝫ vel veſtro exemplo vel veſtra negligētia ī pec catis moriunt̉ tot de manu vr̄a reqͥret dominꝰ Hec ille. Sed qꝛ qͥlibet ſacerdos eſt xp̄ifideliū doctor rector ⁊ mgr̄. ẜm illud Gregꝭ. Quis du bitet ſacerdotes regū ⁊ pͥncipū oīmqꝫ xp̄ifide lium patres ⁊ mgr̄os cenſeri. q. d. nullꝰ Et ha betur di. xcvj. c. qͥs dubitet. Et cuꝫ omniū ego A 2 Sermo abortiuus ſum ⁊ indignꝰ xp̄i ſacerdotū ne no men ſubirē qd̓ d̓r officiꝑdi. et incidereꝫ in dcm̄ huiꝰ doctoris gl̓oſiſſimi. hꝰ operꝭ onus ſuſcepi docēs collectōe qd̓ nō potui ẜmōe. ſupplican quēlibet piū lectorē cū in eius ꝓfectū venerit li ber iſte deo altiſſimo pr̄i vicꝫ ⁊ filio ⁊ ſpūiſācto actōnes referre gr̄aꝝ infinitas. vt de ſede maie ſtatis emittat ſapīaꝫ mecūqꝫ laboret ⁊ ſuā volū tatem me facere informet. q̄ vtinā ego miſer ⁊ pͥ mus pctōꝝ ſꝑ implere deſiderareꝫ. Deniqꝫ de erratis ⁊ minus bn̄ collectis pios correctores nō inuidos detractores. de bn̄ aūt ſcriptis ⁊ cō portatis deo ⁊ gl̓oſe ꝟgini Marie oībuſqꝫ ſā ctis ꝑſolue laudes ⁊ honores affecto: qͦrū inqͣꝫ nomīa ſint ꝑ ſecula bn̄dicta. ¶ De ſancto Andrea. Sermo pͥmus. Nbulans ieſus iuxͣ mare gali. Mat. iiij. In ꝓprie I tātibꝰ reru d̓r. Herodiꝰ eſt auis pau ce carnis ⁊ ml̓te plumoſitatꝭ. iō leuiſſimi ⁊ velo ciſſimi eſt volatꝰ. qꝛ parū eſt in eo qd̓ aggͣuat ⁊ multū qd̓ ip̄m ſubleuat. ⁊ qn̄ vocat̉ a dn̄o ſuo nō tardat ſꝫ ſtatī ad manꝰ volat ſe geſtantis. et hͦ facit p̄cipue qn̄ eſurit. ⁊ dn̄s ſibi carnē porri git. Spūal̓r ꝑ herodiuꝫ. b. Andreas apl̓s apte intelligit̉. cuiꝰ hodie feſtiuitas ab eccl̓a ſolēnit̓ celebrat̉. Refert em̄ ſanctus Amb̓. in hexa. Ꝙ herodiꝰ inter oēs volucres hꝫ affectū piū ⁊ ani mum benignū nō ſolū ad a ſe genitos ſed etiaꝫ ad alienos. qꝛ pullos ab aqͥla eiectos ſuſcipit ⁊ nutrit. Sic. b. andreas inter oēs apl̓os fuit pi ⁊ mitis. ita vt de eo dicit. b. Gregꝰ. ⁊ cait eccl̓a Uir iſte mitiſſimꝰ apparuit in ppl̓o ſuo. Hanc pietateꝫ nō ſolū oſtendit ſuis ſpūalibꝰ filijs qͦs doctrina ſua parturiuit. qͦs ſpūalibꝰ alimentis pauit etiā ẜm Augꝭ. pendēs in cruce. ſꝫ et filijs alienis. de qͥbꝰ psͣ. xvij. Filij alieni mē. ſūt ei ⁊cͣ Qui ⁊ a celeſti aqͥla vicꝫ xp̄o eiecti ſunt ad mor tem ꝑpetuā. ẜm illud Ezech̓. xviij. ⁊ hr̄. xxiiij. q. iij. Aīa q̄ pec. ip̄a mori. Quia legit̉ antiquuꝫ peccatorē.ſ. nicolaū nomīe ꝯuertiſſe. ⁊ ſalutari pabulo doctrīe ſue enutriſſe. Hic inquā nobil̓ herodius andreas.ſ. btīſſimꝰ pauce fuit carno ſitatis. h̓ eſt voluptatis. qꝛ ꝯtinētia carnē ſuaꝫ nūc piſcando. nunc alia licita.ſ. retia reficiendo macerauit. Et bn̄ dicere potuit cū apl̓o. Caſti go corpus meū. ⁊ in ẜui. redi. j. Corꝭ. ix. Iō ve lox fuit xp̄m dn̄m ſuū imitando cū vocē eiꝰ au diuit. Ꝙꝛ legit̉ Ioh̓.j. Ꝙ ioh̓es bap. qͣdaꝫ die ſtabat ⁊ videns xp̄m ih̓m ambulantem dixit. Ecce agnꝰ dei. Qd̓ cū audiſſet. b. Andreas et aliꝰ diſcipulꝰ quē dicūt doctores fuiſſe Ioh̓em euange. ſtatī ſecuti ſunt xp̄m. ſic̄ ptꝫ in euange lio hodierno. In qͦ pͥncipal̓r tria deſcribuntur Quantū ad pͥmū. Diligēs xp̄i ꝑ md̓m ābulatō ibi. ābulās. Quātū ad ẜm ponit̉ apl̓oꝝ diuīa. vocatio. cū d̓r. venite poſt me. Quantū ad ter tiū iungit̉ velox eoꝝ imitatio. ibi. At illi conti nuo. De pͥmo eſt ſciendū. Dicunt naturales ꝙ ſol eſt fons totiꝰ lumīs cuiꝰ irradiatōe nō ſoluꝫ inferiora mirifice illuſtrant̉ ⁊ ꝟtutē ſuā nō dn taxat in altiſſimis verūetiā in infimis oſtendit. Nā calore ſue ꝟtutis terrā ſubintrat. ⁊ in ea la pides p̄cioſos auꝝ ⁊ argentū generat. Et hͦ nō ſolū in terra. īmo efficacā ſuā hꝫ etiā in aqͥs ma ris. Quia ẜm Iſi. li. xvj. In fundo ⁊ alibi ī lit tore marꝭ concherorē celeſtē attrahūt q̄ in p̄cio ſiſſimas ꝯuertunt̉ margaritas. qd̓ vtiqꝫ ſit vir tute ſol̓ tales gēmas ꝓcreantꝭ. Spūal̓r ꝑ ſolem xp̄s qͥ eſt ſol iuſticie ꝯuenit deſigͣri. Qꝛ e oīs claritatꝭ. a qͦ cūcta in celo illuſtrāt̉. ẜm illud Eccī. xxiiij. Ego inqͥt feci in cel̓ vt oriret̉ lumē indeficiēs. ⁊ hͦ lumē clariſſimū nō on̄dit v̓tuteꝫ ſuā ſolū in cel̓. ſꝫ etiā in mūdo ⁊ in terrꝭ. Sic̄ ip̄e de ſe teſtat̉ di. Ioh̓. iij. Lux venit in mundū ⁊ dilexerūt homīes magis tenebras qͣꝫ luceꝫ. In hac inquā terra ſol iuſticie ml̓tiplicē vigorē on̄ dit. Nam hoīes terrenos qͦs inuenit in aurum mutauit charitatis ⁊ argētū puritatꝭ. nōne ma ria magda. fuit terrena tota ⁊ more terre frigi da. ſꝫ xp̄s ip̄aꝫ calore ſui lumīs tangēs ī nobl̓e aurū mutauit charitatꝭ. ita vt ex magͣ dilectōe lachrymas effunderet abūdant̓. vt hr̄ Lu. vij Nunqͥd mattheꝰ ſedens in theloneo fuit imbu tus varijs vitijs ⁊ eruditꝰ. Sꝫ dn̄s tangēs cor eiꝰ in margaritā mutauit puritatis. Matth̓. ix Et hanc ꝟtutē nō dūtaxat in terrꝭ. ſed etiam in mari ⁊ p̄cipue galilee demōſtrauit. ⁊ ibi nobi/ liſſimas margaritas petruꝫ ⁊ andreā rore cele ſtis gr̄e regenerauit. ⁊ ad fidem vocauit. ẜm ꝙ innuūt vba ſancti euāgelij. Ambulās ih̓us iux ma. galil̓. vbi dicit glo. Ambulauit ih̓s vt nos ambulare in luce faceret ⁊ nō in tenebrꝭ ſedere Sicut ⁊ ꝯſulit Ioh̓. xij. Ambulate dū lucē ha betis vt vos tenebre nō comp̄hendāt. qͥ ambu lat in tenebrꝭ neſcit quo vadit. dū lucem habe tis credite in lucē vt filij lucis ſitis. O vere fide lis ẜmo ⁊ oī acceptiōe dignꝰ quem omīpotens dn̄s nob̓ ꝓponit vt agamꝰ bonū hoc tꝑe gr̄e et ambulemꝰ in lumīe clare ſcīe. Et vere btūs ho ille qͥ facit hͦ. qꝛ in futuro nō ambulabit in tene bris penalitatꝭ et̓ne. Ambulando iō circa mare galilee ſine cib̓ ⁊ vſqꝫ ad eſuriem. ſine eqͥs. vſqꝫ ad laſſitudinē. ſine pōpis ⁊ ſcutiferis. vſqꝫ ad extremā hūilitateꝫ. Uidit duos fratres petrū ⁊ andreā fr̄em eiꝰ. Hi ſunt due oliue ꝓpter ple nitudinē pietatis ⁊ duo cādelabra. ꝓpt̓ſardore charitatis lucētia an̄ dn̄m ꝑ ꝯſcīam veritatis. Hi hn̄t poteſtatē claudēdi celū ꝑ claues eccle aꝑire Apoc̄. xj. Hi ſunt due p̄cioſiſſime marga rite qͣs rore celeſti xp̄us ſol iuſticie generauit. dū in hͦ mari piſcātes hos īueīt. ⁊ bn̄ margari tis comꝑant̉. Margarite ẜm Iſi. in marꝭ coliA B Primus chis inueniūt̉ e qͥbꝰ extrahunt̉ ⁊ in ornamētis veſtiū reponūt̉. Ita xp̄s hos apl̓os in mari pi ſcātes reꝑit. ⁊ de illo illos euocauit di. Venite me fa. v. p. fi. h. ⁊ poſuit eos nūc in totiꝰ md̓i Ifulcimentū. qꝛ petrꝰ italiā. andreas achaiā ꝓuī ciam ſplendore ſue doctrīe laudabl̓r decorauit Recte ſicut margarite veſtē decorāt ī qͣ ponūt̉ Aō de ip̄is canit eccl̓a. Iſti ſunt viri ſcī qͦs ele git dn̄s in charitate nō ficta ⁊ dedit ill̓ glo. ſem. quoꝝ doc. ful. ec. vt ſol ⁊ lūa. Scd̓o margarite ſunt parue. qꝛ vltra ſeminucē nulla creſcere vi det̉. ſic iſti ſancti apl̓i erāt parue reputatōnis ⁊ hūiles n̄a an̄ vocatōꝫ officiū piſcatōis habuer̄t Dicit em̄ enangeliū ꝙ mittebant retia in mare erāt em̄ piſcatores ⁊ hͦ eſt negociū hūile parui lucri aūt valorꝭ. etiā eoꝝ hūilitas patꝫ ex hͦ. Ꝙ mortē turpiſſimā ſuſpēdij elegerūt. vt. b. andre as bn̄ pōt dicere illud Iob. vij. Suſpendium elegit aīa mea. ⁊ mortē oſſa mea. Iō qn̄ appro pinqͣbat cruci dixit. Salue crux ſcā diu deſide rata ⁊ iam ꝯcupiſcēti aīo p̄ꝑata. vt dicit augꝰ. in li. de peni. Tertio margarite ſunt magne vir tutis ⁊ fertilitatis. qꝛ ẜm medicos purgāt mē bra a ſuꝑfluis humoribꝰ. eo ꝙ ꝯſtringēdo ⁊ co ercendo ꝯfortāt. valēt etiā ꝯtra fluxꝰ ventriſ ⁊ nguis. vt dicit Pli. Hec ꝟtus margarite pͥn cipal̓r ꝯgruit. b. andree qͥ fertil̓ interptat̉. h̓ em̄ ꝟtute fluxū ventrꝭ in ſibi ẜuientibꝰ ꝯſtringit et purgat. qd̓ on̄dit in qͦdā ep̄o ſibi deuoto quem diabolꝰ in ſpē ꝟ̓ginea decepit. ⁊ ad ꝯſenſum li bidis tā ardent̓ ſtimulauit. quē tn̄. b. and̓. ab hͦ fluxū luxurie miſcd̓it̓ lib̓auit. ⁊ hoc qͦ ad pͥmū. Quātū ad ſcd̓m ponit̉ apl̓oꝝ de mari euocatio cū d̓r. Venite pꝰ me. Ubi ſciendū ꝙ ſol hꝫ ꝟtu tem attractiuā ⁊ de mari euocatiuā. attrahit eī calore ſuo a mari fumos ⁊ vapores ⁊ tandē cō denſat in nubes. ⁊ ſic ꝯdenſatas reſoluit eas in grandinē. nūc in pluuiā nūc in niueꝫ. ſic fec̄ ſol iuſticie xp̄s. ꝟtute nāqꝫ attractiua ſue diuinita tis attraxit ad ſe hos hoīes hūiles qͥ ſunt fumo ſil̓es. ſicut ptꝫ Sap̄. ij. vbi d̓r. Sūt qͣſi fumꝰ qͥ a vento eſt diffuſus. Et tl̓is fumꝰ fuerūt hi duo apl̓i an̄ vocatōꝫ. ſꝫ dn̄s eos ad ſe traxit ⁊ in nu bes ꝯuertit. de qͥbus d̓rꝭ Eſa. lx. Qui ſunt hi qͥ vt nūbes volāt. Et bn̄. b. andreas nubibꝰ cōꝑa tur. qꝛ nubes de ſe fundūt pluuiā q̄ terram irri gat ⁊ fecūdat. ſic. b. An. imbrē ſue doctrine fu p̄dicādo. ⁊ corda arida idolatrantiū irriga ſt ⁊ in fide roborauit. ẜm qd̓ canit̉ ī ꝓſa Mir ſes idolatras diu fluctiuagos cepit rete hoc ꝓbat Iaco. ianuenſis ī exēplo Que vxor homicida q̄ cū parere nō poſſꝫ. miſit eſua vt dianā ꝓ ſe imploraret. quam cum braret. ait diabolꝰ. Cur me inuocas. cū ti p̄deſſe nō poſſim. ſꝫ vade ad andream apl̓m hfororē tuam pōt adiuuare. qd̓ cū audiſſꝫ ſoro q vſqꝫ ad apl̓m ꝑduxit. ad quā apl̓s ait Me rito hec paterꝭ qꝛ male nupſiſti. doloſe ꝯcepiſti ⁊ demones ꝯſuluiſti. ſꝫ tn̄ penitere ⁊ in chriſtū crede. qͣ credēte eā a cruciatu lib̓auit. Etiaꝫ nu bes fundūt nō ſolū de ſe pluuiā ſꝫ aliqn̄ choru ſcatōꝫ ⁊ fulmē qd̓ cadēs ꝟſus t̓ra arbores mul tas deſtruit ⁊ edificia altiora. Sil̓r emittūt toni trum qd̓ ſibi reſiſtētia cōminuit ⁊ emollit. vt di cit cōmentator ſuꝑ. iiij metheo. Sic. b. An. eti am miſit de ſe fulmē ⁊ tonitrū dire vindicatio nis in obſtinatos ⁊ ſuꝑbos. Qd̓ ꝓbat ideꝫ Ia co. refert ꝙ qͥdam p̄poſitꝰ obſtinatꝰ agrū ſācti An. ſibi arrogant̓ vſurpauit. ⁊ ob hͦ gͣuibus fe bribus correptꝰ fuit. Et cū ſic corriꝑet̉ ep̄m eiꝰ dem ciuitatis rogauit vt ꝓ ſe oraret. ⁊ agrū ſi bi redderet. qͦ orante ſanatꝰ eſt nec tn̄ agruꝫ re ſtituit. qͣre ī eadē infirmitate īcidit. ſeqꝫ ad ep̄m deferri fecit. ⁊ ip̄m ad orādū coegit. ſꝫ dū ep̄s eccl̓am ingredit̉. ille ſubito morit̉. ⁊ ager eccl̓e reſtituit̉. Ecce quō deꝰ hanc nubē reſoluit nūc in pluuiā ſane p̄dicatōis. nūc in fulmē aut toni trum dire vindicatiōis. Ex qͥbꝰ ꝟbis patꝫ qͣre xp̄s ſol iuſticie. b. An. ⁊ alios apl̓os velit ad ſe trahere ⁊ vocare. vt.ſ. imbrē ſue doctrine ⁊ au xilij ſuꝑ terrenos funderent. Iō dixit. Venite pꝰ me fa. v. fi. pi. ho. q. d. ẜm Chryẜ. ſuꝑ mat. hoc eſt. Faciaꝫ vos p̄dicatores ⁊ doctores. vt cū rete ꝟbi dei cōp̄hendatꝭ hoīes de mūdo tē peſtuoſo vbi alterutrū ſe cōmedunt. ſic̄ piſces fortiores deuorāt debiles ⁊ minores. Et dn̄s h̓ ꝑ rete comꝑat doctores piſcatoribuſ. quia ẜm Chry. vbi s. Piſcatores iactāt retia ſua ī aquā ⁊ neſciūt qͦt piſces ſunt capturi. Sic doctores qn̄ diuini ẜmonis retia ſuꝑ ppl̓m iactant neſci unt qͥ ſunt ad deū acceſſuri. ſed qͦs deꝰ excitauit hi ſunt adherētes eiꝰ doctrīe. Sed di. Quare dn̄s nō vocauit reges ⁊ prudētes oratores qͦs miſiſſet ꝑ mūdū p̄dicare? Ad hͦ reſpō. Recte ſi cut ſol nō attrahit aurum ⁊ lapides p̄cioſos re fulgētes. qꝛ nō p̄nt in pluuiā ꝯuerti. ſed trahit ad ſe vapores qͥ de facili in imp̄ſſionē ꝯuertūt̉. Sic xp̄s nō trahit ad ſe reges veſtibꝰ aureis re fulgētes. nec ſuꝑbos doctores. qꝛ tales de faci li nō mittūt de ſe imbrem doctrinaꝝ. ſꝫ ẜm au gu. ſuꝑ Ioh̓. Si doctꝰ eligeret̉. fortaſſis iō ſe electū diceret ꝙ doctrina eiꝰ eligi meruit Dn̄s nr̄ ih̓s xp̄s volens ſuꝑborū frangere ceruicem nō q̄ſiuit ꝑ oratorem. ſꝫ ꝑ piſcatorē lucratuſ eſt imꝑatorem. hec Augꝰ. ⁊ hoc ſic qͦ ad ſecundū. Quo ad tertiū ſubiungit̉ velox eorū imitatio. Circa qd̓ notandū ꝙ Ariſto. in li. de aīalibꝰ di cit. Ꝙ ꝑdix cū genuit pullos ſuos ſtatī vocat ⁊ clamat illos cū nati ſunt ⁊ audiūt vocē matris ⁊ ſequunt̉ eā. Sic cū dn̄s petrū ⁊ andream in fi de genuiſſet. ſpūal̓r eoſqꝫ vocaſſet. ſtatī audiē tes vocē eius oīa dimiſerūt ⁊ eū ſecuti ſunt. ſic̄ teſtat̉. b. Gre. in cātico heſterno. Mox vt vo cem dn̄i p̄di. au. b. and̓. re. re. ⁊cͣ. Et idē on̄dēs A 3 Sermo euangeliſta dicēs. At illi ꝯtinuo relictis retibꝰ ſecuti ſunt eū. In hoc apparet vera eorū obedi entia. Quia ẜm. b. Bern̄. Verꝰ obediēs māda tum non ꝓcraſtinat ſꝫ parat aures auditui. lin guam voci. pedes itineri. manꝰ operi. Sed di. Quare tn̄ eū ſeq̄bat̉. Rn̄det̉ ꝙ in eo fuit ꝟtus deitatis. ⁊ ideo ſicut exterius poterat vocare ꝑ vocē. ita poterat interiꝰ trahere ꝑ voluntatem ſua inſpiratōne. Et dicit Hiero. Fulgor ip̄e et maieſtas diuinitatis q̄ etiā in hūana facie relu cebat. pͥmo ad ſe venientes potuit aſpectu tra here. Facies em̄ xp̄i ſpecioſa erat ad imitāduꝫ ⁊ intuenduꝫ. qꝛ omēs angeli deſiderant in eaꝫ reſpicere. j. Pe. j. Erat gͣtioſa ad intelligendū. qꝛ facies eiꝰ erat plena gr̄arū. Heſter. xv. Id̓o nimirū eſt ſi viſio faciei ſue tam facile attrahe bat q̄ ita erat ſpecioſa ⁊ tam gͣtioſa. Sꝫ ꝓchdo lor xp̄s iam nos ꝑ ml̓tos annos vocauit. tum ꝑ inſpiratōꝫ. tum ꝑ flagellatōꝫ. tum ꝑ p̄dicatō nem. nec tn̄ ip̄m audiuimꝰ. ſicut illi apl̓i glorio ſi. ſed facimus ſic̄ accipiter. de quo dicit autor ph̓ie li. vj. de aīalibꝰ. Qui cū laute cibat̉. tunc nimiū impinguat̉ aut pigreſcit. ⁊ tunc ad recla matorē dedignat̉ venire. ⁊ ſi euolauerit de ma nu dn̄i. ſi nō eſt famelicus. ad ip̄m. reuerti citiꝰ nō ꝯſueuit qn̄ ei caro cruda oſtendit̉. ſed potiꝰ hincinde vagat̉. Sic qͥdam nr̄m cū ſumꝰ paſti cib̓ peccatorū aut delitiarū dn̄m clamatorē nō audimꝰ. qd̓ dn̄s ꝯquerit̉ Iob. xix. Seruū meū vocaui ⁊ nō rn̄dit mihi. Sed di. Quō vl̓ quan do vocamur. Rn̄det̉ ml̓tiplicit̓. Tū ꝑ īſpiratō nem. psͣ. lxxxiiij. Audiam qͥd loqͣt̉. Tum ꝑ cor poralē afflictōꝫ. psͣ. xv. Ml̓tiplicate ſunt infir mitates eorū poſtea ac. Tū ꝑ doctoꝝ p̄dicatōꝫ Mat. xxij. Ite ad exitus viarū. ⁊ qͦſcūqꝫ inue neritis vocate ad nuptias. Tū ꝑ beneficiorum exhibitōꝫ. Sꝫ iſta oīa ſpernimꝰ. Prou̓.j. Vo caui ⁊ renuiſtis. Sꝫ certe ml̓ti nr̄m ſequūt̉ dia bolum. Sap̄. ij. Uenite inqͥt fruamur bonis q̄ ſunt ⁊ vtamur creatura in iuuentute celerit̓. co ronemꝰ nos roſis an̄qͣꝫ marceſcāt. vino nos im pleamꝰ ⁊ nō ſit aliqd̓ pratū qd̓ nō ꝑtrāſeat luxu ria nr̄a. Iō nob̓ ꝯtingit ſicut pull̓ galline que ī colligendis gnis occupat̉. vt ad inſidias milui nō attēdāt. Gallina aūt miluū vidēs vocat pul los. qͥ ſi veniūt. a miluo defendunt̉. Si aūt ve nire ꝯtempſerint. ab ip̄o miluo fortaſſis capiū tur. Sic nos qn̄ occupamur in terrenis. inſidi as demōis nō attēdimꝰ. ſꝫ xp̄s nos vocat Qui dicit Mat. xxiij. Quotiēs volui ꝯgregare fili os tuos ſub alis ⁊ noluiſti quēadmodū gal. cō gre. pul.ſ. ſub alis. Et iō nos ſi nō acqͥeuerimꝰ a miluo infernali rapiemur. Quare potiꝰ exem plo. b. An. xp̄m ſeqͣmur nos vocantē. qͥ oīa ter rena reliqͥt ⁊ dn̄m ih̓m xp̄m ꝑ mortē crucꝭ ſecu tus fuit. Sed di. qͣre. b. andreas eſt vocatꝰ ẜm ꝓpoſitū diuine p̄deſtinātōis. ⁊ nō ſolū vocatꝰ eſt. ſed ⁊ tractus. ẜm illud Ioh̓. vj. Nēo venit ad me niſi pr̄ meus traxerit eū qͥ miſit me. gͦ ni miꝝ ſi dn̄m tā celerit̓ eſt ſecutꝰ. nec vt ſic deber īputari ſi nō venio. cū nēo venerit niſi trahat̉. Ad hͦ dicēdū eſt ī ſimili. Si hō ex ſe cadēs ī fo ueam ſi nō eleuat̉. nō eſt ex ꝑte trahētis. qꝛ qͣꝫ. tū in eo eſt nullo defic̄. ſꝫ hͦ eſt ꝓpt̓ illiꝰ impedi mentū qͥ trahit̉. Et qꝛ deꝰ ꝑatꝰ eſt cuilibet hoī dare gr̄aꝫ ⁊ ad ſe oēs trahe ⁊ vocare. teſte apl̓o qͥ ait. j. Thim̄. ij. Oēs hoīes vult ſaluos fieri ⁊ ad agnitōꝫ ꝟitatꝭ venire. Si gͦ aliqͥs nō veniat ſe indiſpoſitū faciens ꝑ pctm̄ ad graꝫ recipien dam. nō imputare dꝫ deo ſꝫ ſibi qͥ venire ꝯtem nit. Mō. b. An. qn̄ vocatꝰ eſt a dn̄o ſtatī acq̓e uit. ſꝫ tu forte ſepius vocatꝰ es ⁊ tractꝰ ⁊ venire noluiſti. Si vis gͦ temerarie q̄rere qͣre deus ali qͦs ad ſe trahit. aliquos non. Audi. b. augꝭ. ſu Ioh̓.vj. qͥ dicit. Illū trahit ⁊ illū nō. Noli vel le iudicare. ſi nō vis errare. ſi non traheris. ora vt traharis. Illa aūt attractio nō fit ꝑ coactōꝫ ſꝫ ꝑ quandam inductōneꝫ. Et hͦ oſtendit augꝰ. vbi s. exemplo rami viridis. exemplo nucis et pell̓. Oſtēdis inqͣꝫ oui ramū viridē ⁊ trahis eā. oſtendis nuces puero ⁊ trahis eū. nō ꝑ violen tiam inferēdo ſꝫ alliciēdo volūtatē ſua. Pelli pariꝰ oſtendit pulcras pelles an̄ emptorem alli ciendo volūtatē. Deus igit̉ d̓r nos trahere on̄ dendo nob̓ ramū viridem. hͦ eſt ꝓmittēdo nob̓ delectabilē viſionem. oſtēdēdo nob̓ nucē.i. ce leſtem gl̓am q̄ d̓r nux. qꝛ dulcedo illiꝰ gl̓e ē cir cūdata cortice dura. hoc eſt tribulatōne ⁊ pnīa amara. qꝛ ꝑ ml̓tas tribulatōnes oportet nos in trare regnū dei. Trahit etiā nos on̄dendo nob̓ celū depictū.i. ſtellatū tāqͣꝫ pellē variā ſiue de pictā. vt ex hͦ alliciat nr̄m affectū ad deſideran dum ꝙ ſi eſt tā pulcͣ pell̓ exterior q̄ eſt qͣſi vela men. qͣꝫ tūc p̄cioſus eſt theſaurꝰ qͥ latet intrinſe cus. Ad hūc thezaurū ꝑducat nos ih̓s xp̄s. ¶ Sermo ſecundus. De eodem. Rit tanqua lig. qd̓ plan. eſt ſe. de. aqͣ. psͣ. j. Dicūt naturales. ar bor que de terra ſterili ad fertilē tranſplantat̉ illa plurimū fructū affert. ſic̄ ⁊ teſtāt̉ ꝑfecti or tulani. Et hͦ ſignū eſt ꝙ arbores q̄ ſunt ſteriles in deẜto reddunt̉ fructifere in ortꝭ plantate. qꝛ dic̄ Ari. li. j. de regi. pͥn. ad hͦ ꝙ arbores a mali cia in bonitatē alterēt̉. ml̓tū nccͣaria ē mutatio loci. ⁊ poīt exēplū de iuſqͥano. qd̓ cū ē natuꝫ in pſide ē ꝑnicioſuꝫ. ſꝫ trāſlatū in egyptū ⁊ ī ierl̓m ſit comeſtibile. ⁊ hͦ accidit iō ẜm albumaſar. qꝛ ꝑ temꝑamētū loci. diſtēꝑantia ad mediū reuo cat̉. Miſtice ꝑ arboreꝫ hō ſignificat̉. qꝛ vt aſt Innoc̄. de miſeria hūane ꝯdi. li. j. c. viij. ho ē arbor euerſa. cuiꝰ radices crines ſunt. caput eſt trūcꝰ. ſtipes pectꝰ cū aluo. rami ſunt palme cū tibijs. frōdes ſunt digiti cū articul̓. Hec igit ar E H I Secundus hor ſi debꝫ fieri fructifera. ncc̄e eſt vt de t̓ra ſte rili.i. de ſtatu hūane vanitatꝭ in qͣ naſcit̉ ad ter ram fertilē ſtatꝰ gr̄e tranſplantet̉. vt ſic multuꝫ afferat fructuꝫ. ẜm illud pͣsͣ. lxxxiiij. Terra nr̄a dabit fructū ſuū. Sꝫ tn̄ cauēdū eſt ſumoꝑe ẜm naturales ꝙ arbor q̇ debeat trāſplātari nihil d̓ pͥori terra hēat in radice. ſꝫ total̓r excuti dꝫ. qͥa terra illa remanēte. nō poſſꝫ fertil̓ t̓re hūorē at trahere. ⁊ ſic fortaſſis vt pͥus ſterilis ꝑmaneret Sic qͥ dimittit mūdū ⁊ in religionē trāſplātat̉. debet excutere oēm t̓rene carnalitatis ſub̓am l̓ amorē. ẜm qd̓ p̄cepit dn̄s apl̓is. Lu. ix. Pul uerē inqͥt pedum vroꝝ excutite. qͥ ſi hoc non fe cerit minime fructificabit. Si aūt fecerit. ml̓tū fructū accipit. ſicut teſtat̉ ſanctꝰ Iulianꝰ ī paſ ſiōe ſua di. Contēptꝰ mūdi regͣ celeſtia accipit. renūciatio parentū ꝯſortiū fit angelorū. parui is tribulatio et̓na meret̉ reqͥem. Ideo legit̉ᵏ Ben̄. xij. Ꝙ dn̄s dixit abrae. Egredere de terra tua. hͦ eſt de ſterili mūdo. ⁊ de cogͣtiōe tua. qͣꝫtū ad affectōeꝫ ⁊ veni in terrā quā mōſtra. ti. ⁊ fa. te in gen. mag. Ad ꝓpoſitū. b. andreas natꝰ fu it in terra ſterili legis iudaice ⁊ ſtatꝰ mundani. deo nō portabat fructꝰ operū meritoriorū Sꝫ xp̄s volēs ab eo fructus colligere. plātauit euꝫ in ordinē xp̄ianitatis. ⁊ ip̄e ſtatī excuſſit omnē affectōneꝫ temꝑaliū a ſe vt ⁊ fructuoſior fieret. Quia vt hr̄ Mat. iiij. ⁊ Mar. j. Poſtqͣꝫ ipſū dn̄s ad apl̓atum vocauit oīa reliqͥt ⁊ ſecutꝰ eſt voluntariā pauꝑtatē. ⁊ iō plurimū fructum tu lit recte ſicut arbores plātate iuxta aqͣs. Iō de p̄o pn̄t ſummi v̓ba p̄libata. Erit tanqͣꝫ lignuꝫ In qͥbꝰ ꝟbis tria cōmendabilia ponūt̉ de bt̄ō In. Quātū ad pͥmū fidei firmitas. ibi. Erit tā lignū. Quātū ad ſecūdū opeꝝ fructuoſitas. ibi. qd̓ plantatū eſt Quātū ad tertiū mortꝭ acer bitas. ibi. ſecꝰ decurſus aqͣrū ⁊c̄. De pͥmo ē no tandū. Ꝙ Pli. in ſpe. na. li. xj. c. iij. dicit ꝙ Ca ſtor eſt aīal qd̓ aliqn̄ in aqͥs. aliqn̄ in terris ſolꝫ habitare. in extremis aūt aqͣrū edificat ſibi do nos ⁊ cauernas miro edificio p̄parataſ. ⁊ ad hͦ lificium fortia ⁊ firma dētibꝰ ſuis p̄ſcīdit ligͣ d̓ ſilua ⁊ ad ſua latibula miro mō deducit Nam vnū caſtorē ꝯſodalem ꝓ vehicl̓o pedibꝰ eleua is ſupinū in terra ꝓſternit. int̓ cuiꝰ crura abſci ligͣ ordinat ⁊ cōponit eūqꝫ trahēs ad manſio les a lignis exonerat. ⁊ in ſb̓ limitate hītacl̓a fi ri parat. Spūalit̓ ꝑ caſtorē xp̄s intelligit̉ qui e caſtrauit ab oībus illicitis ⁊ pctīs. qꝛ ipſe ſo is pōt dicere illud Prouer. xx. Munduꝫ eſt cor meū. purꝰ ſum a peccato Ip̄e em̄ cū hoībuſ in terrꝭ habitabat. ẜm illud Baruch. iij. In t̓r viſus eſt ⁊ cū hoībꝰ conu̓ſatus eſt. Etiaꝫ aliqn̄ in aqͥs ambulauit. ſicut legit̉ Mat. xiiij. Ꝙ ip̄ ſe venit ad diſcipl̓os quarta vigilia noctꝭ abu lans ſuꝑ mare. Iſte igit̉ caſtor xp̄s volēs edifi care edificiū forte. ſpūal̓ domus ſancte eccleſie elegit ligna fortia ⁊ firma. hͦ eſt apl̓os qui erāt. fortes in fide ⁊ ꝯſtātes in paſſiōe. Fec̄ em̄ ſic̄ ſa piens artifex qͥ ad forte edificiū ꝯſtruēdū non eligit ꝟgas fragiles ⁊ flexibiles. ſed ligͣ firma q̄ pn̄t edificiū ſuſtētare. Sic̄ legit̉ feciſſe rex ſapi ens ſalomō. iij. Re. vj. Qui volēs edificare tē plū in ierl̓m nō habuit ligͣ fortia in t̓ra ſua. Iō miſit ad hirā regē tyri. in cuiꝰ t̓ra ligͣ firma abū dabāt. ⁊ dixit. Tu ſcis volūtatē pr̄is mei ꝙ vo luit edificare tēplū. ſꝫ nō potuit ꝓpt̓ bella. Sed nūc reqͥeꝫ dedit mihi deꝰ. qͣre cogitaui nūc edi ficare tēplū dei. Precipe igit̉ ẜuis tuis vt pre ſcindāt mihi cedros de libano ⁊ mercedem tibi dabo qͣꝫtū voluerꝭ. Et ſeqͥt̉ ꝙ hiras dabat ei li gna cedrina ⁊ habigena. iuxͣ oēm eiꝰ volūtatē. Sic xp̄s qͥ eſt ſalomō pacificꝰ ⁊ ſapiētiſſimꝰ. in cuiꝰ corde ſunt oēs theſauri ſapīe ⁊ ſcīe abſcon diti. vt dic̄ apl̓s ad Col̓. ij. volēs ꝯſtruere tem plū nō materiale manufactū ſꝫ tēpla ſpūalia. d̓ qͥbus ait apl̓s. j. Corꝭ. iij. Neſcitis ꝙ tēplū dei eſtis vos. ⁊ ſpūſſanctꝰ habitat in vob̓. Et hͦ ex ponit Hiero. di. Uerū templū xp̄i credendum eſt aīa deuota. Idcirco ad hͦ tēplū fabricandū ꝟge flexibiles.i. hoīes ꝓni ad pctm̄. vl̓ cuilibꝫ ſuggeſtioni ⁊ tēptatōi ꝯſentiētes. nō valēt. ſed ꝟtuoſi ⁊ fortes tēptatōibꝰ reſiſtētes. De quoꝝ nūero fuit. b. an. lignū forte ⁊ imputribl̓e. de qͦ dicit Eſa. xl. Lignū forte ⁊ īputribl̓e elegit ſa piens artifex xp̄s qͥ fabricatꝰ eſt aurorā ⁊ ſoleꝫ lunā ⁊ ſtellas. ⁊ cūcta q̄ in mūdo ꝯtinent̉. Ele git igit̉. b. an. ꝓ ſpūali edificio ꝯſtruēdo qͥ eſt ſi mil̓ ligno cedrino. Refert Iſi. li. xvij. Cedrus eſt lignū iocūdi odoris diu durans. nō hn̄s no dos aut tortuoſitatē ⁊ nūqͣꝫ exterminat̉ tinea. iō ꝓpter eius durabilitatē ꝑpetuā ex cedrinis fiūt laq̄aria in palatijs regū atqꝫ tēplis. Sil̓r li bri de eius lacrima liniti. nec a tineis corrodūt̉ nec tꝑe ſeneſcūt. Huic ligͦ eſt ſimil̓. b. an. qͥ iocu di fuit odoris tā quo ad deū. qꝛ canit̉ de eo Di lexit dn̄s an. in odo. ſua.i. ꝓpter odorē ſuauita tis. qͣꝫ etiā quo ad hoīes. nam apd̓ illos fuit tā iocūdi ẜmonis vt oēs incole patrie ciuitatꝭ ꝓ pter ſua ſuauia ꝟba ip̄m ſeq̄rent̉. ita vt dicere potuit illd̓ psͣ. ciij. Iocundū ſit ei.ſ. hoī eloqͥū meū. ⁊ nō ſolū vt dicit augꝰ. in li. de peni. dū li bere p̄dicauit. ſed dū etiā cruci iam affixus fu it in qͣ biduo pendens. xx. milia hoīm ſeq̄bātur ip̄m. ⁊ p̄dicatōꝫ eius iocundā audiebant. Erat etiā tunc redolentis fame. vt oīs ppl̓s ſibi teſti moniū innocētie ꝓferret di. Innocēs huiꝰ ſan guis ſine cā damnat̉. Et cū iam affixus eēt cru ci dixerūt. Uirū ſanctū manſuetū ⁊ piū nō licꝫ pati. O inquā laudabl̓e teſtimoniū bone fame huiꝰ gl̓oſiſſimi apl̓i. quā ⁊ qͥlibet dꝫ attende̓ vt corā hoībꝰ bonā habeat famā ⁊ nomē. qꝛ meliꝰ eſt nomē bonū qͣꝫ vnguēta p̄ciōſa ⁊ diuitie ml̓ te. Prou̓. xxij. Iō p̄cepit ſapiēs Excī. xlj. CuA 4 C q Sermo ram habe de noīe bono. hͦ em̄ ma. ꝑ. qͣꝫm. the. Sꝫ di. Quid mihi de hͦ ſi nō tā iocūdā famam hēo ſic̄. b. an. ſufficit mihi ſi eſt bōa ꝯſcīa. nō cu ro rumores de me malos. qꝛ defamatꝰ ab here tico manicheo augꝰ. ait. xj. q. iij. Sēti de augꝭ. qͥcqͥd libet cū ſola me in ocul̓ dn̄i ꝯſcīa nō accu ſat. Ad hͦ dico cū. b. augꝭ. v. q. j. Nōne cōfidēs ꝯſcīe ⁊ famā ſuā negligēs: crudel̓ eſt Due enim ſunt res.ſ. ꝯſcīa ⁊ fama. Cōſcīa nccͣria eſt tibi. ⁊ famā ꝓxīo. Sed. b. augꝰ. non curat de fama erga manicheū. qꝛ ſciuit ip̄m ex fama ſua nō eē meliorandū ſꝫ magis peiorādū. Sꝫ. b. an̄. ꝓpt̓ hoīes qͥbꝰ p̄dicauit tantā hr̄e voluit famā. qui ſciuit eos ex hac eſſe meliorādos. In ip̄o etiā ſi cut in cedro nō fuit nodꝰ rācoris. non tortuoſi tas inuidie. nō putredo luxurie. nec ꝟmis cor rodēs ꝯſcīe. Quia de hͦ canit eccl̓a. Uir iſte mi tiſſimꝰ apparuit in ppl̓o ꝯtra rācorē ⁊ inuidiaꝫ ſanctitate aūt ⁊ gr̄a plenꝰ ꝯtra luxuriā ⁊ ꝟmeꝫ ꝯſcīe corrodentē. Comꝑat̉ etiā ſcd̓o ligͦ. b. an. qd̓ ſapiētiſſimꝰ ſalomō elegit. Refert Iſi. li. x vij. Abies eſt exꝑs oīs terreni hūorꝭ. iō abil̓ eſt ⁊ leuis. qͣꝫuis em̄ generet̉ ex hūore leui. tn̄ ſub tilitas illiꝰ hūoris ſuꝑfluitatē reijcit int̓ lignuꝫ ⁊ corticē ⁊ ibidē a calore exteriori mutat̉ in reſi nam. Sic. b. an. fuit expers oīs t̓rene ſb̓e. lꝫ em̄ natꝰ fuat ad piſcaturā. vbi qͣſi in hūore q̄rebat victū corꝑalē. tn̄ pꝰ ea vocatꝰ a xp̄o dereliquit oīa. ⁊ ip̄m pauꝑ eſt ſecutꝰ Mat. iiij. Aīadu̓tēs diligent̓ ꝙ cū diabolo eſſet dimicaturꝰ. qͥ diffi culter vincit̉ a viro terrēa poſſidēte. Quia dic̄ gl̓oſus hiero. vt hr̄ in epl̓a euſebij diſcipuli eiꝰ Diabolꝰ in md̓o nihil poſſidet. expoliati gͦ mū danis rebꝰ ⁊ cito velut vmbra labētibꝰ cū md̓o pugnetꝭ. qͥ onerat̉ veſtibꝰ ⁊ cū md̓o luctat̉. citiꝰ ad t̓rā deijcit̉. qꝛ vn̄ tueat̉ nō hꝫ. Vis firmit̓ cū diabolo dimicare. veſtimēta ꝓijce ne ſuccūbaſ Terrena oīa ſunt corꝑis indumenta. qͥ ea poſſi det citiꝰ vincet̉. hec ille. Eſt etiā abies vt dicit Ari. in li. de plātis. arbor in celū ſe extendēs. iō dicta eſt ab abeūdo. eo ꝙ ceterꝭ arboribꝰ lōgiꝰ it in altū. Ita. b. apl̓s An. recte erat ſurſuꝫ per ꝯtēplatōꝫ ad celeſtia eleuatus. ita vt dicere po tuiſſet illd̓ cū Paulo ad Phil̓. iij. Nr̄a ꝯu̓ſatio in cel̓ eſt. Et vt altiꝰ in celū tolleret̉. noluit viuꝰ de cruce deſcēde̓. cū hͦ ppl̓s voluiſſet. Sed ora uit ſic̄ dic̄ Augꝰ. in li. de. peni. Ne me ꝑmittas dn̄e deſcēde̓ viuū. ſꝫ tꝑs eſt vt cōmendes terre corpꝰ meū. Tamdiu em̄ iam portaui. iaꝫ tā diu ſuꝑ cōmendatū vigilaui ⁊ laboraui. ꝙ vellē iā ab ip̄a obediētia libari. ⁊ iſto gͣuiſſimo indumē to ſpoliari. Recordor qͣꝫtū in portādo oneroſū in domādo ſuꝑbū. in fouēdo infirmū. in coercē do laſciuū: laboraui Scis dn̄e qͦtiēs a puritate ꝯtēplatōis retrahe̓ me ꝯtēdebat. qͦtiens a dul ciſſimo qͥetis tue ſōno me excitare obtendebat. qͣꝫtū ⁊ qͦtiēs laboreꝫ ingerebat. Qui igit̉ tādiu vt potui pat̓ benigniſſime pugͣnti reſtiti. ⁊ tio oꝑe ſuꝑaui. A te iuſto remuneratore ⁊ pio po ſco ne mihi id vltra cōmendes ſꝫ depoſitū red do. Cōmenda alij ꝙ illo vltra nō impediar. et reſurrecturuꝫ ẜuet ⁊ reddat. vt ⁊ ip̄m qꝫ meri tuꝫ ſui laboris recipiat. Hec augꝰ. Hoc quo ad pͥmū. Quātū ad ſcd̓m cōmēdat̉. b. an. ab oper fructuoſitate cū addit̉. qd̓ plantatū. Ubi notā dum ẜm naturales arbor plātata intra virida.ᶠ rium citiꝰ hꝫ fructū ⁊ flore qͣꝫ ſita in cāpeſtribꝰ. qꝛ illa frequent̓ in viridario irrigat̉ cū eſſet no uella. qꝛ oīs noua plāta ẜm Pe. de creſcen. li. ij frequenti irrigatōne tꝑe magni calorꝭ adiuuat̉ ⁊ a magnis vetis ⁊ p̄dantibꝰ melius cuſtodit̉. In cāpeſtribꝰ aūt fructꝰ an̄ maturitatē facilit̓ aſportat̉. Sic ſpūal̓r in cāpeſtribꝰ mūdane vi te nullus eſt fructꝰ ꝓpter carentiā hūoris.i. de uotōis. Sꝫ ibi eſt vt dicit Bern̄. in li. medita. vita lachrymoſa ⁊ laborioſa. vita corruptibil̓. ⁊ amaritudine plēa. Ibi honores tumidāt. do loreſ exterminat. ardores ſiccāt. aera morbidāt eſce inflant. Propt̓ iſta q̄ ſunt circa mūdanam vitā dicit. b. abbas Effrē de beatitudine aīme Btūs qͥ odio habuit hūc mūdū. ⁊ iō meditatō eiꝰ in deo fuit qͥ ex toto corde dilexerit. ⁊ mūdū iſtū ⁊ oīa q̄ in eo ſunt tota ꝟtute oderit. Cogͦuit em̄ ille vir qͥ in cāpo hꝰ md̓i tranſiuit ꝙ hō non pōt bn̄ ferre fructꝰ bonoꝝ opeꝝ. ⁊ ſi ꝓtulerit. tu lit eos vt frequent̓ fauor aūt īcurſui diaboli an̄ maturitatē. ſicut ꝯtingit arboribꝰ in publico ſi tuatis in ſiluis. q̄ licet aliqn̄ in fructibꝰ abūdāt tn̄ qꝛ ad eas eſt cōmunis acceſſus hoīm. an̄ tꝑs capiūt fructus porcis tribuēdo. vl̓ etiā a vento diaboli vel ab aſinis ſilueſtribꝰ colligunt̉. Sic nō eſt de illis qͥ in viridario religiōis planta tales em̄ ſi pͥus erant ſteriles. fructuoſi efficiūt ⁊ ꝓpter humorē deuotōis ⁊ ꝓpter tuitōꝫ a tē ptatōibus mūdanis ⁊ ꝓpter cautelā ab infeſti tōne demonis afferūt fructꝰ plurimos. Qd̓ pa tet de beato Augꝭ. qͥ cum eſſet in cāpo mūdane vanitatis. nullū fructū fecit vite eterne merito riuꝫ. plātatus aūt in ortū religionis xp̄iane de reliquēdo hereſim. fecit fructū ml̓tū de qͦ totuſ mūdus ſatiat̉ ſpūal̓r. Ita etiā. b. an. dū erat in mari hꝰ md̓i. parū ꝓfecit piſcādo. ſic̄ ptꝫ Luc̄. v. cū eſſet cū fr̄e ſuo petro in ſtagno genezareth dixit petrꝰ ad dn̄m. p̄ceptor ꝑ totā noctē labo. ni. cepi. Cū aūt fuerat plantatꝰ in viridario re ligionis. magnū fructu fec̄. ⁊ qͥ piſces caꝑe non potuit. ꝑ rete p̄dicatōnis poſtea hoīes accepit ẜm illd̓ qd̓ canit̉. Mirmidones idolatras diu fluctiuagos. re. ce. fi. Iō de illo pōt exponi illd̓ psͣ. xcj. Plātatus in domo dn̄i in atrijs dei nr̄i florebit. hoc quo ad ſcd̓m. Quantū āt ad ttiuꝫ cōmendat̉. b. andreas a mortis acerbitate in hͦ qd̓ ſubiungit̉. Secꝰ decur. aqͣ. Hic ꝑ aqͣs tribū latōis martyriū deſignat̉. ꝑ quas facil̓r tranſiD E Tertius tur ad celum. recte ſic̄ via aquaꝝ vt maris vl̓ al terius fluuij licet ſit penoſa ⁊ laborioſa. non eſt mn̄ alia ita facil̓ ⁊ feſtina ad ꝑueniendū ad termi num ad quē itur. nec ita magni lucri nec merce dis. Spūal̓r loquēdo nō eſt ita breuis via que ad celeſtē ducit padiſum ſicut iſta qͣ itur ꝑ aqͣs martyrij aut paſſiōis. iō dicit pͣsͣ. lxxvj. In ma ri via tua ⁊ ſemite tue in aqͥs ml̓tis. Semite ve niendi ad terminū vite eterne ꝯſiſtunt in ml̓tis tribulatōibꝰ. Ideo nos cū ſimꝰ mercatores re gni celeſtis. debemꝰ gaudent̓ ingredi hanc viā aq̄ martirij ſiue nauem tribulatiōis. qua citius poſſumꝰ ad terminū venire. teſte btō augꝭ. ⁊ po nitur. xv. q. j. Merito firmiſſime martyrizati xp̄o. abſqꝫ dubio ſtatī vitā eternā ꝯſequunt̉ dcirco. b. andreas hodie letāt̓ trāſiuit ad cru cem. ſic̄ ptꝫ ex ꝟbis ſuis. cū vidit crucē ſic inqͥt Salue crux q̄ in corꝑe xp̄i dedicata es ⁊ ex me bris eius tāqꝫ margaritis ornata. ſecurꝰ et gau dens venio ad te vt ⁊ tu exultans ſuſcipias di ſcipulū eius qͥ pepēdit in te mgr̄ meus xp̄s. qͥa nator tuꝰ ſꝑ fui ⁊ deſideraui te āplecti. O bo acrux q̄ decorem ⁊ pulchritudinē de membrꝭ n̄i nr̄i ih̓u xp̄i ſuſcepiſti. diu deſiderata. ſolici to amore. ſine intermiſſiōe q̄ſita ⁊ iam concupi ſcenti aīmo p̄parata. accipe me ab hoībꝰ ⁊ red de me mgr̄o meo. vt ꝑ te me recipiat qͥ ꝑ te me redemit. Ecce quomo letant̓ ꝑ viam martyrij ingreſſus eſt hodie portas celeſtis gaudij. Ad lod nos ⁊cͣ. Sermo pͥmus. De ſancta Barbara. Rtus concluſus ſo. m. ſpō. m. Can̄. iiij. Ad experien tiam videmꝰ qͣꝫto aliqua res eſt pulchrior ⁊ plꝰ omībꝰ amabilior. tāto cuſtodia ei adhibet̉ dili gentior. ⁊ hͦ ꝓbat mgr̄ li. xij. ph̓ie de rege apum rubeo qͥ eſt plus nigro pulcrior ⁊ apibꝰ amabi lior. qꝛ eſt melior ⁊ exquo ab eis diligit̉. ſumma diligētia cuſtodit̉. nam ſibi in alueario domū culā faciūt. in qͣ ip̄m diligent̓ includūt ⁊ natura liaffectu diligūt. ꝓ eo pugnāt ⁊ p̄ alijs pulchꝝ putāt. Cū ꝓcedit de alueario. ſingule eiꝰ obſe quio ſe offerūt ⁊ ei ꝓxīe eſſe volūt. ip̄m diligen ter circūdāt ⁊ cuſtodiūt ⁊ fatigatū totū ferunt. Moralit̓. b. bar. fuit pulcra nimis ⁊ amabilis vald̓. vt de ip̄a exponi pōt illd̓ Heſter. ij. Erat ygo decora ⁊ incredibili pulcritudīe. omniūqꝫ ocul̓ gͣtioſa ⁊ amabil̓ videbat̉. qꝛ vniu̓ſalis pi ctor oīmqꝫ pulcritudinū artiſta optimꝰ nihil in ea decoris p̄termiſit. Nā oculi eiꝰ ſunt cunctis celi luminaribꝰ clariores. Iō dicit de ip̄a ſpon lus Can̄. iiij. qͣꝫ pulcra es amica mea. qͣꝫ pulcra oculi tui. co. abſqꝫ hͦ qd̓ intrinſecꝰ latet. Capilli elꝰ ſuꝑ ſpēm auri niue albiores. teſte ſpōſo Cā li. v. Caput eiꝰ aurū optimū. come eiꝰ ſic̄ elate palmaꝝ. Can. iiij. Capilli tui ſic̄ greges caprarum q̄ deſcenderūt de mōte galaad Labia ꝟgi nis bar. gl̓oſe colore roſeo ſunt depicta. ẜmōes faciētes ꝑ omībꝰ dulces. ẜm illd̓. Can̄. iiij. Sic̄ vitta coccinea labia tua ⁊ eloquiū tuum dulce. dentes eius ſuꝑ candorē niuis tanqͣꝫ eburnei n̄ parū ſūt nitētes. Iuxͣ illd̓ Cā. iiij. Dētes tui ſi cut greges tōſarū ouiū q̄ aſcender̄t de lauacro. vt atteſtat̉ ſil̓r illud qd̓ canit̉ Treno. iiij. Cādi diores niue. nitidiores lacte. rubicūdiores ebo re antiquo. pulchriores ſaphiro. Uox eiꝰ mo re cymbalorū ſubtiliū ſonitū ſuauiſſimo ꝑclan geſcit. Ideo dicit ſpōſus Can̄. v. O barba. ſo nat vox tua in auribus meis. vox tua dulcis. Gene eiꝰ fuerūt amabl̓es roſeo lacteoqꝫ colori bus decorate. Iuxta illd̓ Can. iiij. Sicut mala punica ita gene tue abſqꝫ illo qd̓ intrinſecꝰ latꝫ Collū ip̄iꝰ debite eſt ꝓportionatū. dicēte ſpon ſo. Sic̄ turris dauid collū tuū q̄ edificata eſt cū ꝓpugͣcul̓. Cā. iiij. Manꝰ illiꝰ tornatiles auree plene iacinctis. vent̓ eiꝰ eburneꝰ diſtīctꝰ ſaphy ris. Can. v. Propt̓ hāc eximiā pulchritudineꝫ pr̄ ip̄e Diaſcorus diligēt̓ eā in turri cuſtodiuit ſicut canit̉ hodie in cātico matutīali. Ordīatā in ſtructuris turri fecit ꝯſtrui. ⁊ qͣdratā in figu ris cui iubet imbui generoſaꝫ pr̄ rōſaꝫ. plebem dolēs ꝑfrui eiꝰ forma venuſtatꝭ. Sꝫ decent̓ pr̄ eā tenet in cuſtodia. ⁊ hͦ eſt ꝙ ſpōſus ſuꝰ in ꝟbiſ dicit p̄aſſumptꝭ. Ortus ꝯclu. ſo. m. ſpō. m. In qͥbꝰ ꝟbis a duobꝰ deſcribit̉ ꝟgo gl̓oſa barbara Quātū ad pͥmū a diligētia cuſtodie ꝟginal̓. ibi Ortꝰ cō. Quātū ad ſcd̓m ab eminētia copl̓e re galis. ibi. ſponſa. m. De pͥmo ſciendū. Petrus de creſcen. lib̓. viij. c. viij. de naturali cōmodo. Ml̓tū inqͥt delectat hr̄e ortū bn̄ diſpoſitū ⁊ in duſtria excultū. ideo pr̄familias ortū bn̄ diſpo ſitum diligenter ꝓcuret in quē trāſiēs recreet̉. cui fons vl̓ riuꝰ ſi fieri pōt ꝑ ſpacia diſcreta de ẜuiat. vt poſſit tꝑe magni caloris irrigari in or to. Hic oīm genera floruꝫ nutriat. diuſa aīalia ⁊ collocat. arbores qͦꝫ plantat. Miſtice xp̄s deꝰ dn̄s nr̄ ẜm Chryẜ. ſuꝑ Mat. eſt general̓ pr̄fa milias cui celū ⁊ terra qͣſi vna domꝰ eſt. familia ſuꝑceleſtiū ⁊ t̓reſtriū ⁊ inferiorū creaturarum. Iſte pr̄familias magnā hꝫ delectatōꝫ in ortul̓ ſpūalibꝰ. h̓ eſt in mētibꝰ ſpūalibꝰ ẜm illd̓ Euſe bij. O inquā delectabl̓e ⁊ iocūdū apd̓ ip̄aꝫ bea tiſſimā trinitatē dū qͥs corꝑis ꝑtulerit venuſta tem ⁊ ꝟ̓ginal̓ tn̄ nō amiſerit mudicie puritatē. cui ꝯcordat dcm̄ Hu. de ſan. vic. Nō ſolū qͥdē hūana iocūditas ſꝫ ⁊ ip̄a excelſa diuītas in vir ginalibꝰ geſtis de lectat̉ Qua ꝓpt̓ diligēt̓ tales ortos ſpūales bn̄ diſpoſitos ꝑcurauit queꝫ ad modū teſtat̉ Ecc̄s. ij. Feci inqͥt mihi ortos ⁊ po meria. ⁊ conſeui ea cuncti generis arboribus. Horū ortorū pͥmus fuit. b. ꝟgo maria iocūdiſ ſima. de qua dicit. b. Hiero. in ẜmōe. Maria ꝟgo ē ortꝰ delitiarū. in qͦ ꝯſita ſunt genera floꝝ A 5 F C Sermo ⁊ odoramēta ꝟtutū. Ab hͦ ampliſſio orto ⁊ de lectabl̓r ordinato ſumēs xp̄us plātaria. ortulū pulcerrimū. b. bar. fecit. de qͣ dic̄ in ꝟb̓ aſſūptꝭ. Ortus ꝯcluſus ſo. m. ſpon. m. ortꝰ ꝯcluſus. Et vere fuit. ⁊ eſt ortꝰ voluptuoſus in qͦ xp̄s recre ari ſedule ꝯcupiſcit. iō attrahit ip̄m ad ſe hiſ ꝟ bis Can̄. v. Dilectꝰ meꝰ deſcēdit in ortum ſ. ad ortulū aromatuꝫ vt paſcat̉ in ortis ⁊ lilia colli gat. In hͦ ortulo ameniſſimo fluit fons aqͣrum viuentiū ẜm illd̓ psͣ. O bar. apd̓ te eſt fons vi te. qꝛ audeo dicere ꝯfident̓ quēadmodū in ml̓ tis eſt exꝑtū. qͥcūqꝫ ei deuote ẜuierit. mortē et̓ nam nō videbit. ſꝫ vitā eternā veracit̓ poſſide bit. qꝛ legit̉ hͦ a ſponſo ſuo impetraſſe cū orauit Dn̄e ih̓u xp̄e ꝑ ſanctiſſimi ſanguīs tui cruoreꝫ quē vt munduꝫ redimeres effudiſti. ⁊ in cruc oīa ad te trahens ſpm̄ tradidiſti. ī hac hora pa ſionis mee exaudi me indignā famulā tuā ⁊ cō cede ꝑ inuocatōꝫ noīs tui ſanctiſſimi ꝑ īcarna tōꝫ tuā xp̄e vt qͥcūqꝫ paſſionis mee mēoriā ege rit pctōꝝ ſuoꝝ veniā ꝯſequat̉. ⁊ null̓ ī hora di ſceſſiōis ſue horroribꝰ demonū tractet̉. ⁊ p̄cio ſi corꝑis tui particeps fiat. ⁊ ꝑhēnis gl̓e p̄miuꝫ tecū ꝑticipet ſine fine. O fructuoſa oro huiꝰ ꝟ ginis gl̓oſe. qͥd em̄ eſt meliꝰ hoī qͣꝫ hr̄e veniam pctōꝝ ſuoꝝ q̄ final̓r mergūt hoīem ī īfernū. qͥd letiꝰ qͣꝫ teterrīa demonū mōſtra nō vide̓. qͥbus viſis vellet hō oīa tormēta md̓i libētiꝰ ſuſtinere Sic̄ de hͦ refert. b. Cirillꝰ in epl̓a ad augꝭ. quen dā a morte ſuſcitatū ſic dixiſſe. Veniēte mortis mee hora tāta in loco qͦ migͣturꝰ eram nephan doꝝ affuit ſpirituū ml̓ titudo. vt p̄ ml̓titudīe oī no nō dinumerari poſſent. qͦꝝ ſpēs tl̓es ꝙ ea ni hil penoſiꝰ nihilve horribiliꝰ excogitari poteſt Potiꝰ em̄ qͥlibet hoīm flāmis ardētibꝰ arfurū ſe exponeret. qͣꝫ eoꝝ formaꝝ ictu ocl̓i viſiōe po tiri. qͥ ad me veniētes oīa q̄cūqꝫ ꝑpetraui ꝯtra deū ad memoriā meā reuocabat. ſuadentes mi hi vt ampliꝰ de diuīa mīa quā gͣuit̓ offēderā nō ſperarē. hec ille Ecce a tā horribili aſpectu bea tiſſima bar. ſuos faml̓oſ faml̓aſqꝫ fecit liberari Quid etiā ē hoī ſalubriꝰ qͣꝫ ſalutarꝭ corꝑis xp̄i ꝑticipē fieri. qd̓ ē aīe viaticū ⁊ a leonibꝰ inferna libꝰ defenſiuū. Uere felicē(ẜm hil̓. ſuꝑ Actu.) eſtio obitū hoīs qͥ in hora mortꝭ ſue: carni ⁊ ſan guini īcorporatꝰ fuit ſui ſaluatorꝭ. qͥd nā ē bea tiꝰ qͣꝫ p̄miū celeſtꝭ gl̓e cū xp̄o ſuſciꝑe in eternū? qd̓ ē oīm miſeriarū finitiuū. Ꝙ āt. b. bar. hꝫ illa īpetrare ſuis famul̓ ꝯforme ꝓbat̉ in exemplo. Fuit qͥdā abbas in friſia qͥ cū alijs duobus mo nachis miſſus erat ad capl̓m generale. Cū aūt ad qd̓dā nemꝰ ꝑit̓ veniſſēt vbi latrones mora bāt̉ frequēt̓. ⁊ neces eūtiū cōmittebāt. Et ecce vox horribil̓ clamabat. ſctī pr̄es ꝓpter nomen dn̄i nr̄i ih̓u xp̄i ⁊ ꝓpt̓ nomē. b. bar. ꝟ̓gīs ⁊ mar tyris ſue venite. quā vocē cū audiuiſſent exter riti plꝰ feſtinabāt vt terrores hꝰ loci effugerēt. ⁊ illa vox attentiꝰ ſonuit vt pͥus. cum āt abba audiſſet nomē dn̄i nō ext̓ruit. ad locū iuit. rr āt veniſſet nihil vidit nec audiuit. ⁊ intra ſe qit dn̄e ih̓u xp̄e q̄ fuit illa vox quā audiui. Tūc paruit ſibi caput cuiuſdā viri qd̓ ꝑ triduū iaqꝫ erat amputatū. ⁊ fuat aꝑtis ocul̓ ⁊ reſoluta lin gua dicēs. Nullꝰ terror tibi ſit. ſꝫ vade voca ali os duos tuos fratres ⁊ indicabo vob̓ mirabi lia q̄ dn̄s oꝑatus eſt in nob̓. Qui cū veniſſꝫ cū familia ſua. caput ait. Hoc qd̓ vob̓ dico. diligē tiꝰ ad quēcūqꝫ locū veneritꝭ ad honorē oīpote tis dei ⁊. b. ꝟgi. ac mar. bar. p̄dicate. Scitote ꝙ fui mercator diues ⁊ cū venirē ad locū iſtuꝫ. incidi in manꝰ latronū qͥ me app̄hēdētes omīa abſtulerūt ⁊ me occider̄t. ⁊ qꝛ ml̓tis mal̓ reple ta erat aīa mea. innūerabl̓es demones venerūt vt raperēt aīaꝫ meā. ſꝫ ſcā bar. eripuit me. ⁊ ve ſte ſua clariſſima circudedit. qꝛ ſꝑ dū viuerem aliqͥd exhibui ſibi laudis ⁊ honoris. vn̄ ad eui dētiā hꝰ rei. tale caput meū a loco iſto ferte ad corpus qd̓ a dextris in rubi frōdibꝰ iacet obru tum. ⁊ in locū pͥſtinū adaptate. ⁊ ego vobiſcuꝫ ꝑgā ⁊ ꝑ ꝯfeſſionē purā ꝑceptꝭ ſacͣmētis remiſſi onem valeā ꝑciꝑe pctōꝝ. qd̓ illi audiētes deuꝫ gl̓ificauer̄t. ⁊. b. bar. adorauerūt gr̄as agentes deo. ⁊ fecerūt ſic̄ audierunt ⁊ ꝯtinuo ſurrexit ē occiſus fuit. ⁊ cū ip̄is feſtīauit ad qd̓dā opidū. ⁊ ꝯfeſſiōe cū magͣ ꝯtritōe ⁊ cū lachrymis facta ⁊ ſacramētis eccl̓aſticis felicit̓ ꝑceptꝭ. ip̄is cer nētibꝰ aīa a corꝑe eiꝰ migͣuit ad celū. ⁊ ſuſcepta eſt a domino ih̓u xp̄o. Corpus autem cū mag reuerētia eſt ſuſceptū ⁊ ſepultū. Ecce em̄ iſte a meniſſimꝰ ortoꝝ qͣꝫ ſalutiferū hꝫ vnicuiqꝫ fōtē ⁊ hūc debēꝰ ab ea petere ne et̓na ſiti moriamur ⁊ dice̓ cū ſapiēte. Diriuēt̉ fontes tui foras ⁊ a qͣs tuas diuide in plateis. Prou̓. vj. In iſto or I to florigero celeſtis pr̄familias diuſorū genera floꝝ platauit. ⁊ pͥncipal̓r tria.ſ. flores roſarum violaꝝ ⁊ rutaꝝ. Flores roſarū ſunt albi hn̄tes in medio colorē qͣſi aureū. ⁊ ſignificāt ꝟginalē caſtitatē cū caritate qͣ dotauit dn̄s. b. bar. de qͣ dicit in legēda. gl̓am caſtitatꝭ ſꝑ optaui ⁊ in ar mariolo cordis mei incluſi incōditā caſtitatem oēm viri thorū ⁊ ꝯtub̓niū aſꝑnādo. Sciuit em ex inſtinctu ſpūſſcī illd̓ Hugo. dictū. Sic acce dētē ad thronū ncc̄e eſt pͥmū caſtitate mentis ⁊ corꝑis p̄muniri Sꝫ hͦ nō adu̓tit eua ꝟgo. iō ex ſua petulātia eſt ꝓlapſa. De cꝰ lapſu dic̄ beatꝰ Hiero. de lapſu ꝟgīs ꝯſecrate. Cur non rūpis ſ in vocē ⁊ tue mētꝭ apponis ardorē Eras ꝟgo ī ꝑadiſo dei. vtiqꝫ inter flores eccl̓e. Eras ſpōſa xp̄i. eras tēplū dei. eras habitaculū ſpūſſancti. ⁊ cū dico totiēs ncc̄e eſt vt ingemiſcas q̄ nō es. q. d. fuiſti. ⁊ incedebaſ in eccl̓a tāqͣꝫ colūba ſplē debas vt argentū. fulgebas vt aurū. Eras fa qͣꝫ ſtella ī manu dn̄i. q̄ eſt iſta ſubita mutatio: qͣ repētina ꝯu̓ſio. de dei ꝟgīe facta ē corrupto ſa D E 3 I h Quartus thane. De ſpōſa xp̄i ſcortū execrabl̓e. de tēplo dei phanū immūdicie. de habitacl̓o ſpūſſcī tu guriū diaboli. Et neqꝫ incedebas cū fiducia vt colūba. nunc lates in tenebrꝭ vt veſꝑtilio. q̄ pre fulgebas vt aurū ꝓpter ꝟginitatꝭ decoreꝫ. nūc vilior facta es luto plateaꝝ. Que fueras ſtella radians in māu domī velut de celo alto. nūc ex tincta ꝯu̓ſa es in carbonē. Hec Hiero. Ex qͦ di cto doctorꝭ glorioſi ptꝫ ꝙ. b. bar. q̄ inuiolatū ẜ nauit florē ꝟginitatis ꝟgo in ꝑadiſo nitēs int̓ flores eccl̓e vt ſpōſa xp̄i tēplū dei. habitaculuꝫ pūſſancti incedit in eccl̓a celeſti vt colūba. ſplē det vt argentum. fulget vt auꝝ. Secūdi flores ꝫplantauit dn̄s in. b. bar. ſunt flores violarū qͣꝫto altiꝰ creſcunt de tāto ꝟtutē ſuꝑiorem de qmūt. ⁊ ſignificant eiꝰ hūilitatē quā in magnis honoribꝰ cōẜuauit. ꝑpendens illud ſapientis Ecci. iij. Quāto maior es humilia te in oībus. qͣꝫto em̄ a ſuis ꝓcuratoribꝰ a ſua nobilitate ⁊ ni mia ſpecioſitate laudaret̉. tāto magis ꝟgo dei ſe dep̄mebat. vt impleret augꝭ. dictū in li. ad ſa cras ꝟgīes. Dn̄ica ꝟgo nec ẜmonibꝰ iactātia. nec diuitijs nec nobilitate ſe debꝫ extolle̓. ſed in hūilitate pauꝑtate ſpūs a xp̄o accepta qͣꝫ diu vixerit ꝑmanere dꝫ. Tertij flores qͥbus ornat fuit iſte ortꝰ ſcꝫ. b. bar. ſunt flores rutaꝝ q̄ ſua a maritudine fugāt exͣ viridaria aīalia venenoſa Et ſignificāt oratōeꝫ quā btā ꝟgo bar. dimica uit ꝯtra diabolū ip̄m effugādo. ꝯtra ꝓpriū pa trem Biaſcorū ꝯſtantiā paſſionis ſuꝑando Et ecōtra ꝓprij corꝑis libidines extinguendo. Et qꝛ ſciuit. b. augꝭ. dicentē vbis. Dn̄ica ꝟgo ob extinguēdas oēs libidiniſ flāmas ieiunijs ⁊ ab ſtinentijs dꝫ oꝑam dare. or̄onibꝰ die noctuqꝫ ī ſiſtere ſi cupit laq̄os diaboli inſidiātis euadē̓ ēt ad ꝓmiſſa ꝟginitatis ꝑuenire. In hūc nobiliſ ſimum ortū xp̄us diu̓ſa ſua genera aīaliū collo cauit. ⁊ p̄cipue tria. Lepores timiditatis Aſpͥ olos velocitatis. ⁊ Leones audacitatis. Lepꝰ em eſt aīal timidū ẜm Iſi. li. xij. Iō data eſt ei mēbrorū velocitas ⁊ curſus agilitas contra ca nes quos formidat ẜm Auic̄. ⁊ ſignificat timo rem dei quē habuit. b. bar. vt mūdū ⁊ pompas eiꝰ euitaret ⁊ peccatū ſuꝑbie effugeret. qꝛ timor dn̄i expellit pctm̄ Eccī. j. Aſprioli ſunt aīmalia velocia. ⁊ ita nō vngue. nō cornu. nō dēte. ſꝫ ſo la velocitate fugit a canibꝰ ⁊ venatoribꝰ ſe talit̓ defendit. vt dicit mgr̄. xviij. ph̓ie. Et ſignificat agilitatē ad bonū quā habuit. b. bar. ꝯtra topo rem negligētie. qꝛ ꝑpendit illud Ecc̄s. ix. Qd̓ tūqꝫ pōt manꝰ tua inſtant̓ labora. qꝛ nō eſt ſcīa nec opꝰ nec ratio apud inferos quo tu ꝓperas. Sꝫ heu tardi ſumꝰ. ad omne bonū. ⁊ ideo con tra hͦ inuehit Anẜ. in oratōe di. Aīa ſceleris qͥd agis. dies iudicij venit. qͥd torpes aīa peccat̓ x. arbor infructuoſa. Ubi ſunt fructus tui. arbor digna ſecuri ⁊ igni. digna ſuccidi. qͥ ſunt fructꝰ tui vtiqꝫ ſpine pungentes.i. amara peccata. et lignū aridū ⁊ inutile eternis ignibꝰ dignuꝫ. qͥd reſpondeb̓ in illa die cū exiget̉ a te vſqꝫ ad ictū oculi omne tempꝰ viuēdi tibi impēſum qualit̓ fuit a te expenſum. Tunc qͥppe cōdemnabitur qͥcquid fuerit ī te inuentū operis vel ocij. ẜmo nis. hec ille. Leones ſunt aīmalia audacia. Qꝛ ẜm Pli. in ſpe. natur̄. Qn̄ ꝑſequunt̉ ip̄os ca nes ⁊ venatores. ſe nō occultāt nec latitāt. ſꝫ ſe dēt in cāpis vbi videri poſſint. Et ſignificat au daciā quā habuit. b. bar. ꝯtra tyrānos ip̄aꝫ tru cidātes. ⁊ p̄cipue ꝯtra pr̄em impudicū canē. qͥ cū ſuaderet ſibi vt in thorū ꝯſentiret. ⁊ mundi delitijs fruet̉. ip̄a hec audiēs intremebūda nō penſans quē accuſatōis p̄tenderet coloreꝫ. ſed refutās audact̓ hos ẜmones ait. Pat̓ cum in oībꝰ ſicut expedit tuis teneor obedire mandatꝭ In his tn̄ ſcias me tibi renittentē. vt d̓r in legē da. Vltīo in hoc ortulo ſpecioſiſſimo plātauit deꝰ diuerſas arboreſ aromaticas. tn̄ ſpecialiter tres.ſ. platariū fidei ꝑfecte. qꝛ ſpretis oībꝰ idol̓ xp̄o militauit. Oliuam miſericordie. iuxͣ illud Eccī. xxx. Miſerere aīe tue placēs deo. ⁊ pal mam gl̓oſe victorie. qꝛ omībꝰ inimicis ſuis de uictis nūc regnat cū ſponſo ſuo in celis ornata Ad quem nos ꝑducat ⁊cͣ. ¶ Sermo ſecūdūs De eadē ꝓ euāgelio diei. Imile eſt regnuꝫ celorū decē ꝟgi. Mat. xxv. Sꝫm Iſi. li. xiiij. Zizania eſt herba quam poete īfelix vo cant lolium. eo ꝙ inutile eſt ⁊ infecundū. naſci tur aūt inter triticū temꝑibus ſiccis. ⁊ qͣꝫdiu ē ī herba ſimil̓ eſt tritico. ⁊ ab eo vix poteſt diſcer ni. Et facilit̓ ſuffocat triticū niſi ab eo ſeperet̉. Cautius tn̄ eſt qn̄ a tritico nō cognoſcit̉ ꝙ cre ſcere ꝑmittat̉ ⁊ collecto tritico tūc in igne com buret̉. Spūal̓r ꝑ zizaniā intelligūt̉ peccatores qͥ creſcūt inter triticū.i. inter bonos xp̄ianos. qͦ rum pauci ſunt reſpectu malorū. ẜm illd̓ Ecc̄s j. Stultorū infinitus eſt numerꝰ. ſꝫ qꝛ tl̓es a bo nis nō pn̄t bn̄ cognoſci. iō creſcere cū ill̓ ꝑmit tant̉. quemadmodū docet xp̄s. Mat. xiij. di. Sinite vtraqꝫ creſcere. Suꝑ quo dicit. b. Au gꝰ. in omel̓. de pnīa. ⁊ hr̄. ij. q. j. Ml̓ti mali īqͥt ſunt tollerādi quorū pctā manifeſta nō ſunt ne forte eradicādo zizaniā eradicet̉ ⁊ triticum. ſꝫ qͣꝫuis cum bonis creſcere ꝑmittuntur. tamē ꝓ pter eorū exercitiū. tū vt ab eis meliꝰ cogͦſcant̉ tū vt pꝰ extremū iudiciū boni ad nuptias ſpōſi admittāt̉ ⁊ mali inde excludāt̉. ⁊ in ignē infer ni iactent̉. Qd̓ liq̄t de. b. ꝟgi. Bar. ⁊ de eiꝰ tor toribꝰ. Nā ip̄a tāqꝫ vna de numero prudētiuꝫ ꝟginū hodie ad nuptias agni cum ſponſo ſuo xp̄o intrauit. Tortores aūt eiꝰ infernꝰ degluti uit. ⁊ hͦ vult euāgel̓. in qͦ ad ꝓpoſitū pͥncipalit̓ tria deſcribunt̉. Quantū ad pͥmum bonoruꝫ et A Sermo maloꝝ final̓ diſtīctio. ibi. Sil̓e ē r. c. Quātū ad ſcd̓m ſinguloꝝ hoīꝫ vniu̓ſal̓ reſurrectō. ibi. tūc ſurrexerūt. Quantū ad tertiū pctōꝝ ⁊ heretico rum eternal̓ ꝯdemnatio. ibi. neſcio vos. Circa qd̓ notandū. Simphoniſte volentes hoīes ad ſua carmīa reddere plꝰ attētos p̄mittunt aliqd̓ dulce ⁊ delectabl̓e pludiū in quo illi naturalit̓ delectent̉. teſte Ari. ī li. ſue poe. Hō inqͥt natu ralit̓ delectat̉ in ſimphonia. ſic dn̄s nr̄ ih̓s xp̄s qͥ eſt optimꝰ ſimphoniſta volēs nos eſſe de die iudicij cautos. ⁊ vt bōa oꝑa ibidē haberemꝰ ꝓ poſuit nob̓ hāc ꝑabolā q̄ magis ammonet ⁊ de lectat. iuxͣ illud Augꝭ. ad ianuariū. li. ij. di. Cū aliqͥd muſice ⁊ ſimilitudinarie ꝓponit̉ plus de lectat̉ ⁊ plꝰ honorat̉ ⁊ plꝰ diligit̉ qͣꝫ. qd̓ vbis ꝓ prijs aꝑtiſſime diceret̉. iō dicit dn̄s. Sil̓e eſt r. c. d. ꝟ. Quid h̓ intelligit̉ ꝑ regnū. expoīt Gre. in omel̓. di. Ꝙ eccl̓a pn̄tis tꝑis aut militans ec cleſia deſignat̉. ſicut ibi mittet filiꝰ hoīs ange los ſuos. ⁊ colligēt de regno eiꝰ oīa ſcādala. ne qꝫ em̄ in illo regno beatitudīs ī quo pax ſūma eſt inueniri ſcādala poterit q̄ colligāt̉. Et ſic d̓r pn̄s eccl̓a regnū. Iō recte ſic̄ in celo eſt ſol hn̄s ꝟtutē illuīatiuā ⁊ in lumīe ſuo nūqͣꝫ defic̄. qͣꝫqͣꝫ eiꝰ lumē ꝑ terre aut lune interpoſitōeꝫ auferri aliqn̄ videat̉. Et h̓ ſol alios planetas illumīat. nec ab ill̓ illuſtrat̉. ſic in eccl̓a militāti ſūt ſoles ſpūales ſancti doctores. qͥ hn̄t ꝟtutē illuminan di inferiores. nec debēt ab ill̓ illuminari. de qui bus dicit dn̄s Mat. v. Uos eſtis lux mundi. In celo etiaꝫ eſt lūa q̄ caret lumīe ꝓpͥo ⁊ a fōta li plenitudīe ſol̓ ē lumīs receptiua. vt dic̄ Ari. in li. elemē. ⁊ pꝰqͣꝫ a ſole ē illumīata lumē ſuum ceterꝭ ſtell̓ impartit̉. ſic ī eccl̓a ſūt p̄lati mīores qͥ recipiūt intelligētie lumē a lumīaribꝰ maiori bus ⁊ alijs xp̄ifidelibꝰ tribuūt illd̓ Reg. c. ſil̓e eſt. d. ꝟ. ẜm. b. Hiero. hͦ ē vniu̓ſitati fideliū qͥ ꝓ pter integritatē fidei ꝟgines noīant̉. ẜm illud apl̓i. ij. Corꝭ. xj. Deſpōdi vos vni viro vi. ca. exhi. xp̄o. ⁊ dicit̉ decē ſigͣnt̓ ꝓpt̓ decē dei im pletōꝫ mādatoꝝ. De qͥbꝰ Mat. xix. Si vis ad vitā in. ſerua mā. d. Et dicit Chryẜ. ſuꝑ mat. Iō ponit hāc ꝑabolā in ꝟginū ꝑſona vt on̄dat ꝙ licꝫ ꝟgītas magnū qͥd ſit. tn̄ ſi ab oꝑbꝰ mīe ē deiecta. cū adulterꝭ foras eijciet̉. qͣre ncc̄e eſt vt hēat bōa oꝑa. Qꝛ dic̄ Gre. in omel̓. ⁊ poīt̉ ī ca no. j. q. v. Nō ſufficit mala nō facere niſi quis ſtudeat bonis oꝑbꝰ inſudare. Iō ſeqͥt̉ Que ac cipientes lam. ſuas.i. bōa oꝑa ẜm Augꝭ. q̄ de bēt alijs oſtēdi. ẜm illud Sic luceat lux ve. co. ho. ⁊cͣ. Mat. v. Et bn̄ oꝑa bōa ꝑ lāpades de ſignant̉. qꝛ lāpades vitree ſūt trāſlucide ī alijs em̄ metall̓ qͥcqͥd ꝯtinet̉ intrīſecꝰ abſcondit̉ ī vi tro aūt cuiuſlibꝫ liqͦris ſpēs qͣl̓ eſt exteriꝰ decla rat̉. ſic eſt de oꝑibꝰ bonis. nam dn̄t lucere alijs ⁊ nō ſolū ſibi. vn̄ ẜm Chryẜ. plāpades fides q̄ aīam ſic̄ lāpas domuꝫ illumīat deſigͣt̉. qꝛ fides debet lucere ꝯtra hereticos ⁊ tyrānos. illas i tur lāpades accipiētes exeūt obuiā ſpōſoꝝ ſpō ſe. hͦ eſt xp̄o ⁊ eccl̓e. qd̓ expoīt Orige. Tunc ex eūt obuiā ſpōſo. qn̄ egrediēt̉ d̓ md̓o ⁊ erroribꝰ ⁊ veniūt obuiā dn̄o qͥ ſꝑ paratꝰ eſt vt ingredia tur cū dignis ad beatā ſpōſam eccl̓aꝫ. Et ī hoc ꝙ oēs exierūt obuiā xp̄o. intelligit̉ ꝙ omēs pe tent ſaluari. ſicut atteſtat̉ Boe. vene. li. iij. ꝓſa j. Oīs mortaliū cura quā ml̓tipliciū ſtudioꝝ la bor exercet diu̓ſo qͥdem calle ꝓcedit. ad vnum tn̄ btītudinis fineꝫ nitit̉ ꝑuenire. Idē teſtat̉ in iiij. ꝓſa. Et oēs inqͥt homīes boni parit̓ ⁊ mali ad ſummū finē nitunt̉ ꝑuenire. Tunc poīt̉ vir ginū dr̄a. qͥnqꝫ aūt ex eis erāt fatue ⁊ qͥnqꝫ pru dentes. Intelligit̉ ꝙ qͥnqꝫ bonis oꝑbꝰ erāt va cue. qꝛ fides ſine oꝑbus mortua eſt. Iacobi. v Cui ꝯſonat. b. augꝰ. Nihil valet oīs fides quā tūcūqꝫ fuit xp̄iani hoīs abſqꝫ ꝓfeſſiōe cōgrua oꝑis ⁊ ẜmonis. qꝛ ẜm Hugꝭ. de ſan. vic. hō fi del̓ eſt ſine fide mortuꝰ velut ſine aīma corpus ſꝫ qͥnqꝫ erāt prudentes.i. bōa oꝑa hn̄tes. Suꝑ hec ꝟba dic̄ Ori. qͥ recte credūt ⁊ iuſte viuunt. aſſil̓ant̉ qͥnqꝫ prudētib. ꝟgībꝰ. Qui āt ꝓfitēt̉ fi dē aliqn̄ ⁊ n̄ ꝑ̄ꝑant ſe oꝑbꝰ hoīs ad ſalutē. aſſi milāt̉ qͥnqꝫ fatuis ꝟgībꝰ. vl̓ prudētes dicūt̉ cō tēplatiui vl̓ religioſi qͥ oꝑa ſua bōa ī finē bonuꝫ ꝓpt̓ laudē dei ordinat. fatue ꝟo ad eūdē ꝓpͥt̓ hūanā laudē. iō ſb̓dit̉. Sꝫ qͥnqꝫ fa. ac. lā. ſu. nō ſum. o. ſecū. Hic ꝑ oleū pōt pͥmo ītelligi caritaſ qꝛ ſicut oleū natat ſuꝑ oēs liqͦres. ſic caritas ſu per oēs ꝟtutes. ẜm qd̓ dic̄ Proſꝑ de vita ꝯtē. Charitas eſt vita ꝟtutū. ip̄a eſt at mors vicio rum. ſic̄ em̄ cera fluit a facie ignis. ſic vicia a fa cie charitatis. Scd̓o ꝑ oleū intelligit̉ iocundi tas mentꝭ q̄ orit̉ ex boīs oꝑbꝰ. Et hͦ dicit aug in li. de ꝟ. dn̄i. Per oleū inqͥt ip̄aꝫ leticiā deſigͣ ri arbitror. ẜm illd̓. Unxit te deꝰ tuꝰ. o. le. p̄cō. tu. Tertio ꝑ oleuꝫ intelligit̉ puritas ꝯſcīe. ẜm Gre. in omē. de illo d̓r Ecc̄s. ix Oleū de capite tuo nō deficiat. Ideo d̓r. Oleū ꝟgīes fatue nō habuerūt.i. nō charitatē. qꝛ fuerūt ocioſe Cha ritas aūt nūqͣꝫ ocioſa eſt. oꝑat̉ em̄ magͣſi ē. ẜm Gre. in iocūditatē mētꝭ teſte augꝭ. de ꝟ. d. qͥ nō ꝓpt̓ea gaudet ꝙ deo intriſecꝰ placꝫ nō hꝫ oleū ſecū oleū nō ſumūt. qꝛ gl̓aꝫ intra ꝯſcīaꝫ nō hn̄t dū hāc ab ore ꝓxīorū q̄rūt. SSꝫ hͦ x̓plex habue rūt prudētes ꝟgīes. ⁊ iō ſb̓dit̉. Prudentes ꝟo ꝟgīes ac. o. in va.ſ. cū lā. Glo. in vaſis.i. ī cor dibꝰ. Iō dic̄ Hyla. ſuꝑ mat. Oleū boni operis fructꝰ. vaſa hūana ſunt corda ⁊ corꝑa int̓ qͦruꝫ viſcera theſaurꝰ bone ꝯſcīe recōditꝰ ē. Nunc ponūt̉ tria p̄ambula. pͥmū eſt md̓i ꝯſummatio iō ſeqͥt̉. Morā āt faciēte ſpō. dor. mora illa eſt tale ſpaciū ab aſcenſiōe dn̄i vſqꝫ ad finē mundi ⁊ finis illiꝰ more ē nob̓ ignotꝰ. ẜm illud Mat. xxiiij. De die illa nēo ſcit ⁊c̄. Et incerti ex vtro qꝫ genere hominum moriuntur hoc interualis B C P I Quintus tꝑis donec ſb̓ aduentu dn̄i fiat reſurrectio mor muoꝝ. vt ait Augꝰ. de ꝟ. dn̄i. ſꝫ mortē p̄cedit in firmitas. Iō dicit. Dormitauerūt omēs.i. ante mortē langueſcebāt. Un̄ dic̄ Hiero. Bormire em̄ mori eſt. an̄ ſomnū ꝟo dormitare eſt an̄ mor tem lāgueſcere. qꝛ ꝑ pōdus egritudīs ꝑueīt̉ ad ſomnū mortꝭ. Et ſunt pͥncipal̓r due rōes qͣre ſō nus morti cōꝑat̉. Prīa ſic̄ dormiētes reqͥeſcūt a labore. ſic moriētes a p̄ſentis vite labore quie ſcūt. ẜm illd̓ Apoc̄. xiiij Ammō iā dicit ſpūs vt reqͥ. a la. ſu. Scd̓a ſic̄ dormienti nichil ad meri tum vl̓ demeritū imputat̉. ſic nec pꝰ morteꝫ eſt ſtatꝰ merēdi. Scd̓m p̄ambulū eſt ad iudiciū cō uocatō. ibi. media āt nocte Certe ex hac lr̄a tra hūt qͥdā ꝙ tꝑus extremi iudicij fiat de nocte. ⁊ ẜm hͦ dic̄ Hiero. ꝙ traditio iudeorū deſigͣt xp̄ꝫ media nocte vētuꝝ. Sꝫ alij dicūt ⁊ meliꝰ ꝙ cele brabit̉ in die.ſ. māe qn̄ ſol erit in oriēte ⁊ lūa in occidēte. Ad hͦ eſt. j. Corꝭ. iij. Dies dn̄i declara bit. ⁊ hͦ eſt de intētōe Tho. de aqͥ. ſed ꝙ h̓ dicit vult innuere horā ⁊ tꝑs eſſe tm̄. Iō gloſat. me dia nocte.i. nullo ſperāte vl̓ ſciēte. Et ſeqͥt̉ Cla mor factꝰ eſt. h̓ clamor eſt ſonꝰ angeloꝝ tuban tiū excitās mortuos. quē audiētes reſurgūt vt rōꝫ de factꝭ ſuis reddāt. ⁊ hͦ eſt qd̓ dic̄. exite ob uiā ei. Tertiū p̄ambulū eſt oīm refurrectō. Iō t. Tūc ſur. o. ꝟ. il. ẜm illd̓.j. Corꝭ. xv. Oēs ē reſur. Et or. lā.ſ. i. rōes opeꝝ ſuoꝝ redden es. ſic expoīt Augꝰ. de ꝟ. dn̄i. Sꝫ ẜm Gre. or ant lā.ſ. qn̄ ſecū portāt oꝑa ꝓ qͥbꝰ reciꝑe et̓nā btītudinem expectāt. Ad hͦ vt lāpas ornet̉ tria reqͥrunt̉. Primū eſt claritas vite in qͣ ſignifica tur puritas vite ad ſeip̄m. q̄ tunc magis erit ne ceſſaria qͣꝫ marſubia plena pecuniarū. vt dicit Bern̄. Et iō ꝯſulit ſapiēs. Oī tꝑe veſtimenta tua ſint cādida.i. vita pura. Scd̓m ē plenitudo olei in qͦ ſignificatur miſcd̓ia ⁊ elemoſina. q̄ ẜm Amb̓. eſt ſola comes defunctoꝝ. Tertiū ē īflā tio ignis in qͦ fides cū dilectōe erga deū ītel ligit̉. qͥ tl̓es ornatas lāpādes habebūt an̄ iracū in iudicē xp̄m ſecure apparebūt. ſꝫ tales lā pades fatue nō habebūt. Iō dicent. Date nob̓ de oleo ve. q. d. iuſticia vr̄a eſt ſufficiēs glorifi care ⁊ excuſare vos. excuſate gͦ nos vl̓ facite te ſtimoniuꝫ de oꝑibus nr̄is q̄ vidiſtis qꝛ fideles fuimꝰ. Sꝫ Gre. planiꝰ exponit in ome. di. Lā des fatuarū ꝟginū extinguunt̉ qn̄ oꝑa eaꝝ hoībꝰ clara forꝭ apparuerūt. in aduētu iudicꝭ tꝰ obſcurāt̉ ⁊ a deo retributōꝫ nō inueniunt uia ꝓ eis acceper̄t ab hoībꝰ laudes qͣs ama uerūt. Recte.n. erit de oꝑibꝰ fatuarū ſic̄ de vi ſuſtellarū ẜm naturales. Stelle q̄ ī nocte clare lucent veniēte lumīe ſol̓ ⁊ diei obſcurant̉. qꝛ lu nen maiꝰ minꝰ obfuſcat. ſic veniēte xp̄o oꝑa q̄ hclara vident̉. obſcura erūt. ſꝫ qꝛ tūc nullꝰ pōt llū iuuare. ſꝫ ſibi vix ſufficit ſua iuſticia. qꝛ iu ſticia iuſti ſuꝑ eū. ⁊ impietas impij erit ſuꝑ euꝫ Ezech̓. xviij. Iō rn̄dent prudētes di. Ne forte nō ſufficiat nob̓ ⁊ vob̓. itē po. ad vē. Hoc ē ẜm Hiero. nō ex inuidia vl̓ auaricia. ſꝫ qꝛ vix ꝓ ſe non pōt qͥs rn̄dere. Sed ꝙ ad vendētes iubent ire nō dant ꝯſiliū. ſꝫ ex obliqͦ cōmemorāt crimē eorū. ẜm Amb̓. q. d. videatis mō quō vos ad iuuēt qͥ vob̓ oleum adulatōis ꝯſueuerūt vēde re. Quia ẜm Gre. venditores olei ſunt adula tores qͥ accepta qͣlibet gr̄a vanis ſuis laudibuſ nitorē gl̓e offerūt qͣſi oleū vendūt. De quo dic̄ psͣ. cxl. Oleū āt peccatorꝭ nō impinguet caput meū. Cōiter pꝰ iudiciū examīatōis ſeqͥt̉ p̄miū retributōis cū addit̉. Cū āt irent eme. ve. ſpō. ⁊cͣ. hͦ loqͥt̉ tropice.i. ſi adhuc viuerēt īuenirent adulatores vt irēt emere. Et ſic ptꝫ ꝙ in malisᵘ manebit affectꝰ vanitatis. ⁊ ꝙ in eis erit peni tentia ſꝫ infructuoſa. Sap̄. v. Et tūc veīt ſpon ſus cū ſublimitate ⁊ q̄ ꝑate erāt intrauerūt cuꝫ eo ad nuptias. O btī ſunt illi qͥ ad cenam agni nuptiaꝝ vocati ſunt. Apoc̄. xix. Et clauſa ē ia nua. Glo. ianua eis claudet̉. ianua mīe ad īdul gendū q̄ mō oꝑibꝰ mīe aꝑit̉. Mat. v. Btī mi ẜicordes. qm̄ mi. ꝯſe. Ianua gr̄e ad merenduꝫ q̄ ſolū hr̄ in hac vita. qꝛ gr̄a hic. iuſticia in fut̉ o Ianua gl̓e ad intrandū q̄ mō oībꝰ penitentibꝰ reſerat̉. Mat. iij. ⁊. iiij. Pnīam agi. ⁊c̄. Poſt qͣꝫ egit de retributōne bonoꝝ. agit iam de retri butōe maloꝝ di. Nouiſſime ꝟo veniūt ſꝫ tard̓. ſicut diues epulo. Lu. xiij. ⁊ dicunt. Dn̄e dn̄e aperi nob̓. Hic dicit Chryẜ. Nihil ꝓdeſt ex ne ceſſitate repetita cōfeſſio eiꝰ qͥ nō ex voluntate ꝯfeſſus eſt. Iō ammonet. Ecc̄i. v. Ne tardes ꝯuerti ad dn̄m. Sunt tn̄ heu ml̓ti in finem ſuuꝫ pnīam differentes dn̄tes illud Augꝭ. Iuuenis ſum faciaꝫ qͥd me delectat mō. ⁊ poſtea pnīam agam. quēadmodū ſi dicat ꝑcutiā me gladio. ⁊ poſtea vado ad medicū. Heu miſer neſcis qꝛ vniꝰ hore pūctu vulnus accipit̉. qd̓ vix longo tꝑe ad ſanitatē pͥſtinā reuocat̉. Hec augꝰ. Au digͦ ꝙ dn̄s dicat talibꝰ. neſcio vos noticia ap ꝓbatōis fore dignos gl̓a mea. aut ſcriptos ī li bro vite. qꝛ oleū miſcd̓ie de ꝓprijs bonis nō p̄ paraſtis. ⁊ ꝯcludit. Uigi. gͦ qꝛ neſci. diem ⁊cͣ. Sermo tertius. De eodem. Itus concluſus ſoror mea ſpō. m. Can̄. iiij. Inter omīa 4 mūdana ſolacia q̄ ſpūm hoīs recreant dulcit̉ ⁊ delectāt ſunt magis naturalia pomeria in qͥbꝰ diu̓ſe herbe ad recreamē hoīs plantāt̉. ⁊ nō ſo lum ad recreamē. ſꝫ ꝓpt̓ reqͥeꝫ. Qꝛ ẜm Ariſto. iiij. ethi. Ludꝰ ⁊ reqͥes neceſſaria ſunt vite hūa ne. Et iteꝝ. x. eiuſdē. Nō potētes laborare īqͥt ꝯtinue reqͥe indigēt. Iō legit̉ Cant̓. v. Ꝙ inter alia ſolatia ſpōſa ſalomonis allicit ip̄m ad ortū Cū dicit. Veniat dilectꝰ meꝰ in or. ſuum. vt co. fru. po. ſuoꝝ. Et ſalomō econtra ad ſponſam. A G Sermo A Ueni inqͥt in ortū meū ſoror mea. meſſui mirrā meā cū aromatibꝰ meis. Myſtice xp̄s dn̄s no ſter hō natus ex ꝟ̓gine Maria. ẜm illud pſal̓. lxxxvj. Hō natus eſt in ea. Iſte hō benigniſſi mus q̄rit delitias ⁊ ſolatia in cordibꝰ hoīm quē admodū ip̄e teſtat̉. Prouer. viij. Delitie mee eſſe cū fi. ho. Sed tn̄ inter oīa q̄ ip̄m delectant ſunt horti ſpūales pͥncipaliores.ſ. mētes pure ꝟginales. ẜm illud poete. Belectāt dn̄m puri tatis pectora caſta. Cui ꝯſonat. b. Gregꝰ. expo nēs illd̓ Can. vj. Qui paſcit̉ int̓ lilia. Int̓ lilia ſpōſus paſcit̉ qͥ ꝓculdubio aīaꝝ caſtitate dele ctat̉. Bonorū ortorū vnꝰ fuit. b. Bar. ꝟgītatꝭ flore ornata. ⁊ bene ꝑ ꝑadiſum voluptatis p̄fi gurata. De quo refert Iſi. li. iij. c. iij. di. Para diſus eſt ortꝰ delitiarū qͥ eſt ex oī genere ligni ⁊ pomiferū arborū ꝯſitꝰ hn̄s in ſe lignū vite. ī eo nō eſt frigꝰ neqꝫ eſtꝰ. eꝰ aditus poſt pctm̄ primi hoīs fuit p̄cluſus hūano generi. Fuitqꝫ vndi qꝫ muro igneo circūcinctꝰ. p̄ſidiūqꝫ angelorum fuit a dn̄o ibidē ordinatū. ne alicui ſpūi vel ca ni peccatrici aditus pateat ꝑadiſi. Talis ortuſ eſt ⁊ fuit. b. barbara. ortꝰ inquā delitiarū hn̄s ī ſe genera arborū vtpote amigdalū maturi florꝭ ⁊ virtutis De quibus gl̓atur Eccī. xxiiij. Flo res mei fru. ho. ⁊ ho. Narduꝫ boni odoris. de quo dicit̉ Can. j. Cū eſſꝫ rex in acubitu ſuo nar dus mea de. odo. ſua. Sil̓r balſamū hūilitatis. qꝛ fuit ꝟgo humil̓. Inſuꝑ hꝫ in ſe. b. bar. lignū vite eterne. qꝛ eiꝰ ẜuitores nō ſinit morte et̓na damnari. ẜm illud Eccī. xxiiij. Qui elucidant me vitā eternā habebūt. In ip̄a nō fuit frigus iniqͥtatis. qd̓ extinxiſſet ignē charitatis. nec e ſtus voluptatꝭ carnal̓. Quare poteſt dice̓ illud Tob̓. iij. Mundā ẜuaui aīaꝫ meā ab oī concu piſcētia. qꝛ fuit clauſa muro charitatꝭ. Nam in tm̄ erat incēſa in charitate xp̄i. ꝙ omēs ſpreuit voluptates mūdi. ⁊ oēm ornatū ſeculi ꝯtēpſit. Fuit etiā munita cuſtodia angelorū ꝙ tanqͣꝫ ſo rori ei aſtiterūt. iō ip̄am xp̄s orto clauſo cōꝑat cū dicit in ꝟbis p̄libatꝭ. Ortꝰ ꝯclu. ſo. m. ſpon. mea. In qͥbus ꝟgo iocūdiſſima a tribꝰ cōmen dat̉. Quātū ad pͥmū a fructificatōe ꝟtuoſa. ibi Ortꝰ. qͣꝫtū ad ſecundū a ꝯcluſione ꝟtuoſa. ibi. ꝯcluſus. qͣꝫtū ad tertiū a ꝯiunctōe amoroſa. ibi ſpōſa. De pͥmo eſt notandū. Reges ⁊ pͥncipes ſolent hr̄e ſua pulcherrīa viridaria ⁊ ortos ſpe cioſos floridos varijs herb̓ redimitos arbori buſqꝫ redolentibꝰ cōplantatos. in qͥbꝰ interdū cū ſuis reginis ⁊ pͥncipiſſis ſolatiāt̉ ⁊ militibus ꝯuerſant̉. Sicut hͦ figuratū eſt de rege ſalomo ne. qͥ omīa gaudia mūdi voluit exꝑiri. Iō dicit Ecc̄s.ij. Magnificaui oꝑa mea ⁊ feci mihi do mum ⁊ feci mihi ortos ⁊ pomeria. ⁊ cōſerui ea cunctis generibꝰ arborū. in hūc ortū vocat re ginam ſuā filiā pharaonis dicēs. Ueni in ortū meū ſo. m. ſpon. m. Can. v. Iō legit̉ Heſter.j. de aſuero rege qͥ regnauit ſuꝑ centū. xxvij. ꝓ uincias ꝙ fecit ſibi ortū mirificū. quē cū varijs generibꝰ aromatū decorauit. in eo fuit vitis. cꝰ ſtipites erāt argētei. palmites aurei. ⁊ bacci ex gēmis ⁊ auro inſerti. vt dicit Petruſ comeſtor in hiſto. ſco. In hͦ orto fecit ꝯuiuiū ſuis pͥncipi bus militibꝰ atqꝫ ẜuis Sic xp̄s qͥ ē ſalomō pa cificꝰ ⁊ ſapientiſſimꝰ ⁊ aſſuerꝰ ditiſſimuſ rex ce lorū ⁊ oīm ſeculorū ꝓ ſuo ſolacio nobile virida riū ⁊ ortulū delicatu fec̄ ꝟginē. b. bar. ī quā di uerſos ꝟtutum flores cōplantauit. ita vt de ip ſa illud Tulij moral̓ pōt exponi verſus. Hic qͦꝫ faciei parit ortulus vndiqꝫ flores. Ex qͥbus in docti poterint excerꝑe mores. Recte em̄ ſic̄ in orto naturali varie oriunt̉ herbe a qͥbꝰ ꝑcipiū tur ſanitates. ſic in iſto ortulo ſpūali ml̓te ſunt ꝟtutes ⁊ curatōes aīe ſpūales. Primo eī vide ſ mus ꝙ in orto naturali creſcit feniculꝰ qͥeſt her ba cōis ml̓te tn̄ efficacie ⁊ ꝟtutis. qꝛ ẜm Iſi. li. xvij. ethi. c. vl. ſuccus radicis acuit viſū oculo rum. Iō ẜm qͦſdam d̓r feniculꝰ qͣſi fenū oculoꝝ ⁊ dicit Pli. in ſpe. na. li. ij. c. xxiiij. Feniculū no bilitauerūt ẜpentes. guſtu em̄ eiꝰ ſenectutē ex uit aciemqꝫ oculorū ip̄iꝰ ſucco reparādo. ex eiꝰ ſucco fit colliriū ꝯtra caliginē oculorum valde aptū. Et quō debet fieri docet Petrꝰ de creſcē tijſ li. vj. c. xlvj. Conficiat̉ aloēs cū ſucco fenicu li ⁊ ponat̉ in vaſe eneo ad ſolē ꝑ qͥndecim dies deinde more collirij ocul̓ apponat̉. Per fenicū lū fides catholica ītelligit̉. qͥ in btā ꝟgīe barba ra creuit qn̄ trinitatē ꝑſonarū cogͦuit in eo ꝙ n̄ duas ſed tres feneſtras fieri īperauit ⁊ ſuꝑ his pr̄em informauit di. Duo em̄ nō ſunt ſꝫ tres il luminātes totiꝰ orbis climata.ſ. pr̄ ⁊ filiꝰ ⁊ ſpūſ ſanctꝰ. qͥ licet trini ſint in ꝑſonis. tn̄ vnꝰ eſt deꝰ in ſub̓a diuinitatis. iō canit̉ de ip̄a. Hoc miran dum cernite qͣꝫto ſapientie dono floruit duꝫ ſi gilluꝫ trinitatis ⁊ ſuꝑne maieſtatis cordis rui nam imbuit. Ecce quō fides tanqͣꝫ nobil̓ herba feniculus huius ꝟgīs illuminauit ocl̓os īterio res. intellectū vicꝫ ⁊ affectū vt cognoſceret deū vnū in eſſentia ⁊ trinū in ꝑſonis. ⁊ nō ſolū cogͦ uit ꝑſonarū trinitatē. ſed etiā idolorū falſitate. Iō cum ip̄a cogeret̉ ea adorare ait. Cuꝫ hō ſit digniſſima creaturarū ſumme diuinitatꝭ infor matus ſigͣculo. impoſſibile eſt tn̄ ip̄m ꝯu̓ti ī ſuū creatorē. qd̓ cū ſit impoſſibile. ml̓to minus erit aliqd̓ creature in ſuū ꝯuerti opificē. qd̓ cū ī ſuū opīficē ꝯuerti nō pōt. quō in creatore creatura rum oīm ꝯuertet̉ vt ꝓ creatore adoret̉. q. d. ne quaqͣꝫ. vt quō gͦ o tyrāne p̄ſumes cimentū aut ꝯflatile aliqd̓ creatori oīm cōꝑare. qͣre tibi bre uit̓ dico. dij vr̄i ſunt ſurdi ⁊ muti inexꝑtes oīs gr̄e. Et ad ꝓbandū ſuū intentuꝫ ꝓpoſuit illud Deut̓. xxxij. Uidete qꝛ ego ſum ſolꝰ. ⁊ non eſt aliꝰ p̄ter me. ⁊ ſicut canit̉ de ip̄a in hiſtoria ho dierna. Dij gentiū ſophiſtici omēs demoniadi B C Quintus eſt qui trinus regͣt vnus rector celice vrb̓. Con fiundant̉ qͥ gl̓ant̉ laudibꝰ ſculptiliū viuit pr̄ cui ſacer ẜuit grex fideliū. Hec inquā fides eſt prīa herba in hoc delectabili ortulo.ſ. b. bar. planta ra ⁊ exorta tanqͣꝫ aliarū ꝟtutū ſtabile fundamē tum. ẜm illud apl̓i ad Heb̓. xj. Fides eſt ſubſtā ria ſperandarū rerū.i. ſubiacet ⁊ p̄ſupponitur alijs ꝟtutibꝰ. Sine hac fide eſt cecus omīs hō. vt dicit apl̓s vbi s. Sine fide nemo placet deo ſicut ptꝫ de paganis qͥ in cecitate mentꝭ adorāt gna. lapides atqꝫ aurū. de qͥbus dicit pͣs. cxiij Simulacra gentiū argen̄. ⁊ au. oꝑa ma. hoīm. Os habēt ⁊ nō loquent̉ ⁊c̄. Et iō ſil̓es ill̓ fiant faciūt ea. ⁊ omēs qͥ confidūt in eis. Utinā in eis creſceret feniculus fidei ⁊ oculi eorū menta les illuminarent̉ ⁊ caligines abſtergerent̉. vt ⁊ ip̄i cognoſcerēt deū ſicut. b. bar. ſuū creatorem ⁊ ab idol̓ falſis animū reuocarēt. Ioh̓. ix. Cec fui ⁊ mō video. Scd̓o in ortulo materiali creſc̄ arthemeſia que eſt mr̄ herbarū noīata. Hec do lorem capitis decocta in vino vel aqͣ mitigat at qꝫ ſedat ẜm Iſi. li. xvij. Id̓o dicūt medici ſi hō hꝫ dolorem capitis debet eā effodere ⁊ bn̄ laua re. ⁊ ad vnā horā in vino vel aceto decoquere cū radice ⁊ poſtea ꝑ pannū colare ⁊ ex hͦ caput lauare qͣntū calidius qͥs pōt ſuſtinere. ⁊ poſtea hūc pannū calefaciat ⁊ circūliget capiti. ⁊ ſe de ponat ꝑ vnā horā diei donec ſudor exeat. et ſic extrahet omnē malū humorē. Et hoc debꝫ ꝑ q tuor dies cōtinuari. Per arthemeſiā charitas ī telligit̉ que creuit in. be. bar. qn̄ ſpretis mundi amatoribus ſoli xp̄o adheſit. quā nec tormētū mortis extīguere in ea vel eradicare potuit. ita vt illud cū apl̓o dicere potuiſſet ad Roma. viij Certus ſum qꝛ neqꝫ mors neqꝫ vita neqꝫ ange li neqꝫ creatura aliqͣ poterit me ſeꝑare a chari tate xp̄i. Quia ꝑ nullā paſſionē aut tribulatōꝫ ꝟgo tenella potuit a ꝓpoſito tam firmo reuoca ri. Et bn̄ ꝑ arthemeſiā charitaſ intelligit̉. quia ſicut illa eſt mat̓ oīm herbarū. ſic iſta mr̄ cūcta rum ꝟtutū. Iō dicit. b. Bern̄. Bona mr̄ chari Ip̄a em̄ eſt mr̄ hoīm ⁊ angelorū. nō ſolum n terris ſed etiā q̄ in cel̓ ſunt pacificauit. Ip̄a ſt q̄ hoīem deo recōciliauit. hec ille. Hanc her bam charitatis effodere debemꝰ cū. b. barbara ę agro cordis eāqꝫ coquere in vino dilectiōis quos ꝑpetue dilexit. Hiere. xxxj. Et aceto a lare paſſionis qͣ nos a morte redemit. ⁊ ſic in Iere ſeu lauare caput noſtrū. hͦ eſt xp̄m qͥ re iliabitur cum nobis ſicut caput cū mēbrꝭ ertio in orto materiali creſcit roſa. cuius ma na virtus ẜm Pli. libro. ij. eſt in flore. ſecun io vo in folijs. Per roſam intelligit̉ virgi .s. que ẜm Ciprianum eſt flos eccleſie ger ins decus atqꝫ ornamentū gratie Hec cre uit ⁊ germinauit in noſtro ortulo in beata bar para que fuit virgo mente ⁊ corpore. Hanc virginitatem pͥmarie habuit a flore xp̄o qui dicit. Ego flos campi ⁊ liliū cōualliū. Can. ij. Quia nō poteſt haberi niſi ip̄e dederit. Teſte Salo. qͥ ait Sap̄. viij. Non poſſum alit̓ eſſe cōtinens niſi deus dederit. Sed ſecūdario habuit a ſeip ſa. qꝛ hanc amauit ⁊ exqͥſiuit a iuuētute ſua. ita vt id dicere potuit. Sap. viij. Hanc.ſ. ꝟginita tem exqͥſiui a iuuentute mea ⁊ queſiui mihi eaꝫ aſſumere ſponſam ⁊ amator factus ſum forme illius. Ita ⁊ nos ſi volumus eſſe continentes petamus eam a xp̄o qui eſt dator illius. Iuxͣ il lud Iſi. in li. etimo. A deo datur ꝯtinentia. ſed petite ⁊ accipietis. tūc autē tribuit̉ quādo deꝰ gemitu interno pulſat̉. Quarto in orto materi ali creſcit viola. de qua dicunt naturales. quā to plus matureſcit. de tanto plus ad terraꝫ cre ſcit. Per violaꝫ intelligit̉ humilitas que fuit ī beata Barbara. quia voluit in vera humilita te libentius famulari xp̄o. qͣꝫ cum faſtū alicui de optimatibus ſeculi eam petentibus matri monialit̓ copulari. Quinto in orto creſcit ruta de qua dicit Iſido. li. xvij. c. vl. Ꝙ muſtela pu gnatura cum baſiliſco comedit rutā ⁊ eiꝰ odo re ſe munit ⁊ ꝟtute. ⁊ pꝰ ip̄ius eſū inuadit ſecu re ⁊ occidit baſiliſcum. Per rutā intelligit̉ de uota oratio. quā beata barbara cōtinue habu it contra demonis temptamēta. qua mediante ſuas ꝟſutias ſuꝑauit. Oratio em̄ ẜm Damaſ. ⁊ aſcenſus mentis in deū. ⁊ plus competit vir ginibus que debēt eſſe mentis eleuate in deum ⁊ ad angelicam cōuerſationē quibus ſunt ſil̓es Et p̄cipue beata barbara ſimilis fuit angel̓ ꝓ pter tria. Primo ꝓpter pulchritudinem. quia angeli ſunt ſpūs multum pulchri ⁊ decori. Sic beata barbara fuit ꝟgo pulchra ⁊ decora. cuiꝰ facies tanta decoratōe exemplabat cordis mū diciam vt de elegātia eius omīs intuens mira retur. cōtextūqꝫ pulchritudinis eiꝰ creator oīm ſigillo ſignauerat caſtitatꝭ. vt d̓r in legēda. Ip ſa em̄ p̄figurata eſt ꝑ adoleſcentulā abiſac. qͥ q̄ ſita fuit dauid ex omībus finibus iſrl̓ ſpecioſa nimis ⁊ iacebat ꝯtinue in ſinu eiꝰ calefaciēs ip ſum. iij. Re. j. Scd̓o ſimil̓ eſt angel̓ ꝓpter ſubti litatem. angeli em̄ ſunt ſubtiles. ita vt deſcēdāt in terrā celo integro remanēte. Sic. b. bar. mu rum penetrauit illeſa. cū ꝓpter deſtructōꝫ ido lorū pr̄ ip̄am vellet gladio iugulare. Iō canit̉ ī ꝓſa. Murū trāſit ⁊ nō ledit Tertio ꝓpt̓finalē vtilitatē. angeli em̄ ſunt cuſtodes hoīs ⁊ mini. ſteriū maximū ī morte ſolēt exhibe̓. ẜm illd̓ lu. xvj. Factū eſt vt moreret̉ mēdicꝰ ⁊ portaretur ab angelis in ſinuꝫ abrae. Ita. b. barbara quā uis deuotis ſuis ẜuitoribus quotidie ſua inter ceſſione ſuffraget̉. maxime tn̄ in extremis duꝫ maior neceſſitas inſtat īpetrādo eis tātā gr̄am vt ſine viatico corꝑis xp̄i. ab hͦ ſeculo nō diſce dant. ſic̄ on̄dit in mercatore. de qͦs. in ſer. j Et E Sermo quā adhuc pluribꝰ oſtēdit. ⁊ qꝛ angel̓ fuit ſb̓li mior. iō in oratōe fuit feruētior. Propt̓ illas eī Aorigeras ꝟtutes q̄ in. b. bar. creuerūt a ſponſo xp̄o eſt orto cōꝑata. Ad hūc ortū ſpecioſiſſimū ꝟgines. vidue ⁊ cet̓e ꝯiugate ꝑgite. ⁊ p̄dictas herbas ꝟtutū colligite. feniculuꝫ vicꝫ ꝑfecte fi dei ⁊ credulitatis. artemeſiā charitatꝭ. roſas ca ſtitatis. violas hūilitatis. ⁊ rutā deuote or̄ois. Eſt em̄ ſūme nccͣia ml̓eribus fides recta in qua cōit̓ plus qͣꝫ viri occupāt̉ ⁊ etiā deuiāt circa ſor tilegia. qͣre p̄ceptū eſt Exo.xxij. ſic̄ hr̄ ī hebreo Sortilegā ne patiaris viuē ſuꝑ terrā. Eſt etiaꝫ nccͣia eis charitas. qꝛ vt frequēt̓ ſunt rixoſe co tra viros. ẜm illud Eccī. xxv. Ml̓er ſi pͥmatū habet.ſ. in domo. ꝯtraria eſt viro ſuo.ſ. in ꝟbis rixoſis ⁊ factis. Eſt etiā ip̄is nccͣia roſa caſtita tis. qꝛ dic̄ ſapiēs. Circulus aureꝰ in naribꝰ ſuis ml̓er pulcͣ ⁊ fatua. Prou̓. xj. Sicut em̄ ſus hn̄s circulū anreū ponit in lutū. ſic ml̓er fatua orna tum pulchritudīs ponit in luxurie lutuꝫ. vt ait glo. lyre. Eſt etiā eis nccͣia viola hūilitatis. ⁊ p̄ cipue ꝟginibꝰ. Qꝛ ẜm augꝭ. meliꝰ eſt hūile con iugiū qͣꝫ ſuꝑba ꝟginitas. Eſt inſuꝑ eis vt il̓ ru tha or̄onis. qꝛ ſunt debiles ad reſiſtendū tēpta tōnibꝰ inimici. ſicut ptꝫ in Eua. Gen̄. iij. q̄ de fa cili ꝯſenſit hūani generis inimico. Quantū ad ſcd̓m ⁊ tertiū eſt notādum. Dicūt naturales ꝙ ſpōſa ſol̓ ſiue ſolſequiū eſt herba quā frigiditaſ noctis claudit. ⁊ ſol̓ calor aperit. Recedēte em̄ ſole claudit̉ ⁊ oriēte iterato aperit̉. Per hanc herbā pͥmo. b. bar. figurat̉. qꝛ eſt ſpōſa veri ſol̓ ieſu xp̄i. quēadmodū ⁊ ip̄e ſpōſam dignatꝰ eſt hāc vocare dicēs. Ueni gͣtioſa ſpōſa mea quaꝫ ꝯcupiuit aīa mea. Oīs em̄ celeſtis hierl̓m te ex pectat vt introeas thronū gl̓e mee. thronū can didatū celeſtiū angelorū. Sicut legit̉ in quadā legēda. Hec igit̉ ſpōſa veri ſol̓ ⁊ ortus delitia rum btīſſima ꝟgo bar. clauſa fuit a pr̄e ſuo dio ſcoro in caritate dei frigido in turri alta. vt ima ginis illiꝰ intuitū cernētibus cūctis p̄cluderet. ita vt vultu claritatis nullus hoīm frueret̉. Et hͦ figuratū fuit in azeneth v̓gine pulcerrīa. de qͣ refert Uincen. in ſpe. hi ſto. Phutifar qui fu it nomīatus in curia pharaonis habuit filiam ſpecioſiſſimā. iō ꝓpter eius pulchritudinē fecit ei pat̓ turrim mirabl̓r ornatā. in qͣ eā cum puell̓ int̓cluſit. Interī aūt vt legit̉ Gen̄. xlj. pharao vidit ſomū qd̓ ſibi ioſeph ſapient̓ expoſuit Id circo tulit rex annulū ſuū in quo lr̄e regie ſigil labant̉. ⁊ tradidit illū ioſeph in ſignū regie po teſtatis. Veſtiuitqꝫ eum ſtola biſſina. Et fecit eū aſcendere currū ſuū. Et ꝑcedente p̄cone cla mare. vt omēs an̄ eum genuflecterēt. Vocauit qꝫ eū ſaluatorē mūdi. ⁊ dedit illi in vxorē Aze neth filiā Phutifari ſupradicti. Et addit Uin cen. vbi ſupra. qͥ de hͦ latius tractat. Ꝙ Ioſeph tꝑe copule veniēte in curru aureo mirifice orna to. quē trahebāt albi equi. ⁊ tunica aurea inq tus. venit vt ip̄aꝫ pꝰ ꝓmiſſuꝫ duceret in vxur Quem cū illa pulcherrima ꝟgo azeneth d̓ m ri inſpexiſſet. eius excellentē pulchritudinēmi rabat̉ interrogās qͥs h̓ eſſet. Tunc dictuꝫ eſt er a miniſtris ꝙ eſſet ioſeph totius regni ſapiens ꝓcurator vt eā peteret in vxorē. q̄ cuꝫ audiſſeꝫ in copulā eius cōſenſit. Spūal̓r h̓ ꝑ pharaoneꝫ celeſtis pat̓ intelligit̉ qͥ verū ioſeph ih̓m xp̄um veſtiuit ſtola alba immortalitatis. ⁊ poſuit ip̄ꝫ in curru ſancte crucis ſuꝑ oēſqꝫ exaltauit. ⁊ de dit illi nomē qd̓ eſt ſuꝑ omne nomē.ſ. ih̓s ſalua tor mūdi. Et clamat ꝑ p̄conem apl̓m ſuū Pau lum ad Phil̓. iij. vt in noīe eiꝰ omne genū flecta tur celeſtiū terreſtriū ⁊ infernoꝝ. Et traxit illā in ſponſam btām ꝟginē Bar. q̄ recte ꝑ azeneth intelligit̉. qꝛ ſicut illa fuit filia gentil̓ diuitis. et ꝓpter ſuā pulchritudinem turri fuit incluſa. ſic iſta fuit filia ſatrape ditiſſimi ⁊ gentil̓. qͥ eam in qͣdam turri ꝓpter ſuā palchritudinem incluſit de qͣ reſpexit xp̄m eſſe ꝓcuratorē totius regni. id eſt mūdi. in thorū eius cōſenſit. cū illumīata a ſpūſancto fidem orthodoxam recepit. Ideo dixit xp̄s. Ortus cōcluſus eſt ſancta Barbari ſponſa mea ſoror mea. ¶ Sermo pͥmus de ſancto Nicolao ep̄o. Taſi oliua pullū lans ⁊ qͣſi cipreſſus in altitudīem ſe ex tollens. Ita ſcribit̉ Eccī. l. Uidemꝰ em̄ in na tura quāto aīal eſt nobiliꝰ tāto eſt liberaliꝰ Sic ꝓbat Pli. in ſpe. na. de aqͥla q̄ eſt regina auiuꝫ. cibū quē p̄dādo acqͥrit ſola nō comedit. ſꝫ alijs auibus ſequētibus liberalit̓ diuidit. Ideo mul te aues ꝓpter hāc cauſam eā ſequunt̉. Myſti ce liberalitas debꝫ eſſe int̓ nobiles huiꝰ mundi qꝛ debent eſſe liberales ⁊ miẜicordes pauperi bus eos alēdo. ⁊ nulli calumniā faciēdo. quem admodū. b. Ioh̓s bap. docuit Luce. iij. dicēs. Nem inē cōcutiatis neqꝫ calūniā faciatis. q. d. ſed pauꝑes nutriatis. Sed heu hic pōt dici de illis hͦ qd̓ ſcripſit Ezech̓.xxvj. Statue tue nobi les in terrā corruerūt. hoc eſt nobiles qͥ tāqͣꝫ co lumne dicunt̉ debiles ſuſtētare. in terrenam cu piditatē deueniēt. ⁊ ſolent pauꝑes dep̄dari. vt verificet̉ de eis illd̓ Ezech̓.xxij. Principes eiꝰ in medio eius qͣſi lupi rapiētes p̄dam. ad enun dendū ſanguinē ad ꝑdendas aīmas. ⁊ auare ſe ctanda lucra. Quis em̄ nunc int̓ nobiles ſequi tur naturā nobil̓ aquile. vt ſua cū alijs egentibꝰ diuideret: certe pauci. īmo ẜm Hiero. Glorioſi ſunt latrones pauperū mer cedē violent̓ depre dantes ⁊ eos depͥmunt atqꝫ necant. vt ſe filios qͦꝫ dicant. Ideo dicit Hiero. ibidem ſanctiul mus vt hr̄ in epl̓a Euſebij. Quid morami duꝫ viuitis cōgregantes filijs vr̄is diuitias. hono res. potentias vr̄as. augētes nobilitatē ⁊ fams S i Sextus vt ⁊ filij veſtri poſſent que feciſtis explere qua tenus cū illis parit̓ ī inferno ampliora patiamī tormenta. Hec ille. Iō talis nō fuit beatꝰ Nico laus qui fuit nobil̓ ꝓgenie. ſicut canit eccl̓a. Cō feſſor dei nicolaus nobil̓ ꝓgenie. nobilior mori bus. Sed fuit ml̓tum liberal̓ more aqͥle. paupe res alendo. captiuos redimēdo. ideo ꝓpter ſuā nimiā liberalitatem oliue comꝑat̉ in verbis pͥ aſſumptis dum dicit̉. Quaſi oliua pullulans. In qͥbus a duobus laudat̉. Quantū ad pͥmuꝫ ab officio miſeratōnis ibi. Quaſi oliua. Secun do a celſitudine contemplatōnis ibi. ⁊ quaſi ci preſſus. De pͥmo eſt notādū ẜm naturales Lu cifer int̓ alios planetas eſt benignior. qͣꝫuis alij inter eos ſunt etiam benigni. qꝛ hoc neceſſe ē vt dicit Albumaſar vt benignitas beniuolētꝭ ſtel le ꝑ p̄ſentiam male remittat̉. ⁊ ecōtra maligui tas maliuole ꝑ p̄ſentiā beniuole tꝑet̉. Spūal̓r ꝑ luciferū ſanctū Nicolaū cōuenit deſigͣri. de qͦ canit eccl̓a. Nobiliſſimis ſiqͥdem natalibꝰ ortꝰ lucifer Nicolaꝰ emicuit. iō more luciferi eſt di gnior in miſerēdo inter alios cōfeſſores. cum ſe pius p̄ alijs inuocat̉. Quia dicit. Ab infantia creuit mecū miſeratio. ⁊ ab vtero mr̄is egreſſa eſt mecū. Nam oībus qͥ eū in ſuis ꝑiculis inuo cant. ſine dubio auxiliado miſeret̉. Refert em̄ nethodiꝰ patriarcha. ⁊ ſil̓r Ioh̓es diaconus. Quadā die cū quidā naute ꝑiclitarent̉. ita cuꝫ achrymis orauerūt. Nicolae faml̓e dei. ſi vera int que de te audimꝰ. nūc experiamur. Dubij em multū erāt de eius miſeratōne ⁊ auxilio Et ox vt oraſſent. qͥdam eis in eius ſimilitudine ꝓpparuit dicēs. Ecce aſſum. vocaſtis me(ſic̄ eti iincantatū eſt hodie) ⁊ ſtatim ceſſabat tēpeſtaſ ⁊ incepit tranquilitas eis lugentibꝰ amare. Cū autē veniſſent ad eius eccl̓am quam nūqͣꝫ vide rant. ſine indice cognouerūt. tunc deo ⁊ ſibi de ua miẜicordi liberatōe gr̄as egerūt. Quod ille diuine miẜicordie ⁊ eorū fidei nō ſuis meritꝭ at tribuere docuit. Iſte nāqꝫ lucifer benigniſſimꝰ ppter ſuā benignitatē comꝑat̉ oliue hic pullu inti. Prīo qꝛ vberrime de ſe fundit oleū. nec in get ꝑcuſſiōe. Quia dicit Pli. in ſpe. na. li. xv j. ꝙ oliua eſt fertil̓ vberrie de ſe fundēs oleū diget ꝑcuſſione ad olei effuſioneꝫ. ſicut hͦ nt minus cauti. Sed tal̓ ꝑcuſſio cedit ad in arboris. ⁊ in damnū ſubſequens. Iſta ietas conuenit beato Nicolao. qꝛ ip̄e fudit pe ſe oleū vberrime miẜicordie pauꝑibus. nec et coactōne ad miſericordiā ſaciendā. ſed tarie dedit. Ideo de ip̄o poteſt exponi il Hiere. xj. Oliuā vberem pulcherrimā. fru fera. ſpecioſā vocauit dn̄s nomē tuuꝫ. Certe perrima fuit hec oliua ⁊ pulcherrima. qꝛ no ſe oleum de ip̄a ꝓceſſit. De quo dicit ſapiens ccci. ix. Oleū de capite tuo nō deficiet; quia in annis adoleſcentie ſtatim fudit de ſe oleū miſericordie abundant̉. ꝑpendens hanc doctrinaꝫ quā Tobias dedit filio ſuo dicēs. Quantū po tes eſto miſericors. ſi multū tibi fuerit abundā trer tribue. Si exiguū fuerit idip̄m libenter im partiri ſtude. Thob̓. iiij. Habuit em̄ ml̓tū btūs Nicolaus. qꝛ magnā copiā diuitiarū parentes ſibi reliquerūt. ideo abundāt̓ tribuit. Sicut re fert Methodius patriarcha. Ꝙ qͥdam cōuica neus ſuus ſatis nobil̓ ad tantā deuenit inopiaꝫ vt tres filias ſuas ꝟgines ob inopiam fornicari conſtituiſſet. vt ſic infami earū comertio aleret̉ Qd̓ cum vir ſanctus cōperit. ſcelus abhorruit ⁊ maſſam auri panno inuolutā in domum eius ꝑ feneſtram nocte clam ꝓiecit. clamqꝫ abſceſſit Mane autē ſurgens hōmaſſam auri reperit. ⁊ deo gratias agens pͥmogenite nuptias celebra uit. Nō multū tꝑus egit ꝙ ille ſecūdo reuerſus maſſam ꝓiecit. ⁊ ille iterū immenſas gr̄as egit. Et decetero ſuꝑuigilare ꝓpoſuit. vt ſciret quiſ ſue inopie ſubueniſſet. Poſt paucos dies du plicatam auri maſſam in domū ꝓiecit. ad cuiꝰ ſonitum ille excitat̉. et Nicolaū fugientem inſe quit̉. taliqꝫ voce alloquit̉ euꝫ. ſiſte parum teqꝫ meo aſpectui nō ſubtrahas. ſicqꝫ accurrens ve locius Nicolaū hunc eſſe cognouit. moxqꝫ hu milit̓ ꝓſtratus pedes eius voluit oſculari. qd̓ ille refugiēs ab eo exegit. ne eum qͣꝫdiu viueret publicaret. Tales oliue nō ſunt mō in md̓o. nec inter ſeculares nec ſpūales. qͥ tam abundanter funderēt oleum miẜicordie. Sed ſunt ſil̓es ole aſtro. De quo refert Iſid̓. li. xvij. ꝙ in folijs ſi mil̓ eſt oliue ⁊ eius folia ſunt latiora. ſed arbor ſteril̓ ⁊ amara. ⁊ talis corpꝰ parū vel nichil nu trit. Sic ſunt certi inter ſpūales qui ſūt ſimiles veris oliuis hoc eſt miſericordibꝰ in diuitijs et forte p̄bendas habēt latiores. ſunt tn̄ oīno ſteri les ⁊ erga pauꝑes amari. nō animaduertentes illud Hiero. de vi. ⁊ ho. cleri. Ꝙ omīs poſſeſſio ſacerdotū elemoſyna eſt pauperū hominū. ⁊ ſi quid vltra neceſſitatem vite poſſederint. nec in elemoſynā pauperū erogauerint furtuꝫ ⁊ ſacri legium exiſtit. deo teſte. ideo ꝙ dānandi ſint in via timendū eſt. Quia refert venerabil̓ epiſco ⁊ pus apiarius de quodā cācellario pariſien̄. no mine Philippo qui multas habuit p̄bendas. ⁊ tamē de his nullas elemoſynas fecit. nec vole bat illa beneficia partim in manus eccl̓e reſigͣre Hic em̄ dū agoniſaret in mortem. monitus fuit vt omīa beneficia p̄ter vnū reſignaret. qꝛ plu ra contra ſalutē tenuerat. tenuit ille ⁊ defūctus eſt. Cum autē epiſcopꝰ Guilhelmꝰ pariſienſis qͥ eum monuerat finitis matutinis orare vellet vidit iuxta ſe lumen ⁊ vmbrā nimis teterrimā. Quod cū cōiuraſſet ait. Ego ſum Cancellariuſ Philippus. Et epiſcopꝰ. Quomō eſt tibi? male inquit. qꝛ damnatus ſum eterna morte. Et ille. Que eſt cauſa tue damnatiōis? reſpondit. Hec D C Sermo ꝙ excreſcentes fructus annuatim cōtra paupe res timide reſeruaui. ⁊ ab oculis eius vmbra e uanuit. Secūdo beatus Nicolaus oliue cōꝑa tur ꝓpter eius florem qͥ eſt ſuauiſſimi odoris qꝛ ẜm Iſi. li. xvij. Oliua flores habet munitos et multū redolentes. Ideo ẜm Pliniū li. xv. c. iij Grana oliue qͣꝫdiu ſunt in arbore non ꝑeunt. et quantodiutius ſunt in arbore tanto meliora fi unt. ſꝑqꝫ nouas vires reaſſumunt. ⁊ difficilius cadūt. ita beatus Nicolaꝰ quaſi oliua fructife ra habuit flores bonorū exemplorū bonū exem plū alijs p̄bēdo. ita vt de ip̄o verificet̉ illud ꝓ pheticū Ozee. xiiij. Erit quaſi oliua gloria eiꝰ. ⁊ odor eius vt libani. Et eſt libanus ẜm mgr̄m li. xiiij. ꝓpͥeta. mons nimie redolentie ⁊ ſumme aromatice. nam ibi herbe odorifere creſcūt. ibi arbores thurifere conualeſcunt. ibi cedri ⁊ cy preſſi. palme ⁊ oliue que omēs odores laudabi les amminiſtrāt. Eſt gͦ merito odor ⁊ fama. be. Nico. cōꝑabilis odori libani. quia ſicut de odo re libani tam ſani qͣꝫ infirmi recreant̉. ſic de bo no exemplo eius tam ſancti qͥ in ꝑpetua manēt ſanctitate ⁊ ſanitate. qͣꝫ homīes qͥ in cōtinua la borant infirmitate ſunt mirifice recreati. ⁊ nul la arbor libani fuit ita gl̓oſa ī odore floris ſicut iſte ſanctus in odoribus exemplorū. Iō pōt di ce̓ illud Eccī. xxiiij. Flores mei.i. exempla mea fructꝰ honoris. quo ad deū ⁊ ad ſanctos. ⁊ ho neſtatio qͣꝫtum ad ꝓximū. Nam de bono exem plo eiꝰ deꝰ honorabat̉. ⁊ ꝓximꝰ edificabat̉ Ab infantia aūt cepit dare bonū exemplū ⁊ vſqꝫ in finem nūqͣꝫ ceſſauit. ita vt dicere pōt cū ſalomo ne Sap̄. viij. Puer ingenioſus erā ⁊ ſortitus ſum aīaꝫ bonā. Cū em̄ mr̄is vbera lactaret du obus diebꝰ ieiunauit in ſeptimana qͣrta ⁊ ſexta feria in his ſeml̓ tm̄ ſuxit. deinde ꝑ totū diē ab ſtinuit. ſic̄ de eo canit̉. Quarta ⁊ ſexta feria ſel̓ ſugebat vbera. Et hoc eſt ꝯͣ ml̓tos qͥ nolūt ieiu nare aſſumētes ꝓ ſe illud Bern̄. qd̓ ad cartuſi enſes dixit. Affligendū eſt interdū corpꝰ ẜ non cōterendū. qꝛ modus in oībꝰ eſt habēdus. putā tes ꝑ hͦ corpori fieri magnā violētiā. īmo dicūt qͥd ꝓdeſt hoī multū ieiunare. nō em̄ pōt hoīem ſanctificare. in quo tn̄ falſe loquunt̉. qꝛ ieiuniū ẜm augꝭ. mentē ſubleuat. carnē ſpūi ſubijc̄. cor contritū facit. concupīe nebulas diſꝑgit. libidi nis ardorē extinguit. ⁊ caſtitatis lumē accēdit. Hec ille. Et certe ſi ieiuniū ad ſanctitatē nō con ferret. nequaqͣꝫ. be. nico. ſpūſancto inſpiratus in infantia ieiunare incepiſſet. Ieiunauit nāqꝫ qͥ adhuc nullū peccatum cōmiſerat. O tu ſtulte peccator inueterate dieꝝ ml̓ta pctā cōmiſiſti. et ꝓ eis ſatiſfacere nō vis dūtaxat vno die.ſ. ſexta feria in hebdomada ieiunare. in qͣ dn̄s ꝓ te ma gnam ſitī ſuſtinuit. felle ⁊ aceto potatꝰ fuit. ſan guinē p̄cioſum fudit. mortē acerbiſſimam ſuſti nuit vt te a morte lib̓aret. Certe ſi nunqͣꝫ aliqd̓ pctm̄ cōmiſiſſes. adhuc feriā ſextā ieiunare de beres ad honorē xp̄i paſſiōis. Quia hr̄ in can̄ de ꝯſe. di. iij. c. ieiunia. Ꝙ ſexta ⁊ qͣrta ferie ſun ieiunāde niſi grādis neceſſitas fuit. qꝛ feria qͣr ta iudas trade̓ dn̄m cogitauit. ⁊ feria ſexta cru cifixus ē ſaluator. Qui gͦ ill̓ diebꝰ nō ieiunau vid̓r cū tradente trade̓ ſaluatorem. ⁊ cū cruciſi gentibꝰ crucifigere. Glo. Hugo.i. crucifixo nō cōpati. Nā ſi nō ieiunat nō vid̓r cōtriſtari de i la traditōe ⁊ crucifixione. ſꝫ potiꝰ eā approbare Audi em̄ tu vorax qͥ nō libent̓ ieiunas. qͥd bea tus Gre. iiij. dial̓. refert de qͦdā monacho qͥ ma gne eſtimatōis habebat̉. Sed tn̄ cū ſe cū fratri bus ieiunare demōſtraret. occulte māducare ꝯ ſueuerat. qd̓ fratres neſciebāt. Veniente auteꝫ egritudine. oēs fratres ad ſe iuſſit ꝯgregari Et illi ſe aliqͥd delectabl̓e magnuꝫ crediderunt au dire. Uenientibꝰ aūt ill̓ cōpulſus eſt tremēs di cere. Qn̄ me ieiunare credebatꝭ vobiſcuꝫ. occul te comedebā. ⁊ nūc draconi datꝰ ſum ad deuo randum. qͥ cauda ſua genua mea ⁊ pedes meos colligauit. Caput ꝟo meū intra os ſuū mittens ſpūm meū ebibēs trahit. Quibꝰ dictꝭ ſubito ex pirauit. Tertio. b. Nicolaꝰ oliue cōꝑat̉ ꝓpter. oleū. de quo referūt certi naturales. Qui oleuꝫ tenuerit in ore. ſuffocare aut ſubmergi nō pote rit. vel ſi ſub aqͣ fuerit ſuꝑnatabit. vt ait Fonti nus in de ſtatu vniu̓ſi. Rō eſt nā oleū ſucceſſiue miſſum aqͣs diuidit. Et ſic ip̄e qͥ ſubt̓ aquā fuit reſpirabit. qd̓ pͥncipal̓r intelligitur de oleo lini. Ait etiam Papias. Si qͥs intra aquaꝫ merſus oleū pͥus in ore incluſuꝫ in aquā emiſerit. clario ra facit q̄ in fundo aq̄ tenent̉. ⁊ patent ocul̓ ſuis facilius. Sic homo qͥ fuerit in aqͥs tribulatōnū ⁊ beatū nicolaū in ore ꝑ inuocatōneꝫ tenuerit. a tribulatōibꝰ abſorbi nō poterit. Itaqꝫ cōfiden ter poteſt dicere illud psͣ. xc. Clamauit ad me ⁊ ego exaudiā eum. cū ip̄o ſum in tribulatōne eri piam eū ⁊ glorificabo eū. Et hͦ ptꝫ de tribus pͥn cipibꝰ ip̄m inuocantibꝰ qͦs de morte ad quaꝫ ꝑ Conſtantinū erāt iudicati lib̓auit. Etiam ſi ali qͥs in aquis maris fuerit. ⁊ beatū Nicolauꝫ in uocauerit ſubmergi nō poterit. Sicut hodie ca tatum eſt. Quadā die tēpeſtate ſeuiſſima qͣſſati naute ceperūt ſanctū Nicolaū inuocare. ⁊ ſtati ceſſauit tēpeſtas. Etiā ſi qͥs btō Nicolao deuo tus fuerit. ſi iam ſubmerſus fuerit viuus ſuper natabit. Et hͦ declarat Ioh̓es diaconꝰ ſub ex emplo. Uir qͥdam nobil̓ rogauit. b. nicolaū. vt ſibi filiū a deo impetraret. ꝓmittēs ad eccleſiaꝫ eius filiū ſuū reducturū. ⁊ ciphū aureū oblatu rum. Filiꝰ aūt naſcit̉ ⁊ ad etatē adultā reduci tur. ciphꝰ fieri iubet̉. qͥ dū ſibi valde placeret ſu is eū adoptauit vſibꝰ. ⁊ aliū eqͥualentē fieri ꝑce pit. Nauigantibꝰ itaqꝫ ad eccl̓aꝫ ſancti nicolai. iubet pater filio vt in illo cipho quē pͥmo fieri fe cerat aquam ſibi afferret. Puer aūt cū aquam F F Septimus vellet haurire. cū cipho in mari cecidit ⁊ ſtatiꝫ expirauit. Pater autē amare flens nihilominꝰ votū ſuum ꝑfecit. Veniens igit̉ ad altare ſecū dum obtulit ciphum. ſed ille tanqͣꝫ ꝓiectus ce cidit de altari. Cum autē leuaſſet ip̄m ⁊ ſuꝑ al tare poſuiſſet iterū longius eſt proiectus. mirā tibus omnibꝰ ad tam grande ſpectaculum. ecce puer ſanus ⁊ incolumis aduenit. pͥmū ciphum ſuis geſtans manibus. Narrauitqꝫ coram omī bus ꝙ quādo in mari cecidit ſtatī. b. Nicolaus affuit ⁊ ip̄m illeſum ẜuauit. Sicqꝫ pater eiꝰ le tus effectus vtrūqꝫ ciphū btō Nicolao obtulit. ¶ Sermo ſecūdus de eodem ꝓ euāgelio diei. Omo quida no bilis abijt in regionem longinquam acciꝑe ſibi regnū ⁊ reuerti. Ita ſcribi tur Lu. xix. Pliniꝰ in ſpe. natu. lib̓. viij. c. v. re fert. ꝙ elephas eſt aīmal magnū in corpulentia qd̓ bene montibus equaret̉. ⁊ tn̄ reſpectu alioꝝ maliū magni corꝑis maxime eſt benignum ⁊ hoīem ſingularit̓ diligit. Nam ſi viderit ip̄m errātē in ſolitudine ne ip̄m terreat aliqualit̓ de via ſe ſubtrahit. ⁊ gradum figit paulatimqꝫ ip ſum p̄cedens viam ei oſtendit. Et ſi draco ei oc currerit ꝓ hoīe defenſando cū eo pugnat ⁊ vi riliter ſe opponit. Myſtice ꝑ elephantē beatuꝫ Nicolaū nō immerito cōuenit deſignari. recte em̄ ſicut illud aīmal eſt magnū ⁊ facit ſe faciliter placabile homībus. Ita. b. nicolaꝰ fuit magnꝰ ẜm generatōem. qꝛ ex diuitibus ⁊ nobiliſſimis parentibus ꝓceſſit. ſicut habet̉ ex legēda vbi le itur. Nicolaus itaqꝫ ex illuſtri ꝓſapia ē ortus Ciuis fuit patere vrb̓. quę vna ex nobiliſſimis licie ꝓuincie ciuitatibus tanto quondā famoſiſ ſima rutilabat quanto ⁊ populoſo frequētaba tur acceſſu. parenteſqꝫ eiꝰ inter cateruas ꝓcerū habebant̉. Fuit magnꝰ ẜm deuotionē. qꝛ vitaꝫ totā ſeruauit in puritate. vt dicere poſſet illud Iob.xxxiij. Mundus ſum ego.ſ. a vitijs car nis ⁊ abſqꝫ delicto.i. peccato obmiſſionis ⁊ im naculatus.ſ. grauibus culpis cōtra deū. ⁊ ini tas nō eſt in me.ſ. peccatū contra proximum. Non em̄ ſe carnalibus vitijs maculauit. nec ali quid de faciendis obmiſit. nec cōtra deum gra ui idolatria peccauit. ſed eam eradicauit. Fuit etiam magnus ꝑ exemplorū oꝑatōnem. ip̄e em̄ abſens adhuc viuēs notabilia fecit miracl̓a. vt in nautis a tempeſtate liberatis. ⁊ tribus pͥnci pibus a conſtantino ceſare incarceratis. iō con uenienter de eo poteſt exponi illud Eccī. xliiij. Ecce ſacerdos magnus qui in diebus ſuis pla tuit deo. ẜm glo. ꝓpter ſui pnīaꝫ feſtinā. qꝛ ad hūc infans incepit penitere qui peccata nō no lit cōmittere. perpendens illud Trenoruꝫ. iij. Sonum eſt viro cū portauerit iugum domī ab adoleſcentia ſua. Et non ſolū ſtuduit place̓ deo ſed etiam homībus benignū ſe exhibe̓. ⁊ amabi lis fieri. ſicut canit̉ de ip̄o. Beatus Nicolaꝰ pō tificalibus infulis decorus talem ſe exhibuit vt ab omībus amaret̉. Ip̄e em̄ paterna benignita te homīes in ciuitate mirrea errantes in idola tria quam diane fecerāt liberauit. ⁊ in viam ve ritatis reduxit. ꝓ eis contra draconē infernalē ſe oppoſuit. Ideo in ꝟbis p̄miſſis nobili homi ni qui debet eſſe benignus aſſimilat̉. cū dicitur Homo qͥdam nobil̓. In qͥbus beatus Nicolaꝰ p̄fcipaliter a tribus cōmendat̉. Prīo a ꝟtuoſa oꝑatōne. ibi. Hō qͥdam nobil̓. Scd̓o a miracu loſa reuerſione. ibi. Et reuerti. Tertio a glorio ſa deceſſione. ibi. Abijt in regionem longinquā De pͥmo eſt notandū ẜm Amb̓. in lib̓. hexa. Ꝙ apes eligunt regem manſuetudine clariorem. h̓ ſi aculeos habuerit. non vtit̉ eis ad vindictam nō em̄ extollit̉ ex hoc ꝙ in regem eligit̉. ſꝫ eſt in ter illas ſic̄ vna ex ip̄is. naturali pietate paſcit eas in hͦ ꝙ in alueari circūit. ⁊ ip̄as ad labores excitat. vt vnaqueqꝫ paſtum ſibi querat. ne ſic in vita deficiāt. ⁊ ob̓ hoc habet circa apes licto res aculeos qui autoritate aſſidua regis ſunt in utiles punientes. vt ait Amb̓. Moraliter per apes poſſunt intelligi ciues ſiue incole ciuitatꝭ mirree. recte em̄ ſicut apes ſine rege errāt. ⁊ hīc inde deuiāt. ſic illi errabāt in fide. quia tota pre dicta regio idolis deẜuiuit. p̄ ceteris nephade diane ſimulachra populus coluit vſqꝫ ad tꝑus iancti Nicolai. Ideo ip̄m elegerūt in regē īmo in medicū animarū ſuarū. ita vt de ip̄is exponi potuiſſet illud. j. Pe. ij. Eratis ſicut oues errā tes. ⁊ cōuerſi nunc eſtis ad paſtorem animaruꝫ veſtrarū. Et bn̄ btūs Nicolaus ꝑ regeꝫ apum intelligit̉. qꝛ ſicut ille eſt mitis ⁊ humilis ⁊ libe ralis. ſic. b. Nicolaus eſt mitis in vitijs remittē dis. humil̓ in dignitatibus nō appetendis. libe ralis in elemoſynis tribuendis. Et illud innuit̉ ī noīe hō qꝛ homo ẜm Ariſto. li. j. ethi. eſt ani mal mite ⁊ manſuetū natura humile. dicitur ab humo quod eſt infinitum elementū. qꝛ eſt miſe ricors ſeu liberale. ẜm illud Lu. vj. Eſtote mi ſericordes ſicut ⁊ pat̓ veſter miſericors eſt. Di co pͥmo ꝙ beatus Nicolaus fuit mitis in vitijs remittendis. Nam iniuriam ſibi illatā ab homī bus malis non ſtatim ſicut ceteri ſancti vindi cauit. ſed tāqͣꝫ homo mitis ⁊ patiens. ita vt de ip̄o exponi poteſt illud Eccī. xlv. In fide inqͥt ⁊ lenitate ip̄iꝰ fecit illū ſanctū. ⁊ elegit euꝫ ex oī carne. recte ſicut apes eligunt regem mitiorem. Cuius mititatē teſtat̉ dn̄s ꝑ ſapientis dictum. In pace inquit ⁊ lenitate ambalauit mecum. et auertit multos ab iniquitate. De eius mititate/ refert Ioh̓es diaconus dicens. Ꝙ qͥdā iudeus vidit beatum Nicolaum virtuoſum ⁊ poten tem in miracul̓ faciēdis. imaginē eius ſibi fieri fecit. ⁊ eā in ſua domo collocauit. ⁊ cū aliqͦ lonB 2 B C Sermo I gius ꝑgeret. ſibi res ſuas cōmendauit dicens. Ecce Nicolae omīa bona mea tibi committo. ⁊ niſi omīa bene cuſtodieris. vltionē de te expe tam ꝟberibus ⁊ flagellis. Quadā die cum ille abeſſet fures veniūt ⁊ omīa ſibi rapiūt. ⁊ ſolam imaginem dereliquerunt. Iudeus autē veniēs ⁊ ſpoliatū ſe videns. imaginem alloquit̉ dicēs Domīe nicolae nonne in domo mea poſui te vt res meas a latronibus ẜuares. cur hoc face̓ no luiſti. ideo ꝓ raptoribus penam lueſ. Arripiēs autē imaginem dire eam verberauit. ⁊ dire fla gellauit. Mira res. Diuidentibꝰ furibꝰ qd̓ ra puerunt. ſpūs dei tanqͣꝫ in ſe verbera excepiſſꝫ apparuit dicens. Cur tam dire ꝓ vobis flagel latus ſuꝫ. cur ita crudeliter verberatꝰ. ecce quō corpus meū luit. Ecce qualit̓ effuſione ſanguīs rubet. ꝑgite cito ⁊ cuncta reddite q̄ rapuiſtis. alioquin omīpotentis dei ira in vos deueniet. ita vt ſcelus veſtrū in mediuꝫ publicet̉. ⁊ quili bet veſtrū ſuſpendium patietur. Ad quem illi. Quis es tu qui nobis talia loqueris? Quibus reſpondit. Ego ſum Nicolaus ſeruus ieſu xp̄i quem iudeus ille ꝓ rebus ſuis quas ſibi tuliſtꝭ tam grauiter flagellauit. Territi ad iudeuꝫ ve niunt. miraculū referunt quid imagini ab eo fe cerat audiūt. ⁊ cuncta reddūt. Sicqꝫ ⁊ latroneſ redeūtⁱ in viā rectitudinis. ⁊ iudeus viā ample ctitur ſalutis. Secūdo btūs Nicolaꝰ fuit humi lis in p̄laturis nō appetendis. non em̄ ad p̄latu ras(ſicut nunc faciūt) aſpirauit. qd̓ ptꝫ ex hoc. qꝛ inuitus eſt ad epiſcopatū electꝰ. nā cū fuiſſet oſtenſus eſſe dignus ep̄ali dignitate ꝑ voceꝫ la pſam de celo ſicut canit̉. O paſtor eterne. o cle mens ⁊ bone cuſtos vſqꝫ dignū ep̄atu nicolauꝫ oſtendiſti tuū famulum. ⁊ ille epiſcopꝰ p̄ foribꝰ eccl̓e excubaret. vt pͥmum venientem eligeret. Cū veniſſet de nomine q̄ſiuit. Ille aūt vt erat humilis ⁊ colūbina ſimplicitate plenus. inclina to capite dixit. Nicolaus vocor ſanctitatis ve ſtre ſeruus. Quem in eccl̓am ducētes in digni tatem ſublimauerūt. licet plurimū renitebat. qͥ ſciuit illud dictū. b. Bern̄. de regiminibꝰ. Nun qͣꝫ in honore ſine dolore. in p̄latōne ſine tribula tōne. in ſublimitate quis pōt eſſe ſine vanitate. ſed licet reniteret̉ fuit tn̄ magnifice ſublimatus Quia dicit̉ in canone. In ſcripturis. viij. q. j. Locus regiminis negandus eſt deſiderantibꝰ. ⁊ offerendus eſt fugientibꝰ. Tertio. be. nicolaꝰ liberalis fuit in elemoſynis tribuēdis. largiter em̄ elemoſynas tribuit. vt habes. sͣ. ẜmone pre cedente. Nam ꝑpendit illud. b. Hiero. dictum quod ponit augꝰ. in epl̓a de morte Hiero. Nēo ſe excuſans dicit non habeo qͥd fratri pauꝑi tri buam. Si veſtimentū vel aliquid vltra extre mam neceſſitatē poſſides. ⁊ pauperi indigenti non ſubuenis. fur es ⁊ latro. Sumus em̄ dile ctiſſimi filij in rebus temꝑalibus ſoluꝫ diſpēſatores ⁊ nō poſſeſſores. quod ſuꝑeſt ſuꝑfluū fra tris eſt indigentis. et ſubdit dicēs. Diceres for te miſer. meum eſt. nam mei hͦ dimiſerūt paren tes. Sed ſi hoc parētes dimiſerūt. quō potuer̄t tibi dimittere quod ſuū nō erat. a quo habuer̄i aut quis dedit eiſ. quid in mundū portauerunt veniētes. quid recedētes defer̄t. Certe qͥd pau perum poſſidemus in die iudicij coram ocul̓ di uine iuſticie vindictā exclamabunt. Qui hꝫ au res audiendi audiat. qͥ mihi credere non vult. heu qͣꝫ grauiter ſciet cū diuitie ſue tranſierūt in egeſtatem. Hec ſunt ꝟba beati Hiero. Iō bea tus Nicolaus diuitias a parentibꝰ ſibi dereli ctas tanqͣꝫ nō ſuis parentibꝰ eſt largitꝰ. ⁊ ſic di citur ip̄e qͥdam ſingularis hō ꝓpter vitiorum pͥmordialem ſubpeditatōem. hoīm ſpēalem in uocatōnem. ſuorū fraternalem ſubuentōꝫ Ip̄e em̄ in pͥmordio etatis ſue cōtra vitia triumpha uit. ideo dicit̉ a nicos qd̓ eſt victor ⁊ laos quod eſt ppl̓s. inde nicolaus qͣſi victoria populi ⁊ vi tiorū. que popularia ſunt ⁊ vilia. qd̓ tamē raꝝ eſt valde in pueris aut adoleſcentibꝰ. quia dic̄ Iſi. in epl̓ari. In ꝑiculoſis ſemꝑ ip̄a adoleſcen tia cannis ꝟſat̉. nunc em̄ fluctuādo diuerſimo de ꝑiclitatur. nūc tumultuādo ad vanitates in numeras incitat̉. Ip̄e etiā. b. Nicolaus ab om nibus xp̄ifidelibus p̄ omibus alijs cōfeſſoribꝰ ſpecialiter inuocat̉. ⁊ nō ab illis ſolum ſed etiā a ꝑfidis iudeis. Ideo refert Methodiꝰ pr̄iar cha. Quidam a iudeo ſummā pecunie mutua uit. ⁊ cū nō haberet fideiuſſorem. ſuꝑ altare ſan cti Nicolai iurauit. qd̓ ⁊ ille cōſenſit. tenente il lo diu pecuniā. iudeus eā poſtulauit. Sed iſte affirmat ſibi tradidiſſe. trahit eum ad iudiciuꝫ. ⁊ iudicialit̓ fecit ſibi iuramentū. veniēs gͦ bacu lum auro impleuit ⁊ iurādo iudeo tradidit di. ꝙ ſibi plus qͣꝫ deberet reddidiſſet. Facto iura mento baculū repetijt. Rediēs autē in quodaꝫ biuio ſomno oppreſſus corruit. quē currus cuꝫ impetu necauit ⁊ baculū fregit ⁊ aurum effudit Iudeus autē hoc audiēs. ꝑterritus veīt ⁊ frau dem vidit. Cūqꝫ a ml̓tis ſuaderet̉ vt aurum ſu meret. noluit. niſi defunctꝰ. be. Nicolai meritis ad vitā rediret. aſſerens ſe ſi hͦ fieret baptiſmuꝫ ſuſcepturū. Cōtinue qͥ defunctꝰ fuerat ſuſcitat̉ ⁊ iudeus baptizat̉. Ip̄e em̄ etiā. b. Nico. ſubue nit ſuis famul̓ ⁊ famulabus tuēdo eos a demo nibus ⁊ collocādo in celeſtibꝰ. Ideo canitur de eo. Btūs Nicolaus iam triūpho potitꝰ vouit ſuis famul̓ p̄bere celeſtia comoda. Dicitur etiā b. Nico. nobil̓ ꝓpter fallacie aut mendacij eui tatōem. mūdicie cōſeruatōꝫ. auaricie deteſtato nem. Solent em̄ boni nobiles eſſe veraces in ꝟ bis. iuxta illud Prou̓. xvij. Nō decent ſtultum ꝟba cōpoſita nec pͥncipem labiuꝫ mentiēs. Itā beatꝰ Nicolaꝰ fuit verus in ꝟbis. ⁊ pōt de eo exponi illud. j. Regꝭ. ix. Eſt vir dei in ciuitate D Deptimus hac nobilis. omne quod loquit̉ abſqꝫ ambigui tate venit. Solent em̄ nobiles eſſe mūdi. qꝛ no bilia aīmalia in locis mundiſſimis cōmorātur. ſed porci in luto delectant̉. Ideo legit̉ in geſtis ph̓orum. Cū qͥdam immūdus coram quodam ph̓o diceret ſe libentiꝰ cum mulieribꝰ qͣꝫ cū phi loſophis cōmorari. ille reſpondit. Et ſus liben tius in ſceno gaudet qͣꝫ fonte ſereno. Et rōe illiꝰ beatus Nicolaꝰ ẜuauit mundiciā. qꝛ ſciuit eſſe ſcriptū Prou̓.xxij. Qui diligit mundiciā ꝓpt̓ verba labiorū ſuorū habebit amicū regem. So lent etiā nobiles eſſe liberales. ſicut refert Sue thonius de Tito imꝑatore qͥ fuit ita liberal̓ ꝙ dixit. nō oportet a cōſpectu pͥncipis quēqͣꝫ tri ſtem abſcedere. Ideo ⁊ de Alexandro legitur. cuidam petēti. vrbē dare p̄cepiſſꝫ. ⁊ ille ſibi nō cōuenire diceret. reſpōdit. nō cōſidero qͥd dece at te acciꝑe. ſꝫ qͥd deceat me dare. Ita. be. nico. fuit liberalis auariciā deteſtando. qꝛ aurum li beraliter expēdit indigenti. Hoc ad pͥmū. Quā tum ad ſecundū cōmendat̉ a gl̓oſa deceſſione. Circa quod notandū. Qn̄ dn̄s terre ꝓficiſcit̉ ī regionem remotā acciꝑe ip̄am in ſuū dominiū ſiue poteſtatē. glorioſe ſolet incedere cum magͦ comitatu. p̄cedentibus cantoribꝰ ⁊ tibicinibus vt homīes regionis ſiue incole eiuſdē vidētes eius glorioſum aduentū. eum cuꝫ gaudio ſuſci piant ⁊ honorēt. Myſtice ꝑ hanc regionē lon quā intelligit̉ celeſtis regio. de qua beatus Bern̄. in ẜmone de ſpūali negociatōe. O regio ſublimis ⁊ plena delitiarū ad te ſuſpiro de val le lachrymarū. Perambula aīma ſpūalē regio nem ocul̓ deſideriorū. ⁊ vide regem ſtipatuꝫ le gionibus angelorū. ſanctorū agminibus orna tum. ſuꝑbos deponentē ⁊ humiles exaltantem ⁊ dic. Beati qͥ habitant in domo tua domīe. hͨ Bern̄. Iſta regio gaudioſa aliquā habꝫ ꝯueni entiam cū india regione q̄ inter omēs regiones orbis ẜm Iſi. li. xv. eſt maior ⁊ opulētior. mul tos habens reges ditiſſimoſ. quorū aliqͥ habēt qͣtuor milia armatorū. Ibi ſunt lapides p̄cioſi. berilli. carbunculi. adamātes ⁊ margarite Ibi (ẜm Pli. in ſpe. na. li. vj.) ſunt homīes qui nec dolore oculoꝝ nec dolore dētiū nec languoribꝰ afficiunt̉. nec ab immoderato calore ſol̓ eorum corꝑa ledunt̉. ſed ab ortu diei vſqꝫ ad occaſum ſtant in calidiſſimis harenis. ⁊ ſolē immobilibꝰ oculis intuent̉. O ſi hoc dicit̉ de terrena regio ne multomagis de celeſti que eſt oīm maxīa re gionū. De hac dicit Bern̄. ꝙ regio celeſtis eſt iam magna ꝙ ſi hoīes a pͥmo homīe vſqꝫ ad vl timum iuſtū ſaluarent̉. adhuc qͥlibet ꝓ ſua ꝑte maiorem locū obtineret qͣꝫ eſt totꝰ md̓s Quod ognoſcens ꝓpheta Baruth eiuſdē. iij. O iſrl̓ qꝫ magna eſt domꝰ dei. ⁊ ingens locꝰ poſſeſſio nis eiꝰ. ibi(ẜm Eſa. xxxij.) ſedebit ppl̓us in pul hritudine pacis. in tabernacul̓ fiducie. ⁊ in requie opulenta. Hec regio celica eſt oīm opulen tior. qꝛ ẜm ꝓphetam psͣ. cxj. Gloria ⁊ diuitie ī domo eius. Et in h̓ac regione ml̓ti ſunt reges. qꝛ omnes electi ⁊ electe ſunt reges ⁊ regine. Iō clamat ad ip̄os deuotus doctor Amādꝰ in ho. ſap. li. j. c. xj. dicēs. O vos celeſtes pͥncipes. O nobiliſſimi reges. o imꝑatores. o filij dei excelſi diuine conſortes nature. Et qͣꝫuis ibi ſunt oēs reges ⁊ regine. tn̄ ibi p̄ omnibꝰ ē rex xp̄s. in cuiꝰ remore ſcriptū eſt rex regum ⁊ dn̄s dominātiū Apocal̓. xix. Et reginarū regina virgo maria. q̄ ẜm Bonauen. mirabilit̓ omniū ſpirituū men tes letificat. ⁊ miro ⁊ ineffabili gaudio omnem beata creaturā inebriat. Quis cogitare poterit quantū gaudiuꝫ generat illa mater miẜicordie regina pietatis ⁊ clemētie? certe nullus excogi tat homo. Ibi ſunt lapides p̄cioſi. ſicut canit̉. Urbs beata hierl̓m. Quia ibi ſunt berilli puriſ ſimi. hoc eſt angeli puri. Ibi ſunt criſopaſſi. ſcꝫ patriarche ⁊ ꝓphete. ẜm quod dicit̉. Criſopaſ ſus tenebras ꝓdit ⁊ lucem celat. Sic patriarche fuerunt in tenebris ⁊ veniente luce defecerunt. Ibi ſunt carbunculi.i. apoſtoli. qui in tenebris lux erant peccatorū ſuis exemplis ⁊ doctrinis Ibi ſunt adamātes.ſ. martyreſ. qui nullo ferro ꝑſecutionū nec igne tribulationū frangi potue runt. ſed ſolo ſanguine hieſu xp̄i. Ibi ſunt mar garite candidiſſime ꝟgines que omnē celeſtem exornant regionem. Ideo dicit Amādus. li. ij. c. ꝓut. s. Ibi ſancti apoſtoli cū ſummo amore ī iudicio reſidēt poteſtate. Ibi cōfeſſores radiāt igneo fulgore. Illic ꝟgines micant niueo can dore. Cui cōſonat cipͥanus. li. de moralitate Il lic inquit apl̓orum chorus gl̓oſus. Illic ꝓphe tarum exultantiū numerus. Illic martyruꝫ in numerabil̓ ppl̓s ob certaminis ⁊ paſſiōis victo riam coronatus. Illic triumphātes ꝟgīes. Il lic remunerant̉ mniẜicordes. Hec Cip̄anus. In hac regione beatitudīs nullus eſt languor. nec vllus dolor ibi. nec capitis ſentiemus dolorem nec corꝑis qͣꝫtūcūqꝫ languorē. Quia abſterget deus omnē lachrymā ab ocul̓ ſanctorū. ⁊ iā nō erit amplius neqꝫ luctus neqꝫ clamor. ſꝫ nec vllꝰ dolor. que pͥma abierūt. Apocal̓. xxj. Ideo dic̄ btūs Augꝰ. in ẜmone de natiui. xp̄i. Ibi nulla erit triſticia. nullus labor. nullus dolor. nulla mors. ſed ꝑpetua ſanitas ꝑſeuerat. Ibi non eſt eſtus ſol̓. ſed omnes electi quotidie reſpiciūt in verum ſolem xp̄m. in quē oēs angeli deſiderāt ꝓſpicere. j. Pe. j. Ad ꝓpoſitum. b. Nico. abijt hodie ꝑ mortē p̄cioſam in illā regionem gl̓oſaꝫ vt acciꝑet eam in ſuam poteſtate. Iō ml̓tū ho norifice ꝓceſſit p̄cedentibus cantoribꝰ. ⁊ hi fue runt ſancti angeli. qͥ cum celeſti armonia aīam ī eandem cū laudibus deduxerūt. iuxta Eſa. lv. Montes ⁊ colles cantabūt coram vob̓ laudeꝫ ⁊ omīa ligna regionis plaudēt manu Per nōB 3 Sermo tes intelligunt̉ maiores angeli vt cherubin ⁊ ſe raphin. ꝑ colles minores angeli. ꝑ ligna regio nis anime ſanctorum. de quibus dicit̉ in psͣ. j. Et erit tanqͣꝫ lignum quod plātatū eſt. In aſcē ſu ſiue in proceſſu anime beati Nicolai montes ⁊ colles cantauerunt ⁊ ligna regionis plauſe runt. ⁊ omnes angeli maiores ⁊ minores. ⁊ om nes anime ſanctorū ei in occurſum veniētes ip ſum cum leticia ⁊ laudibus receperūt. Ideo le gitur in legenda. dum in celum duceret̉. celeſtꝭ cantilena a terreſtribus eſt audita. vt impleret̉ illud Eſa. xxiiij. A finibus terre laudes audiui mus gloriam iuſti. In iſta regione ip̄e nunc ac cepit regnum decoris ⁊ diadema ſpeciei de ma nū domī. In quo iuſti imꝑpetnū viuūt. ⁊ apd̓ dominū eſt merces eorū. Sap̄. v. Et hͦ quantū ad ſcd̓m. Quantum ad tertiū commendat̉ bea tus Nicolaus a miraculoſa reuerſiōe cum dici tur. Et reuerti. Circa quod ſciendū. rex terre ſtris qui obtinet victoriam regnum aliquod ac quirendo. ſolet ẜuis ſuis ⁊ militibus dona lar giflua impartiri. vt eo fortius ad ſibi ſeruiēduꝫ animētur Et hoc legitur in hiſtoria Alexandri magni. qui circūiens mundū multa regna ſibi ſubiugauit. ⁊ quotiēs regnum aut ciuitatem ac quiſiuit totiens militibus ſuis rapinaꝫ tribuit. ⁊ ſic ip̄os ad pugnandū animauit. Et vt in ea dem legit̉ hiſtoria. cum Darius rex ꝑſaruꝫ au diret aduentū Alexandri ſcripſit ſibi de multi tudine perſarū ꝙ harene maris equarent̉ et ꝙ tantū auruꝫ eſſet in perſia vt ſolis vinceret cla ritatem Quod audientes milites alexandri tri ſtati ſunt. Quibus ille. Nolite cōtriſtari nimis in verbis epiſtole huiꝰ. an neſcitis ꝙ canes ml̓ tum latrantes nullum effectum faciunt. Creda mus ꝙ hec epl̓a dicit veritatem. ſed opus ē no bis fortuna ⁊ ſtrenue pugnare cum illis. ⁊ non inuacuuꝫ. quia diuitie illorū compellūt nos pu gnare. Myſtice ꝑ alexandrum intellige̓ poſſu mus beatū Nicolaū. Recte em̄ ſicut Alexāder pugnauit contra hoſtes ſuos ſine terrore quaſi leo qui nō deuiat. Ita beatus Nicolaus cōtra tres hoſtes pugnauit. mūdū. carnē ⁊ diabolū. ip̄oſqꝫ ſine omni terrore ſuꝑauit. ita vt de ipſo exponi poteſt illud Prou̓. xxviij. Iuſtus qua ſi leo confidens abſqꝫ terrore eſt. Et ꝓpter hāc victoriam obtinuit regnū. De quo canit̉. O qͣꝫ glorioſum eſt regnū in quo cū xp̄o gaudēt om nes ſancti amicti ſtolis albis. ⁊ ſequnt̉ agnum quocūqꝫ ierit. Idcirco more Alexandri donat ſuis famulis non aurum vl̓ argentū. ſed celeſte pͥmium. ẜm ꝙ canit̉ de ip̄o. Beatus nicolaꝰ iā triumpho potitus vouit ſuis famulis p̄bere ce leſtia cōmoda. qui toto corde poſcūt eius peti tōnes. Ꝙͣuis em̄ regnat in hoc regno glorioſo tamen reuertit̉ ad ſuos famulos ꝑ oꝑatōnē mi raculoſam eis de ſeruitio ſuo faciēdo recompēſam. Ideo refert Methodiꝰ ⁊ Iohānes ſui dicti. ꝙ qͥdam vir p̄ amore filij ſui ad lr̄as add ſcendum feſtum ſancti Nicolai ſolēniter annua tim celebrauit. Quadam em̄ vice cōuiuiuꝫ pre parans ml̓tos clericos inuitauit. Venit igiti diabolus in ſtatu ꝑegrini vel habitu. elemoſy nam ſibi dari petijt. quod audiens pater filium miſit vt ei elemoſynam portaret imꝑauit. Iuit puer ſed ꝑegrinum non inueniens inſequit ab euntem. Cūqꝫ ad quendā vicum ꝑueniſſet. ap prehendens diabolus pueruꝫ ſtrangulauit. qd̓ audiens pater vehemeūt̓ ingemuit. corpus tu lit ⁊ in thalamo collocauit. cepit p̄ dolore ac pre amore dicere. fili dulciſſime quomō eſt nobis. O ſancte Nicolae heccine eſt merces laboris ⁊ honoris queꝫ tibi diu exhibui. Et cū hec ⁊ alia ſimilia dixiſſet. ſtatim puer quaſi de ſomno eui gilans oculos aperuit ⁊ ſurrexit. Ecce quomō remunerat ſuos ẜuitores. Et hoc qͦ ad tertiuꝫ. Sermo tertius De eodem. ¶ Uer ingenioſus eram. ⁊ ſortitus ſum aīam bonaꝫ. Sa pientie. viij. Ariſto. li. ix. animaliū dic̄ Ꝙ aliqͦ pulli aquile adhuc iuuenes exiſtentes limpide ſolem intuent̉. ⁊ nec oculi eorū lachrymant̉. qͥa ẜm eundem ⁊ ſanctū Amb̓. in hexa. Aquila ip ſa ip̄os iuuenes in vnguem ſuſpēſos radijs ſol̓ obijcit. vt ſic conſueſcāt in iuuentute ſolē intue ri. Moraliter ꝑ pullos aquile poſſunt inielligi adoleſcentuli. Hi dicunt̉ in̄ iuuētute habere re ſpectum ad xp̄um verū ſolem iuſticie. ⁊ vanita tes mundi dimittere. qꝛ bonum eſt viro cū por tauerit iugum domī ab adoleſcentia ſua. Tre no. iij. Et habetur. xij. q. j. Omīs etas ab ado leſeentia in malum ꝓna eſt. ẜm Augꝭ. Ideo de bent parentes more aquile pueros ſuos inſtru ere. Et quō ſint inſtruendi docet doctor egidiꝰ romanus in li. de regimine pͥncipū dicens. Ꝙ a pͥmo ſeptennio inſtruant eos ꝟba.ſ. bona loqͥ ⁊ non turpia. quia iuuenilis etas ad hoc inclina tur. Et vt indicent eis vt relinquant mendaciū ⁊ adhereant veritati que eſt laudabil̓. ẜm Ari ſto. iiij. eth̓. quia dicit poeta. Qd̓ noua teſta ca pit inueterata ſapit. In ſecūdo autē ſeptennio inſtruere debent illos in aliqͥbus artibus. ſcd̓m doctrinaꝫ Cathonis. Cū tibi ſint nati nec opes tunc artibus illos. Inſtrue vt poſſint inope de fendere vitam. Et in hoc ſeptennio ſicut in pri mo ne videant turpia ſunt cohibēdi. quia ſicut non decet eos turpia loqui. ſic nec videre. Ra tionem ponit Ari. vij. Polli. Omīa pͥma ama mus magis. Et ſic q̄ pͥmo inſpiciunt̉. cū maiori ammiratōne inſpiciunt̉. Et hoc magis memo ria retinēt Sed tunc a decimoquarto anno cuꝫ ꝑfectum habent vſum ratōnis docendi ſunt q modo ſint prudentes ⁊ deo ſeruiāt. Quia adoA C III leſcens qui iuxta viam ſuam gradit̉. cuꝫ ſenue rit non recedet ab ea. Prou̓. xxij. Talis bonus pullus ſiue puer fuit beatus Nicolaus. qꝛ pri mo die cum balnearet̉ erectus ſtetit in pelui. in ſignum ꝙ plus ad celeſtia eſſet inclinatꝰ qͣꝫ ad terrena. ⁊ cum attigiſſet annos diſcretōnis. vi tans laſciuias ad eccl̓as ꝓperauit Ideo figura tus fuit ꝑ Tobiam de quo legit̉ Thob̓.j. Cuꝫ eſſet iunior omnibus in tribu neptalim. nichil tamē puerile geſſit in oꝑe Et cum omēs irēt ad vitulos aureos quos fecerūt Hieroboam rex iſrael. ip̄e ſolus fugiebat conſortia ⁊ ꝑgebat in hieruſalem ad templū ibi adorans dn̄m. Hec ⁊ his ſimilia ẜm legem dei puerulus obẜuabat. Ita fecit puerulus Nicolaus. Iō dicit. Puer ingenioſus eram. In qͥbus a duobus comen datur. Primo laudat̉ a nature excellentia. ibi. Puer ingenioſus. Secūdo laudat̉ a grandi in fluentia. ibi. ⁊ ſortitus ſum animā bonā. Circa pͥmum eſt ſciendū ꝙ dicunt naturales ⁊ vidēꝰ. ꝙ arbores que debent fructum ꝓducere opor tet pͥmum flores emittere. ⁊ niſi florem pͥus emi ſerint. abſqꝫ fructu erunt. quia flores ſunt nun cij ꝙ fructus inde ſunt ꝓuenturi. Sic eſt de ho minibus qui comꝑant̉ arboribus. hi ſi in iuuē tute nō habent flores bonorū operū. nec ī ſenio habebunt fructus eius. teſte Cip̄ano in libro d̓ duodecim abuſionibꝰ qui ſic inquit. Fructus non reꝑitur in. arbore in qua flos non apparuit Sic nec in ſenio honorem conſequi poteſt. ſi in adoleſcentia ſua alicui diſcipline nō laborauit. Quia dicit Saluſtius in Iugurtino. Qualis quis in iuuentute cernit̉. talis fructus in ſene ctute ꝑhibetur. Et hoc intelligendū eſt vt fre quent. quia eius oppoſitū in ſcripturis inueni mus. Salomon em̄ in iuuētute fuit bonus dili gens dn̄m. ⁊ ambulans in p̄ceptis patris eius ⁊ petiuit ſapientiā a deo ad regendū ppl̓m ſuū. vt habet̉. iij. Re. iij. Sed cum ſenuiſſet depra uatuꝫ eſt cor eius. ⁊ adamauit alienigenas mu lieres quarū amore idola adorabat. iij. Regū. v. Econtra autē manaſſes in adoleſcentia fuit in conſpectu domī colens idola. ⁊ adorans ea. tantū effudit ſanguinem innoxiū ꝓphetarum. donec implerent̉ hierl̓m platee vſqꝫ ad os. iiij. legu. xxj. In ſenio autem factus eſt bonꝰ con ens peccata ſua. Peccaui inqͥt ſuꝑ numeruꝫ arene marꝭ. vbi hēt̉. ij. Paral̓. xxxiij. Sic nō ſuit de benedicto puero ſancto Nicolao. ſed in lentute ſtuduit floridis ꝟtutibus exornari. ⁊ vſqꝫ ad finem voluit ꝑſeuerare. ita vt dicere ideat. Puer eram ingenioſus. ⁊ ſortitus ſum lima bonam in ſenectute. Pro quo vlteriꝰ eſt otandū ꝙ in pueris ſunt octo ſigna future ꝓ bitatis. que omīa habuit in ſe beatus Nicolaꝰ. Primū eſt puritas mentis ⁊ corporis. quam ſi puer habuerit dignus eſt honore. Id̓o dic̄ La ctantius in li. de falſa iuſticia. Tunc adoleſcen tis ꝑpendis veraciter dignitatem. ſi in facie ve nuſtatem. ⁊ in mente p̄tulerit puritatem. Hanc dignitatem beatus Nicolaus habuit. qꝛ omnē carnalem delectatōnem repreſſit. ⁊ ꝟginalē in tegritatem ꝑfectiſſime cōſeruauit. qꝛ a cōſortio feminarū ſtudioſiſſime declinauit. Ideo dicere potuit illud Thob̓. iij. Mundaꝫ ſeruaui aīam meam ab omni cōcupiſcentia.ſ. carnali. Iō ip̄e figuratus eſt ꝑ Ioſeph qui operi nephario ad quod inſtigauit eum vxor Puthifari. noluit conſentire. Geneſis. xxxix. Ip̄e eſt verus Sa muel qui erat puer bone indolis. ⁊ in tēplo dn̄i in ephot lineo. hoc eſt in veſte mūda iugiter mi niſtrabat. j. Regꝭ. ij. Sed ꝓchdolor in tali veſte puritatis noſtri iuuenes deo non mō non mini ſtrant. ſed quod magis eſt dolenduꝫ in impuri tate luxurie vacant ⁊ ſeruiunt. Ideo vitā ſuam abbreuiant. ẜm quod teſtat̉ Lexus in phiſono mia palemonis. Adoleſcentes luxurioſi ⁊ incō tinentes ſunt breuis vite. ſed pudici naturalit̓ diu viuūnt. Et hoc patet de ſancto Nicolao qͥ fuit pudicus continēs. quare ad ꝑfectam ꝑue nit etatem. Fuit em̄ nō ſolum purus corꝑe. ſed ⁊ mente. quia ſpreuit diuitias mūdi que mentē homīs impuritant. ⁊ peccatis maculant. ſcd̓m illud Eccī. xj. Si fueris diues nō eris immuniſ a delicto. Ideo in hoc ſimilis eſt Paulo apl̓o. qui dicit ad Phil̓. iij. Omnia arbitror vt ſter cora vt xp̄m lucrifaciam.i. habeam illuꝫ in pre mium. Spreuit etiam beatus Nicolaus gloriā mundana. ẜm quod canit̉. Gl̓am mūdi ſpreuit cum ſuis oblectatiōibus. Et in hoc aſſimilatur alijs apoſtolis qui gl̓am mūdi ⁊ omīa alia ſpre uerunt. Ideo Petrus in ꝑſona eorū dicit mat. xix. Ecce nos reliquimus omīa ⁊ ſecuti ſumus te. ideo ſedebit cum eis. ⁊ duodecim tribus iſrl̓ iudicabit. Secundū ſignum pueri eſt honeſta agilitas. de qua dicit Seneca. Iuuenis ad ho neſta agilis. ſignum eſt future ꝓbitatis. Hanc beatus Nicolaus habuit. qꝛ in puericia eccl̓as frequentauit. ſimil̓ in iſto beato Petro ⁊ Io hanni qui aſcenderūt in templū ad horam ora tionis nonā. Act̉. iij. In hoc debemus ip̄m imi tari. quia frequentatio eccleſiarū eſt euaſio tri bulationū corꝑalium et ſpūalium. quod patet Numeri. xvij. vbi legit̉ quandocūqꝫ tribulatō oriebat̉ Moyſes ⁊ Aaron in tabernaculū cur rebant tanqͣꝫ viri dei. ⁊ ad dn̄m ſanctū deuota oratōne clamabant nob̓ in exemplū ꝙ quilibet noſtrum in tribulatōnibus noſtris ad dn̄m cla met. Sed ſunt nōnulli qui valde pigri ſunt ad eccl̓as frequentandas. īmo qd̓ plus eſt diebus dominicis quādo ex p̄cepto ibidem debent eſſe ſe abſentant. ⁊ negocia ſua expediūt. cum tamē mandatū eſt in canone in. c. miſſas. de cōſe. di. j. vbi dicit̉. Miſſas totas die domīco ſeculariB 4 Sermo bus audire p̄cipimus. ita vt ante bn̄dictionem ſacerdotis egredi ppl̓us nō p̄ſumat. qd̓ ſi fecerit ab ep̄o publice cōfundet̉. Glo. i. grauit̓ corripi atur vel excōmunicet̉. Ex iſto canone elicit̉ ꝙ non viſitans eccl̓as ſaltem die dn̄ico audiendo totam miſſam. ſed dimittēdo hoc ex mala ꝯſue tudine peccat mortalit̓. cum nullus debet excō municari niſi ꝓ peccato mortali. vt habet̉. xj. ꝙ j. c. nullus. Tertiū ſignum ꝓbitatis eſt manſue tudo ſeu mititas. Eccī. iij. Fili in māſuetudine oꝑa tua ꝑfice. ⁊ ſuꝑ gloriam hominū diligeris Manſuetudo eſt culcitra nobiliſſima in lecto conſciētie. in quo anima cum deo quieſcit Hāc habuit beatus Nicolaꝰ. qui a iuuētute ſua fuit mitis ⁊ manſuetꝰ. Ideo ab omībus eſt dilectꝰ ẜm quod canit̉. Beatus Nicolaus pontificali bus infulis decoratꝰ talem ſe exhibuit vt ab oī bus amaret̉. Et ſignificat̉ ꝑ Moyſen qui fuit vir mitiſſimꝰ. Nume. xij. Quartū ſignuꝫ eſt ſo brietas que expedit pueris. Ideo dicit apoſto lus ad Titū. ij. Iuuenes ſimilit̓ hortare vt ſo brij ſint. ſic ⁊ beatꝰ Nicolaus cū adhuc rōe non vteret̉ ſpūſancto docente quarta ⁊ ſexta feria ieiunauit. Et hoc ideo vt aſueſceret portare iu gum domī. Quare ẜm Sen̄. melius retinent̉ q̄ teneris etatibus impͥmunt̉. hāc ꝟtutem etiam amare ⁊ tenere debemus. q̄ ẜm Bern̄. nō ſoluꝫ eſt abſolutio peccatorū. ſed extirpatio viciorū nō ſolū obtinet veniā. ſed meret̉ ad gl̓am. nō ſo lum delet peccata p̄terita q̄ cōmiſimꝰ ſed repel lit futura q̄cūqꝫ admittere poterimus. Hec ille Quintū eſt verecundia que tantū cōuenit iuue nibus. qꝛ Ariſto. iiij. ethi. Verecūdia nō cōue nit omni etati niſi iuuenili. ⁊ ſubdit. Iuuenē ve recundū laudamꝰ. Senem ꝟo timidū nullꝰ lau dabit. Et dicit Boetiꝰ Senē veritas. ⁊ iuuenē verecundia vtrūqꝫ bene decorat. Hanc beatuſ Nicolaus habuit nō in ſe tm̄ ſed in alijs. nā ve recundiam Nicola. conuicanei ſui portauit in corde ſuo ei in auro ſubueniendo. ⁊ ꝟginuꝫ in famiam releuando. ideo canit̉ de ip̄o. Pudore bono repletus dei famulus ſumptibꝰ datis ſtu pri nephas ꝓhibuit. Sextū eſt obediētia quaꝫ cōſulit apoſtolus ad Eph̓. vj. Filij obedite pa rentibus veſtris in dn̄o. hoc em̄ iuſtum eſt. Et dicit glo. ꝙ debent obedire in licitis ⁊ hōeſtis Et hoc elucidat Tho. de aqͥno in quolibeto ſuo dicēs. Filij de neceſſitate tenent̉ parētibus obedire in duobꝰ. Prīo in conuerſatōne dome ſtica vt ſi parentes miſerint eos eſſe in aliquibꝰ locis ſollicitos debent adimplere. Scd̓o in his que tangūt moram diſcipline. qꝛ in inſtructōne morū tenent̉ quod eſt ſignū future probitatis. Et poſſet quis dicere quid eſt obedientia? Re ſpondet̉. ꝓprie voluntatis abnegatio. ⁊ diuine voluntatis applicatio. Hanc habuit beatꝰ Ni colaus. qui cum audiret a domīo in euangelio. Niſi quis renūciauerit omnibus q̄ poſſidet er ſtatim Epiphano patre ⁊ Iohanna mr̄e defū ctis cepit cogitare qualit̓ diuitias expendere ad honorem dei. Etiā in ſignum future obedi tie pͥma die natiuitatis ſue cuꝫ balnearet̉ inſti ctu ſpūſſancti ſtetit erectus in pelui. tanqͣꝫ para tus ad obediendū p̄ceptis dei. Septimū ſignū ſi dolet de iniuria parentū. ẜm qd̓ dicit Tulliꝰ Signum honeſtatis eſt lachryma in oculis ad iniuriā factā parentibus ſuis. Hanc habuit. b. Nicolaus. quia cum videret ꝙ iniuria irroga retur deo in membris ſuis.ſ. tribus iuuenibus ip̄os lib̓auit. Refert etiam Iohānes diaconꝰ. qͥdam vir diues meritis.ſ. Nicolai filiū habuit quem adeodatū vocauit ſancto dei. Hic in do mo ſua capellam conſtruēs omni anno feſtum eius celebrabat ſolenniter Et locus ille ſitꝰ erat apud terraꝫ agarenorū. ideo filius eiꝰ ab eis ca pitur. ⁊ in ẜuitutem regis eorū deputatur. Se quenti anno dum pater eius feſtum celebraret ⁊ puer ciphum p̄cioſum tenens regi miniſtra ret. recoluit ſuam captiuitatem parentū dolorē ⁊ gaudia que ea die in domo ſua fiebāt cepit al tius ſuſpirare. quorū ſuſpiriorū cauſam cuꝫ rex minis extorſiſſet dixit. Quicqͥd tuus Nicolaꝰ agat. tu hic nobiſcum manebis. Hanc iniuriaꝫ noluit ſuſtinere beatus Nicolaus. ſed ſubito qͣ ſi ventus vehemens domum concuſſit. ⁊ puer cum cipho rapitur. ⁊ ante fores eccleſie vbi pa rentes agebant ſolennia collocat̉. ꝓpter quod magnū gaudium ſingulis generabat̉. Octauū ſignum future ꝓbitatis eſt. ſi iuuenis a parenti bus exiſtens lōge. anxiat̉. quod eſt ſignū natu ralis dilectōnis. Sic beatus Nicolaus ſciēs ſe longe eſſe a deo in regione diſſimiliiudīs anxia batur cum psͣ. cxix. dicens. Heu mihi qꝛ incola tus meus ꝓlongatus eſt. Ideo de hac anxieta te hodie eſt liberatus. ⁊ celi ciuibus ſociatus. ſi cut patet in legenda. Quodam tꝑe totā ꝓuīciā ſancti Nicolai fames valida ꝑcuſſit. ita vt omī bus deficerēt alimēta. Audiens aūt vir dei na ues onuſtas tritico portui applicaſſe. illuc ſtatiꝫ ꝓficiſcit̉ rogans nautas vt ſaltem in centū mo dijs ꝑ quālibet nauem fame ꝑiclitantibus ſub uenirent. Cui illi. Non audemus pater. qꝛ me ſuratum alexandrie oportet in horrea imꝑato ris nos reddere. Quibus ſanctus dixit. Facite nunc quod dico. ⁊ vobis in dei ꝟtute promitto ꝙ nullam minoratōnem habebitis apd̓ regiuꝫ exactorem. Quod cum feciſſent ⁊ eandem men ſuram quam alexandrie acceperāt reddidiſſēt miniſtris imꝑatoris miraculum referūt. ⁊ deuꝫ in ſuo famulo magnifica laude atollūt. Frumē tum autē ẜm vniuſcuiuſqꝫ indigentiam vir dei diſtribuit. ita vt miraculoſe duobus annis non tantū ad victum ſufficeret. ſed etiā ad vſum ſe minis abundaret. Prefatio Premonitio fratris Iohannis de lapide Cartuſienſis: Sacrarū litterarū humilis ꝓfeſſoris pariſienſis. circa ſermōes de co ceptōne glorioſe virginis Marie ꝑ quen dam Meffreth nuncupatū collectos. de clarans quid in hac materia ſentiendū ac tenendū ſit. notāſqꝫ eiuſdē collectoris aſ ſertiones qͥbus ſancta ⁊ immaculata virgi nis conceptio coinquinari p̄tendit̉. cū qͣli ficatōe atqꝫ cōfutatōne earudem. Uanqua circa pleraſqꝫ materias apud docto res theologos diſputabiles: lice at vnicuiqꝫ abſqꝫ periculo ſenſu ſuo abundare. ⁊ pia ac recta intē tione vel dubitare vel tenere ⁊ tueri opinioneꝫ quam voluerit: circa eas tamen quarum altera pars contradictōnis dinoſcitur eſſe vel contra fidem rectam: aut contra bonos mores. vl̓ pia rum aurium offenſiua. aut contra determinatō nem eccleſie catholice. vel Romani pontificis: nulli phas eſt partem illam ſequi vel defenſare Ꝙ ſi in quibuſdam nondum ab eccleſia vl̓ apo ſtolica ſede determinatis p̄ſertim honorem dei vel ſalutem animarū concernētibus: doctores ſolennes differenter ſentire videantur ambiga turqꝫ cuiꝰ ſit potiꝰ opinioni adherēdū. tutiꝰ eſt vt apoſtolica ſedes conſulatur. ad quaꝫ huiuſ modi dubiorū determinatō pertinet. vt habet̉ in canone. palam. diſtin. xj. ⁊ in canone Nec li cuit. diſtin. xvij. ⁊ in canone frater. xvj. q. j. Et xxiiij. q. j. c. quotiēs. ⁊. c. rogamꝰ. e. q. Sic bea tus Hieronymus expoſitōem Symboli ab eo editam Romano pontifici examinandam com miſit. ita ad Damaſum papaꝫ ſcribens. Hec in quit fides eſt papa beatiſſime quā in eccleſia ca tholica didicimus. quāqꝫ ſemꝑ tenuimus. In qua ſi minus perite aut parum caute aliqͥd for te poſitum eſt: emendari cupimus a te. qui pe tri ⁊ fidem ⁊ ſedem tenes. Poſt cuius quidem ſedis deciſionem nulli licet aliter ſentire aut in dubium reuocare. quin potius ab omnibus qd̓ eius auctoritate ſancit̉: firmius atqꝫ incōcuſſe tenendū eſt. vt habetur in canone. cōſequens. diſtin. xj. Unde temeritatis corripiendi ſunt et increpandi iſtud non obſeruantes. vt habetur in canone. Si decreta. diſtin. xx. vbi ſic dicitur di decreta romanorū pontificuꝫ non habetis: de neglectu atqꝫ incuria eſtis redarguendi. Si vo habetis ⁊ non obſeruatis: de temeritate eſtꝭ corripiendi ⁊ increpandi. Sic etem̄ omnes ſan ctones apoſtolice ſedis accipiende ſunt: tanqͣꝫ ſpius diuina voce petri firmate. vt. xix. diſtin. Sic omnes. Nulli igitur phas eſt vel velle vel poſſe trāſgredi apoſtolice ſedis precepta. vt di cit beatus Gregorius. ⁊ habet̉ in canone Nul li phas. e. diſtin. ⁊ poſt pauca ſubditur in cano ne. Sit ergo ruine ſue dolore proſtratus. quiſ quis apoſtolicis voluerit ꝯtraire decretis. vbi gloſa dicit. Hic videtur ꝙ omnis qui non obe dit ſtatutis Romane ſedis: ſit hereticus. Und̓ ⁊ in textu ſequitur. nec locum deinceps inter ſa cerdotes habeat. ſed exors a ſancto fiat miniſte rio. nec de eius iudicio quiſqͣꝫ poſtea curaꝫ ha beat. qm̄ iam damnatus a ſancta ⁊ apoſtolica eccleſia ſua inobedientia atqꝫ preſumptiōe a qͦ quā eſſe non dubitet̉; ⁊ infra in fine ſic conclu ditur: Sitqꝫ alienus a diuinis ⁊ pontificalibus officijs: qui noluerit preceptis apoſtolicis ob temperare. Hec hactenus p̄miſimus: vt atten dant ⁊ diſcant vniuerſi quid in materia de ſan cte ⁊ immaculate virginis ⁊ matris domī con ceptōne. tenendum credendū ac p̄dicandū ſit. Nam ⁊ ſi fortaſſis cum queſtio ſuper cōceptōe illius ſacrate ꝟginis ꝑ annos plurimoſ in thec logorum ſcholis agitaret̉. quereret̉qꝫ ac diſce ptaretur. vtrum in originali peccato fuerit con cepta: vel an potius ꝑ nullum inſtans illi culpe fuerit ſubiecta. ſed ſpeciali priuilegio ab omni macula p̄ſeruata: nondū aliqua generali ⁊ au tentica deciſione facta. licuerit vel horū ſermo num collectori. vel cuiuis alteri opinari ⁊ tene re quod libuit. tamen poſt autenticas determi natiōes ſuꝑuenientes: nulli amplius licitū fuit nec erit in celum os ponere. ⁊ ea reſpuere vl̓ in dubium reuocare: que tanta fuerint autoritate definita. ¶ Determinauit autē pͥmo Alma pa rens vniuerſitas pariſienſis Anno domīce na tiuitatis. M.ccc. lxxxiij. Mariam matrē do mini ꝑ nullum inſtans vel momentum origina li culpe fuiſſe ſubiectam. ſed ſpeciali priuilegio ab omni macula immunē fuiſſe preſeruatam. Deſipiunt ſane qui huic pie ⁊ ſancte determīa tioni repugnant. Quis enim recte ſapiens du bitare poteſt tot ac tantos viros vita moribus ⁊ ſapientia ꝓbatos. in nomine domī in hac ma teria diffinituros fuiſſe congregatos: Quod ſi ita eſt: quis ſobrie ſentiens. ambigit ip̄ammet veritatem iuxta euangelicam eius aſſertionem in medio eorum extitiſſe? Si enim vbi duo vel tres congregati ſunt in nomine domī ip̄e in me dio eorū eſt: quō abſens eſſe credendus eſt. vbi tot in nomine eius cōgregantur? Quis autē in tantam dementiā labi poteſt. vt ibi errorem cō tigiſſe arbitretur: vbi ip̄a dei ſapientia ⁊ infal libilis veritas in medio fuiſſe ꝑhibet̉: ¶ Defi niuit poſtea atqꝫ declarauit Sacroſanctū Ba ſilienſe conciliū anno videlicet. M.cccc. xxxix doctrinā ita illaꝫ diſſerentem glorioſam ꝟginē dei genitricem p̄ueniente ⁊ cooperante diuini B Premonitio circa muneris gratia ſingulari. nunqͣꝫ actualit̓ ſubia cuiſſe originali peccato. ſed immunē ſemꝑ fuiſ ſe ab omni originali ⁊ actuali ruga. ſanctamqꝫ ⁊ immaculataꝫ: tanqͣꝫ piam ⁊ conſonam cultui eccleſiaſtico. fidei catholice. recte ratiōi. ⁊ ſacre ſcripture: ab omnibus catholicis approbandaꝫ fore tenendam ⁊ amplectendaꝫ: nulliqꝫ de cete ro licituꝫ eſſe in contrariū predicare ſeu docere. Quā periculoſe ſentiāt qui hanc equiſſimam ⁊ digniſſimam ſanctionem calumniant̉. et perti naci ſua rebellione irritam facere contendunt: ip̄i reſipiſcendo diligenter ꝑpendant. Si enim ſynodus iſtius cōcilij in ſpūſancto legitime fue rit congregata: vt plurimi ⁊ boni ⁊ doctiſſimi viri indubitata fide tenuerunt: nec illi calūnia tores nec aliquis verus catholicus dubitat qͥn firma ac rata ſint ⁊ haberi debeant ab oībuſqꝫ chriſtianis obſeruanda: que in hac materia diſ finita ſunt. Cum itaqꝫ ipſi quicquid dicant vel ſentiant. non ſint certi de contrario videlicet ꝙ non fuerit ſynodus illa legitime cōgregata: qͥs nanqꝫ ex eis nouit ſenſum domini aut conſilia rius eius fuit. in approbatōne vel reprobatōne iſtius concilij? certum eſt ⁊ eos ⁊ omnes ſe peri culoſo exponere diſcrimini: qui ⁊ illis diffinito ribus ⁊ diffinitis ꝑ eos ꝑtinacit̓ reſiſtūt. ¶ Ac ceſſit his tandem anno. M. cccc. lxxvj. auctori tas Romani pontificis Sixti quarti felicis re cordatōis: eiuſdem ſingulari gratia preſeruate virginis ſanctam ⁊ immaculatam conceptōneꝫ declarantis. cōmendantis. approbantis. et con firmantis: miſſamqꝫ ⁊ officium ſpeciale de feſti uitate illius mundiſſime conceptōnis inſtituen tis: magnarumqꝫ illarū indulgentiarū partici pes eſſe volentis omēs ⁊ ſingulos qͥ huiuſmo di miſſam ⁊ officium celebrauerint. dixerit. vel interfuerint ip̄o die feſtiuitatꝭ ⁊ ꝑ octauas eiuſ dem: quibus Urbanus quartus ⁊ Martinus quintus alijqꝫ romani pontifices gaudere vo luerunt omnes vtriuſqꝫ ſexus. qui in feſtiuita te p̄cioſi corporis ⁊ ſanguinis domini noſtri ie ſu chriſti ſimilia officia de eodem feſto celebra rent. vel dicerent. aut illis intereſſent. Horum clara ⁊ euidens comprobatio habetur ⁊ ex ea que ab eodem pontifice emanauit bulla. ⁊ ex of ficio per eum inſtituto ⁊ ꝑ bullam approbato ac confirmato. ¶ Huic autētice ⁊ ſolenni declara tioni. commendationi. approbationi. inſtitutōi. ac confirmationi diſſentientes. inobediētes. cō tradicētes vel repugnātes. impie. blaſpheme. ſacrilege. ⁊ in fide male ſapere: īmo heretice cō tra rectam fidem ſentire. cenſuraſqꝫ ⁊ penas ſu perius expreſſas incurrere: nullus verꝰ catho lice eccleſie filius debet dubitare. Neqꝫ ad ex cuſandas excuſatōnes eorum in peccatis. adiu mento eſſe poterunt quecūqꝫ garrule. arrogantes. contentioſe. fallaces. paralogiſtice atqꝫ ſo phiſtice argutie. vel ſcriptura aliqua: cuiuſcu qꝫ auctoritate videat̉ fulciri. Irrefragabiliter enim diffinitum eſt. ⁊ obſtructum eſt os omn in hac materia loquentium ⁊ falſe fingentiū ini qua. Omnis igitur iniquitas opilet os ſuum qm̄ mentita eſt iniqͥtas ſibi. ¶ Pretermittimꝰ multarū aliarum ſollenniū vniuerſitatum co cordes deciſiones. Tacemus p̄terea omniū fe re ſanctarū religionum innumeros deuotos ꝓ feſſores. fide verbo ⁊ opere determīatōes iſtas approbantes ⁊ defendentes. Neqꝫ in medium adducimus cōmendabilem digniſſimum ⁊ ap probatum ſancte matris eccleſie ritum deuotiſ ſimo ac debito cultū hanc ſanctam ⁊ immacu latam ꝟginis conceptōnem ꝑ vniuerſum orbē chriſtifidelium celebrantis ⁊ ſolennizantis. Preterimus deniqꝫ diuina teſtimonia tam re uelationū qͣꝫ mirificarū ⁊ formidabiliū vltionū in aduerſarios huius immaculate conceptiōis deſeuientiū. quibus vtinā terreant̉ qui adhuc inſurgunt aduerſus eam. Terreantur inqͣꝫ reſi piſcant conuertant̉: virgini dent gloriam et vi uant. Quod ſi rebelles facere cōtempſerint: ex urge o virgo p̄clara exurge o pulcherrima int̓ mulieres. quoniam tota pulchra ⁊ omnimode pulchra. tota immaculata ⁊ ſemꝑ immaculata. non cui aliqua macula ablata ſit. ſed que macu lam nullam vnqͣꝫ contraxeris. exurgeo deifici mater domini ⁊ diſſipa inimicos tuos. diffama tores tuos deo odibiles detractores tuos. diſſi pa eos quia bella volunt contra te. fugiant a fa cie tua qui te oderunt. profer in eos ꝓpheticaꝫ. illam ſententiā diuina diſpenſatōe tue dignita ti congruentem: confundant̉ ⁊ deficiant detra hentes anime mee. operiant̉ confuſione et pu dore qui querunt mala mihi. Et iterum: cōfun dantur ⁊ reuereant̉ querentes animam meaꝫ. auertantur retrorſum ⁊ confundantur cogitan tes mihi mala. fiant tanqͣꝫ puluis ante faciē vē ti. ⁊ angelus domini coartans eos. fiat via illo rum tenebre ⁊ lubricū. ⁊ angelus domini perſe quens eos. quoniā gratis abſconderunt michi interitū laquei ſui. ſuꝑuacue exprobrauerūt aī mam meam. Exurgat ⁊ benedictus filius tuus cui te ex conficta in te coinquinatōne dedecori fore pretendere conuincunt̉. Excites illū o vir go beata eiqꝫ dicas: exurge fili iudica cauſā tuā memor eſto improperiorū tuorum eorū que ab inſipiente ſunt tota die. ne obliuiſcaris voces inimicorū tuoruꝫ. Exurge inqͣꝫ aduerſus dolo ſum ⁊ mendacem tui dedecoris compoſitoreꝫ. impropera ⁊ exprobra illi delictum oris ſui cō minatorio illo prophetico edicto: os tuū abun dauit malicia. ⁊ lingua tua cōcinnabat dolos. ſedens aduerſus fratrem tuum loquebarꝭ. ⁊ ad Sermones de cōceptōe uerſus filium matris tue ponebas ſcādalum. hͨ feciſti ⁊ tacui. exiſtimaſti inique ꝙ ero tui ſimi arguam te ⁊ ſtatuam contra faciem tuam. Ex urgant quoqꝫ tecum o immaculata virgo ī ma lignos iſtos blaſphemos ⁊ ſacrilegos aduerſa rios tuos. omēs deuoti tui cultores exurgāt. ⁊ in memoriam eis reducant horrendum illud et ſuꝑuenturum ip̄is niſi reſipiſcant ꝓnoſticum Erubeſcant impij ⁊ deducantur in infernum muta fiant labia doloſa que loquuntur aduer ſus iuſtam iniqͥtatem in ſuperbia ⁊ in abuſione Et iſtud: Imple facies eorum ignominia. et q̄ rent nomen tuum domina. Erubeſcant ⁊ con turbentur in ſeculum ſeculi. ⁊ confundantur et eant. ⁊ cognoſcant quia nomen tibi domina. Sic enim nomen tuum Maria interpretat̉. tu ſola altiſſima in omni terra. Verū quia ſerui tui ſine te nihil poſſunt: da eis virgo ſacrata ꝟ tutem cōtra hoſtes tuos. dignare eos ſic te lau dare ⁊ innocentiam tuam defenſare: vt illud a te mereantur audire: Exultent ⁊ letentur qͥ vo lunt iuſticiam meam ⁊ dicāt ſemper magnifice tur dominus qui volūt pacem ancille īmo ma tris eius. ¶ Ex premiſſis inexpugnabilibꝰ de terminationibus firmiſſima ratōne ⁊ autorita te roboratis. euidentiſſime demonſtratur om nes aſſertōnes collectoris illis contrarias ⁊ re pugnantes: eſſe falſas. erroneas. ſcandaloſas. piarum aurium offenſiuas. ⁊ in fide non ſanas. ⁊ idcirco ab omībus catholice fidei filijs reſpu endas. negandas. damnandas: nullamqꝫ fideꝫ eis penitꝰ adhiberi debere: niſi ad piū ⁊ ꝯtrariū intellectum interpretētur: ⁊ ad honorem ac lau dem virginis reflectant̉. Notatio aſſertionum primi ſermonis. mun diſſimam virginis conceptōnem maculare pre tendentium: cum earū condemnatōne. Ne autē lector incau tus fallatur: ⁊ falſa pro veris ac damnata ꝓ ap probatis ſuſcipiat: Simul enim cōmixta ſūt oportunū fore duximus. vt omēs ille damnate aſſertōnes in pͥmo collectoris ſermone interpo ſite: ſingillatim ſubnotent̉. ⁊ iuxta debitas ſibi conditōnes qualificent̉. Quarum plures inſe runtur ſtatim poſt. B. vbi poſtqͣꝫ p̄miſit diſtin cionem quadruplicis conceptōnis ſubiungit: Be tribus pͥmis conceptōnibus.ſ. eterna. ſemi nis. hominis. hoc feſtum nō celebratur. ⁊ addi tis p̄tenſis quibuſdam ꝓbatōnibus de ſecūda ⁊ tertia: concludit de quarta. ꝙ ad hanc ſcilicꝫ quartā conceptōnem virginis: eſt intētio eccle ſie hoc feſtum celebrantis. ⁊ ad dictorū confir matōnem adducit Iordanum in ſuis poſtillis ꝙ celebrantem hoc feſtum oportet dirigere in tentōnem ad conceptōnem ſpūs. quo beata vir go in vtero ſanctificata fuit: ⁊ non ad primā.ſ. ſeminis que feda extitit. nec ad ſecundaꝫ. quia in illa cōtraxit maria maculam: ẜm ſanctos do ctores. ⁊ ſubdit: Et qͣꝫuis in iſta conceptōe con traxit peccatū originale: tamen ſtatim ⁊ ſi nō in pͥmo inſtanti ꝓpter nature repugnantiam. tam̄ ſubito poſtea eſt ſanctificata ⁊ purgata: ⁊ hͦ tri ceſima quinta die poſt conceptōnem ſemīs Sꝫ tamen voluit Maria illa die hoc feſtū celebra ri potius qͣꝫ. xxxv. ꝓpter tres ratōnes. Ex iſtis ſententialiter colligit̉. pͥmo hec aſſer tio copulatiua: De ſecunda conceptōne ſcilicet ſeminis non celebrat̉ hoc feſtum: ſed celebratur de quarta: ⁊ ad hanc eſt intentio eccleſie hoc fe ſtum celebrantis. ¶ Hec aſſertio falſa eſt et er ronea. impia. temeraria ⁊ damnata. Falſitas qͥ dem eius demonſtratur ex officio quo eccl̓a de eodem feſto vtitur. illud em̄ veram intentōneꝫ eccleſie declarat. conſtat autem ꝙ in officio illo commemoratio ⁊ commendatio ſit conceptōis ⁊ non ſanctificatōnis: niſi inqͣꝫtum ſanctificatio coniuncta eſt conceptōni: ẜm ꝙ dicitur ſctā cō ceptio. Error ex eodem patet: ⁊ ex hoc etiaꝫ: ꝙ aſſerit ſanctificatōnem fuiſſe factam die. xxxv. ⁊ tamen illā die pͥmo videlicet conceptōis ſemi nis celebrari. Impietatem probant diuinitus facte reuelatōnes. quibus cum pia fides adhi benda ſit: aſſertio hec reſiſtit Temeritas p̄ſum ptōnis dinoſcit̉: cum de intentōe eccleſie abſqꝫ aliquo ꝓbabili vel certo indicio iudicat̉. Dam natiōis teſtes ſunt ſuꝑius adducte deciſiones. ¶ Secunda aſſertio qua probare p̄ſumit pͥmā partem p̄cedentis aſſertōnis. dicens. Ꝙ non de ſecunda.: quia in illa nec contrahitur culpa nec infunditur gratia ⁊cͣj. Quāqͣꝫ ſane intelle cta vera ſit: tamen inſufficiens ⁊ inꝑtinens eſt ad ꝓbandum intentum. Non enim ideo feſtuꝫ illius immaculate conceptōnis iſto die celebra tur: quia tunc ablata ſit culpa vel collata ſit gra tia anime illibate virginis que nondū erat crea ta: ſed ideo quia niſi diuina ordinatio ſpeciali p̄ ſeruatōnis prerogatiua obſtitiſſet: in illa mate ria conceptiōis fuiſſet morbida infectio exqua anima poſtea originalem maculam cōtraxiſſet ſicut collector conſequenter dicit de maſſa ter tie conceptōnis. Quia igitur diuina diſpenſa tione iſto die actum eſt. ne aliqua infectio ꝑ tra ductōnem ſeminis tranſiret in carnem virgina lis corporis. ex qua anima virginis culpam cō traheret originalem: ideo eodem die feſtum cō ceptōis beatiſſime virginis ab eccleſia celebra tur. que quideꝫ conceptio licet non formaliter: diſpoſitiue tamen ⁊ quodāmodo effectiue ſan cta dicitur. Vnde conſtat probatōnem illā eſſe B 6 Premonitio circa ſermones inualidaꝫ qua ſic arguere intēdit. ¶ In illa ſecū da conceptōe nec contrahit̉ culpa nec infundi tur gratiā: igitur de ea nō celebratur hͦ feſtuꝫ. Quāqͣꝫ etiam dici poſſet ꝙ ẜm legem cōmuneꝫ ⁊ vbi ſpecialis diuina gratia non p̄occupat. in illa conceptōne diſpoſitiue contrahatur culpa: cuius ſola anima formaliter capax eſt. Tertia aſſertio ſequit̉. in qua dicitur. In tertia ſcili cet conceptōe cōtrahitur originale peccatū ⁊cͣ) Hec aſſertio ⁊ ſi de lege cōmuni admitti poſſit. diuino pͥuilegio non derogando: tamē ſi ad ꝓ poſituꝫ ad conceptōnem virginis extendatur: interimit̉. falſificatur ⁊ damnat̉ ꝑ pͥuilegiū ſpe ciale. Pro cuius clariori intelligentia aduerten dum: ꝙ inter legem cōmunem ſiue ius cōmune ⁊ pͥuilegium ſiue legem pͥuatam. hoc intereſt: ꝙ ius cōmune ad vnam ꝑſonam directum. ad omnes extenditur. vt habetur in canone. Mi ramur. di. lxj. Priuilegium vero eſt principis beneficium contra ius cōmune indultum. Non eſt enim priuilegiuꝫ: niſi aliquid indulgeat ſpe ciale. vt in. c. abbateꝫ. de ꝟ. ſig. ⁊. c. in his. de pͥ uilegijs. Priuilegia itaqꝫ ſunt leges pͥuatoruꝫ: quaſi pͥuate leges. vt in canōe di. iij. priuilegia. vnde ⁊ pͥuilegium dictum eſt eo ꝙ in pͥuato fe ratur. vt dicitur ibidem. Dicūtur autem hic pͥ uati omnes exempti a iure cōmuni. vt ibi notat glo. ⁊ ita lex priuata poteſt dici p̄ferentia vniꝰ perſone ante alias in honore. dignitate. immu nitate vel alio ſimili. Nec tollit̉ pͥuilegium per ius cōmune: niſi de ip̄o mentō ſpecialis fiat. vt de reſcrip Cum ordinem. Qua diſtinctōne le gis cōmunis ⁊ pͥuate diligenter obſeruata: om nes aduerſariorū calūnioſe obiectōnes ſiue ex canonica ſcriptura ſiue ſanctorū doctorū dictꝭ robur ſibi aſſumere p̄tendant: tanqͣꝫ puluis an̄ faciem venti diſpergunt̉. Cū enim adducitur il lud apoſtoli Roma. iij. Omnes peccauerunt: ⁊ egent gl̓a. vel illud. e. v. ꝑ vnū hoīeꝫ peccatū in hunc mundū intrauit: in quo omēs peccaue runt. vel illud Auguſtini de fide ad petrū. Fir miſſime tene ⁊ nullatenus dubites? omnem ho minem qui ꝑ concubitū viri ⁊ mulieris cōcipi tur: cum peccato originali naſci. impietati ſub ditum. mortiqꝫ ſubiectum. ⁊ ob hoc natura ire filium naſci ⁊cͣ. vel aliud eiuſdem aut cuiuſuis alterius ſimile. quod cōmuni legi innititur: ni hil valide poteſt cōtra immaculatam virginis conceptōnem concludere: Cum ꝑ pͥuilegiū ſpe ciale ſit ab iſta lege cōmuni exempta Sed huic reſponſioni ſtatim obſiſtunt virginis detracto res: dicentes hec a nobis in ventum abſqꝫ aliqͣ ratione ⁊ auctoritote eſſe prolata. Quorū licet rebellioni ſatis arbitremur ex ſuperioribus fa ctum eſſe: tamen vt lucidius eorū appareat per tinacia: id ita factum fuiſſe vt diximus: veriſſi mis rationibus comprobabimus. Si nāqꝫ admittere cōuincantur ꝙ vnigenitꝰ dei filius po tuerit ab eterno p̄electam ſibi matrem ſpēalip uilegio p̄ſeruare. ne ſcd̓m cōmunem legem in peccato originali conciperet̉: idqꝫ eum decue rit ⁊ hoc facere voluerit: neceſſario cōcedere co guntur ꝙ ita fecerit: Cum omnia quecunqꝫ vo luerit. fecerit. Non poſſunt reſiſtere quin eum fateāt̉ potuiſſe: ſed id decuiſſe facere aut volu iſſe negant. ideo iſtud ꝓbare conabimur. Inc bitatum nanqꝫ eſt filium dei omnia decere que poteſt: ſi ea facere velit: cum nichil non decens aut inhoneſtum facere poſſit. ⁊ ita quoqꝫ certū eſt cūcta que ip̄m facere decet: velle facere aut voluiſſe: cum in ip̄o ſit omniū ꝑfectionuꝫ pleni tudo. Quo fit: vt ſi eum decuerit matrem a cō muni lege eximere: ꝙ voluerit ⁊ fecerit. ⁊ vice uerſa ſi eam ſpeciali puilegio preſeruare ab om ni macula voluerit: ꝙ eū decuerit ⁊ ita fecerit. Sic autem oſtendemus ꝙ eum decuerit. Decē tiſſimum em̄ erat vt ille qui non ſoluere ſed im plere legem venerat: p̄ceptum de parentū amo re ⁊ honore ꝓ poſſe adimpleret ſcd̓m perfectiſ ſimum gradum. Sed ſi filius dei matrem nō p̄ ſeruaſſet: nec poſſibilem amorem nec cōdignuꝫ honorem ei impendiſſet: cum eam ſi in peccato concepta fuiſſet: quandoqꝫ non dilexiſſet: īmo odio habuiſſet: cum fuiſſet impietati ſubdita. mortiqꝫ ſubiecta. ⁊ ob hͦ natura ire filia. vt Au guſtinus in li. de fide ad Pe. inſinuat. ⁊ apoſto lus eph̓. ij. expreſſe notat. Item cum potuiſſet eam ab iſto dedecore preſeruaſſe: non ſummuꝫ ⁊ poſſibilem ⁊ matri debitum honorem exhibu iſſet. Quod ſi concedat̉: quid blaſphemius in dei filiū dici pōt? Si ꝟo non affirmet̉: ꝯſequēs eſt vt verum ſit quod probare contendimꝰ. Ꝙ p̄terea idem dei filius id facere voluerit ⁊ ex cō ſequenti ſic fecerit: demonſtrat̉ ex maxīo amo re ip̄ius ad eccl̓am ſponſam ſuaꝫ: quam vt pol licitus eſt vſqꝫ ad conſumatōꝫ ſeculi non dere linquet: quā tanqͣꝫ ꝓuidentiſſimus nauta gub nat: quam tāqͣꝫ veritatis magiſter nunqͣꝫ errare ꝑmiſit. vt habetur ex canone. nō turbat̉. xxiiij. q. j. ⁊ cano. Arecta. Permiſiſſet auteꝫ ⁊ adhuc ꝑmitteret eam errare: ſi noluiſſet matrem ſuar immaculatam p̄ſeruare: quam eccl̓a eum p̄ſer uare voluiſſe ⁊ p̄ſeruaſſe ꝑ celebratōꝫ eiuſdem conceptōnis teſtat̉. Eccleſiam dicimus maior ⁊ deuotiorē partem totius populi xp̄iani. In dignum eſt etem̄ putare ſolos illos paucos vir ginis aduerſarios ſane in hac materia ſentire ⁊ eccl̓am facere. Omnes autē alios incomꝑabiū ter plures ⁊ in altiori gradu ꝑfectiōis errare. Accedit ⁊ alia ratio ſatis euidenter ꝓbans qd̓ intendimus. Non enim decuit ꝙ vnigenitꝰ dei filius rex regum ⁊ dominꝰ dominantium regni celeſtis imperator: cuius imperiū multiplicabi tur ⁊ cuius regni non erit finis: minorem hone 4 de Conceptiōe Marie Vgi. rem impenderet regine celorum ⁊ eterni impe rij imperatrici non modo ſponſe ſpūali ſꝫ ⁊ ma tri ſue naturali qͣꝫ imꝑator terrenus imperatri ci cōiugi ſue. voluit autem imꝑator terrenꝰ im peratricem non ſic ſubiectaꝫ eſſe legibus vt nō eiſdem pͥuilegijs gauderet quibus ⁊ ip̄e qui le ibus ſolutus eſt. vt habetur. ff. de le. ⁊ ſe. con. l. pͥnceps. vbi ſic lex dicit. Princeps legibus ſo lutus eſt. Auguſta autem licet legibus ſoluta non eſt: pͥnceps tamen eadē illi pͥuilegia tribuit que ⁊ ip̄e habet. Aut igitur celeſtis imperatorꝭ reuerentia. pietas ⁊ clementia in matrem a ter reno ſuperat̉. Aut fateri neceſſe eſt eadem ip̄m matri pͥuilegia cōtuliſſe que ⁊ ip̄e habuit. quo rum ſaltem ip̄a capax fuit: quemadmodū ⁊ hu ius pͥuilegij p̄ſeruatōnis ab originali capaciſſi ma fuit. ſi ⁊ inquantū ei filius conferre voluit. Cum itaqꝫ pͥmum omnino impium cenſeatur: neceſſario ſecundū admittitur. vt ſcilicet matri illud contulerit priuilegium. Pro quarta aſſertione introducitur Iordanꝰ dicens. Ꝙ celebrātem hoc feſtum oportet diri gere intentōnem ad conceptōem ſpiritus ⁊cͣ j. huius doctoris ⁊ cunctorum in hoc ſecuꝫ con cordantium auctoritatibus. derogatur auctori tate ſuperiorū diffinitorū. Nō enim poteſt au ctoritas inferioris derogare vel p̄iudicare au ctoritati ſuꝑioris: ſed potius econtra. Magis nanqꝫ ſuperiori obediendum eſt qͣꝫ inferiori. et ita plus deo qͣꝫ cuiqͣꝫ alteri: cōteſtantibus Pe tro ⁊ apoſtolis. vt in actibus apoſtolorum ſcri bitur. ⁊ habetur in canone. Si dominꝰ. xj. q. iij. ⁊. c. qui reſiſtit. ⁊ di. viij. que contra. poſt deuꝫ autē. apoſtolice ſedi ⁊ eccleſie romane. vt in ca none p̄ceptis. di. xij. ⁊ di. xciij. obedientiā. Sic quoqꝫ magis ſemper aſſentiendum eſt auctori tati ſuperioris ⁊ illi plus obtemperādum qͣꝫ in ferioris cuiuſcūqꝫ. Cū igitur apoſtolica aucto ritate doctorum ſcripta ⁊ opuſcula approbētur ⁊ reprobēt̉. vt habetur in canone. Si romano rum. di. xix. nullius doctoris auctoritas. ſedis illius auctoritati p̄ferenda eſt vel coequanda. vnde nec aliquaꝫ ei p̄iudicare poſſe manifeſtū eſt. ¶ Quinta aſſertio ſubditur cuꝫ dicit̉(⁊ nō ad pͥmaꝫ ſcꝫ ſeminis: que feda extititj. Si aſſer tio hec loquat̉ de feditate cuiuſcūqꝫ culpe: fal ſa. erronea. ⁊ damnata eſt. ¶ Sexta additur. nec ad ſecundam quia in illa contraxit maria maculaꝫ: ẜm ſanctos doctores ⁊cͣ. j. Hanc aſſer tionem eſſe falſam. erroneam. blaſphemā. ex ecrabilem ⁊ damnataꝫ tanqͣꝫ hereſim ſapientē: ſuperius adducta demonſtrant. Neqꝫ pōt au ctoritate quorūcūqꝫ doctorum quantūcūqꝫ ſan ctorum ſuſtineri. ſaluari. aut verificari. Nam ſi tales quicūqꝫ fuerint nunc vitam in humanis agerent: ⁊ illam aſſertōnem defendere conaren tur: ſancti non eſſent: nec ſancti vnqͣꝫ fierent: niſi ab iſto errore reſipiſcerent. Neqꝫ credendum eſt aliquem eorū iſtam aſſertōnem duꝫ viueret ſuſtinere voluiſſe: ſi tanta auctoritate ꝓ tunc ſi cut nunc damnata fuiſſet. ¶ Sequit̉ ſeptima dicens. ¶ Et qͣꝫuis in iſta conceptōe cōtraxit pec catum originale. tamen ſtatim ⁊ ſi nō in pͥmo in ſtanti ꝓpter nature repugnantiam: tamē ſubi to poſtea eſt ſanctificata ⁊ purgata: ⁊ hoc trice ſima qͥnta die poſt conceptōem ſemīs. Hec aſ ſertio eadem ſententia qua ⁊ p̄cedens damnat̉ Et qꝛ poſſet qͥs obijciendo q̄rere: cū de ꝯceptōe facta triceſima qͥnta die hoc feſtū celebret̉: cur gͦ non celebrat̉ eadem. xxxv. ſed potiꝰ pͥma die ſcꝫ conceptōnis ſeminis? Huic queſtioni reſpō det aſſertio octaua que dicit. ¶ Sed tam̄ voluit Maria illa die hoc feſtum celebrari potiuſqͣꝫ tricefima qͥnta: ꝓpter tres ratōes ⁊cͣj. q̄ aſſerto pͥmo friuola ⁊ p̄ſumptuoſa eſt quo ad intentōꝫ aſſerentis ſomnians marie volūtatem eſſe talē: cum de illa nullā habeat certitudinem vl̓ ex ſcri ptura vl̓ ex reuelatōe. de ſcriptura dubium nō eſt. Neqꝫ em̄ credi poteſt ꝙ illa gl̓oſa ꝟgo dif famatoribus ſuis. ⁊ detractoribꝰ ſue fame ⁊ ho noris. voluntatem ſuam reuelauerit.ſ Aſſertio nona ponit̉ poſt. D. vbi dicitur. ¶ Si cut ip̄a hodie in ſua conceptōne a peccatis ori ginalibꝰ eſt mundata: ita ⁊ ip̄a hunc diem colē tibus impetrat mundiciā peccatoruꝫ j. Hec qꝛ aſſentit ſexte aſſertioni: eadem ſententia qͣ ⁊ il la condemnat̉. ¶ Decima ⁊ vltima aſſertio in ſerit̉ poſt. F. in tertio de celebrantibꝰ hūc diem vbi dicit̉. Lrecte ſicut ab originalibus lib̓ata oc caſionem accepit gaudij: ſic illis qui hoc feſtuꝫ hodie recolūt. ſubuenit in omnibus neceſſitati bus ⁊cͣj. Hec cōcordat cū p̄cedenti. ideo eadeꝫ condemnatōe digna. Sicut em̄ q̄ nūqͣꝫ fuit ma culata originali culpa. nūqͣꝫ fuit ab illa munda ta: ita q̄ nunqͣꝫ fuit capta vel vincta ſed preẜua ta ne caperet̉ vl̓ vinciret̉: nūqͣꝫ fuit lib̓ata Mi racula que collector circa fructus ꝓmiſſos hoc feſtum celebrantibꝰ inducit. euidens philoēt te ſtimoniū digne condemnatōis ſupradictarum aſſertionū. Que etiā miracula ſicut recte pie et humilit̓ ſentientes de hac ſancta ꝟginis conce ptiōe in vera fide cōfirmāt: ita monet ſifficient̉ oēs arrogant̉. ꝑtinacit̓. erronee. ⁊ in pie ſapiē tes: vt ab errore reſipiſcāt. Qd̓ vt f aciant: velit ip̄a btīſſima ꝟgo cuiꝰ ſancta ⁊ ī naculata cōce ptio ſit bn̄dicta in ſecula ſeculrū Amen. Notatio aſſertionum Secūdi ſermonis. Aſſertio Prima ſecū y di ſermonis ponitur ſtatim poſt principiū. vbi dicitur: Hec igitur ſcilicꝫ Anna tempore gra tie veniente concepit in ſe humidiſſimam virgi nem Mariam. humidam in gratijs. nō in conB Premonitio circa cupiſcentijs: qͣꝫuis non ꝓtunc: tamen poſt aīme cum corpore vnionemj. Huius aſſertōnis vlti ma pars falſa eſt ⁊ erronea atqꝫ damnata vt ex ſuperioribus conſtat. Non enim poſt vnionem anime cum corpore. ſed verius in ip̄a vnione: nulla preexiſtēte in corpore vel anima ip̄ius in fectōne vel macula. ¶ Secunda aſſertio inducitur ſtatim poſt. K. vbi poſtqͣꝫ collector ſuperius premiſerat ſenten tiam aliquorū doctorum tenentium immacula tam virginem eſſe conceptam abſqꝫ labe pecca ti originalis: dicit: ¶Sed cōtra hoc eſt quaſi to tus cetus ſanctorum doctorū ipſam ſic̄ ⁊ alios homines in peccato originali conceptam aſſerē tes. ⁊ ad huius aſſertōnis confirmatōnem ad ducit Auguſtinum ⁊ quoſdam alios doctores qui ita ſentire videntur. ¶ Quantū aduerbium quaſi in iſta aſſertione diminuat: ad preſens nō eſt curandū. Quantuſcūqꝫ etiā iſte cetꝰ doctoꝝ ſctōruꝫ fuerit: nunqͣꝫ tamen ad diffiniendum in hac materia ſimul fuit congregatus. vnde nec aliquid autentice in hac materia determīauit. id autem quod ſingillatim vnuſquiſqꝫ eorum apud ſemetipſum ſua exiſtimatōne ſenſit: nul lum ſuperioribus diffinitiōibus affert preiudi cium. Adhuc etiam: ſi(vt in ſuperioribus ex preſſum eſt) nunc hic eſſent: aliter ſentirent: vl̓ ſancti non eſſent. Quod preterea adducit colle ctor ex politicis Ariſtote: contra ſeipſum ducit Nuſqͣꝫ enim illa turba ſimul collecta iudicauit neqꝫ vnus vel duo. ſed plures doctiſſimorum bonorūqꝫ virorū ſolennes cetus contra ſuaꝫ di ſperſam turbam iudicauerunt. ¶ Tertia aſſer tio collectoris quā immediate predictis copu lat eſtimatiua eſt. dicit enim. ¶ Et hoc etiaꝫ ma gis vt eſtimo cedit in laudem dei. Hāc eſtima tionem falſam eſſe: ſepe nominate ſanctōes pro bant. vnde ⁊ ſimilitudo qua probare nitit̉ ſuaꝫ eſtimatōnem: non plus qͣꝫ eſtimatio ſua valere poteſt. ¶ Declinat tandem exagitatꝰ collector ab extremis. ⁊ confugium ſibi in medio eligit: cum ſtatim poſt. L. ſubiungit: Sed quia dicit Ariſto. medium in omnibus eſt laudabile. ne ideo videar ad vnam partem magis qͣꝫ ad aliā declinare: volo cū ieſu per mediū illoꝝ ire ⁊cͣj. Ꝙuis(vt tactum eſt in premonitiōis exordio) in quibuſdam materijs liceat vnicuiqꝫ ſuo ſen ſu abundare. ⁊ tenere alterum extremoꝝ quod libuerit: vel neutraliter ⁊ pie dubitare: in alijs tamen ibidem ſpecificatis ⁊ maxime in autenti ce deciſis: non licet alicui quod damnatum eſt approbare: vel dubitando ad medium confuge re. Dubius nanqꝫ in fide infidelis eſt: vt habet̉ extra de herrticis. in pͥnci. ⁊ ita in his que ad fi dem pertinēt: nullus titubare debet. vnde cir ca canonem. xxiiij. queſti.j. aperte. notat glo. titubantem in fide: eſſe hereticum. In hac ira qꝫ materia que poſt factas ſaltem deciſiōes ad fidem pertinet: non laudabile ſed damnabl̓e eſt medium. ⁊ per illud ire: nō eſt aliud qͣꝫ ad dam nationem ⁊ interitum tendere ⁊ peruenire. Firmiſſime igitur credendum ⁊ nullatenꝰ du bitandum eſt: Mariam digniſſimam dei ma trem nulla vnqͣꝫ macula fuiſſe infectam. q̄ cum filio ſuo ſit in eternum benedicta. ¶ Notatio aſſertionum Tertij ſermonis. 5 In tertio ſermōe col lector relicto medio ad quod confugerat: reuer titur ad extremum condemnatum. In princi pio nanqꝫ inducit proprietatem apis: ⁊ ex illa circa. B. concludit hanc primam aſſertionem. Et exqͦ inquit doctores tradunt virginē ma riam in peccato originali cōceptam: decens fu it vt eam altiſſimus ab ip̄o mundaret anteqͣꝫ in ea habitaret. ⁊ ad huiꝰ aſſertōis comprobatē nem adducit figuram ex quarto Regū. x. de re ge Ioas ⁊cͣ. Hec aſſertio confunditur ex nulli penſione eorum que ſuperioribus deciſionibꝰ aduerſantur: a quibuſcunqꝫ doctoribus prola ta vel ſcripta fuerint. Vnde ⁊ figura adducta: inpertinens eſt ad propoſitum. Secunda aſſertio ſubiungitur in applicatiōe figure ad propoſitū collectoris ꝓbandū cū d̓r: ꝙ Eua cuiuſlibet hominis naſcentis corpus violauit per peccatuꝫ: ita vt quilibet dicere po teſt cum propheta: ecce enim in iniquitatibu conceptus ſuꝫ j. Erroneus ⁊ falſus intellectus huius aſſertionis ex ſuperioribus patet. Quā qͣꝫ enim de lege cōmuni ita fieri debuerit: tamē quia talis lex non preiudicat neqꝫ derogat pri uilegio ſpeciali: quo immaculata virgo exem pta fuit ⁊ immunis preſeruata. ideo contra eaꝫ nihil facit. ¶ Tertiam infert cum dicit: Ide neceſſe fuit virginē purgari ⁊cͣj. Ꝙ falſa et im pia hec ſit: ſuperius dicta demonſtrant. Non enim neceſſe quin potius impoſſibile fuit eam purgari: in qua nihil purgandum vnqͣꝫ inuen tum eſt. vel ante anime eius infuſionem. aut in ip̄a infuſione. vel poſt ip̄ius infuſionem. Fa ſiſſimo igitur ⁊ damnabili preſuppoſito innitiſ hec aſſertio. ¶ Quartam ponit circa iniquam ⁊ errone confictam thematis diuiſionem: cum dicit. In quibus principaliter tria deſcribun tur. Primo expiatio culpe precedentis j. Huiꝰ aſſertiōis. ſiue autor ſiue defenſor quia maximi piacali reus eſſe cōuincitur: ſanctam ⁊ ſemper immaculabileꝫ virginem aſſerens piaculi qua doqꝫ maculam contraxiſſe. ideo ſeueriſſima ex piatione ip̄e cū ſua aſſertōe dignꝰ iudicat̉. Sermones de cōceptiōe Pro quinta aſſertōne introducit circa C. ex Plinio ꝓprietates taxi ⁊ vulpis. ⁊ eas ad pre tenſam pernicioſiſſime aſſertionis ſue declara tionem adaptando: per taxum dicens intelligi dei filium. qui fecerat ſibi habitaculum in me dio terre. id eſt in beata virgine ⁊cͣ. infert hanc aſſertionem. Sed hoc ſciens vulpes inferna lis: proiecit ibi fimum originalis culpe ⁊cͣ. F O abomīabil̓. execrabil̓. anathematizabil̓. bla phema. deteſtabil̓. maledica imo veriꝰ maledi cta ⁊ diabolica comparatio. ⁊ ex ea inducta aſ ſertio. que non pullulauit nec creuit vn̄qͣꝫ ī ani mo cuiuſcūqꝫ catholici doctoris ⁊ fidelis xp̄ia ni: ſed in corde blaſphemo ⁊ diabolico. in quo ⁊ ſi fortaſſis euangelicus ille pater familias ſe minauerit bonum ſemen: tamen inimicꝰ eiꝰ dia bolus dormientibus hominibus ſuperſemina uit ſciſmatica illa zizania. que abſqꝫ vlla dubi tatōne(iuxta infalſificabilem diuine veritatis aſſertōnem) in tempore meſſis colligentur. ⁊ in faſciculos cum ſuis ſatoribus atqꝫ agris alliga buntur ad comburendum. Que enim querens apoſtolus conuentio chriſti ad belial. nullaꝫ fo re ſibi voluit reſponderi. aduerſus quem virgi nis noſtre īmo chriſti detractores hanc con uincunt̉ fateri conuentōem eſſe factam: vt chri ſtus in electo ſibi digniſſimo ⁊ ab eterno preor dinato habitaculo ceſſerit maledicto belial vul pi illi infernali: poteſtatemqꝫ tradiderit pͥmum rix in eo ſibi fimoſum ⁊ aptum manſioni ſue locum preparandi: ac poſſidendi primitiaſqꝫ ſuas in ibi celebrandi. ⁊ ita contra eiuſdem apoſtoli ſb̓ equentem ſententiam: conſenſum fuiſſe ſacra tiſſimo dei templo cum demonibus idolorū pͥn cipibus. quod longe abſurdius eſt: qͣꝫ ſi cū ido lis ſolis. Quo fit vt etiam concedere cogant̉: di uinum illud beatiſſime virginis tabernaculum rius extitiſſe demoniorū execrabile delubrū: qꝫ dei filij ieſu chriſti factoris ſui venerabile tē plum. Quod ſi admittatur: neſcio ſi quid ne lius cogitari. impius dici. diſſonantius recte fidei ſentiri. ⁊ pijs auribus abominabilius poſ ſit audiri. O indignum facinus. flagitioſuꝫ ſce lus. ineffabile nephas: vix habens nomen ſue npietati congruum. Tale quid enim. ſi de ma dalena. vel thaide. aut Afra. vel alia qualibꝫ famoſa. vulgari. proſtituta omniqꝫ turpitudini dedita meretrice. poſt libidinis ſue expletōneꝫ ab errore ad dominū cōuerſa diceretur: non in um fortaſſis diceretur. De matre auteꝫ di niſſima vnigeniti filij dei: hoc cogitare. dicere vel ſentire: inexcuſabilis impietas ⁊ damnabi lis blaſphemia eſt. ¶ Decidant igitur defenſo res huiuſmodi aſſertōnis a cogitatōibus ſuis. ẜm ml̓titudīem impietatum eorum expelle eos quoniam irritauerunt te domine. precipita do mine ⁊ diuide linguas eoruꝫ. quoniam tu vidi diſti iniquitatem ⁊ contradictionem ipſorum in eccleſia ſancta ciuitate tua. Dilexerunt enim maliciam ſuper benignitatem. iniquitateꝫ ma gis qͣꝫ loqui equitatem. dilexerunt omnia. ver ba precipitatōis. lingua doloſa. Propterea tu deus deſtruas eos in finem. euellas ⁊ emigra re facias eos de tabernaculis ſuis ⁊ radiceꝫ eo rum de terra viuentium: niſi ab improba. iniu rioſa. ⁊ pertinaci aſſertōne ac defenſione deſi ſtant. ¶ Confirmat aſſertōnem cum additꝭ ẜm doctores: que confirmatio iam dudū infirma ta ⁊ confutata eſt. ¶ Sextam concludit āte D dicens in quo ſcilicet fimo originalis culpe om nes homines concipiunt̉. ⁊ ſtatim poſt D. ad ducit teſtimonia doctorū Auguſtini Gregorij ⁊ Anſhelmi. Quid de hac aſſertōne ſentiendū ſit: iam patuit circa ſecūdam ſuperiꝰ inductaꝫ. quantum ꝟo valeant teſtimonia adducta: ha betur circa primam Hoc vnū circa ea q̄ Anſ helmo aſſcribit. ſciendum eſt: hec falſe ⁊ confi cte ſibi attribui: vt doctor ſubtilis teſtatur Nō enim ab Anſhelmo conſcripta ſunt: ſed ꝑ quen dam reprobum atqꝫ malignum infernalis vul pis filium ſcriptis eius inſerta. vt euidenter pa tet antecedentia ⁊ ſequentia legentibus ¶ In fert ſtatim poſtea hanc ſeptimā. ¶ Ideo inquit ab ea ſcilicet matre domī: neceſſe fuit hūc fimuꝫ ſiue maculam purgari ⁊cͣ j. quam ſubſequēter declarare conatur per duo exempla. In fine pͥ mi iterum falſe ⁊ iniurioſe Anſhelmum pro te ſte inducens. ⁊ circa finem ſecundi ſententiam huius aſſertionis concludens. Hec omīa quia cum tertia ⁊ quinta aſſertionibus conueniunt: eandem cum ipſis reprobatōnis ac condemna tionis ſententiam incidunt. ¶ Octaua induci tur poſt. D. verſus finem vbi dicitur. ¶Et ille fuit chriſtus: qui ſolus in mundum ſine macu la eſt ingreſſus. ⁊ hanc confirmat collector te ſtimonio beati Gregorij. xj. moral̓. ⁊cͣ. In qua ſi ſolus excludat ceteros omnes tam maſculini qͣꝫ feminei ſexus homines vt pretendere vide tur: falſa ⁊ damnanda eſt: vt ex ſupradictis ha betur. Si vero tantū mares: tunc in nullo pre iudicat matri domini. ¶ Nona quam ponit cir ca finem ſermonis. cum dicit: Sic ⁊ ꝟgo Ma ria ſcd̓m doctores ex origīali fuit corrupta. cū ſuperioribus condemnatis aſſertōnibus con cordat: ideo pari confutatiōe confunditur atqꝫ damnatur. Concluſio. I Sufficienter inſtru I Sufficienter inſtru ctum eſſe ſtudioſum lectorē arbitramur: ad di iudicandū in quibꝰ hoꝝ ſermonū collectori diſ ſentire vel aſſentire: que ve approbare ⁊ quę cō demnare debeat. ¶ Ꝙuis etiam plures preter cōmemoratas in iſtis ſermonibus aſſertiones ⁊ expreſſe ⁊ tacite ſparſim ſint inſerte: eas notare non curauimus. Exquo enim cum cōmemora tis cōueniunt: pari ſententia cū ip̄is cōdemnā de veniūt. Abundanter p̄terea illibate ꝟginis aduerſari os ammonitos eſſe putamus: vt a ꝑtinaci illaꝝ aſſertionum defenſiōe deſiſtere ſtudeāt. Quos ſi nullius virtus ratōnis vel aliqua cuiuſuis ſā cionis auctoritas cogat: moueat ſaltem vniuer ſalis eccleſie laudabilis cōſuetudo: feſtum im maculate conceptōnis ſancte virginis celebrā tis. Que cōſuetudo quantam vim habeat: ex ponitur in canone. fruſtra. diſtin. viij. vbi ſic di citur. Sed ſi conſuetudini veritas ſuffragatur: nihil oportet firmius retineri. Vnde ⁊ infra in canone Conſuetudinis. di. xj. ſic ſcribitur. Cū nec ſacris canonibus nec humanis legibus cō ſuetudo obuiare monſtrat̉: inconcuſſa conſue tudo ſeruanda eſt. ⁊ infra eadem diſtin. canōe. conſuetudinem. ita dicitur. Conſuetudinē lau damus: q̄ tamen cōtra fidem catholicam nichil vſurpare dinoſcit̉. ¶ Irritam itaqꝫ velle face re vniuerſalis eccleſie cōſuetudinem: temerita tis indiciū eſt. nullaqꝫ ratōne excuſari poſſe vi detur. ¶ Si ꝟo nec iſta eos cōſuetudo moueat inducat adminus romane eccleſie exemplum que vt habetur in canone Enimuero. di. xix. in ſpeculū ⁊ exemplum p̄poſita eſt: a qua neminē decet diſcedere. vt teſtatur canon Non decet. diſtin. xij. ſic dicens. Non decet a capite mēbra diſcedere: ſed iuxta ſcripture teſtimoniū: omīa membra caput ſequant̉. Nulli ꝟo dubium eſt ꝙ apoſtolica eccleſia mater ſit omniū eccleſiaꝝ. a cuius regulis nullatenus vos conuenit deuia re ⁊cͣ. ¶ Celebrauit autem deuotiſſime atqꝫ ſolē niter ꝑ plurimos iaꝫ retroactos annos Roma na eccleſia feſtuꝫ immaculate conceptōis Ma rie virginis: conteſtans ⁊ approbans eam abſqꝫ originalis culpe macula fuiſſe conceptaꝫ. Qui igitur in hoc eam imitari renuunt: matris ſue voluntatem facere contemnūt. ¶ Alliciat eos deniqꝫ ſaltem apoſtolice ſedis reuerētia: que in memoriam beati Petri apoſtoli honorāda eſt. vt habetur in canone In memoriam. diſtī. xix. Nihilominus tamē plus eos cogere debꝫ eiuſ dem ſedis autoritas. cui qui obedire cōtemnit: peccatum infidelitatis incurrit. vt habetur. lxx xj. diſtin. Si qui. vbi ſic concluditur. Peccatū igitur paganitatis incurrit: quiſquis duꝫ chri ſtianū ſe eſſe aſſerit: ſedi apoſtolice obedire ca temnit. Vnde ⁊ qui cathedrā Petri ſupra quā fundata eſt eccleſia deſerit: in eccleſia ſe eſſe confidat. vt dicit canon. Qui cathedram. di xciij. Propterea quoqꝫ ſciſmatici iudicādi ſūt qui ſe ab apoſtolica ſede diuidunt. vt habet̉ in canone. xxiij. q. v. Non vos. ¶ Emolliat eos tandem ſaluberrimū pacis ⁊ vnitatis ſancte ec cleſie vinculum. a qua vnitate quicunqꝫ ſemet ip̄os ſegregauerint: tales nec vinculis peccato rum abſolui: nec ianuam poſſunt regni celeſtis ingredi. vt dicitur in canone. Quicūqꝫ. xxiiij. q. j. ¶ Ꝙ ſi adeo in ſciſmatica ſua ꝑtinacia ob durati ſint: vt nullo pacto reſipiſcere velint: p eant neceſſe eſt cum illis contra Moyſen ⁊ aa ron ſciſmatis autoribꝰ Chore. Dathan ⁊ aby ron. ad quos conſumendos aperta eſt terra. et deglutiuit eos. deſcenderūtqꝫ viui in infernū. vt ſic ſaltem in ip̄is glorificet̉ immaculata vir go cum filio ſuo domino noſtro ieſu chriſto ī cula ſeculorum benedicta Amen. ¶ In aſſertiones temerarias atqꝫ damnatas: intemeratam dei genitricem virgineꝫ Mariā originali macule ſubiectam fuiſſe p̄tendentes: catholica p̄monitio et debite caſtigatiōis lima: cum ex aduerſo militantium confutatione. per Egregium religioſumqꝫ virum Iohannem de Lapide: Artium ac theologie doctorem Pari ſienſem fundatiſſimum: ordinis Cartuſienſiu fratrem. Anno eiuſdem immaculate virginis partus vltra Milleſimū quaterqꝫ centeſimuꝫ octuageſimooctauo: Die vero viceſima prima menſis Aprilis: in vrbe Baſilea edita. feliciter explicit. IX ¶ Sermo de conceptōne bea te ꝟginis Marie pͥmus. Onceptus hodi ernus Marie ſemꝑ ꝟginis neuum tergit. nexum ſoluit. vetuſtatem ori nis. meſtis reddit leticiā. dat crimioſis veniā Ita canitur in officio hodierno. Ad experien tiam hoc ſcimus quādo aliqua domina nobiliſ mundi diu ſterilis eſſet. ⁊ heredeꝫ non haberet ip̄a ⁊ tota familia triſtaretur. Si autem poſt lō gam ſterilitatem conciperet. leticiā faceret vni uerſalem. Quia refert Hieronymus Angeluꝫ dixiſſe ad Ioachim. crede dilatos diu concep tus. ſteriles partus mirabiliores eſſe ſolere Iō legit̉ Geneſis. xxj. ꝙ zara nobilis domīa vxor Abrahe patriarche vſqꝫ ad nonageſimū annū ſterilitatis pertulit obprobriū ꝓpt̓ qd̓ non mo dice triſtabatur. Poſtqͣꝫ autem dominus ip̄aꝫ viſitaſſet ⁊ yſaac concepiſſet dixit. Riſum fecit michi dominus. ẜm Glo. materiam exultatio nis. Et quicunqꝫ audierit corridebit mihi. hoc eſt congaudebit de dei bonitate. Ad propoſitū felix domina Anna mater dn̄e nr̄e nobiliſſime diu fuit ſterilis. quia ſcd̓m Hieronymū ⁊ Uin. in ſpeculo hiſtoria. li. vij. viginti annis cum vi ro ſuo Ioachim in coniugio ſedit ⁊ prolem ha bere non potuit. propter quod nō modicuꝫ me ſti erant rogantes dominū ꝙ eis ſobolem largi retur. quoꝝ preces exaudiens annuit vt Anna conciperet prolem benedictam. quare ad letan dum incitat ip̄am per prophetam Zachariam Gaude ⁊ letare filia ſyon. quia ecce venio et ha bito in medio tui. Filia ſyon ē beata Anna ma ter marie que merito laudare dꝫ dn̄m ⁊ letari in tanto prolis conceptu. ſed medium in quo ſe dicit habitaturum ſcd̓m Iordanum eſt beata virgo Maria in eius vtero concepta. de qua p̄dixit propheta Pſal̓. lxxiij. Operatꝰ eſt ſalu teꝫ in medio terre. hoc eſt in beata virgine que fuit medium terre. id eſt. beate Anne. que dici tur propter fecunditatem terra cum fuiſſet ſte rilis naturaliter miraculoſe fuit fecunda. Ma ria autem dicitur medium hoc propter influen tiam plenitudinis gratiarum. quia ſicut ad me dium vallis omnis pluuia ſe infundit. ſic poſt ſanctificatōnem in Mariam ſtatim deſcendit plenitudo gratiarum. teſte Auguſtino in libro de natura ⁊ gratia. Cęteris iuquit ſanctis per partes eſt gratia data. Marie autem ſe totam infudit gratie plenitudo. ideo in inſtanti ſancti ficatiōis angelus ad ſui cuſtodiā deputatus di cere potuiſſet ad eam Luc̄. j. Aue maria gratia plena dominus tecum benedicta tu in mulieri. De hoc nobiliſſimo nature medio bene horta tur letari beata Anna. ⁊ non ſolum ip̄a. īmo to ta celeſtis curia. ⁊ verius humanitas fragilis. que hodie ſoluta eſt a vinculis demonum ⁊ ma leriam accepit gaudiorum. ſcd̓m quod canunt verba prefata. Conceptus hodiernus marie. In quibus inquā verbis beata virgo a duobꝰ commendatur. Primo a conceptōne glorioſa. ibi Conceptus hodiernus. Secundo commen datur a ſubuentōne operoſa. cum dicit̉. neuuꝫ tergit. Circa primum eſt notandum Ꝙ aurifa ber qui vult aliquod clinodium pulchrum pro retentione alicuius nobiliſſime rei facere. lon ge ante preconcipit in mente qualiter illud vult diſponere. Deinde fundit materiam ſeu al̓s co adunat pro tali clinodio faciendo Poſtea facit ſibi formam longam vel latam. Deinde auruꝫ exornat ſubtiliter vt ſic aſpectibuſ hominū pla ceat ⁊ pro perſona habeatur. Myſtice omīpo teſs deus eſt aurifaber optimus a quo omnes alij ſcientias acceperunt. ſcd̓m illud apoſtoli.j. Chorinth̓. iiij. Quid inquit habes quod nō ac cepiſti. q. d. nichil. Si autem accepiſti qͥd gl̓arꝭ qͣſi nō acceꝑis. Ip̄e eſt qui ſcd̓m pſal̓. lxxiij. fa bricatus eſt auroram ⁊ ſolem. Hic inquā voluit facere nobile clinodium ⁊ pulchrum virginem Mariam in qua ſeruaretur nobiliſſimum cor pus filij ſui domini noſtri ieſu chriſti. quod ẜm Bernhardum peregrinātibus eſt dieta. egro tis medicina. quod debiles confortat. valentes delectat. languores ſanat. ſanitatem conſeruat Idcirco longe ante preconcepit hoc in mente ſua diuina ſcilicet ab eterno. qualiter eam pul chram faceret. ⁊ hec dicitur precōceptio eter na. de qua gloriatur ip̄a virgo benedicta. Pro uerbioꝝ. viij. dicens. Dominꝰ poſſedit me ab ab initio viarum ſuarum anteqͣꝫ quicqͣꝫ faceret a principio ⁊cͣ. Et ſequitur. necdum erant ab yſſi. ⁊ ego iam concepta eram. Deinde iſte per fectiſſimus aurifaber fudit materiam pro hͦ cli nodio fiendo quando Ioachim ⁊ Anna mater virginis matrimonialiter ⁊ caſtiſſime conuene runt non ex voluptate carnis cum fuerint am bo ſenes. ſed ex precepto dei. Refert enim Hie ronymus. Cum Ioachim in feſto enceniorum in hieruſalem cum contribulibus ſuis aſcendit ⁊ cum illis oblatōem ſuam ſuper altare poſuit. ſed Yſachar potifex cum nimia indignatiōe eū repulit. quapropter ille cōfuſus pre dolore do mum redire noluit. ſed ad paſtores ſuos iuit. Cui poſt aliquot dies apparuit angelus dicens preces ſuas eſſe exauditas. addenſqꝫ ꝙ vxor ſua paritura eſſet ſibi filiam. cuius nomen vo caret Mariam. Ideo ex mādato angeli trā ſiuit Ioachim ad auream portam. et inuenit A Sermo Annam ibidem ſtantē. ⁊ ſic adorato domino in templo domū redierūt. ⁊ Anna nō longe poſt concepit. ⁊ hec fuit conceptio ſeminis. Poſtea ꝟo ex illa maſſa fecit formā humanā. ⁊ hͦ infra triginta qͥnqꝫ dies in quibus cōmuniter fetꝰ fe minei formant̉ ad ſpeciem homīs. ſicut dicunt naturales. Et hec fuit conceptio hoīs. Bemuꝫ hoc nobiliſſimū clinodium ornauit auro puro ſue gr̄e qn̄ ſibi gr̄am ſpūſſancti infudit. ⁊ in vte ro ſanctificauit. ⁊ hec dicit̉ cōceptio flaminis. De tribus pͥmis cōceptōnibus.ſ. eterna. ſemīs ⁊ homīs. hoc feſtum nō celebrat̉. qd̓ nō de ſecū da. quia in illa nec cōtrahit̉ culpa nec infundit̉ gratia. qꝛ illa maſſa eſt inanimata. ſola autem anima eſt capax culpe et gratie. In tertia cōtra hitur originale peccatū. ⁊ hoc in infuſione ani me. licet em̄ in illa maſſa non ſit culpa. nec in ſe anima ſit maculoſa. qꝛ ẜm Augꝭ. creando infū ditur. ⁊ infundendo creat̉.ſ. pura ⁊ immacula ta. Eſt tn̄ in illa maſſa cōtinue morbida infectō ꝓpter quam mox cū infundit̉ anima contrahit originale peccatū. Et doctores ponūt exēpluꝫ familiare in lapide calcis qͥ in ſe formalit̓ nō eſt calidus ſi tn̄ ꝑfundit̉ aqͣ q̄ ẜm ſe eſt frigida tunc reſultat ibi calor ẜm diſpoſitōꝫ p̄exiſtentē in la pide. ſic eſt h̓. In quarta cōceptōe infundit̉ gr̄a habitual̓ qn̄ aliquis in vtero ſanctificat̉. Et ad hanc conceptōnem ꝟginis eſt intentio eccleſie h̓ feſtū celebrantis. Ideo dicit Iordanꝰ in ſuis poſtillis. ꝙ celebrantē hoc feſtū oportet dirige re intentōnem ad cōceptōꝫ ſpūs. quo. b. virgo in vtero ſanctificata fuit. ⁊ nō od pͥmam.ſ. ſemi nis q̄ feda extitit. nec ad ſcd̓am. qꝛ in illa cōtra xit maria maculā ẜm ſanctos doctores. ſic̄ ptꝫ ī ẜmonibus ſequētibꝰ. Et qͣꝫuis in iſta ꝯceptiōe ꝯtraxit peccatū originale tn̄ ſtatī ⁊ ſi nō in pri mo inſtanti ꝓpter nature repugnantiā. tn̄ ſubi to poſtea eſt ſanctificata ⁊ purgata. ⁊ hͦ triceſi ma qͥnta die poſt cōceptōꝫ ſemīs. Sꝫ tn̄ voluit Maria illa die hͦ feſtū celebrari potiꝰ qͣꝫ triceſi ma qͥnta ꝓpter tres ratōes. Prīa ꝓpt̓ parētuꝫ ſuorū piā cōmemoratōꝫ. de qͥbꝰ nulla mēoria in eccl̓a agit̉ ſaltē ad patrē referēdo. Scd̓o ꝓpter ſue miraculoſe cōceptōnis veneratōꝫ. qꝛ ex ſe nibus ⁊ ſterilibꝰ parētibus cōcepta fuit Tertio ꝓpter matrimonial̓ cōcubitꝰ excuſatōeꝫ. ⁊ hoc quo ad pͥmū. Quantū ad ſcd̓m cōmendat̉ ꝟgo bn̄dicta a ſubuentōe oꝑoſa. cū dicit̉. neuū. id ē peccatū tergit. nexū ſoluit. Circa qd̓ notandū. ꝙ miles ẜuiēs fidelit̓ alicui regīe tꝑali. hoc ſer uitiū vtiqꝫ non dimittit irremuneratū. ſed ſi vi derit ip̄m in anguſtijs liberat eū. ⁊ ſi coraꝫ rege exceſſerit delinquēdo eū p̄cibꝰ reconciliat ⁊ ſol uit vinculatū. Iō legit̉ in hiſto. alex. ma. Ꝙ qͦ dam tꝑe venit qͥdā noīe Candal̓ filiꝰ regīe Cā dacis ad exercitū regis alexandri cōq̄rens vxo rem ſibi ablatā a rege ebrixarū ꝓpter ſuam pul chritudinem Alexander autē in ꝑſona cuiuſdā militis nocte iuit ⁊ in ciuitatem in qua vxor eiꝰ fuit aſcendit. ⁊ ip̄am liberando viro ſuo tradi dit. ad quē ille. Rogo te veni mecū ad matrem meā quatenus reddat tibi digna meritis tuis. gaudēs Alexander iuit ſecū ad reginam quaſi ignotus. Illa autē apprehendēs manū eiꝰ in cu biculū duxit quod erat conſtructū ex lapidibꝰ aureū colorem habētibus ⁊ lucebat intꝰ qͣſi ſol Miratus Alexāder dixit. Iſta ammiratōe di gna eſſent ſi apud grecos fuiſſent Irata regina veritate. dixit alex. qͥ audiēs nomen eius pauit Cui illa. Quare mutata eſt facies quia vocaui te Alexander? Et ille. Dn̄a antigonꝰ dicor non alexander. Oſtendā tibi ait illa ꝙ alexanderes ⁊ introducēs eū in cubiculū. monſtrauit ei ima ginem ſuā dicēs. Agnoſcis illā imaginē. ille ce pit tremere ⁊ palleſcere. At illa dixit. cur muta tus eſt color tuꝰ ⁊ paueſcis deſtructor totius ꝑ ſie ⁊ indie. Supaſti indos ⁊ ꝑſas. mō ſine mili tibus ⁊ fine cōflictu cecidiſti in manū regīe can dacis. Verūtamē nō cōtriſteris. nam ẜuitiū in hoc mihi exhibuiſti ꝙ vxorē filij mei de inimicꝭ meis liberaſti. Et ego te lib̓abo de manibꝰ bar barorū. qͥbus ſi notū eſſet de te. occiderēt te. ſic̄ tu occidiſti Thorū regem indorū. Et ſic indul ſit ſibi hoc peccatū ⁊ vinctū lib̓auit. meſtumqꝫ cōſolata eſt. Etem̄ eū libere abire fecit dans ei dona regalia.ſ. coronā de lapide adamāte ⁊ cla midem ſtellatā. Myſtice ꝑ reginam Candacē intellige ꝟginē Mariā que eſt candor lucis et ſpeculū ſine macula. Sap. vij. Hec em̄ cādidiſ ſima regina ſuos deuotos famulos famulaſqꝫ nunqͣꝫ dimittit irremuneratos. teſte Bernh̓. in epiſtola quadam. Si marie deuotus fueris ve tis ſiue nolis expers nequaqꝫ poteris eſſe eius gratie ⁊ muneris ⁊ fauorꝭ. ⁊ p̄cipue remunerat illos qͥ colunt feſtū eiꝰ conceptōis ⁊ dieꝫ. Dec dicit deuotꝰ doctor Anẜ. in omel̓. hodierna O qͣꝫta iſta dies qua noſtre reparatricis anima di gne creat̉ ⁊ ſanctificat̉ ſeu cōſecrat̉. ⁊ ſanctiſſi mo corpori vnit̉. Reuera non eſt verꝰ amator ꝟginis qͥ reſpuit colere diem eius conceptōnis Hec Anẜ. Sꝫ ille vere amat ip̄am qͥ nunc cele brat diē iſtā. Et ex qͦ amor eſt receptiuꝰ. Iō di ligit diligētes ſe. ẜm illd̓ Prou̓. viij. Ego dili gentes me diligo. ⁊ facio eis recompēſam. Pri I mo em̄ celebrātibꝰ hūc diē conceptōnis ſue im petrat deletōꝫ pctōꝝ. ⁊ hoc tangit̉ in ꝟbis pre miſſis. Cōceptꝰ hodiernꝰ Marie ſemꝑ ꝟginit nexū ſoluit. recte ſicut ip̄a hodie in ſua ꝯceptōe a peccatis originalibus eſt mūdata ⁊ a deo ſan ctificata. ẜm illud ꝓphete psͣ. xlv. Sanctifica uit tab̓naculū ſuū altiſſimus. ita ⁊ ip̄a hūc deꝫ ẜuientibus ⁊ colentibꝰ impetrat mundicia pec catorū. ſicut hic pͥmitꝰ oſtēdit ī exēplo Legit ꝙ canonicꝰ qͥdā in gago gallico cū vxore cuiuſaa B C E IX adulteratus eſt. ad oppidum redire volens ſuū tranſmeare fluuiū ſecane ſolus nauī ingreſſus eſt. horas gl̓oſe ꝟginis canere incepit. Cunqꝫ ī medio fluminis Inuitatorium Aue maria dice ret. ſubito turba demonum nauem ſubuertit. ⁊ animā eius ad tormēta deduxit. Die autem ter tia ꝟgo Maria demonibꝰ apparuit ⁊ eis dixit Ut qͥd mei familiaris aīam iniuſte afficitisᶻ ad quam demones. Eam debemꝰ hr̄e. qꝛ capta ē ī noſtro oꝑe. Et Maria. Si inqͥt illiꝰ debet eſſe cuius oꝑa faciebat. gͦ mea eſt. qm̄ matutīas me as cū eū ꝑimiſtis decantabat. Quibus dictꝭ de monibus hincinde fugientibus beatiſſima vir go peccatū abſterſit. ꝓ quo eternalit̓ damnat fuiſſet. ⁊ ad corpus aīam detulit. ⁊ ip̄m de pro fundo flumīs in quo merſus fuit deduxit. qͥ ſta tim pedibꝰ eiꝰ ꝓſtratus dixit. O ꝟgo pijſſima qͥd tibi ꝓ tantis beneficijs retribuam? Ad quē illa p̄cor te inquit ne amplius in reatum adulte rij cadas. ⁊ conceptōnis mee diem ſexto ydus decembrꝭ iugit̓ celebres ⁊ ad celebrandū denū cies. Quo dicto ip̄o vidente ad celum aſcendit Ille autē vitā heremiticam ducens qd̓ ſibi acci derat cunctis audientibꝰ enarrauit. ⁊ qͣꝫdiu vi xit hunc diē celebrauit ⁊ ad celebrandū alijs p̄ dicauit. Scd̓o feſtiuantibꝰ hunc diē. ſpūalium pcurat ſolutionē vinculoꝝ. Diabolus em̄ facit ſicut aranea q̄ componit rete ad muſcas capien das. ſic ip̄e cū rete peccatorū.ſ. ſuꝑbie auaricie ⁊ luxurie capit heu totū mundū. Quia oē qd̓ ē in mūdo. aut eſt concupīa carnis. aut ꝯcupiſcē tia oculorū aūt ſuꝑbia vite.j. Ioh̓. ij. Si gͦ qͥs bn̄ ẜuierit ꝟgini beate. ab his nexibꝰ eum abſol uit. ⁊ p̄cipue in hac feſtiuitate. Iō dictum fuit. nexuꝫ ſoluit cōceptus hodiernus. Et ſic ſoluit quendā adoleſcentē a nexu mr̄imonij. in qͦ ſunt varie ſollicitudines ⁊ tribulatōnes ẜm apl̓m.j. Chorꝭ. vij. Iō legit̉ ꝙ tēꝑe karoli magni regis francorū qͥdā clericus vngarie regꝭ germanus beatā ꝟ̓ginem diligēs cū parentū cōſilio nube re volēs qͣdā die nuptiali bn̄dictōe accepta cuꝫ recordatꝰ fuiſſet ꝙ horas btē ꝟginis iuxͣ moreꝫ ſolitū nō cantaſſet. ſpōſam domū cū ceteris mit ite .ip̄e ſolus in eccl̓a ꝑmāſit. Cū illā antipho Pulchra es amica mea ⁊ decora filia hie ruſalē. diceret. ſubito. b. ꝟgo dei genitrix appa iit dicēs. Si ego ſum pulchra ⁊ decora. quid eſt ꝙ me dimittis. ⁊ aliā ſpōſam accipis? Cui O dn̄a qͥd vis vt faciā? At illa. Si ſponſaꝫ tua carnalē amore meo dimiſeris. ⁊ conceptōis mee diem ſexto ydus decembrꝭ celebrauerꝭ. me in celeſti regno ſpōſam habeb̓. ⁊ cuꝫ vnigenito meo cum gl̓a laureatꝰ eris. qͥbus auditꝭ clericꝰ. ad quandā abbatiā extra patriā ꝑgens. mona chi habitu decoratꝰ eſt. Et pꝰ modicū tꝑs ep̄s aqͥlegie factus feſtum conceptōnis qͣꝫdiu vixit celebrauit. ⁊ celebrandū cunctis in ſua dioceſi ī ſtant̓ p̄dicauit. Tertio celebrantibꝰ hunc diem dat occaſionem gaudiorū. recte ſicut ab origīa libus liberata occaſionē accepit gaudij. ſic illis qͥ hoc feſtū hodie recolūt ſubuenit in omnibus neceſſitatibꝰ pellendo meſticiā ⁊ donādo leticiā Et hoc tangit̉ in ꝟbis p̄aſſumptis. Cōceptꝰ ho diernus beate ſꝑ v̓ginis meſtis reddit leticiaꝫ ⁊ p̄cipue imminēte morte vbi maior ē meſticia. Ideo dicit Haymo ſuꝑ Apocal̓. O qͣꝫ gaudēs eſt eius obitꝰ. qͥ marie dū viueret. ſedulus fuit ⁊ deuotus. Refert em̄ Anẜ. cantuarien̄. archi ep̄us. Eo temꝑe quo Guilhelmꝰ normanoruꝫ potentiſſimꝰ ꝓſtrato rege anglorū karolo ⁊ ip ſos anglicos bello ſtrenuo fecerat ſubditoſ Fu it qͥdam helſinus abbas in remēſi cenobio qͥ do mino nr̄o ieſu xp̄o ⁊ eius genitrici ſedule ſtudi ſiſſime ẜuiebat. Cōtigit ꝙ rex dacorum audita karoli morte ad angliā ꝓperauit vt eaꝫ ſuo do minio ſubiugaret. qꝛ hereditario iure ad dacoſ ſpectabat. Guill̓. aūt hoc audito ad defenſiōeꝫ ſe p̄parauit. Inito autē cōſilio vt prudētiſſimꝰ cum optimatibꝰ ſuis p̄dictū abbatē helſinum ī daciā miſit vt eorū in angliā aduentū ꝓut poſ ſet auerteret. Preparata igit̉ claſſe ꝓſpero vē to flante in daciā venit regis aſpectui ſe preſen tauit ac ſalutauit ⁊ iumēta obtulit ex ꝑte Guil̓. noui regis anglorū omīa vt ſibi iuſſum fuerat ī pleuit. Impletis autē omībꝰ ſtrenue ꝓpt̓ q̄ cō uenerat ꝓceres terre illiꝰ muneribꝰ ⁊ ꝓmiſſio nibus placauit in angliaꝫ regredi voluit. Sed rex dacie illū nō paruo tꝑe retinuit. trāſacto tē pore nō modico rex illum regredi ꝑmiſit. Qui mox cū ſocijs ſuis in nauē conſcēdit. Dū igit̉ ꝑ altum maris ꝑgerent. cōtrariꝰ eis ventus ſur rexit. ⁊ mare funditus cōmouit. omēſqꝫ qͥ erāt in naui formidine repleuit. naute nimiū ꝑterri ti p̄ces cum lachrymis dn̄o fundūt. ⁊ ſe grauit̓ deliquiſſe gemunt miſerabilit̓. In tanto em̄ diſ crimine poſiti maiora ꝑicula incurrūt. O deus miſericordiſſime digneris nos inſpicere merſoſ ꝓ noſtro crimine. reſpice nos dulciſſime de ſe de tue glorie. viſites iam nos poſitos extremo ſub articulo. Aſſit tua benignitas. aſſit tua bo nitas. Succurre nobis miſeris pietas ineffabil̓ ne nos abſorbeat interitus nūc ꝓ noſtris crimi nibus parce nūc cōfidentibꝰ. miſere̓ gemētibus ⁊ vere penitētibꝰ. O ſancta Maria mater dn̄i exora ꝓ nobis miſeris tuo filio dn̄a cōmēda no ſtra flumīa. Nam mari ſunt tradita noſtra mi ſera corꝑa. Tuus filius dn̄s noſter aīas nr̄as ī requiem ſuſcipiat. Cūqꝫ ſic deſperantes clama uerunt quendā potificalibꝰ veſtimentis ornatū iuxta nauē aſſiſtere viderūt. Qui helſinū ꝓpͥo nomine appellans hec ei retulit. O Helſine ſur ge ⁊ mecū loquere. Tūc mirātibus omībꝰ dixit ei. Si vis ſanus effugere ⁊ mortē euadē̓. ꝓmit te fideliſſime matri xp̄i ꝙ diem cōceptiōis eius. Sermo ſolenniter celebres. ⁊ ad celebrādū p̄dices. Cui ille vt vir prudens. Quis eſt inqͥt dies in qͦ erit hoc feſtū celebrandū? Cui dei nūciuſ. In ſexto ydus decembris dies huius cōceptōis eſt. hūc diem celebres moneo ⁊ celebrandū dicito qui bus poteris. Tunc abbas ⁊ quali inqͥt officio vti iubes in hoc feſto? Cui ilie. Omne officium quod in eius natiuitate dicit̉ in conceptōe eius dicet̉. Sed vbi dicit̉ natiuitas. ibi dicet̉ conce ptio in hac celebritate donec ob ꝟginis reuerē tiam aliquis ſpēale officiuꝫ ediderit. dictis his diſparuit. Abbas poſtqͣꝫ talia audiuit letus effi citur. ⁊ deo gratias referēs omīa ſe ſeruaturuꝫ ꝓmiſit. Et ſtatiꝫ tempeſtas ceſſauit ⁊ ſerenitas redijt. Vento ergo ꝓſpere flante in angliaꝫ ala cres veniūt. moxqꝫ cūcta que viderāt ⁊ q̄ in ma ri acciderāt. eis qͥbus potuit in anglia fideliter enarrauit. ſtatimqꝫ in remēſi cenobio hoc feſtū omni anno celebrari inſtituit. Sunt ⁊ alie vtili tates ꝓpter quas illud feſtū eſt celebrandum. vna vt is qui deuote celebrat ab honore ſuo et gradu ſuo nūqͣꝫ deponet̉. Et hoc ꝓbat Anſh̓. dicēs. Quiſqͥs inquit p̄ſul. abbas ⁊ p̄latus es. recole diligētia hanc feſtiuitatē ⁊ cunctis iube eam coli. quia ſi eam toto corde amaueris. nun qͣꝫ de gͣdū depoſitus eris. ⁊ in meip̄o ꝓbaui qd̓ dico. Idem ꝓbat Iordanus in poſtill̓ ſuis. qͥa ꝟgo glorioſa in ip̄a conceptiōe eſt ſingulariter a deo honorata ⁊ ſingulari mō eſt in vtero ſan ctificata. dicēte bern̄. Puto ꝙ copioſior gratia ſanctificatōis in ip̄am v̓ginē deſcēdit q̄ nō ſolū eius ortuꝫ ſanctificauit. ſed deinceps a pctō cu ſtodiuit immunem. qd̓ ſoli ꝟgini fuit ſingulare Hoc em̄ nō fecit ſanctificatio Hieremie nec Io hannis. qꝛ igit̉ nūc pͥmū honorē ſuū accepit ſin gularē. cōgruū eſt vt deuote hͦ recolētes in ſuo honore ꝯẜuet. Alia vtilitas eſt ꝙ ml̓eres deuo te feſtū recolētes ſecure ſunt ꝙ nō ꝓcreāt abor tiuum. qꝛ fetꝰ in vtero eorū cuſtodit̉. teſte Oro ſio in epl̓a ad Heliodorū di. Corā deo noui ⁊ in veritate comperi ꝙ nulla mulier ī ꝑtu ꝑiclitat̉ ſuꝑ quā deuote marie gr̄a implorat̉. ⁊ dies cō ceptiōis eiꝰ celebrat̉. Et ptꝫ ex rōe. qꝛ ſicut ꝟgo maria in vtero ſue matrꝭ eſt. nō ſolū in naturali bus illeſa cuſtodita. ſed etiā gͣtuitis inſignita. ſic oībus mulieribꝰ illud in hͦ feſto digne colen tibus fetꝰ conẜuat penitꝰ illeſos. ⁊ ip̄as ne ꝑ iclitent̉ cōẜuat. Alia vtilitas eſt oīm potiſſima ꝙ illi qͥ digne celebrāt hanc digniſſimaꝫ feſtiui tatem cōceptōis ſanctiſſime ꝟginis Marie nū qͣꝫ deponent̉. pace ſaluteqꝫ fruent̉. teſte Anẜ. qͥ ait in legenda. Huiꝰ celebratoribꝰ ſolēnitatꝭ de tur a filio ꝟginis dn̄o nr̄o ieſu xp̄o pax ⁊ lōga ſalus. ⁊ poſt trāſitū huius vite requies eterna. Ad quam ⁊cͣ. Legitur in miraculis beate ꝟgi nis qͣꝫ vir quidam ad limina ſanctorū nauigare voluit. mulier autē eius virgini deuota. licet gͣ uida parit̓ cum eo nauigare voluit viro eiꝰ vir annuēte. cum aūt nauigarēt venerūt dies pari endi. Periclitante autē muliere ſeuiēte tempe ſtate ne ergo omēs ſubmergerent̉. depoſita eſt extra nauem ſuꝑ tabulā que implorās virginē Mariā ꝓ iuuamine ꝓmittēs ſi euaderet hͦ pi culum magis deuote qͣꝫ vnqͣꝫ celebraſſet eiꝰ con ceptiōem celebrare vellet. que eā liberauit ⁊ ad littus ꝓduces ⁊ officiū obſtetricis adimpleui que poſtmodū hoc ꝓdigiū qͥbus potuit dixit. ⁊ exinde laus ⁊ honor deo ⁊ p̄coniū ꝟgini m rie detur. Hec in anglia facta ſunt circa ciuita tem cantuari. ¶ Sermo ſecundus de eadem. Ecduꝫ erant ab yſſi ⁊ ego iam cōcepta eram. Prou̓. Cviij. Ad experientiā apparet qn̄ ver tꝑe arbores in ſe hūiditates concipiunt. ſtatim aīalia ceteraqꝫ volatilia fiūt letiora. ⁊ q̄ prius in cau̓nis latitabāt exeūt ⁊ ſe incitāt mutuo ad le tandū. Cū aūt campi ſe floribꝰ exornāt magis more ſolito vociferāt. ⁊ ſe ſociāt parit̓ pullos ꝓ creando. Myſtice beata Anna eſt arbor fructi fera. ramis ꝟtutū vndiqꝫ decorata. ita vt dice re poſſit illud Eccī. xxiiij. Ego qͣſi therebinthꝰ extēdi ramos meos. ⁊ rami mei honoris ⁊ gr̄e. Hec igit̉ tꝑe gratie veniente ꝯcepit in ſe hum diſſimam ꝟginē Mariā humidā in gͣtijs. non in carnis concupiſcētijs. qͣꝫuis nō ꝓtūc tn̄ poſt anime cū corꝑe vnionē q̄ facta eſt ẜm curſuꝫ na ture triceſimaqͥnta die a carnali conceptōne. qꝛ circa tale tempꝰ fetus femine ẜm ph̓os in vtero animat̉. ⁊ tunc ꝑ diuinā gratiā fuit qͣſi flos pul cherrimus p̄ordinata. vt dicere potuiſſet illud Can̄. v. Ego flos campi ⁊ liliū conualliū. Id̓o nos xp̄ifideles debemus merito gaudere ⁊ con ceptōnem illā dignis laudibus extollere et leti celebrare. Ad quod hortat̉ deuotus doctor et p̄cipuus beate ꝟ̓ginis amator Anẜ. in legēda ſua in hodierna omel̓. di. Sic̄ fratres chariſſi mi in ſancta eccl̓a natiuitas ſāctiſſime virginis Marie colit̉ ⁊ venerat̉. ſic debet coli eiꝰ conce ptio. Niſi em̄ cōciꝑet̉ etiā nūqͣꝫ naſceret̉ in ſen ſu dei concipit̉ ⁊ naſcit̉. Sicut em̄ ad ſaluāduꝫ genꝰ humanū olim neceſſaria fuit eiꝰ natiuitas ſic neceſſaria fuit eius cōceptio. niſi ea cōciꝑe redemptio mūdi nūqͣꝫ naſceret̉. in ſenſu dei cō cipit̉ ⁊ naſcit̉. īmo ſi diuina ratō ꝑficit̉ ſpūalis ꝯceptōnis dies eius maior fore approbat̉ qͣꝫ na tiuitas. Et ſubdit. erubeſcāt oīno inſenſati. qui tm̄ diem tanta myſteria ⁊ ſacramenta tenebris ignorantie excecati. ideo reſpuunt celebrare ꝙ viri ac mulieris copula in ꝯceptōe btē Marie ꝟginis extitit. ſi eius cōceptōꝫ eo ꝙ carnal̓ ex titit copula ſtultis non placeat hodie celebrare dieꝫ illam. ⁊ noctē qͣꝫuis ſit incognita ⁊ tempꝰ⁊ G A 2 3 horam tamē ſpirital̓ conceptio eius hodie cele brari delectat. qꝛ ip̄e aīmaꝝ creator aīam ſua matre dignā ⁊ ſanctiſſimā corpori ꝟginali eius angelis miniſtrantibꝰ copulauit. Hec ille. Ꝙ e tiam hoc feſtū conceptōnis ſit cum gaudio cele brandum. monet ſapiēs Eccī.xxxij. Precurre aut pͥor in domū tuam.ſ. mortalem. ⁊ illic aduo care. illic lude. ⁊ age conceptōes tuas.ſ. ꝓpt̓ te factas ⁊ in his oībus bn̄dicito qͥ te inebriat bo nis tuis. vbi ꝑ ludum intelligit tripudium quo letat̉ aīma in actu deuotōnis. has recolēdo cō ceptōnes. De quarū vna dicūt v̓ba p̄fata Nec dum erāt abyſſi. ⁊ ego iam cōcepta erā. In qui bus duo tangunt̉. Primo electio ꝟginis eter nal̓. ibi. Necdū erāt abyſſi. Scd̓o conceptō mi Crabil̓ ꝟginis. ibi. Et ego iam cōcepta eraꝫ. Cir ca pͥmum eſt notandum ꝙ in ciuitatibus regali bus vl̓ imperialibus tal̓ extat cōſuetudo. Cum audiūt vel ꝑcipiunt imꝑatorem aut regem eos valde benignit̓ viſitare. ⁊ de anguſtijs hoſtiuꝫ liberare. tūc longe ſolent ſibi eligere condignaꝫ beneqꝫ ornatā manſionē in qua decent̓ recept mitior apparebit. Spūaliter mūdus iſte eſt ciui tas imꝑialis quam ſummꝰ imperator ⁊ rex re um fundauit. ⁊ creauit celum ⁊ terram. Ideo iure fundatōnis ad ip̄m ciuitas iſta expectat. ſi cut psͣ. teſtat̉. Domī eſt terra ⁊ plenitudo eius Ad hanc ciuitatem iſte celorū imꝑator varios nuncios miſit aduentū ſuum ciuibus nūciare. Quorū vnus fuit fidelis Zacharias. qͥ ait eiuſ dem. ix. Ecce rex tuus venit tibi māſuetꝰ. Aliꝰ fuit Malachias qui nūciauit dicens. Veniet ad templū ſanctum ſuū dominator dominꝰ quē vos queritis Malachie. iij. Tertiꝰ fuit aggeꝰ. qui retulit. Veniet deſiderabilis cūctis genti bus. Aggei. ij. Audientes igit̉ ciues aduentuꝫ tam potentiſſimi regis ꝓpter bonū eorum miſe ricordit̓ venientis. quia vt habetur ex ſimbolo Niceno. Ip̄e ꝓpter nos homīes ⁊ ꝓpter nr̄am ſalutem deſcendit de cel̓. Idcirco ex omībꝰ ho linibus vnam ſibi digniſſimā elegerūt manſio nem ꝟginem Mariam qua excepta nemo di gnus fuit ſuſciꝑe talem regem. Et dixerunt ad ea hoc quod ibi canit̉. O filia ſyon adorna tha lamum tuū ⁊ ſuſcipe regem chriſtū. Et nō ſolū ipi ciues ſibi hanc manſionem elegerūt. īmo ve rius ip̄e ſibi p̄elegit ante mūdi conſtitutōnem. ⁊ hodie cōcipi voluit que tamē ab eterno ꝓui ſa fuit. Recte ſicut ſapiens architector volens domū regiam cōſtruere diu in mente ſua precō cipit anteqͣꝫ ip̄am erigit ſeu adeſſe producit. vt nihil rex talis inueniat quod ocul̓ ſuis diſplice al. Sic fecit celeſtis architector ſapientiſſimus ater volēs erigere domum ſpecioſiſſimaꝫ ꝓ fi lio ſuo qui ẜm psͣ. Eſt rex magnus ſuꝑ omnem terram. Qui ante concepit eam in mēte ſua di nſina. quemadmodum gloriat̉ de ip̄a in verbis preaſſumptis. Necdū erāt abyſſi. ⁊ ego iam cō cepta eraꝫ. vt eſſet thalamus dei. Ip̄a virgo di gniſſima ꝑ domum Pori regis indorū aptius eſt prefigurata. de qua legitur ī hiſtoria magni regis Alexandri. Hec erat inquit firmiter ſtabi bilita. quia in ip̄a erant columne auree exciſe. ⁊ parietes domus erant veſtiti lammis aureis Uineaqꝫ aurea pendebat inter columnas culꝰ folia erant aurea. ⁊ racemi criſtallini. qͥbus im poſite erant gemine ignite ⁊ ſmaragdine. Om nes etiam maſiones que erant in ea. ornate erāt margaritis ⁊ carbuncul̓ que ianuas habuit de ebore albo. Taliſqꝫ domus fuit ſancta Maria ⁊ nō ſolum cōmunis ſed regalis. Quia ſcimus ꝙ temꝑe ꝑſecutōnis hoſtium ⁊ temꝑe magne neceſſitatis refugiū habent homīes ad domus p̄cipue regales in quibus ab inimicis tueātur. Sic omīs homo qui refugium habet ad ipſam quādo eſt in maxima ſua neceſſitate.ſ. in fine vi te demonibus ꝑſequentibꝰ ſua ꝓtectōne ab il la liberatur. Et hoc patet ꝑ exemplū. Quidaꝫ monachus ẜuiuit deo ⁊ beate virgini in ordine xxx. annis. ⁊ grauiter cepit infirmari. Cūqꝫ iaꝫ vellet expirare venit ad eum demonū multitu do querentes animā eius. Quod cū vidiſſet ce pit clamare. ve mihi ꝙ vnqͣꝫ natus ſum. ve mi chi ꝙ vnqͣꝫ ordinem intraui. melius michi eſſet fuiſſe ranam. Fratres aūt audientes clamoreꝫ coram eo orātes conuenerūt. ad queꝫ accedens ſenior ſuus dixit. O pater quare iſta dicitis cū fueritis ſemꝑ bonꝰ homo. dicite ergo poſt me hec verba. Maria mater gratie. mater miſeri cordie. tu nos ab hoſte ꝓtege. in hora mortꝭ ſuſ cipe. Quod cū dixiſſet. ⁊ modicum iacuiſſet. ce pit dicere. Bene mihi ꝙ vnqͣꝫ natus fui. Bene michi ꝙ vnqͣꝫ ordinem intraui. Fratres ꝟo au dientes tam ſubitā mutatōnem ceperūt quere re quid hoc eſſet ꝙ tam blaſpheme clamaſſet: reſpondit. Ideo clamaui. quia demones infini ti venerūt volentes animā meā rapere. Sed cū dixiſſem oratōnem p̄dictam. ⁊ refugiū habuiſ ſem ad Mariā. ſtatim venit ad me mater miſe ricordie. ad cuius aduentū omnis receſſit mul titudo demonum. ⁊ modo me ad ſuū cōuiuium inuitauit. ⁊ ſic ſpiritū emiſit. ⁊ ſaluatus eſt ab hoſtibus ſuis in glorioſa domo. Iſta domꝰ re galis ita firmiter fuit ſituata colūnis aureis. et hoc ſuꝑabundantibus gēmis. qꝛ in vtero fuit p̄ſeruata. ꝙ nec a vento ſuꝑbie nec a ꝑſecutōis tempeſtate deijci potuit. neqꝫ in aliqd̓ cade̓ pec catum. qꝛ in ſua ſpēali conceptiōe tāta copioſi tas gratie ſibi collata fuit. q̄ ẜm beatū Bernh̓. non ſolū ortum ſanctificauit. ſed deinceps im munem cuſtodiuit q̄ nulli hoīm in vtero ē col lata ſanctificatio. Hieremias fuit in vtero ſan ctificatus Hiere. j. Anteqͣꝫ exires de vulua ſan ctificaui te. Sed huic datū eſt ꝙ nō potuit mor P E D I Sermo taliter peccare poſt ſanctificatōnem. ſed bn̄ ve nialiter. Ideo dicit Hiere. xv. Ue mihi mater mea quare me genuiſti virū rixe. virum diſcor die in vniuerſa terra. Ideo legit̉ de Iohanne baptiſta Lu. j. Qui ſpūſancto fuit repletus ad huc in vtero matris ſue. Attamē canit̉ de ipſo. Antra deſerti teneris ſub annis ⁊cͣ. Marie au tem vltra hoc collatū eſt ꝙ nūqͣꝫ peccauit venia liter. Quod fuit gratie magne ſignū ꝙ nō ſolū vulnus. nature ſanaret. ſed etiā ip̄am naturā ſu per omnē legem nature extolleret Ip̄a aūt erat veſtita laminis aureis diuine charitatis. teſte Hiero. in ẜmone. Beata inquit mater dei cui candor virginitatis ſicut plantatio roſe in hie richo ſpecialius effulſit. ſplēdidius emicuit. of ficio circūdata charitatis. In hac regali domo fuit vinea aurea. hoc eſt cor mundiſſimū chari tate vndiqꝫ ornatū. in qͣ creuit vitis illa ꝟa xp̄s Ioh̓. xiiij. Ego ſum vitis vera. de qͣ ꝓfluit vi num nobile. qd̓ ẜm psͣ. ciij. Letificat cor hoīs. ⁊ a quo oēs inebriant̉ electi dei. Can̄. v. Bibi te amici mei ⁊ inebriamī. Hec eterna dei domꝰ eſt ſerenata margaritis ⁊ carbuncul̓. Marga rite ẜm naturales ſūt albe ⁊ parue. ⁊ ſignificāt ꝟginitatem cū humilitate. quod ſiml̓ habuit ꝟ go Maria. qꝛ ſi vnā illarū nō habuiſſet deū cō ciꝑe nō meruiſſet. teſte. bea. Gregꝭ. in regiſtro. Quantūcūqꝫ beata ꝟgo fuiſſet caſta. nunqͣꝫ tn̄ cōcepiſſet niſi hūilitatē infimā habuiſſet. Car būculus ẜm Iſi. li. xvj. eſt lapis p̄cioſus vt car bo ignitꝰ cuiꝰ ſplendor neqꝫ in nocte vincit̉ nec die obfuſcat̉. ⁊ ſignificat cōu̓ſatōꝫ ſanctā ⁊ p̄ful gidam qͣ oēs ſecū cōuerſantes illuſtrabat. ẜm il lud Mat. v. qd̓ audierat a filio ſuo. Sic luceat lux vr̄a coram hoībꝰ. Etiā carbunculus qui lu cet in nocte ſignificat fidem eius que in ea nūqͣꝫ extincta fuit. Naꝫ cū diſcipuli oēs ab ea temꝑe paſſiōis receſſerūt. ip̄a ſola luxit in fide. Qd̓ te ſtat̉ eccl̓a que.ſ. xiij. lumīa accēdit ī matutīs te nebrarū inter q̄ ſolū vnū ardere remanet vltīa te. quorū. xij. ſignificāt duodecī apl̓os qͥ hͦ tem pore in fide nō luxerūt. Sed vltimuꝫ ſignificat Mariā in qͣ fides luxit tam in ꝓſperis qͣꝫ in ad uerſis. Ecce qͣꝫ ſpecioſam ſibi elegit ab et̓no rex celorū habitatōꝫ cū nondū erāt abyſſi. Et hoc quo ad pͥmū. Quantū ad ſcd̓m eſt notandum ẜm Iſid̓. li. xxj. quidam piſcis eſt in mari qͥ de nocte exit mare venitqꝫ ad litus eiuſdem. ibiqꝫ aliqͣꝫdiu quieſcit quouſqꝫ ros deſcēdit. Deſcen dente igit̉ rore aperit os ſuū. ⁊ de rore ſuſcipit quantū poteſt. Veniēteqꝫ ſole piſcis concipit ⁊ generat margaritas. Myſtice ꝑ hanc piſcē in telligi poteſt beata Anna que licet in mari huiꝰ mūdi ꝑſonalit̓ habitabat. tn̄ ꝑ d̓ſideriū exibat ad littus eterne beatitudinis. di. cū pſal̓. cxix. Heu mihi quia incolatus meus ꝓlongatus eſt. Ideo appropinquāte temꝑe gratie quo deꝰ humanum genus voluit redimere concepit hodi. erna die ex rore celeſti. hoc eſt ex voluntate dei in qͣ virgo Maria cōcepta eſt ẜm Anẜhelmū vbi ſupra. veniēte ſole. hoc eſt gratia ſuꝑabun dāte ſpūſſancti. cū anime infuſione que factaē triceſima qͥnta die a conceptōne carnali que fu it facta hodie. Concepta eſt igit̉ ſpūaliter hͦ ſpe cioſiſſima virgo Maria tanqͣꝫ margarita alba abſqꝫ vlla macula. ita vt celeſtis ſponſus ad ip ſam dicere potuiſſet illud Canti. iiij. Tota pul chra es amica mea ⁊ macula non eſt in te Quia aiunt aliqui ob deuotōnem virginē eſſe conce ptam abſqꝫ labe peccati originalis. Quibus aſ ſentit Anẜhelmꝰ in li. de conceptōne virgīs di cens. Iuſticia vere fuit vt omīpotēs ſapientia dei ⁊ virtus mūdi ſibi ex omni temꝑe habita culum cōderet remota omni labe conditōis hu mane qui angelos ab alijs peccantibꝰ a peccatꝭ ẜuauit feminā ⁊ matrem ſuā futurā ab alioruꝫ. exortem peccatis ſeruare voluit ī eternitate ſui conſilij fixam. ſtatuit eam dominatricē et regi nam angelorū eſſe ⁊ fore. Et tunc inferiorē gra tia alijs factam in conſortiū querimus acceptā hominū peccatoꝝ. q. d. nequaqͣꝫ. Et ſubdit Ex iſtimet hoc quod vult argumentis ſuis. probet his que dicimus. Aduerſet̉ ergo donec deus oſtendat mihi aliquid dignius excellentie do mīe mee poſſe dici que dixi. Dico quod ſcripſi non obmitto. Et ꝓbat hoc exemplo caſtanee. Attende inquit. Sideꝰ caſtanee confert vt in fra a ſpinis remota concipiat̉ et alat̉ ⁊ formet̉. non potuit hoc dare corpori humano. quod ip ſe templū fecerat in quo corꝑaliter habitaret. ⁊ de quo ī vnitate ſue ꝑſone ꝑfectus homo fieret licet hic inter ſpinas peccatorū conciperet̉. ab ip̄is tamē ſpinarū aculeis expers omnino red deret̉. q. d. vtiqꝫ potuit. Et ne ſibi aliquis obij ceret illud Roma.j. Omēs peccauerūt ⁊ egent gratia dei. Similit̓ j. Chorꝭ. xv. Sicut in adaꝫ omnes moriunt̉. Subdit. Cum eminentiā gra tie ⁊ vite virginis conſidero. Sicut nō te intra omnia que facta ſunt ineſtimabili modo intue or. ita non lege nature aliorū in tua conceptone deuictaꝫ fuiſſe opinor. ſed ſingulari ⁊ humano intellectui impenetrabili diuinitatis virtute et operatōne ab omni peccati admixtione liberri mam. Hec Anẜhelmus. Cui cōcordat illud v ginis benedicte quod legit̉ in reuelatōibꝰ Bri gite. in qua ꝓbatur ꝙ Maria ſine peccato eſt concepta dicens. Sicut alicui volenti ieiunare qui deſideriū comedendi haberet. ſed volūtas reſiſteret deſiderio. p̄ciperet̉ a ſuꝑiori cui obe diendum eſſet ꝙ ꝑ obedientiaꝫ comederet. illa comeſtio maiori remuneratōne digna eſſꝫ qͣꝫ ie iuniū. Sic ꝑ talem modum cōiunctio parentuꝫ meoꝝ fuit quādo ego concepta fui ſine origina li peccato. ꝙ ſicut filius meus ⁊ ego nunqͣꝫ pecꝰ F G H I XI cauimus. ita nullū cōiugiū fuit quod honeſtiꝰ eſſet qͣꝫ illud de quo ego ꝓceſſi. ⁊ qn̄ pater ⁊ ma ter cōuenerunt matrimonialit̓ plus fecit hͦ obe dientia qͣꝫ carnalis voluptas. qꝛ alij cōiuges cō ueniūt ex voluptate carnali. mei ꝟo parētes cō uenerūt ex obedientia ⁊ precepto. Sed ſcito ꝙ mea conceptio nō oībus fuit nota. quia placuit deo. ꝙ amici ſui pie dubitarent de conceptione mea. ⁊ qͥlibet oſtenderet zelū ſuū donec veritas clareſceret in temꝑe ordinato. Hec Brigꝭ. Ex his dictis ptꝫ ꝙ Maria mirabl̓r vltra oēm hu manā creatura ſine peccato ſit cōcepta. Sꝫ con tra hoc eſt quaſi totꝰ cetꝰ ſanctorū doctorū ip̄aꝫ ſicut ⁊ alios hoīes in peccato originali ꝯceptaꝫ aſſerentes. Et ad hoc ſonat augꝰ. in ſum. de pe. ⁊ ponit̉ in canone de ꝯſe. di. iiij. Firmiſſime in qͥt tene ⁊ nullatenꝰ dubites oēm hoīem ꝑ cōcu bitum viri ⁊ ml̓eris cum originali peccato naſci Qd̓ exponēs archidiaconus Guido in roſario dicit. Natiuitas eſt duplex. Una ī vtero. alia ab vtero. In vtero naſci eſt aīam corpori infū di. Sed ex vtero naſci eſt in lucē ꝓduci ſiue ꝓ diri. Et ſubdit ꝙ. b. ꝟgo Ioh̓. bap. ⁊ Hieremi as originali peccato nati ſunt in vtero. Idē te net Bonauentū. ſuꝑ. iiij. ſen. di. iij. q. xxviij. Ꝙ ſāctificatio ꝟginis ſubſecuta eſt original̓ culpe tractōnem. qꝛ nulla immunis fuit a culpā ori nal̓ peccati niſi ſolus ꝟginis filius. Et ſubdit fficiūt em̄ ꝟgini alie dignitates qͣs ſibi filiꝰ ōmunicauit. in qͥbus excellit alias oēs laudes deuotōnes. Et ideo nō oportet nos hoīes cō ngere ad honoreꝫ ꝟgīs. qm̄ nō indiget noſtro mendacio que tam plena eſt veritate. Idem te et beatus Gre. in moral̓. ꝙ qͣꝫ pl̓es alij quibus fortaſſis eſſet magis aſſentiendū qͣꝫ pͥmis. qꝛ di cit ariſto. iij. pol̓. Turba melius iudicat qͣꝫ vnꝰ vel duo. Et hͦ etiam magꝭ vt eſtimo cedit in lau dem dei. Sic̄ in ſimili eſſet ſi vnꝰ ſapiēs artifex qͥ poſſet p̄cioſum vas facere nō ſolū de auro. ſꝫ etiam de vili luto eiuſdem p̄cioſitatꝭ ⁊ pulchri tudinis. nō magis laudaret̉ qͣꝫ de auro qd̓ illaꝫ habet pulchritudinē p̄exiſtentē. ita ſi xp̄s ſapi entiſſimus artifex potuit ⁊ voluit matrem ſuaꝫ dilectiſſimam in luto original̓ culpe conceptam diſſimū vas facere. merito de hoc ſummo ere eſt laudādus. ⁊ ip̄a mater miſericordie a s non minus īmo maxime eſt laudanda. quia dicit Ariſto. Mediū in omībus eſt ile. ne ideo videar ad vnam partem ma ſ ad aliā declinare. volo cū ieſu ꝑ medium īire. hoc enim tenens cū pͥmis. Si beatiſſi irgo Maria ſine originalibus eſt ꝯcepta bn̄dictus ſit deus pater domī noſtri Ieſu ti. qͥ eodem filio ſuo tam mundiſſimā p̄pa ſuit manſionem. in qͣ dignatꝰ eſt miẜi corditer due menſibus habitare. ⁊ ꝙ dn̄s deus ſit pro pter hoc benedictus dicit ſapiens Eccī. xxxij. age conceptōnes tuas. ⁊ nō in delictis tuis. ſed in his omnibꝰ dn̄m bn̄dicito. q. d. O homo ce lebra conceptōes ꝟginis que ꝓpter te fetē ſunt ⁊ nō in delictis tuis. h̓ eſt noli temere defende re vnam illarū partiū vbi forte cadere poſſes in peccatū. ſed de hoc ſufficit pie dubitare ⁊ dn̄m benedicere. ſed hoc teneo cū ſecūdis ſi vt dicūt Maria in originalibus eſt cōcepta. tuūc ſtatiꝫ eſt ſanctificata ⁊ purgata. ⁊ licet nō in eodeꝫ in ſtanti quo fuit inꝑceptibiliter infecta. ⁊ hoc ꝓ pter repugnantiam culpe ⁊ gratie. tamē factuꝫ eſt in aliquo inſtanti ꝓximo. ſicut nature poſſi bile fuit. Et hoc iterū apparet qͣꝫ ſollicite diuina gratia beatā ꝟ̓ginem in puritate ſeruauit. quia temꝑe inꝑceptibili ⁊ breuiſſimo ip̄am in origīa li ꝑmiſit. ⁊ qͣꝫcito potuit fieri ip̄am ꝑ gr̄aꝫ emū dauit. ⁊ hoc quo ad ſecundū. ¶ Sermo tertius de eadem. Anctificauit ta bernaculum ſuum altiſſimus. Pſal̓. xlv. Ariſto. li. xviij. animaliū valde mundū dicit eſt animal qd̓ apis eſt. nam in lo cis immūdis habitare dedignat̉. ideo ſtercꝰ ſu um eijcit in volatu ⁊ nō in alueario. quia fetidꝰ odor grauat ip̄am. Et ſi aluearia efficiunt̉ feti da velociter delinquūt ea. nam ſi ibi morarent̉ citius egrotarent. Myſtice ꝑ apem intelligit̉ chriſtus. quia ſicut apis eſt animal paruum et dulcem facit fructū. ſic xp̄us eſt paruus in hūi litatē. ẜm illud Matth̓. xj. Diſcite a me qꝛ mitꝭ ſum ⁊ humil̓ corde. Et tamē dulcē facit fructū in ſuis doctrinis. ⁊ p̄cipue in pͥncipio ſue predi catōnis cum dixit. Penitentiā agite appropinqͣ bit enim regnū dei. Matth̓. iiij. Ideode ipſo poteſt exponi illud Eccī. xj. Breuis in volatili bus apis ⁊ initiū dulcoris habet fructus illius quia fructum ſue doctrine incepit p̄dicto dulci verbo. Iſte mundiſſimꝰ xp̄us more apis in lo cis mūdis cordiū habitare dignat̉. ẜm illd̓ Sa pi. j. In maliuolā animā non introibit ſapiētia. hͦ eſt xp̄s qͥ eſt ſapiētia patris. nec habitabit in corde ſubdito peccatꝭ. Et exquo doctores tra dunt ꝟginē Mariā in peccato originali conce ptam. decēs fuit vt eā altiſſimꝰ ab ip̄o munda ret anteqͣꝫ in ea habitaret. ſicut figuratū eſt. iiij. Regū. xj. Ubi legit̉ ꝙ Ioas rex hierl̓m purga uit templū qd̓ violauit Athalia regīa extirpas idola ⁊ aras deſtruxit. ꝑ Athaliā Eua intelligi tur. Figurat̉ ꝙ qd̓libet hoīs naſcētis corpꝰ vi olauit ꝑ peccatū. ita vt quilibet dicere pōt cuꝫ ppheta. Ecce enim in iniquitatibus cōceptus ſum. Ideo fuit̉ neceſſe virginem purgari per Ioas regem dei filiū a culpa originali qd̓ fctm̄ eſt poſt anime infuſionem. ẜm Bern̄. Et hͦ vo lunt verba thematis preaſſumpta In qͥbus pͥn cipaliter tria deſcribunt̉. Primo expiatio culB A II Sermo pe p̄cedentis ibi. Sanctificauit. Secūdo inha bitatio gratie ſequentis. ibi: tab̓naculum ſuuꝫ. Tertio expreſſio potētie tranſcendentis. ibi. al tiſſimus. Circa pͥmū eſt notādū cuilibet regi de cet habitatōnem cū ſolicitudine q̄ri. ⁊ q̄ſita pre paratiōe diſponi ſingulari. Sic fecit Moyſes deo qͥ eſt rex regū ⁊ dn̄s dn̄antiū. Apocal̓. xix. ſollicite domū qͣſiuit. q̄ſitā igit̉ ⁊ fabricatā ſin gulari diſpoſuit p̄paratōe. Nume. vij. vbi legi tur. Factū eſt in die qͣ cōpleuit moyſes taberna culum ⁊ erexit illud. vnxitqꝫ ⁊ ſanctificauit cuꝫ oībus vaſis ſuis. Myſtice dei filiꝰ eſt rex celo rum. ⁊ ſic cōgruū fuit vt ſibi māſio ſumma ſolli citudīe q̄reret̉. ⁊ exqͥſita ſegregaret̉. qꝛ nō eſt di gna habitatio cū ꝓphano. qd̓ declarat̉ in natu ra. Refert Pli. in ſpecu. na. li. vij. c. xxxix. Ta xus qͥ natural̓r p̄uidet tempeſtatē facit ſibi do munculā ſub terra diuerſos exitꝰ ꝯtinēteꝫ. ⁊ in hac ſꝑ morat̉. Sed hͦ ſciēs vulpes q̄ eſt aīal fe tidum ⁊ corruptiuū. ita ꝙ loca vbi habitat red dat ſterilia. intrat domū taxi. ⁊ ibi fimum ſuū ⁊ vrinā ꝓijcit. ⁊ domunculā fetidā reddit Quod ſentiēs taxꝰ ibidē ammodo mane̓ dedigͣt̉. Hic ꝑ taxū intelligit̉ dei filiꝰ. qͥ fecerat ſibi habitacu lum in bn̄dicta terra. hͦ eſt in vtero beate anne. De qua psͣ. lxxiij. dicit. Deus aūt rex nr̄ an̄ ſe culo oꝑatus eſt ſalutē in medio terre.i. in beata ꝟgine. q̄ fuit mediū beate anne. In hoc medio terre voluit ip̄e habitare xp̄s dei filiꝰ. ẜm qd̓ p̄ dixerat ꝑ psͣ. cxxxj. Hec reqͥes mea in ſeculū ſe culi. Sed hͦ ſciens vulpes infernal̓. ꝓiecit ibi fi mum original̓ culpe ẜm doctores. in quo omēs hoīes cōcipiunt̉. teſte Augꝭ. li. j. cōtra Iulianū Oēs hoīes pͥmorū parentū peccato naſcūt̉ ob noxij. Cui cōſonat Gregꝰ. ſuꝑ Exo. iij. Omēs in peccatis nati ſumꝰ. ⁊ ex carnis delectatōe cō cepti culpā originalē cōtraximꝰ. excepto domi no noſtro ih̓u xp̄o qͥ ſolus ſpūſancto ꝯceptꝰ eſt ⁊ ſic liquet ꝙ maria ſubiecta fuit huic legi pec cati original̓. Sicut ⁊ doctores ip̄am ſpecialit̓ includūt. qꝛ dicit Anẜ. in li. ij. Cur deꝰ homo. c. xvj. Licet ip̄a hoīs dei cōceptio munda ſit. et abſqꝫ carnal̓ delectatōis peccato. ꝟgo tamē ip ſa vnde ip̄e aſſumptus eſt. in iniqͥtatibus cōce pta eſt. ⁊ in iniqͥtatibus cōcepit eā mat̓ eiꝰ. ⁊ in originali peccato nata. ſcilicꝫ in vtero qn̄ ip̄a in Adam peccauit. ſicut omēs peccauerūt. hͦ ille. Iō ab ea neceſſe fuit hūc fimū ſeu maculam ex purgare exquo p̄ordinauit in ea filius dei habi tare. quod poteſt in duobꝰ exemplis declarari Primū eſt in oculo. Uidemꝰ em̄ in natura ſi o culus debꝫ in ſe reciꝑe lumē extrinſecū neceſſe eſt ip̄m habere lucē innatā. ſicut hͦ patꝫ in oculo clauſo a quo tn̄ ꝑcipit̉ lux. ⁊ niſi lucē interioreꝫ ⁊ puritatē haberet exterior lux intrare nō poſ ſet ⁊ acciꝑe exteriorē radiū. Myſtice xp̄us dei filiꝰ eſt radiꝰ veri ſol̓. qꝛ ſicut ſol natural̓ d̓ ſe ge nerat radiū. ſic pr̄ generat filiū. Iō dicit̉ cādo lucis eterne. ⁊ ſpeculum ſine macula. Sap̄. vij Et illuminat oēm hoīem venientē in hūc md̓m Ioh̓.j. Sꝫ vterus btē ꝟ̓ginis oculo cōꝑat̉. iō ⁊cͣ. Recte em̄ ſicut lux exterior ſol̓ ſine aliqͣ fra ctōne oculi ingredit̉. Sic xp̄s abſqꝫ violatōne ꝟginitatis vteꝝ clauſuꝫ eſt ingreſſus. Iō canit̉ hodie. Vt vitrū nō ledit̉ ſole penetrāte. ſic ille ſa credit̉ pꝰ partū ꝟgo ⁊ an̄. mō ſic̄ oculū corpa lem neceſſe eſt hr̄e lucē innatā vt recipiat extrin ſecam. Sic neceſſe fuit vterū ꝟgīs hr̄e lumengͣ tie qͣſi innatū a pͥncipio ſue ſpūal̓ ꝯceptōnis aut ſanctificatōis. vt in ſe reciꝑet lumen eternū. Iō dicit Anẜ. in oratōe q̄ incipit. pͥmuꝫ ⁊ pͥncipale pͥncipiuꝫ. Aīam gl̓oſe ꝟginis Marie creaſti in macula original̓. ſed cōſequent̓ eā in vtero a pͥ meua labe purgaſti. ⁊ amictu mūdicie decora ſti. ⁊ in ſanctitatis puritate poſtea confirmaſti. Scd̓m exemplū eſt de tēplo ꝯſecrādo. Scimuſ. em̄ ẜm Guil̓. in ratōali diuinorū li. j. Ꝙ in cōſe cratōe templi corꝑal̓ in quo dꝫ locari corpꝰ xp̄i neceſſe eſt an̄qͣꝫ conſecrat̉ oē morticinuꝫ expelli ⁊ poſtea parietibꝰ inunctis ꝯſecrari. Sic etiam neceſſe fuit in beata ꝟgine q̄ futurū debuit fieri templū dei vt omne morticinū peccati original̓ expelleret̉. ⁊ poſtea vnctiōe ſpūſſancti inungi. ẜm qd̓ p̄dixit ꝓph̓a psͣ. xliiij. Unxit te deꝰ deꝰ tuus oleo leticie ꝑ cōſortibꝰ tuis. vt ſic in ea cor pus xp̄i verū requieſceret. Quia dicit̉ Eccī. xx. iiij. In ciuitate ſancta reqͥeui. ⁊ hoc qͦ ad pͥmuꝫ. Quantū ad ſcd̓m eſt notandum ẜm naturales. Rex apū hꝫ ſpeciale habitaculū in alueari ī ex amīe apū. in quo ip̄e ſolus habitat. ⁊ nulla alia inter apes. Myſtice ꝑ regē apū xp̄us intelligi tur. qꝛ videmus ꝙ rectores apū ſoli extra alue aria nō apparēt. niſi ſtipati magno exercitu apū que oēs ẜuituti ſue ſe offerūt. Ita xp̄us exiens nobiliſſimū alueariū. de quo canit̉. Aue ſtillās melle aluearium. non ſolus apparuit. ſed ſtatim aſtitit ei exercitus angelorū obſequiū faciētes. Luce. ij. Iſte igit̉ rex angelorū habuit ſpeciale habitaculū. de quo dicit psͣ. xiiij. Dn̄e pater ce leſtis quis habitabit in tabernaculo tuor et re ſpondet ſpūſancto inſpiratus. Qui ingredit̉ ſi ne macula. ⁊ operat̉ iuſticiam. Et ille fuit chri ſtus qui ſolus in mundū ſine macula eſt ingreſ ſus. Sicut teſtat̉ beatus Gregꝰ. xj. morali. ex ponens illud Iob. xiij. Quis poteſt facere mū dum de immūdo conceptū ſemine. dicens. In carnatus domī intuitus ſolū vidit in mūdo ho minē de immūdo ſemine nō eſſe cōceptum. qui ſic in mundū venit vt nihil haberet de immun da cōceptōne. neqꝫ em̄ ex viro ⁊ femina ſed ſpi rituſancto ⁊ ex Maria ꝟgine ꝓceſſit. Solꝰ gi carne ſua vere mūdus extitit. qꝛ nō ꝑ carnalem delectatōꝫ venit. hͨ Gre. Iō ip̄e ſolꝰ in. b. ꝟgiē que eſt tabernaculum benedictum habitauit. D C XII e Compat̉ enī ipſa tabernaculo duplici rōe.ſ. re uerētie. ⁊ ꝯtinētie. qꝛ ẜm apl̓m ad Heb̓. ix. du plex ꝑs erat in tēplo. vna q̄ ſctā dicebat̉. ⁊ hec erat cōis ppl̓o laicali. Alia ſctā ſctōꝝ vocabat̉. et hec erat tāte ſanctitatis ⁊ reuerētie ꝙ nullus ad eā intrabat niſi ſolꝰ pōtifex. ⁊ tm̄ ſemel ī an no. Sic eccl̓ia catholica hꝫ duas ꝑtes. Una q̄ q̓r ſancta q̄ oībꝰ ſanctis ē cōis. Alia ſancta ſctō rū. ⁊ hec ē ſoluꝫ ꝟgo maria ſic̄ atteſtat̉ Anẜ. in Omel̓. hodierna dicēs: Dignā donatiōeꝫ ſuꝑ oēs ceteros illa debet hr̄e. ꝑ quā omnes ſancti ſanctificāt̉. Dicit̉ enī xp̄s ſanctus ſanctorū. d̓r ⁊ ipſa ſancta ſctōꝝ. Et hāc ſolā ſūmꝰ ſacerdos xp̄s ingreſſus ē ẜm qd̓ figuratū ē. Ezech̓. xliiij vbi legit̉ Porta hec clauſa erit ⁊ nō aperiet̉. ⁊ vir non trāſibit ꝑ eam. qm̄ dn̄s deꝰ iſrl̓ ingreſ ſus eſt ꝑ eam. Scd̓o btā virgo d̓r tabernaculū ꝯtinentie. Tabernaculum enī moyſi cōtinebat thuribulꝫ uaureū. arcam federis in qͣ erat ꝟga aaron q̄ floruit. tabule teſtamenti ⁊ vrna aurea habēs māna. ſic maria ꝯtinebat thuribulū au reum. hoc ē ſanctaꝫ ꝯuerſationē. De qua dicit Amb̓. li. ij. d̓ virginitate ꝑte j. Talis fuit Ma ria vt eiꝰ vnica vita ſit oībus diſciplina. Et ſub dit. quātū in vna virgine ſpēs ꝟtutum enituit ſecretū verecūdie. vexillū fidei. deuotionis ob ſequiū oſtendit. Habuit in ſe maria arcaꝫ teſta nēti.ſ. xp̄m intꝰ ī qͦ eſt ꝟga aarō rōne eqͥtatis ī regia digate ẜm illd̓ psͣ. xliiij. Uirga directiōis ga regni tui. Erāt ibi tabule teſtamenti rōne ꝟitatꝭ ex duabꝰ naturꝭ ī ꝑſone vnitate: ⁊ ibi vr na aurea hn̄s māna rōne pietatis in ſacramēta li libertate ẜm illd̓ psͣ. lxxvij. Pluit illis māna ad manducandū. ⁊ hoc qͦ ad ſcd̓m. Quantū ad tertiū ſciendū ꝙ ſolennes ⁊ maxime eccleſie et tabernacula in qͥbus corpus xp̄i debet ſeruari ⁊ adorari. ꝑ maiores terre dn̄os fundari cōſue uerūt. ⁊ ille qui maior ⁊ potentior ē pͥmum lapi dem ponere in fundamēto ꝯſueuit. Quod pul chre figuratū eſt. iij. Regꝭ. vj. De ſolēni tēplo. Salomonis in quo debebant ſeruari reliquie antiqui teſtamēti. qd̓ ⁊ maior in hierl̓m funda uit ſalomon de auro. tabulis cedrinis ⁊ lapidi bus p̄cioſis. Et pie credendū ēqꝫ ipſe ad deuo nē pͥmum lapidē in fundamento collocauit. Hiſtice. btā ꝟgo maria eſt tabernaculum qd̓ iltis gratijs eſt fabricatū ⁊ fundatū. qꝛ in ea debebat corpꝰ xp̄i. ⁊ diuinitatis reliquie ꝯſer uari et adorari. ſicut ptꝫ de Iohāne baptiſta qͥ idhūc in vtero matris ſue cognouit xp̄m eē p̄ ſentē ⁊ exultando ipſum adorauit. Luc̄. j. Id̓o ns altiſſimꝰ ⁊ maximꝰ int̓ oēs ipſam fundauit vm illd̓ psͣ. lxxxvij. Ipſe fundauit eā altiſſimꝰ pͥmū lapidē. hoc eſt gratiā ſanctificantem in ipſam poſuit. ẜm illud Ioh̓. viij. Qui ſine pec cato eſt veſtrū pͥmus in illaꝫ lapidē mittat. Di unt enī naturales. qn̄ aliqua arbor ē corrupta ex vetuſtate. illiꝰ arboris radix debet aperiri ⁊ lapis in eam proijci vel imponi. tūc materia ī fructuoſa effluit. ⁊ bonū nutrimētū arbor ad ſe trahit. ⁊ fertilis efficit̉. quā prius ſterilitas oc cupauit. Per arbores ſignificant̉ hoīes. ẜm il lud Marci. viij. Uideo hoīes vt arbores. illi erant ex vetuſto peccato pͥmoꝝ parentuꝫ ſteri les et corrupti qꝛ mortui ẜm illud. j. Corꝭ. xv. In adam oēs moriunt̉. Sic ⁊ vrigo maria ẜm doctores ex originali fuit corrupta. Ideo ne ceſſe fuit vt in ea poneret altiſſimꝰ lapidem ſan ctificantē. et gratiā que fuit maior in ea qͣꝫ in ali quo ſancto. Recte enī ſicut lapis qui in funda mento ponit̉ cōiter eſt oībus maior Ideo dicit Bern̄. in ſermōe Puto ꝙ copioſior ſanctificati onis benedictio in mariam deſcendit q̄ non ſo lum purgauit. ſed deinceps ne peccaret conſer uauit. ⁊ hoc quo ad tertium. Sermo de ſancta Lucia. Ucerna ſpledēs ſuper candelabrū ſct̄m̄. ⁊ ſpecies faciei mulieris ſuꝑ etatem ſtabilem. Ecc̄i. xxvj. Dic̄ Dionyſius cū alijs naturalibus. Lux ē ſubſtā tia in ſe ſiſtens. a qua ꝓcedit irradiatio cōmu nis ⁊ illuminatio corporū alioꝝ. ſemꝑ enī in ſe lucet lux. ſed non ſemper illuminat. ſed ſolum qn̄ inuenit corpus habēs naturam aptā illumi nationi. vt ait Augꝰ. Myſtice. per lucē beata Lucia q̄ a luce nomē habet merito deſignatur. De qua d̓r illud Sap̄. vij. Luci cōparata inuē ta eſt prior. Recte ſicut lux habet pulchritudi nem in aſpectione. ẜm illud Amb̓. Lux eſt pul chritudo omīs creature viſibilis cuius gloria maxime eſt in aſpectu que cuncta mūdi mēbra laudibus facit digna. Habet etiam lux diffu ſionem ſine inquinatione. qꝛ ꝑ quecunqꝫ īmun da diffundit̉ non coinquinabit̉. Habet ⁊ lōgiſ ſimam lineaꝫ ſine more dilatione. Ita btā Lu cia habuit pulchritudinē virginitatis ſine aliqͣ corruptione. qꝛ nec mentali. ergo nec corporali Quare dicit Gratianꝰ ⁊ habet̉. xxxij. q. v. Re uera. Non inquinat̉ corpus. niſi des ꝯſenſum mētis Cui ꝯſonat Amb̓. in li. de ꝟginitate di. Caro nō pōt corrūpi niſi mens fuerit an̄ corru pta. ⁊ hoc ē qd̓ dixit ſancta Lucia paſcaſio. Si me īuitaꝫ violari feceris. caſtitas mihi duplica bit̉ ad coronā. Habuit etiā diffuſionē charita tis ſine aliquo īmundo amore. Habuit lōgiſſi mā lineaꝫ diuturne oꝑatiōis ſine tarditate. vt impleret illud. Ecc̄s. xj. Mane ſemina ſemen tuū ⁊ veſꝑe nō ceſſet manꝰ tua. Hec igit̉ iocun diſſima lux btā Lucia fuit manēs in ſe. hoc ē in ſuo ꝓpoſito firmo. qn̄ nec ꝑ minas nec ꝑ ꝟbe ra potuit a xp̄o ſeꝑari ſed dixit: Ecce corpꝰ me um o dn̄e ad ſuppliciū eſt paratuꝫ. ideo ꝓceſſit int̓ ab ea illuminatio fidei in alios infideles qͥſ A B Sermo I ab ea in fide illuſtrati. ideo ī ꝟbis p̄aſſūptis d̓r lucerna ſplendēs ⁊cͣ. Lucerna inqͣꝫ ardēs per charitatē. lucēs ꝑ ꝟ̓ginaleꝫ puritatē. In qͥbus verbis. a. iiij. b. Luciā principaliter cōmendat̉ Primo a clara luminoſitate. ibi lucerna ſplen dens. Scd̓o a lata famoſitate. ibi ſuꝑ candela brū ſuū. Tertio a mira ſpecioſitate. ibi. et ſpēs faciei mulierꝭ. Quarto a ſancta ꝟtuſiotate. ibi ſuꝑ etateꝫ ſtabilē. De pͥmo ē ſciendū ad experi entiā videmꝰ ꝙ lucerna q̄ vndiqꝫ replet̉ ſplen dentibꝰ luminibꝰ ē luminoſa a ꝑte ſuꝑiori ⁊ in feriori. illuminat enī ſuꝑiora.ſ. aerē. ideo dicūt naturales ꝙ grādi incendio facto rubet celū. il luminat inferiora. qꝛ vias mōſtrat ne hō ī tene bris corruat. Eſt etiā lumīoſa interiꝰ ꝓpter ho minū ꝯductionē. Eſt illumīoſa a ꝑte anteriori ⁊ poſteriori. illumīat enī an̄ ſe ⁊ poſt ſe trāſeun tes Eſt ⁊ deniqꝫ illumīoſa a dextris ⁊ a ſiniſtrꝭ vt ſic vndiqꝫ illumīet ⁊ illuſtret. Myſtice per hāc lucernā a luce dictā btā Lucia ſignat̉: q̄ fu it lucerna ardēs. recte ſic̄ lucerna lucendo alijs ſe ꝯſumit. ſic btā Lucia oīa bona ſua cōſūpſit. et pauꝑibus mīſtrauit. vt verificet̉ de ipſa il lud pͣsͣ. cxj. Diſperſit dedit pauꝑibꝰ ⁊cͣ. Quia dixit ad mr̄em ſuā. qͥcqͥd mihi datura es ꝓ do te. pauꝑibꝰ elargire Fuit lucerna lucēs ꝑ veri tatē ꝑ quam oēs exemplo bonoꝝ opeꝝ illuſtra uit. Ideo exponi pōt de ip̄a illd̓ Tob̓. xiij. Lu ce ſplēdida fulgebis. Fulſit enī oī tꝑe tā ꝓſpe ritatꝭ qͣꝫ aduerſitatis. ẜm illud Prou. xxxj. Nō extinguet̉ in nocte.ſ. tribulationis lucerna eiꝰ ſcꝫ ꝑ errorē. Nec abſcondita fuit ob timorē. qꝛ morti ſe tradidit īperterrite qn̄ dixit ad paſca ſiū. Quid moraris incipe fili diaboli deſideria tuaꝝ penaꝝ in me exercere. Ideo de ipſa eſt il lud Luc̄. xj. Nemo accēdit lucernā. ⁊ in abſcō ſo ponit neqꝫ ſub modio. ſꝫ ſupra cādelabrū. vt qͥ ingrediunt̉ lumen videat Hec ſplēdidiſſima lucerna btā Lucia ad inſtar lucerne materialiſ fuit circūquaqꝫ lumīnoſa. Primo a ꝑte ſuꝑio ri ⁊ inferiori. A ſuꝑiori ꝑ diuine gr̄e refulgenti am. ẜm illud Iob. xxix. Splēdebat lucerna eiꝰ ſuꝑ caput meū. ⁊ ad lumē eiꝰ ambulabā in tene bris. De hac luce ſuperiori d̓r Act̉. ix. Subito circūfulſit eū lux. A ꝑte inferiori ꝑ ꝟginalem mūdiciā Iuxta illud Sap̄. iiij. O qͣꝫ pulchra ē caſta gencratio cum charitate. ꝓpter hāc lucē dixit ei btā Agatha. Soror mea Lucia virgo dei deuota. In hͦ ꝙ vocat eā deuotā oſtēdit ꝙ habuit lucē ſuperiorē. ſꝫ ꝙ vocat eā ꝟ̓ginē no tatur ꝙ habuit inferiorē. Scd̓o fuit btā virgo lucia lumīoſa a ꝑte interiori ꝑ mundā ꝯſcīam. ita vt dicere poſſit cum apl̓o. jͣ. Corꝭ. iiij. Nihil mihi cōſcius ſum. Aꝑte exteriori ꝑ cōuerſatio nem ſanctā. Et ꝓpter hanc ſcd̓aꝫ lucē vocat ſe templū dei di. Qui caſte viuunt tēplū ſpūſſan cti ſunt. Ipſa enī erat tēplū fulgidū interiꝰ. vt de illa exponi pōt illd̓. iij. Regꝭ. vj. Nihil era in tēplo qd̓ non auro tegeret̉. per qd̓ intelligi lux interioris ꝯſcīe. Ipſa etiam erat tēplum. natum exterius. ẜm illud j. Mach̓. iiij. O nauerūt templū eiꝰ coronis aureis. ꝑ qd̓ intelli gitur lux ꝯuerſationis honeſte. O felix eſt igit̉ iſte hō cuiꝰ cū beata lucia lumīoſa ⁊ clara eſt cō ſcientia. Quia dicit beatꝰ Bern̄. ad Ruptum monachū: Veniet tp̄s ꝙ plus valent pura cor da qͣꝫ aſtuta verba. magis ꝯſcīa bona qͣꝫ marſu bia plena. Tertio btā lucia fuit illumīoſa a ꝑte anteriori ⁊ poſteriori dei beneficia memorado ab anteriori futura p̄cauēdo ⁊ pn̄tia ordinādo Iſte ē triplex actꝰ prudentie. ſicut dic̄ Sen̄. īli. de. iiij. virtutibus car. Si inqͥt prudens fueris animꝰ tuꝰ tribus diſponet̉ tꝑibꝰ. Preterita re cole futura p̄caue pn̄tia ordina. De his tribus d̓r Deut̓. xxxij. Utinā ſaperēt p̄terita recolen do. ⁊ intelligerent pn̄tia ordinando. ac nouiſſi ma ꝓuiderēt. fut̉ a p̄cauēdo. Ita btā lucia be neficia dei cognouit. qn̄ paſcaſio dixit. Iſta nō ſunt maleficia. ſꝫ xp̄i beneficia. pn̄tia ordinauit qn̄ ſuas diuitias pauperibꝰ tribuit. futura p̄ui dit qn̄ pacē eccl̓ie redditā nūciauit. vt in legen da. Quarto fuit lumīoſa a dextris ⁊ a ſiniſtris a dextris qn̄ īter ꝓſpera ẜuauit tꝑantiā: lꝫ enī hr̄et multas diuitias tn̄ int̓ illas pauꝑ fuit. ẜm illud Prou̓. xiij. Eſt pauꝑ cū ī multis diuitijs ſit. In ſiniſtris. qꝛ ī adu̓ſis ſeruauit patiētiā: ſi cut canitur de ipſa. In tua patientia poſſediſti aīaꝫ tuā Lucia ſpōſi xp̄i. ſꝫ nūc ptꝫ illd̓ psͣ. xc. Cadēt a latere tuo mille ⁊ decē mi. a dex. tuis. Quia ī adu̓ſitate a deo multi recedūt. pl̓es tn̄ ī ꝓſperitate. Quantū ad ſcd̓m notandū ẜm na turales aliqͣ aīalia ſūt famoſa ꝓpter ſuā ſapīaꝫ ſicut elephantes in qͥbus ẜm Iſi. li. xij. intelle ctus ⁊ memoria p̄ ceteris animalibꝰ vigent Et ẜm Pli. li. viij. c. j. Quando egrotant herbas ſilueſtres ſibi ꝯgregant: ⁊ nunqͣꝫ eis vtunt̉ ni ſi ſupino capite ad celū leuato. Et qͣdā religio ne a numinibus ſibi adiutoriū poſtulant. Illo modo lucia ē famoſa ꝓpter ſuā ſapientiā q̄ ma xime patꝫ in rn̄ſis. ẜm illud Ecc̄s. viij. Sapīa hoīs lucet ī vultu eiꝰ. Nōne illa ē ſapiēs rn̄ſio qn̄ dixit: Nō inqͥnat̉ corpꝰ niſi de ꝯſenſu mētis Terte vtiqꝫ. ideo ī canone ē locata. vt in arega vbi ſupra. In ipſa enī lucia p̄ ceteris gētilibus viguit ītellectus ⁊ prudētia. ita vt de ipſa expo ni pōt illd̓ Prou̓. xiiij. Sapiēs mulier edificat domū ſuā.ſ. in celis. De qͣ dicit psͣ. Beati qͥha bitant in domo tua dn̄e. ſic ſapīa apparuit in hͦ ꝙ matre ſua egrotāte non iuit ad ſortilegas. au xilium ab eis poſtulando. ſed e celo. cum ad ſe pulcrum beate Agathe virginis ꝑrexit di. vi eiꝰ ſepulcrum credens tetigeris. ꝑfecta ꝯtinuo ſanitate gaudebis. qꝛ vt ſapiēs ꝟgo ſciuit ꝙ liꝰ li qͥ ꝯſulūt ſortilegas qͥnqꝫ ānoꝝ regl̓a puniūt. D C E XIII vt habet̉ ī cano. Qui diuinationes. xxvj. q. v. Gcd̓o aīalia ſūt famoſa ꝓpt̓ potentiā quā oſtē dunt ſicut leo qͥ on̄dit ſua potentiaꝫ in hͦ ſic̄ dic̄ Pli. in ſpe. na. ꝙ in ꝑiculis apparet maxīe glo rioſus qn̄ ꝑſequūt̉ eū canes ⁊ venatores nō ſe occultat: ſed ſedet in cāpis vt ab oībus videat̉ Eiꝰ potentia nō ſolū manifeſta ē in hͦ ſꝫ etiaꝫ ī illo ꝙ ſanat infirmitates. qꝛ eiꝰ adep̄s ꝯtrariat̉ venenis. Si qͥs illo ꝑunctus fuerit. alioꝝ mor ſus aīaliuꝫ nō timebit. Etiā adep̄s cuꝫ oleo ro ſeo mixꝰ cutē faciei cuſtodiet a vitijs. oculoruꝫ ſanat tumores. Fel eiꝰ aque addita oculorum acuit claritatē. cor eiꝰ cibo ſūptū ſolā qͣrtanam febrē expellit. Ecce quāte potētie eſt leo. Iſto modo btā ꝟgo Lucia ē famoſa ꝓpt̓ ſuā poten tiā aut fortitudinē. tāte enī fuit potentie ⁊ forti tudinis ꝙ ī ꝑiculis paſſionū ⁊ ꝑſecutionū ſe ab impudicis canibꝰ nō abſcōdit qͣꝫuis eēt in iuue nili adhuc etate. ſꝫ ipſos vicit ẜm qd̓ canit̉ de pſa. Odiſti q̄ in mūdo ſūt. Ideo potuit dicere Mihi mūdꝰ crucifixꝰ ē ⁊ ego mūdo. ad Gal̓. .j. Diabolū ī hͦ. cū ait ſanguine ꝓprio inimicū ſubieciſti. qd̓ fuit valde mirabile ꝙ fragilis vir ovicit inimicū tā robuſtū. ſꝫ dn̄s omps tradi dit illū ī manu femīe ⁊ ꝯfudit Iudith. xvj. Ui cit etiā ꝑ ſuā potētiaꝫ ſeuiciā tormentoꝝ ꝙ vio lētie hoīuꝫ ⁊ boū amiſerūt ꝟtutē trahēdi. ignis ꝟtutē cōburēdi. ferrū ⁊ gladiꝰ ꝟtutē ſecādi. qꝛ ſpūſſanctꝰ tāto eaꝫ fixit pōdere: vt milie hoīes ſec plura paria boū eaꝫ trahere poſſent ad lu anar. etiā ī igne poſita ipſaꝫ nō leſit vt dicere poſſet illud Ecc̄i. lj. In medio ignis non ſum eſtuata Percuſſa etiā ī gutture gladio. īterfici nō potuit Ip̄a etiā btā lucia on̄dit potētiā ī mi raculoꝝ oꝑatiōe. nā ⁊ ſanauit mr̄em ⁊ copioſū extinxit ignē. id̓o d̓ ea exponi pōt illud Prou̓. vltꝭ. Manū ſuā miſit ad fortia. Ꝙ aūt fuit tam potēs. ecce iō. qꝛ ſepe habuit angelicā ꝯſolati onē ⁊ ꝯfortationē qͥ eā ꝯfortauerat dicēs: For ti aīo eſto filia ſcꝫ dei. dn̄s celi dedit tibi gaudi n. Tertio aliqͣ aīalia ſunt ꝓpt̓ pulchritudīeꝫ uā famoſa. ſic̄ pāthera. d̓ qͦ dic̄ phiſologꝰ. Eſt ial pāther cui nō ē pulchrior alter. qꝛ ẜm Pli. iſpe. na. maxīa coloꝝ ⁊ maculaꝝ varietate de corat̉. ſcꝫ albaꝝ nigraꝝ flaueaꝝ. vt tota pellis exteriꝰ maculata videat̉. Iſto mō etiam btā lu cia fuit famoſa rōne pulchritudīs. qꝛ erat orna ta colore albo ꝟ̓ginitatis mētꝭ ⁊ corꝑis. id̓o di xit ad paſcaſiū. corruptores mētꝭ ⁊ corꝑiſ nūqͣꝫ ſciui. Et merito pōt d̓ ip̄a exponi illd̓ pͣsͣ. xliiij. Aſtitit regina a dex. tu. in veſti. de au. quo ad pulchritudinē corꝑis. circūdata varietate ꝓpt̓ pulchritudinē mētis. Erat etiā decorata colo renigro hūilitatis. ī eo ꝙ ſpreuit ſpōſū t̓renuꝫ diuitias ⁊ mundi gl̓iaꝫ ita vt dicere poſſet. Re nū mūdi ⁊ om. or. ſe. ꝯtē. Fuit etiā fulcita co lore flaueo ꝯſtātie. qꝛ ꝯſtās fuit vſqꝫ ad morteꝫ Et ex illo ptꝫ eiꝰ ſpecioſitas ⁊ ꝟtuoſitas ſeu for titudo Et hͦ qͣꝫtum ad tertium ⁊ quartū. ermo.j. de ſancto Thoma apl̓o. Vla Vldiſti me Thoma credidiſti. btī qͥ nō viderūt et crediderunt. Ioh̓. xx. Amb̓. ī exame. li. v. c. xliiij. dic̄. Fenix ē vnica auis trecētꝭ ac qͥnqͣgī ta viuēs ānis. ſꝫ cū finē vite ſue ſenſerit īmine re. fac̄ ſibi nidū d̓ thure mirra ⁊ ceteris lignis odoriferis qͥbꝰ accēſis ꝑ flatum vēti ītrat et ibi morit̉. denuoqꝫ viuificat̉. Miſtice. ꝑ fenicē in telligit̉. b. Tho. apl̓us. recte enī ſic̄ fenix ē auis ſingularꝭ carēs pari. ⁊ apd̓ arabes naſcit̉ ⁊ vo cat̉ fenix.i. ſingularꝭ vt di. iſi. Ita. b. apl̓s tho. int̓ oēs apl̓os ī dubitatiōe fuit ſingl̓arꝭ ẜm ꝙ le gitur Io. xx. Poſt reſurrectiōeꝫ venit ih̓s ad diſcipl̓os ſuos ianuis clauſis ⁊ ſtās ī medio di ſcipuloꝝ dixit. pax vob̓. ⁊ cū dixiſſet on̄dit eis latꝰ ⁊ manꝰ. vidētes āt eū gauiſi ſūt gaudio ma gno valde ⁊ crediderūt. ⁊ cū h̓ agebat̉ Tho. n̄ erat cū eis. iō veniēte eo alij dixerūt. vidimus dn̄ꝫ. ſꝫ ille credere noluit. Sꝫ hͦ non ē factū ſine cā Iō ſuꝑ hec geſta dic̄ ſāctꝰ Gregꝰ. ī omel̓. ho dierna. Quid inqͥt frēs chariſſimi īter hec aīad uertitꝭ: nūqͥd cāu geſtū creditꝭ vt electꝰ ille diſci palꝰ tūc deeſſet. poſt āt veniēs audiret. audiēs dubitaret. dubitās palparet. palpās crederet. nec hͦ cāu ſꝫ diuina diſpoſitiōe factū ē. Egit nā qꝫ miro mō diuina clementia vt diſcipulꝰ dubi tās dū ī mgr̄o ſuo vulnera palparet. ī nob̓ vul nera īfidelitatꝭ ſanaret. plꝰ enī īfidelitas thome ad fidē qͣꝫ fides credētiū diſcipuloꝝ ꝓfuit. quia dū ille palpādo ad fidē reducit̉. nr̄a mēs oī du bitatiōe poſtpoſita ī fide ſolidatur. Hec Gregꝰ Etiā ſic̄ fenix ſua recreatione nat̉ali docet nos crede̓ reſurrectiōeꝫ cōeꝫ mortuoꝝ. Ita. b. tho. apl̓s docet nos credere eādē ſua ſingl̓ari dubi tatione. Quis enī vt ait. b. Gregꝰ. xiiij. moral̓. credere eā facile potuiſſet cū ſpūs carne ſoluit̉ caro ī putredinē vertit̉. putredo ī puluerē redi git̉. ⁊ puluis ī elemēta ſoluit̉. Sꝫ hec tho. ſine demōſtratōe firmit̓ demōſtrat dicēdo. dn̄s me us ⁊ deꝰ meꝰ. Dic̄. b. Gregꝰ ī omel̓. de aſcēſiōe dn̄i. Minꝰ mihi maria magda. p̄ſtitit q̄ citius credidit qͣꝫ thomas qͥ diu dubitauit. Hic inquā ſāctꝰ apl̓s lꝫ fuit dubiꝰ d̓ reſurrectiōe xp̄i. tn̄ ī il lo dubio n̄ ꝑmāſit. Sꝫ more fenicꝭ fec̄ ſibi nidū ex thure diuinitatꝭ ⁊ mirrha humanitatꝭ qn̄ di xit Ioh̓. xx. Dn̄s meꝰ ⁊ deꝰ meꝰ. ⁊ ſic igne cha ritatꝭ ſuccēſuſ. ⁊ d̓ vetuſtate dubietatꝭ īcineratꝰ ſurrexit hō nouꝰ ī credēdo. ⁊ hͦ atteſtat̉ dn̄s in ꝟbis aſſūptꝭ. qꝛ vidiſti me thoma ⁊cͣ. In qͥbus duo pͥncipalit̓ deſcribūt̉. Primo ortodoxe fi dei pͥmiū ⁊ ꝓfectꝰ. ibi. qꝛ vidi. me tho. Secun do ſumē felicitatis mertū ⁊ affectꝰ. ibi. Beati qͥ nō viderūt. De pͥmo ē notādū. Fur ⁊ pat̓f ni Cr A Sermo lias hn̄t oꝑatiōes ꝯtrarias. Fur enī veniēs ad domū alienā. ⁊ inueniēs lumē ardēs extinguit Quia d̓r ī cōi ꝓuerbio. Fur odit lucē. ⁊ ſi inue nit theſaurū accipit. ⁊ hoīes letos ꝑ furtuꝫ fac̄ meſtos ⁊ triſtes. Sed ecōtra pater familias in ueniēs tenebras ī domo: lumē accēdit. ⁊ hoſpi tes letos facit. ẜm illud ſapiētis Tullij. Hoſpi tibus letū debes oſtendere vultū. Uultus enī letus dādi tibi duplicat cultū. Miſtice. ꝑ furē ītelligit̉ diabolus. de qͦ Ioh̓. x. dicit dn̄s. Fur odit lucē ⁊ nō venit niſi vt furet̉ mactet ⁊ ꝑdat̉ Ideo bn̄ figurat̉ ꝑ coruū. de qͦ dicūt naturaleſ Ꝙ coruus ē auis doloſa res ſurtiue abſtrahēs in locis abſcōdēs abſcōditis ⁊ reponēs. Et pͥn cipaliter cupit oculos eruere. ſicut videmꝰ hoc ī ſuſpēſis qͥbus pͥmitus a coruis oculi eruūtur. Itē dicit Ariſto. in li. de aīalibꝰ. Ꝙ coruꝰ odi aſinū. ideo volat ſuꝑ ip̄m. ⁊ tēptat eruere ocu los ſuos roſtro ſuo. Ita diabolꝰ fur fuit ab ini tio. ⁊ multas aīas deo ſubtraxit. qͣs ī tenebras inferni poſuit ⁊ abſcōdit. q̄rit tn̄ pͥncipalit̓ ocu los eruere. hͦ ē lumē rōnis ⁊ fidē ſine qͣ impoſſi bile eſt hoīeꝫ placere deo. ad Heb̓. xj. Un̄ legi tur. j. Regꝭ. xj. Ꝙ naas voluit hr̄e pactū cuꝫ vi ris Iabes in hͦ ꝙ quereret oīuꝫ ocl̓os dextros eruere. Naas interp̄tat̉ ſerpēs ſignificans dia bolū. d̓ qͦ Gen̄. iij. Serpens erat oībus callidi or animātibus. qͥ vult habere pactū cuꝫ oībus hoībus vt eruat oculos dextros.i. fidē. Recte ſicut naas voluit viros reddere iabes inutiles ad bellū: qꝛ ſiniſter oculus clipeo tegit̉. ⁊ carēs oculo dextro nō pōt videre adu̓ſariū: ⁊ ei reſi ſtere. ſic diabolus vellet oēs reddere inutiles ſibi ad reſiſtendū qn̄ amitterēt fidē q̄ ſignificat̉ ꝑ dextrū oculū. cū qͦ tn̄ eſt ſibi reſiſtendū. ẜm il lud. j. Pet̓. v. Aduerſariꝰ veſter diabolꝰ tanqͣꝫ leo rugiēs ⁊cͣ. Et ſeqͥtur. Cui reſiſtite fortes in fide. Qd̓ aūt diabolꝰ nitit̉ extinguere lumē in tellectꝰ qd̓ deꝰ infundit aīe ẜm Ariſto. iij. retho rice. ⁊ etiā fidem. ptꝫ in pͥmis parētibꝰ. Dicunt doctores ꝙ dn̄s dotauit adā lumine ītellectus ⁊ fidei ſuꝑ oēs puros hoīes. vt poſt eū nullꝰ ei ſil̓is haberet̉. nec etiā ſalomon qͥ tn̄ ſapientiſſi mus dicebat̉. vt habet̉. iij. Regꝭ. xxiiij. Sed hͦ lumē intellectꝰ extinxit in eo diabolꝰ: vt poſtea beſtijs eqͣret̉. ẜm illud psͣ. xlviij. Hō cū in ho nore eēt nō intellexit cōꝑatus ē iumētis inſipi entibꝰ. ⁊ ſil̓is factꝰ ē illis. Sil̓iter lumē fidei in eo extinxit ſic̄ legit̉ Gen̄. ij. ꝙ dn̄s dixit ad ip ſum. Ex oī ligno paradiſi comede. de ligno aūt ſcie boni ⁊ mali ne comedes. qꝛ morte morierꝭ. Serpēs aūt diabolꝰ veniēs ad Euā dixit: Cur p̄cepit vob̓ deꝰ ne comede̓tis de ligno ꝑadiſi. Rndit mulier. de fructu lignoꝝ que in ꝑadiſo ſunt veſcimur. de fructu vero ligni qd̓ ē in me dio ꝑadiſi p̄cepit nob̓ deꝰ ne comederemus. ne forte moriamur. Diabolꝰ dixit: Neqͣqͣꝫ moriemini. ſcit enī deꝰ quocunqꝫ die comederitis ex eo. aꝑient̉ oculi vr̄i: ⁊ eritis ſicut dij ſciētes ho nū ⁊ malū. Illis ꝟbis crediderūt ⁊ comederū ⁊ ſic fidē dei ꝑdiderūt. Illo igit̉ lumīe fidei er tincto accepit ab eis theſauros p̄cioſiſſimos q ẜm Bern̄. fuerūt iuſticia. miſcd̓ia. pax. ⁊ veri tas. q̄ oēs p̄cellūt theſauros huiꝰ mundi. Et ꝙ abſtulit ab eis theſauꝝ teſtat̉ beatꝰ Augꝰ. ⁊ ha bet̉ de pe. diſ. ij. Princeps oīuꝫ vitioꝝ videns adam ex limo terre ad imaginē dei factū. pudi cicia decoratū. tꝑantia cōpoſitū. charitate ſplē didum. pͥmos parētes illis donis ac tantis bo nis expoliauit ac ꝑiter peremit. Queruloſe gͦ dicere potuit illud Iob. xix. Spoliauit me glo ria mea. ⁊ abſtulit coronā de capite meo. Fecit etiā triſtē poſtqͣꝫ ſpoliauit euꝫ his theſauris. qꝛ eiectꝰ fuit de loco voluptatis.ſ. ꝑadiſi in locuꝫ miſerie. ẜm ꝙ d̓r Gen̄. iij. Emiſit eū dn̄s depa radiſo voluptatꝭ.ſ. paradiſi. in locū miſerie.i. in terrā: vt operaret̉ terrā de qͣ ſumptꝰ ē. Ideo potuit dicere illud psͣ. xxxvij. Miſer factꝰ ſū ⁊ curuatꝰ ſum vſqꝫ ī finē: tota die ꝯtriſtatꝰ īgre diebar. Ecce quo fur ille diabolꝰ in pͥmo parē te nr̄o adam: lumē fidei ⁊ rōnis extinxit. ipſūqꝫ meſtū fecit Sic fuit in dilectiſſimo apl̓o thoma in qͦ lumē intellectꝰ fideiqꝫ extinxit. dn̄s enī eū dotauit lumīe ītellectꝰ. vt cū alijs apl̓is. xij. in telligeret deū ⁊ hoīem qn̄ in eoꝝ oīuꝫ ꝑſona di xit petrus. Tu es xp̄s filiꝰ dei viui. Mat. xvj. Meruit etiā penetrare ꝓfunditatē diuinitatꝭ qn̄ dn̄s ad ſua interrogationē quā fecit dicēs: Dn̄e neſcimus qͦ vadis. ⁊ quō poſſumꝰ viā ſci re. ſic reſpondit: Ego ſum via veritas et vita. Sꝫ qͥ hoc ītellexit ⁊ credidit xp̄o. noluit crede re ip̄o poſt mortē abſente. Si enī poſt mortem xp̄m verū deū credidiſſet. de reſurrectiōe nll̓o modo dubitaſſet. Sed eſtimo ꝙ diabolꝰ extin xit ſibi lumē intellectꝰ ⁊ fidei. vt hoc nō credēs. in incredulitate deperiret. Et hoc patꝫ ex noīe Dicit̉ enī thomas qͣſi abyſſus: qd̓ vno mō d̓r ab a qd̓ ē ſine. ⁊ byſſus claritas. qͣſi ſine cl̓arita te. qꝛ amiſſo lumine ītellectꝰ. tenebras ītelligen tie incurrit. ita vt de ipſo exponi pōt illd̓ Gen̄. j. Tenebre erāt ſuꝑ faciē abyſſi. Uel d̓r ab a qd̓ ē ſine. ⁊ baſe. qͣſi ſine fundamēto. qꝛ ipſe baſim fidei ꝑdidit. ⁊ ī multa fluctuatione ꝑmāſit. Sꝫ xp̄s verus pater familias. de qͦ d̓r illud Mat. xx. Sil̓e eſt regnū celoꝝ hoī patrifamilias. no luit eum mittere in tenebras dubitatiōis. teſte Gregꝭ. in omel̓. di. Diſcipulū ſuuꝫ dn̄s poſt re ſurrectionē ſuā ſic dubitare deſeruit. ſi c̄ an na tiuitatē ſuā habere mariā ſpōſaꝫ voluit. que in ad nuptias nō ꝑuenit. Nā ita factꝰ ē diſcipulꝰ dubitās ⁊ palpas teſtis vere reſurrectiōis. ſic ſponſus fuit mr̄is xp̄s ſue integre ꝟginitalis. hec ille. Accēdit igit̉ fideꝫ xp̄s in btō apl̓o tho ma qn̄ eū latꝰ ſuū palpare ꝑmiſit dicēs: Inte B C QLLL2 dicitū tuū huc. ⁊ mitte ī latus meū. ⁊ noli eſſe incredulus ſꝫ fidelis. Ioh̓. xx. Fecit eū letū cū iubilāter clamauit. Deꝰ meꝰ et dn̄s meꝰ. Ideo pōt exponi illud Ab ac̄. iij. Abyſſus dedit vo cē ſuā. hͦ eſt thomas qͥ interp̄tat̉ abyſſus dedit̉ vocē exultatiōis ⁊ credulitatis. Et hͦ innuit ex viſione xp̄i. ſicut dicit: Quia vidiſti me thoma credidiſti. Sꝫ diceret qͥs: Quare dicit dn̄s no tanter h̓. qꝛ vidiſti me thoma credidiſti. cū ẜm Gregꝭ. nō eſt fides vbi aliqͥd videt̉. Quia dicit in omel̓. Fides non hꝫ meritū vbi hūana ratio hꝫ experimentū. Si qͥs enī in die videt rem et credit. iam potius ē cognitio qͣꝫ fides. Quia fi des ẜm apl̓m ad Heb̓. xj. ē ſperandaꝝ reꝝ ſub ſtātia. argumētū.i. firma adheſio reꝝ nō appa rentiū. Ideo potiꝰ dixiſſe debuiſſet. qꝛ tetigiſti Ad hͦ rn̄det Augꝰ ī originali. Ꝙ forte thomas non tetigit xp̄i vulnera. licet offerebat ſe ad tā endū: qꝛ nō fuit auſus tangere. Sꝫ oppoſituꝫ illiꝰ dicit. b. thomas de aqͥno. tertia ꝑte ſue ſū me. Quia thomas ſuꝑ viſu ſuo etiā vulneꝝ te tigit cicatrices. Cui alludit auctoritas eccl̓ie q̄ etiā canit. O thoma didime ꝑ xp̄m quē merui ſti tāgere. Sꝫ ad hͦ cū d̓r q̄ vident̉ non hn̄t fidē Reſpōdet. b. Gregꝰ ī omel̓. hodierna di. Tho mas aliud vidit aliud credidit: vidit hoīeꝫ. cre didit eſſe deū. Ideo bn̄ dicit. Quia vidiſti me tho. hoīeꝫ ⁊ credidiſti me eſſe deū. Ideo cōclu dit Gregꝰ. Uidendo gͦ ⁊ ꝯſiderādo veꝝ hoīeꝫ hūc deū quē videre nō potuit exclamauit. ⁊ hͦ qͦ ad pͥmū. Quātū ad ſcd̓m notādū illos beatio res qͥ nō viderūt ⁊ crediderūt. oſtēdi pōt ī groſ I ſo exemplo naturali. Radix enī herbe in terra abſcōdit̉. nec ſolē īmediate reſpicit. ab eo neqꝫ intuet̉. Sed herba q̄ ē ſuꝑ terraꝫ ſolē īmediate reſpicit. ⁊ tn̄ radix plus remunerat̉ a natura qͣꝫ herba. qꝛ maioris cōiter ē ꝟtutis. naꝫ oēm ſuc cum ⁊ ꝟtutē quā hꝫ herba recipit a radice. Et hāc ecōtra tꝑe hiemis dirigit ac radiceꝫ. Ideo dicit. Philaretꝰ in tractatu de creſ. Ꝙ radices ſūt maioris efficatie ī hieme qͣꝫ in eſtate. Idem. dicit Galienꝰ ī antidotario veteri. Sic a ſimili nos xp̄iani qͥ nō xp̄m in ꝑſona ꝓpria vidimus nec eiꝰ paſſionē. reſurrectiōeꝫ. aut alia ſua oꝑa. Sed ſi illa firmiter credimꝰ magis remunera nur ceteris paribꝰ qͣꝫ apl̓i qͥ illa fieri ꝯſpexerūt ⁊ p̄ſentes fuerūt. Ideo dicit Gregꝰ ī omel̓. Ꝙ in iſto ꝟbo nos ſpecialiter ſignificauit. cū dixit beati qͥ nō viderūt ⁊ crediderūt. Qui eū car ne nō videmꝰ mēte retinemꝰ ſi tn̄ fidem nr̄aꝫ ꝑ oꝑa ꝯſeqͥmur. Ille enī ꝟe credit qͥ exercet ope rando qd̓ credit. qꝛ alias fides ſine oꝑbꝰ mor E tua ē. Iac̄. ij. Sed dicēs qͣre dn̄s Luc. x. dixit. Seati ocl̓i qͥ vident q̄ vos videtis. Et h̓ dicit: Seati qͥ nō viderūt. modo vide̓ ⁊ non videre ꝯtradicūt. Ad hͦ rn̄det̉ ꝙ duplex ē beatitudo. yna rei. alia ſpei. Prima ẜm venerabilē Boe. li. iij. ꝓſa. ij. Eſt ſtatus om̄i bonoꝝ aggregatio ne.i. cumulatiōe ꝑfectus. ⁊ illa cōſiſtit pͥncipali ter in fruitione ⁊ aſpectu diuinitatis ⁊ cōiter in viſione hūanitatis xp̄i motu dilectōis ad ip̄m Et hac beatitudīe ex meritis ꝓprijs nullꝰ pōt eſſe dignꝰ. Quia dicit Origꝭ. de ritu eccl̓ie. Si qͥs bona cūctoꝝ ꝑpetraſſet atqꝫ totius mundi tormēta ꝑtuliſſet. nōduꝫ tn̄ eterna beatitudine dignꝰ eēt. niſi eam nobis xp̄i fideliſſima paſſio meruiſſet. ⁊ de hac beatitudine intelligit̉ illud ꝟbum xp̄i. Beati ocl̓i qͥ vidēt que vos videtꝭ. qꝛ apl̓i viderūt eiꝰ humanitatē. Et vere ſūme beatꝰ erit ille hō qͥ ad hanc beatitudinē meru̓it ꝑuenire: vbi xp̄m nō ſolū in hūanitate: ſꝫ ī pu riſſima videbit deitate. ad quā ꝑuenit. b. tho. vbi ſine fine dei fruit̉ viſione. Et iā non dicit il lud ꝟ̓bum futuꝝ psͣ. xvj. Saciabor cū apparu erit gl̓ia tua. ſed p̄teritū ſatiatus ſum gl̓ia tua. Scd̓a beatitudo ē ſpei. q̄ ſolū habet̉ in pn̄ti. et iſta ꝯſiſtit in merito future beatitudinis. Et iō beatior ē hͦ mō qͥ plus meret̉. plꝰ aūt meret̉ nō vidēs qͣꝫ vidēs. Et de hac pn̄s v̓bū intelligit̉. Beati qͥ nō vi. ⁊ credi. Sꝫ dice̓t laicꝰ. Quid d̓ articl̓is fidei credere debeo vt a dn̄o beatificer Rn̄det. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ij. ar. vj. Laici te nēt̉ ſcire pͥncipaliter ſeptē articulos fidei. Pri mus ē: ꝙ xp̄s natꝰ ē ex maria ꝟgine. Scd̓s ē ꝙ baptizatꝰ ē a Ioh̓e ī iordane. Tertiꝰ ē ꝙ paſſus ē īcruce. Quartꝰ ē ꝙ deſcēdit ad inferna. Quī tus ꝙ reſurrexit a mortuis. Sextꝰ ꝙ aſcēdit in celos. Septimꝰ ꝙ nouiſſimo die venturꝰ eſt iu dicare viuos ⁊ mortuos. Hos articulos tenen tur ſcire oēs xp̄iani.ſ. implicite ẜm noīationeꝫ Sacerdotes vero tenēt̉ eos ſcire explicite quō natus ⁊cͣ. ⁊ hͦ debēt laicis explicare. Recte ſic̄ ait Dionyſiꝰ in celeſti hierarchia. ſuꝑiores an geli ſoluūt infimis dei voluntateꝫ. ⁊ illi vlteriꝰ hoībus ſolent reuelare. ſic ſuꝑiores vt ſacerdo tes debent clare infimis intimare. ¶ Sermo ſecundus. De eodem. Robaſti me et co gnouiſti me. tu cognouiſti ſeſſionē meam. psͣ. cxxxviij. Scd̓m naturales res q̄ debet bene cognoſci. tāgi debet. audiri ⁊ videri. hoc ptꝫ ī peritis medicis qͥ volūt diſcernere int̓ paſ ſionem. pͥmo volunt videre vultum ⁊ colorem qꝛ ſi color eſt glaucus ⁊ facies indiſpoſita. iudi cant in ſtomacho materiā peccantē. Si autē al bus rubedine ꝑmixtus. eliciunt ſanitatē. De inde volunt infirmū audire loquentē. qꝛ ſi ha bet vocem cōtinue raucam. tēdit ad leprā. Ul timo etiā tactum adhibēt palpantes pulſū. qꝛ ſi fuerit fortis. ſcit medicus euenire ex forti ca lore ⁊ ꝟtute. Si tardus. ſcit cōtingere ex defe ctu ꝟtutis ⁊ minoratione caloris. Si auteꝫ eſt medius. iudicat ſanguinē iaudabilē atqꝫ bo nū Cꝫ F A I Sermo vt Conſtantiꝰ li. vij. c. iij. dicit. Ꝙ autē ad ꝑfe ctam rerū cognitionē hec tria requirunt̉. habe mus figuram Gen̄. xxvij. vbi legit̉ ꝙ yſaac vo lens ꝑfectam noticiam habere de iacob ꝙ eſſet pͥmogenitus vt aſſeruit. voluit tactu probare. Ideo dixit: Accede huc fili mi vt tangam te et ꝓbem vtrum tu ſis eſau filius meꝰ an non. ⁊ qꝛ ip̄e pellibus hedoꝝ manus ⁊ collū circūdede rat. non cognouit euꝫ. quia piloſe manꝰ ſimili tudinem eſau expreſſerāt. vidēs auteꝫ ꝙ de eo plenam certitudinē non haberet. adhibuit au ditum ⁊ queſiuit ab eo. Quis es fili mi? Tu es filius meus eſau? Et ille inquit. ego ſum. Cui pater: Uox quideꝫ iacob. ſed manus ſunt eſau Moraliter. beatꝰ thomas futurꝰ erat medicꝰ animaꝝ. ita vt cōuenienter ſibi competit illud Ecc̄i. xxxviij. Honora medicū ꝓpter neceſſita tem. etenī illum creauit altiſſimꝰ. Ip̄e autē vo lens ꝑfectam noticiā habere de xp̄o tāqͣꝫ peri tus medicus ip̄m tāgere ⁊ audire ⁊ videre vo luit. ſic̄ ptꝫ in hiſtoria Ioh̓. xx. qꝛ viderat ip̄m infirmū ante paſſionē. ẜm illud. Uidimꝰ eū nō habentē ſpeciē virum dolorū ⁊ ſcientē infirmi tates. ideo non credidit niſi qn̄ ꝓbauit. et hoc teſtat̉ dn̄s in verbis p̄aſſumptꝭ. Probaſti me ⁊ cognouiſti me ⁊cͣ. In quibus tria tangūtur. Primo habuit ſolicitudinē in inqͥrendo. ibi. ꝓ baſti me. Scd̓o habuit certitudinē in adheren do. ibi. cognouiſti me Tertio habuit ꝓmptitu dinem in diſcernendo: ibi. tu cognouiſti. Pri mo eſt notandū ꝙ homo volēs tranſire ꝑ fluui um de vno portū ad aliū. ſi nō videt fundū. cō ſueuit eſſe ſolicitus de ſcienda fluuij ꝓfundita te ne ſibi periculū imineat ſubmerſiōis. Quia dicit catho. Qd̓ flumen ē placiduꝫ forſitā latet altior vnda. Ideo legit̉ Ezech̓.xlvij. Ꝙ ange lus mēſurauit aquā funiculo quā debebat trāſ ire ezechiel que pͥmo attingebat vſqꝫ ad talos. inde vſqꝫ ad genua poſtea vſqꝫ ad renes. ⁊ tā dem aqua intumuit ꝙ ꝑtrāſire nō potuit. Id̓o valde incautū eſt tranſire aquas niſi ſolicite de eius ꝑiculo inquiratur Legitur enī in hiſtoria magni alexandri. ꝙ quodā tēpore cum exerci tu venit ad fluuiū. in cuius medio erat ciuitas comꝑta. ⁊ in circūitu ciuitatis erat aqua quaſi ſtadijs quattuor. Quidā autē ex iuuenibꝰ nu mero.xxvij. exuti inde fluuiū intrauerūt. Sed ſurgētes ex eo beſtie q̄ dicunt̉ epothomiſ. ip̄os occiderunt. Ideo alij milites fundū inquiren tes fluuij ex alia ꝑte ſalui tranſierunt. Spūali ter ſacra ſcriptura in multis locis chriſtū vocat fluuiū. ſicut dicit psͣ. xlv. Fluminis impetꝰ leti ficat ciuitatem dei. Et cōparat ſe fluuio. Ecc̄i. xxiiij. Ego quaſi fluuius dorix: ⁊ ſicut aquedu ctus exiui de paradiſo. Hic fluuius ẜm Iſi. li. xiiij. in armenia orit̉ ex quodaꝫ mōte quaſi flu uius eufrates. qͥ exit de paradiſo: ⁊ cū magna violentia. poſtea in capſiū fluit mare. Sic xp̄ ab altiſſimo monte. de quo psͣ. xiiij. Quis re eſcet in monte ſancto tuo. ortum habuit. Sꝫ cu velocitate ī mare huius mūdi venit. Per iſtū fluuiū chriſtuꝫ oportet nos ꝑtranſire de portu miſerie ad portū ſalutis: quia ip̄e ē via ꝑ quaꝫ itur ad celuꝫ. ẜm illud Ioh̓. xiiij. Ego ſum via veritas ⁊ vita: nemo venit ad patre niſi ꝑ me. Hoc etiam p̄dixit psͣ. lxv. In flumine ꝑtranſi bunt pede. ibi letabunt̉ in ipſo. Iſte igit̉ nobi liſſimus fluuiꝰ xp̄s habet ꝓfundam diuinitatē que vt ait ꝓſper: verius cogitat̉ qͣꝫ dicit̉. veriꝰ eſt qͣꝫ cogitatur Sed habet ꝓ exteriori ſuꝑficie aquā decurrentē labilē humanitatē. ⁊ hāc apl̓i x. vidētes nec fundū diuinitatis inueſtigātes ſtatim in aquam humanitatis ſaltare volue runt. ⁊ Thome dixerūt: Uidimus dominuꝫ. Ioh̓. xx. Thomas autē cautior illis qͣꝫuis nol let tanqͣꝫ electus ad gloriā ire. ⁊ iſtum fluuium tranſire. non ſtatim credidit nec tranſiuit. qꝛ d̓ fundo deitatis nihil ſibi dicebat̉. ideo fuit ſoli citus ad inueſtigandū ſi fluuius ille eſſet ſecurꝰ ad eūdū. ſi eſſet ibi deitas in qua pedē firmare poſſet. Recte enī ſicut vulpes de qua recitant naturales. Quādo debet tranſire fluuium aut aquā gelatā. non ſtatim ꝑtranſit. ſed diligēter aure ſuꝑ glacie poſita ꝓbat an aqua ſubtꝰ cur rat. ſi audierit aquā. non cōſueuit ꝑtranſire. ſi auteꝫ firmā cōſiderat: ſecura ꝑcurrit. Ideo be atus Thomas audita aqua fluxibili. ſcꝫ huma nitate. noluit tranſire neqꝫ credere. ſed facta ꝓ batione ⁊ firma ꝑcepta deitate ī fluuio chriſto credidit ⁊ trāſiuit ac dixit: Dominꝰ meꝰ et de meus. Ideo d̓ ip̄o exponi pōt illud Ecc̄i. xxxj. Probatus eſt in illo. ⁊ ꝑfectus inuentus eſt. et erit illi gloria eterna. Probatꝰ enī eſt ſicut eqͥ ꝓbant̉. Dicunt naturales et experti ꝙ bonus equus ita ꝓbat̉. ſi ducit̉ ad fluuiuꝫ. ⁊ bibendo bn̄ ⁊ fortiter īmergat roſtrū ⁊ caput vſqꝫ ad fū dum: optimus iudicatur. Si autē ſolū aquam bibit in ſuꝑficie. tunc eſt ſignum non boni equi Ita oſtendit̉ ꝑfectus eſſe ⁊ fuiſſe beatus Tho mas apl̓us in ſua ꝓbatione. quia ceteri apoſto li miſerūt tm̄ caput in fluuiū xp̄m in ſuꝑficie cō noſcentes. hoc ē in hūanitate quādo dixerūt Uidimus dominū. nec īmiſerūt ſe vſqꝫ ad fun dum diuinitatis. Sꝫ thomas os. pedes. manꝰ ⁊ aures. ⁊ ſe totum īmiſit. ⁊ vſqꝫ ad deitateꝫ pe netrauit. ideo d̓ ipſo verificatuꝫ ē illud Ecc̄i. j. Altitudinē celi ⁊ latitudinē terre ⁊ ꝓfundum abyſſi h̓ dimenſus eſt. Per altitudineꝫ celi pōt̓ intelligi ſublimitas diuinitatis. nam ip̄m celū eſt ſublime eo ꝙ ꝑfectius eſt alijs corporibꝰ ita xp̄s quo ad deitatē dicit̉ altitudo celi ꝓpter ſū mam ꝑfectionē quaꝫ habet. ⁊ eſt altior eo. ideo eius veſtigia cōprehēdere non poſſumꝰ. Iob̓ atteſtante qͥ ait. c. xj. Forſitan veſtigia dei colū O D XV prehendes: ⁊ vſqꝫ ad ꝑfectum omnipotēteꝫ re peries. excelſior celo eſt qͥd facies: ſublimior oī creatura. q. d. qualiter potes deuꝫ perfecte co gnoſcere cū ſit excelſior celo ⁊ ſublimior omni creatura. Sꝫ ſanctꝰ Thom. ad hāc altitudineꝫ uenit. Ideo nūc valde eſt exaltatus. ẜm illd̓ Eſa. lij. Ecce intelliget ſeruus meus. ⁊ exalta bitur ⁊ eleuabit̉: ⁊ ſublimis erit valde. Per la titudinem vero terre intelligit̉ humilitas chri ſti humanitatis. qꝛ terra eſt ſtabilis ⁊ qͥeta. ẜm illud Ecc̄s.j. Generatio p̄terit. ⁊ generatio ad uenit. terra autē in eternū ſtat. Sic humanitas chriſti fuit ſtabilis. quia nunqͣꝫ inclinauit ſe ad peccandū. atteſtante Petro qui ait. j. Pet̓. ij. Qui peccatū non fecit. nec inuentus ē dolus ī ore eius. Et psͣ. xiij. Omnes declinauerunt ſi mul inutiles facti ſunt ⁊cͣ. Et hanc humanita tem cuꝫ diuinitate ſecutꝰ eſt beatꝰ Thomas cū dixit. Deus meꝰ quo ad diuinitateꝫ. ⁊ dominꝰ meus quo ad humanitatē. Ideo interp̄tat̉ ge minus. quia in xp̄o gemina naturaꝫ intellexit. Uel ideo: quia reſurrectionē xp̄i quaſi gemīa te. et quaſi in duplo qͣꝫ alij diſcipuli cognouit. Illi cognouerūt ſolū videndo. iſte videndo et alpando. Interp̄tat̉ etiam abyſſus. ip̄e enim fuit non ſolū alijs apl̓is ſimilis in illo. īmo etiā Ezechiele ꝑfectior qͥ aquas inueniens vſqꝫ ad renes. ⁊ poſtea. quia intumuerūt trāſire nō po tuit. Sꝫ thomas inuenit. ꝓbauit. penetrauit. ⁊ ꝑfectus īuētus fuit. Ideo ipſe dicere potuit illud. iij. Regꝭ. x. qd̓ dixit regina ſaba. Nō cre debam narratibꝰ mihi donec veni ꝓbaui ⁊ vi di ꝙ media pars mihi nunciata non eſſet. certe nō media pars. reſpectu diuinitatis. quā beatꝰ tho. ſolicite querēdo adinuenit. Pro doctrina eſt nobis notādū hic ſanctꝰ Tho. in hoc ꝙ vo luit ꝓbare anteqͣꝫ crederet. dat nobis doctrinā ſalutarem in qua debemus ip̄m imitari vt pri us omnia ꝓbemus ⁊ bonis adhereamus ⁊ ma la fugiamꝰ. Sicut ⁊ ꝯſuluit apl̓s.j. ad Theſſa. y. Omnia ꝓbate ⁊ qd̓ bonuꝫ eſt tenēte. Et ad hoc exemplo naturali d̓ coruo inuitamur. cui latura eſt ꝙ hamo ſibi cooꝑto carnibꝰ non ſta imn vt eam inuenit deuorat ⁊ tranſglutit. ſꝫ ro ſtro diligēter ꝓbat ⁊ examinat. voluit ⁊ reuol uit paulatim carpendo carnem de hamo extra hit ⁊ comedit. ⁊ vacuū hamum relinquit. Sic quādo nobis p̄ponūt̉ diuitie aūt delitie ⁊cͣ. fre enter in ſe hamū mortalis culpe cōtinentes ſo debemꝰ voraciter appetere ⁊ amplecti. ẜm ud psͣ. lxj. Diuitie ſi affluant nolite cor appo ſere. ſed ſolicite debemꝰ examinare qͥd ibi ſit ſatum deo aūt diſplicēs. ⁊ illa reciꝑe q̄ ſūt ad uſtetationē vite neceſſaria ⁊ deo placētia. Ea vero in qͥbꝰ ē hamꝰ culpa ⁊ offenſa diuina relin ſaere. et hͦ eſt omnia ꝓbare. bonumqꝫ tenere. Et hoc ē qd̓ docet apl̓s ad Phil̓. j. Probetis potiora vt ſitis ſinceri ⁊ ſine offenſa in diē xp̄i. ¶ Sermo pͥmus de natiuitate xp̄i. QNnuncio vobis gaudiū magnum qd̓ erit omni populo qꝛ natꝰ eſt nobis ſaluator mundi. Luc̄. ij. Quā do regi vel alicui alij domino ſeculari filius na ſcitur. hec natiuitas ē ſpeciale gaudium genito ris ⁊ non ſolum illorum. verūetiam omniuꝫ co gnatorum a quibus principalia inſignia tripu dij demonſtranturr. ⁊ hoc ſit pͥncipaliter ſi acci dit partus mirabiliter. Figura illius habetur Gen. xxj. vbi legitur ꝙyzara que fuit annoſa et ſterilis concepit ⁊ peperit Iſaac in ſua ſenectu te. ſicut predixerat ei dominus. Dixitqꝫ ſara: Riſum fecit mihi deus. Et quicunqꝫ audierit corridebit.i. gaudebit Similiter eius pr̄ abraā letus effectus fuit qui fecit cōuiuiuꝫ grande in die ablactationis ſue. Item legitur Luc̄. j. Cū Eliſabeth Iohannē peperiſſet. audientes vici ni ⁊ cognati congratulabātur ei. Miſtice. cele ſtis pater rex regum ⁊ dominꝰ dominantiū ma gnus ⁊ laudabilis ſuper omnem terraꝫ. vt ait psͣ. Huic inquā regi magno hodie natus eſt fi lius. ẜm illud psͣ. ij. Dominus dixit ad me fili us meus es tu ego hodie genui te. Ideo illa be ata natiuitas gaudium fuit eidem celeſti patri regi ⁊ toti ſuꝑne curie. qui hodie letanter can tauerunt. Gloria in excelſis deo. ⁊ in terra pax hominibus bone voluntatis. Luc̄. ij. Et non ſolum leticia facta eſt patri celeſti. ſed ⁊ marie matri que cōueniēter dicere potuit illud quod dixit zara. Riſum fecit mihi dominꝰ. id ē. gau dium. Et ſimiliter quod dixit anna genito Sa muele. j. Regꝭ. ij. Exultauit cor meū in domīo exaltatum eſt cor meuꝫ. id eſt. poteſtas mea in in deo meo. Dilatatum eſt os meum ſuper ini micos meos. id eſt. demones. quia letata ſū in ſalutari tuo. Cum hac letiſſima matre hodie le tari debemus. quia admonet nos in cātico ho dierno per beatum Gregꝭ. Cōgratulamini mi hi inquit omnes qui diligitis dominū. quia cū eſſem paruula placui altiſſimo. ⁊ de meis viſce ribus genui deum ⁊ hominē. Et hoc gaudiuꝫ quod hodie factum eſt vniuerſis nunciauit re galis nuncius Gabriel dicens: Annuncio vo bis ⁊cͣ. In quibus ꝟbis tria deſcribunt̉. Pri mo ingentis tripudij ꝓclamatio. ibi. Annūcio vobis. Secundo cōmunis gaudij diuulgatio. ibi. qd̓ erit omni populo. Tertio hominis ꝑdi ti reſtauratio. ibi. quia natus ē nobis. De pri mo eſt ſciendū ẜm naturales ſole oriente mato riali multa mira in his inferioribus fieri ꝯſue uerunt. Primo nanqꝫ illuminant̉ oīa q̄ pͥus ſūt ex noctis tenebris obumbrata. qꝛ ẜm Iſi. Sol ē fons totiꝰ luminis. cuiꝰ radiatione ſuꝑiora ⁊ inferiora cūcta illuſtrant̉. Secūdo illa qu noC 4 B A Sermo ctis frigiditate ſunt indurata. fluere incipiunt ſole oriente. ſicut ſignāter videmus in hieme d̓ glacie ⁊ d̓ niue. Tertio omnia venenoſa anima lia. ſicut draco ⁊ baſiliſcus ſe occultant ī cauer nis. ẜm illud psͣ. ciij. Ortus eſt ſol ⁊ cōgregati ſunt. ⁊ in cubilibus ſuis collocabunt̉. Quarto cuncta volatilia vt philomene ⁊ allaude in ve re letius vociferāt qn̄ ſol orit̉. ⁊ cōmuniter cun cta animalia gaudēdo clamāt. ⁊ vultū verſus ſolem ferūt. Infirmi etiā qui ex humiditute no ctis q̄ auget infirmitatē ſunt grauati. habēt al leuiamē: ⁊ cōmuniter gaudēt ſole oriēte. Mi ſtice. ꝑ ſolem xp̄s dei eterni filius intelligitur aꝑtiſſime. Recte enī ſicut ſine ſole nihil ꝓficit atqꝫ creſcit. ſicut patet de terre naſcētibus q̄ ſi ne ſole non creſcūt. nec hoīes caperēt incremē tum. qꝛ homo generat hoīem ⁊ ſol. vt dic̄ Ari. ij. ph̓i. Ita ſine xp̄o nihil poſſumꝰ īplere. ſicut ipſe teſtat̉ Ioh̓. xv. Sine me nihil poteſtis fa cere. Cui ꝯſonat poeta. Proficit abſqꝫ deo nul lus in orbe labor. Hic iuſticie ſol clariſſimꝰ diu a ſanctis patribꝰ oriri eſt p̄dictus Perſertim a Malachia ꝓpheta eiuſdem. iiij. Orietur vo bis timentibus nomē meū ſol iuſticie. Sꝫ qui longe ante erat ꝓphetatꝰ. hodie eſt ortus. ⁊ de virgine natus. ſicut canēdo teſtat̉ ſancta eccle ſia. Hodie nobis celeſtis rex de ꝟgine naſci di gnatus ē. vt hominē ꝑditum ad regna celeſtia reuocuret Gaudete igit̉ oēs deum timētes. qꝛ natus ē nobis. ⁊ ortus eſt verus ſol qͥ illumīat omnē honinē veniētem in hunc mundū. Ioh̓. j. Exultate ⁊ vos ꝑditi peccatores. qꝛ natus ē puer mitiſſimꝰ. qui ꝑ ſuam clemētiaꝫ nos a fau ce leuitan liberabit. ⁊ ad celeſtia regna reuoca bit. Idcirco ad gaudendū inuitat quēlibet ho minē leo papa in ſermōe hodierno dicēs: Sal uator noſter dilectiſſimi hodie natus ē gaude amus. neqꝫ enim phas ē locuꝫ triſticie habere vbi natalis ē vite. que cōſumpto mortalitatꝭ ti more ingerit nobis de ꝓmiſſa eternitate leticiā nullus ab hac alacritatis ꝑticipatione ſecernit̉ vbi cōmunis eſt leticia. Ratio. Quia ſaluator dominꝰ noſter peccati et mortis deſtructor. ſic̄ nullū a reatu liberū reperit. ita ꝓ liberādis om nibus venit. Exultet ſanctꝰ. qꝛ appropinquat ad palmam. gaudeat peccator. qꝛ inuitatur ad veniam. animet̉ gentilis. qꝛ vocat̉ ad vitā. hec leo. Et eſt notandū ꝙ illa p̄dicta q̄ cōtingūt in ortu ſolis materialis. illa etiā hodie in natiuita te xp̄i cōtigerunt. Primo qꝛ ſicut in ortu ſolis tam inferiora qͣꝫ ſuꝑiora illuſtrant̉. Sic hodie xp̄o nato in nocte ip̄a obſcuritas verſa ē ī diei clariſſimaꝫ lucem. Sicut de hoc refert Iacobꝰ ī li. de infantia ſaluatoris. Et vincen. in ſpe. hi ſto. li. vj. Cū maria ⁊ ioſephiret ī bethleem vt ioſeph ꝓfiteret̉ qꝛ erat de domo ⁊ familia da uid. Iuſſit ip̄am mariā grauidā quandā ītrare ſpelūcam q̄ lucem diei penitus nō habebat. Sed ī ingreſſu marie cepit tota ſplēdere quaſi ibi eſſet hora diei ſexta. nec defecit lux illa no cte. Refert etiaꝫ petrus comeſtor ī ſco. hiſto. ꝙ hora natiuitatis xp̄i tres ſoles apparuerunt o paulatim in vnū corpus ſolare ſunt redacti. et non ſoluꝫ iſta die ſeu hora eius. ſed ante aliqd̓ tēpus poſt mortē iulij ceſaris. Qd̓ etiā Euſebi us in cronica teſtat̉. Et hoc fuit euidēs ſignuꝫ Y ille venerat qui omīa illuminaret. ẜm illud E Luc̄.j. Uiſitauit nos oriens exalto. Illumina re his qͥ in tenebris ſedent. ⁊ in vmbra mortis. O vtinā ⁊ noſtra corpora illuminarēt̉. vt poſ ſemus dicere qd̓ canit eccl̓ia. Fulſit hodie lux ſuper nos. Sed ſunt ꝓchdolor timendū multi quoꝝ ex multis peccatis ſunt obſcura corda qͥ in p̄ſentia huius clariſſime lucis xp̄i nati. ſunt vitijs deturpati. vitijs qͥdē cuiuſdā beſtie. De qua refert Iſido. li. xij. Hec in luce plena eſt d̓ formis ⁊ obſcura. ſed in tenebris lucet vt cāde la. ita et ip̄i in hac dilectiſſima die in qua venit xp̄s oīa illuſtrare. ſūt totaliter deformes ⁊ ob ſcuri. Illis quidem xp̄s nōdū eſt natus. Quia dicit Hiero. in epl̓a ad Euſtochiū ꝟginē. Hoc enī requirit xp̄i natiuitas vt ip̄e naſcat̉ in nob̓ gratia ⁊ virtute ſua q̄ nos illumīat. noſqꝫ ī ip̄o renaſcamur ſpūs natiuitate. ſcꝫ peccata ꝑpeni tētiam expellēdo. alias ī chriſti natiuitate nul lam haberemꝰ ſocietatem. teſte apl̓o qui dicit ij. Corꝭ. vj. Que ſocietas lucis ad tenebras. q. d. nulla. Secundo ſicut oriente ſole dura flue re incipiunt ſic in feliciſſima xp̄i veri ſolis nati uitate dura facta ſūt fluida. Nam celi qui tam duri fuerunt ꝙ ꝑ quinqꝫ milia annoꝝ ⁊ ducen tos annos. nullaꝫ gratiā diſtillauerunt. hodie ꝑ totum mundū melliflui facti ſunt. ſicut canit eccleſia. Hodie montes fluidi facti ſunt. ẜm il lud Iohel̓. iij. In illa die ſcꝫ natiuitatis chriſti ſtillabūt mōtes dulcedinē. ⁊ colles fluent lacte Hodie vinee engadi floruerūt qͣꝫuis eſſet ī hie me. ⁊ fructum ꝓtulerunt. balſamiqꝫ liquorem abundanter effuderunt. vt dicit Bartholome us in ſua compilatione. Hodie fons aque inci uitate romana in liquorem verſus ē olei. erum pens vſqꝫ ad tyberim largire ꝓfluxit vt Chry. dicit ⁊ papa Innocētiꝰ. iij. Et hoc manifeſtuꝫ erat ſignū ꝙ natus erat ille qui largifluā ſuam gratiā omnibꝰ peccatoribꝰ vellet dare quam ꝑ tot annoꝝ curricula voluit denegare. Ideo di dicit Haymo ſuper Apoc̄. Tantūqꝫ chriſti na tiuitas quātū ⁊ eius paſſio noſtrā operabatur meruitqꝫ ſalutem ⁊ gl̓iam perimenſam. Iaci co nos peccatores qͥ in multis offendimus om E nes ſi timemus diſtrictum iudicem reſpiciam ⁊ petamus gratioſum natū infantē. Quia ym b. Bern̄. Puer dat multa bona ꝓ modico. et ꝑ modicū placari pōt. Et hoc patꝫ in exempio F S l E A V A V .⁊ecit̉ de quadam muliere q̄ erat in quodā or dine monialis. ſed reiecto habitu publica me retrix eſt effecta. Poſt multos igit̉ annos redi ens ad clauſtrū ibidē penitētiaꝫ ꝑacturā. Sed cū de iudicio dei cogitaret. ⁊ de penis inferni: ſe cōſequi veniā diffidebat. Sil̓iter qn̄ de para diſo cogitabat de quo adā ꝓpter vnū inobedi entie peccatū reiectus fuit. de regno celoꝝ Lu ciferū detruſū memineret ꝓpter ſuꝑbiam. ſe il lic aſcendere ꝓpter multitudinē peccatoꝝ iteꝝ deſperabat. Cum vero cogitabat de paſſione xp̄i qͥ ſanctus ſanctoꝝ dicit̉. ⁊ ꝙ tanta īnocēs ptuliſſet. ⁊ ipſa turpiter tā magna multiplicia peccata cōmiſiſſet. denuo ſe gratiā inuenire diffidebat. Igitur his dimiſſis cepit cogitare de illis q̄ circa ip̄m facta erant in ſua natiuitate iomodo puer ⁊ ſaluator natus ē nobis. ſicut qn̄ audierat ex euangꝭ. Luc̄. ij. dicēte ange lo. Natus ē nobis ſaluator mūdi in ciuitate da uid. et cepit cogitare quomodo pueri ꝑ modi cū placant̉. Proſtrata igit̉ coraꝫ imagine bea te ꝟginis meditabat̉ de infantia ſaluatoris. et ot ꝑfuſa ē lachrymis ex dulcedine pueri ꝙ fe nortua fuit. adiurans puerū ꝑ benignitateꝫ infantie. ⁊ ab eo indulgentiā accepit peccatoꝝ Audiſtis enī dilectiſſimi ꝙ hodie melliflui fa cti ſunt celi ꝑ totū mundū. Sed quid intelligit̉ ꝑ celos. certe anime inſtoꝝ hominū ⁊ fidelium xp̄ianoꝝ. Recte enī ſicut oīa inferiora regunt̉ celeſtia. ſic corpus regitur ab aīa. Quia dicit Ariſto. j. Polli. Inutile ē corpꝰ abſqꝫ aīa. Etiā ſicut celū ē ornatu ſole ⁊ luna ⁊ ceteris ſideribꝰ ſic aīa ẜm Bern̄. ē oruatā rōne ⁊ virtutibꝰ. De llis canit eccleſia. Hi ſūt celi in qͥbus xp̄e habi tas. et illi debent hodie fieri melliflui ꝑ dulcem audem ⁊ gratiarūactionē. eo ꝙ filiꝰ dei hodie dignatus ē incarnari. ⁊ nos a poteſtate demo um liberare. ẜm ꝙ monet nos beatꝰ Gregꝰ in a. Grates nūc omnes reddamꝰ domīo deo. t ꝙ hͦ facere oportet. docemur ī figura Exo. xv. vbi legitur Poſtqͣꝫ moyſes liberauit filios lrael a poteſtate pharaonis ip̄m cum curribꝰ is ⁊ equitibus in mari rubro ſubmergendo. Haria ſoror moyſi ſumpſit tympanū ī manu la. ⁊ egreſſe ſunt omnes mulieres poſt eaꝫ cū mnpanis ⁊ choris quibus p̄cinebat dicēſ: Cā ius domino. glorioſe enī honorificatꝰ eſt ⁊cͣ ſtice. ꝑ mariā ītelligere poſſumꝰ quālibet em̄ animā ꝓ incolatu p̄ſentis vite amaraꝫ a ꝑ tympanū intelligere debemꝰ dei filium natu. Quia ſicut in tympano ē forma ſpe .pellis extenſa ⁊ melodia. ſic in dei filio eſt na ſperica. hoc ē deitas que non habet pͥnci in neqꝫ finē. ẜm illd̓ Mich̓. v. Egreſſus eiꝰ nitio a diebꝰ eternitatis. In ipſo etiā ē pel ꝯ. l. humanitas ſeu caro q̄ poſtea fuit in cruce ſa. Iuxta illud psͣ. ciij. Extendens celū ſi cut pellem. In ipſo fuit melodia.ſ. aīa om̄i dul cedine plena. Hoc tympanum.i. xp̄m debet ſu mere hodie fidelis aīa celo ꝯꝑata. ⁊ mellifluas laudes. deuotiōes ⁊ gratiaruactiōes debet p̄ci nere cū maria. iubēte hoc psͣ. xcvij. Cātate do mino canticū nouū. qꝛ mirabilia fecit. Debent mōtes ꝯtēplatiui ſtillare dulcedinē deuotiōis ⁊ colles ſcꝫ hūiles actiui debēt fluere lac ⁊ mel id ē. laudare eiꝰ natiuitatē ⁊ deitatē. vt implea tur illud Eſa. lv. Montes ⁊ colles cātabūt co ram vob̓ laudē. Et oīa ligna regionis plaudēt manu. ⁊ vere hec ē dies boni nuncij. Si tacue rimus ſcꝫ a laude. ⁊ noluerimꝰ nūciare ſceleris arguemur. vt habet̉. iiij. Regꝭ. vij. Ideo legit̉ de quodam monacho qͥ cuꝫ audiret legere illa verba. Verbū caro factum ē. non flexit genua neqꝫ aliqd̓ ſignū reuerētie nec deuotionis oſtē debat. Tunc venit diabolꝰ ⁊ dedit ei alapā di cēs: Si hoc ꝟ̓buꝫ ꝓdeſſet nobis ſicut ꝓfuit vo bis. nunqͣꝫ flectere ceſſaremus. Ideo papa cle mens. v. dedit vnū annū ⁊ xl. dies indulgenti arū oībus qͥ genua flexerint laudātes deū cum legere audierint. verbū caro factuꝫ eſt. Tertio ſicut ſole oriente oīa ad latibula ſua fugiūt ani malia venenoſa ⁊ non audent orientē expecta re. Ita xp̄o nato oēs īmundi ⁊ ꝯtra naturā pec cantes ſunt extincti ⁊ mortui in orbe vniuerſo ẜm ꝙ ꝓphetauerat pͣsͣ. c. in ꝑſona xp̄i. In ma tutino īterficiebā omnes peccatores vt diſper derem de ciuitate dn̄i oēs oꝑantes iniqͥtatem. Quia ẜm. b. Hiero. qui dicit ſuꝑ illd̓ psͣ. xcvj. Lux orta eſt iuſtis. Tanta fuit illa lux vt oēs laborantes in peccato zodomitico extincti ſūt. Et hoc fecit xp̄s vt oēs hmōi peccatores eradi caret ne in natura quā aſſumpſerat tanta dece tero īmūdicia inueniret̉. Illud etiā nephandiſ ſimū peccatuꝫ fuit cauſa maxima quare deꝰ tā diu poſt peccatuꝫ Ade diſtulit incarnari. teſte btō Augꝭ. qͥ dicit: Uidēs deꝰ tantū vitiū cōtra naturā ī hūana natara. deſijt īcarnari. ẜm illd̓ Gen̄. vj. Penitet me feciſſe hoīem. Sūt enī illi peſſimi peccatores indigni xp̄i feliciſſima nati uitate. ml̓tū reuera timere hodie deberēt ne ſe t̓ra ꝓtinus aꝑiret. ⁊ eos ſine mora et̓naliter de glutiret Sic̄ factū ē zodomiticꝭ. ſuꝑ qͦs dn̄s ſul phur pluit. ⁊ in infernum hos omnes dimerſit Gen̄. xix. Etiā ī hͦ iocundiſſimo ortū ſolis iuſti cie xp̄i nō ſolū īmundi pctōres. verūtiam ido la īmūda ſūt deleta. Quia legitur ꝙ hora nati uitatis xp̄i ſtatue romuli dei romanoꝝ cecide runt ⁊ cōtrite ſunt. Etiam alie ſtatue idoloruꝫ in oībus locis ceciderūt. ad denotanduꝫ ꝙ ille natꝰ eēt qͥ oīuꝫ deoꝝ deꝰ eēt. Ideo etiā legit̉ ꝙ Hiere. ꝓpheta multo ante natiuitatem in egy ptū deſcēdit poſt mortē regis Godolie. regibꝰ ſequētibꝰ ſignū dedit. ꝙ eoꝝ idola corruerent quādo virgo filium pareret Idcirco ſtatuerūt I H Sermo ſacerdotes idolorū imaginē virginis puerum in gremio portantem in ſecreto loco templi. et oēs illā adorauerūt. Poſtea āt a Ptholomeo rege īterrogati qͥd hͦ eſſet dixerunt. paterne tra ditionis ē hͦ myſteriū. qd̓ d̓ facto ꝓphetaꝝ ma iores acceperūt. Et poſtqͣꝫ xp̄s natꝰ fuit euenit ſic̄ ꝓpheta dixit. Quarto ſole oriente gaudent cōiter munda aīalia vniu̓ſa. Sic xp̄o nato oēs fideles nō ſolū ī mūdo. verūetiā ī limbo letabā tur. teſte Augꝭ. in epl̓a ꝯtra Fauſtū. Scio īeſti mabile gaudiū angelis ⁊ hoībꝰ ſanctiſqꝫ patri bus ī xp̄i natiuitate feliciſſima fore natū. Nec mirū ꝙ hoīes letati ſunt Quia dic̄ Hyla. ſuper Mat. Suſtulit nāqꝫ naturā humana deꝰ oīpo tēs ſuꝑ angelicā celſitudinē ⁊ naturā. ꝑ ipſam ſalutiferā xp̄i natiuitatē ⁊ beataꝫ. Et qͣꝫuis ad vitā eternā p̄deſtinati de xp̄i natiuitate ſunt le tati. tn̄ mali ſūt triſtati. Recte ſicut ſole oriente certa gaudēt aīalia carminibꝰ ⁊ vix ortū expe ctāt. Alia aūt triſtāt̉ ⁊ fugiūt ⁊ ſe occultāt. Sic iuſti lōge an̄ de hac natiuitate gaudebāt ⁊ deſi derabat: ⁊ dēſiderāt̉ vix expectabāt. Sic̄ Eſa. dicit. Vtinā dirūꝑes celos ⁊ deſcēderes Eſa. lxiiij. ſꝫ mali ecōtra. Et hͦ oſtenſum fuit marie. ſic̄ refert Iacobꝰ de infantia ſaluatoris. Cum maria ⁊ Ioſeph irent ī bethleē vt ꝓfiterēt̉. di xit maria: Uideo duos ppl̓os an̄ me. vnū gau dentē ⁊ aliū flentē. Et cū ioſeph hec ꝟba puta ret inania. angelꝰ in ꝑſona iuuenis apparuit ei dicēs: Certe maria recte locuta ē. Uidit enī po pulū iudeoꝝ flentē. ⁊ ppl̓m gentiliū gaudētem Sic prochdolor adhuc multi ſūt qͥ non cū gau dio ſuſcipiūt xp̄i natiuitatē Sꝫ dicūt ẜm Aug ī li. de agone xp̄iano. Quare nō potuit hoīem aliter liberare niſi ſuſciꝑet carnē. ⁊ naſceret̉ de femina. ⁊ a pctōribꝰ oīa mala pateret̉. Et ſub dit declarādo ꝙ non cuilibet natiuitas xp̄i eſt grata di. Diſplicet enī auaro: qꝛ non aureū cor pus habuit. Diſplicet īpudicis: qꝛ ex femīa na tus ē. multū enī odiūt impudici ꝙ ꝯcipiūt ⁊ pa riūt femīe. Diſplicet ſuꝑbis. qꝛ patiētiſſime cō tumelias tollerauit. Diſplicet delicatꝭ. qꝛ cruci fixus ē. Diſplicet timidis. qꝛ mortuꝰ ē. hec ille. Nos aūt o chariſſimi nō ſic. ſꝫ grati ſimꝰ d̓ ip̄iꝰ incarnatiōe dicētes gaudioſe Gl̓ia tibi dn̄e. vt ſic ꝑ hͦ ſpūale gaudiū veniamꝰ ad celū. Sermo ſcd̓s De eadem. Atus ē nobis ſal I uator mūdi Luc̄. ij. Scd̓m naturales ver p̄mittit varios nūcios. aliqͥ ſūt viole q̄ int̓ dū lōge an̄ ver apparēt ſi ſalteꝫ tp̄s fuerit cali dū q̄ ſunt pͥmi flores veris. Aliqͥ ſunt irundīes ⁊ nō ſolū vna ſꝫ plures. Quia dicit Ariſto.j. Ethi. Una irundo non facit ver. nec vna dies calida eſtateꝫ. q. d. ſꝫ plures. Alij nūcij ſunt co turnices. Alij ſunt ciconie q̄ ẜm Amb̓. ī hexa. ſunt veris nūcij. Ultimi nūcij ſunt flores terre de qͥbus dicit̉ Can̄. ij. Iam enī hiems tranſi imber abijt ⁊ receſſit. flores apparuerūt in ter ra noſtra. Spūaliter ꝑ ver intelligit̉ tēpus gra tie. recte ſicut ī vere oīa renouant̉. ita in tēpore gr̄e oīa ꝑdita fuerūt reſtaurata. Hoc tp̄s gra tie habuit varios nūcios. aliqui a lōge illud fu turū p̄dixerūt. Et hͦ recoluit eccleſia ī pͥma do minica aduentꝰ cū cecinit. Aſpiciēs a lōge ecce potentiā dei video venientē: ⁊ nebulā totā ter ram tegentē. Alij aūt cito fore cecinerūt. Ideo cātauit eccl̓ia in ſcd̓a dn̄ica. Hierl̓m cito veniet ſalꝰ tua. qͥd merore cōſumeris. ſanabo te ⁊ libe rabo te. noli timere. Aliqͣ nūciata fuerūt de ꝓ pe. Et hͦ ꝓphetizauit ſolennis nunciꝰ Eſa. qͥ di cit. xiiij. Prope eſt vt veniat tēpus eius ⁊ dies eiꝰ non elōgabunt̉. Et iterū. xl. Dicite filie ſion Ecce ſaluator tuus veniet: ecce merces eius cū ipſo. Alia aūt de p̄terito fuerūt. ⁊ illa portauit regalis regula beati pauli qui ait ad Gal̓. iiij. Ubi venit plenitudo tēporis: miſit deꝰ filiū ſu um factū ex muliere factuꝫ ſub lege. vt eos qui ſub lege erāt redimeret. Hic nobiliſſimꝰ flos cā pi hodie in terra noſtra apparuit. p̄ſignans tē pus diu optatū. ⁊ hunc florē ortū eſſe p̄dixit ce licus nūcius Gabriel cū dixit: Natus eſt nob̓ ſaluator mūdi. In quibꝰ verbis duo pͥncipali ter deſcribunt̉. Primo generationis fructuoſi tas. ibi. Natus ē nobis. Secūdo ſaluatoris na tiuitas. ibi. ſaluator mūdi. De pͥmo eſt notādū Dicūt naturales. quādo ſol orit̉. multiplex ori tur nobis gaudiū ſeu generat̉. que etiā in ortu veri ſolis xp̄i. ſcꝫ ī eius natiuitate fuerūt. Pri mo ſol vt dicit comentator in libro de impreſſi onibus ſemꝑ in ortu ſuo cernit̉ maioris quāti tatis: Cuius ratio ē ẜm Ariſto. ⁊ Alexandruꝫ ſuꝑ. iij. methe. Quāto ſtella remotior fuerit iā to maior apparebit. Et quia oriens eſt vna de partibꝰ remotis celi. ideo multus vapor inter ponit̉ qui facit maiorē apparere ſolem. Etiam dicit Calcidius ſuper Thimeum platonis. C ſpecialior influxus virtutis luminis ſolaris eſt in ortu regionibus vniuerſis. Ita chriſtus in ortu ſue natiuitatis maioris ſemꝑ clemētie cer nit̉ ⁊ amoris. ⁊ ſpecialē influit nob̓ gr̄aꝫ ⁊ fauo rem. teſte Gratiano ī iurꝭ apparatū. Nemo in qͥt ambigit qͥn naſcēte dn̄o ſpecialior influxus gr̄e pateat toti mūdo. Cui alludit Euſebius in ẜmone. In ortu quideꝫ ſaluatoris aſpectꝰ ſuꝑ nos clemētior ē ſemꝑ conditoris. Et hoc ptꝫ in exemplo. Legit̉ ꝙ quedam mulier deuota per infantiā xp̄i iuhiabat. Veniēte igitur tꝑe nati uitatis eius rogat ipſum vt oſtēderet ſibi ima ginē ſuā in faciē: ⁊ cū receſſum alioꝝ hominuꝫ in eccleſia ſola expectaret venit formoſus puer ſtans ante eā. Uidens igit̉ illa puerū tā formo ſum interrogauit euꝫ ſi ſciret Aue maria. Qui R A XVI XVI rn̄dit etiā Illa. dic inqͥt mihi. Puer aūt p̄dixit Et cū ꝑueniſſet illuc. Et bn̄dictꝰ fructꝰ ventris mi. Dixit puer: Ego ſum idē fructꝰ. ⁊ euanuit ⁊ mulieri ſpecialē gr̄am infudit. At illa iubilā do clamauit. reuertere tu chariſſime puer deco rus ⁊ delectabilis. Et alijs ſil̓ibꝰ verbis nō ceſ ſauit ꝑ triginta dies. ⁊ ī triceſimo die venit ie ſus dicēs: Ecce reuocatꝰ ad te venio. ⁊ tu veni as ad me in regnū meū. Et illa ſic gaudēdo feli citer migrauit ad celū. Scd̓o ſol in ortu ſuo mi nuit infirmitates. cuiꝰ ratio ē. Dicūt naturales medici ꝙ infirmitas cōſurgit ex malis hūoribꝰ ⁊ hi in nocte magis augmētat̉. ideo infirmi for tius ī nocte patiūt̉. Sole aūt oriente illi humo res groſſi ex ꝟtute caloris ſolis minuunt̉. ⁊ ſic infirmitates alleuiant̉. Myſtice. ante incarna tionē filij dei hō patiebatur qͥnqꝫ infirmitates. uas tn̄ in ortu ſuo verus ſol iuſticie minuit af ferēdo medicinas. Prima infirmitas ē tumor upbie. Iſte morbus erat valde generalis. Ha hpuit enī ortū in celo in lucifero. qͥ ait: Aſcēdam in celuꝫ ⁊ ero ſil̓is altiſſimo. Eſa. xiiij. Et qꝛ eſt nature celeſtis: ideo etiā ꝟiros celeſtes īuadit. Sicut patꝫ in dauid rege. qͥ ex ſuꝑbia iuſſit nu merare populū ſuum dicēs ad ioab. Uade nu mera ppl̓m iſrael et iuda. ij. Regꝭ. xxiiij. De inde hec ſuꝑbia de celo cecidit. ⁊ ortū habuit ī paradiſo cuꝫ ad ſuggeſtionē demonis hō ſuꝑ biuit. Gen̄. iij. Deinde ſparſa eſt ꝑ totū mūdū modo etiā regnat in inferno. psͣ. lxxiij. Super bia eoꝝ qͥ te oderūt aſcēdit ſemꝑ. Sꝫ ꝯtra iſtuꝫ tumorē xp̄s attulit pͥmum medicamentū ſuam carnē de qͣ emplaſtrū fecit ⁊ tumorē ſanauit et fregit. Fit aūt emplaſtrū ẜm medicos ex her bis et floribꝰ qn̄ illa tꝑe ſuo abſcindūt̉ ⁊ ī mor tario ꝯterunt̉. Caro aūt xp̄i inquātum habuit veritatē hūane nature. ſicut atteſtat̉ Augꝭ. ī li. de fide ad Pe. dicens: Firmiſſime crede ⁊ nul latenꝰ dubites xp̄m verū corpus ⁊ aīaꝫ aſſum ſiſſe. tūc fuit herba Eſa. xl. Oīs caro fenum. quātū aūt fuit de rore innocentie decorata it liliū. ẜm illud Can̄. ij. Ego flos cāpi ⁊ liliū illiū. Inquātū hūanitate p̄dita. fuit viola. uātū aūt fuit ſanguine rubricata fuit roſa ta herba ⁊ iſti flores fuerūt ſimul attriti. ẜm ud Eſa. liij. Attritꝰ ē ꝓpter ſcelera nr̄a. et ex is fecit emplaſtrū qͦ tumoreꝫ ſuꝑbie nr̄e ſana iit. Scd̓a infirmitas fuit cecitas ignorātie. ho nō enī non habuit oculū amoris qͥ celeſtia deſi deraret. nec habebat oculū timoris qͦ maluꝫ vi taret. ⁊ penas eternas timeret. Et qͣꝫuis eēt ce tus non habuit ductorē. qꝛ angelꝰ ipſū ꝓpter ctā reliquerat. ẜm illud Hiere. lj. Curauimꝰ ylone ⁊ nō eſt ſanata. dereliquimꝰ eā. ⁊ nō abebat diuine gratie p̄ſidium. Contra iſtum bebū chriſtus attulit ſanguinē ſuū de qͦ fecit colliriū quo ſanauit oculos noſtros. Sicut col lirium cōfectum eſt de ſaliua et terra. Ioh̓. ix. hoc eſt de hūanitate. ſanauit. Confectum ē de melle et cera. id ē. deitate melliflua ⁊ carne īcor rupta qͦ illuminati ſunt oculi Ionathe. j. Regꝭ xiiij. Tertia infirmitas erat mors culpe ⁊ gehē ne. Homo qͥdē moriebat̉ corꝑe pene et morte. ẜm illd̓ Gen̄. iij. In qͣcūqꝫ die comederis ex eo morte morieris. et in anima morte culpe. Iu xta illud Eze. xviij. Aīa q̄ peccauerit ipſa mori etur morte. Et in vtraqꝫ morte gehēne. Cōtra illū morbum attulit xp̄s tertiū medicamentuꝫ ſpiritū humanū deitati cōiunctū. qui qͥdem vi uificat a morte pene ꝑ reſurrectionē. teſte apl̓o qui ait ad Ro. viij. Si ſpūs eius qui reſuſcita uit xp̄m ieſum a mortuis habitat ī vobis viui ficat ⁊ mortalia corpora vr̄a Uiuificat a morte culpe ꝑ gratie infuſionē. j. Ioh̓.j. Eſt ſpūs qui viuificat. caro aūt non ꝓdeſt qͥcqͣꝫ. Uiuificat a morte gehenne ꝑ gl̓ie collationeꝫ. ẜm illud psͣ. cxlij. Spūs tuus bonus deducet me in terram rectā. Quarta infirmitas fuit duricia peruerſe obſtinationis. qꝛ hō non poterat frangi ꝑ ꝯtri tionem. nec mollificari ꝑ paſſionē. Cōtra iſtuꝫ morbum attulit qͣrtum medicamētū. ſcꝫ aīaꝫ q̄ fuit qͣſi vas vnguentariū in qͦ poſuit deꝰ vngu enta omniū ſanitatū. In ipſa fuit vnguētū me dicatiuū. ſcꝫ dolor eius. qn̄ dixit Mat. xxvij. Triſtis ē aīa mea vſqꝫ ad mortē. qd̓ debet fran gere vſqꝫ ad ꝯtritionē. ẜm illd̓ Iohel̓. ij. Scin dite corde veſtra ⁊ non veſtimenta veſtra. In ipſa fuit vnguentū dulcoratū. ſcꝫ amor eius. qͦ debet dulcorare ad cōpaſſionē. ſicut ipſe iubet dicens: Recordare pauꝑtatis mee. trāſgreſſio nis. abſinthei et fellis. Quinta infirmitas fuit fet or īmundicie. Quedā enī peccata ſunt que fetēt ſic̄ luxuria. d̓ qͥbꝰ d̓r Eſa. xxxiiij. De cada ueribꝰ eoꝝ aſcēdit fetor. Sil̓iter īuidia. Prou̓. xiiij. Putredo oſſiū inuidia. Cōtra illū morbū xp̄s attulit quintū medicamentū. ſcꝫ deitatem ſuam ſicut balſamū p̄cioſum. quo fetorē abſtu lit. Iō dicit leo papa in omel̓. hodierna. Redit ad honorem ſuum ab antiquis cōtagijs purga ta natura. mors morte deſtruit̉. ⁊ natiuitas na tiuitate reꝑat̉. qm̄ ſimul ⁊ redēptio aufert ſer uitutē ſꝫ regeneratō mutat originē ⁊ fides iuſti ficat peccatorē. Tertio ſol habet virtutē pacifi catiuaꝫ. Dicit em̄ Macrobius. Sol mediꝰ eſt int̓ planetas effectꝰ. eos ꝯciliās. ⁊ etiā ꝯtra ele mēta. Quia elemēta ꝯtrarietate ſeip̄a deſtrue rēt. niſi ꝟtute ſolis ⁊ celeſti pacificarētur. Sic xp̄s in ſua natiuitate oīa ꝯtraria pacificauit. te ſte apoſtolo qui ait. Veniēs euangeiſauit pa cē et vob̓ qui lōge eſtis. ⁊ pacē his qui ꝓpe ſūt Ip̄e enī ē pax nr̄a qͥ fecit vtraqꝫ vnū. Ephe. ij. Sil̓r ad Col̓. j. Et vos cuꝫ eſtis aliqn̄ alienati a deo ⁊ inimici ſenſu.i. manifeſte et ſenſibiliter in oꝑibus malis. Nūc recōciliauit.ſ. vos ī cor1 Sermo pore carnis ſue quā aſſumpſit. Scd̓ꝫ doctores an̄ aduentū filij dei in carnē multe erant diſcor die in hūano genere ⁊ cū deo. qͣs oēs xp̄s veni ens pacificauit. ẜm illud Col̓. j. Oīa in xp̄o pa cificās. Prima diſcordia. nāqꝫ ꝯquerit̉ deꝰ de hoīe ꝙ creatorē ſuum offenderat ꝑ peccatum. ⁊ ip̄m reliq̄rat dicens. Eſa. j. Filios enutriui ⁊ exaltaui. ⁊ ipſi ſpreuerūt me dereliquerūt dn̄ꝫ blaſphemauerunt ſanctum iſrael alienati ſūt retrorſū. Sed qꝛ hō per ſe ſibi deū nō poterat reconciliare. ideo mediatore aliqͦ indigebat. et h̓ fuit xp̄s. De quo dic̄ Apl̓s ad Gal̓. iij. Me diator non eſt vnius ſed duoꝝ ſcꝫ diuine ⁊ hu mane nature. Ideo d̓r gygas gemine ſubſtan tie. Et ille mediator xp̄s inter deū patrē ⁊ ho minē ſe poſuit ⁊ ip̄ſos pacificauit. Iuxta illud apoſtoli Col̓. j. Pacificās ꝑ ſanguinem crucis eius: ſiue que in celis ſunt. id eſt. deuꝫ patrem ſuū. ſiue q̄ in terris ſunt.i. hoīes. Sed cōtingit aliqn̄ ꝙ mediator inter duos rixantes interpo nit ſe ⁊ ab vtroqꝫ erit vulneratꝰ. Sic factuꝫ eſt nr̄o mediatori chriſto. Ideo dic̄ pater Eſa. liij. Propter ſcelus ppl̓i mei ꝑcuſſi.i. ꝑcutere ꝑmi ſi eum. Scd̓a diſcordia erat inter angeluꝫ ⁊ ho minē. angelꝰ enī ꝯquerebat̉ de hoīe ꝙ ip̄m ſua reſtauratione fraudauerat. Homo aūt ꝯq̄reba tur de angelo ꝙ ipſum deceperat. ideo quo dāmodo oēm angelū odiebat. ſicut ſepe cōtin git ꝙ homo omnes illos odit qͥ ſunt de parēte la illius qͥ ipſum offendit. Sꝫ illam diſcordiaꝫ xp̄s diſſoluit. qn̄ hoīem redimēs numeꝝ ange loꝝ adimpleuit. ẜm illud psͣ. cix. Iudicabit in nationibꝰ impleuit ruinas. Et etiā aliquoꝝ ſen tentia hoīes angeloꝝ numero adequando. Iu xta illud Deūt̓. xxxij. Statuit terminos ppl̓o rum iuxta numeꝝ filioꝝ iſrl̓. Tertia diſcordia erat inter hoīeꝫ ⁊ diaboluꝫ. diabolus enī ꝯtra hoīem allegabat illud inſtrumentū autēticum qd̓ ipſe confecerat di. Gen̄. ij. Quacūqꝫ die co mederis ex eo morte morierꝭ. ſꝫ ab iſta allegati on a xp̄o aduocato nr̄o repulſus eſt. eo ꝙ ip̄e inſtr̄m falſificauerit addens de ſuo. Nequa moriemini. Gen̄. iij. Dicit Augꝰ. O nequā vbi ē tuū nequaqͣꝫ. Quarta diſcordia erat inter ho minē ⁊ hoīem. id ē. populū iudeoꝝ ⁊ gentiliuꝫ Iudeis diſplicebat ꝙ gentiles vnū deum non cognoſcebant. ſꝫ muta ⁊ ſurda ido la adorabāt Gentiles vero odiebant iudeos ex eo ꝙ vniu̓ ſo mundo idola colente. ipſi ſoli cōtemnebāt. Sed iſtam diſcordiā xp̄s ſedauit. qn̄ vtrunqꝫ populū ī vna fide vniuit. ẜm illud Ioh̓. x. Ali as oues habeo que non ſunt ex hoc ouili. Qui ta diſcordia fuit inter iuſtos ⁊ peccatores. Iu ſti enī deſpiciebant peccatores. Luc̄. xviij. vbi dicit ieſus ad quoſdā qui in ſe cōfidebāt: Pec eatores autē dei miſericordiā non ꝯſiderabāt. ſed ab ipſa ſe deſpici putabant. Sed hanc diſcordiā ꝑacificauit qn̄ vtriſqꝫ cōicare voluit ſꝫ iuſtis qͣꝫ peccatoribꝰ. A iuſtis enī parentibus naſci voluit(ẜm Hiero) et cū peccatoribꝰ man ducare Matth̓. ix. Et ſic chriſtus ī orto ſuo rā qͣꝫ ſaluator omnia pacificauit. ¶Sermo tertius De eadem. Gredimini filie ſy on ⁊ videte regem ſalomonem in diade mate qͦ coronauit euꝫ mater ſua. Can̄. iij. Scri bit Guido cameracenẜ ep̄s dicēs: Quoddā ca ſtrū pulchrū edificatū fuit ſuꝑ fluuiū magnuꝫ vbi plures ꝯueniebāt nobiles ad ſolacia exer 2 cenda. Contigit quadā vice cū eſſent ꝑiter. vi derunt cignū albū deſcendere ꝑ alueū riui ha bentē catenam argenteā in collo. ꝑ quaꝫ traxit nauiculā ī qua ſedebat gigas iuuenis pulchre forme. fortiſſimi corporis. ⁊ elegantiſſime com plexionis. Cignus igit̉ iuxta caſtruꝫ applicuit ⁊ gigas de naui in terraꝫ ꝓſilijt. qd̓ nobiles vi dentes eum cū reuerentia et miratione magna ſuſceperūt. Gigas ergo ad p̄ces nobiliū ibi mā ſit. ⁊ electus in regem. creuit in gentē magnam Myſtice. per caſtrum illud. mūdus intelligit̉ qͥ reſpectu magnitudinis celi ē quaſi caſtellum in quod xp̄s intrauit. Luc̄. xj. Hoc caſtrū ſitū eſt ſuꝑ fluuiū. qꝛ ẜm naturales terra ē vudiqꝫ aquis circūdata. Sicut ⁊ hoc ꝑ regeꝫ Alexan drum magnū eſt ꝓbatū. Legit̉ in hiſtoria ip ꝙ ipſe modū excogitauit. quō poſſet aſcēdere in celum qd̓ videmꝰ. Fecit ergo ſedē excogita ri ⁊ apprehendens duos griffones colligauit eos catenis. ⁊ poſuit ante eos in ſūmitate ciba ria illoꝝ. Ceperūt ergo ſurſum tendere donec terra tota videbatur ſub ſe quaſi area et mare ſicut draco magnus girans eā circūquaqꝫ. Sꝫ diuina virtus obumbrauit eos ⁊ griffones de iecit in terrā in loco cāpeſtri lōge ab exercituiti neris decem dierū. nullā tn̄ ſuſtinuit leſionem alexander. Et ipſe forti anguſtia vix amilitibꝰ eſt inuētus. Ex hac ptꝫ hiſtoria. ꝙ caſtrū huiꝰ mundi eſt circūdatū aquis. Ad hͦ caſtrū venit albus cignus hoc eſt gabriel angelꝰ. qui dicit̉ cignus rōne ꝓtectionis. Recte ſicut d̓r ẜm na turales. ⁊ p̄cipue ait Marcianus. ꝙ cignꝰ pul los ſuos ſolicite ꝓtegit ⁊ cuſtodit. ⁊ appropin quantibꝰ pullis fortiter ſe opponit. Ita ange lus ꝓtegit ſibi cōmiſſos ⁊ cuſtodit. ⁊ appropin quātibus ſuis pullis ſe fortiter opponit. ẜm ul lud pͣsͣ. xc. Angelis ſuis mādauit d̓ te ⁊cͣ. Iſte cignus nobiliſſimus de excelſo celoꝝ miſſus a deo in ciuitatē galilee. Luc̄.j. habuit catenam argenteā.i. ſalutationē angelicā hāc. Aue gra tia plena. q̄ d̓r̄ argentea. qꝛ ſic̄ argentū dulciter ſonat. ſic hec ſalutatio in auribꝰ virginis duici ter reſonauit. teſte Bern̄. in ẜmone. Eſt tibi o maria quaſi dulce oſculuꝫ audire hoc verbuib A L I ſaluationis. Aue gr̄a plena. Totiēs enī oſcula ris qͦtiens ꝑ aue maria ſalutaris. Ideo potuit dicere illud Can̄. v. Sonat vox tua ī auribus meis vox enī tua dulcis. ⁊ facies tua decora. Cū hac catena argentea attraxit ad ꝯſenſū na niculā.ſ. ꝟginē mariaꝫ q̄ nauis dicit̉. qꝛ in ipſa venimꝰ ad portū ſalutis eterne. Ideo d̓r d̓ ipſa Prou. vlt̓. Facta ē qͣſi nauis inſtitoris a longe portans panē ſuuꝫ. In hac nanicula ſedit xp̄s tas gemine ſubſtantie. De qͦ dicit psͣ. xviij. Exultauit vt gigas ad currēdam viā. Iſte gi as ē pnlcher. Quia ẜm psͣ. xliiij. Specioſus forma p̄ filijs hoīuꝫ. Et cador lucis et̓ne. ⁊ ſpe culū ſine macula. Sap̄. vij. Et ē fortiſſimi cor poris. Quia dn̄s fortis ⁊ potēs. dn̄s potens in p̄lio. psͣ. xxiij. Hic gigas elegātiſſimꝰ hodie de nauicula ꝟginali ꝓſilijt in terrā huiꝰ mūdi per ſuā natiuitatē. ſicut canēdo ꝓteſtat̉ ſancta ma ter eccl̓ia. Puer natus ē nobis. ⁊ filiꝰ datus eſt nobis. Eſa. ix. Ideo nobiliſſimi ciues celi ip̄m cū gaudio ſuſceperūt. laudātes ⁊ dicētes. Glo ria ī excelſis deo. Luc̄. ij. Id̓o dicit Augꝰ ꝯtra fauſtū. Scio īeſtimabile gaudiū angelis. ſan ctiſqꝫ patribꝰ in xp̄i natiuitate feliciſſima fore atu. pariter nos debemꝰ illis ꝯformari. et ho ie venientē regē cū gaudio ſuſciꝑe. Recte ſi cut fit in curijs regum. Tunc enī tota curia io cūdat̉ qn̄ nouus dux generat̉. Et ad hͦ hortat̉ nos ſapiens in vbis p̄libatis dicēs: Egredimi filie ſion ⁊ vi. ⁊cͣ. In qͥbꝰ notāter duo ꝯſiderāt̉ Primo deuota xp̄i nati obuiatio. ibi. Egredi nini. Scd̓o decora eiuſdē coronatio. ibi. ī dia demate. De pͥmo notandū. Cuꝫ rex terreſtris aūt dux: venerit ad aliquā ciuitatē deuictꝭ ho ſtibus: vel ſaltē illos ad vincenduꝫ. oēs incole vel ſaltē maior ꝑs ciuitatis exeūt ad ip̄m vidē dū. ⁊ ad reuerentiā ſibi exhibendā Hoc figura tū eſt. j. Regꝭ. xviij. vbi legit̉ ꝙ cum dauid re uerteret̉ a p̄lio ꝑcuſſo philiſteo. egreſſe ſūt mu lieres de vrbibus iſrl̓ cantātes choroſqꝫ ducē tes in occurſū Saul regisⁱ qͥ exierat cuꝫ dauid cū vellet Goliam philiſteū expugnare. Egreſ ſe ſunt inqͥt in tympanis leticie ⁊ in ſiſtris. ⁊ p̄ nebāt mulieres ludētes atqꝫ dicētes. Saul uſſit mille. ⁊ dauid decē milia. Moralit̓ lo ledo. xp̄s eterni patris filiꝰ. rex eternꝰ et do intiū oīuꝫ dn̄s. hodie venit in ciuitatē no re habitatiōis. de qͣ dicit Ecc̄s. ix. Parua ci ⁊ pauci viri in ea. Venit inquaꝫ vt nr̄os pſtes vinceret. ⁊ nos ineternū ſaluos faceret cut teſtat̉ euang. Luc̄. xix. Venit enī filius pis querere ⁊ ſaluū facere qd̓ ꝑierat. Qd̓ con t apl̓s. j. ad Timo j. Fidel̓.i. verꝰ ſermo ſi acceptiōe dignꝰ. qꝛ xp̄s ieſus venit ī hūc udū peccatores ſaluos facere. Exultate igit̉ ppeccatores ⁊ gaudēte. obuiāqꝫ tanto regi ꝓ perate. ipſūqꝫ cognoſcite. qꝛ hodie aīalia irrati onabilia deū natū cognouerūt. ⁊ ei reuerētiaꝫ exhibuerūt. Sicut legitur ꝙ ioſeph ꝓficiſcens in bethleem cū maria pregnante duxit ſecū bo uem: vt forte eū venderet: ⁊ cenſum ꝓ ſe ⁊ vir gine ſolueret. ⁊ de reſiduo viuerent. ⁊ vnū aſi num vt ſuꝑ eum ꝟgo veheret̉. Bos igit̉ ⁊ aſi nus miraculoſe dn̄m cognouerunt. ⁊ flexis ge nibus corā dn̄o qͣſi adorarēt. ⁊ hec ante p̄dixe rat Eſa. j. Bos cognouit poſſeſſorē ſuuꝫ. ⁊ aſi nus p̄ſepe dn̄i ſui. Item legit̉ de infideli et pa zano Octauiano qͥ dn̄m xp̄m veneratus fuit. Refert Innocētiꝰ papa tertiꝰ. Cū octauianus vniuerſū orbem ditioni romane ſubiugaſſet. ī tantū ſenatui placuit vt ip̄m ꝓ deo colere vel lent. Prudens enī imꝑator mortalem ſe intel ligens īmortalitatis nomen ſibi vſurpare no luit. Ad illoꝝ vero importunā inſtantiā ſybillā ꝓphetiſſam aduocauit. ſcire volens ꝑ eiꝰ ora cula. ſi etiam in mūdo aliqn̄ eo maior naſceret̉ Cum ergo in die natiuitatis domini cōſiliū ſu per hanc rem cōuocaſſet. ⁊ ſybilla in camera ī peratoris oraculo inſiſteret. in aeris medio cir culus aureus apparuit. qd̓ ⁊ teſtat̉ Oroſiꝰ di cens: Octauiani tēpore hora tertia repente li quidoqꝫ aere. circulus aureus circa ſolē appa ruit. ⁊ totum orbem ambiuit. qͣſi natus eēt qui ipſū ſolem ſolus mundūqꝫ totū feciſſet ⁊ rege ret. Et dicit Innoc̄. ꝙ in medio circuli virgo pulcherrima puerū in gremio geſtans appa ruit. Hunc ſybilla ceſari oſtēdit. Cūqꝫ ad p̄di ctam viſionem miraret̉ audiuit vocē dicenteꝫ. Hec ē ara dei. Dixitqꝫ ſybilla: hic puer maior te ē. ideo ipſū adora. qd̓ imꝑator fecit. ⁊ hec ca mera eius ī honorē ſancte marie dedicata fuit Intelligens igit̉ imꝑator ꝙ ille puer natꝰ ma ior eo erat. thura obtulit. ⁊ deꝰ decetero voca ri recuſauit. Ideo nō ſolū irrationabilia aīalia verū etiā creature rationabiles xp̄o nato obui am venerūt. Angeli enī in xp̄i natiuitate tanta dulcedīe ſūt repleti ꝙ celū relinquētes ad xp̄i cunabula cucurrerūt. Quia Luc. ij. legit̉. Cū impleti eſſent dies marie vt pareret. peperit fi lium ſuū pͥmogenitū ⁊ pannis inuoluit. ⁊ in p̄ ſepio reclinauit. Statim apparuit angelꝰ ſuſci piens natū regem cum gaudio. Et ad hoc gau dium incitans paſtores ait. Ecce euāgelizo vo bis gaudiū magnuꝫ. ⁊ ſubito facta ē cū angelo multitudo militie celeſtis exercitꝰ laudantiū ⁊ dicentiū. Gl̓ia in excelſis deo. Et hec predixit ꝓpheta Iohel̓. iij. di. In illa die ſtillabūt mon tes dulcedinē: ⁊ colles fluent lacte. Ubi ꝑ mon tes ītelligit magnos angelos. ꝑ colles vero mi nores. qͥ omnes hodie māſiones relinquentes regem ſuuꝫ natū laudantes vt ruinas ſuas re ꝑaret cū iubiloſo cātico ſuſceperūt. Quem ho die ꝟgo digna cū gr̄aꝝactiōe ſuſcepit. qꝛ canit̉ de ip̄a: ꝙ ꝟgo ꝯcepit: ꝟgo peperit. ⁊ poſt ꝑtū C Sermo ꝟgo ꝑmanſit. ip̄m quē genuit adorauit. Eſti mo ſine omni dubio ꝙ cū tanta exultatione et amore maria filiū ſuū hodie ſuſcepit. ꝙ oīno la chrymas ꝯtinere non potuit. Quia ſil̓e legitur Tob̓. x. Cū tobias filiū ſuuꝫ ꝑegrinari ꝑmiſiſ ſet. mater anna nullo modo ꝯſolari poterat. ſꝫ qͦttidie circūſpiciebat: ⁊ circūibat vias oēs per qͣs ſpes remeandi videbat̉. Etꝭ vt d̓r. c. xj. Se debat qͦttidie ſecꝰ viam in ſuꝑcilio montꝭ. ⁊ cū cognouiſſet veniētē filiū ſuū. currēs nunciauit viro ſuo dicēs: Ecce venit filiꝰ tuꝰ. Et exurgēs pater obuiā filio ſuo iuit. ſuſcipiēſqꝫ oſculatꝰ ē eum cū vxore. ⁊ ceperunt ambo flere p̄ gaudio Hic pōt fieri myſticatio ſi tēpus patit̉. quō ce leſtis pater miſit filiū ſuū et̓naliter a ſe genituꝫ qͣſi ꝑegrinū in hūc mūdū quē maria cū gaudio vix expectauit genitū ⁊cͣ. Hodie etiā magi de longinqͥs egreſſi ſūt regionibꝰ ad vidēdū rege natū. ſicut refert Chryẜ. ſuꝑ Mat. Ꝙ ip̄a die natiuitatis ſuꝑ quendā montē ſtella apꝑuit. q̄ formā pueri pulcherrimi habebat. ⁊ in eiꝰ capi te crux ſplēdebat. q̄ magos alloquēs dixit vt ī iudeā ꝑgerēt. ⁊ ibi natū regē inuenirēt. Ip̄i āt huic voci obtēperātes de regionibꝰ ſuis exie rūt. ⁊ ad xp̄m vſqꝫ videndū deuenerūt. Idcir co nos qͥ h̓ intelligimur ꝑ filias ſion nō debemꝰ brutis aīalibꝰ eē viliores. nec infidelibꝰ ſegni ores. ſꝫ cū ſanctis angelis exire: ⁊ xp̄o nato ex emplo marie ⁊ magoꝝ obuiare. Et ē notādum ꝙ illi qͥ volunt regi terreſtri digne obuiare. ſo let ſe veſtibus vt pn̄t decenter ornare. ⁊ multa alia q̄ regi diſplicent poſtergare. Ita ⁊ nos de bemꝰ exornare mētes nr̄as ꝑ ꝟtutes ẜm illud qd̓ canit̉. Adorna thalamū tuū ſion. ⁊ ſuſcipe regē xp̄m. Quia dic̄. b. Augꝰ in li. retractatio. Fruſtra tibi xp̄s in carne naſcit̉: niſi etiā ī men te ſpūaliter miſticeqꝫ naſcat̉. Etiam debemus poſtergare ⁊ egredi de illis q̄ ſibi diſplicēt. Et pͥmo de terra ad celū vt nobis ſolū celeſtia ſa piāt ⁊ nō terrena. ẜm illd̓ apl̓i ad Col̓. iij. Que ſurſum ſūt ſapite. non q̄ ſuꝑ terraꝫ. Et ſubdit. Mortificate mēbra vr̄a q̄ ſuꝑ terrā ſūt fornica tionē. īmundiciā libidinē. ꝯcupiſcentiā malaꝫ ⁊ auariciā q̄ eſt idoloꝝ ſeruitus. De his oꝑtet nos egredi: qꝛ deo ⁊ xp̄o nato diſplicent. Ipſe enī de mūda ꝟgine naſci voluit vt mundi oēm ꝯcupiſcētiā a ſe āmoueret. Pauꝑ naſci voluit vt mūdi oēm auariciā ⁊ ꝯcupiſcētiam exclude ret. Scd̓o egrędi debemꝰ de carne ad ſpiritum vt nō ſeqͣmur carnales ꝯcupiſcētias. ſed ſoluꝫ ſpūales. ẜm illud apl̓i ad Gal̓. v. Spū ambu late ⁊ deſideria carnis nō ꝑficietꝭ. Caro enī cō cupiſcit adu̓ſus ſpm̄. ſpūs aūt adu̓ſus carnem Tertio egredi oportet de ſpū in deū vt ꝑfecti onē adeptā in ſpū nobis nō arrogāter aſcriba mus. nec nob̓ de illa placeamꝰ. ſꝫ oīa ī deū trāſ mittamꝰ. vt ſic ſpū ꝑ feruidā dilectionē ⁊ īternā deuotionē in ip̄m deū ī oībꝰ deſiderijs trāt. formemur. vt dicamꝰ cum apl̓o. Uiuo aūt iam nō ego viuit āt ī me xp̄s. ad Gal̓. ij. Et he tres ſalubres egreſſiōes figurate ſūt in abraā cui di xit dn̄s Gen. xij. Egredere de terra tua quātū ad pͥmū. ⁊ cognatiōe tua. qͣꝫtū ad ſcd̓m. ⁊ d̓ do mō patris tui quātū ad tertiū. Et faciā te in gē tem magnā. Quarto egredi debemꝰ ꝑ maximā meditationeꝫ. qꝛ tm̄ bn̄ficiū qd̓ xp̄s hodie fecit cū dignatꝰ eſt ꝓ nobls incarnari ſemꝑ oportet deuote meditari. Ad hoc hortamur Deut̓. vj. Meditaberis.ſ. hͦ bn̄ficiū hodie factuꝫ ſedēs ī domo tua ⁊ ambulās ī itinē̓ ꝯſurgēs atqꝫ dor miens. Et ponit̉ triplex ſitꝰ corꝑis. ſedere. ſta re. ⁊ iacere. In ſtando totū corpꝰ laborat. ꝑ qd̓ intelligit̉ labor actiōis. In iacēdo totuꝫ corpꝰ quieſcit. ꝑ qd̓ intelligit̉ qͥes ꝯtēplationis. In ſedendo ꝑtim laborat. ⁊ ꝑtim qͥeſcit. ꝑ qd̓ ītelli git̉ vita ꝯpleta ex vtroqꝫ. ex labore actionis ⁊ ocio ꝯtēplatiōis. Et vult dicere ꝙ iſtud tm̄ bn̄ ficiū meditari debēt actiui ⁊ ꝯtēplatiui. ⁊ oēs viri ꝑfecti. Quinto egredi nos oꝑtet per ma gnam gr̄aꝝactionē. Quia dicit. b. Amb̓. i p̄fa tione. Qui ingratus fuerit xp̄i natiuitatis. in dignus erit omni eius paſſionis merito. Ideo ſancta eccl̓ia ne cū filijs ſuis fidelibꝰ ingrata eē videat̉. genua flectēdo hūiliter canit. Grates nūc oēs reddamꝰ dn̄o. Et canit notāter. qͥ ſua natiuitate nos liberauit d̓ diabolica poteſtate Quia ẜm Origꝭ. ſuꝑ canti. In pūcto qͥdē ⁊ in inſtanti xp̄i natiuitatis. tota renouata fuit in ducta vetuſtas ꝯditionis generiſqꝫ humani. Et hͦ qͦ ad pͥmū. Quātū ad ſcd̓m tangit̉ decora xp̄i nati coronatio. cū d̓r In diademate qͦ coro nauit eum mater ſua. Pro quo ſciendū ẜm na turales. Inter oīa tꝑa anni ver pre alijs exor nat fructus ſuos. Uidemꝰ enī ꝙ flores ſuos de cēter exornat ⁊ coronat nūc albis folijs. nūc ru beis. nūc flaueis ⁊cͣ. Lilia coronat folijs albis roſas rubeis. ſolſequiū flaueis. Miſtice. per ver intelligi pōt cōmuniter ꝟgo maria mater dei bn̄dicta. Recte nāqꝫ ſicut flores nō naſcun tur niſi vere adueniēte. Sic xp̄s verꝰ flos cam pi ⁊ liliū ꝯualliū naſci noluit. niſi hͦ ver beata virgo maria aduenerit. qꝛ ea nōdū nata diſtu lit ſuā incarnationē ꝑ multos centenarios ano rum qͦs enumerat poeta verſus. Anno ducen teno minus vno milla qͥnqꝫ. Quia nulla muli erū fuit digna de ſe gignere ⁊ ꝓducere tale no rem delicatū qualē hodie d̓ ſe maria produxit. Hunc nobiliſſimū florem coronauit ip̄a diade mate hūanitatis quā habuit ex ea. ⁊ ſicut dia dema ẜm Iſi.j. ethy. ē corona regalis multos habēs in ſe ornatus de auro ⁊ gēmis. ⁊ pōt in ſe ꝯtinere pluręs coronas. ſic diadema huma nitatis quo coronauit maria xp̄m fructu ſuum bn̄dictū: ꝯtinet ī ſe multas alias coronas. Pal E D F XVII XVII ma corona ⁊ dignitas fuit ꝙ cōcepit ⁊ peperit eū ꝟgo non virili ſemine. ſꝫ ſpūſſancti virtute Qd̓ pōt ī multis exemplis declarari ad ꝯfūdē dam iudaicā prauitatē q̄ ꝑfide negauit mariaꝫ ꝯcepiſſe ꝟginē. Primum exemplū ē naturale. Refert albertꝰ in li. gemmaꝝ. Ꝙ oſtera verna li tꝑe ad littus maris exit de nocte ⁊ deſcēdēte rore celios aꝑit. ⁊ d̓ rore celi qͣꝫtū p̄t capit. d̓ qͦ impinguat̉ ⁊ impregnat̉. ⁊ tandeꝫ ꝟtute ſolis p̄cioſas generat margaritas Per oſtream qui eſt piſcis marinus intelligit̉ maria q̄ interp̄tat̉ amarū mare. Ip̄a enī tēpore gratie veniēte. ex iuit mare huiꝰ mūdi. ⁊ ſolitaria ſedens in cella legens ẜm doctores Eſa. c. vij. Ecce ꝟgo cōci piet ⁊ pariet filiū. Cum autē deſcēdit ſuper eā ros ſpūſſancti ẜm ꝙ dixit angelꝰ. Luc̄. j. Spi rituſſanctꝰ ſuꝑueniet in te ⁊cͣ. ip̄a aperuit os ſuū qn̄ dixit. Ecce ancilla dn̄i fiat mihi ẜm ver bum tuū. ⁊ ſic ꝟtute ſpūſſancti concepit ex ſuo puriſſimo ſanguine celeſtē margaritā chriſtuꝫ quē hodie ꝑ natiuitatē in mare huius mūdi ꝓ iecit. ita vt dicere potuit illud psͣ. lxviij. Ueni in altitudinē maris. ⁊ tempeſtas dimerſit me. Tempeſtas ſcꝫ tribulationū: qꝛ natus fuit cuꝫ fletu. ẜm illud Sap̄. vij. Primā vocē ſimilem oībus emiſi plorans. Poſitus etiam fuit ī arto ſepio. ⁊ circūciſus octauo die cultro lapideo Luc̄. ij. Scd̓m exemplum ꝙ ꝟgo xp̄m peperit ſcribit albumaſar ſapiēs aſtronomus dicens: Quoddā ſignū in celo fuit viſuꝫ ſicut ꝟgo que dam: puerū in vlnis geſtans. ⁊ iuxta eaꝫ ſenex qͥdam cōſiſtens. ſed eā minime tangens. Etiaꝫ egit̉ in euagꝭ. nazareoꝝ. Ꝙ qͥdam ſplēdor mi rabilis de ipſius facie ꝓcedebat. ⁊ ille ſignifica bat ſplendorē de ip̄ius ꝟginitate. Tertium ex emplū eſt de rubo quē vidit moyſes ardere. et illū non comburi. Exo. iij. Et d̓ tribus pueris in camino ignis. Daniel̓. iij. Suꝑ quo dicit bo atus Gregꝰ in omel̓. Sicut quondā rubꝰ cōbu ri videbat̉ ⁊ ignis eū non tāgebat. ⁊ ſicut tres pueri in camino ignis incluſi habebant̉: et tn̄ eos nō ledebat incendiuꝫ. nec odor. fumi erat ī eis. Uel quēadmodū danieli in lacu leonū in cluſo clauſtris nō apertis allatū eſt prandiū ab abachuc. Dan̄. xiiij. Sic hec ſancta virgo ge uit deū ⁊ intacta ꝑmanſit. Quartū ſignū fuit īporta clauſa quā vidit Ezechiel ꝑ quā vir nō tranſiuit. Ezech̓. xliiij. Qd̓ exponēs Augꝰ ait: Quid eſt porta hec q̄ erat clauſa niſi qꝛ virgo naria ſemꝑ erat intacta. Quid eſt vir nō trāſi uit ꝑ eam niſi quia ioſeph non cognouit eam. pecūda corona qua coronauit eū mater ſua fu ſe corpus ſuū in pͥmo inſtanti ꝑfecte organi tum e. Quia dicit Petrꝰ comeſtior in ſcola. hiſto. Poſtqͣꝫ maria ꝓtulit hec ꝟba. Ecce an illia dn̄i fiat mihi ẜm verbū tuū. ſtatim conce ptus eſt ieſus de ꝟ̓gine plenꝰ homo ⁊ ꝑfectus in aīa ⁊ in carne. ita tn̄ ꝙ lineamēta mēbrorum in humanis viſceribꝰ diſcerni nō poſſent. Id̓o dixit Hiere. xxxj. Nouū creauit dn̄s ſuꝑ terrā femīa circūdabit virū. Illud figuratū fuit Nu meri. xvij. in virga aaron q̄ ſubito floruit ⁊ nu ces ꝓduxit. Uirga aaron ē ꝟgo maria de qͣ d̓r Eſa. xj. Egrediet̉ ꝟga de radice ieſſe. hec vir ga ſubito floruit ⁊ nūcē ꝓduxit Qd̓ exponens Augꝰ in ſermone de natiuitate dn̄i di. Nux hꝫ trina in ſuo corꝑe ſubſtantiā. ſcꝫ corticē. teſtaꝫ ⁊ nucleū. In teſta aīa. In cortice caro. In nu cleo interiori diuinitas deſignat̉. In teſta aīa xp̄i q̄ habuit patiēdi firmitatem. In cortice nu cis caro deſignat̉ ſaluatoris q̄ hꝫ in ſe amaritu dinem paſſionis. In nucleo interiore declarat dulcedinē diuinitatis. Iſta ſubito in vtero bea te ꝟginis ſunt ſimul cōiuncta ꝑfecte ⁊ cōfirma ta. Tertia corona eſt ꝙ matris integritatē non violauit nec in ꝯceptū nec ī partu. ⁊ hoc ꝓbat beatꝰ Augꝰ ī ẜmone d̓ marie ꝟginitate di. So lis radiꝰ ſpeculū penetrat nec cuꝫ ingredit̉ vio lat. nec cū egredit̉ diſſipat. ſꝫ ī ingreſſu ⁊ egreſ ſu eiꝰ ſpeculū integrū ꝑſeuerat. Speculū ergo nō rumpit radius. integritatem igit̉ ꝟginis in greſſus aut egreſſus viciare vnqꝫ potuit deita tis. q. d. certe nō. Ideꝫ teſtat̉ Bern̄. in ſermo. nec ſideri radiꝰ ſuā minuit claritatē. nec ꝟgini filius ſuaꝫ integritatē. Ideo xp̄s ſignat̉ ꝑ florē campi qͥ vt aiūt naturales creſcit in partibꝰ vl tra marinis habens ſtipitē aſperū ⁊ qͥnqꝫ folia rubea ⁊ ſine aꝑtione terre naſcit̉. ita ꝙ in eius exitu terra nō aperit̉. qd̓ d̓ nullo alio flore repe ritur. Sic xp̄s egreſſus ē de btā terra virgine maria quā deꝰ bn̄dixit ẜm psͣ. ſꝫ tn̄ ſine ip̄iꝰ vio latione. Iſte flos ꝑtulit poſtea aſperitatē cru cis in qua habuit qͥnqꝫ vulnera paſſionis Id̓o d̓r Can. ij. Ego flos campi. Quarta corona ꝙ xp̄s in inſtanti ꝯceptionis habuit oēm ſciētiaꝫ oīuꝫ rerū. ⁊ hͦ ẜm deitateꝫ lꝫ ẜm humanitatem puer ieſus ꝓficiebat ſapīa ⁊ etate. Luce. ij. Et hͦ de nullo puro homīe d̓r. qꝛ ẜm Ariſ. li. de aīa Aīa in pͥncipio ſue creationis hꝫ ſe tanqͣꝫ tabu la raſa in qͣ nihil eſt depictū. aptū tamē depin gi. Nobiſcū enī ſcīa non naſcit̉ niſi cū lōgo ſtu dio ⁊ vſu: vix tn̄ pauca acqͥrūt̉. Ideo dic̄ Ari. Ea q̄ ſcimꝰ ſunt minima eoꝝ q̄ ignoramꝰ. Sic aūt nō fuit de xp̄o. qꝛ oīa in inſtanti ꝯceptiōis p̄ oculis habuit. Ideo dic̄ Augꝰ in li. de natu ra ⁊ gr̄a. In ip̄o nanqꝫ inſtāti quo xp̄s ꝯcept natuſqꝫ fuit. ip̄aꝫ ſuam paſſionē ac ſi iā patere tur ſemꝑ in meditatione mentis habuit. Quin ta corona ꝙ ip̄e ſolus ſine peccatis ꝯceptꝰ fuit ⁊ natus nūqͣꝫ peccauit. ẜm illd̓ j. Pet̓. ij. Qui peccatū nō fecit nec inuentꝰ eſt dolꝰ in ore eius. Sꝫ qͥs modo pōt dicere illud Prou̓. xx. Mū dum ē cor meū. purus ſū a peccato. certe nullꝰ enī ſꝫ bn̄ pōt dicere ſine mēdacio cū psͣ. l. Ecce D 2 Sermo in inqͥtatibꝰ ꝯceptus ſum: ⁊ in peccatis ꝯcepit me mater mea. Sexta corona fuit ꝙ habuit po tentiā oīuꝫ creaturaꝝ. ſcꝫ morbos ſanando. ce cos illuminādo. mortuos ſuſcitādo. nouos ce los creādo ⁊cͣ. Quia ſtatim poſt natiuitatē ſuā potuiſſet illud dicere. Mat. vltꝭ. Data ē mihi oīs poteſtas in celo ⁊ in terra. Moraliter. d̓ il lis quātū poſſumus ꝑticipare debemꝰ. vt dici poſſit de quolibet illud psͣ. viij. Gloria ⁊ hono re coronaſti eum dn̄e. De pͥma corona hͦ poſſu mus acciꝑe vt qͥlibet v̓ginitatem ſuā ſeu mūdi ciam ꝓ ſtatu ſuo cuſtodiat illibataꝫ. Quia ẜm Amb̓. in li. de ꝟginitate. Uirginitas eſt amica diuinitatis. tēplum trinitatis. ſpeculū puritatꝭ ornamentū mirifice venuſtatis. riuus ꝑpetue voluptatis. De ſcd̓a corona hͦ acciꝑe poſſum ſi non ab inſtanti ꝑfecti fieri poſſumꝰ. tn̄ inquā tū valeamꝰ ad ꝑfectionē tendamus. ẜm illud documentū xp̄i. Eſtote ergo ꝑfecti ſicut pater veſter celeſtis ꝑfectus ē. Mat. v. ⁊ ideo petit psͣ. xvj. Perfice greſſus meos ī ſemitis tuis vt nō moueant̉ veſtigia mea. De tertia corona il lud acciꝑe ſtudeamus ꝙ ſanctā matrē eccl̓iam in qua ſumꝰ ſpūaliter geniti ꝑ baptiſmū nō vi olemus. ẜm illud ſapiētis Catho. Ne matrem ſcꝫ eccl̓iam offendas. ſi vis bonꝰ eſſe parenti.i. xp̄o qͥ eſt vir ⁊ caput eccl̓ie. Hic pōt dici. qͥdaꝫ rūpunt ventrē matris vt ſūt pulli vipperarum De quarta corona illud acciꝑe debemꝰ. Si nō oēm ſciētiam habere valeamꝰ. ſaltē ad acqͥren das ſciētias pietatis ꝑ ſtudiū ⁊ auditionē ver bi dei quātuꝫ poſſumꝰ diligentiꝰ inſiſtamꝰ. ⁊ hͦ exemplo ph̓oꝝ. Refert enim Agellinꝰ in croni cis de ph̓o nomīe democrito. cuiꝰ pater obderi des adeo diues fuit ꝙ exercitui xerſis regꝭ epu lū de facili dare poſſet. Ille aūt diuitias relin quēs ꝑua retenta ſūma ob cauſaꝫ ſtudij atthe nas eſt ꝓfectus. ibiqꝫ vt ait qͥdam. oculos ſibi legitur eruiſſe. vt eo vegetiores haberet cogi tationes ad diſcendū. De quinta corona illud legit̉. Si non omnino immunes eſſe poſſumꝰ æ peccatis. Iuxta illud Augꝰ li. j. confeſ. et iob. Nemo mundus a peccato. nec infans vniꝰ no ctis ſaltem. tn̄ inquātuꝫ poſſumꝰ nobis ab illis caueamꝰ. ẜm illd̓ Eſa. j. Quieſcite ꝑuerſe age re diſcite bn̄ facere. Et ſi tn̄ aliquādo ꝑ fragili tatē in peccatū nos labi contigerit. mox ꝑ peni tentiā abſtergamꝰ. ẜm dictū Lath. Cū qͥd pec cauis. caſtiga teip̄m ſb̓inde.ſ. ꝑ penitētia. De ſexta corona accipere oportet. ꝙ ſpūs nr̄ dn̄et̉ carni nr̄e ⁊ oībꝰ naturis ⁊ creaturis inquātum nos inſtigāt ad illicita contra deū. ¶ Sermo pͥmus De ſancto Stephano. Cce ego mitto ad vos ꝓphetas ⁊ ſcri. Matth̓. xiiij. Di cunt naturales ꝙ vinea infructuoſa ſanguine aliquoꝝ aīaliū ⁊ etiam hominū aſperſa ſit fru ctuoſa. qꝛ talis ſanguis habet efficaciam arbo res confortādi. Aiunt enī: Si lignū fuerit are factū: optimū eſt remediū: vt ſtatim in pͥncipio arefactionis radici ſanguis humanus calidus inſtillet̉. Figurat̉ Gen̄. xix. de Loth. qͥ vitem rectificauit ſanguine ſymie mediāte. Etiam re fert Herinus egyptiꝰ Ꝙ roſariū plantatū ī ter ra. mixtū ſanguine ad modicū ignis calore ap poſito ꝓduxit flores. Myſtice. pater celeſtis habuit plantatā vineam. ſcꝫ ſanctaꝫ eccleſiam ſed erat infructuoſa. ⁊ hoc cōquerit̉ ꝑ ꝓphetā Eſa. v. Uineā plantauit electa ⁊ edificauit tur rim ī medio eius. ⁊ torcular extraxit ⁊ expecta uit vt faceret vuas et fecit labruſtas. Idcirco pius pater ⁊ agricola ad hanc vineā fecundan dam īmiſit ſanguinē martyrū innocentū. quo rum primus ī veteri teſtamento fuit Abel. quē occidit frater eius Cayn ī campo Gen̄. iiij. De niqꝫ fuit tanta effuſio ſanguinis ꝓphetaꝝ tem pore manaſſes regis. ꝙ hieruſalē vſqꝫ ad os ī pleretur. iiij. Regꝭ. xxj. Et hoc ſanguine inno xio ꝑmiſit eccl̓iam ſuam fecūdare. Sed cum hͦ non ſufficeret permiſit effundi ſanguinē vnige niti filij ſui. pͥmo in circūciſione. Luc̄. ij. Secu do in monte oliuēti quādo factꝰ eſt ſudor eiꝰ ſi cut gutte ſanguinis decurrētis in terraꝫ. Luc̄. xxj. Tertio in flagellatione. Ioh̓. xix. Ultimo abūdantiſſime in cruce. Matth. xxvij. Quar to poſt ip̄m multoꝝ martyrū ſanguis ē effuſus teſte Augꝭ. ſuꝑ pͣsͣ. cxviij. Multi qͥ ꝑſequent̉ me. di. Purpurata eſt vniuerſa terra ſanguīe martyrū. fulget celum coronis martyrū. orna te ſunt eccleſie reliquijs martyꝝ. Inter illos p̄ cipuꝰ fuit beatus ſtephanꝰ ſicut dicit ibidē bea tus Augꝰ de feſto ip̄ius. Si quid inter marty res diſtare pōt p̄cipuꝰ videt̉ eſſe qui pͥmus eſt. Et ſubdit. Nam cū ſanctꝰ ſtephanꝰ diaconus ab apl̓is fuiſſet electus vl̓ ordinatꝰ. apl̓os tn̄ be ata morte ac triūphali p̄ceſſit. ⁊ ſi inferior erat ordine. pͥmus tamē factus ē paſſione. Hec ille. Huiꝰ ſiqͥdem ſanguine eccleſia facta ē fructuo ſa qn̄ ip̄m iudei lapidibus obruerūt. vt recitat p̄ſens euangꝭ. in quo tria ꝑtractant̉. Primo iu deoꝝ īuidia venenoſa. ibi. Ecce ego. Secūdo aīaꝝ duricies lachrymoſa. ibi. quotiens. Ter tio tormentorū miſeria doloroſa. ibi. Ideo de relin. vo. do. de. De pͥmo ē ſciendū ẜm natura les. quedā ſunt aues q̄ naturaliter diligunt lu men ſolis. ⁊ in aſpectu ſplendoris eiꝰ nimiū de lectant̉ vt aquile. de quibꝰ dicit Amb̓. in exha me. li. v. c. xxxvij. ꝙ ſoleꝫ irreuerberatꝭ oculis intuent̉: ⁊ pullos ſuos idē facere cōpellūt. ſed alie ſunt q̄ odiūt lumē ſolis ⁊ diei vt eſt noctus nocticorax atqꝫ bubo. q̄ tēpore diei latitat ī te nebris ⁊ obſcuris. a quibus ſi aliqͥs vellet eas abſtrahere. vngulis ip̄m lacerarēt. Spūaluei H A h A LLL quidā ſunt hoīes etiaꝫ aquile ſimiles qͥ quotti die delectāt̉ in lumīe ſcripturarū ⁊ ſuaue ē his vii. ẜm psͣ. cxviij. Quā dulcia faucibꝰ meis elo quia tua dn̄e. Talis fuit beatꝰ ſtephanꝰ magi ſter legꝭ. meditatiōe roboratꝰ tāqͣꝫ lignū fructi ferū qͥ fructū ī tꝑe martyrij dedit pͥmꝰ Ip̄e etiā oculos ſuos vertit ad veꝝ ſolē xp̄m ſic̄ hr̄ Act̉ vij. Cū aūt eēt ſtephanꝰ plenꝰ gr̄a intendens in celuꝫ vidit gloriā dei. et ieſum ſtātem a dextris vtutis dei. Uidit enī in celū quia ibi vidit the ſauꝝ ſuū ẜm illd̓ Matt. vj. vbi eſt theſaurus tuꝰ ibi ē cor tuū. vidit amicū ſuū Ieſū. qui ẜm Bern̄. eſt dulcis amicꝰ ⁊ oēs voles ſaluari. vi dit auxiliū ſuum ſcꝫ ieſuꝫ ſtantē. Stare enī ad iuuantis eſt. Ideo ẜm Amb̓. ſtabat vt brauiū luctatori tāti certaminis redderet. Sed ecōtra ſunt qͥdā hoīes. vt dicit venerabilis Boe. d̓ cō ſo. li. iiij. ꝓſa. iiij. qui nequeūt oculos aſſuetos tenebris ad lucē ꝑſpicue veritatꝭ attollere ſimi les quoꝝ ītuitū nox illumīat dieſqꝫ excecat. Et ſi illos aliqͥs p̄dicatoꝝ vellet educere de tene bris vitioꝝ ad lumē ꝟtutum. ip̄m v̓bis detra ctorijs plagarent. ⁊ ſi fortaſſis locꝰ adeſſet ip̄m afficerēt plagis ⁊ punirent. Et hoc p̄dixit ſapi ens Prou̓. ix. Argue ſapienteꝫ ⁊ diliget te. ar ue ſtultū ⁊ odio habebit te. Cui ꝯſonat Chri lo. ſuꝑ Mat. di. Incurrit odiū qͥ arguit crimi noſos. Et illud manifeſte ptꝫ de beato ſtepha no qͥ cum argueret crimīoſos iudeos. veneno ī uidie ſtimulati ip̄m plagꝭ affecerūt. Sꝫ d̓ hͦ dic̄ beatꝰ Augꝰ in ſermone hodierno. Inuidia ma gna obcecat iudeos ob religionis ⁊ ꝓfeſſionis cauſam. Uidebāt enī beatū ſtephanū ī medio ciuitatis metropolitane ī medio parētū ſuorū diſputantē cōtra ſacramēta eoꝝ ⁊ cōtra legem circūciſionis ⁊ ſabbata. exurgētes in iracudiā ⁊ cōcipiētes venenata. loquētes ad eum talia ꝟba. Quid ſibi vult iſte hō iuuenis pulcher ⁊ eloquētiſſimꝰ. ſigna et miracula facit. Uenite ciliū faciamꝰ īunū ⁊ cōfirmemꝰ falſū teſtimo iū. ſicut fecimꝰ ꝯtra dn̄m. exterminemꝰ eū de terra viuētium. ⁊ nomē eiꝰ non memorabit̉ vl tra. Et infra. Cur hic ſtamꝰ. quare tardamus tephanū nr̄e cōfuſionis demonſtratorē publi ce capiamus. ⁊ cōciliū faciemꝰ diſcipulo ſic̄ fe cimꝰ magiſtro. ſi nō dubitauimꝰ magiſtrū cru iare. nō dubitemꝰ ſtephanū lapidare. hec ille Et hͦ non fecerūt ſolū ſtephano ſꝫ etiaꝫ ꝓphetꝭ apl̓is. Qd̓ dn̄s teſtat̉ in euangꝭ. di. Ecce ego lto ad vos inuidie veneno plenos ꝓphetas qd̓ dupliciter exponit̉. Uno modo de ꝓphetꝭ eteris teſtamenti. quoꝝ vnꝰ fuit Eſa. quē mi eꝰ pͥncipaliter ad manaſſen regē corrigēdū ſfuit idolatra peſſimꝰ. Sed cū eū argueret fec̄ in ſerrari ſerra lignea. vt penā diutiꝰ pateret̉ iij. Regꝭ. xxj. Ideꝫ ptꝫ de Ezech̓. qͥ miſſus ſu ſt ad iudeos. ſed ꝓpter veritateꝫ ligatꝰ fuit ad caudā equi. ⁊ tamdiu tractꝰ fuit donec ſpiritū exalaret. vt ptꝫ in ſuo libello. Idē patꝫ de Hie remia qͥ miſſus fuit ī ſterquiliniū a iudeis Hie re. xxij. Et ſi ſic exponit̉ oꝑtet dicere. Ecce mi ſi ad vos ⁊cͣ. Alio modo exponit hͦ Hilariꝰ ſu per Mat. de apl̓is ⁊ martyribꝰ noui teſtamēti ⁊ melius ꝓpter hoc ꝟbuꝫ mitto. qd̓ reſpicit tē pus p̄ſens. Dicit enī Hilariꝰ ꝙ apl̓i fuerūt ꝓ phete de pn̄ti relatione. ſapiētes de xp̄i agniti on. ſicut Petrꝰ qͥ dixit ex ꝑte oīuꝫ. Cū es xp̄s filius dei viui. Matth̓. xvj. de legis autē intel ligentia fuerunt ſcribe. Huic alludit Hiero. di cens: Hoc obẜua iuxta apl̓m ſcribētē ad Corꝭ. varia eſſe dona diſcipuloꝝ xp̄i. alios ꝓphetaſ qͥ futura p̄dicant. alios ſapientes qͥ nouerunt vnde ꝓferre debuerūt ſcientiaꝫ ⁊ ẜmones. ali os ſcribas ī lege doctiſſimos. Ex qͥbus lapida tus ē beatus ſtephanꝰ. paulꝰ occiſus. petrꝰ cru cifixus. flagellati in actibꝰ apoſtoloꝝ diſcipuli ⁊ ꝑſecuti ſunt eos de ciuitate in ciuitatē. expel lētes de iudea vt ad ppl̓m gētiū trāſmigrarēt. hec ille. Iſtud manifeſtū eſt de paulo ⁊ barna ba. Act̉. xiij. qui cū ſeminarēt verbū dei ꝑ totā regionē. iudei mulieres religioſas ⁊ honeſtas q̄ apl̓is miniſtrabāt cōcitauerūt. ⁊ excitauerūt ꝑſecutionē in illos ⁊ eiecerūt illos d̓ finibꝰ ſuis Tūc ẜm ꝙ Chryẜ. ſuꝑ Mat. oſtendit. nō im pune hͦ faciūt. quia ẜm Boe. li. iiij. ꝓſa. iij. Si cut bonis nunqͣꝫ ſua p̄mia. ſic nec deſunt malis ſupplicia. Ideo timorē eis īcludit dicens: Vt veniat ſuꝑ vos omnis ſanguis iuſtus.i. omnis debita vltio ꝓ effuſo ſanguīe iuſtoꝝ. ſic gloſat Rabanus. Sed diceres Quō veniat ſanguis oīum iuſtoꝝ ſuꝑ iudeos qui effuſus eſt ab abel cum tn̄ ip̄i ad quos dixit dn̄s non fecerunt. ſed patres eorum ⁊ anteceſſores. Et dicit ꝓpheta Eze. xviij. Filius non portabit iniqͥtatem pa tris. nec pater iniqͥtatem filij portabit. Ad hoc reſpondēt Hiero. ⁊ Chryẜ. ſuꝑ Matth̓. ꝙ ge neratio eſt duplex. Prima eſt bonorū de qͣ ps cxj. generatio rec. bn̄. Secūda ē maloꝝ d̓ qͣ idē Generatio praua et exaſperās. De hac etiam Ioh̓.viij. vos ex patre diabolo eſtis. Ideo di cit̉ ẜm Chryẜ. Sicut omnia oꝑa bona q̄ in ſin gulis generationibꝰ ⁊ a cōſtitutione mundi iu ſti meruerunt. ſūt etiam data ⁊ cōceſſa nouiſſi mis qui xp̄m receperūt vſqꝫ in finem mūdi. qꝛ ꝑticipes erunt oīuꝫ bonoꝝ cum ſint mēbra ca pitis xp̄i. quia mēbra corporis dūmodo ſūt in corpore fiunt participes omnis corporalis nu trimēti. vt dicūt naturales. Sic ecōtra omnia mala q̄ facta ſunt a pͥmo iniquo homīe vſqꝫ ad vltimū veniūt ſuꝑ malos. Recte enī ſic̄ radix maliciā ſuam non ſolū retinet in ſe. ſed etiaꝫ ad ramos exteriores arboris extēdit ⁊ illud quod meruit pati radix. patiuntur ⁊ rami. Sic ſingu rue li iniqͥ omnia q̄ a cōſtitutione mūdi pati me D 3 D 3 Sermo runt ſuꝑ iniqͥſſimos iudeos veniūt. qꝛ ſanctuꝫ ſanctoꝝ repulerūt. Sed ad auctoritatē dicunt doctores ꝙ intelligit̉ qn̄ filius nō imitat̉ patrē ſceleris iniqͥtatem nō portabit. ideo p̄cepit do minus Deut̓. xxiiij. Nō occident̉ patres ꝓ fi lijs. neqꝫ filij ꝓ patribꝰ. ſed vnuſqͥqꝫ ꝓ peccato ſuo moriet̉. Iudei autē fuerūt imitatores ſcele ris parentū. vt habet̉ Mat. xxiij. Sꝫ diceres Quare h̓ xp̄s tm̄ duoꝝ memorat̉. cum tn̄ plu res interfecti ſint ꝑ iudeos. Ad hoc reſpondet Remigiꝰ ſuꝑ Mat. Abel paſtor fuit ⁊ ī cāpo vt laicꝰ occiſus fuit. ⁊ zacharias fuit ſacerdos ⁊ filius ſacerdotis. hic cū argueret Ioad regē eo ꝙ aſſumeret diuinū honorē. de mādato ip̄iꝰ in tēplo fuit lapidatus. vt habetur. ij. Paral̓. xxiiij. Ideo dn̄s hos duos cōmemorat. qꝛ per illos oēs martyres laicalis ordinis deſignant̉ ⁊ ſacerdotalis. quoꝝ oīuꝫ ſanguis ſuꝑ iudeos venit. Sic̄ ⁊ iuramēto dn̄s firmat dicēs: Amē dico vobis. veniēt oīa iſta ſuꝑ generationem iſtā. Suꝑ quo dicit Chryẜ. Sicut oīs iuſticia parētū iuſtoꝝ. imo oīuꝫ ſanctoꝝ tm̄ mereri nō potuit. quātū datum ē gratia omnibꝰ ī chriſto Sic oīa peccata impioꝝ tm̄ mereri non potue rūt. quātū ſuꝑ iudeos venit vt talia paterent̉ qualia paſſi ſunt a romanis. ⁊ poſtea oēs gene rationes eoꝝ. qꝛ vſqꝫ ad finem ſeculoꝝ patien tur ⁊ ludibriū erūt gentibus vniuerſis. Quid enī peius fieri pōt qͣꝫ filiuꝫ dei cū miſericordia ⁊ humilitate venientē non ſuſciꝑe. ſed ita tur piter interficere. qͣſi diceret. certe nihil ē peius Ex iſto dicto Chryẜ. videt̉ ꝙ nec diluuiū vni uerſale nec aliqua pena corporalis iudeis vel gētibus in veteri lege inflicta fuerat ſil̓is huic pene quā a romanis ꝑtulerunt. Sed qꝛ fidelis dn̄s eſt ⁊ miſericors cuius miſericordie ẜm psͣ non ē numerus. non delectabitur in ꝑditioni bus noſtris. Tob̓. iij. Hieruſalē hieruſalē que occidis ꝓphetas. Hec duplicatio ẜm Chryẜ. eſt miſerētis valde ⁊ dolentis. q. d. ẜm eundeꝫ Miſi ad te Eſa. ⁊ ſerraſti eū. Miſi ad te Hie re. ⁊ lapidaſti eū. miſi ad te Ezech̓. et tractuꝫ ꝑ lapides excerebraſti eū. quomodo ergo ſalua beris q̄ nulluꝫ medicum ad te venire ꝑmittis. quō curaberis ab infirmitate q̄ omnē cōculcas medicinā. q. d. nequaqͣꝫ ſanctis meis peꝑciſti nec tibi parcā. eoꝝ vitā neglexiſti ne tuā mortē viderē. omnes medici ſpūales in te defecerunt ⁊ curata non es. inſanabilis ē paſſio tua. Si de morte tua gauiſus fuiſſeꝫ. nūqͣꝫ ad te ꝓphetas miſiſſem. ego tibi qͥd faciā. ſi tuipſa venire non vis. Hec Chryẜ. ī ꝑſona dn̄i. Et ſeqͥtur. Lapi das eos quos ad te miſi. ſicut fecerūt in beato ſtephano quē ꝓijcientes exͣ ciuitatē lapidabāt Act̉. vij. Et illa beati ſtephani lapidatio figu rata ē. iij. Regꝭ. xij. vbi legit̉. ꝙ roboam filius ſalomonis miſit adoniā ad filios iſrael. qꝛ ipſe erat collector tributoꝝ quem vidētes vpl̓i oēs ip̄m ꝯſpectu dn̄i lapidabāt. Roboā interp̄ta dilatās populū ⁊ ſignificat xp̄m qͥ populū ſuū dilatauit quādo ꝓ eo mortuꝰ fuit. ſicut hͦ oſtē dit in parabola Ioh̓. xij. di. Niſi granū frumē ti ⁊cͣ. vſqꝫ ibi. Si aūt mortuū fuerit multū fru ctum affert. Hic roboā xp̄s miſit adoniā.i. bea tum ſtephanū qͥ excelſus fuit ī mundicia caſti tatis ⁊ decore ſanctitatis. Quia d̓ ip̄o dicitur Act̉. vj. Stephanꝰ plenꝰ gratia ⁊ fortitudīe fa ciebat ſigna magna in ppl̓o. Eiꝰ etiā decꝰ patꝫ ex hoc ꝙ cum iudei ſedebāt in cōcilio intuētes in eū. viderūt faciē eius tanqͣꝫ vultū angeli ſtā tis inter eos Act̉. vj. Fuit etiā beatus ſtepha nus excelſus in miraculoꝝ oꝑatione. Quia di cit beatꝰ Augꝰ li. xxij. d̓ ciui. dei. Ꝙ īnumeris miracul̓ claruiſſet ⁊ ſex mortuos ſuſcitauit Bi cit etiā flores ſuꝑ altare btī ſtepha. poſiti. ⁊ in de ſūpti ſuꝑ infirmoſqꝫ locati hos curabāt. idē faciūt pāni eiuſdē altaris. Refert beatꝰ Augꝰ vbi ſupra. Cum qͥdam vir pͥmarius ciuitatꝭ no mine Marcialis infidelis eēt ⁊ neqͣqͣꝫ cōmuni care vellet. licet pͥmum infirmaret̉. gener ſuus valde fidelis ad eccleſiā ſancti ſtephani venit. ⁊ de ip̄is floribus qͥ ſuꝑ altare erant accipiens ad caput ſoceri flores ipſos latēter poſuit. ſuꝑ quos duꝫ ille obdormiuiſſet. ꝓtinus ante dilu culū clamauit vt ꝓ ep̄o mitteret̉. Cum autem ep̄s abeſſet. ſacerdos ad eum venit. ⁊ eū cuꝫ ſe credere diceret baptizauit Hic qͣꝫdiu vixit hoc verbum ſemꝑ in ore habuit. Chriſte accipeſpi ritum meū. cuꝫ tn̄ hec vltima ꝟba beati ſtepha ni fuiſſe neſciret. Idē refert in eodē libro. Que dam matrona noīe patronia cū diu infirmitate grauiſſima torqueret̉. ⁊ multa adhibens reme dia nullū ſentiret liberationis remediū. tandē quendā cōſuluit iudeū. qͥ ei annulū cū quodaꝫ lapide tribuit vt ip̄o annulo ad nuda corporis cū corda cingeret̉. vt ex virtute lapidis bn̄fici um reciperet ſanitatꝭ. Sed cū hoc nihil ſibi va lere cōſpiceret. ad eccl̓iam ſancti ſtephani mar tyris ꝓperauit ⁊ ꝓ ſua ſanitate inſtātiꝰ orauit Tūc ſubito irreſoluta corda ⁊ illeſa oīno rema nēte. cingulꝰ ī terrā ꝓſilijt ⁊ ꝯtinue ſanitate ꝑ fectā ſenſit. Tātis pluribuſqꝫ miraculis excel ſū fecit dn̄s beatū ſtephanū. quē miſit vt colli geret tributa bonoꝝ opeꝝ a iudeis. vel verius vt eos colligeret in honorē et̓ ne felicitatis. ſꝫ li li ip̄m lapidabāt. Quātuꝫ ad ſcd̓m ponit̉ aīoꝝ duricia lachrymoſa cū addit̉. quotiēs volui cō gregare ⁊cͣ. Circa qd̓ notādū ꝙ ſi alicui ciuita ti īmine̓t aliqd̓ periculuꝫ ⁊ hͦ ſciret aliqͥs vir ex pertꝰ. qͥ vellet eā tueri. ⁊ ab illo ꝑiculo liberare Illi aūt ī ciuitate eēt tā duri animi. ꝙ nollent huic viro obedire nec ꝯſentire. ſꝫ potiꝰ in mile ria deꝑire. hͦ vtiqꝫ eēt lachrymoſū Tal̓ ciuitas fuit hierl̓m cui grauiſſimū ꝑiculū īminebat̉. qꝫ E f F XIX erat funditꝰ deſtruenda. ẜm illud Mich̓. iij. Gvon qͣſi agerarabit̉ ⁊ hierl̓m ī aceruū lapidū erit. quā ꝓphetiā ip̄i ſcribe bn̄ ſciuerūt ⁊ lege rūt damnū eē venturū. Sꝫ erāt tā duri cordis ꝙ minime ꝑpenderunt. qꝛ eoꝝ cor induratum erat qͣſi lapis. Iob.xlj. ꝙ nec xp̄s viroꝝ exper riſſimꝰ ip̄os potuit emollire neqꝫ ī ꝟitatē fidei gregare. ideo ꝯquerit̉ h̓ lachrymoſe dicens: Quotiēs volui ꝯgregare filios tuos ⁊cͣ. In qͦ notat̉ eiꝰ īmēſa pietas. qͣꝫuis ab eis eēt multo tiēs ꝑſecutꝰ tn̄ īmemor illius cū eis adhuc mi ſericorditer egit ſicut gallina cū pullis ſuis vo lens eos in vnitatē charitatꝭ ꝯgregare. ẜm qd̓ p̄dixerat psͣ. cxlvj. Diſperſos iſrl̓ ꝯgregabit. Ged ip̄i noluerūt ⁊ ſibi frequenter reſtiterunt Et illd̓ obiecit eis b. ſtephanꝰ Act̉. vij. Dura ceruice ⁊ incircūciſi cordibꝰ ⁊ auribꝰ vos ſemꝑ ſpūiſancto reſtitiſtis ſicut ⁊ patres veſtri. Ita ⁊ vobis ꝯtinget ſicut ⁊ eis. ⁊ ſicut pullis galli ne qͥ voce mr̄is ꝑuipendūt vt referunt natura les Ꝙ gallina ē auis valde pia. et pullos ſuos ſub alis fouet. ⁊ ꝯtra miluū tuet̉. quē ſi viderit in aere volātē vel audierit clamantē clamat. ⁊ ullos diſperſos cōgregat. ne a miluo lacerēt̉. Qui ſi vocē matris audierint. ⁊ ad eā volaue rint. ſub alis ſuſcipit ⁊ defendit. Si aūt venire tempſerint a miluo rapiunt̉ Sic xp̄s magnā letateꝫ pͥncipaliter ad iudeos habuit. qꝛ ꝓpt̓ ſos aduenerat. Mat. xv. Non ſum miſſus niſi ad oues q̄ perierāt domꝰ iſrael. Fouit eos ſubalis ſue ꝓtectionis defendens ab inimicis auci tn̄ vocem eiꝰ audierunt p̄ter dauid qͥ ait: Sub vmbra alaꝝ tuaruꝫ ꝓtege me. Ideo dati fuerunt in ptātē duoꝝ miluoꝝ. Tyti ⁊ Ueſpa ſiani qͥ eos nimis crudeliter lacerabāt ī. xlij. an no poſt receſſum dn̄i. Et nunc dati ſunt ī ptātē miluoꝝ infernaliū. qͥ de die in diē illos capiūt ad inferna. ⁊ hͦ qͣꝫtum ad ſcd̓m. Quātū ad terti um ſubdit̉ tormētoꝝ miſeria doloroſa cum an nectit̉. Ecce relinquet̉ vobis domꝰ veſtra de ſerta. Sed ſapiēs pater nō ſemꝑ punit pueros cū viderit eos in aliquo excedere vel nolle obe dire. Sed interdū expectat ⁊ diſſimulat an vel lent ſeip̄os emēdare. Si aūt non viderit melio rationē. tūc cōgruū inuēit tp̄s corrigendi. Sic dn̄s vt ait Chryẜ. ſuꝑ Mat. ciuitatē hierl̓m vel gentē nō ſtatim puniuit cū peccauit. qꝛ fue unt pueri ẜm generationē licet nō ẜm imitati onē. ſꝫ expectauit ꝑ multos annos ⁊ generatio nes. Qn̄ aūt ei placuit ꝑdere genteꝫ illā aut ci uitatem. tūc videbat̉ omni generationi. p̄cedē lum peccata reddere illis. ⁊ q̄ oēs merebant̉. hec ſola ſoluebat. Hec chryẜ. id̓o dic̄. Ecce reli qt vob̓ domꝰ ⁊cͣ. pꝰ. xlij. annos domꝰ vr̄a de ſerta fiet. tādiu enī diſtulit correctioneꝫ. Et hic ꝑ domū pͥncipaliter intelligit tēplū. d̓ qͦ Mat. xxj. Domus mea domꝰ orationis ē. Et licꝫ illa domus ſua ſit vt qn̄ in ea ſibi ſeruimꝰ. efficitur tn̄ ꝑ vſū non ſua qn̄ in ea non cultus diuinꝰ ſꝫ queſtꝰ ⁊ ambitlo exercet̉. ⁊ ſic templū dicebat̉ domꝰ eoꝝ. qꝛ fecerūt illud domū negotiatiōis Ioh̓. ij. Cōſimile dixit dn̄s ad Moyſen Exo. xxxij. Deſcende peccauit ppl̓s tuꝰ qͣꝫuis ſuus eſſet ꝑ creationē non tn̄ ꝑ gr̄am. Hinc ē ꝙ in fi nali iudicio diabolꝰ ſibi adiudicari petet oēs pctōres di. vt ait Augꝰ. Eqͥſſime iudex iudi ca hūc meū eſſe ꝑ culpam. qͥ tuus noluit eſſe ꝑ gratiā Tunc cōcludet di. Amen dico vob̓ non videbitis me ammodo ⁊cͣ. q. d. ẜm Hiero. niſi penitētiā egeritis ⁊ ꝯfeſſi fueritis me eſſe ipſū de quo ꝓphete p̄dixerūt filiū oīpotentis pr̄is faciē meā nō videbitis ineternuꝫ. Ecce grauis punitio cū nō ī rebus corporalibꝰ ſed etiam in animabꝰ puniēt̉. a qua nos deus ⁊cͣ. ¶ Sermo ſecūdus de beato ſtephano. I Seo fidelis Viqꝫ ad mortem. ⁊ dabo tibi coronaꝫ glorie Apoc̄. ij. Pli. in ſpe. na. li. viij. c. xvij. dic̄ Leo eſt aīal fortiſſimū. Ideo ī ꝑiculis apparet ma xime glorioſus. Cum enī ꝑſequit̉ a canibꝰ non latitat in ſiluis. nec ſe occultat. Sed ſedet in cā pis vbi videri pōt ⁊ ad defenſioneꝫ ſe p̄parat. Et ratio huiꝰ audacie ē. Quia vt dicit autor d̓ cauſis xvij. ꝓpoſitione. ꝙ virtus vnita ē forti or ſeipſa diſperſa. Sed qꝛ leo habet paruū cor vbi calor naturalis plus vnitur. ideo ē audaci or. Myſtice. ꝑ leonē beatꝰ ſtephanus nō īme rito deſignat̉. Recte enī ſicut leo eſt animal ro buſtiſſimuꝫ. ⁊ ad nullius hoīs vel aīalis timet occurſū ſicut teſtat̉ ſapiēs Prou̓. xxx. Leo for tiſſimus beſtiaꝝ ad nullius pauet occurſū Ita beatꝰ ſtephanꝰ qͥ fuit plenus calore charitatis ſcꝫ plenus gr̄a ⁊ fortitudine. Act̉. vj. Nō time bat occurſū iudeoꝝ ꝯtra eum frementiū. ſed in aduerſitate ſua maxīe fuit glorioſus. qꝛ ſtetit ī medio eoꝝ quaſi inter lupos eos dure arguen do dicēs. Dura ceruice ⁊ in circūciſi cordibꝰ ⁊ auribꝰ vos ſemꝑ ſpūiſancto reſtitiſtꝭ Act̉. vij. Fuit etiā beatus ſtephanꝰ in aggrediendo ar dua fortis. in patiendo aduerſa fortior. fortiſſi mus in finali ꝑſeuerātia. Sicut enī de ip̄o legi tur ꝙ ī iuſſione ⁊ monitu angeli veniēs ī aziam ciliciā. ⁊ alexandriā viriliter opus p̄dicatiōis aggreſſus ē: ⁊ poſtea electus ab apl̓is. in hirl̓m imperterrite p̄dicauit. ac demum lapidatus ꝓ ꝑſecutoribꝰ ſuis orauit vt hēt̉ Act̉. vj. Dn̄e ne ſtatuas illis hͦ peccatū. qꝛ neſciūt qͥd faciūt. qͣſi diceret. reſeruādo eis ad penā eternā. ſꝫ da eis penitētiā. Et hͦ quantū ad ſcd̓m. Et ī his oībꝰ ꝑſecutiōibꝰ vſqꝫ ad mortē ꝑſeu̓auit. Et hoc qͦ ad tertiū. Et ideo ſignatus ē ī iuda machabeo qͥ ꝓ lege patrū ſuoꝝ certauit vſqꝫ ad mortem. De quo legit̉.j. Mach̓. iij. Factus ē ſicut leo ī D 4 A Sermo operibus ſuis. ⁊ ſicut catulus leonis rugiēs in venationibꝰ ſuis. Sic beatꝰ ſtephanꝰ certauit vſqꝫ ad mortē p̄dicando ꝯtra aliquos malos iudeos: ⁊ mortē ꝓpter veritatē ſuſtinendo. ita vt impleuit iuſſū dominicuꝫ. Eſto fidelis.i. fir mus ⁊cͣ. In qͥbus verbis duo deſcribūt̉. Pri mo dn̄ica exhortatio ad certamē. ibi. Eſto fide lis. Scd̓o celica coronatio ad ſolamen. ibi. Da bo tibi coronā. De pͥmo ē notandū. ſecl̓ares re ges ſolent milites ſuos exhortari ad pugnā cō tra īimicos ſuos. ⁊ vt eo fortiꝰ animēt̉ ꝓmittūt eis donaria magna. Etſi poſt ꝓmiſſum vide rint aliquem eſſe animoſum admittunt ip̄m ad videndū ſecreta regia. a qͥbus interdū aliqͥ ex cludunt̉. Introducūt ip̄m ante alios ad regia palacia et ip̄m inſtituūt ſuꝑ pinguiora officia. De exhortatione et ꝓmiſſione pͥmij legitur.j. Mach̓.ij. Mathatias qͥ erat pͥnceps filioruꝫ iſrael ait illis ad pugnā exhortando ⁊ dona ꝓ mittēdo. Nūc ergo o filij emulatores legꝭ eſto te. ⁊ date aīas veſtras ꝓ teſtamēto patrum. et accipietis gl̓iam magna ⁊ nomē eternū. Idem legit̉ in hiſtoria regis Alexādri. Qn̄ Darius rex perſaꝝ cū Alexandro pugnaturꝰ eſſet ꝯuo cauit milites ſuos ⁊ dixit: Eſtote animoſi. ⁊ qͥ occiderit Alexandrū dabo ſibi filiā meā in ꝯiu gem. ⁊ regiones ⁊ ꝓuincias. Hoc audiētes mi lites. cū Alexandro fortiter pugnauerūt. Unꝰ aūt ex eis animo acri ſe induit veſte ⁊ arma ma cedonica. ⁊ abijt occidere Alexādrū Iūctuſqꝫ militibꝰ Alexandri tam fortiter ꝑcuſſit caput eiꝰ poſttergum euaginato gladio vt galeaꝫ eiꝰ tranſuerberaret. ⁊ grauiter caput eius vulne rauit. Statimqꝫ apprehenderūt ipſum milites Alexandri. ⁊ duxerūt ante eū. ⁊ Alexāder. O ſtrenue vir qͥd ē hͦ qd̓ agis: Et ille: Nō ſcis me nō eſſe macedonē ſed perſū. Promiſi enī Da rio auferre caput tuū. ⁊ ille ſpopōdit mihi da re filiam ſuaꝫ in ꝯiugem ⁊ regales dignitates. Tunc Alexāder oſtēdit eū militibꝰ ſuis dicēs: Uiri macedones virū inſpicite. cōuenit enī oī bus militibꝰ talis fortitudo ⁊ ꝯtinuo illū abire ꝑmiſit. Myſtice. rex xp̄s qͥ eſt rex fortis ⁊ po tens in p̄lio. ẜm psͣ. xxiij. Exhortatus eſt mili tes ſuos ſanctos martyres: vt fortes ſint ī p̄lio cōtra mūdanos tyrannos ⁊ demones. ⁊ ꝓmi ſit eis magnas donationes cū dixit. Eſtote for tes in bello: ⁊ pugnate cū antiquo ſerpente. et accipietis regnū eternū. ſicut canit eccl̓ia. Idē p̄coniſare precepit beato Iacobo in cano.ſ. c. j. dicens: Beatꝰ vir qͥ ſuffert tēptationē. qꝛ cū ꝓ batus fuerit accipiet coronā vite quā repromi ſit deus ⁊cͣ. Qd̓ audiēs beatꝰ miles ſtephanus miles ſtrenuus. animoſior ī bello eſt factꝰ. Eiꝰ animoſitas ptꝫ in multis. Primo qꝛ pͥmus re gem ſuū xp̄m ꝑ pericula tranſeunte eſt ſecutꝰ. Teſte Augꝭ. in ſermone hodierno. Mortem quam ſaluator ꝓ oībus dignatus ē pati. han. ſtephanꝰ pͥmꝰ reddidit ſaluatori. Ad experie tiā ſcimus ꝙ ille miles eſt animoſus qͥ ſeqͥt̉ do minū ſuū in magnis aduerſitatibꝰ bellorū. Il lo modo noſcit̉ armiger Ionate filij Saul fuic ſe animoſus. de quo legit̉.j. Regꝭ. xiiij. Cum philiſtijm venerūt ad populū quē Saulſupra montē quēdam occupauerat. dixit Ionathas ad armigerū ſuū adoleſcentē. Veni aſcēdam ad ſtationem incircūciſorū horum. ſi forte do minus faciet ꝓ nobis qꝛ nō eſt dn̄o difficile ſal uare in multis vel in paucis. Dixit ei armiger ſuus. Fac oīa que placēt aīo tuo. ꝑge qͦ cupis ⁊ ego ero tecū quocūqꝫ volueris. Aſcēdit ergo Ionathas repens manibꝰ ⁊ pedibꝰ ⁊ armiger eius poſt eū. Et cuꝫ vidiſſent faciē Ionate. ita qꝫ alij cadebāt ante Ionatham. alios armiger eius occidebat ſequens eū. Spiritualiter Io nathas interp̄tatur columba. ⁊ ſignificat xp̄m De quo dicit̉ Gen̄. viij. Colūba venit ad arcā ferens ramū oliue virētibus folijs. Ipſe enim tanqͣꝫ mitis columba ⁊ ſimplex huc venit in ar cam huius mundi portās ramū humanitatis. virētia folia incarnationis. qꝛ recōciliauit ge nus humanū. Quia ẜm Anẜ. Remo tantam plagā ⁊ offenſam placare potuit niſi xp̄s qui ī quantū homo debuit. ⁊ inquantū deus potuit qꝛ offenſa fuit infinita. Sed ꝑ armigeꝝ beatus ſtephanꝰ deſignat̉ quē dn̄s armauit armis ſpi ritualibꝰ ita vt d̓ ip̄o cantari pōt illud. Indui eū dn̄s lorica fidei ⁊ armauit eū. De his armis dicit beatꝰ Fulgētiꝰ in ſermone hodierno. Qd̓ eſt tam magnū ⁊ inſuꝑabile genus armoruꝫ q munitus ſtephanꝰ mentes argueret lapidātiū nō reꝑcutiens ſuꝑaret. ⁊ occiſus inſuꝑ aulā ce leſtis regni viuus ⁊ coronatus feliciter letatuſ qꝫ intraret. Et rn̄det. Proculdubio īnunimine regio nullatenus ē ab aduerſarijs ſuꝑatꝰ. quo niā rex noſter cum ſit altiſſimus ꝓ nobis humi lis venit. Sed abſqꝫ munere venire nō potui magnū donatiuū ſuis militibus attulitꝭ. ꝙ eos non ſolū copioſe ditauit. ſed etiā ad certamem inuictiſſime cōfortauit. Attulit nāqꝫ donū cha ritatis quo ꝑduceret hoīes ad conſortiū deita tis. hec ille. Huic inuictiſſimo armigero beato ſtephano charitate armato dixit xp̄s verꝰ Io nathas. Ueni poſt me ꝑ paſſionē. aſcēdamus in mōtē dei. de quo psͣ. lxvij. Mons dei mos pinguis.ſ. effluentijs gaudiorū. Cui ſtephanꝰ Perge inquit dn̄e quo cupis ⁊ ego ero tecum Et hoc fecerūt arma charitatis. Et ideo dicit̉ Fulgentiꝰ vbi ſupra. Charitas q̄ de celo depo ſuit xp̄m. ip̄a ſublimauit ſtephanū de terris in celum. charitas q̄ p̄ceſſit in rege. ip̄a cōſequen ter fulſit in milite. Scd̓o animoſitas beati ſte phani talis apparet ex hoc ꝙ pͥmus caſtru ceu ꝑ violentiā martyrij obtinuit. Quādo eni rex B C CA terreſtris ꝑ alienā ꝓcederet regionē ad regnū ſibi acqͥrenduꝫ. ⁊ ſi per quattuor lucrandū eēt caſtrū forte. ſi tūc inueniret̉ aliquis miles qui primo aſcenderet. ⁊ alijs exemplum ſequendi daret. ille vtiqꝫ ab omnibꝰ diceret̉ animoſus. Moraliter. xp̄s rex celoꝝ heri venit in mundi huius regionē acciꝑe ſibi regnū per paſſioneꝫ ẜm illud Luc̄. xxiiij. Nonne oportuit pati chri ſtū. ⁊ ſic intrare in gloriā ſuā. In huiꝰ exercitu inuentus eſt miles animoſus beatus ſtephanꝰ qui pͥmo hoc caſtrum altiſſimū celi aſcendit ho die ꝑ omnibꝰ alijs qd̓ eſt ſibi multum glorioſū. Non euī ē multum laudabile aliquod forte ca ſtrum poſt alios intrare. Sed qui primꝰ ingre ditur multū laudis meret̉. ſicut beatus ſtepha nus. Ideo dicit beatus Fulgentiꝰ in ſermone hodierno. Heri rex noſter trabea carnea iudu tus de aula virginalis vteri egrediēs viſitare dignatus eſt mundū. hodie miles de taberna culo corporis exiēs triumphat ⁊ migrat ad ce lum. Ille ſempiterna maieſtate deitatis ſerua ta. ſeruile cinctoriuꝫ carnis aſſumens huius ſe culi campum pugnaturus intrauit. Iſte depo ſitis corruptibilibus corporis indumētis celi palaciū ꝑhenniter regnaturus aſcēdit. Ille deſcendit carne velatus. Iſte aſcendit ſangui ne laureatus. Aſcendit iſte lapidantibꝰ iudeis quia ille deſcēdit letantibꝰ angelis. Gloria ī ex celſis heri angeli cātauerūt. hodie cātātes ſte phanū in ſui cōſortiū receperūt. heri exiuit do minꝰ ex vtero ꝟ̓ginis. hodie miles egreſſus eſt de ergaſtulo carnis. Heri xp̄s ꝓ nobis eſt pan nis inuolutus. Hodie ſtephanus ab eo ſtola ī mortalitatis ē indutus. Heri p̄ſepis anguſtia chriſtū portauit infanteꝫ. hodie īmenſitas celi ſtephanū ſuſcepit triumphantē. hec fulgenti us. Hic dicit Guil̓. in rationali diuinorū. li. vij &beatus ſtephanus hac die paſſus non ē. ſed ea die qua eius inuētio celebrat̉. vt in auguſto Sed feſta ꝑ eccleſiam tranſlata ſunt duplici ra tione. Primo qꝛ ſtephanus eſt ꝓthomartyr. ⁊ cum martyrium ſanctoꝝ ſit natale eoꝝ in celis ideo merito ſtatim poſt natale dn̄i. natale ſte hani celebrat̉. Secūdo ꝓpter dignitatem. qꝛ digniꝰ eſt feſtū qd̓ ſit d̓ morte qͣꝫ aliud. ideo cō petenter tanqͣꝫ dignius ſtatim poſt natale dn̄i eſt tranſanctuꝫ. Tertio animoſitas eiꝰ lucet ex hoc ꝙ aduerſariū fortiter ferire nouit dicens: Gura ceruice ⁊ incircūciſi cordi ⁊cͣ. Suꝑ quo dicit venerabilis Beda. Ueri martyris mira virtus qͥ ſic zelo feruebat vt eis a quibꝰ teneba tur palaꝫ ſue ꝑfidie culpas exprobraret. Quar io eius animoſitas illuxit ex iſto ꝙ timore mor lis equi ſui ſcꝫ corporis d̓ bello non fugit. ſicut milites noſtri qͥ videntes aduerſarios timent oſfendi equos ⁊ fugiūt. Sed beatus ſtephanꝰ equū ſuū ī campo martyrū derelinquēs ab ho ſtibus vinci nō potuit. ſed liber euaſit. Nam ſi morteꝫ equi timuiſſet. ⁊ equū amiſiſſet ⁊ captꝰ ip̄e fuiſſet. ẜm illd̓ Matth̓. xvj. Qui voluerit animā ſuā ſaluā facere ꝑdet eam. Et qꝛ beatus miles ſtephanus fuit in bello martyr tā animo ſus. Idcirco xp̄s rex celoꝝ admiſit ip̄m ad vi dendū ſua ſecretā regalia. Quia Act̉. vij. legit̉ ꝙ ip̄e intēdens in celum vidit gloriā dei. ideo dixit: Uideo celos aꝑtos ⁊ filiū hominis ſtan tem a dextris virtutis dei. In hoc enī excellit beatꝰ ſtephanus patres veteris teſtamēti. Ia cob enī patriarcha dixit Gen̄. xxxij. Uidi dn̄ꝫ facie ad faciem ⁊ ſalua facta ē anima mea. Di cit gloſa Lyre ꝙ ſolū vidit angelū ī ſpecie cor porali. De Moyſe legit̉ Exo. iij. Ꝙ paſcebat oues Ietro ſocceri ſui. Cunqꝫ minaſſet gregeꝫ ad interiora deſerti venit ad montē dei Oreb. Apparuit ei dn̄s in flamma ignis. qd̓ iterū ex ponit glo. de angelo qͥ apparens loq̄bat̉ ī ꝑſo naͣ dei. Et ideo dn̄s interdū angelꝰ noīatur. vt dicit Gregꝰ ſuꝑ illud Eſa..vj. Uidi dn̄m ſedē tē ſuꝑ ſoliū excelſū. Quia d̓r Exo. xxxiij. Non videbit me hō ⁊ viuet dicit dn̄s. Sed beatꝰ ſte phanus ꝓpter ſuā fortem pugnā excedit ī hoc etiā ſanctos pr̄es noui teſtamēti. Nā. b. Pau lus fatet̉ ſe raptū in tertiū celum. ⁊ ibi audiuiſ ſe arcana dei. Sed an hoc fuit in corpore ſiue extra corpus neſcit. nec ſe dicit vidiſſe gloriam dei. ij. Corꝭ. xij. Sed beatus ſtephanꝰ adhuc ī mortali corꝑe dicit ſe vidiſſe gloriā dei Sancti etiam apl̓i ⁊ pͥncipes mundi Petrꝰ Iacobꝰ et Ioh̓es in monte tabor viderunt ꝑte claritatis dei. ꝙ facies eiꝰ reſplēduit ſicut ſol. ⁊ veſtimē ta eiꝰ ſicut nix alba. Mat. xvij. ſꝫ beatꝰ ſtepha nus vidit gl̓iam dei. Nā illi viderūt xp̄m trāſ figuratū cū adhuc fuit mortalis. ille autē vidit ip̄m glorificatū ⁊ regnantē iam in celis. Intro duxit etiā xp̄s beatū ſtephanū an̄ oēs marty res. cōfeſſores. ⁊ ꝟgines. ad ſua regalia palla cia ꝯſumpto certamīe martyrij. ẜm illud Gen̄. xlix. Ruben pͥmogenitꝰ meꝰ. tu fortitudo mea ⁊ pͥncipiū doloris mei. prior in donis. maior in imꝑio. Ruben īterp̄tat̉ vidēs filiū. ſignificās ſtephanū qͥ vidit filiū dei ad dextraꝫ ip̄ius. ſcꝫ dei pr̄is. qͥ ⁊ pͥmogenitꝰ fuit ī celeſti hereditate Ita ꝙ p̄t dice̓ illud Can̄. j. Introduxit me rex in cellaria ſua. Ibi nunc bibit vinū dulce deita tis cū alijs ſanctis. ẜm illud Can̄. v. Bibite et inebriamini chariſſimi. ⁊ hͦ qͦ ad pͥmū. Quātuꝫ ad ſecūdū in verbis p̄miſſis adiungitur ad ſo lamē celica coronatio. quia dicit. Et dabo tibi coronā vite. vbi dicit Seneca in li. d̓ moribus Spes premij ſolacium ē laboris. qn̄ aliqͥs ſpe rat premiū conſequi ex labore ſuſtinet illum. ⁊ videt̉ ei paucus. Qd̓ figuratum eſt Gen̄. xxix. vbi legitur. Iacob ſeruiuit laban ꝓ filia ſua ra chel in magnis laboribus ſeptē annis. Sed qꝛ P 5 3 E I Sermo habebat ſpem de p̄mio. videbant̉ ſibi dies illi pauci. Et dicit Hiero. Ꝙ hic dies accipiunt̉ ꝓ labore dieꝝ. Sic ad ꝓpoſitū dn̄s vidēs ꝙ ma gnus eēt labor in ꝑtollerātia paſſionis. ne igit̉ ſancti deficerēt. ꝓmiſit eis pͥmiū poſt laborem dicēs: Dabo tibi coronā. Circa qd̓ breuiter eſt notādū xp̄s btō ſtephano nō ſolū vnā coronā ꝓmiſit. ſꝫ triplicē. Primo coronauit eū corona florea q̄ debet̉ ꝟginibꝰ ꝓpter nitorē puritatis Et qꝛ beatꝰ ſtephanꝰ ꝟgo purus ꝑmāſit cū nō oppoſituꝫ huiꝰ inuenit̉. gͦ eſt corona ꝟginū co ronatus q̄ d̓r aureola. ⁊ illa vt aiunt doctores ſolū dat̉ illis ꝟginibus q̄ ꝓpoſitū ꝟginitatꝭ ꝑ petue habuerūt. lꝫ tale ꝓpoſitū fit qn̄qꝫ volun tate īteremtū qꝛ ꝟginitas mētis nō aūt corpo ris vel carnis poteſt reꝑari. Hec corona hꝫ ī ſe verū florē qͦ mediāte diabolo repugnat̉. Legi tur enī in poetis de ꝓuone. Hec quadā die pa ſtorem vidit coronatum corona florum ⁊ her barum. ⁊ cū baſiliſco dimicare. nec ip̄m flatu nec ſibilo draconis poſſe deperiri. Logitauit ꝙ hͦ eſſet ꝑ virtutē alicuiꝰ floris in corona. Id̓o coronā cuꝫ lācea lōga d̓ capitę paſtoris ſubtra xit. ⁊ ſtatim paſtor mortuꝰ cecidit. Cū ergo ba ſiliſcus receſſiſſet. ſtatim flores mortuo ori ap poſuit. Et ſic ī corona florē īuenit. virtute cui mortuꝰ ſurrexit. Iſta ē corona virginuꝫ. Sed flos iſte ē xp̄s qͥ dicit. Ego flos campi. Can̄. ij. Cuiꝰ ꝟtute ꝟginitas ꝯſeruat̉. Quia d̓r Sap̄. viij. Nō poſſum eſſe ꝯtinēs niſi deꝰ dederit mi hi. Vel iſte flos ē caſtitas quā xp̄s dat. cuiꝰ ca ſtitatis virtute diabolo reſtituit̉. ⁊ ab obſeſſis expellit̉ teſte Dama. in libro ꝯtra errores gre corū. Comꝑtū eſt ꝙ demones qͥ vna ꝟtute eij ciūtur. excelſa virginitate p̄ſente nimiū ſe cru ciari clamātes ꝓtinꝰ exierūt. Refert enī ianu enſis. Cōtigit Eudoſiā filiā Theodoſij imꝑa toris a demone grauiter cruciari. qd̓ cuꝫ patri cōſtantinopoli cōſtituto intimatū fuiſſet. iuſſit filiam cōſtantinopolim adduci vt ſancti ꝓtho martyris ſtephani corpus tāgeret. Demo aūt in ea clamabat: Niſi ſtephanus in romā veni et nō exibo. qm̄ ſic eſt volūtas apl̓oꝝ. Qd̓ cum imꝑator audiſſet. ⁊ a ppl̓o ꝯſtantinopolitano obtinuiſſet. vt corpus ſancti ſtephani darent. ⁊ ip̄i corpus ſancti laurētij acciperēt. Cū autē corpus ſancti ſtephani romā eſſet delatum. ad eius tactuꝫ puella ſtatim ē liberata. Scd̓o xp̄s coronauit beatū ſtephanū corona ſtellea q̄ de betur doctoribꝰ ꝓpter ſplendorē veritatꝭ. Nā et ip̄e fuit p̄dicator veritatis p̄dicans in azia. cilicia. ⁊ alexādria. De hac corona legit̉ Apoc̄ xij. In capite eius corona ſtellaruꝫ duodecim. Et has ſtellas enumerat Bern̄. dicens: In co rona ſunt duodecim ſtelle. Prima ē memoria ſine obliuione. Scd̓a rō ſine errore. Tertia vo lūtas ſine ꝑturbatiōe. Quarta impaſſibilitas ſine corruptione. Quinta claritas ſine obſcuri tate. Sexta agilitas ſine tarditate. Septi ſubtilitas. vt oē ſolidum ſit penetratiuū Octa ua ꝓximū diligere in oī veritate ſicut ſeipſum Nona videre ꝓximuꝫ in oī pulchritudine dili gentē. ſicut ſeip̄m diligit. Decima eſt deū ꝑfe cte diligere pluſqͣꝫ ſeipſum. Vndecima eſt dili gere tm̄ ꝓpt̓ deuꝫ. Duodecima ē videre domi num diligenteꝫ ſe facie ad faciem. Hec Bern̄. Tertio coronauit euꝫ corona aurea q̄ debetur martyribꝰ ꝓpter valorē firmitatis. Sic̄ enī au rū in igne nō minuit̉ ſꝫ purgat̉. ſic ⁊ martyres in tormētis purgāt̉. Quia igit̉ beatꝰ ſtephanꝰ fuit pͥnceps in noua lege. ideo martyrij corona ē coronatꝰ. ẜm illud qd̓ canit̉. Coronā auream ſuꝑ caput eius expreſſam ſigno ſanctitatis. ¶ Sermo pͥmus de ſancto Ioh̓e euāgeliſta. Sxit dominuſpe tro ſequere me. Ioh̓. vltꝭ. Dicunt na turales ꝙ omne animal pullū quem p̄ alijs di ligit magis a nociuis cuſtodit. Et hoc probat Pli. in ſpe. natu. li. viij. c. xlix. de cane cuiꝰ ca tuli ſi d̓ cubili deportant̉ hunc quē plus amat pͥmo fert in cubile ne ledatur Idem refert Iſi. li. xij. de ſimia que duos habet filios. ⁊ quāde ꝑſequitur a canibus. chariorē in brachio capit et fugit. Ideo refert Rabbiſalomō de aquila que pullos ſuos plꝰ amat qui radios ſolis acu tius intuent̉. ⁊ quando timet eos ledi in dorſo ſuo portat eos de loco ad locum vt euadant ſa gitte leſionem. Myſtice. chriſtꝰ magis dilexit beatū Iohanneꝫ euangeliſtā qͥ p̄ ceteris more aquile ſolē diuinitatis hic inſpexit. ⁊ oculoruꝫ mentaliū claritate lumē angelice veritatis ar prehendit. ſic vt etiam pauciſſimos de filijs ſi is habuit qui ꝓpter ꝓfunditatem myſteriorū ſuoꝝ que in euangelio ſuo ⁊ Apoc̄. ꝯtinentur tantam claritatem valeant intueri. Sicut pro bat Augꝰ ſuꝑ Iohannē. Ideo chriſtꝰ ip̄m pre ceteris apoſtolis a multis nociuis p̄ſeruauit. nam a nuptijs in quibꝰ ſunt multe penalitates ipſum vocauit vt virgo permaneret teſte hie rony. in prologo ſuꝑ Iohannem. Venit inqͣꝫ chriſtus ad nuptias Iohānis: vt eū d̓ nuptijs vocaret. ⁊ in virginitate perpetua ꝑmaneret. Etiam a pena mortis per paſſioneꝫ gladij taqͣꝫ filium chariſſimū cuſtodiuit dicens ad Petrū Sic eum volo manere ſcꝫ illeſum donec veni am ⁊ ipſū ad me ſumam. Sicut de hoc tradit p̄ ſens euangelium. In quo pͥncipaliter tria de ſcribunt̉. Primo xp̄i ſequela de mandato. ibi. Dixit dn̄s petro. Scd̓o petri de Ioh̓e interro gatio. ibi. h̓ autē qͥd. Tertio apl̓oꝝ corrigibillis opinatio. ibi. Exijt ſermo. De pͥmo eſt notādū Solēt ad negocia dn̄i ſeculares magis ardua vbi mortes incūbunt. ſumere milites fortiores F G ẜ i A XX. et penas ferre potētes. Quia dicit Conſtātinꝰ in li. de natura febriū. Cōſtat ꝙ robuſta ⁊ forti ora corꝑa fortiores patiunt̉ labores ⁊ languo res. qͦs nō poſſunt ferre delicati Iō tales ad ar dua negocia nō ꝑmittunt̉. Ideo legit̉ Iudic̄. vij. de Gedeone qͥ volēs ꝯtra inimicos pugna re. iuſſu dn̄i duxit ad aquas ppl̓m vt ꝓbaret qͥ eſſent ad p̄lium aptiores ⁊ qͥ biberūt aquam ſe ad terram ſternēdo vel reclinādo. apti nō erāt ad pugnādū. Sed qͥ ſtando aquam ī ora ꝓiece rūt. hi eſſent ꝯueniētes vt ip̄m ad bellū ſeque rent̉. Spūaliter xp̄s eſt dn̄s nō ſolū celi. ſed et terre dicente psͣ. xxiij. Dn̄i ē terra ⁊ plenitudo eius. Hic dn̄s habet ſe oīno cum militibꝰ ſuis Detro ⁊ Iohāne. ſicut dn̄i terreſtres cuꝫ ſuis ſe habēt militibꝰ. qꝛ Iohannē quē ſciuit magꝭ delicatū ⁊ ſpecioſiſſimū iuuenē qͥ ⁊ aquā ſapie tie non ſtādo ſꝫ iacendo hauſit de largifluo fon te pectoris chriſti ī cena. ẜm illud Amb̓. ſuper Beati īmaculati. Iohānes dum caput ſuꝑ pe ctus dn̄i ieſu declinauit. ꝓfūda ſecreta diuine ſapiētie hauriebat. noluit eum ſumere ad illud ſtrenuū acerbe paſſionis negociū. ad qd̓ tn̄ ali os. xj. apl̓os aſſumpſit. Qd̓ figuratuꝫ eſt Gen̄. xlij. vbi legit̉ ꝙ audiens Iacob patriarcha ꝙ alimēta venderēt̉ in egypto. dixit filijs ſuis qͣꝫ renegligitis audiui ꝙ triticū venundet̉ in egy pto. deſcēdite ⁊ emite neceſſaria nob̓. Igit̉ de ſcendētes noluit pater vt beniamin filiꝰ minor cum eis iret. ſed retinuit ip̄m apud ſe ne forte ī itinē aliqͥd mali pateret̉. Alij autē fratres mul tas tribulationes in egypto ꝑtulerūt. nūc ver ba iniurioſa qͣſi eſſent exploratores. nunc incar ceratiōes ⁊ alia opprobria Et qͣꝫuis beniamin poſtea ꝑtulit iniuriā. nihil tn̄ reſpectu alioꝝ le t ꝑtuliſſe. Spūaliter. ꝑ Iacob qͥ interp̄tatur ſupplātator xp̄s deſignat̉. quia omīa vicia ita ſupplātauit ꝙ nullū peccatū fecit nec inuentꝰ ē dolus in ore eius. j. Pet̓. ij. Per triicū qd̓ ē me lius ⁊ pinguiꝰ inter frumēta. pn̄t aīe intelligi q̄ ſunt nobiliores reſpectu corporū Igit̉ audiēs Iacob.i. xp̄s ꝙ tales cibi(de qͥbus dicit̉ Ioh̓. Ego cibū habeo manducare quē vos neſci is) venūdant̉ in egypto. hͦ ē in mūdo tenebro qꝛ homīes peccatis ſuis demonibꝰ ſe vende bat. quia alias eos poſſidere nō valebant. teſte Amb̓. qͥait. Neminē iugo ſeruitutis diabolus aſtrictū poſſidet. niſi ſe ei pͥus ere peccatoꝝ vē diderit. Et habet̉. xv. q. j. Nō eſt. Idcirco mi ſit filios ſuos apl̓os vt emerēt ꝓmittēdo eis p̄ ſla celeſtia. Illi aūt ab eis multa ſūt ꝑpeſſi. ali lſi crucē. vt Petrꝰ. alij gladiū vt Paulꝰ ⁊ Ia obus Act̉. xij. ita vt bene de eis pōt dici illud Heb.xj. Alij ludibria ⁊ v̓bera exꝑti ſūt. inſuꝑ ⁊ vincula ⁊ carceres. lapidati ſūt. ſecti ſūt. ī oc ciſione gladij mortui ſūt. Sed Beniamin ado ſeſcentulꝰ. h̓ eſt ſanctꝰ Iohānes. qͣꝫuis cū alijs carceres ſuſtinuit. vt ptꝫ Act̉. v. Et in oleo fer uenti aſſatus fuit. illud tn̄ nō reputat̉ reſpectu pene alioꝝ apl̓oꝝ. qꝛ non vocauit eum dn̄s ad paſſionē gladij ſicut Paulū. nec ad martyriuꝫ crucis ſicut Petrū cui dixit. Seq̄re me.ſ. mor tem crucis ſuſtinēdo. ſic̄ ego. qꝛ vidit eū tolera biliorē circa paſſionē ⁊ magis ſtrenuū. qꝛ ⁊ an̄ paſſionē dixit. Dn̄e paratꝰ ſū tecū in morteꝫ ⁊ carcerē ire. ⁊ hͦ quantū ad pͥmum. Ad ſcd̓m au tem notādū qn̄ alique ꝑſone ſe mutuo diligūt. ſe etiā frequēter inſpiciūt. qꝛ dicit̉ ī cōmuni ꝓ uerbio. ibi oculus vbi amor. Et hͦ ꝓbat auctor troiane hiſto. li. xiiij. de paride filio priami et Helena vxore Menelai. Hic Paris quodaꝫ tꝑe a troya ꝑrexit in greciā. ⁊ venit in inſulam noīe citharea. in qua fuit tēplum veneris mire pulchritudinis. ⁊ plenū diuitijs. in qd̓ Paris pulcherrimus cum Helena quā intime dilige bat cōuenerat. defixitqꝫ in eaꝫ intuitū ⁊ gaude bat ſuos radios viſuales helena ei cōmiſce̓ Et ex hoc apparuit maximus amor īter illos. Sic ad ꝓpoſitum fuit cū Petro ⁊ Iohāne. Auer tit igit̉ Petrus vultuꝫ ſuum a xp̄o qui ē cādor lucis eterne ⁊ ſpeculum ſine macula. Sap̄. vij. Et in eius vultum angeli ꝓſpicere delectant̉.j. Pet̓.j. et cōuerſus vt dicit euangeliū vidit il lum diſcipulū quē diligebat ieſus. qd̓ fuit ma gnum ſignum dilectiōis beati Petri ad Iohā nem quem ſociū in vita habuit. Act̉. iij. vbi lę gitur. Petrus ⁊ Iohānes aſcēdebāt in tēplaꝫ ad horam ⁊cͣ. Hunc etiā in morte ſociū habuit ideo dixit Hic aūt qͥd. q. d. Ego ſequar te mar tyriū ſuſtinēdo. ſꝫ hic quō moriet̉. nūqͥd paſſi onē ſuſtinebit mecū. vel ſaltē ip̄m ſociū habeo in miniſterio p̄dicatiōis. Et dicit notāter euā geliſta. vidit illum diſcipulū quem diligebat ie ſus. Ubi notādū ꝙ inter ceteros apoſtolos ie ſus dilecto ſuo Iohāni multa ſigna dilectiōis demonſtrauit. Primū ꝙ ipſum ī ꝟginitate cō ſeruauit. ſicut patet in arenga. Ex qua triplicē p̄rogatiuam meruit in chriſto. Sūmā dilectio nem ſicut h̓ in textu. ideo dicit petan. io. Quia carnis ſibi amputauit illecebras. celeſtiū epu laꝝ delitijs fruebat̉. Matris recōmēdationē Mat. xx. cū dixit. Ecce mater tua. Hiero. con tra iouinianū. In breui ẜmone multa cōp̄hen dā. Docebo cuiꝰ pͥuilegij fuit Ioh̓es cui a dn̄o ꝟgini mat̓ ꝟgo cōmēdat̉. Profūde ſapīe infu ſionem teſte Hiero. vbi ſupra. Ioh̓es nāqꝫ qͣſi aqͥla ad ſūma volauit. ⁊ ad ipſuꝫ pr̄em ꝑuenit di. In pͥncipio erat verbuꝫ. expoſuit ꝟginitas qd̓ nuptie nō poterāt. Scd̓m ſignū ꝙ xp̄s ip̄m mr̄i ſue dilectiſſime cōmēdauit dicēs Ioh̓. xix Mulier ecce filius tuꝰ. Suꝑ qͦ dicit petan. io. Sic̄ dn̄s dixit mr̄i. hic eſt filiꝰ tuus. ita dixit di ſcipulis. Hoc ē corpus meū. Et tātus fuit ī ill̓ ꝟbis effectꝰ vt illico panis ille dominicū corpꝰ Sermo I fieret. quadaꝫ igit̉ ſimilitudine dicere audemꝰ beatū ioh̓eꝫ nō veꝝ filiū marie ſꝫ potiꝰ noīe. ſed ꝓpt̓ illa dn̄ica ꝟba quoddaꝫ maioris ncc̄itatis ſacr̄m apud btāꝫ mariā ꝟginē meruit obtinere Ex hͦ beatꝰ Ioh̓es factꝰ eſt filiꝰ ꝟginis. xp̄i fra ter adoptiuꝰ. eiꝰ theſaurariꝰ. necnō archangeli gabrielis ꝯſociꝰ in cuſtodiēdo ꝟ̓ginē. Tertiuꝫ ſignū dilectiōis ē ꝙ ip̄m ſuꝑ pectus ſuū recūbe re ꝑmiſit. ⁊ tangit hͦ ī euāgelio. qͥ ⁊ recubuit ſu per pectꝰ eiꝰ vbi dic̄ glo. pectꝰ xp̄i ē mēſa celeſtꝭ in qͣ ſūt delicie angelorū. Dehac mēſa d̓r Luc̄. xxij. Vt edatꝭ ⁊ bibatis ſuꝑ menſā meā ī regno meo. ⁊ ē gazophilatiū in qͦ ſunt ſapīe ⁊ ſcīe dei abſcōdite Eſt etiā fons diuinꝰ in qͦ ē plenitudo oīs gr̄e et virtutis. ẜm illud psͣ. xxxv. Quoni am apd̓ te ē fons vite. Si ergo famelicꝰ ſedeat ad mēſā deliciaꝝ valde ſatiabit̉. Si egenus in trat ī gazophilatiū. valde theſauris ditabitur Si ſitibundus venit ad fontē amenū: maxime replet̉ Et qͥa beatꝰ Iohannes erat famelicus ideo hodie ad menſaꝫ angelorū euolauit. teſte Beda in omelia hodierna. Hodie īquit mira bilis aquila ad vineā āgeloꝝ ⁊ hominum eſcā feliciter euolauit. Erat egenus. iō intrauit ga zophilatiuꝫ oīuꝫ theſauroꝝ ⁊ oīuꝫ ſcīaꝝ. ẜm il lud Io. dama. qͥ dicit Hāc ſuꝑeminēteꝫ ſciētie gr̄aꝫ ex illo celeſti gazophilatio in quo ſūt oēs theſauri ſapiētie ⁊ ſciētie dei traxit Fuit etiam beatꝰ Ioh̓es ſitibundus. ideo ſtetit ad fontem gr̄aꝝ. ad quē ꝓpheta ſuſpirās dicit psͣ. xlj. Si tiuit aīa mea ad deū fonteꝫ viuū. Iſta tria tan gunt̉ Ecc̄i. xv. Cibauit illū dn̄s pane vite ⁊ in tellectꝰ ⁊ aqͣ ſapiētie ſalutaris potauit illū. Io cūditatē ⁊ exultationē theſaurizauit ſuper eū. Quartū ſignū dilectionis eſt ꝙ arcana cordis ſibi nō celauit. ſicut enī habet̉ hͦ in euangꝭ Int̓ rogauit Ioh̓es ieſū dicēs: Quis ē qͥ te tradet: q. d. Rogo vt meis coapl̓is ⁊ mihi dignerꝭ re uelare. Ieſus aūt reuelauit dicēs: Ille eſt cui ī tinctū panē porrexero. Ioh̓. xiiij. Suꝑ his di cit Pe. dama. in quodā ẜmone. Tacet petrus celi clauiger. ſilet andreas. nō potuit os aperi re philippus. oēs tacēt. oēs dubitāt. ⁊ latenter reqͥrunt. non ꝓlatione verboꝝ. ſed nutibꝰ ocu lorū. patrociniū q̄ritur. ⁊ ad rei noticiā ꝑuenit̉ Et ſubdit. Conſiderandū eſt fratres quāta de uotionis inſtātia beati Ioh̓is auxiliū debem implorare. quē ſibimet interuentorē et ip̄i apl̓i petierūt. Quomodo enī apud iuſtū iudicē pec catoribus ꝓdeſſe non poterit. qͥ etiam ꝓ ipſis celeſtis curie ſenatoribꝰ īteruenit. hec ille. Quī tum ſignū dilectiōis ē ꝙ ſibi oīuꝫ ſanctoꝝ ꝑfe cttonē dedit. ip̄e enī fuit apl̓us ⁊ euāgeliſta ⁊cͣ Et hͦ declarat Petrꝰ damaſ. dicēs: Ioh̓es nā qꝫ apl̓s eſt in epl̓is. euangeliſta in euāgelio. ꝓ pheta in apoc̄. martyr vtiqꝫ fuit. ꝙ ceteris apo ſtolis in carne ꝓlixius māſit. eo diutius martyrij tormenta ſuſtinuit Cui alludit Hiero. dicēa ꝙ fuit ꝓpheta apl̓s ⁊ euāgeliſta. ꝓpheta qꝛ vi dit in pathmos īſula ſecreta multa. apl̓s quia ſcripſit ad eccleſias vt magiſter. euangeliſta qꝛ librū euāgelioꝝ ꝯdidit. qd̓ excepto Matibeo alij apl̓i nō fecerūt. Sextū ſignū eſt ꝙ xp̄s ſpc cialem curā d̓ ip̄o habuit cū dixit petro. Quid ad te. ſic eū volo manere donec veniā. q. d. ẜm Bedā in omel̓. Nolo eum cōſumi ꝑ mortē cru cis ſicut te. Nolo eum gladio feriente finite vi tam p̄ſentem. ſed tādiu volo eū manere ī p̄ſen ti ſeculo. donec longo cōfectꝰ ſenio. me vocāte trāſeat in pace in vitā eternā. Ex hoc voluerūt quidā ꝙ beatꝰ Ioh̓es cū corpore ⁊ aīa ſit ī celo aſſumptus. vt beatꝰ Tho. in. iiij. ſcri. diſ. xliij. ar. iij. in ſolu. ad ſcd̓m. Et dicunt̉ hͦ eſſe ex libe ralitate. Deus enī valde liberalis fuit corpori btī Ioh̓. in mūdo corpus eius cuſtodendo ne corruptiōi ſubiaceret. ne oleū adureret feruēs. ne venenū ſibi noceret. ne gladiꝰ in ip̄m tranſi ret. ne dolorē mortis ſentiret. ideo nō minus li beralis ſibi debet eſſe in celo. Sed ecōtra ē opi nio alioꝝ dicentiū. lege cōmuni eſſe defunctū ⁊ aīam cū alijs apl̓is in celeſti gl̓ia gaudere cum xp̄o. Corpꝰ vero eius in loco hoībꝰ ignoto. deo autē cognito reſeruari. ſicut de moyſi corꝑe eſt credendū. Alij dicūt ip̄m adhuc viuere. ⁊ ī pa radiſum terreſtrē eſſe trāſlatū. tēpore aūt anti xp̄i inde educet̉ ⁊ fideles cōfirmans ⁊ p̄dicans ab ip̄o antixp̄o occidet̉ Et ẜm hoc dicit Theo philus. Chriſtus non negauit Iohannē mori turū. quia qͥcquid oritur morit̉. Sed volo inqͥt eum manere vſqꝫ ad finem mūdi. ⁊ tunc patie tur ꝓ me martyriū. Sꝫ cōtra hos dicit beatus Augꝰ qd̓ hic dicit̉ eſt puilegium Ioh̓is ſeu bn̄ ficium ſpeciale ei cōceſſum. qd̓ ẜm dictum eoꝝ eſſet detrimentū eius ⁊ non bn̄ficium. ſi diu re tardaret̉ a fruitione diuina. alijs apoſtolis in gloria exiſtētibꝰ. Quarti dicunt ipſū adhuc vi uere ſed dormire. Et oſtendunt ex illo ꝙ in eiꝰ ſepulcro nihil eſt inuentū niſi māna. qd̓ adhuc in ꝓfundo fouee aſſerunt ſcaturire. ſicut in fon tibus fieri cōſueuit. qd̓ accidere aſſerūt quodā flatū ⁊ anhelitū quieſcētis. Sed huic dicto ob uiat beatus Augꝰ di. Cur chriſtꝰ ſuo diſcipulo quem diligebat p̄ ceteris ꝓ magno munere do nauit longū corporis ſomnū. cū peccatorē Pe trum ꝑ ingētē martyrij gloriaꝫ ab onere carnis abſoluit. q. d. non vtiqꝫ eſſet cōueniens. Et di cit de manna ibi ſcaturiente. ꝙ forte ꝓpter hoc fuit ꝙ mors eius p̄cioſa ꝑ hoc cōmēdaret̉. quo niā mors martyriū nō cōmendat. Uel propte aliā cauſam que nos latet. ideo veriꝰ tenedue ꝙ eſt in celo. ſicut ptꝫ ex hͦ. cum xp̄s vocaret eū ait. Ueni dilecte mi. tempus enī eſt vt epuleris cuꝫ fratribus tuis. Si adhuc ſub terra dormi ret vel in paradiſo eſſet. vtiqꝫ cū alijs apl̓is nō B AA AA epularet̉ in celo. Sed an ibi ſit corꝑaliter igno ratur. Septimū ſignum dilectionis. qꝛ maiori eum charitate repleuit. qd̓ triplici ſigno oſten di poteſt. Primo qꝛ ad monumentū eiꝰ priꝰ cu currit. ẜm illud Ioh̓. xx. Currebant duo ſimul Qd̓ exponēs Gregꝰ ait. Qui amat ardentius currit velocius. ⁊ ꝑuenit citiꝰ. Secūdo quia p̄ ceteris de charitate locutꝰ fuit. vt patet in eiꝰ epl̓is. Ideo dicit Chryẜ. in li. de cōpunctione cordis. Mos ē amantiū vt amorē ſuū ſilentio tegere nequeāt. Tertio qꝛ vſqꝫ ad etatē decre itā docuit charitatē. ſicut de hͦ refert Hiero. ad Gal̓. di. ꝙ beatus Ioh̓es euangꝭ. cū epheſi moraret̉ vſqꝫ ad vltimā ſenectutē. vt vix inter diſcipuloꝝ manꝰ ad eccleſiaꝫ deferret̉. nec poſ ſet plana voce verba conciꝑe. nihil ad ſingl̓as ſolebat proferre collectas niſi filioli mei filioli mei diligite. Tandeꝫ diſcipuli qͥ aderant tedio affecti ꝙ eadem ſemꝑ audirent dixerunt. magi ſter qͣre hec ſemꝑ loq̄ris. rn̄dit quia p̄ceptū do mini eſt. ⁊ ſi ſolū fiat: ſufficit. Octauū ſignū di lectionis. qꝛ xp̄s ad ip̄m morientē venit. ad ce teros qͥdem ſanctos angelos miſit. ad Iohānē ꝟoꝑſonalit̓ venit. ẜm illd̓. Sic eū volo mane re donec veniā. Suꝑ quo dicit Pe. dama. ī ꝑ ſona xp̄i. Per meip̄m veniā. ip̄m egrediētem ī lorie claritate ſuſcipiā. Quāte igit̉ reuerentie habendus ē beatꝰ Ioh̓. hoībus quē ip̄e auctor vite honorauit ī carne viuēdo. honorauit a ſe culo recedentē. Iſte igit̉ fuit felix aduentus et ꝓpter aſpectum. quia apparuit illi ieſus. et ꝓ pter cōſortium. qꝛ cuꝫ diſcipulis ſuis. et ꝓpter miſſum cum dixit. Ueni dilecte mi. tēpus eſt vt epuleris mecum. Sed diceres q̄ ſunt cauſe chriſtus p̄ ceterꝭ apl̓is Iohānē plus dilexit. Ad hoc dicendū ꝙ plus dilexit tres ſūt cauſe. drima eſt mūdicia ꝟginalis quaꝫ Ioh̓es ha buit. ſicut teſtat̉ eccl̓ia. Uirgo Ioh̓es electꝰ a dn̄o. ideo ab ip̄o fuit magis dilectꝰ. Recte enī ſicut in natura refert Iſi. li. xij. ꝙ vnicornis ē aīal ferox. ⁊ a nullo ſe tangi permittit. mūdici in ꝟginalē tn̄ diligit. ideo cuꝫ a venatore capi nō poſſit. a ꝟgine tractari ⁊ tangi ſe permittit. Quare chriſtus nobiliſſimꝰ vnicornis ſe tangi ꝑmiſit a beato Iohāne qui fuit mūdiſſimꝰ vir go. ⁊ hoc quādo recubuit ſupra pectus eiꝰ qd̓ de nullo alio apl̓o legitur. Ideo dicit Sapiēs laui diligit mūdiciaꝫ cordis ꝓpter gr̄am labi orū habebit amicū regē Secunda cauſa fuit ꝑ ſpicacitas intellectus. Nā Iohānes omnibus alijs euāgeliſtis altius intellexit ⁊ ſcripſit. Illi eni plurimū de xp̄i humanitate ſcripſerūt. Io nes de diuinitate incipit euangelium. In pn̄cipio erat verbū. Idcirco alij ꝑ animalia ter ſeſtria. Iohānes vero ꝑ celeſte. ſcꝫ aquilam fi durat̉. Ꝙ p̄cellit alios teſtat̉ Augꝭ. ī prolo. ſuꝑ cuageliū Ioh̓is dicenſ: Qd̓ lex ⁊ ꝓphete futu rū p̄dixerunt. hoc cōpletum dicit Ioh̓is euan geliū. Inter ip̄os autē euāgeliſtas eminet Io hānes in myſterioꝝ diuinoꝝ ꝓfunditate. ideo dilectus fuit a deo. Iuxta illd̓ Proū. xiiij. Ac ceptus eſt regi miniſter intelliges. Tertia cau ſa fuit teneritatis infantia. Pueri eniꝫ ceteris magis dilecti ſūt. ẜm illud Ozeē. xj. Puer iſrl̓ dilexi te. ⁊ maxime illi pueri qͥ in iuuētute deo ſeruire conant̉. Et qꝛ Iohānes ab adoleſcētia deo ſeruiuit. ideo p̄ ceteris ip̄m dilexit. non tn̄ ꝙ alios nō dilexiſſet. Dicit tamē Beda ī omel̓. Giligebat autē eum ieſus nō exceptis ceteris. ſed p̄ ceteris quos diligebat familiariꝰ ipſum que ſpecialis progatiua caſtitatis ampliori di lectione fecerat dignum. Omnes quippe dili gere ꝓbat quibꝰ ante paſſionē loquit̉ Sicut di lexit me pr̄ ⁊ ego dilexi vos. Sꝫ hūc p̄ oībꝰ di lexit. quia ꝟgo electꝰ ab eo ꝟgo in euū permā ſit. Hec Beda. ⁊ hoc quo ad ſcd̓m. Quātuꝫ ad tertium ponit̉ apl̓oꝝ corrigibilis opinionis fa ma cum dicit̉. Exijt ſermo. Occaſionē illiꝰ opi nionis traxerunt ex illo. qd̓ xp̄s dixit. Sic euꝫ volo manere. Sed illam opinionē cū alijs eua cuat dominꝰ. ⁊ non dixit ieſus. qꝛ nō moritur. qꝛ mortuꝰ eſt Ioh̓es ſicut ⁊ alij diſcipuli. ⁊ cele ſti potitur gloria. quia ẜm psͣ. lxxxviij. Quis eſt homo qͥ viuit ⁊ non videbit mortē. qͣſi dice ret. nullus. ſed dixit. Sic euꝫ volo manere do nec veniam. ſcꝫ in hac carne ad p̄dicandum. ſi cut exponit Chry. quia vſqꝫ ad tēpus Ueſpa ſiani in illis locis dicit̉ remanſiſſe. Tunc cōclu dit dicens. Hic ē diſcipulus qui teſtimoniū ꝑ hibet de his. ſcilꝫ que vidit. ẜm illud Ioh̓. iij. Quod ſcimus loquimur ⁊ qd̓ vidimꝰ teſtamur ⁊ hoc quo ad tertium. ¶ Sermo ſecundus de eodem. Uartū aīal ſimi le eſt aqͥle volāti. Ita ſcribit̉ Apoc̄. iiij Dicit Iſi. li. xiiij. ꝙ mōs libani int̓ oēs mōtes mundi gignit cedrū arborē altiſſimā q̄ ẜm Ra nū eſt omniū arborū regina. Et dicūt alij natu rales. ꝙ aquila volens nidificare volitat ſuper omnes huius mōtis arbores. ⁊ quam videt al tiorem ſuper hanc volat. Et nidum ſuū ī ea po nit. Miſtice. ꝑ montem libani intelligit̉ mons celeſtis regni. ideo quia dicit Hiero. Ꝙ mōs li bani eſt mons cōfidētie ⁊ ſecuritatis. Quia ibi tute quieſcitur a venenoſis ſerpētibus. quos mons ille ſua aromatitate viuere non ꝑmittit. Eſt etiā mons pulchritudinis ⁊ amenitatꝭ ꝓpt̓ cedrorū ⁊ aliarum arboꝝ ꝓceritateꝫ. ⁊ auium ſilueſtrium ſedulitatē Ita mons celi eſt mons magne ſecuritatis. ad quem qui ſemel aſcēdit deijci nō poterit. Eſt mons omnis pulchritudi nis ⁊ mire amenitatis. De his qͥ poſſidēt hunc mōtē dicit Eſa. xxxij. Sedebit populꝰ meus in A Sermo pulchritudine pacis. in tabernaculis fiducie. ⁊ in requie opulenta. In iſto monte ameniſſimo eſt cedrus altiſſima xp̄s ieſus dn̄s noſter qͥ altꝰ eſt ꝑ maieſtatis potētiā. ẜm illud psͣ. xcvj. Tu ſolus altiſſmiꝰ ſuꝑ oēm terrā nimis exaltatus es ſuꝑ oēs deos. qͥ etiā ē rex regū ⁊ dn̄s domi nātiū. Apoc̄. xix. Ad hāc cedrū volauit etiam beatꝰ Ioh̓es aquila. ⁊ tulit medullā eius. id ē. diuinitateꝫ qn̄ dixit. In pͥncipio erat verbum. Ioh̓.j. Et hͦ figuratuꝫ ē Ezech̓. xvij. vbi legit̉. ꝙ aquila grandis ⁊ magnaꝝ alarū. plena plu mis venit ad libanū: ⁊ tulit medullā cedri Per aquilā grādem intelligit̉ beatus Ioh̓es. De qͦ canit eccleſia. Aquilā ezechielis ſponſe ſcꝫ ec cleſie mitte de celis in miniſteriuꝫ qd̓ vidit ſcꝫ de diuinitate quaꝫ altius ceteris ꝓſpexit. ideo ſimilat̉ in verbis p̄miſſis aquile volanti. In qͦ bus inqͣꝫ verbis duo deſcribūtur. Primo bea ti Iohanis vltra alios dignificatio. ibi. quar tū animal. Secūdo ip̄iꝰ alta cōtēplatio. ibi. vo lanti. Circa qd̓ notādū ẜm naturales ſicut aqͥ la inter omnes volucres eſt magis digna. quia eſt inter alias velut regina. vt dicit Iſi. li. xiiij. Ita beatus Iohānes ē dignior inter alios euā geliſtas. ideo attribuit̉ ſibi ſimilitudo nobilior ẜm illud Apoc̄. iiij. Uidi hoſtiū apertum in ce lo. ⁊ ecce poſita eſt ſedes in eo. ⁊ in medio ſedis ⁊ incircūitu eius quattuor animalia plena ocu lis ante ⁊ retro. Et animal pͥmū ſimile lconi qd̓ ſignabat beatū Marcū. Et ſcd̓m aīal ſimile vi tulo ſignificans beatū Lucā. Tertium aīal ha bens faciē qͣſi hominis. ꝑ qd̓ intelligit̉ matthe us. Quartū aīal ſimile aquile volāti. ꝑ qd̓ bea tus Ioh̓es figurabat̉. Et hͦ ꝓpter multa nota bilia q̄ in aqͥla inueniūt̉. Primū eſt ẜm Gregꝭ. ſuꝑ Iob. Ꝙ aqͥla ad altiſſima ſe eleuat. vt pͦ ni mia eleuatione a t̓ra vix hūanis intuitibꝰ pate at. ſed tamē paſtus gr̄aad infima deſcendit. qꝛ cum in ſublimi videt lepuſculū in terra aut pi ſcem in mari. ad inſtar lapidis mox deſcendit. ⁊ leporem ſiue piſcē rapit. Ita beatꝰ Iohānes altiſſime voluit. Paulus qͥdē volauit vſqꝫ ad tertiū celū. ſicut habet̉. ij. Corꝭ. xij. Sꝫ Ioh̓es ſuꝑ oē celū vſqꝫ ad ipſū deū. teſte Augꝭ. ſuper Ioh̓. Trāſcēdit. b. Ioh̓. ſuꝑ oīa cacumīa. oēs campos aeris. oēs altitudines ſideruꝫ. omnes choros angelorū ⁊ legiones. Niſi enī tranſcen deret oīa creata. non ꝑueniret ad deuꝫ ꝑ quem omīa facta ſunt. Cui applaudet doctor Origꝭ. Btūs inqͥt Ioh̓es aqͥla vltima ſuꝑuolat. nō ſo lū q̄ audiri aūt intelligi pn̄t verūetiaꝫ que oēm intellectū ⁊ oēm ſenſū excedūt. Iō canitur de eo Uolat auis ſine meta qͣ nec vates nec ꝓph̓a euolauit altiꝰ. Et ꝙ ip̄e tā alte volauit ſignum fuit leuitatis. puritatꝭ ⁊ ſubtilitatis. Quia dic̄ b. Augꝰ. in li. ẜmonū. Volare nō pōt niſi qd̓ ē puꝝ leue ⁊ ſubtile. Btūs igit̉ Ioh̓es fuit purꝰ ſine admixtiōe terrene auaricie. qꝛ reliquit oīa ſcꝫ patrē ⁊ rethe. ⁊ ſecutꝰ ē dn̄ꝫ. Mat. iiij. Fu. it leuis ſine ponderoſitate. qꝛ ꝑpetuꝰ ꝟgo ⁊ c deo electꝰ. Fuit ⁊ ſubtilis ſine groſſitudīe ſi bie. qꝛ fuit humilis qd̓ ptꝫ ex eo ꝙ nomē ſuū ro ne hūilitatꝭ expͥmere noluit. Ioh̓. vlt̓. cū dixij. Petrꝰ vidit illum diſcipulū quē diligebat ih̓s Id̓o dicit de ip̄o xp̄s. Can̄. ij. Dilectus meus cādidꝰ ⁊ rubicūdus electꝰ ex milibꝰ. Candidꝰ propter puritatē. rubicūdꝰ ꝓpter charitatem. electus ex milibus propter ꝓfundaꝫ humilita tē. Et qꝛ habuit illa tria ī ſe. ideo trāſcendit oīa et tā alte volauit ꝙ vix inuenit̉ aliqͥs qͥ eiꝰ vo latū poſſit acutiꝰ intueri. qͣꝫuis tn̄ alte volauit tn̄ interdum ad ima deſcēdit. ⁊ ſe cū creaturis occupādo recreauit. Sicut legitur in hiſto. ec cleſia. Cum perdix viua beato Iohāni oblata fuiſſet a quodā. ⁊ ille eā qͣſi demulcēdo tāgeret ⁊ cōtrectaret. quidā adoleſcēs hͦ vidēs ad ſoci os ſuos ridēdo dixit. Uidete quō ille ſenex cū auicula ludit ſic̄ puer. Qd̓ beatꝰ Ioh̓. ꝑ ſpūm recognoſcēs iuuenē ad ſe vocauit. ⁊ quid ī ma nū teneret qͥſiuit. Cui cū ſe arcū tenere diceret ait. Quid inde facis. Et iuuenis. Aues ⁊ beſti as inde ſagittamus Cui apl̓s. quomodo. Tūc ille cepit arcū tēdere. ⁊ tenſū in manu erigere Sed cū pl̓s nihil ei diceret arcū diſtēdit. Cui Ioh̓es: Quare fili mi arcū diſtendiſti. Et ille: Si diutiꝰ teneret̉ tēſus. ad iaciēda iacula infir mior īueniret̉. ⁊ apl̓s. Sic ⁊ hūana fragilitas ad cōtēplationes minus valida fieret. ſi ſemꝑi ſuo vigore vl̓ rigore ꝑſiſtēs fragilitati ſiue īter dū ꝯdeſcēdere recuſaret. Et ponit exēpluꝫ di. Nam ⁊ aquila cūctis auibꝰ celſius volat. ⁊ ſo lem clarius cōſpicit. ⁊ tamē nature neceſſitate ad ima deſcēdit. ſic ⁊ humanꝰ animꝰ cuꝫ ſe mo dicū a ꝯtēplatiōe retrahit crebra innouatione ardentiꝰ ad celeſtia tēdit. In hͦ nos docuit bea tus Ioh̓es ne cōtinue in ꝯtēplatione eleuemur ſed īterdū gaudijs licitis mūdi recreemur. ẜm illud ſapiētis Cathonis. Interpone tuis īter dū gaudia curꝭ. Vt poſſis aīo quēuis ſufferre laborē. qꝛ dicit Ariſ. iiij. Ethi. Reqͥes ⁊ ludus vident̉ homini neceſſaria in vita ſua. Scd̓ꝫ nō tabile eſt in aquila. qd̓ ponit iterū beatꝰ Gregꝰ ſuper Iob dicēs: Qn̄ pulli aquile recēter ſunt nati ad capiendum cibū groſſiorem ſunt inua lidi. tunc ſanguinē ⁊ liquidiorē humorē ſiue li quorē ex pede ſuo in os ſuum attrahit. ⁊ attra ctum ſanguinē in ora pullorū vomit. ⁊ ita reni cit eos cibo leuiori. quouſqꝫ ad cibum ſumēdū groſſiorem cōualeſcunt. ⁊ ſic cōſequenter cibat cibo molli. ⁊ ad vltimū duro. Ita ⁊ beatꝰ Io hannes nobilis aqͥla cibauit filios ſpūales. qͣꝛ recēter natos ī fide cibauit cibo leui ſcribes eis benigniter j. Ioh̓. ij. Filioli mei hͦ ſcribo vob̓ vt nō peccetꝭ. quia ſi qͥs peccauerit. aduocatū X C XXI habemꝰ apud patrē xp̄m. ⁊ ipſe ꝓpitiatio ē ꝓ peccatis nr̄is. Filios aūt mediocres cibauit ci bogroſſiori. docens eos relinquere mundū.j. Ioh̓. ij. Nolite diligere mundū neqꝫ ea q̄ ī mū do ſunt. Si qͥs diligit mūdum: nō eſt charitas dei in eo. qꝛ omne qd̓ ē ī mūdo. aūt ē ꝯcupiſcen tia oculoꝝ. aut ꝯcupiſcētia carnis. aut ſuꝑbia vite. Filios aūt adultos ⁊ in fide ꝑfectos ciba uit cibo duriſſimo dicēs.j. Ioh̓. iij. Quoniā il le aīam ſuaꝫ ꝓ nobis poſuit. ⁊ nos.ſ. ꝑfecti de bemꝰ ꝓ fratribus nr̄is aīas ponere. In hͦ bea tus Ioh̓. docet p̄dicatores vt ẜm capacitateꝫ gentiū. moderent ſemones p̄dicationū. Ideo docet. b. Pe. ⁊ habet̉. viij. q. j. Oportet euꝫ qͥ docet ⁊ inſtruit aīas rudes eē talem vt ꝓ inge nio diſcentiū ſemetip̄m poſſit aptare. ⁊ vbi or dinē ꝓ audiētis capacitate dirige̓. Tertiū no tabile in aquila eſt ꝙ ꝓ ſalute filioꝝ morti ſe ex ponit ſicut refert rabi ſalomon. Qn̄ portat pul los de loco ad locum in dorſo eos baiulat. vt ſi agitta cōtra eos dirigat̉. ip̄a recipit ictus. vt cpullos defendat. Ita beatus Ioh̓. ꝓ ſalute ꝝ ſuoꝝ morti ſe expoſuit. cum venenū pro eoꝝ ſalute bibit ſicut canit eccleſia. Haurit vi rus hic letale. Ideo poteſt dicere cum apoſto lo. ij. Corꝭ. xij. Ego libentiſſime impendā. ſcili cet corpus exponendo morti. et ſuꝑimpendar mabus vr̄is. ſcꝫ reddendo ratione ⁊ paſſi p ones ſuſtinendo. Et hoc liquet in exemplo. qd̓ refert Clemēs in. iij. li. eccleſiaſtice hiſto. Ꝙ qͦ dam tēpore apl̓s quendā iuuenem pulchrū et erocem cōuertit. ⁊ eum cuidam ep̄o ſub de po ſiti noīe cōmendauit. Poſt aliquod tempus iu uenis ep̄m dereliquit. ⁊ factus ē pͥnceps latro n. veniēs igit̉ apl̓s ad ep̄m: depoſitum ſuū reqͥſiuit. Cum ille de iuuene non intelligeret. ⁊ lurimū ſtuperet. dixit ei apoſtolꝰ: Iuuenem tu a te repeto. quē tibi tā ſtudioſe cōmendaui Cui ille: Pater ſancte in aīa mortuꝰ eſt. ⁊ in ta li loco cū latronibꝰ degit. Qd̓ apl̓us audiēs ve ſte ſcidit. ⁊ ait: Bonū cuſtodē aīe fratrꝭ te dere ui. Cōfeſtim igit̉ ſibi equū cōꝑare iuſſit. et id montem illū intrepidus cucurrit. Quē cuꝫ ſenis inſpexiſſet p̄ pudore nimio equū aſcen dit. ⁊ velocius aufugit. Apoſtolꝰ auteꝫ etatis oblitus equū vrget calcaribꝰ ⁊ poſtergū clami tat fugientis. Vt quid fili duciſſime fugis. pa irem inermē ⁊ ſenē non timeas fili. quia pro te xp̄o reddam rationē. ⁊ certe ꝓ te libenter mori .ſicut ꝓ nobis xp̄s mortuꝰ eſt. Reuertere fi ſi reuertere. qꝛ deus me miſit. Audiēs iuuenis opūctus ⁊ rediēs amariſſime fleuit. Apl̓s au em ad pedes eius ꝓcidit. ⁊ manuꝫ ſibi ꝑ peni nūla illā purgatā oſculari cepit. Ieiunate igi ēorate ꝓ eo apl̓s veniā īpetrauit. ⁊ poſtea in ep̄m ordinauit. Quartū notabile ē aqͥ pn Pli. in ſpe. na. ꝙ duos lapides p̄cioſos noīe echides. quoꝝ vnus eſt maſculinꝰ ⁊ alter femineꝰ in nido ſuo reponit. vt pullos ſuos cu ſtodiant a morſu reptiliū venenoſorū. Ita bea tus Iohānes in nido ſuo.i. euāgelio. d̓ quo di cit Iob. xxxix. In arduis ponet nidū ſuū. lapi des poſuit cōtra ſerpentes.i. contra hereticos Unus lapis fuit cū dixit. In pͥncipio.i. in eter ſlitate erat verbū. Et iſte lapis eſt cōtra neſto riū qui dicit filiū habuiſſe pͥncipiuꝫ. Aliꝰ lapis fuit. ⁊ verbum erat apud deū. Et iſte lapis fu gauit ſerpenteꝫ ſabelliū: qui dixit ꝙ nuila erat diſtinctio ꝑſonaꝝ. Alius lapis fuit cum dixit. Et deꝰ erat verbū. Iſte lapis fugauit ſerpēteꝫ doriū qͥ dixit filium minorē patre. Aliꝰ fuit la pis qn̄ dixit. Oīa ꝑ ip̄m facta ſūt. Et iſte lapia fugauit ſerpētē manicheū qͥ dixit oīa viſibilia a deo nō eſſe creata. Alius lapis fuit cū dixit. Uerbū caro factū eſt. Et iſte lapis fugauit ma nicheū qͥ dixit ip̄m habuiſſe corpus hūanum: ſed fantaſticū. qd̓ ſi eēt. verbū caro factuꝫ non fuiſſet ſed apparuiſſet. Iſte etiā lapis moconi/ tes ſerpentes fugauit qͥ poſuerūt xp̄m habere corpus verū nō tn̄ de v̓gine ſumptum. ſed d̓ ce lo apportatū. qd̓ ſi eſſet verū. corpus illud ca ro dici nō poſſet. cū caro dicat aliqd̓ cōpoſitum ex qͣttuor elemētis. Quintū notabile in aquila eſt ꝙ qn̄ venat̉ non facit hoc circa nidū ſuū. ſꝫ longe a nido vult venari. vt ait Pli. in ſpe. na. ⁊ p̄dam non accipit niſi fame arceat̉. Sola nō comedit. imo auibus ſe ſequentibꝰ quaſi cōem exponit. Ideo eā etiam ſemꝑ multitudo auiuꝫ ſequit̉ ſperātes ſibi de ip̄ius p̄da aliqͥd impar tiri. Ita beatꝰ Ioh̓es in locꝭ vicinis.ſ. in mun do nō venatꝰ fuit. Ideo d̓r tuliſſe medullā ce dri.ſ. deitatem de libano. i. de celo. vt notat̉ in themate. Marcus enī venatꝰ ē ī locis vicinis quia dicta Matthei collegit. ⁊ in ſuo euange lio poſuit. Mattheꝰ venatꝰ ē in locis vicinis qꝛ infantiā xp̄i deſcripſit. Ioh̓es autē in locis vicinis venari noluit. nec dicta aliorū euāgeli ſtarū replicauit. ſꝫ ſua ꝓpria nob̓ exhibuit. nec texuit xp̄i natiuitatē carnaleꝫ. ſꝫ celeſtē. Ideo dicit beatꝰ Augꝰ ſuꝑ Ioh̓. deſignant̉ ſiue leo ſiue vitulus. ſiue hō. ⁊ illa tria in terra gradiū tur. qꝛ tres euāgeliſte in his maxime ſunt occu pati q̄ xp̄s in carne ē oꝑatus. At vero Ioh̓es ſub nubilo infirmitatis hūane velut aquila vo lat. lucem incōmutabilis veritatis acutiſſimis ⁊ firmiſſimis oculis intuet̉. Etiā beatꝰ Ioh̓es p̄dam quā in celo cepit ſolꝰ non comedit. pau lus nanqꝫ p̄dam quam rapuit ſolus manduca uit. qꝛ eam homini loqui non licuit. ij. Corꝭ. xij Sed Ioh̓es p̄dam quaꝫ ſuꝑ omne celū rapuit ſolꝰ nō māducauit. qꝛ eā p̄dicauit. ⁊ in ſcriptis reliquit. Ideo dicit Origꝭ. Paulꝰ audiuit ver ba q̄ non licuit hoībus loqͥ Ioh̓es intime veri tatꝭ inſpector ī ꝑadiſo. paradiſus.i. cauſa oīuꝫ I E I DETMO audiuit vnicū verbū. ꝑ qd̓ oīa facta ſūt ⁊ licuit loqͥ qͣꝫtū pōt hoībus p̄dicari. Sextū notabile ī aquila ē(vt ait Amb̓. ſuꝑ illo ꝟbo Prou̓. xxx. Tria ſūt mihi difficilia ⁊ qͣrtum penitꝰ ignoro ꝙ ē inimica ſerpentū. qꝛ eos ſurſū ad calorē ſo lis trahit. Roſtro vnguibuſqꝫ ſuis lacerat ac extinguit. qͦs cū deuorat calore ſuo ī neruoruꝫ vires diſtinguit. Ita beatꝰ Ioh̓es fuit inimicꝰ hereticoꝝ latētiū ſerpentū. ita ꝙ cuꝫ eis noluit balneari. nec in pn̄tia eoꝝ cōuerſari. ſic̄ habet̉ in glo. ſuꝑ ſcd̓aꝫ cano. Ioh̓is. Cū apl̓s Ioh̓es epheſum balneū lauādi cauſa ītroiſſet. ⁊ ibidē cherintum hereticū vidiſſet. ꝓtinꝰ exilijt dicēs Fugiamꝰ hinc ne balnea ſuꝑ nos corruant ī qͥ bus lauatur cherinthus ꝟitatis inimicꝰ. Ipſe etiā velut aqͥla lacerauit eoꝝ falſa documenta ſicut canit̉ in ꝓſa. Obſtruit qd̓ ebron cherint ⁊ marcion ꝑ fidē latrauit. Et recte ſicut aquila comedēs venenū non ſentit acerbitatē eiꝰ. ſed calore interiori cōſumit ⁊ extinguit. Ita beat Ioh̓es qͣꝫuis mortꝭ venenū bibit. penā tn̄ eua ſit. qꝛ de hoc ip̄o dictū fuit Iob. v. Ingredierꝭ in abundātia ſepulchrū ſicut infert̉ aceruꝰ tri tici in tꝑe ſuo. Et qͣꝫuis mortē ſeu acerbitatem pene nō ſuſtinuit. ideo nō deſijt eē martyr. īmo martyr fuit ẜm ꝙ dic̄ beatꝰ Augꝰ in ẜmone de apl̓is petro ⁊ pau. qꝛ volūtate patiētie ꝓmpti tudinē habuit. igit̉ coronā meruit. Quia ſicut tres pueri ī camino ignis ꝓiecti ⁊ ꝑati erāt pa ti: coronati ſūt. ita ⁊ illi ſūt coronati. de qͥbꝰ in hiſtoria vel legēda ſancti ep̄i Udalrici. Cōtra cuiꝰ ciuitatē expugnandā venit qͥdā dux hunc rum noīe Atyla. qd̓ vidēs ep̄s accepta milicia imꝑatoris Ottonis. his ad reſiſtendū. hortat̉ ad audaciā pugne ꝓmittens de victoria p̄mia eterna. Adueniēte vero die pugne rogauit do minū vt ſibi dignaret̉ on̄dere qͥ in ea eēt mori turi. Et ip̄m dn̄s exaudiuit. Motꝰ igit̉ pieta te illos ab alijs ſegregauit. et in eccl̓ia reclude bat ſeruans ip̄e claues quouſqꝫ pugna finiret̉ Qua ꝑacta letus ep̄s reuertit̉. tranſiēs ad īclu ſos in eccl̓ia volens eos de victoria cōſolari. in uenit oēs mortuos. nullis tn̄ vulneribꝰ ſaucia tos. qd̓ cū ille vidit. cognouit voluntatem dei ⁊ eos honorifice ſepeliuit. ⁊ inter cōe ſanctoruꝫ martyrū ꝯſortiū p̄dicauit. Et ſic̄ illi ex ſola vo lūtate ⁊ ꝓmptitudine patiēdi ſūt coronati. ita ⁊. b. Ioh̓. Iō dic̄. b. Augꝰ. in lib̓. de nup. ⁊ cō cu. Nō ē impar meritū patīe ī ioh̓e qͥ paſſus nō ē. ⁊ in Petro qͥ martyriū ſuſtinuit. Et ſic dicit̉ martyr volūtate qͣꝫuis nō paſſione. ¶ Sermo pͥmus de innocentibus. gelus domini Capparuit in ſomnis ioſeph. Matth̓. ij Hugo īdidaſcolicon. li. iiij. dicit: Fumꝰ qͥ egre dit̉ ex lignis humidis oculos amaricat. lachry mas ꝓuocat. ⁊ ſenſibiliter viſū ledit humanū et nō ſolū ledit hoīes. ſed volatilia. ſicut apes ⁊ accipitres qͦs maxime ledit ẜm Bedā. Ideo haibtatoria a locis fumoſis debēt eſſe remota ne eoꝝ corꝑa ex fumi amaritudine ledāt̉. Spi ritualirer ꝑ fumū lignoꝝ madidoꝝ irapotēm ⁊ diuitū deſignat̉. qꝛ recte ſicut talis fumꝰ cito aſcendit in altū. ⁊ ſubito euaneſcit. Sic irapo tētū quā ꝯtra bonos exercēt non diu durabit. Quia de illis d̓r Sap̄. v. Hi ſūt qͣſi fumꝰ qͥ a vē to diffuſus. id ē. diſſolutꝰ ē. Qd̓ figuratū eſt de Nichanore. de qͦ legit̉. ij. Mach̓. xv. Ꝙinira voluit cōpellere filios iſrl̓ vt derelinquerēt ſab bata. Et cū illi dicerēt. Deꝰ potēs ē ī celo qͥ iuſ ſit diem ſabbati celebrare. Rn̄dit ꝓterue in ira ſua. Et ego potens ſū in terra qͥ iubeo ſumi ar ma. Ecce qͣliter fumigauit. ſꝫ non diu durauit. qꝛ vt habet̉ in eodē. c. qͣſi circa finē Iudas ma chabeus exortatꝰ ē populū. ⁊ ꝯtra ip̄m iuit pu gnaturꝰ. Cūqꝫ deū in cordibꝰ ſuis inuocaſſent trigintaqͥnqꝫ milia ex hoſtibꝰ ꝓſtrauerūt. inter qͦs nichanor ſuccubuit cū armis ſuis. ⁊ p̄cepit iudas caput eiꝰ ⁊ manū cū humero abſcīdi. et in hierl̓m deferri. Quāuis enī tales potentes nō diu durāt in ira ſua. īterim tn̄ ꝙ viuūt ama ricant oculos.i. bonos homīes ⁊ deuotos qui ſunt oculi cecoꝝ. ſicut Iob qͥ dicit. xxix. Ocu lus fui ceco. ⁊ multotiēs ꝓuocant eos ad fletū ſicut patꝫ in antiocho ſcelerato qui tanta mala intulit iudeis. qui tunc fuerūt populꝰ dei pecu liaris. vt ip̄i dicerēt: Quid nobis ꝓdeſt adhuc viuere ſuper terraꝫ. Et Machabeus ⁊ filij eiꝰ ſciderunt veſtimēta ſua ⁊ plāxerūt. Quia mu lieres que circūdederunt pueros ſuos trucida bant. ⁊ ſuſpenderunt pueros a ceruicibus per vniuerſas domos earuꝫ. Idem legitur hoc de Herode aſcolonita. qui tantā a maritudinē in tulit pueris innocentibꝰ vt ad fletū matres om nes cōcitaret. qͣtenꝰ impleret̉ illud Hiere. xxxj Uox in rama audita ē. ploratꝰ ⁊ vlulatꝰ multꝰ Et non ſolū cōtriſtauit illos pueros innocētes ſed etiā nobiſſimū accipitrem xp̄m nouū natuꝫ puerū. quē pͥncipaliter querebat īterficere. id̓o iuſſit angelus vt habitatio eius remote ponere tur. cum dixit ad Ioſeph. Surge accipe pueꝝ In quo tria tangunt̉. Primo angelica āmoni tio. ibi. angelus dn̄i. Scd̓o āmonitionis ꝓſecu tio. ibi. qui cōſurgens. Tertio tyrānica ꝑſecu tio. ibi. tunc herodes. Circa pͥmū ē notandum ẜm Iſi. li. xiiij. Eſt q̄dam beſtiola noīe ſania. i. lacertula modica q̄ ſolet hoīem in ſomnis pͥmo nere. Quidam enī ſerpētes ſunt qui inſidiant dormientibꝰ. ⁊ cum viderint oportunitateꝫ in eos inſiliūt ⁊ occidūt. Sed ſania ſentiēs p̄ſen tiam ſerpētis. ſaltat ſuꝑ faciem dormientꝭ ſcal pens pedibus vt eum excitet ⁊ p̄monet contra anguē. Myſtice. ꝑ ſerpētē intelligit̉ herodes A h ALL ALL quia ſicut ſerpēs latitat in occultis. ⁊ improui ſeſaltat ſuꝑ hoīes ⁊ occidit. ita herodes occul te acuebat gladiū in mēte ſua ꝯtra xp̄m. ⁊ ſub ſpecie pietatis miſit magos in bethleē dicens: Ite ⁊ interrogate diligēter de puero. ⁊ cuꝫ in ueneritis eum renūciate mihi. vt ⁊ ego veniēs adorē eū. Ecce ſimulat ſe adorare eū quē occul te nitebat̉ iugulare. Ideo angelꝰ tanqͣꝫ fidelis ſania in ſomnis apparet ioſeph. ⁊ eū p̄monuit ne ille latens ſerpens ī puerū inſiliret. ⁊ occide ret. vt dicit p̄ſens euangeliū. Angelus dn̄i ap paruit in ſomnis ioſeph ⁊cͣ. Ad cuiꝰ maiorem euidentiā ē ſciendū. Refert pe. come. in ſcola. hiſto. ꝙ Ydumeus antipater neptē regꝭ abru mi duxit in vxorē. ex qua filiū habuit quē hero dem vocauit. qͥ poſtmodū aſcolonita dictus ē hic a ceſare auguſto regnum iudeoꝝ accepit. Et tunc pͥmitꝰ ablatū ē ſceptrū de iuda ſicut ꝓ phetauerat Iacob. Gen̄. xlix. Huic ſepteꝫ filij nati ſunt Antipater Alexander. Ariſtobolus Archelaꝰ Herodes antipas ⁊ philippꝰ. Ale randrum enim ⁊ Ariſtobolum ex eadem ma tre iudea genitos. miſit romā liberalibus arti bus imbuendos. Poſt hͦ de ſtudio redierūt. et erat Alexāder gramaticꝰ. ariſtobolꝰ aūt acutiſ ſimꝰ ꝑorator. Iāqꝫ liberi licētius d̓ ſuſceptiōe regni cuꝫ patre diſceptabāt. Ob hͦ pater offen ſus antipatrē illis p̄ponere ſatagebat. Cūqꝫ il li de morte patris tractaſſent: ⁊ ob hͦ a patre re iecti fuiſſent. ceſarem adeunt de patris iniuria conqueſturi. Interea vt habet̉ Mat. ij. magi hieroſolymā venerūt ⁊ de ortu noui regis dili gēter ſciſcitabant̉. Herodes aūt audiēs turba tus eſt. timens ne de ꝟoꝝ regū genere aliquis rex natus eēt qͥ eū tanqͣꝫ inuaſore regni repelle ret. Rogauit ergo magos vt eo inuento ſibi re nūciarent. ſꝫ illi p̄moniti in ſomnis: ꝑ aliā viaꝫ reuerſi ſūt. Illis aūt ad eū nō venientibꝰ. viſi one ſtelle eos deceptos ad ſe venire erubuiſſe credidit. ⁊ ideo animū ab inquiſitione pueri re uocauit. Sed cū audiſſet que paſtores dixerāt ⁊ q̄ Symeon ⁊ anna ꝓphetauerāt. Luc̄. ij. ve hementer timuit. ⁊ ſe a magis turpiter deluſū putauit. Et exinde de morte puerorū qͥ erāt in bethleem tractare cepit. vt cū eis ille quē igno rabat necaret̉. Ad monitionē autem angeli io ſeph cum puero ⁊ matre eiꝰ ī egyptū in ciuita tem Hermopolim fugit. ibiqꝫ ſeptē ānis vſqꝫ ad obitum regis Herodis ꝑmanſit. Et hoc eſt qd̓ dicit euangeliū. ⁊ angelus ait: Surge ⁊ ac cipe puerū ⁊ matrē eius: ⁊ fuge in egyptū. Su per qͥ dicit Chryẜ. in ꝑſona ioſeph ad angelū. Oangele dei. nōne tu retuliſti mihi ꝙ naſcere ur ex ea de ſpūſancto. et quomodo iubes nos uigere. quo filius dei ante hominē fugiet. Aut s de inimicis liberet ſe. ip̄e inimicos timens. Et rn̄dens Chryẜ. ait. Ideo fugit vt regulam humane nature ꝯſeruaret quam ſuſcepit. q. d. Fugit ꝓpter offenſionē ſue humane nature. vt ex hͦ vera eiꝰ hūanitas monſtraret̉. Hinc eſt ꝙ cū ſponſa xp̄i eccl̓ia natiuitatē eius petiſſet di. Can. viij. Quis mihi det te fratrē meū.ſ. rōne hūanitatis aſſumpte. ſugentē vbera mr̄is mee ſcꝫ marie. q̄ d̓r mater totiꝰ eccl̓ie. ſtatim ſubiun git. Dilecte mi fuge. et aſſimilare hinnulo ca preeqꝫ ceruoꝝ. Scd̓o fugit ꝓpter victoriā ſue ſapientie. Fugiendo enī Herodeꝫ vicit. ⁊ mili tes acqͥſiuit. Ideo dicit Petrꝰ rauenēſis Bel licoſus ſi ī bello fugit artis ē. non timoris Hoc genere pugne vicerūt filij iſrael. de quibꝰ legit̉ Iudic̄. xx. qui pͥus ſimulauerūt fugam. ſꝫ ver ſa facie. fortiꝰ reſiſtebant. Tertio ꝓpter exem plum vt nobis daret exemplū fugiēdi. ẜm illd̓ Matth̓. x. Cū ꝑſecuti fuerint vos ī vna ciuita te fugite ī aliaꝫ. Ideo dicit Chryẜ. ſuꝑ Mat. In puerili etate cōſueuit fugere ptāteꝫ minan tem. Ideo vt ceteri chriſtiani cū neceſſitas ꝑſe cutionis aduenerit fugere nō erubeſcant. Sed diceret qͥs quare potius fugit in egyptuꝫ qͣꝫ in aliā terraꝫ. Ad hͦ rn̄det̉ ꝙ hͦ fecit ꝓpter certas cauſas. Primo qꝛ ī egypto maxime ſimulacra increuerāt Et hͦ longe p̄dixerat Eſa. xix. Ecce dn̄s aſcendet ſuꝑ nubē leuem. ⁊ ingrediet̉ egy ptum ⁊ cōmouebunt̉ ſimulacra egypti a facie eiꝰ. Quia legit̉ ꝙ ea nocte egyptū ītrauit qua ppl̓s iſrl̓ inde exiuit. ⁊ ſicut in exitu filioruꝫ iſrl̓ nō fuit domꝰ in qͣ nō iaceret pͥmogenitū mortu um. ita nec tūc fuit templū in quo nō corruiſſet idolū. Quia dn̄o ingrediēte templū in Hermo poli omnia idola corruerunt. Scd̓o ꝓpt̓ egy egypti ſanationē. Iuxta illud vaticiniū Eſa. xix. Percutiet dn̄s egyptū plaga. ⁊ ſanabit eā Nam ſicut Chryẜ. ſuꝑ Mat. dicit. Recorda tus deus quāta mala fecit ſuꝑ egyptuꝫ. filium ſuū mittit vt decem plagas egypti ſanaret me dicina. Ad idē Augꝰ ī ẜmōe. Aliqn̄ Moyſes ī egypto ꝑfidis lumē clauſit. illuc xp̄s veniens ſedentibꝰ in teuebris reddidit clariſſimā lucē. Fugit vt illumīaret. nō fugit vt timeret. fugit nō formidine ſed pietate. Quantū ad ſcd̓m no tādū ꝙ Ioſeph qͣſi obediens ſtatim adhuc no cte ſurgens ſeceſſit in egyptuꝫ. Sed quare hoc cum tamē de egypto rediret in iudeā nō ponū tur tenebre fuiſſe aut nox. Ad hͦ rn̄det Chryẜ. ſuꝑ Matth̓. Oīs ꝑſecutio nox ē aūt dies aut refrigeriū. quaſi diceret. In nocte ꝑſecutiōis iuit in egyptū. In die ceſſante ꝑſecutione reue nit. Et eſt notandū ꝙ euntibꝰ illis in egyptum varia mirabilia creuerūt. Refert Caſſiodorꝰ ī hiſtoria triꝑtita. Martinꝰ in cronica. Uincē. in ſpe. hiſto. li. vij. Ꝙ in Hermopoli dicat̉ eſſe arbor q̄ ꝑſidis vocatur valens in ſalutē multo rum. ſi fructus aut foliū ſiue pars corticꝭ collo egrotantiū alliget̉. Cuꝫ igit̉ beata maria p¶ E F D Sermo in egyptum fugeret. hec arbor vſqꝫ ad terrā in clinata xp̄m huiliter adorauit. Aliud referūt. Dū maria ⁊ ioſeph ſub altiſſima palma qͥeſce rent dixit virgo: Utinā ex fructibꝰ iſtis ꝓfice re poſſem. Cui ioſeph: Tu d̓ fructibus palme cogitas. ego de aquis q̄ nobis in vaſe deficiūt. Tunc infantulꝰ in ſinu mr̄is clamans ait: Fle cte te arbor ⁊ refice matrē meam d̓ fructibꝰ tuis Tūc ſtatim inclinauit cacumē ſuū vſqꝫ ad plā tas marie. Et colligentes fructus ſunt refecti. Nec arbor ſurrexit quouſqꝫ diceret xp̄s. Eri gete ⁊ aperi ex radicibꝰ fonteꝫ occultum. Qd̓ ⁊ factū ē. ⁊ potati ſūt cū iumētis. In hoc xp̄s oſtēdit ſuā bonitatē. Deinde dixit Ioſeph ad puerū. Dn̄e nimius eſtus exuret nos. vis trāſ eamus viā maris vt poſſimꝰ tranſire qͥeſcendo Ad quē ille: Noli timere ego vobis māſionem abbreuiabo. ita vt qͦ ad. xxx. dies ꝓperanduꝫ erat. in hac vna die māſionem clam ꝑtingetis Adhuc eo loquēte. ꝓſpiciētes viderūt mōtes egypti. ⁊ gaudētes in vnā ciuitatē noīe Syre nem intrauerūt. Ingreſſi ſūt in tēplum in quo tricenta ⁊ ſexagintaqͥnqꝫ idola erant q̄ oīa cor ruerūt. Qd̓ cū nūciatū eēt Eufrodoſio: ingreſ ſus in tēplū cuꝫ omni exercitu deū adorauerūt Aliud aiūt. Cū ip̄i irent in egyptū inciderunt in latrones qͥ aſellū rapere voluerūt. Unꝰ aūt in puerū reſpiciēs tantā venuſtatē ⁊ faciei ſplē dorem admirans. dixit ſocijs ſuis. Vere dico vobis ꝙ ſi poſſibile ē deū hominē fieri. dicerē ꝙ iſte puer eēt deus incarnatus. Ideo ſi aliqͥs eos leſerit vl̓ aſellū abſtulerit: aut ipſe auferet vitā meā. vl̓ ego auferā ſibi ſuā. Sic poſt mul tam altercationē tandē eos defendit. Tūc vir go maria latronē ad ſe vocauit dicens: Scias ꝙ iſte puer quē defendiſti tibi adhuc mercedē retribuet. Hic aūt d̓r latro qͥ cū xp̄o crucifixus ē a dextris. cui dixit Luc̄. xxiij. Amē dico tibi hodie mecum eris in paradiſo. Aliud referūt. Ꝙ in via veniſſent latrones ⁊ puerū adorātes abijſſent. Sil̓iter leones ⁊ pardi comitabātur eos ⁊ interdū antecedebāt. viā eius oſtēdētes in deſerto inclinātes capita ſua obſequiū exhi buerunt. Et ē notandū ꝙ xp̄s ſeptē annos mā ſit in egypto ad deſignandū ꝙ toto tꝑe vite p̄ ſentis manet cum bonis ⁊ malis ꝑ bn̄ficiorum ꝑticipationē. De qua māſione d̓r Mat. xxvij Ego vobiſcū ſum vſqꝫ ad cōſūmationē ſeculi. cōmunicādo vobis. vij. bn̄ficia aut ſeptuplicē miſericordiā. De qͥbus Bern̄. in ẜmone dicit. Septē in me video miſericordias dn̄i. Prima cū adhuc eēm ſeculo deditus a multis me pec catis cuſtodiuit. qͥs nō videat ꝙ ſicut in multa cecidi ſic in alia poterā incidiſſe. niſi me dei pie tas ꝯſeruaſſet. Scd̓a ē ꝙ ꝯuerſionē meā expe ctauit. Prolōgaui ego lōgo tꝑe iniquitatē me am. ⁊ dn̄s ꝓlongauit miſericordiā ſuā. Tertia eſt ꝯtritionis collatio. Nam qͥ letabar cuꝫ ma lefecerā. qͥ exultabaꝫ in rebus peſſimis. incepi demū cogitare oēs annos meos in amarituo ne aīe mee. Quarta ē ꝙ me penitētē miſericor diter ſuſcepit. Multi enī penitētia ducti ſunt ſꝫ infructuoſa. qm̄ penitētia eoꝝ reprobata eſt ita h̓ miſeratio magna fuit ꝙ me penitentē mi ſericorditer ſuſcepit. Quinta ē ꝙ mihi ꝑſeruā di virtutē ꝯtulit ne recidiuum paterer. ⁊ error nouiſſimꝰ peior fieret priori Sexta ꝙ mihi gra tiam ꝯtulit ꝓmerēdi gl̓iam. Septima ꝙ mihi ſpem dedit obtinendi gloriā. hec Bern̄. Tunc euāgeliſta ꝯfirmat dictū ſuum ꝑ ꝓph̓aꝫ Oſee xj. Ex egypto vocaui filium meū. Iſta autori tas ad lr̄aꝫ ītelligit̉ de filijs iſrael. Perfectiꝰ tn̄ de xp̄o qͥ ẜm Chry. ē naturalis filiꝰ dei. Et tm̄ de ſcd̓o. Quantū ad tertiū ponit̉ herodis tyrā nica ꝑſecutio cū d̓r. Tūc herodes vidēs ꝙ illu I ſus eſſet a magis iratꝰ eſt valde. Ubi notandū dicit Pli. in ſpe. li. iij. c. xxxix. Uulpis natura liter odit taxū ⁊ ip̄m ꝑſequitur. qꝛ ꝓpter eius pellē hiſpidā nō pōt ei nocumētū inferre. Id̓o fugā ſimulat ⁊ temptat ſuꝑare aſtutia. quē nō pōt ſuꝑare potētia. Spūaliter. ꝑ vulpē intelli git̉ herodes. qͥ ꝑſecutus eſt ⁊ odiuit verū taxū xp̄m. quē cū nō poſſet potētia ſuꝑare: ſimulat ſe ip̄m velle callide adorare. Mat. ij. Sed cū videret ſe illuſuꝫ a magis iratꝰ eſt valde ꝓpter tria. Primo ꝓpter regni dolū. teſte Chry. qui ait. Si ex alia cauſa iraſcātur reges cito placā tur. Illa ira inextinguibilis ē quā regni zelꝰ ac cendit. Scd̓o ꝓpter ſui cōtemptū. Dicit enim Chry. Magi ꝯtēnētes herodē addiderūt cau ſas doli. qꝛ quos ille ſedens in throno ſuo ſua dere nō poterat cōcilio. his ieſus iacens in p̄ſe pio ⁊ pannis inuolutus imꝑat. Tertio ꝓpter ceſaris metū qͥ p̄cepit ꝙ nullꝰ ſine ſuo imperio rex diceret̉. Sic igit̉ iratꝰ mittens occidit oēs pueros. Fecit herodes ſicut lupus. De hoc re fert Iſi. li. xij. ⁊ Homerus. Cum eſurit querit ouē ad comedendū. Etſi ad ouile venerit. non ſolū vnā ſꝫ oēs ſtudet iugulare. vt ſic ſuam in gluuiem poſſit ſatiare. Sic herodes querēs il lum agnum mitiſſimū qͥ venerat mundi tollere peccata. Ioh̓.j. Sed qꝛ ipſum ignorauit. ꝓpte rea omnes innocentes pueros iugulauit. teſte Augꝭ. in ẜmone. iij. huius feſtiuitatis. Iſte qͥ agnū temptauit ip̄e ꝑ herodem agnos oēs iu gulauit. Qd̓ et teſtat euangꝭ. di. Occidit oēs pueros qui erāt in bethleem iuda ⁊ in omnibꝰ finibus eius a bimatū ⁊ infra. Circa qd̓ notaſt dum refert Petrꝰ cōmeſt. in ſcol̓. hiſto. Duhe rodes de nece pueroꝝ diſponeret a ceſare au guſto ꝑ epl̓am eſt citatus. filioꝝ accuſatiōibus reſpōſurus. Qui cū ꝑ tharſum iter faceret. in tellexit ꝙ naues tharſenſiū magos tranſueru ſent. Ideo oēs in ſpiritu vehementi cōburi ſut H G R I XXII ſit. vt īpleret̉ illud psͣ..xlvij. In ſpū vehemēti ꝯteres naues tharſis. Cunqꝫ pater cū filijs co ram ceſare diſceptaret. diffinitum eſt vt filij pa tri in oībus obedirent. Et ip̄e cui vellet regnū dimitteret. Rediēs aūt herodes. ⁊ ex ꝯfirma/ tione audacior factus. mittēs tūc pͥmo occidit oēs pueros qͥ erant in bethleem a bimatu ⁊ in fra.i. ab infantibus duoꝝ annoꝝ ẜm tp̄s qd̓ ex qͥſierat a magis. Et hoc dupliciter pōt exponi Uno modo vt infra dicat ordinē tꝑis ⁊ eſt ſen ſus. a bimatu ⁊ infra.i. ab infantibꝰ duoꝝ an noꝝ vſqꝫ ad pueros vniꝰ noctis Didicerat enī herodes a magꝭ ea die qͣ ſtella apparuit eis do minū natum eē. Et qꝛ iam annus effluxerat eo ꝙ romam trāſierat ⁊ redierat. dn̄m anniculuꝫ ⁊ inſuꝑ aliquot dierū eſſe credidit. ideo vſqꝫ abimatu ⁊ infra..i. vſqꝫ ad vniꝰ noctꝭ infantes deſeuit ī pueros. timens ne puer cui ſidera fa mulabant̉ ſupra etatē veniret ⁊ ſuꝑ eū dn̄aret̉ Et hec expoſitio verior reputabit̉ Alio modo exponit Chry. vt infra dicat ordinē numeri. et ē ſenſus abimatu ⁊ infra..i. a pueris duoꝝ an noꝝ ⁊ vltra vſqꝫ ad pueros qͥnqꝫ annoꝝ. Dic̄ enī ſtellā ortā magis ꝑ annū anteqͣꝫ ad dn̄m ve nirēt apparuiſſe. Herodes autē poſtqͣꝫ hͦ a ma is didicit romā vadēs adhuc diſtulit ꝑ annū Credebat enī tūc dn̄m natū fuiſſe qn̄ magꝭ ſtel la apparuerat. Et ideo duoꝝ annoꝝ dn̄m eſſe credidit. Ideo pueros biēnios occidit. Dein de vſqꝫ ad qͥnqꝫ annos ⁊ nō minores. Et huic dicto Chry. fidē facere videt̉. ꝙ q̄dā oſſa inno centū habent̉ adeo grandia ꝙ bimoꝝ eſſe non pn̄t. Prima tn̄ expoſitio eſt viſitatior vt predi ctum ē. Et pōt dici ꝙ lōge maioris quātitatis fuerūt ꝓ tunc hoīes qͣꝫ modo. Ideo non mirū ꝙ maiora cernunt̉ oſſa pueroꝝ. Sꝫ qꝛ d̓r. Deꝰ malū inultū abire nō patit̉. Ideo herodes ſta tim ibidē punitꝰ eſt. Sicut refert macrobiꝰ in uadā cronica ꝙ vnus ꝑuulus filius herodis ibidē bethleem ad nutriendū fuit datꝰ. qͥ cum ijs īnocētibꝰ occiſus eſt. Tunc impletū eſt il lud qd̓ p̄dictum erat ꝑ ꝓphetam Hiere. xxxj. Uox in rama audita eſt.i. in excelſo ploratꝰ et ylulatus multus. Rachel plorans filios ſuos noluit ꝯſolari. qꝛ non ſunt. ſcꝫ in vita. Rachel intelligit̉ bethleem in qua rachel fuit ſepulta. Ideo rōne ſepulture ip̄a dicit̉ mater filiorū. ⁊ n rōne geniture. qꝛ filij bethleem venerūt d̓ Cya vt habet̉ Gen̄. xxx. ⁊ non d̓ Rachel. Ul dicit̉ flere fili os ſuos ſimilitudinarie. qͣſi dice ret. Cantus fuit dolor ⁊ luctus ꝙ etiam mor tui copati deberent ⁊ flere. Et ſic nō fuit mirū ¶ Rachel que fuit mortua plus qͣꝫ an̄ mille an los filios ſic innocēter occiſos defleuiſſet. dic̄ ſi mirū hoc nō fuiſſet. minus mirū fuiſſet ꝙ pie ſatres mortē innocentū pueroꝝ defleuerunt. do dicit Augꝰ in ſermōe. iij. de feſtiuitate diei huius. Cum ꝑuuli victimabant̉. matres miſe re lamētabant̉. vlulabant matres. qꝛ agnos ꝑ dunt ſine voce balantes. matres crines capitu diſſipabāt. que ornamēta capitis amictabant. quātis modis valebāt infantes abſcondere. et ip̄i ſe publicabāt. ne ſciebāt tacere. qꝛ non didi cerāt formidare. Pugnabat mater. ⁊ carnifex trahebat. Illa tenebat. ad carnificē mater cla mabat. Quid ſeparas a me quem genui ex me Uterꝰ meꝰ genuit. vbera mea lactauerūt. ⁊ tu crudelis īterimis. Modo fūdūt viſcera. et tu elidis ī terrā. Alia mater dicebat: Occcide ma trem cū puerp. ⁊ quid me dimittis inanē ſi cul pa eſt mea. Alia dicebat. quid meū q̄ritis. vnū queritis. et multos occiditis. Et ad eū qui eſt vnus attingere non poteſtis. Alia clamabat. Ueni fabricator mūdi quādiu quererꝭ. qꝛ nul lum times. Uideat te miles. ⁊ noſtros nō occi dat inſantes. Hec Augꝰ. Sꝫ qͣre matres ſic fle bant. certe iō. qꝛ filios nutrierant. ẜm illd̓ Ba ruch. iiij. Nutriui illos cū iocunditate. dimiſi autem eos cum fletu et luctu. Ideo poterant dicere illud Tren̄. j. Facti ſunt filij mei ꝑditi: qm̄ inualuit inimicus. Sed quare legūt̉ fleuiſ ſe matres ⁊ nō patres. d̓r ꝙ ideo. Primo quia matres ſunt natura magis paſſibiles ⁊ molles ideo ſunt magis doloꝝ ſuſceptibiles. Quāuis enī pater ⁊ mater de bono filioꝝ letant̉ ⁊ d̓ ma lo ip̄oꝝ triſtant̉. tn̄ mater plus dolet d̓ malo fi lij qͣꝫ pater ⁊ pater plꝰ gaudet de bono. Iuxta illud Prou̓. x. Filius ſapiens letificat patrem Filius aūt ſtultꝰ meſticia eſt matris ſue Pater enī de malo ⁊ ſtulto filio habet irā. ſꝫ mater do lorem. teſte ſapiēte. Ira patris filius ſtultus. ⁊ dolor matris que genuit eum. Scd̓o qꝛ magis cōmunicāt de ſubſtātia filij. ideo etiā vehemēs amor amori cōꝑat̉ matris. ij. Regꝭ. j. Sic̄ ma ter vnicū amat filiū. ita te diligebaꝫ. Et ꝓpter hunc vehemēteꝫ amorē plus flent de ꝑditis fi lijs ſuis. Sed tanta matrū lamentatio nō per māſit inaudita. Quia dicit Chryẜ. ſuꝑ Mat. aſſumens dictuꝫ ſapiētis. Sic vox pauꝑis pe netrat nubes ⁊ non deſcēdit donec audiatur. Sic ⁊ pauper quādo violētiā patit̉ a potente. ⁊ ſi non auſus ē vociferare ſed latēter clamare tn̄ clamor eius ī excelſo audit̉. Ideo iuſtiſſimꝰ iudex qui hūc clamorē audiuit. Herodis neqͥ ciam inultā non ꝑmiſit. Nam legitur in ſcola. hiſto. Diuino iudicio factuꝫ eſt vt qui multos orbauerat filijs. orbaret̉ miſerabiliꝰ et ip̄e ſuis Naꝫ Ariſtololꝰ ⁊ Alexāder habiti ſūt ei ſuſpe cti. quia cōfeſſus eſt ei vnꝰ de cōplicibꝰ eorū ꝙ alexāder ſibi multa donaria ꝓmiſiſſet. ſi patri venenū ꝓpinaret. Cōfeſſus eſt etiā ⁊ barbitō ſor de ꝓmiſſis ſibi muneribus. ſi dū patris bar bam raderet: eū cōtinuo iugularet. Ideo iratꝰ eos occidi fec̄. ⁊ antipatrē futurū regē in uit E2 H M N O Sermo qui poſtea cōcepit odiū cōtra patrem. veneno ipſum occidere attemptauit. Qd̓ herodes pe cipiens ip̄m in carcerē poſuit Auguſtꝰ ceſar hͦ audito. ꝙ herodes filios occidiſſet ait. Mallē eſſe herodis porcus qͣꝫ filius. qꝛ cum ſit ꝓſelitꝰ porcis parcit ⁊ filios occidit. Refert etiam do ctor ſanctus Rabanus in ſermone de innocen tibꝰ Plus qͣꝫ trigintatres annos herodes mul ta mala iudeis intulerat. dominū ieſum per ſe qui non deſijt. vnde diuina vltione ꝑcuſſus ex terius qͥdem lento igne vrebat̉. īterius amplo incēdio cremabatur intantuꝫ vt oīa viſcera eiꝰ in ſcenū defluerent paulatim. verēdaqꝫ illius vermibus ſcaturirent. Hydropiſis totū corp eius arripuerat. Inflatio pedum vehemēs. an helitus fetidus. ita vt aliquis medicoꝝ vix me dendi gratia accedere poſſit. nec ei medicine ꝓ derant. ſed magis deteriorabat̉. Ideo iuſſum eſt a medicis vt cauſa leuaminis in doliuꝫ ple num oleo mitteret̉. Qd̓ cum factum fuiſſet. ita pene diſſolutus eſt vt etiā oculi ip̄i a ſuis ſedi bus euellerent̉. Quare ira cōmotus aliqͦs me dicos coram ſe interficere iuſſit. Suꝑ hec om nia famē ⁊ ſitim intollerabiliter ſuſtinuit. Tā tam etiā fantaſiam in ſomno habuit vt dormi uiſſe ſe peniteret In ip̄a quoqꝫ anguſtia duos filios in carcere poſitos occidi iuſſit. vt qui ex traneis fuit homicida. in proprijs fieret filici da. Sciens vero iudeos de morte ſua gauiſu ros vocauit ſororē ſuam Salome et virū eius et ait: Noui iudeos de morte mea gauiſuros. Sed vt honorabiliores exequias habere pote ro ex luctu plāgentiū. ſi meis volueris parere p̄ceptꝭ. mox vt ſpiritū exalauero. omnes iude os quos in cuſtodia poſui interfice. vt qͥ nolūt ex mea morte flere ſaltē morteⁱ parentū cogan tur flere. Cum igit̉ non poſſet tantoꝝ tormen torū ſuſtinere penas quodaꝫ die iuſſit ſibi bal neum p̄parari. qd̓ cum ingreſſus eſſet propter intolerabilem famē quā ſuſtinebat. pomuꝫ af ferri p̄cepit. Quo allato iuſſit ſibi dari cultrū. quem cū accepiſſet. circūſpectis omnibꝰ ne qͥs enm prohibere poſſet. ictu proprio vibrauit in pectore. ⁊ ita vitā miſerrimā finiuit. Et ſtatim ad iuſſionem eius ꝓceres interfecti ſūt iudicio iuſto dei exigente vt qui in mortē ſaluatoris cō ſenſerāt. ideo etiaꝫ cum eo vite terminū darēt hec ille. Idem etiā dicit Remigiꝰ ⁊ Origenes ſuꝑ Matth̓. ꝙ herodes cultello quo pomum purgauit ſe interemit Et ꝙ ſalomē ſoror ip̄ius omnes vinctos ꝓut cum fratre ordinauerat in terfecit. Dicit tn̄ legēda ꝙ ip̄a omnes abſoluiſ ſet quos rex occidi iuſſiſſet. Sed pͥmum credi bilius. ⁊ tantum de tertio. ¶ Sermo ſecūdus de eiſdem. Anocentes et re cti adheſerunt mihi. psͣ. xxiiij. Dicunt natura les ⁊ p̄cipue magiſter lib̓. xij. ꝓprietatū. Mil uus habet hanc naturam ꝙ non inuadit galli nas ſenes. ſed pullos innocētes. Rapaces enī ſūt milui in minimis. ſꝫ timidi in magnis. Vo lucres non audent inuadere. domeſticis inſidi ari non timent vt pullis. quos cum viderinti cautos rapiunt ⁊ occidūt. quia ſe contra ip̄os non defendunt. Spiritualiter. per miluos ītel ligūtur tyranni. Recte enim ſic̄ ẜm Ariſto. in libro animalium. valde impij ſunt milui circa pullos. Dolent enim quādo vidēt eos impin gͣuari. ⁊ vt marceſcāt roſtro eos percutiunt. et eis cibum ſubtrahunt. Ita mali tyranni ⁊ do mini impij ſunt circa ſubditos ſuos. ⁊ dolent d̓ bono eoꝝ ⁊ ꝓfectu. ſiqꝫ viderint eos ditari. au ferunt eis per vim non attendentes illd̓ Ecc̄i. xxxiiij. Qui aufert in ſudore ſcꝫ acquiſituꝫ pa nem. quaſi qui occidit ꝓximuꝫ ſuum. quia au fert eius victum. Hi tyranni innocētes paupe res opprimūt qui ſe defendere neſciunt. dicen tes ad ſuos complices. illud Sap̄. ij. Uenite opprimamus iuſtum pauperē ⁊ non parcam vidue nec veterano. qd̓ infirmū eſt īutile inue nitur. Talis fuit Nemroth. Gen̄. x. qui cepit potens eſſe in terra. ⁊ erat robuſtꝰ venator ẜm gloſam. id eſt. oppreſſor innocentuꝫ. Et ꝓpter hoc exiuit d̓ eo cōmune ꝓuerbium Quaſi Nē roth robuſtus venator. quia quādo poſt hoc videbatur aliquis oppreſſor pauperum. alter Nemroth dicebatur. Talis etiaꝫ fuit impius ⁊ crudelis herodes qui pueros innocētes occi di mandauit. Sicut teſtat̉ beatus Augꝰ in ſer mone hodierno. Ad ſinus inquit matrū mili tum cogit caſtra. inter vbera arcem pietatꝭ im pugnat. lac fundit hoſtis anteqͣꝫ ſanguinē. dat ante mortem ſentire qͣꝫ vitam. Sic agit magi ſter mali. miniſter doli. ire artifex. inuentor ſce leris. impietatis auctor. p̄do pietatis. inimio īnocētie. hoſtis nature. ſuis peior. ſibi peſſimꝰ hec ille. Et hoc ſiguratū eſt Exo. j. Ꝙ pharao iuſſit occidi omnes maſculos de pueris iudeo rum ne populus iſrael multiplicaret̉ Pharao interpretatur diſſipans virum ⁊ ſignificat he rodem qͥ voluit interfiicere virū chriſtuꝫ. De quo Hiere. xxxj. Mulier circumdabit virum Sed quia illum ignorabat omnes innocentes ꝓpter ip̄m necabat. Et quia ꝓ ip̄o mortē fuſti nuerūt. ideo ſibi adheſerūt ẜm qd̓ dicunt ꝟba ꝯpoſita. Innocētes ⁊ recti adheſerunt mihi. In quibꝰ quidem ꝟbis duo tangunt̉. Primo paruulorū innocentia. ibi. Innocētes et recti. Secūdo ip̄oꝝ adherentia. ibi. adheſerūt. Cir ca pͥmum notandū ẜm naturales. Uiole ſunt pͥmi flores veris. qꝛ ante omnes flores d̓ terra oriunt̉. Et ꝑ homines ꝓ refrigerio colligutur Etiam aliqn̄ a ſcroffis ſuccalcātur ⁊ euellutur b C AALLI Myſtice ꝑ tēpus veris intelligit̉ gratiaꝝ tem pus. in quo miſit deus filiū ſuum factū ex muli ere. vt dicit apl̓us ad Gal̓. iiij. Sꝫ ꝑ violas hi ſancti martyres deſignātur innocentes ꝓpter certas cauſas. Primo ideo. Recte enī ſic̄ vio le ſunt pͥmi flores anni ita ip̄i fuerūt pͥmi flores naſcētis eccleſie. Et ab ip̄is pͥmus fructꝰ matu rus ꝓceſſit. Sicut p̄dixerat Eſa. xvij. Mane ſeme tuum florebit. vbi dic̄ glo. Mane quidē in eis ſemen floruit. quia adhuc in puericia di uina gratia ī eis germinauit. Ad vidēdū hos flores xp̄s ſponſus eccleſie p̄monet ſpōſaꝫ ſuā eccl̓iaꝫ dicēs Can̄. ij. Surge ꝓpera amica mea ⁊ veni. Iam enī hiems tranſijt imber abijt ⁊ re ceſſit flores apparuerūt in terra noſtra. Iterū ait: Capite vobis vulpes inquit ꝑuulas q̄ di moliunt̉ vineas. Nā vinea noſtra floruit. Ui nea ſignificat eccleſiā vel cōgregationē fideliū ẜm illud Eſa. v. Tunc florebāt vinee quando martyres innocētes ꝓduxit. Sed Pli. in ſpe. natu. dicit Odor florentis vinee omni veneno ſo cōtrariat̉. ideo ip̄a florente fugiūt colubri ⁊ buffones. quia eius fragrantiā non poſſunt ſu ſtinere. Ita in ſil̓i cuꝫ eccleſia ſancta in his ſan ctis martyribꝰ innocētibus floruit. coluber in fernalis fugatꝰ fuit. Iam enī ip̄is ꝓ nobis īter cedentibꝰ. a demonibꝰ ꝓtegimur vim nobis ī ferre volētibus. Sꝫ ꝑ vulpem intelligit̉ hero des. de quo dicit̉ Luc̄. xiij. Ite et dicite vulpi illi. Etiam herodes intelligitur pellibꝰ gloriās Recte enī ſicut vulpis ī pellibꝰ ſuis gloriatur. ⁊ vulpes ꝑuula nō a malicia qͣꝫ multā habet ſꝫ a ſenſu. de quo dicit̉ Ecc̄i. xxv. Tres ſpecies odiuit anima mea. Et enumerant̉ pauperē ſu perbū. diuitē mendacē. ⁊ ſenē fatuū ⁊ inſenſa tum. Qualis fuit herodes fatuꝰ in ſenſu. Con tra qd̓ dicit apl̓us. j. Corꝭ. xiiij. Fratres nolite pueri effici ſenſibꝰ. ſed malicia ꝑuuli eſtote. ſen ſibus autē ꝑfecti eſtote. Iſta vulpis ⁊ callida vineam ſanctā eccleſiam in ſuis floribꝰ fuit de molita. quādo hos martyres innocētes ꝑ mor tem extinxit ⁊ euulſit. Et licꝫ iſti ſanctiſſimi flo res ꝑ ipſam ſint demoliti. non tamē ſuo odore ſunt pͥuati. Sed ſicut flos euulſus qͣꝫtomagis cōteritur. tanto maiorē ſpirat odorē. Sic ⁊ iſti paruuli quāto magis fuerūt martyrio crudeli tatis attriti. tāto maiorē odorē ſui martyrij do nino reddiderunt. ẜm illud Can̄. ij. Uinee flo rentes odorem dederunt. Hinc eſt ꝙ etiam pri ma petit ornari floribus martyrū paruuloꝝ. ⁊ oſtea floribus martyrū ſinguloꝝ. vt ex talibꝰ noribus ⁊ fructibus animati fideles ī dei amo re amplius accēdant̉. Ideo dicit̉ Can̄. ij. Ful ite me floribus. ſtipate me malis. quia amore angueo. Scd̓o viole ſunt frigide nature. Id̓o em Petrū de creſcē. in li. vj. valent contra do clorem capitis ex calida cauſa factuꝫ. ſi timpora ex eius oleo ⁊ frōs dolētis liniant̉. quia ha bent ꝟtutem refrigerandi. Ualent etiam febri tertiane ⁊ contra diſtemperātiā epatis ex calo re. Ualēt etiaꝫ contrite ⁊ ſuꝑ calidū apoſtema poſite. quia calorē ſolent mitigare. Hec omnia Petrꝰ li. vj. Ita noſtre viole redolētes frigide fuerūt ab omni carnali calore ⁊ amore. ẜm qd̓ habet̉ de ip̄is Apoc̄. xiiij. Cum mulieribꝰ non ſunt coinquinati. Uirgines enī ſunt. Ideo va lent ſeu auxiliū preſtant nobis cōtra capitalia peccata. Et pͥmo cōtra luxuriam que ex calore ꝓcedit. quā repellunt a nobis ꝑ mundiſſimam vitam. quaſi dicerēt cuꝫ glo. Hiero. Fugite lu xuriam. nam ſicut v̓ginitas hominis in carne pura amica eſt angelis. imo plus valet angelis Ita luxuria hominē beſtificat. ⁊ facit ml̓to pe iorē beſtia. Luxuria corpus debilitat. ⁊ quaſi ſemꝑ illud morti deſtinat. famā denigrat. mar ſubia euacuat. furta īſtruit. homicidia cauſat. memoriā ebetat. cor aufert. ocl̓os vtriuſqꝫ ho minis excecat. ⁊ p̄ ceteris iram ꝓuocat. Secū do p̄ſtant nobis remediū contra eſtū febris. hͦ eſt auaricie. qꝛ ipſi tanqͣꝫ paruuli nihil terrene cōcupierunt. quare dicūtur innocentes. qꝛ nul li ꝑ fraudem auaricie nocuerūt Et quid aliud in hoc fecerūt. niſi ꝙ in nobis auariciā ſanaue runt. quaſi dicerent cum Saluſtio in iugurti uo. Dimitte auariciā que eſt inimica charitatꝭ omniſqꝫ ꝟtutis emula ⁊ ſalutis. que regna diſ ſipat. gentes ꝯturbat. corrumpit mores aufert pariter ⁊ honores. Tertio iſte viole nobiliſſi me nobis cōferunt remedium. cōtra tumorem apoſtematis. ſcꝫ ſuꝑbie. in hoc ꝙ fuerunt par uuli ſuꝑbiā ignorantes. quaſi dicerent ad nos illd̓ Matth̓. xviij. Niſi cōuerſi fueritis ab am bitione veſtra. ⁊ efficiamini ſicut ꝑuuli. non in trabitis in regnū dei. Quia ſuꝑbia clariſſimuꝫ angelum de celo ꝓiecit ad infernum. Eſa. xiiij Adam ꝓthoplaſtū de paradiſo expulit ī hunc mundū. Gen̄. iij. Suꝑbia abiecit ſaul d̓ regno j. Regꝭ. xv. cui dictum fuit. Nōne cuꝫ ꝑuulus eſſes in oculis tuis caput in tribubus iſrael fa ctus es? Suꝑbia regem nabuchodonoſor d̓ re gno eiecit ⁊ in beſtiā mutauit. Dan̄. iiij. Quar to viole in magna multitudine ſimul oriūt̉. nā raro inuenit̉ vna ſola vel pauce ſimul. Ita hi ſancti martyres innocētes multi ſūt ī numero ita vt a nobis numerꝰ eorū ignorat̉. ⁊ lꝫ a nob̓ non ſciat̉. eccl̓ia tn̄ eos ſub magno honore ho norat cū canit. Cētū qͣdraginta qͣttuor milia qͥ empti ſunt de terra. ⁊ ſumpſit hunc numerū d̓ Apoc̄. xiiij. vbi dicit̉. Audiui vocem cithare doꝝ cithariſantiū in citharis ſuis ⁊ cātabāt cā ticū nouū ante ſedē dei. ⁊ nemo poterat dicere cāticū niſi illa centuꝫ qͣdraginta qͣttuor milia qͥ empti ſunt ſanguīe xp̄i de terra. Et qꝛ illa bta puerorū ſocietas ē tam īnumeroſa. igit̉ maiori E 3 d H G F Sermo veneratione eſt digna. Si enī miles vnꝰ alicu ius regis honorādus eſt. multo fortiꝰ militum multitudo ⁊ maxime qn̄ familiares eſſent ⁊ ſe cretarij regis ⁊ induti eſſent veſtibꝰ ⁊ armis re gis ⁊ eſſent de cognatione regis. Tales ſūt iſti martyres innocētes. quia ſunt familiares ⁊ ſe cretarij regꝭ celeſtis xp̄i. De ip̄is dicit̉ Apoc̄. xiiij. Hi ſunt qui ſequunt̉ agnū quocūqꝫ ierit. q. d. Ip̄i in oībꝰ ſecretis dei ſunt. ip̄i induti ve ſtibus xp̄i. ẜm illud Apoc̄. iij. Hi ſunt qui non coinqͥnauerunt veſtimenta ſua ⁊ ambulāt me cum in albis. quia digni ſunt. Ip̄i etiā ſunt de cognatione xp̄i ⁊ eiuſdē patrie. quia fuerūt de bethleē iuda Matth̓. ij. vbi legit̉. Mittēs he rodes occidit oēs pueros qui erant in bethleē iude. Et xp̄s de tribu iuda in bethleē ē natus. ẜm illud vaticiniū Mich̓. v. Et tu bethleē ter ra iuda ⁊cͣ. quia hoīes vnius patrie ſolēt ſe pl̓ꝰ diligere. ideo xp̄s dilexit eos plꝰ alijs ⁊ exau dit eos orantes ꝓ nobis. Tum qꝛ ſunt ſecum eiuſdem gentis. tum qꝛ ſunt in numero multi. Si enī p̄ces vnius ſancti defacili audit. multo magis multoꝝ innocentū. ⁊ hoc quo ad pͥmuꝫ Ꝙͣtum ad ſcd̓m ſubiungit̉ pueroꝝ innocētuꝫ adherentia. cū d̓r adheſerūt mihi. Circa quod ſciendū ꝙ dn̄i terreſtres ſi ſunt boni ⁊ deo de uoti. habent circa ſe bonos famulos ⁊ morige ratos. ⁊ ſic ex bonitate ſerui noſcit̉ bonitas ſui dn̄i. nec etiā boni ⁊ innocentes ſerui vellēt ad herere malis dn̄is. Quia ẜm Ariſ. in iconomi cis. Diſſimilitudines morū raro ſunt amande Myſtice. Deus fuit bonus ⁊ eſt in euū. ẜm il lud psͣ. cxviij. Bonus es tu. ⁊ in bonitate tua doce me. qꝛ nemo bonꝰ ſcꝫ eſſentialiter. niſi ſo lus deꝰ. Mat. xix. Ideo voluit habere mini ſtros īmaculatos. ſicut teſtat̉ psͣ. c. Ambulās in via īmaculata h̓ mihi miniſtrabat. Et ſeqͥt̉. Nō habitabit ī medio domꝰ mee qͥ facit ſuꝑbi am. qui loquit̉ iniqua nō dixexit in ꝯſpectu oculoꝝ meoꝝ. Idcirco ip̄e vt ait Hiero. ad eu ſtochium. ſtatim qn̄ ingreſſus eſt in mūdū. no uam ſibi familiaꝫ inſtituit. Et ſpecialiter iſtos bonos pueros ſibi voluit ſociari. Et rō huiꝰ ē duplex. Prima qꝛ dicit̉ Ecc̄i. xiij. Omne aīal̓ diligit ſibi ſimile. ⁊ omīs hō ꝓximum ſibi. Et qꝛ filius ip̄e dei dignatus ē eſſe puer ⁊ ꝟgo de pura ꝟgine. ideo cōgruū fuit vt ſibi puros vir gines aſſociaret. de quibꝰ d̓r Apoc̄. xiiij. Uir gines enī ſunt ⁊ ſequūt̉ agnum quocūqꝫ ierit. Necmirū ſi pueri ꝟgines puerū v̓ginē ſequūt̉ quia ſolet naturalis cōueniētie facere ſil̓itudo vt res rem ſibi ſociat ſimilē. ⁊ abhorret diſſimi lem. vt d̓r. viij. Ethi. Simile diligit ſibi ſimile Idē etiā. ix. Ethi. Sil̓i amico eſt ſil̓is amicus. Scd̓a cauſa eſt. qꝛ filius dei venit ad reparādā innocentiā in pͥmis parentibꝰ ꝑditam. ⁊ ꝑ con ſequens in nobis. ideo cōgruū fuit vt ſibi mili tes innocētes aſſociaret. Circa qd̓ vlteriꝰ notā dum. īnocētia ẜm doctores facit receſſū a pec cato ⁊ acceſſum ad bonū. ⁊ hͦ tangit̉ Iob.i. cū dic̄ dn̄s ad demonē. Nūquid cōſideraſti ẜuū meum Iob. In eo ꝙ dicit ſeruū meū: tāgit ac ceſſum ad ſummū bonū. Sed in illo ꝙ dicit: et recedēs a malo. tāgit receſſum a peccato. Etil le ſtatus d̓r innocentie in quo pͥmi parētes ſine peccato erāt ⁊ ſine peccato viuere poterāt. Cu ius innocētie cauſa hō dominiū habuit in cete ris creaturis. Gen̄. ij. Dominamini piſcibꝰ ma ris ⁊ volatilibus celi. ⁊ vniuerſis animātibus q̄ ſunt ſuꝑ terraꝫ. Et ſimiliter psͣ. viij. Omni ſubieciſti ſub pedibꝰ eius oues ⁊ boues.ſ. ī ſta tu innocētie. Sed homo cū in honore eſſet nō ītellexit. ſed inſaniuit ⁊ rebellauit. ideo ꝑdidit innocentiā ⁊ ꝓiectus eſt tanqͣꝫ malefactor ī hu ius mūdi miſeriā. O qͣꝫ infelix mutatio cui pri us ſubijciebāt̉ vniuerſe creature. nūc ei quaſi omnia reſiſtūt. Et accidit ideo. qꝛ pͥmi parētes per pctm̄ ꝑdiderunt dominiū. Sed hͦ xp̄s ſuo ſanguine reparauit. ẜm illud. j. Pe. j. Nō cor ruptibilibus auro aūt argento empti eſtis. ſec p̄cioſo ſanguine agni īmaculati. Si ergo volu mus ſeruare īnocentiā quā xp̄s nobis reꝑauit videamꝰ qualiter pͥmi parētes eam ꝑdiderunt vt ꝑ ꝯtrariū ꝑpendamꝰ qͣliter nobis a ẜuāda eſt. Quia ẜm Ariſ. ij. Ethi. Medicine fiunt ꝑ cōtraria. Interroga ergo parentē tuū ⁊ maio res tuos ⁊ inuenies eos innocentiā ſpecialiter ꝑ tria ꝑdidiſſe Primo ꝑ negligentiā ſenſuū ex teriorū quorū diligētē cuſtodiā habeamꝰ ſi in nocentiā ſeruare deſideramꝰ. Et pͥmo viſū vt nihil videre velimꝰ qd̓ non licite appetere poſ ſumus. Quia legit̉ Gen̄. iij. Ꝙ eua incaute po mū inſpexit. qꝛ vidit ꝙ eſſet bonū lignū ad ve ſcendū ⁊ pulchrum oculis aſpectuqꝫ delectabi le. tulit de fructu illius ⁊ comedit ⁊ innocētiaꝫ perdidit. ⁊ dominiū qd̓ ſuꝑ creaturas accepit Sil̓e legit̉ d̓ Dina q̄ volēs inſpicere mulieres regionis illius exiuit de domo patris ⁊ corru pta fuit ꝑ ſichē. Gen̄. xxxiiij. Sic etiaꝫ legitur de dauid. ij. Regꝭ. xj. ꝙ videns berſabee ꝑ cen tum paſſus cōcupiuit eam ⁊ adulteriū ꝑpetra uit. Ideo dicit beatꝰ Gregꝰ. Penſandū ē qua tū debemus viſum reſtringere ſi inter viuētiū oculos ꝑuenit. Non licet intueri qd̓ nō licet cō cupiſcere. Si vis ergo ſeruare innocentia ocu los cuſtodi. niſi ꝙ videant illd̓ qd̓ ſit ad ſalutē tuā. ſicut fecit dauid psͣ. c. qui ait. Nō ꝓponeꝫ bam an̄ ocl̓os meos rem iniuſtā. Et Iob. xxxj Pepigi fedus cū oculis meis ne cogitare qͥdē de ꝟgine. De negligētia ptꝫ ſic. Nā ita ē de no bis ſicut de vno caſtro a fortibꝰ aduerſarijs et ſubtilibꝰ ſagittarijs obſeſſo. in qͦ licet feneſtre vtiles ſint ad aliqͥd. ꝑiculoſe tn̄ ſunt: niſi bn̄ cū ſtodiant̉. qꝛ ꝑ eas frequēter intrāt ſagitte igniꝰ I I y R XXIIII te qͥbꝰ totum caſtrū diſſipat̉. Sic oculi ſunt tā qͣ feneſtre corꝑis nr̄i vndiqꝫ ⁊ cōtinue obſeſſe ab hoſtibꝰ ſcꝫ demonibꝰ niſi ſolicite cuſtodiāt̉ ne intrent ſpēs ꝑiculoſe. tēptatiōes venenoſe. ibꝰ deſtruit̉ totū regimē aīe. Aperi ergo fene ſtras. vt videas qd̓ ē mortifeꝝ. ẜm illd̓ qd̓ dic̄ hiero. ad Euſto. Habeto apertas feneſtras. De qͥbꝰ d̓r Hiere. ix. Mors ītrauit ꝑ feneſtraſ nr̄as. nec blandiat̉ ſibi aliqͥs dicēs: Ego ſū ar matus virtutibꝰ nec timeo ſagittas hoſtis. Ex emplū recipe d̓ hoīe armato de qͦ nō remanet ī armatū niſi oculi. ⁊ tn̄ ſepe a ſubtili ſagittario vulnerat̉ ⁊ necat̉. Sic armatꝰ fuit dauid. de qͦ dicit̉. j. Regꝭ. xx. Inueni hoīeꝫ ẜm cor meum. Nūqͥd tu meliꝰ es armatꝰ dauid? certe non. er go valde cuſtodiēdi ſūt oculi. Quia refert en doxus ī geſtis ph̓oꝝ Ꝙ plurimi ſibi ocl̓os erue rūt vt vite puritatē ſibi ꝯſeruarēt Ideo etiam dn̄s Mat. xviij. dic̄ Si oculꝰ tuꝰ ſcādalizat te erue eū ⁊ ꝓice abſte.i. cuſtodi euꝫ ſeu autē ne videat vanitatē. ẜm psͣ. cxviij. Scd̓o cuſtodi guſtum Nā gule vitiū eē deteſtāduꝫ nat̉a ſua det. ratio dictat. ſcriptura docet. qꝛ int̓ oīa aīa lia magna nulli dedit natura tā ꝑuū guſtū ẜm corꝑis quātitatē ſic̄ hoī. ⁊ hͦ factū ē ad recorda tionē tēperātie ⁊ deteſtationē gule Scriptura docet Luc̄. xxj. Cauete ne grauent̉ corꝑa vr̄a in crapula ⁊ ebrietate. Rō hͦ dictat. Corpꝰ enī noſtrū ē valde rudis ꝯditionis ſic̄ ruſticꝰ qͥ ne ſcit vti delicijs. Nā ſi ſemel fuerit in hebdoma da in cōuiuio. inebriat̉ infatuat̉. ⁊ rebellat. ſic etiā de corpore. Ideo dic̄ ſapiēs Prou̓. xxix. Qui delicate nutrit carnē.i. corpꝰ ſuū qd̓ debu erat rōni ſubiugare tāqͣꝫ dn̄o ſuo. poſtea ſenti et eam cōtumacē ⁊ indomabilē ⁊ laſciuaꝫ. Un̄ Amb̓. in quodā ſermone. Ebrius cū abſorbet vinū. abſorbetur a vino. abominabit̉ a deo. de ſpicit̉ ab angelis. deridet̉ ab hoībus. deſtitui tur a ꝟtutibus. cōfundit̉ a demonibꝰ. cōculca tur ab hoſtibus. Ebrius ꝯfundit naturā. amit tit gr̄am. ꝑdit gl̓iam. ⁊ incurrit dānationē eter iam. ergo refrena gulā. ſi vis ſeruare innocen tiam. Gen̄. iij. Tertio ſi vis ſeruare innocētiā. ſerua ſenſum tactꝰ. Parētes noſtri fructum vi derūt tetigerūt ⁊ guſtauerūt. ⁊ ſic eā ꝑdiderūt ⁊de monte dn̄i ceciderūt. ergo innocēter viue et reaſcendas Ideo deꝰ volēs nos attētos redde re dicit ꝑ pͣsͣ. xxiij. Quis aſcēdet ī mōtem dn̄i. bubdit. Innocēs manibꝰ ⁊ mundo corde ⁊cͣ. Exhͦ dicto ptꝫ ꝙ mūdicia cordis ⁊ innocentia aciūt hominē reaſcēdere in mōtem celeſtis ha bitationis. Secūdo ꝑdiderūt parentes noſtri innocentiā ꝓpter ꝑiculoſe ſocietatis cōſortiū. Cua enī habuit conſortiū cum ſerpente qui di xit ad eam. Quare p̄cepit vobis deus ne come deretꝭ de ligno vetito. Rn̄dit illa. ne forte mo riamur. Gen̄. iij. Ex illo colloquio prauo cecidit a ſtatu innocētie. ⁊ virum ſuum cadere fec̄. Ideo adam dixit ad dn̄m. Mulier quā dedi ſti mihi ſociam dedit mihi ⁊ comedi. Et eua in quit: Serpens decepit me. Ecce per prauū ſo cium lucratus ē homo pͥmus caput egrū. ⁊ ſic ambo innocentiā ꝑdiderūt. Fuge ergo maluꝫ cōſortium ⁊ cōſiliū peruerſorū. Quia dicit psͣ xvij. Cum ſancto ſanctus eris ⁊ cum ꝑuerſo ꝑ uerteris. Adā ⁊ eua ſi cōtempſiſſent ſerpentis ꝯſiliū. nō amiſiſſent innocentie dominiū. Id̓o non acquieſcas alioꝝ malo cōſilio. Quia dicit Bern̄. Vocat te d̓ ꝯtemptu mūdi magni ꝯſilij angelꝰ; opꝰ ē vt alioꝝ ꝯſilia abſtuleris. qͥs enī fidelior. qͥs enī ſapiētior ē illo. qͥ ſapiētia dei po titur. In qͦ ẜm apoſtolū ad Col̓. ij. ſūt omnes theſauri fapientie ⁊ ſcientie dei abſcōditi. Ip ſe enī eſt via veritas ⁊ vita Ioh̓. xiiij. Uia vt ait Augꝰ per quā imus. ꝟitas qua dirigimur. vita ad quā ꝑgimus. Tertio ꝑdiderūt īnocen tiā ꝓpter p̄uaricationē mādatoꝝ celeſtium. qꝛ plꝰ obedierunt ſerpenti qͣꝫ deo. qͥ inhibuit eis dicens. De ligno ſcientie boni et mali ne come datis. Gen̄. iij. Si vis ergo ſeruare innocenti am. ad vitamqꝫ ingredi. ſerua mandata dei. Matth̓. xix. ¶ De circūciſione domini ẜmo primus. Nfans octo die rum circūcidetur in vobis. Gen̄. xvij. Eſt enī cōmune ꝓuerbiū. Ullala cū lupis cum quibꝰ eſſe cupis. Hoc ꝓuerbiū tm̄ innuit Ꝙ qͥ libet hō debet ſe his ꝯformare cū qͥbus viuit. Quia dicit canon. xlj. di. c. Quiſqͥs rebꝰ p̄tere untibus ſtrictiꝰ vtit̉ qͣꝫ ſeſe habeāt mores eorū cum qͥbus viuit. aut intēꝑans eſt. aut ſuꝑſtici oſus. glo. i. inanis gl̓ie cupidus. Idcirco legit̉ in libris triū regū. xlj. c. Ꝙ olim ī oriēte fuerūt hoīes qͥ hanc doctrinā ⁊ ꝓuerbiū impleuerūt quocunqꝫ venerūt. ſemꝑ ſe hoībus conforma uerunt. Si flebant ⁊ ip̄i fleuerūt. ſi ridebant et ip̄i riſerunt. Qn̄ etiam ad terras xp̄ianorū ve niebāt cum illis cōmunicabant euchariſtie ſa cramētū. ⁊ paruulos ſuos more illoꝝ baptiza bant. ⁊ cum eis ſe ꝑmiſerunt ſepelire. Cū autē veniſſent ad iudeos ẜm circūciſionem illorum circūcidebātur ⁊ alia legalia faciebant. ⁊ ceri monias illorum ſeruabant. Myſtice. dei filiꝰ veniens in hunc munduꝫ volens ſe per omnia his incolis cōformari. Et quia hic fuit cōſue tudo plorandi cum eis plorauit Sap̄. vij. Pri mam vocem oībꝰ ſimilē emiſi plorans. Voluit etiā cū eis circūcidi. ⁊ cū eis vlulare ī effuſione p̄cioſiſſimi ſanguinis. cum tamē peccatū origi nale minime contraxit. pro quibꝰ delendis cir cumciſio fieret. vt dicit mgr̄. iiij. ſentētiaꝝ. diſ. j. Ideo mirat̉. b. Bern̄. in huiꝰ feſti ẜmone di. qͥ O bone ieſu ad qͥd tibi circūciſio vtilis fuit E 4 A Sermo pctm̄ non feciſti nec ꝯtraxeras. ꝙ non feceras ip̄a etas manifeſtauit. ꝙ non cōtraxeras ꝓbat patris eternitas. ⁊ matris integritas. Eſt enī pater ab eterno. ſcꝫ deus in quem peccatuꝫ nō cadit. Eſt ⁊ mater in tēpore. ſed virgo cui fecū ditas ſic accidit ꝙ flos virginitatis nō cecidit hec Bern̄. Idē eriaꝫ chriſtus in noua lege chri ſtianoꝝ voluit baptiſari a Iohāne in iordane Mat. iij Uēit ih̓s a galilea ī iordanē ad ioh̓eꝫ vt baptizaret̉ ab eo. Ꝙ autem circūciſus a iu deis eſt. ptꝫ in verbis p̄aſſumptis. que ante lō ga tēpora Moyſes p̄dixerat de chriſto infan tulo dicens: Infans octo dierū exiſtens circū cidet̉. In quibus pͥncipaliter duo deſcribunt̉ Primo enim deſcribit̉ circūciſionis aptitudo ibi. infans octo dierū. Secūdo eiuſdē circūciſi onis neceſſitas. ibi. circūcidet̉ ex vobis. De pͥ mo eſt notandum Refert Pli. in ſpe. natu. Ꝙ aquila pullos adhuc tenellos ⁊ molles intātū diligit ꝙ nullo modo hos vulnerari permittit Si autē fortitudinē ip̄ius cōtempſerint per ſe ipſam roſtro illos ⁊ alis vulnerat. Spūalit̓. aquilam intelligit̉ pater celeſtis. Recte enī ſic aquila inter omnes alias volucres eſt regina. ita pater celeſtis eſt rex magnus ſuꝑ oēs deos Nam ē ille in cuius femore ſcriptum ē Apoc̄. xix. Rex regum ⁊ dn̄s dominantiū Etiā ſicut aquila īter omnes volucres ē maxime liberal̓ ſic ⁊ ip̄e Eſt enī vt ait psͣ. cxlvj. qui dat iumētꝭ eſcam ip̄orum. ⁊ puliis coruorū inuocantibus eum Iſte liberaliſſimus aquila adeo diligit ſu os filios creatione. pueros iudeoruꝫ. ꝙ noluit eos ꝑmittere vulnerari. cum adhuc eſſent tene ri. hoc eſt ante octauū diem circūcidi. qꝛ vix ſi ne ꝑiculo ſuſtinere potuiſſent Quia dicit rabi moyſes maximus ph̓us ⁊ theologus. Licꝫ iu deus puer in ſeptem diebus tante adhuc tene ritudinis ē. qͣꝫte eſt adhuc ī vtero mr̄is exiſtēs ita nunc minꝰ aptus eſſet circumcidendus. In octauo autē die magis fortificat̉ ⁊ ſolidatur ⁊ aptior fit tunc infans ad ſuſcipiendā penā cir cūciſionis. Ideo noluit dn̄s ante octauū diem infantes circūcidi. ne ob nimiā teneritudinē ni miū lederētur. hec ille. Ita etiam filiū ſuū vni genitū celeſtis pater quē ab eterno dilexit. no luit adhuc tenellū vulnerari circūciſione. ſꝫ vſ qꝫ ad octauū diem expectauit. Sed quia tales infantes nō poterant exire ꝑ ſe d̓ nido origina lis peccati. ideo ꝑmiſit ꝑ circūciſionem vulne rari ſaltem pueros iudeoꝝ. vt ſic tali vulnera tione originale peccatū deleret̉. ſed quia ẜm p̄ fatum doctorē in circūciſione maximus dolor fit. voluit eos dn̄s circūcidi dū adhuc paruaꝫ imaginationē haberēt. vt minorē ibi dolorem ſentirēt. Ita etiā d̓ chriſto. quia poſtea debuit maximū dolorē in cruce ſuſtinere. Attn̄ bn̄ po potuiſſet xp̄s dicere ad patrem illud psͣ. xvj. Propter verba labioꝝ tuorū ego cuſtodiui vi as duras. Sed diceres. Quare xp̄s voluit cir cūcidi cum tn̄ nō indiguit. qꝛ peccatū non fec nec cōtraxit. Ad hoc dicunt doctores ꝙ mul plici rōne hoc fecit. Primo ꝓpter hereticepra uitatis cōfutationē. Quia ẜm ſan. Tho. ī ſcd̓a ſcd̓e ſue ſumme. varij erāt errores de incarnati on futuri quos xp̄s bene p̄ſciuit. Manicheꝰ enī hereticus dixit eum corpus aſſumpſiſſe fā taſticū ſumens occaſionē ſui erroris ex verbis apl̓i ad Phil̓. ij. vbi dicit. Semetip̄m exinani uit formā ſerui accipiens in ſimilitudinē homi nū factus. Sed in hoc hereticꝰ ille ꝑfidus fal ſum dixit. qꝛ apl̓s intellexit dictū ſuū ꝙ xp̄s fa ctus eſt in ſil̓itudinem hoīuꝫ qͣꝫtum ad naturā paſſibilē. qꝛ oēs paſſibilitates aſſumpſit. teſte Dama. dicēte. Oīa q̄ in nr̄a plantauit natura dei filius aſſumpſit. Ideo dicit magiſter ſentē tiarū. Nō ſunt audiēdi qͥ dicūt xp̄m nō veram carnē. ſꝫ falſam imaginē aſſumpſiſſe. cum caro fantaſtica nō valeat vulnerari. Sed caro xp̄i circūciſa ⁊ leſa vera caro ꝓbatur fuiſſe in ſan guinis offuſione. nec carnem groſſam ⁊ oſſahꝫ corpus fantaſticū. ẜm illud Luc̄. vltꝭ. Palpa te ⁊ videte. qꝛ ſpūs carnē ⁊ oſſa nō habet. ſicut me videtis hr̄e. Ad ideꝫ dicit Bern̄. in ẜmone Circūciſio vere humanitatis ſignū ē. Alij aūt vt appollinarꝭ ⁊ ſui ſequaces dixerūt ip̄m car nem celeſtem ẜm corpus diuinitati ꝯſubſtātia lem aſſumpſiſſe ſumētes errorem ſuū ex illo di cto apl̓i qd̓ ſcribit j. Corꝭ. xv. Primꝰ homo de terra terrenus. Sed ſecūdus hō celeſtis d̓ celo Sed cōtra hoc dicit Ariſ. in li. de celo. Ꝙ natu ra celeſtis incorruptibilis eſt. corpus autē xp̄i mortuū fuit. ideo ptꝫ ꝙ celeſte nō fuit. Id̓o di cunt Augꝰ ⁊ Hilariꝰ. celeſtē dico xp̄m. qꝛ non ex humano cōceptus eſt ſemine. Iſtū errorem etiā tenuit Ualētinꝰ. Idcirco ad remouēdos illos errores futuros. xp̄s voluit circūcidi. Se cūdo fecit hͦ ꝓpter legis impletionē vt ſatiſſa ceret iudeis ⁊ etiā inexcuſabiles eſſent. Si enī circūciſus nō fuiſſet. tūc potuiſſent ſe iudei ex cuſare ⁊ dicere. Ideo te nō recipimus. quia diſſimilis patribꝰ noſtris. Cōtra hoc ip̄e dixit Matth̓. v. Nō veni ſoluere legem. ſꝫ adimple re. Et apl̓s ad Gal̓. iiij. Miſit deꝰ inqͥt filium E ſuū factū ex muliere factū ſub lege: vt eos qͥſo lege erant redimeret Tertio ꝓpter demonum euaſioneꝫ. Refert enī Iſi. li. xij. Ꝙ caſtor cum ſenſerit venatorem. ip̄e ſe caſtrat ⁊ morſibꝰ vi rilia amputat. vt eo melius venatorē euadat. Ideo xp̄s ſe fecit circūcidi vt venator inferna lis myſteriū incarnationis nō ꝑciperet. Quia igitur circūciſio fiebat ꝯtra originale pctm̄. cre didit diabolꝰ xp̄m qͥ circūcidebat̉ eſſe ſil̓it̓ pec catorē qͥ circūciſiōis remedio indigeret. Quar to circūciſus fuit ꝓpter maiorem mitigationꝫ I S XXIIII Refert enī Pli. in ſpe. natu. Bos caſtratꝰ ma cis mitigat̉ in corꝑe ⁊ in cornibus augmētum magis recipit. in robore magis ꝓficit ⁊ ꝟtute ⁊ efficit̉ domitꝰ quietꝰ ⁊ patiēs laboris. Et illa caſtratio debet fieri ī iuuētute ante triēiū. qꝛ caſtratio poſt tp̄s illud ē nimis ſeua. Sic xp̄s poſt circūciſionē factꝰ eſt adeo mitis ⁊ pius vt iam dicat ꝑ amandū in horalogio ſapiētie li. j. c. iiij. Ego ſū frater tuꝰ. ſponſus tuus paratus miſereri ⁊ tegere peccata tua. ⁊ ꝓijcere ea ī ꝓ fundum maris. ⁊ ſic remittere qͣli nūqͣꝫ fuiſſent Ideo etiā dicit dn̄s Mat. xj. Diſcite a me qꝛ mitis ſum ⁊ humilis corde. Etiā magis ꝓfecit in auginēto gr̄aꝝ. ſicut d̓r Luc̄. ij. Ieſus auteꝫ ꝓficiebat ſapīa ⁊ gr̄a aput deū ⁊ homīes. Ip̄e etiaꝫ factus ē patientior. ad oēm laborē ꝓ nob̓ ſuſtinendū. ẜm illud ad Phil̓. ij. Et factus eſt ꝓ nobis obediens vſqꝫ ad mortē. mortē auteꝫ crucis. Quinto circūcidi voluit ꝓpter noſtrā ſaluationē. videmꝰ enī ꝙ medici cauteriāt vnū membrū vt totū corpus ſaluet̉. Sic xp̄s qͥ fuit medicus male habentibꝰ. Matth̓. ix. voluit portare cauteriū circūciſionis vt ſic totuꝫ cor us myſticū ſaluaret̉. Ideo dic̄ apl̓s ad Col̓. ij. Circūciſi eſtis circūciſione non manu facta ī expoliatione carnis. ſed circūciſione xp̄i. Sed E diceres. qͣre circūciſus eſt xp̄s octauo die. Ra tio huiꝰ pōt patere ex p̄dictis. qꝛ tale tēpꝰ fuit imū circūciſioni. Dicūt tn̄ doctores ꝙ hͦ iebat vt daret̉ intelligi vt in octaua reſurrecti iis ab oī peccato ⁊ miſeria boni circūciderēt̉ Scd̓m hūc intellectū hic ꝑ octo dies deſignāt̉ octo etates. Quaꝝ pͥma fuit ab adam vſqꝫ ad nōe Secūda a noe vſqꝫ ad abraam. Tertia ab abraam vſqꝫ ad moyſen. Quarta a moyſe vſ ad duid. Quinta a dauid vſqꝫ ad chriſtum Sexta a xp̄o vſqꝫ ad finem mūdi. Septīa erit vrientiū Octaua reſurgentiū in qͣ tunc ab oī liſeria p̄ſcindemur qꝛ tūc abſterget deꝰ omnē chrymam ab oculis ſanctoꝝ. Apoc̄. xxj. In hac etate ẜm Augꝭ. erit vita ſalus gl̓ia virtus copia pax honor ⁊ oē bonū. Alio mō h̓ ꝑ octo dies deſignant̉ moralit̓ illa q̄ ꝯcurrūt ad iuſti ficationē peccatoris. Primus dies ē cognitio peccati qn̄ enī peccat hō: multa incurrit. qꝛ in teriꝰ obtenebrat̉ ẜm Augꝭ. dicētē. Peccatū ē nebra qͣ obſcurat̉ ītellectꝰ ⁊ totꝰ hō interior obtenebrat̉. Peccatū ſpoliat oībus gratuitis donis qd̓ fit ꝑ demones. Qd̓ figuratū eſt Eſa. ꝑ caldeos ⁊ finaliter priuat regno celeſti Paral̓. xxvj. vbi legit̉ ꝙ Oſias qͥ erat lepro us dormiuit cū patribꝰ ſuis ⁊ ſepelierūt eū in ro regaliū ſepulcroꝝ. ⁊ nō in ſepulcris regū nificabat̉ vt ait lyra. Ꝙ moriēs in pec ſto ſaltē mortali qd̓ eſt ſpūalis lepra. non reci tur in qͥete beatoꝝ qui cum xp̄o regnāt ī eter 1. Et hͦ ncc̄e ē ante omnia cognoſcere ⁊ illa cognitio d̓r pͥmꝰ dies. Scd̓s dies debet eē pec cati ꝯtritio. q̄ debet ſeqͥ cognitionē peccatorū. Qn̄ enī hō cognoſcit pctī vilitatē ⁊ damnū qd̓ infert tūc ſuꝑ illo ꝯterit̉ q̄ cōtritio multū valet apud deū. vt habet̉ de pe. di. j. c. mēſurā. Nō enī apud deū tm̄ valet menſura tꝑis. qͣꝫtū con tritionis et doloris. Ideo dixit rex Ezechias Eſa. xxxviij. Recogitabo tibi oēs ānos meos in amaritudine aīe mee. Tertiꝰ dies eſt ꝓpoſi tum malū deſerendi. ⁊ bonū faciēdi. Iuxta il lud Eſa.j. Quieſcite ꝑuerſe agere diſcite bn̄fa cere. Sic fecit filiꝰ ꝓdigus. Luc̄. xv. qͥ ſurgēs a malo ad bonū dixit. Surgam ⁊ ibo ad prem meū ⁊ dicam ei. pater peccaui ī celū ⁊ coraꝫ te. ⁊cͣ. Quartus dies ē pudor de peccato. ⁊ hec ē maxima ꝑs penitentie. teſte Augꝭ. li. de pnīa. ⁊ ponit̉ de pe. di. j. c. quē penitet. Subdit. La borat mens patiēdo erubeſcētiā. ⁊ qm̄ verecū dia magna ē pena. qͥ erubeſcit ꝓ xp̄o dignus ē miſcd̓ia. Et dicit ibideꝫ. Qui ꝑ vos peccaſtis. ꝑ vos erubeſcatis. erubeſcentia enī ꝑtē habet remiſſionis. Quintꝰ dies eſt timor d̓ futuro iu dicio qͥ etiā cōſtringit a peccatis. ẜm illd̓ Ecc̄i. vij. Memorare nouiſſima tua ⁊ ineternū non peccabis. Memēto iudicij creatoris tui. Et hͦ finale iudiciū timuit glorioſus Hiero. qͥ dixit: Siue comedā ſiue bibā ſiue aliud qͥd faciaꝫ. ſꝑ mihi videt̉ illa vox in auribus meis inſonare. Surgite mortui ⁊ venite ad iudiciuꝫ. Sextus dies eſt peccati cōfeſſio q̄ multum placet deo ſi cut teſtat̉ Hugo de ſan. vic. Nihil inquit deo magis placabile qͣꝫ confeſſio in hoīe ſue culpe. Ideo dixit Ezechias rex Eſa. xxxviij. Ego di xi in dimidio dierū meoꝝ ⁊cͣ. psͣ. xxxj. Dixi cō fitebor aduerſuꝫ me ⁊cͣ. Septimus dies ē ſpes venie. hec eſt neceſſaria. qꝛ legit̉ Mat. xxvij Iudas cōfeſſus fuit peccatū dicens: Peccaui tradens ſanguinē iuſtum. ſed hoc non fecit in ſpe venie. ideo non ē miſericordiā conſecutus Octauꝰ dies eſt ſatiſfactio. ⁊ illa tūc fit qn̄ pec cator penamiudicis eccl̓ie aut ſacerdotis arbi trio impoſitā factis ſecutꝰ ē. vt habet̉ d̓ pe. di. j. in. c. ꝑfect. Confirmat̉ hͦ idem ⁊ ī hac die hō non ſolū circūcidit̉ a culpa. ſꝫ ab oī pena quaꝫ deberet in purgatorio ſuſtinere. Et ad illd̓ de notandū voluit dn̄s infans die octaua circūci di. Uel aliter. Duo pͥmi dies ſunt dolor de ꝑ petratiōe peccatoꝝ. ⁊ deſideriū emēdādi. Alij duo ꝯfitēdi pctā et mala q̄ fecimꝰ. ⁊ faciēdi bo na q̄ negleximus Alij qͣttuor ſūt oratio. lachry marū effuſio. corꝑis afflictio. elemoſynarū lar gitio. Uel per octo dies poſſunt intelligi octo. q̄ ſi diligent̓ ꝯſiderent̉ oēm volūtatē peccandi a nob̓ circūcidūt. quoꝝ ſeptem Bern̄. enume rat dicēs. Septem ſūt d̓ eſſentia homīs q̄ ſi hō ꝯſiderau̓it ineternū non peccabit. ⁊ enumerat ea ſic. Materia vilis. operatio turpis. exitus I Sermo flebilis. ſtatꝰ inſtabilis. mors triſtabilis. diſſo lutio miſerabilis. ⁊ dānatio deteſtabilis. Et octauū pōt eſſe ꝯſideratio gl̓ie ineffabilis. Vl aliter ⁊ meliꝰ qͦ ad ꝓpoſituꝫ ẜm Nico. de Ly. glo. ſuꝑ v̓ba thematꝭ. Per dies myſtice ann deſignat̉. ẜm illud Ezech̓. iiij. diē ꝓ anno dedi tibi Debet igit̉ infans octo dierū ſpūaliter cir cūcidi. hͦ eſt a turpibꝰ reſtringi ⁊ inhoneſtis. qꝛ tūc incipit habere vſum rōnis. Quia dic̄ Ari. ij. Ethi. Ꝙ nō parū facit ad virtuteꝫ a puericia aſuefieri ad ꝟtutis oꝑa. Hanc doctrinā de cir cūciſione pueroꝝ ſpūali. poteſt quis ẜm placi tum ꝓlongare. Sermo ſecūdus de eodem. Ircūcidet̉ ex vo bis omne maſculinū Gen̄. xvij. Dicūt naturales. A vite ꝓcedūt q̄dam plante infru ctuoſe ⁊ innaturales. et pͥncipaliter a radice vi tis. ⁊ tales plante degeneres ſūt. ⁊ non fructifi cant. ſed vitē onerāt ⁊ fructū impediūt ⁊ retar dant. Nam humorē attrahūt qui debuit trāſi re ad fructū ip̄m nutriēdo. ⁊ augmētādo. Id̓o debent citiꝰ a radice extirpari ⁊ incidi. ne diuti us creſcētes diminuāt fructū. Myſtice. ꝑ vitē adam noſter ⁊ pͥmus parens deſignat̉ que de us plātauit ⁊ ad paradiſū voluptatis in ortuꝫ amenū collocauit. vt botros virtutū ⁊ vinum dilectionis ferret. ẜm hoc qd̓ memorauit legiſ lator moyſes Gen̄. ij. di. Plātauit autē dn̄s de us paradiſū voluptatis a pͥncipio ⁊ poſuit ī eo hominē quē formauerat vt operaret̉.ſ. fructū bonū. Sed a radice huiꝰ vitis ꝓceſſerunt dege neres plāte originaliū peccatoꝝ. q̄ ī omnes po ſteros ſuos ſunt ꝓpagate ⁊ trāſfuſe Dicūt enī ſācti doctores. Licꝫ trāſgreſſio ab Eua īcepit que habuit ſua colloquia cū ſerpente. Gen̄. iij. tamē cauſa originalis peccati ip̄a non fuit ſed adā. qui ſi non peccaſſet. originale in poſteros trāſfuſum nō fuiſſet. ideo dicit apl̓s ad Ro. v. Per vnū hoīem.ſ. adā. peccatū intrauit ī mun dū. Et he plāte originaliū peccatoꝝ īpediebāt fructū bonoꝝ opeꝝ ⁊ retardabant hoīes a re gno celoꝝ qꝛ ꝑ qͥnqꝫ milia annoꝝ ⁊ ducētos ⁊ xxxiiij. annos nullus potuit ītrare in regnū ce loꝝ. Ideo ncc̄e fuit vt tales plāte originalium eradicarent̉ ⁊ circūciderent̉. qꝛ nō fuerūt plā tate a deo. ſꝫ a diabolo. Id̓o dixit xp̄s. Mat. xv. Oīs plātatio quā nō plātauit pater meꝰ ce leſtis eradicabit̉. ⁊ hec eradicatio facta ē ꝑ cir cūciſionē q̄ data fuit ad culpā delendaꝫ. Et qꝛ vir cōmiſit culpam. ideo data fuit circūciſio vi ris ⁊ non feminis. ſic̄ innuūt ꝟba p̄libata. Cir cūcidet̉ ex vobis oē maſculinū. In qͥbꝰ duo tā gunt̉. Primo circūciſionis ncc̄itas. ibi. circūci detur ex vob̓. Scd̓o illiꝰ abilitas. ibi. oē maſcu linū. De pͥmo ſciendum Pe. de creſ. li. v. dicit Quedā ſūt arbores vt pirus vel pomus q̄tra.. hūt infirmitatē quādā quā d̓r cauſare ſerpens ⁊ arefacit oēs ramos qͦs attingit Et cognoſcit̉ in arbore hͦ mō. qꝛ cortex aret ⁊ nigreſcit. Sed hāc infirmitatē volēs repellere. ncc̄e ē vt cultel lo pacuto corticē nigreſcētē ⁊ arentē p̄ſcindat. vt de ea nihil remaneat. ⁊ poſtea fimo cū ceſpi te foramē alligabit. ⁊ ſaluabit̉ arbor. Morali ter. ꝑ arborē gens iudaica recte ſignat̉ q̄ origi nē a radice.ſ. adā traxit. a quo infirmitatē ꝯta gioſam. ſcꝫ peecatū originale habuit. De qua d̓r. xv. q. j. c. qd̓ aūt. Fomes carnis d̓r anīe in firmitas q̄ accidit aīe ex carnis corruptiōe. Et illa infirmitas intm̄ arefecit ramos. hoc eſt fili os iudeorū. vt oēs d̓ regno dei p̄ſcinderēt̉. ẜm illud Gen̄. xvij. Maſculꝰ cuiꝰ p̄pucij caro cir cūciſa non fuerit ꝑibit d̓ populo meo. vt ꝓbat magiſter in. iiij. di. j. Qui ante octauū diē mori ebant̉ anteqͣꝫ fiebat circūciſio. hos omnes con ſtabat perire ſicut ſentit̉ de paruulis ante ba ptiſmū defunctis. Et ꝓbat hoc magiſter ꝑ di ctum venerabilis Bede dicētis. Qui nūc per euāgeliū ſuum terribiliter ⁊ ſalubriter clamat Ioh̓. iij. Niſi qͥs renatꝰ fuerit ex aqͣ ⁊ ſpūſctō non intrabit in regnū dei. Ip̄e dudū clamauit ꝑ legem diuinā aīa cuiꝰ p̄putij caro ⁊cͣ. Idcir co ſumme necceſſariū fuit vt hec infirmitas ori ginalis culpe p̄ſcinderet̉ ī cortice. hͦ ē in extre mitate mēbri. qꝛ in illa ꝑte magis apparuit. te ſte mgr̄o in. iiij. diſ. vbi ſupra di. In carne p̄ pucij iuſſa eſt fieri circūciſio. qꝛ ī remediū origi nalis culpe īſtituta ē quā a parētibꝰ trahimꝰ q̄i ꝑte illa magꝭ dn̄at̉. Et qꝛ in ꝑte illa pͥmꝰ hō pri mo culpā īobediētie ſenſit. decuit vt ibi ſignū obediētie acciꝑet. hec mgr̄. Et hec circūciſio fi ebat cultro nō ferreo aut calibeo. ſꝫ lapideo vt hr̄ Gen̄. xvij. Et hͦ facto infantes ab infirmita te original̓ peccati ſanabāt̉. Sicut ꝓbat Augꝰ ī epl̓a ad valerium ⁊ Iulianū. ⁊ allegat̉ a ma giſtro vbi sͣ dicēs: Ex qͦ inſtituta ē nūc circūci ſio ī ppl̓o dei q̄ erat tūc ſignaculū fidei iuſticie ad purgationē. valebat magnis ⁊ ꝑuulis ori ginalis veteriſqꝫ pctī. ſic̄ baptiſmꝰ ex illo tēꝑe valere īcepit ad īnouationē hoīs ex qͦ ē inſtitu tus. Idē dic̄ Beda. ſuꝑ euā. Idem ſalutifere curatiōis auxiliū circūciſio ī lege ꝯtra origina lis pctī vulnꝰ agebat. qd̓ baptiſmꝰ agere reue lāte tꝑe gr̄e ꝯſueuit. excepto ꝙ ianua regni ce leſtꝭ nodū intrare poterāt. Tn in ſinu abrae pꝰ mortē btā reqͥe cōſolati ſuꝑne pacis ingreſſum ſpe felici expectabāt. Sꝫ diceres. Quare circū ciſio fuit nccͣia. d̓r ad ſalutē ⁊ abſqꝫ ea tūc nullꝰ ſaluabat̉. ſic̄ nūc ſine baptiſmo. Quid tūc d̓ v ris qͥ fuerūt an̄ circūciſionē. qd̓ remediū illi cō tra pctm̄ habuerūt. Ad hoc rn̄det magiſter in iiij. di. j. Quāuis qͥdam dicūt ſacrificiū ⁊ obſa tiones eis valuiſſe ad remiſſioneꝫ pctōꝝ meliA B LLV ē tū dicere ꝙ an̄ circūciſionē ſalui fuerūt ꝑuuli in fide ꝑentū. ꝑentes ꝟo ꝑ ꝟtutē ſacrificū Idē renet Gregꝰ. iij. li. mo. di. Qd̓ aqͣ baptiſmi cir canos agit. h̓ egit apud veteres vel ꝓ ꝑuulis ſola fides. vel ꝓ maioribꝰ ꝟtus ſacrificij. Et di cit mgr̄ vbi sͣ. Ꝙ mulieres ꝑ fidē bonāqꝫ oꝑati onē vel ſuā ſi adulte erāt vel parētū ſi ꝑuule. ⁊ ē ſic ptꝫ ꝙ circumciſio fuit nccͣia. Pro doctrina morali enotādū. ꝙ xp̄s voluit realit̓ circūcidi vt nos ſpūaliter circūcideremur qm̄ circūciſio ne cordis delectat̉. Ideo ſi volumꝰ ſaluari ne ceſſe eſt nob̓ oīa pct̄a excidere ⁊ extirpare. Pri mo enī circūcide̓ debemꝰ ocl̓os nr̄os ſi ſint tene bris vitioꝝ obfuſcati. Recte ſicut faciūt irūdi nes de qͥbꝰ refert Ari. li. vj. aīaliū. ⁊ Macrob̓. Si qͥs excecauerit oculos irūdinū pn̄t eoꝝ ocu li renaſci: q̄rit enī mater herbam q̄ d̓r celidonia cuiꝰ ꝟtute oculos linit pueroꝝ. ⁊ ſic eoꝝ pͥſtine reſtituūt̉ ſanitati. Sic nos ꝑ inuidiā vel irā ſu ius excicati ꝙ bonū q̄rere vel videre non poſ uinꝰ ꝓximoꝝ. ẜm psͣ. lvij. Suꝑcecidit ignis ⁊ nō viderūt ſolē. Circūcide̓ debemꝰ hāc cecita ēꝑ herbā celidoniā.i. pnīaꝫ. Que ẜm Augꝭ. ī li. de pnīa. lāguores curat. gr̄am cōſeruat. ⁊ ce cis viſū reparat. Etiā ſi oculi nr̄i ſūt ꝓni ad vi dendū illicita.ſ. feminaꝝ formas. īcircūciſi ſūt ẜm Gregꝭ. Debemus gͦ circūcidere eos ⁊ refre nare. ẜm illd̓ Prou̓. iiij. Oculi tui recta videāt ⁊ palpebre tue p̄cedāt greſſus tuos Glo i. oꝑa tua. Quia dicit. b. Augꝰ de fide xp̄iana Et po nit̉. xxxij. q. v. c. Nec ſolo. Nō inqͥt dicatꝭ vos hr̄e aīos pudicos ſi habetꝭ oculos impudicos rimpudicꝰ oculꝰ impudici cordis eſt nuncius Scd̓o circūcidere debemꝰ aures ab adulatiōi bus vel detractiōibꝰ audiēdis. Recte ſic̄ faci unt ſerpētes. de qͥbꝰ dicūt naturales. Qn̄ audi unt incātatores ꝟba bona ꝓferētes. aut eos ſe ꝯiurātes vnā aurē ī terrā inclināt. aliaꝫ cauda tegūt ne vlteriꝰ ꝟba eoꝝ audiāt. Sic ⁊ nos fa cere oꝑtet qn̄ audimꝰ adulationes ⁊ laudatio nes. declinemꝰ aurē vnā ad terraꝫ audiēdo qͥd dicit dn̄s Gen̄. iij. Terra es ⁊ ī terrā reuerterꝭ vel illd̓ Eſa. iij. Ppl̓e meꝰ qͥ te btm̄ dicūt ip̄i te decipiūt. ⁊ ſic adulatiōes nō curemꝰ. Si audi ſus detractiōes tegamꝰ cauda alterā aurē co ſtado d̓ diuina iuſticia quā exercebit in finali dicio. qꝛ ibi p̄miabunt̉ qͥ aures ſuas a detra ionibꝰ circūciderūt. ẜm illd̓ Eſa. xxxiij. Qui bturat aures ſuas ne audiat ſanguinē.i. pec atū detractiōis ī excelſis habitabit Etiā circū ſere debemꝰ aures a ſurda obturatiōe qͥbus q nolūt audire ꝟitatē. nec p̄ceptꝭ eccl̓ie obe pire. Sil̓es ſūt iudeis qͥ aures ſuas obturaue rūt nolentes audire ſtephanū. Act̉. vij. qͥbꝰ di Oura ceruice ⁊ īcircūciſi auribꝰ qͣꝫdiu ſpūi ſancto reſtititis. Sꝫ cū qͦ debemꝰ aures circūci pere. audire volētes ꝟitatē Certe cū illo dicto ſapiētꝭ Prou̓. xxj. Qui obturat aures ſuas ad clamore paupeꝝ.ſ. p̄dicātiū. clamabit. ⁊ ip̄e n̄ exaudiet̉. Refert Iacobus d̓ vitriano. ꝙ fuit qͥdā laicꝰ qͥ nō potuit audire ꝟbum dei(ſic̄ ad hūc heu multi īueniūt̉) Hic cū obiſſet venerūt p̄ſb̓ri ⁊ ſcholares vt vigilias decantarēt. ⁊ ꝓ il lo clamarēt dep̄cātes. Chriſtus ī imagine ſua ſoluit brachia ⁊ aures ſuas obturauit ad p̄ces orātiū. ⁊ ſic nō cōpletꝭ vigilijs receſſerūt. Ter tio circūcidere oꝑtet nos os ⁊ linguā a menda cijs vt vera ⁊ recta loqͣmur. ſi pͥus erat curuuꝫ ad ꝟba inania ⁊ detractatoria eloquēduꝫ. Re cte ſic̄ fac̄ aqͥla de qͣ refert Pli. ī ſpe. na. cum ſe nuerit incuruat̉ eiꝰ roſtrū. vt nō poſſit ſumere cibū Sꝫ ꝯtra hͦ īcōmodū īuenit remediū. qꝛ pe trā ſibi q̄rit ꝯtra quā fortiꝰ roſtrū ſuū ꝑcutit. ⁊ ſiconus roſtri deponit ⁊ cibū capiēs reaſſūptꝭ viribꝰ iuueneſcit. Et nos ita ſi ī peccatꝭ ſenueri mus vt etiā cibū ſine ꝟbis detractorijs non va lemꝰ comedere. ꝯtra illd̓ btī Augꝭ. dictū qd̓ po nit̉. xliiij. di. c. ꝯuiuia. in glo. Quiſqͥs amat di ctis. abſentū rodere vitā. Hāc mēſam indignā nouerit eē ſibi. Iō ꝯtra hͦ incōmodū ncc̄e ē q̄re̓ petrā.i. xp̄m. ⁊ ꝑcutere os ꝯtra ip̄m. legēdo il lud Mat. xij. qͥ dixit. Dico vob̓ ꝙ de oī ꝟbo ocioſo qd̓ locuti fuerīt hoīes d̓ eo reddēt rōneꝫ in die iudicij. Qꝛ ex v̓bis tuis iuſtificaberis. et ex ꝟbis tuis dānaberis. Si gͦ nos hec ꝟba ſal uatoris aduerteremꝰ. fortaſſis os nr̄m ⁊ labia nr̄a circūcideremꝰ. Qui aūt ſūt illi qͥ hn̄t labia īcircūciſa. Un̄dit Origꝭ. omel̓. iij. ſuꝑ Gen̄. di cēs Ego puto ꝙ incircūciſus ſit labijs qͥ nō ceſ ſauit a ſtultiloqo. ſcurrilitate. qͥ bonis derogat qͥ crimīat̉ ꝓximos. qͥ inſtigat lites. qͥ calūnias mouet. qͥ frēs inter ſe diſcordes fac̄. qͥ vana in epta. ſcurritia. impudica. turpia. iniurioſa. ꝓ terua. blaſphemia. ⁊ alia q̄ īdigna ſūt xp̄iano ore ꝓloquit̉. Et ſubdit oſtēdendo qͥ ſūt labijs circūciſi dicens: Si qͥs vero ab his oībꝰ ꝯtinet os ſuū: ⁊ diſponit ẜmōes ſuos ī iudicio. ꝟboſi tatē repͥmit. linguaꝫ tēꝑat. v̓ba moderat. Iſte merito circūciſus labijs d̓r. Qui ꝟo iniqͥtateꝫ excelſo loquūt̉ ⁊ extēdent ī celū linguā ſuā. ſic̄ faciūt heretici. īcircūciſi labijs dicēdi ſūt ⁊ im mūdi. Circūciſus ꝟo ē et mūdus qͥ ſꝑ v̓ba dei loqͥt̉. hec ille. Quarto circumcidere ncc̄e ē cor nr̄m a prauis cupiditatibꝰ. d̓ qͥbꝰ ſūt multi ad hūc ī corde valde īcircūciſi. Qꝛ dic̄ Origꝭ. vbi ſupra. Si qͥs obſcenis deſiderijs ⁊ vanis cupi ditatibꝰ eſtuatꝭ. et qͥ mechat̉ hic incircūciſus ē corde. Qꝛ dicit dn̄s Mat. v. Qui viderit mu lierē ad ꝯcupiſcēdū eā iā mechatꝰ eſt eā ī corde ſuo. Tales fedas cogitationes ⁊ feda et mala deſideria circūcidere debemus a corde per pe nitentiā expellēdo. Recte ſicut facit ciconia d̓ qua refert magiſter. xij. ꝓprie. Qn̄ ſe ſentit īte riꝰ ex ciboꝝ multitudīe grauatā. aquā marinā G Sermo intra os recolligit. quā in interiora ad anū fu dit. ⁊ hac emollit ſibi duriciā. ⁊ mordendo īte ſtina ſuꝑflua ⁊ peccātia eijcit ⁊ expellit. Sic et nos ſi ſentimꝰ cor noſtrū grauatū luxurioſis co gitationibus q̄ vt cōiter ex ſuꝑfluis cibarijs ꝓ ueniūt ⁊ vini potibꝰ. ⁊ ab illis vomitū recipia mus. vt dic̄ Proſꝑ. ⁊ ponit̉ in cano. diſ. xxxv c. luxurioſa. Quare debemꝰ intrare aquā ma rinā penitentie. ⁊ ꝑ eaꝫ expellere ⁊ circūcidere has lubricas cogitatiōes cogitādo qͥd ſcriptū eſt. Mat. v. Beati mūdo corde qm̄ ip̄i deum videbunt. Et ecōtra pn̄t dici infelices īmundo corde qm̄ vita eterna pͥuabunt̉. Quare dicitur Apoc̄. xxij. Nullū inqͥnatum intrabit in eā ſcꝫ vitā eternā ad videndū deū. Quito circūcide re oportet manus ⁊ pedes ẜm mandatum dn̄i Mat. xviij. Si manꝰ tua vel pes tuus ſcādali zat te. abſcinde eam ⁊ ꝓijce abſte. Sed a quo abſcindenda ſūt hec duo. offēdit Origꝭ. ī omel̓ iij. ſuꝑ Gen̄. dicens: Manus qͥdem a rapinis ⁊ furtis ⁊ illicitis tactibꝰ. ⁊ ad ſola oꝑa dei im pendenda. Sed circūcidendi ſunt pedes ne ve loces ſint ad effundendū ſanguinē ⁊ ne intrent in malignātium ꝯuentū. hec ille. Ad ideꝫ dicit ſapiēs Prou̓.j. Fili mi ſi dixerint peccatores ī ſidiemur ſanguini. ne ambules cum eis. pedes enī illoꝝ ad malum currūt. Sexto circūcidere oꝑtet luxuriā illicitaꝫ tā ī matrimonio qͣꝫ extra qd̓ docent aīalia irrationabilia. q̄ ẜm Amb̓. in hexa. non omni tꝑe ad cōitū mouent̉. ſed ſolū tꝑe ſibi deputato. vt in vere. Sic ⁊ ẜm Origꝭ. ſunt qͥdam cōiugati qͥ ſtatutos non ſuꝑgradiū tur terminos a legibꝰ. nec aliā feminā qͣꝫ ꝯiugē legittimā nouerunt. ⁊ cum ea tm̄ gratia ꝓlis ⁊ cauſa. certis ⁊ legitimis tꝑibus agūt. ⁊ iſti cir cūciſi ī p̄putio carnis ſue ſunt dicēdi. Sed ecō tra ẜm eundē doctorē. ſunt nōnulli qͥ in oēm la ſciuiā ꝓrūpunt. ⁊ ꝑ diuerſos ⁊ illicitos paſſim pendūt amplexus. Et in oēm libidinis gurgi tem ferunt̉ infrenes. iſti incircūciſi ſūt ī p̄putio carnis ſue. hec Origꝭ. Et talibꝰ ncc̄e eſt volēti bus ſaluari vt carnem ſuam circūcidāt Qꝛ ẜm Augꝭ. chriſti circumciſio nihil aliud eſt qͣꝫ caſti tas nr̄a. in qͣ deus ī nouiſſimis tꝑibꝰ delectat̉. Tl̓es īcircūciſi audiāt apl̓m. j. Corꝭ. vj. di. No lite errare. qꝛ neqꝫ fornicarij neqꝫ adulteri ne qꝫ molleſ. regnū dei poſſidebūt. Idē ad Heb̓. xiij. Fornicatores ⁊ adulteros iudicabit.i. cō demnabit dn̄s. Cū his cultris aſperis abſcin dat qͥlibet a ſe malam fornicationē ⁊ adulteriū peſſimū ne a dn̄o cōdemnent̉. Septimo circū cidere debemꝰ totū corpꝰ a ſordida peccati pol lutione que multum nos grauat. ẜm illud psͣ. xxxvij. Qm̄ iniqͥtates mee ſuꝑgreſſe ſūt caput meuꝫ. ⁊ ſicut onus graue grauate ſunt ſuꝑ me. ⁊cͣ. Quā grauedine ſi volumꝰ a nobis circūci dere debemus facere exemplo aqͥle. de qua refert Pli. in ſpe. natu. Ꝙ cum in ſenectute ſcni grauedinē in alis ſuis contra qd̓ incōmodū in ſtruit̉ in natura ſua vt fontē aque ſcaturientis q̄rat. deinde aſcēdat quātūcūqꝫ pōt ꝑ aera do nec ex calore aeris ⁊ volatꝰ labore ſtomachus fortiꝰ caleſcat. Et tūc ex calore poris apertis ⁊ pennis relaxatis ſubito deſcēdēs in fontē ruit et depoſitis plumis grauātibus renouat̉. Ita hō peccatis inueteratꝰ qn̄ ſentit grauedinem peccatoꝝ debet q̄rere fontē lathrymaꝝ ⁊ ꝑ de ſideriū aſcēdere ad deū. ⁊ ꝑ orationeꝫ q̄ nubes penetrat ⁊ nō deſcendit donec exaudiat altiſſi mus. ſic̄ d̓r Ecc̄i. xxxv. Et hō ſic charitate ſo lidatus debet ruere in fontē lachrymaꝝ totali ter ſe īmergēdo. ⁊ tūc pōt circūcidi. ⁊ a peccati oībꝰ renouari. Et dicere tūc cū psͣ. cij. Reno uabit̉ vt aqͥle iuuētꝰ mea. Et hͦ patꝫ de maria magdalena q̄ toto corꝑe ⁊ membris peccauit. Ideo more aqͥle q̄ſiuit fontē gr̄e xp̄m ⁊ lachry maꝝ. ⁊ totaliter igne charitatis accēſa miſit ſe in fontē largiſſimū lachrymaꝝ. qͥbus ī toto cor pore fuit renouata. ⁊ ab oībꝰ vitijs circūciſa vt hr̄ Luc̄. vij. Octauo ⁊ vltimo circūcidere nos oꝑtet malas cōſuetudines ⁊ nociuas. quaruꝫ pͥncipalis ē vna que iſtis ſacris diebꝰ ab hoībꝰ vanis exercet̉. qͥ induūt laruas beſtiales in qͥ bus ſe demōſtrat ꝙ ſint beſtijs coeqͣles. Cōtra qͦs inuchit beatꝰ Augꝰ in ẜmone d̓ ritu quarū dam terraꝝ dicēs: In iſtis diebꝰ miſeri hoīes formas aſſumūt monſtruoſas. alij veſtiūt̉ pel libus pecudū. alij mulieꝝ tunicis. alij ſumunt capita beſtiaꝝ. ex qͦ indicant tā habitū habere ſe beluaꝝ qͣꝫ beſtiaꝝ. Nam qͣꝫuis ſimilitudineꝫ diuerſoꝝ aīaliuꝫ expͥmere in ſe volūt. certū eſt tn̄ in his magis cor pecudū eſſe qͣꝫ formam. Et ſubdit Augꝰ. Qui de hac ꝯſuetudine pagano rum aliqͥd obſeruare voluerit. timendū ē ei ne nomē chriſtianū ſibi ꝓdeſſe nō poſſit. Et d̓ his qui talibus laruis auxiliū impēdunt dic̄. Qui etiā ſtultis hoībus ludentibꝰ aliquā hūanitatē impēdūt. peccatis eoꝝ participem ſe eē nō du bitent. magis enī cū illis debēt flere qͣꝫ de illis infelicē riſum relaxare. Et ſubdit vertendo ſti lum ad rectores eccl̓iaꝝ vt ſtudeant corrigere hos errores dicēs: Vobis aūt o fratres nō ſu L ficiat ꝙ hoc malū nō faciatis. ſꝫ vbicūqꝫ videri tis fieri corrigite corripite ⁊ caſtigate. Hucuſ qꝫ ſunt ꝟba Augꝭ. Ideo in oībꝰ eccleſijs vbi ta les ludos laruales exercēt. ſtrictiꝰ argui debe rent vt talis malicia ⁊ paganica poſſet a finib̓ chriſtianoꝝ extirpari cōſuetudo. Sed dicūt ta les laruati. Tamē illa ē antiqua cōſuetudo. na ad multos annos facta fuit a patribus noſtris ⁊ antiquis. quare nūc nos facere nō debemus aut talē ludum cauſa leticie exercere. Ad hͦ di cendum ẜm Augꝭ. Credo ꝙ illa eſt ꝯſuetudo antiqͣ etiā apud paganos qui credebāt ianerū H I XXVI quendā ducē ⁊ eum in his diebus multū vene rabātur. ⁊ ei duas imagines figurabant. vnaꝫ poſt ſe ⁊ aliam ante ſe. In ſignuꝫ ꝙ talis mēſis ianuarius erat terminus anni p̄teriti ⁊ pͥncipi um ſequētis. Ex hoc nunc vt opinor talis pro ceſſit ꝯſuetudo ꝙ homines vani figurāt duas facies: vnā ad currentē. aliam ſimilitudinarie poſt equitantē cuꝫ caballo. Et qͣꝫuis illa mala cōſuetudo ſit ⁊ antiqua ⁊ diu exercitata. tamē nō minꝰ ē peccatū qͣꝫ ꝙ eēt noua imo multoma ius. Quia dicit regl̓a iuris. Diuturnitas non minuit peccatū. ſꝫ plus auget. Cui cōcordat il lud extra de ſimo. li. v. c. Cuꝫ in eccl̓ie corpore Tanto inqͥt grauiora ſunt peccata. quāto diu tius infelicē animā detinent alligata. Ecce mi ſer ꝙ longa cōſuetudo te plus aggrauat qͣꝫ ex cuſat. O ſtulte ⁊ vane mētis homo. qualis ibi apparebis ante diſtrictū iudicē. cum taliter te deformas faciē demonis aſſumēdo. qn̄ enī re quiret iudex te taliter deformatū. Cuius ē hec imago. Mat. xxij. ⁊ Mar. xij. Si tu ſibi non reſpondes. reſpondebūt angeli dicētes: Eius imago ē ceſaris.i. diaboli qui ē rex ⁊ imꝑator ꝑ oēs filios ſuꝑbie ⁊ inobedientie. Iob. xlj. Tūc iudex diffiniet dicēs: Date ceſari qͣ ceſarꝭ ſunt. id ē. tradite eum demonibus in ptāteꝫ. a uno nos cuſtodiat pater. In die epiphanie domini. ſermo pͥmus Ui e qui natus ē rex iudeorū. vidimus enī ſtellam eius Ain oriente. ⁊ venimus adorare eum. Matth̓. ij. Dicit Pli. ī ſpe. natu. Aquila velut regina inter volucres obtinet pͥncipatum. ⁊ inter om nes eſt maxime liberalis. quia p̄dam quam ca pit ſola non comedit. ſed alijs auibus cōmunē exponit. ideo cōtinue ad eam volant̉ aues ⁊ ſe uunt̉. ſperātes ſibi ꝑtē prede impartiri M e. ꝑ aquilam chriſtus intelligitur. ẜm iliud Geut. xxxij. Sicut aquila ꝓuocans ad volan dum pullos ſuos ⁊ ſuꝑ eos volitans. Ita xp̄s expandit manus ſuas ⁊ aſſumpſit eos ſcꝫ pec catores. atqꝫ portauit ī humeris ſuis. Ip̄e enī eſt omnium rex ⁊ dominus. Et quāuis vt par ulus in cunis iacebat. tn̄ vt rex potēs in celo imꝑabat. Iō dicit beatus Augꝰ. in ẜmone ho dierno. Iſte rex qui portatur vt paruulꝰ ado rfat vt deꝰ. Paruus in preſepio. īmēſus in ce lis. vilis ī panis. precioſꝰ in ſtellis. Iſte rex eſt u liberalis. Quod oſtendit ſtatī in ſua na litate in qua per totum mundū meliflui facti int̓ celi. In qua fons olei largiter rome vſqꝫ ī lyberim ꝓfluxit. In qua ⁊ vinee engaddi flo ruerunt ⁊ balſamū habūdanter fuderūt. Ecce uata liberalitas huius regis chriſti. Ip̄e nā ſꝫ predaꝫ humanitatis qua rapuit. nobis libe llter impendit. vt patuit in eius circūciſione In qua partem carnis huius humanitatis cir cūcidi voluit. nobiſqꝫ ſubſidiū dedit. De qua aiūt quidam. ꝙ angelus eam pͥmo regi Raro lo p̄ſentauit qui eaꝫ aquiſgranū in eccleſia ſan cte marie honorifice collocauit. Nunc auteꝫ di citur eſſe rome in eccleſia que dicit̉ ſancta ſan ctorum. Ideo ꝓpter ſuam largitateꝫ multi ad ipſum cōfluxerunt paſtores. Luc̄. ij. Qui loq̄ bantur ad inuicē. Trāſeamꝰ vſqꝫ bethleem. et videamus hoc verbum ⁊cͣ. Idem patet de tri hus regibus qui hodie cum magno comitatu venerunt de partibus oriētis adorare chriſtū Sicut hoc p̄dixerat psͣ. lxxxv. Veniāt ad te qͥ detrahebant tibi. ⁊ adorabunt coram te veſti gia pedum tuorum. Et hoc patet in verbis ꝓ poſitis. cum veniētes interrogauerūt: Ubi eſt qui natus eſt rex iudeorū. In quibus tria p̄ci pue deſcribunt̉. Primo gentium ad fidem tra ctio. Ubi ē qui natus eſt. Secundo chriſti ꝓui da cognitio. ibi. vidimus. Tertio bone volun tatis oblatio. ibi. et venimus adorare euꝫ. De primo eſt notādū. ẜm naturales ſol mirabiles effectus habet. Nam illud quod ſibi eſt ꝓpin quum reijcit a ſe vt pluuiam. grādineꝫ. niuem ⁊ pruinam. quod auteꝫ ſibi eſt remotum ad ſe trahit. Sicut videmus ꝙ calore ſuo trahit fu mos ⁊ vapores. quos cōdenſat in pluuias et ī nubes. Ita chriſtꝰ ſol iuſticie repellit a ſe mul totiens ꝓximos. ſcꝫ iuſtos. in hoc ꝙ eoruꝫ de meritis exigentibus eis gratiā ſuam abſtrahit Et peccatores qui lōge ſunt a deo in regiōe diſ ſimilitudinis: ad ſe per gratiā ſuam trahit Qd̓ hoc ve rum ſit. intueamur ſcripturaꝫ. Legitur enim. j. Regꝭ. ix. Ꝙ Saul ī adoleſcētia fuit bo nus. quia non erat vir de filijs iſrael melior eo erat enim bonus ⁊ electus. Poſtea autē pecca tis ſuis exigētibus xp̄s ſibi gr̄aꝫ ſuam abſtulit ⁊ ip̄m reiecit a regno. ⁊ fortaſſis nūc a regno ce loꝝ qꝛ d̓r. j. Paral̓. x. Ꝙ mortuꝰ ē ꝓpt̓ iniquita tes ſuas. Sꝫ Manaſſes qͥ ī adoleſcentia fuit malus. purpurādo plateas hieruſalē ſanguīe martyrū. vt habetur. iiij. Regꝭ. xxj. Fuit attra ctus per gratiam in ſenectute. ⁊ ſaluatus eſt. ij Paral̓. xxxiij. Et de paulo Act̉. ix. Et hoc fac̄ dominꝰ vt dicit Chryẜ. ſuper Matth̓. vt ho mines ſibi mutuo cōpatiāt̉. boni malos nō re ijciendo. quia qui hodie ſtat in gratia. videat ne cras cadat in culpam. et qui hodie malus ē. cras poteſt fieri bonus domino largiēte. Sic etiam ad ꝓpoſituꝫ chriſtus nouus ſol nouiter ortus abiecit a ſe iudeos litteratos in ſcpͥtiurꝭ ꝓphetaruꝫ qui ad eum venire noluerūt qͣꝫuis apud eos natus eſſet. Sed gētiles ad ſe miſeri corditer traxit. ſicut hodiernos tres reges. de quibus Chry. ſuper Matth̓. Vocat hos ma gos pͥmitias gentiū dum illumīati ſūt. iudeis prū excecatis. Magi venerūt ad iudiciū iudeo C B Sermo illorū ꝓphetantes fidem futuram ⁊ iſtoꝝ dam nantes incredulitatem. O beati magi qͥ ex om nibus gentibꝰ pͥmicie fidelium meruerūt fieri. Iſti enī magi future eccleſie formā portabant. Et ſubdit. Sicut illi regem non videntes. cre dentes q̄rebāt. ſic ⁊ nos qui ſumꝰ ex gentibus dominū quē nunqͣꝫ vidimus. credentes quoti die queramꝰ. et confiteamur eius poteſtatem. hec Chryẜ. Sꝫ diceres. Per qͥd ſol iuſticie at traxit magos ad cognitionē veritatis Ad hoc dicunt doctores ⁊ euāgeliū ꝙ ꝑ ſtellā. ſicut ho die canit̉. Hodie ſtella magos duxit ad p̄ſepi um. Et de hac ſtella ꝓphetauerat eis Baalaꝫ ꝓpheta. Nume. xxiiij. Oriet̉ ſtella ex iacob et exurget ꝟga ex iſrael ⁊ dominabit̉ cunctis gē tibꝰ Audita nāqꝫ ꝓphetia hac. vt refert Chry. in originali ſuo ſuꝑ Matth̓. ij. et Uincentiꝰ in ſpeculo hiſto. lib̓. vij. ſtatim elegerunt de ſeip ſis duodecim ſecretoruꝫ inſpectores quos ſu per montem victorialem ſtatuerūt. vt tempus ſtelle expectarēt. Etſi vnus ex illis moriebat̉. filius eius aut aliquis ꝓpinquoꝝ conſtitueba tur in locū ip̄ius. Hi ergo per ſingulos annos poſt menſeꝫ. montē aſcendebant. ⁊ tribꝰ diebꝰ ibidem morātes deū orabant. vt eis illā ſtellaꝫ quam Baalam p̄dixerat demonſtraret. Qua dam igitur vice. ſcꝫ in die natalis domini dum ibidem expectarent. viderūt ſtellam ſuꝑ mon tem q̄ habebat formam pulcherrimi viri. ī cuiꝰ capite crux ſplendebat q̄ magos allocuta ē di cens: Ite velociꝰ in terram iuda: ⁊ ibidē regeꝫ quē queritis natū inuenietis. Qd̓ illi audiētes venire cōtinuo ceperūt: qͥlibet de ſua regione. ⁊ vnūquēqꝫ regem ſtella p̄cedebat. Ip̄i enī in nocte non quieſcebant. ⁊ nec ip̄i nec animalia comedebāt aut bibebāt Et tredecima die a na tiuitate dn̄i orto ſole ad hieruſalē ꝑuenerunt. Qd̓ aduertens Remigiꝰ ſuper Matth̓. dicit Hoc ſtudio magoꝝ cōdemnat̉ pigricia iudeo rū. nam illi vni ꝓphete crediderūt. iſti pluribꝰ credere noluerūt. Illi q̄runt regem alienū. iſti nō q̄rūt ꝓpriū Illi venerūt a lōginquo. iſti mā ſerūt in vicino. Sed diceres. quomodo in tam ꝑuo tēpore. ſcꝫ in tredecim diebꝰ ꝑ tātū terraꝝ ſpaciū venire potuerūt. Ad hoc dicit̉ breuiter ẜm Remigꝭ. Ꝙ puer ad quem ꝓperabāt eos ī tam breui ſpacio perducere potuit. recte ſicut abachuc ab angelo ꝑ cētū dietas in babylonē in lacū leonū in momēto ad danielē ꝓphetaꝫ ē ꝑductus Dan̄. iiij. Hiero. autem dicit ꝙ magi ꝑ dromedarios equitaſſent. Eſa. lx. Operient te dromedarij madian ⁊ effa ꝓuinciaꝝ. Et dro medarij ẜm Ariſto. de animalibꝰ ſunt velociſ ſimi curſus. tū ꝓpter amplū paſſum. qꝛ latiſſi mū habēt paſſum. tū ꝓpter intenſam calidita tem. qꝛ calidiſſimū animal ex natura ē. qͥ calor cōſumit pinguedinē. ne in curſu impediat̉ Et dicit Iſi. li. xij. Centū miliaria ⁊ vltra currūti vno die. ⁊ vt legit̉ in li. horū triū regū. Cuꝫ qͥli bet ſuo itinere duo miliaria ab hierl̓m veniſſet nebuie denſe terrā operuerūt. vt impleret̉ illd̓ Eſa. ix. Ecce tenebre operiēt terrā ⁊ caligo po pulos. Et in his tenebris ſtellam amiſerunt. Melchior auteꝫ rex arabie pͥmus iuxta hieru ſalē venit. ⁊ circa montē caluarie ꝯſedit. ⁊ cum ibi paululū reſediſſet. vēit Balthaſar rex ſaba via ſpeciali. ⁊ circa mōtē oliueti reſedit. vbi cū parū pauſaſſent. paulatim nebula abceſſit Sꝫ ſtella eis nondū apparuit. Uidentes autem ſe ꝓpe ciuitatē vnuſqͥſqꝫ viam arripuit. ſed cum veniſſent ad triuiū. Caſpar rex tharſis ſuꝑue nit. ⁊ ſic cū ex inopinato ꝯueniſſent(licet ſe an tea nō nouiſſent) in oſcula tamē ⁊ amplexꝰ ru entes ſe inuicē cognouerunt. Et qͥlibet idioma alterius intellexit. Ablata igit̉ taliter caligine orto iā ſole ciuitatē intrauerūt. Et ad herodeꝫ intrātes dixerūt. Ubi eſt qͥ natꝰ eſt rex iudeoꝝ Suꝑ quo dicit Chry. Nunqͥd neſciebatis ꝙ ī hieruſalē regnabat herodes? nunqͥd nō intelli gebatis iuſticiā legis ꝙ qͥcunqꝫ rege viuēte. al terū regem ꝓnunciat ⁊ adorat qͣſi miniſter ty ranni. punit̉ ſanguine. Sed dū cōſiderabatis futurū. non timebatis regem p̄ſenteꝫ. Nunqͥd non habebant p̄ oculis ſuis ꝑiculum mortis qͥ talem rem illatā vſurpabant. Sꝫ non curabāt d̓ ſanguine. Si enī curaſſent de morte nūqͣꝫ ad hoc auſi venire fuiſſent. Adhuc non viderant xp̄m ⁊ iam parati erant pati ꝓ eo. O beati ma gi qͥ ante conſpectuꝫ crudeliſſimi regis anteqͣꝫ xp̄m cognoſcerēt xp̄i facti ſūt ꝯfeſſores. hec il ie. Hec fuit cauſa quare herodes audita hmōi īterrogatione d̓ nouo rege nato. doloſe ⁊ clam vocauit magos. vt chriſtū ꝓderent dū inueni rent. qꝛ terrore eos vincere nullatenꝰ potuiſſet ſicut teſtat̉ Chryẜ. ſuper Matth̓. dicens: Ui dens herodes magnā deuotionē magoꝝ circa xp̄m qͥ non poterat eos blādimētis flectere nec terre̓ nec minis corrūꝑe vt cōſentirēt ei ī īterfe ctiōe futuri regis. Ideo illos deciꝑe cogitauit Nec enī poterat fieri vt blandimētis ſeducti ꝓ derent ill̓um ꝓpter quem labores tanti itineri ſuſceperunt. Neqꝫ expaueſcere poterāt alique vt traderent illum qͥ non aſpexerant herodem nec ceſarē. Sed in medio regionis illoꝝ ingreſ ſi ſūt regem aliuꝫ nūciantes. neqꝫ aliqͥd ampliꝰ poterant deſiderare. niſi xp̄m cui illi de ta lon ginqua ꝓuincia. tam p̄cioſa munera offerebat Ideo non interrogabāt. vbi eſt imꝑator roma norū. ſed vbi eſt qͥ natus eſt rex iudeoꝝ. hͦ qͣꝫtū ad pͥmum. Ꝙtum ad ſcd̓m dicunt naturales. ꝙ ſol ad manifeſtationē ſui ortus hꝫ vnū ſigni ſtellā matutinā. q̄ cū ſuꝑ noſtrū emiſperiū orit ſeu apparet. tūc in ꝓximo ſigno eſt ortus ſolis Ita ortꝰ veri ſolis xp̄i oſtenſus eſt ꝑ ſtellam q D E 5 pͥ XXVII magis in oriēte apparuit fulgide radians. De qua dicit Fulgentiꝰ in ſermo. hodi. Hec ſtella dn̄ice incarnationis fuit nūcia. Sꝫ nunqͣꝫ pͥus apparuit. qꝛ eam tunc puer iſte creauit. ⁊ ip̄is magis ad ſe venientibus preuiam deputauit. Iſte puer qͥdem in p̄ſepio ꝑuulus collocat̉. ſꝫ magnꝰ in celo mirabilia oꝑat̉. ꝑmittit ſe in ter ra manibꝰ portari. ſꝫ p̄cepit ſibi celeſtia famu lari. Cui alludit Augꝰ ī ẜmo. hodi. Ip̄e nouā ſtellaꝫ declarauit natꝰ. qͥ antiquū ſolē obſcura uit occiſus Illa luce inchoata ē fides gentiū. il lis in tenebris accuſata ē ꝑfidia iudeoꝝ. Quid erat ſtella celi niſi viuifica lingua celi q̄ narrat jam dei q̄ inuſitatuꝫ ꝟginis partū inuſitato h fulgore clamaret Et ē ſciendū ꝙ iſti tres reges multiplicē ſtellā viderunt. Primo materialē. ⁊ hanc viderūt in oriēte. q̄ ab alijs in tribꝰ diffe Irebat. Primo ī ſitu. Alie enī ſtelle in firmamen to ponunt̉. Iſta aūt in medio aeris ꝓxima ter re dependebat. ẜm Fulgētiū in ẜmone. ī ſignū y ille eſſet natus qͥ foret mediator inter deuꝫ ⁊ hoīem. Illa ſtella nō fuit ſita in celo. qꝛ xp̄s nō fuit natus ꝓ angelis naturā angelicā aſſumen do. ẜm illud apl̓i Heb̓. ij. Nuſqͣꝫ angelos ap prehēdit. ſꝫ ſemen abrae. Nec fuit ſimpliciter ī ra. qꝛ non accepit culpā. ſꝫ innocentiā qͥ pecca tum nō fecit. nec eſt inuētus dolus in ore eiꝰ.j. det̓. ij. Iſta ſtella nō fuit totaliter ſuꝑ terram ſed terre vicina. in ſignū ꝙ xp̄s accepit noſtrā penalitatē ⁊ miſeriā. ẜm illd̓ ad Phil̓. ij. Exin aniuit ſemetip̄m. Scd̓o differebat ab alijs ī lu ce. qꝛ ceterꝭ erat lucidior. qͣꝫuis enī ẜm natura es alie ſtelle in die ſplendeāt ſic̄ in nocte. tamē lēdor talis ꝑcipi nō pōt. ꝓpter maius lumē ſolis obſcurās. imo ī meridie ſicut ī nocte luci de apparēt. Sꝫ ſplēdorē huiꝰ ſtelle nō poterat plēdor ſolis obfuſcare. imo in meridie lucidi ſima apparebat. Et in hͦ myſtice ſignabatur ꝙ qn̄ erat tm̄ vna lux diuinitatꝭ tāqͣꝫ lux ſolis ūdū illuminat. iluxta illud Ioh̓.j. Erat lux vera qͥ illumīat oēm hoīem. Que hodie ſe mū omanifeſtauit. ſicut p̄dixerat Malach̓. vltꝭ. obis timētibꝰ nomē meum oriet̉ ſol iuſticie. hodie ꝓdijt alia lux hūanitatꝭ in xp̄o tāqͣꝫ lux le. ẜm illd̓ Apoc̄. xxij. Ego ſū radix ⁊ gen id ſtella matutina ſplēdida. Et hec ꝯiūcta luci ſolis. qꝛ natura hūaua aſſūpta ē a natura a. et factū eſt vnuꝫ lumē. Tertio differe motu ab alijs. Alie enī ſtelle mouent̉ ab te in occidentē ecōtra in orientē redeūdo a aūt ab oriēte in meridiē. Alie ſtelle mouen motu naturali ⁊ ꝓprio ſic a deo creꝯigꝭ illa iotu īnat̉ ali ⁊ violento. in ſignū ꝙ deꝰ ō uplici motu agit.ſ. miſerationis. et mo uitionis. qͥ eſt ſibi īnaturalis ⁊ violētꝰ. s ⁊ coactus punit peccatores. Iuxta illuo eſa.j. Heu ꝯſolabor ſuꝑ hoſtibꝰ meis ⁊ vino cabor d̓ inimicis meis. Ideo dic̄ Hiero. Chri ſtus deꝰ inuitꝰ ⁊ cū magno dolore cōpellit̉ pec catores ꝯdemnare. Scd̓s ē motus miſeratiōis ⁊ eſt motꝰ ꝓprius ⁊ naturalis. Iuxta Gregꝭ. ī col̓. Deꝰ cui ꝓpriū ē miſereri ſemꝑ ⁊ ꝑcere Cui alludit q̄dā glo. ſuꝑ Ioh̓. ij Dn̄s deꝰ eſt miſeri cors. ex natura ꝑatꝰ eſt vt ſaluet ꝑ clemētiā qͦs ſaluare nō pōt ꝑ iuſticiā. Ante incarnationem mouebat̉ deus motu violento.ſ. ꝑ iuſticiā qꝛ exercere ſuam iuſticiā magis qͣꝫ miſericordiaꝫ videbat̉ vt ptꝫ ex hoc ꝙ ſtatim peccātes puni uit. hoīeꝫ ſtatim de ꝑadiſo eijciendo ꝓ vno in obedientie peccato. Gen̄. iij. Luciferū clariſſi mū angeluꝫ de celo in infernū trudendo. Eſa. xiiij. Pro peecato coree. xxxiij. milia hoīuꝫ ꝑ moyſen occidendo. vt habetur Exodi.xxxij. Et intāto puniuit genꝰ humanū ꝓ pctō ade ꝙ nulli pateret ītroitꝰ regni celorū ꝑ multa milia annoꝝ. Sꝫ poſt incarnationē cepit moueri mo tu naturali. ſcꝫ miſcd̓ie. Sicut ptꝫ in multꝭ pec catoribus In Mattheo Mat. ix. In maria magda. Luc̄. vij. In zacheo Luc̄. xix. In pe troMat. xxvij. In paulo Act̉. ix. Scd̓a ſtella fuit ſpūalis q̄ eſt fides. ⁊ hāc viderūt in corde. niſi enī hec ſtella in cordibꝰ eoꝝ pͥmitꝰ radiaſſet nequaqͣꝫ ad viſionē pͥme ſtelle ꝑueniſſent Id̓o dicit Chryẜ. ſuꝑ Mat. Inuenta ē in magis fi des acutior qͣꝫ aſpectꝰ. viderūt hūilia ⁊ intelle xerūt altiſſima. deū magnū in homīe ꝑuo. Ha buerūt etiā fidē de eiꝰ hūanitate. cuꝫ dixerunt vbi eſt qͥ natus ē. Habuerūt fidem de eiꝰ regali dignitate. qn̄ dicebāt. rex iudeoꝝ Habuerūt fi dem de eius diuinitate. ibi. et venimꝰ adorare eum. Tertia ſtella fuit rōnalis. q̄ fuit beata vir go maria quā viderūt in diuerſorio. hec ē ſtel la matutina ẜm Nico. de ly. in glo. morali ſuꝑ Mat. et q̄ apparet qͦtidie famulantibꝰ ⁊ ducit ꝑ huiꝰ mūdi mare turbulentū ad portū ſalutis eterne ⁊ ad aſpectū filij ſui. Quarta ſtella fuit ſuꝑſubſtātialis. ⁊ hec fuit xp̄s quē viderūt in p̄ſepio. vel veriꝰ ī ſinu materno. ⁊ hͦ qͦ ad ſcd̓ꝫ. Ꝙͣtū ad tertiū notādū. qn̄ magni reges ſe viſi tant ad faciendū amicicias nō veniūt ſine mu neribꝰ. ſicut legit̉. ij. Paral̓. ix. Ꝙ reges terra rū deſiderabāt videre faciē ſalomonis. ⁊ ſecuꝫ amicicias ꝯtrahere. ideo nō venerūt vacui. ſꝫ munera p̄cioſa. vaſa argentea. veſtes. arma. ⁊ aromata nimis detulerūt. Myſtice. reges ori entales Caſpar Balthaſar ⁊ Melchior volē tes ꝯtrahe̓ amicicias cuꝫ rege celeſti xp̄o noui ter nato. noluerūt venire vacui. Naꝫ legerunt illud Exo. xxiij. Non apparebis ante ꝯſpectū meū vacuꝰ. ſed portauerūt ei tria munera p̄cio ſa mirrhā aurū ⁊ thus. ẜm ꝙ p̄dixerat psͣ. lxxj Reges tharſis ⁊ inſule munera offerēt. reges arabū ⁊ ſaba dona adducēt. ⁊ nō ſolū munera obtulerūt. ſed ip̄m deuote adorauerūt. Qd̓ et F 2 I L Sermo miratur Bern̄. dicens: Quid facitis o magi: qͥd facitis: lactentē puerū adoratis in tugurio vili in vilibus pānis inuolutū. Ergo ne deꝰ eſt iſte. quid facitis. ꝙ auruꝫ offertis. ergo rex eſt iſte. ⁊ vbi aula regia. vbi thronus. vbi curie re galis frequētia Nūquid aula eſt ſtabulū. thro nus p̄ſepium. curie frequētia Ioſeph ⁊ Ma ria. Sed iſti inſipiētes facti ſunt. vt fiant ſapiē tes. De hoc etiaꝫ mirat̉ beatꝰ Augꝰ in ẜmone huiꝰ feſtiuitatis dicēſ: O ſtupēda infantia cui aſtra ſubdunt̉. cuius ē ille magnitudinis ⁊ ſu perne gl̓ie. ad cuius pannos ⁊ angeli excubāt ⁊ fidera obſecūdant. Reges trepidant ⁊ ſecta tores ſapiētie geniculāt. O bt̄m tuguriū. O ſe des dei ſecūda poſt celū. vbi nō lucerna lucet ſed ſtella. O celeſte palaciū in quo habitat nō rex gēmatus ſed deus incorporatus. cui erant ꝓmollibus thoris dura p̄ſepia ꝓ laquearibꝰ aureis fuliginia culminis tecta. ſed ſideris ob ſequio decorata. Quis ē iſte talis ⁊ tantus: o mūdi natura cōfer mecū. quis eſt iſte cui exhi bes obſequiū ⁊ nō habet tectum. ſtupeo cū vi deo pānos ⁊ intueor celum. eſtuo cū aſpicio in p̄ſepio mendicuꝫ ⁊ ſupra aſtra preclarum. hec Augꝰ. Reges igitur illi. adorato dn̄o ẜm glo. moniti ſūt a deo ne redirent ad herodeꝫ. ſꝫ per aliam viam reuerſi ſūt in regionē ſuaꝫ. in qͣ ẜm Chryẜ. manſerūt colētes ⁊ magnificātes deū chriſtū Et p̄dicauerūt omnes oīa in gēte ſua ⁊ multos erudierūt. Deniqꝫ cum poſt reſurrecti onem dn̄i thomas veniſſet in ꝓuinciā illaꝫ ad iuncti ſūt ei illi ⁊ baptizati ſūt. Facti ſunt ei ad iutores p̄dicationis ip̄ius. Hoꝝ corꝑa medio lani in eccl̓ia q̄ nunc ē fratrum p̄dicatoꝝ qͥeſce bant. ſed nūc colonie quieſcūt. Nam pͥmo eoꝝ corꝑa ꝑ helenā cōſtantini matrē reꝑta. in ꝯſtā tinopolim trāflata. poſtea ꝑ ſanctuꝫ euſtorgiū ep̄m mediola. ꝑducta. Ultimo ꝑ fridericū im peratorē cuꝫ mediolanū cepit. in coloniā theu tōnie ſunt delata. vbi ⁊ magna populi reuerē tia ⁊ deuotione venerant̉ ⁊ multis miraculis choruſcāt. Rogemus. ermo ſecūdus de eodem. Om natꝰ eſſet ie ſus in bethleem iude in diebꝰ herodis regis. Matth̓. ij. Alphorabiꝰ in li. de. xij. regi ꝯnibus dicit. Sole oriēte verſus noſtrā ſuꝑfi ciem regionis. tūc in oriētalibus ꝑtibꝰ ſtrepitꝰ audiunt̉. Qd̓ cōfirmās Pli. ī ſpe. na. dic̄: Ad ueniens ſol in oriēte ſtrepitꝰ horridos aeris ſu ſcitat ⁊ fragores. Cauſam ponit in li. de ſepteꝫ mira. mūdi dicens: Regio oriētis humida eſt multis ſtagnis. ideo ⁊ frigida. veniēte aūt ce leriter ſole calido ip̄m humidū ⁊ frigidū in ca lidū trāſmutat. ex qua trāſmutatiōe ſtrepitus audiuntur. Et ponit Pli. ſil̓e de ferro ignito ꝙ ſi in aꝗā frigidā īmergit̉ ſonꝰ generat̉. Spi ritualiter. qn̄ ſol iuſticie xp̄s oriebat̉ ꝑ ſuā na tiuitatē ſtatim miri ſtrepitꝰ laudis ſunt audin Nā angelus apparuit in claritate magna ſtās iuxta paſtores dicēs: Ecce euāgelizo vob̓ gau diū magnū qd̓ erit omni populo ⁊c̄. Et ſubito eſt cum illo facta multitudo celeſtis clamātiuꝫ ⁊ dicentium. Gl̓ia in excelſis deo. Luc̄. ij. Si militer paſtores cū magno ſtrepitu venerūt in bethleē videntes puerū natum. ⁊ reuertentes glorificabāt ⁊ laudabāt ip̄m vt dicit̉ ibidē. In ꝑtibus iſtis oriētalibus in qͥbus illi tres magi habitabāt. trahentes originē ex balaam ſacer dote. auditi ſūt ſtrepitꝰ. quia nato dn̄o eadem hora noctis apparuit ſtella in monte victoriali habēs formam pueri ẜm Chry. in origi. ſuper Matth̓. ⁊ ſignū crucis ī fronte. ⁊ īmobilis to ta die. Et audita eſt vox de ſtella dicēs: Natꝰ eſt nobis rex iudeoꝝ qͥ eſt expectatio gētiū. ite ad inqͥrendū ⁊ adorandū eū. Ip̄i igit̉ reges ꝑ aſtrologos ⁊ aſtronomos qͥ habitabāt in mon te p̄dicto edocti. ſe ad iter cum ornamētꝭ varijs p̄parabant ad regem natū inqͥrendū. Et hoc ē qd̓ dicit euangeliū. Cuꝫ natꝰ eēt ieſus ī bethleē iuda ⁊cͣ. In quibꝰ tria tangunt̉. Primo mago rū diligens inqͥſitio ſiue indagatio. ibi. Cū na tus eēt. Scd̓o ꝑuerſoꝝ ingens ꝑturbatio. ibi. audiēs autē herodes ⁊cͣ. Tertio deuotorū fer uens adoratio. ibi. ⁊ intrātes domuꝫ. De pͥmo eſt notandū Bern̄. in ẜmone huius feſtiuitatꝭ dicit ſic. Cū creator oīuꝫ fratres chariſſimi for mā ſerui accipiens venit in hunc mūdū. voluit ſe tribus oſtēdere ſignis. Hodie enī magi xp̄m adorāt. Ioh̓es baptizat. xp̄s aquā in vinū mu tat. Primo enī oſtendit ſe in apparitiōe. cū enī eſſet. xiij. dierū magi ad eū ſtella duce venerūt Et dicit̉ epiphania ab ep̄i. qd̓ eſt ſupra ⁊ pha nos apparitio. qꝛ tunc de ſurſū ſtella apparuit Scd̓o oſtendit ſe in baptiſmo cuꝫ erat. xxx. an norū ⁊ vnius. Et tunc dicit̉ theophania a the os qd̓ eſt deus ⁊ phanos apparitio. qꝛ tūc tri nitas apparuit. pater in voce. filius in carne. ⁊ ſpūſſanctus ī ſpecię colūbe. Matth̓. iij. vbi le git̉. Poſtqͣꝫ baptizatꝰ ē ieſus deſcendit d̓ aqua ⁊ celi aꝑti ſunt ei: ⁊ vidit ſpiritūſanctū deſcen dentē ſicut colūba. ⁊ vox patris audita ē dices Hic eſt filiꝰ meus dilectꝰ ⁊cͣ. Tertio ī mutatio ne aque in vinuꝫ. qd̓ eodem die reuoluto anno vno cum eſſet. xxxj. annoꝝ ⁊. xiij. dierū aqua l vinū mutauit. Et hoc dicit̉ betphania a beth qd̓ eſt domus. qꝛ mi raculo facto in domo verꝰ deus apparuit. De his tribus miraculis ſic ca nit eccl̓ia. Tribus miraculis ornatuꝫ diē feſtū colimus hodie ſtella magos ꝑduxit ad p̄ſepſū hodie vinum ex aqua factū eſt ad nuptias. ho die xp̄s a Iohāne baptiſari voluit vt ſaluaret nos. Sed prima apparitio hodie principaliter L H AAV III celebrat̉. de qͣ dicit euāgꝭ. Cū natꝰ eēt ieſus ſcꝫ tpaliter de ꝟgine maria ẜm hūanitatem. qꝛ a deo pr̄e et̓naliter genitꝰ ē ẜm diuinitatē. Natꝰ eſt inqͥt ī bethleē iude. vt īpleret̉ illd̓ Mich̓. extu bethleē terra iuda ⁊c̄. in diebꝰ herodis regis iudeoꝝ.ſ. aſcalonite. Tres enī erāt hero des in iudea vt dicit Nico. de ly. ſuper Mat. Primꝰ fuit inſtitutꝰ rex a romanis cuiꝰ pr̄ fuit iduumeꝰ: ⁊ iſte vocatꝰ fuit herodes aſcalonita. cuiꝰ tꝑenatꝰ ē xp̄s. ſicut dicit euāgeliū. ꝓpter quē occidit innocētes. Scd̓s fuit herodes an tipas filiꝰ herodis aſcalonite. ⁊ iſte nunqͣꝫ fuit rex ſꝫ tetrarcha galilee. Luc̄. iij. Et iſte decol lauit Ioh̓eꝫ baptiſtā. tandē accuſatꝰ apud im peratorē miſſus fuit in exiliū. Tertiꝰ fuit hero des agrippa filiꝰ ariſtoboli filij herodis aſcalo nite. ⁊ de iſto d̓r in feſto kathedre Petri. Ver ſus. Aſcalonita necat pueros. antipas Ioh̓eꝫ Agrippa iacobū. claudēs in carcere petrū. Et ecce magi. hͦ eſt ſapientes qͣſi ſapientiā magni. rolim ſapiētes populū ⁊ rem publicā rexerūt ⁊cͣ. Ubi ait Seneea in epl̓a. xiiij. Seculū dice batur tūc aureū. De hoc dicit Hugo de ſancto victore. O felicia antiquoꝝ tꝑa cū imꝑatores mūdū regētes ſe ſtudio ph̓ie dederūt. Tūc enī uiuſlibet regni gl̓ia creuit ꝑ īmenſum qͣꝫdiu in ip̄is ſtudia artiū liberaliū viguerunt. Et tales fuerūt iſti tres reges Caſpar Balthaſar Mel chior. ph̓ie amatores. hi venerūt ab oriente in hierl̓m. Quid aūt mouit eos ad veniendū. Ui de ſupra ſermone p̄cedente mēbro pͥmo. Quia ſtella quē viderāt. Sed qͥdam doctor nomine b Germanꝰ dic̄ quēlibet ip̄oꝝ ſpeciale ſignū ha buiſſe. Refert enī ꝙ vniꝰ regis vxor peperit fi liū eadem nocte ⁊ hora qͣ xp̄s naſcebat̉. qͥ puer ſtatim vt fuit natꝰ erectꝰ ſtetit ⁊ dixit: Iſta no cte in iudea natꝰ eſt nob̓ ſaluator nr̄. ⁊ iſte fuit balthaſar. Alius rex melchior habuit pomeri um pulchrū in qͦ creuit balſamꝰ. arbores autē balſami habēt qͣſdam domūculas ad modum mnalagranatoꝝ. in qͥbus ē balſamꝰ Una igitur nocte domūcula creuit vltra morē ſolitū. quaꝫ rex ſpēaliter cuſtodiebat. Nocte igit̉ qͣ natꝰ eſt Saꝑta ē. ⁊ viſa ē in ea colūba q̄ volās dixit ſta nocte natꝰ eſt ſaluator generis hūani. Ca ſpar tertiꝰ rex habuit ſtrutioneꝫ qͥ habuit duo ua que lōgo tꝑe cuſtodiuit magna diligētia. Nocte igit̉ qͣ xp̄s natꝰ ē. aꝑta ſūt ⁊ ī vno reper tus eſt leo. ⁊ in alio ouis. Et audita fuit vox ꝙ ac nocte puer natꝰ eēt qͥ eēt deꝰ ⁊ homo. Per eonē deitatē. ⁊ ꝑ ouē hūanitatē ītellexit. His nis viſis. ſe ad viā parauerūt. Uenerūt in lia de triplici india. Melchior de india in qͣ e regnū arabie ⁊ nubie. Balthaſar de india in q̄ eſt regnū ſaba ⁊ godolie. Caſpar qͦꝫ in qͣ ē re gnū tharſis ⁊ īſula griſaula. portātes ſecū mu ſera ẜm ꝙ p̄dixit dauid psͣ. lxxj. Reges thar ſis ⁊ inſule munera offerēt. Qualiter aūt ad in uicē apud hierl̓m venerunt. vide ſupra ẜmone p̄cedente. Intrātes igit̉ cū pͥncipalioribꝰ mili tibꝰ hierl̓m ciuitatē. ꝓ maiori ꝑte extra reman ſerunt. Quare aūt hierl̓m venerūt. cuꝫ ibi dn̄s nō ſit natꝰ. quattuor aſſignat Remigius ratio nes. Prima qꝛ magi tp̄s natiuitatꝭ xp̄i cogno uerūt ſed locū ignorauerūt. Et qꝛ hierl̓m erat ciuitas regia. ⁊ ibi erat ſummū ſacerdotiū. id̓o ſuſpicati ſūt ꝙ tam egregiꝰ puer nō niſi ī regia ciuitate naſci deberet. Scd̓a vt citius locū na tiuitatis diſcere potuiſſent. cū ibi ſapiētes legꝭ ⁊ ſcribe reſiderent. Tertia vt iudei inexcuſabi les manerēt. potuiſſent enī dixiſſe. nos qͥdeꝫ lo cuꝫ natiuitatis cognouimꝰ. ſed tp̄s ignoramꝰ. ideo nō credimꝰ. Quarta vt ſic ſtudio magoꝝ ꝯdemnaret̉ pigritia iudeoꝝ. nā illi vni ꝓphe te crediderūt. iſti pluribꝰ credere noluērūt. Il li q̄rūt regē alienū: iſti nō q̄runt ꝓpriū. Illi ve nerūt de lōginquo. iſti māſerunt ī vicino. Iſti reges ſucceſſores fuerūt Balaam qͥ ad viſionē ſtelle venerūt. ꝓpter illā ꝓphetiā. Oriet̉ ſtella ex iacob ⁊cͣ. Nume. xxiiij. Qd̓ aūt magi veniē do interrogauerūt. Ubi eſt inqͥunt qͥ natꝰ ē rex iudeoꝝ. cuiꝰ expoſitionē vide ſupra ī ẜmone p̄ cedēte. Et tm̄ de pͥmo. Ꝙͣtū ad ſcd̓m ponit̉ ꝑ uerſoꝝ ꝑturbatio. cū d̓r. Audiēs aūt rex hero des turbatus eſt ⁊ oīs hieroſolima cum illo. i. maior ꝑs. Recte enī fecerūt ſicut apes q̄ cū vi derint regē ſuū turbatū turbant̉ cū illo. ⁊ non ꝓcedūt ad examen. ſicut dicit Pli. in ſpe. na. Suꝑ hec ꝟba dicit Fulgentiꝰ ī ẜmone hodier no. Quid ē ꝙ ſic ꝑturbaris herodes. qn̄ natuꝫ regem audis turbaris. ſuſpicationibꝰ agitaris ſtimulis inuidie inflāmaris. ⁊ ob hͦ natu regeꝫ occidere conaris. Inanis ē iſta ꝑturbatio tua. rex iſte qͥ natꝰ eſt non venit reges puguādo ſu pera re. ſꝫ venit ſibi moriēdo mirabiliter ſubiu gare. Nec ideo natꝰ vt tibi ſuccedat. ſꝫ vt mun dus ſimpliciter in eū credat. venit enī nō vt pu gnet viuus. ſed vt triumphet occiſus. Nec vt ſibi de alijs gentibꝰ exercitū q̄rat. ſꝫ vt ꝓ ſaluā dis gentibꝰ p̄cioſum ſanguinē fundat. Inani ter inuidendo timuiſti ſucceſſorē quē credēdo debuiſti habere ſaluatorē. qꝛ ſi in eū crederes. cū eo regnares. Et ſicut ab iſto accepiſti tꝑale regnū. ſic etiā acciꝑes ſempiternū. Tu regnuꝫ nullate nꝰ habuiſſes niſi ab eo accepiſſes. Pu er iſte qͥ nūc rex a magis d̓r iudeoꝝ. idē creator ⁊ dn̄s ē angeloꝝ. qͣpropter eiꝰ times infantiaꝫ naſcētis. magis timere deberes oīpotentiā iu dicantis. Noli enī timere regni tui ſucceſſoreꝫ ſed time infidelitatis tue iuſtiſſimū dānatorem hec ille. Hoc ideo dicit Fulgentius. timuit he rodes ne iudei regem natū tāqͣꝫ ſuū acciꝑent. ⁊ ſe tanqͣꝫ alienigenā expellerēt. Dicit enī Cbry. Sicut arboris ramū ī excelſo poſitū. leuis etis F 3 E II Sermo aura mouet. Sic ⁊ ſublimes hoīes in culmine dignitatū exiſtētes leuis etiam fama ꝯturbat. Scd̓o timuit ne a romanis culpari poſſet. ſi ali qͥs rex vocaret̉ quē auguſtꝰ nō ꝯſtituiſſet. Eti am oīs hieroſolyma turbata ē cū eo Primo iō qꝛ impij gaudere neq̄unt de aduentu iuſti. Se cūdo vt regi turbato adularent̉ ꝑ hͦ ꝙ ſe ſil̓iter ꝑturbari oſtēderēt. Cōtra qd̓ dic̄ Chry. Ecce iudaicus ppl̓s turbat̉. qͥ magꝭ audito iſto gau dere debuerat. qꝛ rex iudeoꝝ d̓ eoꝝ genere ſui gere dicebat̉. Tūc herodes ꝯgregās oēs pͥnci pes ſacerdotū ⁊ ſcribas ppl̓i ſciſcitabat̉ ab eis id ē. q̄rebat vbi xp̄s naſceret̉. At illi dixerūt ī bethleē iude.ſ. debet naſci. Ex qͦ patꝫ ꝙ iudei non ex ignorātia ſed duricia cordis credere no luerunt. Sicut enī ſcriptū eſt Michee. v. Tu bethleē terra iuda nequaqͣꝫ es minima ⁊cͣ. Et hͦ obmiſerunt. dies eiꝰ dies eternitatis Et ex hͦ ẜm Chry. ſumpſit cauſam īterfectiōis ꝑuuloꝝ Si enī ſciuiſſent puerū eē eternū nunqͣꝫ ip̄m oc cidere tēptaſſent. Ecce ꝑticipes facti ſunt oīuꝫ mortuoꝝ innocentū. Hic dicit Chry. Ꝙ phari ſei qͥ demōſtrabāt viā ad puerū ip̄i tn̄ nō vene runt. ſimiles facti ſūt ſtructoribꝰ qͥ edificabant arcaꝫ Noe. qͣ cōſtructa veniēte diluuio noe in trauit ⁊ ip̄i foris māſerūt. Sūt enī ſil̓es imagi nibus ī via poſitis q̄ ambulātibꝰ viā oſtendūt. ip̄e tn̄ īmobiles ꝑſeuerāt. Cuꝫ aūt herodes ab eis didiciſſet ꝙ in hethleē iude xp̄s naſceretur vocatis ad ſe clam magis diligēter didicit ab eis tp̄s qͦ apparuit eis ſtella vt videlicet ſciret qͥd faceret. ſi ad eū magi nō redirēt. ⁊ mittēs il los in bethleē dixit: Ite ⁊ interrogate ⁊cͣ. Su per qͦ dicit Fulgentiꝰ in ẜmone feſtiuitatis ho dierne O calliditas ficta. O īcredulitas impia O neqͥcia fraudulenta. Si adorare certiſſime diſponebas iſtū puerū. qͣre ꝓ illo multos pue ros occidiſti. ſanguinē innocentū crudeliter ef fudiſti. Quid d̓ iſto puero voluiſti. effuſio ip̄a oſtendit Et ē notandū cum magi hierl̓m veniſ ſent: ſtelle ducatū amiſerūt. Primo ideo vt de loco natiuitatis q̄rere cogerent̉ vt de ip̄ius or tu certificarent̉. tam ꝑ apparitionē qͣꝫ ꝑ ꝓphe tie aſſertionē Scd̓o qm̄ auxiliū q̄rentes huma num. iuſte ꝑdere meruerūt diuinū. Et he rati ones tangunt̉ in glo. cū d̓r ꝙ cū de loco natiui tatis eēt certificati abeūtes herodē reliq̄runt Et ecce ſtella quā viderāt in oriēte iterū appa ruit eis et antecedebat eos. Et addit hiſtoria regū. ꝙ ī ipſo itinere a hierl̓m duobꝰ miliaribꝰ paſcebāt paſtores qͥ dicebāt ſę etiam tale ſignū nato dn̄o vidiſſe. qd̓ audiētes reges gauiſi ſūt Pergētes igit̉ vſqꝫ ad bethleē venerūt ⁊ tunc regalibꝰ veſtimētis ⁊ ornamentis ꝓut decet ſe ornauerūt ⁊ ſtella an̄ eos p̄cedebat. ⁊ qͣꝫto ꝓpi us accedebāt tanto clarius ſtella lucebat. ⁊ ſic in bethleē qͣſi hora ſexta ꝑuenerūt. ꝑ plateaꝫ q̄ ibidē cooꝑta d̓r tranſierūt. in cuiꝰ fine erat thu guriū ī qͦ xp̄s fuit natꝰ ⁊ ſtatim ſuꝑ horreū ſtel la ad thuguriū ſe īmiſit. ⁊ mox ſe ſurſū leuauit relinquēs domū plena claritate. Uidentes igi tur ſtellā gauiſi ſunt gaudio magno valde. Ga uiſi ſunt ẜm glo. ꝓpter euaſione ab herode. ſꝫ zaudio ꝓpter ſpem eorū q̄ non erat fruſtrata. ſꝫ magno ꝓpter laborē itineris. quē nō fine fru ctu ſuſceperūt. ſꝫ magno valde. qꝛ natū regē in uenerūt. ⁊ hͦ ad ſcd̓m. Ꝙtum ad tertiū ſubiun git̉ deuotoꝝ magoꝝ feruēs adoratio ⁊ munex oblatio. cū d̓r. Et intrantes domū īuenerūt pu erū cū maria mr̄e eius. Quia dicit Rabba. de diuina diſpēſatione factū ē ꝙ ioſeph tunc non aderat. ne aliqͣ mala ſuſpicio daret̉. Et ꝓciden tes adorauerūt eū ẜm glo. vt verū deū. ꝓcidē tes ſuꝑ facies ſuas. Et qͥlibet eorū depoſita co rona ſua de capite ⁊ clamide de corꝑe ſuo. fle xis genibꝰ ⁊ cōploſis manibꝰ capite in terrā di miſſo cū magna cordis deuotiōe. ⁊ oris ꝓlata oratiōe ip̄m laudauerūt. ⁊ mūdi ſaluatorē eſſe dixerunt. Ideo dicit. b. Bern̄. Quid facitis o magi. Nota in ẜmone p̄cedenti mēbro. iij. Et aꝑtis theſauris ſuis obtulerūt ⁊cͣ. Quare aūt hmōi munera obtulerunt. Multiplex rō ẜm Remigiuꝫ ad hͦ aſſignat̉. Prima fuit traditio antiquoꝝ vt nullꝰ ad dn̄m vacuꝰ ītraret. ẜm il lud Exo. xxiij. Nō apparebis in cōſpectu meo vacuus. Scd̓a ratio ē Bern̄. Qm̄ beate ꝟgini aurū obtulerunt ꝓpter inopie ſubleuationem Thus ꝓpter ſtabuli fetorē. Mirrham ꝓpter mēbroꝝ pueri ſolidationē. ⁊ maloꝝ vermiū ex pulſionē. Tertia qꝛ aurū ad tributum ceſaris. thus ad ſacrificiū. mirrha ad ſepulturā ꝑtinet mortuoꝝ. per hec tria intimatur in xp̄o. regia ptās. diuina maieſtas. ⁊ humana mortalitas. Quarta qm̄ ip̄m aurū ſignificat dilectionem. thus oratione. mirrha mortificationē carnis. ⁊ hec tria xp̄o debemꝰ offerre Quīta qm̄ ꝑ hec tria ſignificabāt̉ tria q̄ erāt ī xp̄o Per aurū qd̓ ē p̄cioſius oī metallo intelligit̉ diuinitas p̄cio ſiſſima. ꝑ thus aīa deuotiſſima. ꝑ mirrhā vero caro integra ⁊ incorrupta. Et ē ſciendū ꝙ ma gi puero ieſu triplicē reuerentiā impenderunt Primo in totiꝰ corꝑis ꝓſtratiōe ſignificātes ī hͦ verā pueri deitate. Scd̓o ip̄m adorabāt to ta mētis deuotiōe. Tertio ip̄m honorabāt mu nerū largitione. ⁊ ſic oīa q̄ habebant impende runt. corpꝰ ī humili ꝓſtratione. aīam in pia d̓e uotione. res tꝑales in pia munerū largitione Sic hodie facere debet aīa deuota. Primo de bet an̄ puerū deuote ꝓcidere ſeip̄am ꝓ nihilo reputando. eo ꝙ oīa ſub pedibꝰ eiꝰ ꝓiecit. ⁊ ſe ip̄m ꝓpter hoīem dignificandū exinaniuit. ad Phil̓. ij. Scd̓o debet mens deuota puerū ih̓m verū deum adorare. ⁊ ꝓ oībus donis ab eo ac ceptꝭ ī deuotas gr̄arūactiōes ſeip̄am reſoluere F S I AAVLLI Ad̓ figurat̉ Apoc̄. iiij. vbi qͣttuor animalia et vigintiqͣttuor ſeniores ceciderūt ī facies ſuas ante ſedentē in throno: ⁊ adorabāt viuentē in ſecl̓a ⁊ mittebāt coronas ſuas an̄ thronuꝫ dei. Qd̓ exponit Gregꝰ di. Nihil aliud eſt an thro nū coronas mitterę. niſi de oībus ꝑceptis deo laudes deuotas gratiarūqꝫ actiones exoluere Tertio debet aīa deuota puero ieſu mūera ſpi ritualia offerre. Primo aurū puritatꝭ ⁊ īnocen tie. Nā ſicut aurū letificat cor. teſte. Pli. ī ſpe. na. Nos ex auri intuitu naturaliter leti ſumus Ita puritas īnocētie mētē in ꝯtinua leticia cō ſeruat ẜm illd̓ Prou̓ xv. Secura mens quaſi iuge ꝯuiuiū. Iſtud aurum creſcere d̓r in terra cuilath q̄ interp̄tat̉ dolēs. qꝛ innocētiā ꝯſerua re nō pōt niſi mens ſūme doleat. Sꝫ auꝝ terre illiꝰ optimū ē. qꝛ ꝑ innocētiam angelis aſſocia mur: ⁊ lumē diuinū puriſſime contemplamur. Scd̓o offerre debet thus hūilitatis ⁊ obedien tie. Nā ẜm medicos ſicut thus ꝯſtringit fluxū capitis. ita hūilis obediētia reſtringit fluxum ꝓprie volūtatis. Tertio mirrhā caſtitatꝭ ⁊ con tinētie. Sicut enī mirrha cōſeruat carnē a cor ruptione. ſic caſta ꝯtinētia ꝯſeruat aīam a cor ruptiōe ſpūali. Cū aūt ip̄i reges munera obtu liſſent. ⁊ puerū adoraſſent(vt d̓r in libro eoꝝ tūc ceperūt eſurire. ⁊ ſic ꝑ totū diē ī bethleem māſerūt qͥeti ⁊ ſolatio ſe dederūt ⁊ ī nocte rn̄ſo accepto ī ſōnis(n̄ ab angelo ſꝫ a deo ẜm glo. ſꝫ ẜm Chry. ab angelo) ne redirent ad herodem ꝑ aliā viā reuerſi ſūt in regionē ſuam. Et ẜm li brū regū. ſtella non vltra eos p̄cedebat. ſed ſic ī via ꝑ duos annos laborioſe ꝑmāſerūtꝭ. Cum igit̉ ad montē victorialē ꝑueniſſent ibidem ca pellā in honore nati regis iudeoꝝ ꝯſtruxerūt. quā ditiſſime dotauerunt: ⁊ ibidē in oꝑe ſubtꝰ mōtē a laboribꝰ qͥeuerūt ꝑ aliqd̓ tp̄s. Audien tes igit̉ incole aduentū eoꝝ venerūt: ⁊ eos cuꝫ audio ad regna ꝑduxerūt. Cū igit̉ domū ve niſſent vbicūqꝫ in tēplis ſtellas cū puero ⁊ cru cepingere fecerūt Poſt aſcenſionē igit̉ dn̄i be atus thomas ad terras indoruꝫ veniēs eos in fide plenius inſtruxit. eoſqꝫ in ep̄os ordinauit cum haberēt vxores. ſꝫ eſſent v̓gines ⁊ ſibi in p̄dicatione ſociauit. Ueniēte igit̉ hora mortis eorū. regna ſua cum ſucceſſoribꝰ ſuis diſpoſue rūt. ⁊ ad ciuitatē ſabba q̄ fuit ſb̓ mōte victoria li trāſtulerūt. in qͣ duobus annis ſuꝑuixerunt Hodicū igit̉ ante feſtū natiuitatis xp̄i q̄daꝫ ſtella ſuꝑ ciuitatē apparuit. ꝑ quā ip̄oꝝ mortē intellexerūt. ideo in eccl̓ia more regali ſibi tu mulū fieri miſerūt. Octauo igit̉ natiuitatꝭ xp̄i die melchior rex diuinū officiū celebrauit quo celebrato anno etatis ſue. cxvj. obdormiuit in dn̄o. cuiꝰ corpus alij duo humiliter ſepelierūt. Quinto igit̉ die poſt feſtuꝫ epiphanie baltha ſar rex etatꝭ ſue anno. cxij. celebrata miſſa ī do mino quieuit. ⁊ hunc rex Caſpar ſepeliuit Se xto igit̉ die ꝑacto Caſpar etatis ſue anno. cxj. officio diuino celebrato alios ſeq̄bat̉. qͥ ſibi ceſ ſerūt vt in medium ſuſciperet̉. Illa autem ſtel la q̄ ante mortem eoꝝ apparuit vt dicunt tam diu vſqꝫ dum corpora eorum coloniam tranſ lata ſunt viſibilis ꝑmanſit. ¶ Sermo de ſanctꝭ Fabiano ⁊ Sebaſtiano Ancti ꝑ fidem vi cerunt regna oꝑati ſūt iuſticiaꝫ adepti ſunt repromiſſiones. ad Heb̓. xj. Reges mun diales ſolent ꝓmittere militibꝰ ſuis magna do naria vt eos animent ad hoſtes ſuperandos ⁊ ad regna ſibi ſubijcienda. qd̓ audiētes milites fideliter pugnant. fortiter vincūt. ⁊ multas de niqꝫ ſuſtinēt paſſiones. Quia dicit Seueca li. ij. de moribus. Spes p̄mij ſolaciū eſt laboris. Reges autem peracta pugna implere ꝯſueue runt militibꝰ qd̓ ꝓmiſerunt illis Qd̓ legit̉ figu ratū in Alexādro qui volēs ſibi ciuitates et re gna ſubiugare. multa ꝓmiſit militibus vt for titer bellarēt. ita milites vnanimes effecti ſunt fortes vt nō ſolū ab hoſtibꝰ paterēt̉ eos debel lando ⁊ regna eorū humiliādo. ſed etiā a feris in deſerto multa mala paſſi ſūt. eſuriem ⁊ ſitim Nam alij p̄ſiti lingebant ferrum. alij bibebant oleū. Alij autē ad tantā neceſſitatē venerūt vt ꝓpriam vrinā cogerent̉ bibere. Alexander aūt huius nō īmemor. ſed cū adeſſet finis vite ſue fecit venire notariū ſuum. ⁊ militibꝰ ſuis bona ſua diſtribuit. ⁊ vnicuiqꝫ ſufficiēter eſt datum Ideo dicit̉.j. Mach̓.j. Obtinuerūt pueri. id eſt. ſerui eius regnū eius. vnuſqͥſqꝫ in loco ſuo ⁊ impoſuerūt ſibi omnes diademata poſt mor tem eius. ⁊ filij eorū poſt mortē eoꝝ annis mul tis. Spūaliter. rex celoꝝ chriſtus ꝓmittit ſuis militibus. id ē. ſanctis martyribꝰ. nō mūdi au rum vel argentū qd̓ eſt quaſi lutum. ſed p̄mia eterna dicens cuilibet eoruꝫ. Eſto fidelis vſqꝫ ad mortem ⁊ dabo tibi coronam vite. Apoc̄. ij. Qd̓ ꝓmiſſum audiētes ſancti martyres Fabi. ⁊ Sebaſtianꝰ. fortiter vſqꝫ ad morteꝫ pugna uerunt. ꝓ fide xp̄iana ſanguinē ſuum effundē tes. Amb̓. atteſtate qui ait in li. p̄fationū. Be ati martyris Sebaſtiani. ꝓ ꝯfeſſione nominis tui domine venerabilis ſanguis effuſus ſimul ⁊ tua mirabilia manifeſtāt qd̓ ꝑfecit in infirmi tate virtute ⁊ meritis ⁊ ſtudijs dat ꝓfectum. ⁊ ꝓ inimicis apud te p̄ſtat auxilium. Et quia fu erunt fortes in paſſione. ideo deus in eis ꝓmiſ ſum impleuit coronā glorie tribuendo. qd̓ ptꝫ in verbis ꝓpoſitis. Sancti ꝑ fidem vicerūt re gna. In qͥbus verbis oſtēdit eos qͥnqꝫ p̄conia habuiſſe. Primo ſanctitatem ꝑfectam. ibi. ſan cti. Secūdo fidem ꝑfectam integram ⁊ rectaꝫ ibi. per fidem. Tertio pugnā victorioſam. ibi. F 4 A I Sermo vicerūt regna Quarto oꝑationeꝫ laborioſam ibi. oꝑati ſūt iuſticiā. Quīto retributiōeꝫ gau dioſam. ibi. adepti ſūt repromiſſiōes Ꝙtū ad laudē beati fabiani ē notādū ꝙ in ip̄o qͥnqꝫ le gunt̉. Primuꝫ ꝙ fuit mirabilit̓ electꝰ. Refert Ia. ianū. ī legēda ꝙ fuit ciuis romanꝰ ⁊ cū pa pa defunctus eēt. cardinaleſqꝫ ꝓ alio papa eli gendo ꝯueniſſent: ⁊ aliꝰ ciuitatis ppl̓s. inter il los ⁊ ip̄e venit vt rei exitū expectaret. Cunqꝫ ſic ſtaret inter illos venit celitꝰ colūba candida dēſcēdēs ſuꝑ caput eiꝰ. qd̓ cum vidiſſent mira bant̉ oēs. ⁊ illud ꝓ ſigno accipiētes ip̄m in pa pam elegerūt. In iſto on̄dit̉ ꝙ habuit ꝑfectaꝫ ſanctitatē. ẜm illd̓ Nume. xvj. Quēcūqꝫ elege rit dn̄s ip̄e erit ſanctꝰ. Neqͣqꝫ enī ip̄m deꝰ ele giſſet niſi ſanctuꝫ ⁊ benignū ip̄m cognouiſſet. Sil̓e legit̉ ī naturalibꝰ. Refert Amb̓. ī hexa. Uolētes ſibi eligere apes regē. nō eligūt qui ē turpis ⁊ iratꝰ. ſꝫ qͥ ē māſuetus charus ⁊ oībus apibꝰ pulchrior ⁊ benignus. Sic apis regia ie ſus xp̄s elegit ſanctū ⁊ p̄clarū ppl̓o ſuo p̄latuꝫ ⁊ rectoreꝫ. de quo pōt exponi illud. j. Regꝭ. x. Certe videtis quē elegit dn̄s ꝙ nō ſit ei ſil̓is in omni populo. Si enī aliqͥs melior fuiſſet eo in omni ppl̓o romano. veraciter eū elegiſſet. ⁊ nō beatū Fabianū. Scd̓m eſt ꝙ fuit circa defenſi onē fidei ſtrenuꝰ. ẜm illd̓ qd̓ canit̉. Iſte ſanctꝰ ꝓ lege dei ſui certauit vſqꝫ ad mortē: ⁊ a ꝟbis impioꝝ non timuit. In hͦ on̄dit̉ ꝙ habuit fidē integrā nō fluctuante. Ipſe enī fidem feruēter p̄dicauit: ⁊ tāqͣꝫ pugil ſtrenuus eā defendit. ꝓ eaqꝫ mori dignū duxit Figuratus enī erat per mathatiā legiſlatorē qui noluit regi antiocho obedire vt faceret cōtra leges paternas ſic̄ di xit: O ⁊ ſi omnes in hoc obedirēt regi. ego tn̄ ⁊ filij mei nunqͣꝫ obediemꝰ ei. j. Mach̓. ij. Sic beatus fabianꝰ regi Decio nō ꝯſenſit qui eum idolis ſacrificare coegit. ſꝫ viriliter fidē ſancto rum patrū defenſauit vſqꝫ ad mortē Et d̓ ipſo exponi pōt illud. ij. Mach̓. vj. Iſte glorioſaꝫ mortem magiſqͣꝫ odibilē vitā amplectēs volū tarie p̄ibat ad ſuppliciū. Tertio in potentū re prehēſione fuit firmus vel conſtans ī quo oſtē ditur eius pugna victorioſa. Fecit enī ſic̄ vni cornis. Refert Iſi. li. xij. ꝙ vnicornis hꝫ vnū cornu tm̄. ſed ē tam acutū ⁊ validū vt quicqͥd impetit ꝑforat aut trāſfodit. non timet elephā tem animal potētiſſimū. ſed ſępe cū eo certamē habet. ⁊ vulneratū in ventre ſuꝑat̉ ⁊ ꝓſternit Sic beatus fabianꝰ habuit vnū cornu hoc eſt papalē dignitatem. q̄ omnem mūdi trāſcendit dignitatē ⁊ ptāteꝫ. Quia papa hꝫ plenitudinē ptatis. ſed alij cardinales ⁊ ep̄i habent ꝑteꝫ ſo licitudinis. Ideo cuꝫ hoc cornu ptātis voluit omnes tā nobiles qͣꝫ ignobiles diuites ⁊ potē tes ſuꝑare. Quia dicit̉ in canone. xvij. q. iiij. c Si quis deinceps. Qn̄ pͥncipes ſeculares fuerint negligentes ⁊ inutiles circa regimē ⁊ iuſti ciam. poſſunt ꝑ papā puniri ⁊ deponi. Et non ſolū pͥncipes ſed potentiſſimū imꝑatorem que habet cōfirmare poſſet deponere ⁊ ꝓ exceſſibꝰ caſtigare. vt habet̉ extra de elec. c. venerabi Sic ⁊ hoc legit̉ feciſſe. b. Fabianꝰ. de qͦ refert Haymo. Ꝙ philippꝰ imꝑator quodā erat pec caco grauatus. voluitqꝫ quodā tēpore ītereſſe paſce vigilijs ⁊ cōicare myſterijs. Qd̓ videns papa fabianꝰ intrepidus acceſſit ⁊ potēter de fendit ne hoc faceret quouſqꝫ peccata ꝯfiteret̉ ⁊ inter penitētes pͥus ſtaret. quo facto cū alijs cōicare permiſit. Ideo de illo pōt exponi illud Ecc̄i. xlviij. In diebꝰ ſuis nō timuit pͥncipem ⁊ potētia nulla vicit illuꝫ. Sic facere debēt alij prelati ⁊ ſacerdotes. nā exemplo illiꝰ nō debēt tyrānos mūdi formidare. ſꝫ ꝯtra vicia eoꝝ cō ſtāter p̄dicare. Quia ẜm Amb̓. in epl̓a ad the odoſiū. Nihil ī ſacerdote apud hoīes meliꝰ qͣꝫ ꝙ ſentiat̉ modo libere p̄dicare vel peccata de nūciare. Quare aūt eis ē ꝑiculoſuꝫ on̄dit Iſi. li. iij. de ſūmo bono. Sacerdotes inqͥt ꝓpt̓ ini quitatē populoꝝ veritateꝫ tacere non debēt. ſi cū ignorant eos nō erudiūt. aut peccatores nō arguūt. Cui alludit Chry. in omel̓. xliij. Si ſa cerdotes non oēm veritatē manifeſtauerint in ppl̓o. dabūt rōnem in die iudicij. qꝛ ē ꝑiculoſū quo ad hoīes. qͥ ſi non arguerēt̉ manerēt ī pec catis ꝓ qͥbus danarent̉. Ideo beatus Fabia/ nus fuit ꝯſtans in argutione nō ſolū ſimplici um ſed etiā potētū vt eos ſaluaret. ⁊ cū eis pa riter ſaluaret̉. Quarto circa diuinū officiū fu it ſollicitꝰ ⁊ deuotꝰ. in qͦ on̄dit̉ eiꝰ oꝑatio labori oſa. Naꝫ ſicut de eo refert Bamaſus papa. Ꝙ tam ſollicitꝰ fuit ꝓ decore ſancte eccleſie ꝙ per omnes regiones miſit ſeptē diacones. ⁊ eis ali os ſeptē ſubdiacones tradidit. qui oīuꝫ geſta martyrū collegerūt. Sed quare hͦ. certe vt di uinū officiū ⁊ cultus diuinꝰ de illis geſtis de centiꝰ ornaret̉ ⁊ bn̄ pōt dicere cū psͣ. xxv. Bn̄e dilexi decoreꝫ domus tue. Quinto fuit martꝭ rio coronatꝰ. ⁊ in hoc ptꝫ ꝙ habuit vitā eterna ⁊ gaudioſam retributionē. Quia legit̉ in lege da ꝙ paſſus eſt circa annū. ccxliij. ⁊ pontifica tus ſui anno. xiij. Iuſſu decij ceſaris capitꝭ tru catione martyrio coronat̉. Ideo de illo pōt di ci illud psͣ. xx. Poſuiſti domine in capite eius coronam de lapide p̄cioſo. Ꝙͣtum autē ad lau dem beati ſebaſtiani eſt notādū. Primo ꝙ ip̄e etiam habuit ꝑfectam ſanctitatē. qꝛ ẜm Chry. faciunt peccatoꝝ mūdiciā p̄ſentia ſpūſſancti ⁊ bonorū opeꝝ affluentiā. Habuit etiā ip̄e pecca torū mundiciā quam ꝑ charitateꝫ acqͥſiuit que operit multitudinē pecatorū. ẜm illd̓ Prou. x. Charitas operit delicta vniu̓ſa. Hec etiaꝫ ſua charitas patzex hͦ ꝙ ſuos cōmilites xp̄i marti res ꝯfortauit Etiā patuit ex hͦ ꝙ īfideles pctōD C B XXVIII res ab errore ꝯu̓tit. qd̓ ptꝫ d̓ tarqͥlino pr̄e ⁊ mr̄e ſctōꝝ martyꝝ marcelliani ⁊ marci Iō legit̉ ī le gēda ꝙ ſebaſti. narbonēſis genere ciuis medio lanenẜ. Diocletiano ⁊ Maximiano imꝑatori bus adeo charus erat. ꝙ pͥncipatum prime co hortis ei traderent. ⁊ ſuo aſpectui ſemꝑ aſtare iuberent. Hic militarē clamidem ad hoc tm̄ ge rebat. vt xp̄ianoꝝ animos quotiens in tormē tis videbat deficere cōfortaret. Cum autē pre clariſſimi viri Marcellianus ⁊ Marcus ge mini fratres ꝓ fide xp̄i decollari deberent. ad eos parentes venerunt vt eos a ſuo ꝓpoſito re uocarent. materqꝫ ſoluto capite: ſciſſiſqꝫ veſti bus: vberibuſqꝫ oſtenſis aiebat: O p̄dulces fi lij mei: circūdat me inaudita miſeria. ⁊ intolle rabilis luctus. heu me miſeram: amitto filios meos ad mortem vltro tēdentes. quos ſi hoſtꝭ auferret. ꝑ media ſeq̄rer bella raptores. Si vi olenta iudicia cōcluderent. carcerem irrūperē moritura. Hec dicēte matre. ſenex pater addu citur. ⁊ capite aſperſo puluere huiuſmodi vo ces dabat. O filij ſenectutis mee baculus. cur ſic diligitꝭ mortē. venite huc iuuenes flete ſuꝑ ſpōte ꝑeūtes. venite huc ſenes ⁊ mecuꝫ ſuꝑ fili os meos plāgite. hūc accedite patres ⁊ p̄caue te. ne talia patiamini. Hec talia dicente patre. cōiuges adueniunt ꝓprios filios portantes et clamantes. qͥbus nos dimittitis. qͥ erunt horū infantum domini? Quis veſtras largas diui det poſſeſſiones: Heu qͣꝫ ferrea pectora. paren tes deſpicitis. vxores abicitis. filios abdicatis ⁊ vos carnificibus ſpontanee exhibetꝭ. Inter hec autem corda viroruꝫ ceperunt molleſcere. Tunc ſanctus ſebaſtianꝰ qui tunc ibi erat erū pens in mediuꝫ dixit: O fortiſſimi milites xp̄i nolite per miſera blādimenta coronaꝫ depone re ſempiternā Et parentibus dixit: nolite time re non ſeꝑabuntur a vobis. ſed vadunt parare vobis ſidereas manſiones. Hec enim vita ab initio mundi in ſe credentes fefellit. ſe expectā tes decepit. de ſe p̄ſumentes irriſit. ⁊ nullū om nino certum reddidit vt omnibꝰ ꝓbetur eē mē tita. Hec admonet furem vt capiat. iracūdum vt leuiat. mēdacem vt fallat. Ip̄a imꝑat crimi na. iubet facinora. ſuadet iniuſta. Hec auteꝫ ꝑ ſecutio quaꝫ hic patiunt̉ homines hodie exar deſcit. ⁊ cras refrigeſcit. ſub vna hora inducit̉. ⁊ ſub vna hora excluditur. Dolor autem eter nus renouat̉ vt ſeuiat. augmentat̉ vt exurat. inflamatur vt puniat In amore ergo martyrij nros iam ſuſcitemꝰ affectꝰ. ibi enī diabolus ſe vincere exiſtimat qͥ dum capit captus eſt. dum lenet tenetur. dum vincit victꝰ eſt. dū torquet lorquet̉. dū iugulat occiſus eſt. dū inſultat irri ſus eſt Secūdo beatus ſebaſtianus habuit ſpi Friſſancti p̄ſentiaꝫ qd̓ patuit ex ꝟbis p̄dictis ſa loribus qui a ſe non loquebat̉. ſed a ſpiritu ſancto. ẜm illud Matth̓. x. Nō enī vos eſtis qui loquimini. ſed ſpiritus patris veſtri qͥ loqͥ tur in vobis. Ideo cuꝫ hec p̄dicta ſanctꝰ ſeba ſtianus loqueret̉. Loe vxor nicoſtrati ī cuius domo ſancti cuſtodiebant̉ que loquelam ami ſerat. pedibus eius ꝓuoluta. nutibus veniam poſtulabat. tūc ille ait. Si enī verus xp̄i ſeru ſum. ⁊ ſi vera ſūnt omnia q̄ ex ore meo hec mu lier audiuit. quaſi diceret. quia ſunt a ſpūſſan cti p̄ſentia. apperiatos eiꝰ qui apperuit os za charie ꝓphete. Ad hanc vocē mulier exclama uit. bn̄dictus ſermo oris tui. ⁊ bn̄dicti qͥ oībus q̄ locutꝰ es credūt. Uidi enī angelū an̄ te librū tenentē in qͦ oīa q̄ tu dixiſti ſcpͥta erāt. Qd̓ audi ens nicoſtratꝰ vir eiꝰ ꝓcidit ad pedes ſebaſtia ni ſibi poſtulans indulgeri. ſtatimqꝫ abſoluēs martyres. rogauit vt liberi abirent. qui dixe runt nullatenus ſe deſerturos victoriā quā ce piſſent. Et ſequit̉ in legenda. Tantā ꝟtuteꝫ et gratiaꝫ ꝟbis ſan. Sebaſtiani dn̄s ꝯtulerat. ꝙ nō ſolum marcellinū ⁊ marcū in martyrij ꝯſtā tia cōfortauit. Sed etiā patrē eoꝝ ⁊ matrē cuꝫ multis alijs ad fidem ꝯuertit. quos oēs Poli carpus p̄ſb̓r baptizauit. Ꝙ habuit etiā ſpūſſan cti p̄ſentiaꝫ ⁊ gratiam patuit ex miraculis que faciebat que nll̓o modo fieri potuiſſent ſine ſpi rituſſancti iuuamine. ẜm illud Ioh̓. iij. Nemo poteſt hec ſigna facere que tu facis niſi deꝰ fue rit cum eo. Legitur enī ꝙ tarquilinꝰ pater p̄di ctorū morbo grauiſſimo laborās mox vt bapti zatꝰ eſt recepit ſanitatē. Prefectꝰ aūt cromatiꝰ in vrbe romana. grauiſſimo morbo laborabat. tarquilinū rogabat vt ad ſe adduceret euꝫ qͥ ſi bi ſanitatē dederat. Cū aūt ad eū veniſſent po licarpus ⁊ ſebaſtianꝰ. rogauit eos vt ſanitateꝫ reciperet. Dixit illi ſebaſtianꝰ vt pͥus idola ab negaret. ⁊ ꝯfringēdi ea ei ptāteꝫ traderet: ⁊ ſic ſanitatē reciꝑet. Cui ille. fac vt ẜui mei hec fa ciāt. ⁊ Sebaſtianꝰ. Timidi deos ſuos ꝯfringe re formidant. ⁊ ſi diabolus eos lederet. dicerēt ſe leſos. eo ꝙ deos cōfringerent. Sicqꝫ ſebaſti anus ⁊ policarpus accincti pluſqͣꝫ ducēta ido la confregerunt. Cui dixerunt: Cum ſanitateꝫ non receperis. certū eſt ꝙ aut infidelitateꝫ non abieciſti. aut aliqua idola cōſeruaſti. Tūc indi cauit ſe habere thalamuꝫ in quo erat oīs diſci plina ſtellarū. ꝓ quo pater pluſqͣꝫ ducēta pon dera auri expenderat. ꝑ que oīa futura p̄uide bat. Cui ſebaſtianus. qͣꝫdiu hoc integrū habe bis. te integrū non habebis. Cū ille ad hoc cō ſentiret vt deſtruerent̉. dixit Tyburtius filius eius. Non patiar opus deſtrui tam p̄clarum. Sꝫ ne paterne ſanitati videar eē cōtrariꝰ. duo clibani accendantur. vt ſi deſtructo oꝑe pater meꝰ ſanitatē nō receperit ambo concremēt̉ vi ni. Dum igitur illud frangeretur. Angelꝰ pre fecto apparuit ⁊ ſibi a dn̄o ieſu xp̄o ſanitatem F. 5 f G Sermo redditam nunciauit. Sicqꝫ ip̄e ⁊ filius Tibur. tius ⁊ mille quadringēti de eiꝰ familia ſunt ba ptizati. Zōe autē ab infidelibꝰ tēta ⁊ diu cruci ata emiſit ſpiritū. qd̓ cum audiſſet Tarquilinꝰ dixit Femīe ad coronā nos p̄cedūt. vt qͥd viui mus? Ip̄e autē poſt paucos dies lapidatus ē. Ꝙ autē. b. Seba. habuit ſpūſſancti p̄ſentiā pa tet ꝑ tormenta que ſuſtinebat. Nullꝰ enim pōt tormenta niſi cum ſpūſſancti auxilio ſuſtinere. Qd̓ patꝫ in apl̓is qͥ ante aduentū ſpūſſancti ni mis fuerunt debiles. veniēte autem ſpūſancto adeo fortes ſunt effecti. ꝙ nulla tormēta formi darent. qꝛ dicit psͣ. xxxij. Spū oris eiꝰ omnis virtus eorū. Ita factū eſt de ſancto ſebaſtiano qui ꝟtute ſpūſſancti vicit tormenta tortorum. Quia legitur ꝙ diocletianus euꝫ ad ſeip̄m vo cans dixit: Ego te pͥmum in pallatio meo ſem per habui. ⁊ tu cōtra ſalutē meā ⁊ deorū iniuri am hactenꝰ latuiſti. Cui ſebaſtianꝰ. Pro ſalu te tua xp̄m colui ⁊ ꝓ ſtatu romani imperij deū qͥ in celis eſt ſemꝑ oraui. Tūc diocletianꝰ iuſſit eum in medio capi ligari. ⁊ a militibꝰ ſagittari qͥ ita eum ſagittis impleuerūt vt quaſi ericius videretur. Et eſtimātes mortuū: abierunt. Et potuit bn̄ dicere beatꝰ ſebaſtianꝰ illd̓ psͣ.xxvij ad diocletianū Sagitte tue infixe ſūt mihi acu te. Spūſſanctus autem p̄ſeruauit eū ne in tam horrenda pena moreret̉. Sed infra dies pau cos liberatus ē. ſtans ſupra gradū pallacij. im peratores veniētes de malis q̄ xp̄ianis infere bant dure redarguit. dixitqꝫ imꝑator: Iſte ne eſt ſebaſtianꝰ quem diu ſagittis interfeci iuſſe ram? Cui ſebuſtianꝰ: ad hͦ me dn̄s reſuſcitare dignatus ē vt ꝯueniam vos et redarguam de malis vr̄is q̄ xp̄i famulis irrogatis. Tūc impe rator euꝫ tādiu fuſtigari iuſſit donec ſpiritum exalaret. ⁊ fecit corpus eius ī cloacam ꝓijci ne a xp̄ianis ꝓ martyre coleret̉. Sanctꝰ autem ſe baſtianꝰ ſequēti nocte ſaucte lucie apparuit et corpꝰ eiꝰ ſibi reuelauit. ⁊ iuxta veſtigia apl̓orū ſepeliri p̄cepit. qd̓ ⁊ factū eſt Paſſus ē āt poſt annū domini cclxxxvij. Tertio habuit bonor affluentiā in eo ꝙ ſanctos martyres ꝯfortauit ẜm illud Eſa. xxxv. Cōfortate manus diſſolu tas ⁊ brachia debilia roborate. Id̓o de ip̄o p̄t exponi illud Iob. iiij. Ecce docuiſti plurimos ⁊ manus laſſas roboraſti. vacillātes confirma uerūt ſermones tuos ⁊ genua debilia cōforta ſti Ip̄e enī fuit doctor ignorantiū docēs idol a ſpernere. ſicut patuit de p̄fecto. Docuit mun di vanitatē fugere cum dixit: Hec vita ab ini tio mūdi ⁊cͣ. Fuit roborator debilium ⁊ ꝯſola tor afflictoꝝ non ſolū in vita ſed etiā poſt mor tem. Ideo legit̉ in geſtis longobardorū Ꝙ tē pore gilberti regis tota italia tanta peſte ꝑcuſ ſa eſt: vt vix vnus alterū poſſet ſepelire: ⁊ hec peſtis maxime rome ⁊ papie ſeuiebat. tūc viſibiliter bonus angelꝰ multis apparuit malo an gelo ſubſequēte ⁊ ferente venabulū. p̄cipier ei vt ꝑcuteret ⁊ cedē faceret. Quotiēs aūt ali quā domū ꝑcutiebat tot inde mortui efferebā tur. Cuidā auteꝫ diuinitꝰ reuelatū eſt ꝙ neqͣqͣꝫ hec peſtis ceſſaret donec ſancto ſebaſtiano pa pie altare cōſtruerēt. quo facto ſtatim ceſſauit illa quaſſatio. ⁊ illuc de roma reliqͥe ſācti ſeba ſtiani martyris ſunt delate. Scd̓o beatꝰ ſebaſti anus fidē integrā ⁊ rectaꝫ habuit. Et fides tūc eſt integra qn̄ ē magna ⁊ firma. Habuit enim fidem magnā qn̄ pͥncipatuꝫ deſeruit. ⁊ oīa mū dana deſpexit. Iō dic̄ glo. ſuꝑ illd̓ ad Timo. vj. Sectare iuſticiā. Qui inqͥt verā fidē d̓ deo habet nō cupit in miſerijs huiꝰ mundi diues fi eri. Habuit viuā fidem. ꝑ quam fructū bonoꝝ operū ferebat. quia alias viua non fuiſſet. ſed mortua. Habuit firmā fidem. qꝛ ꝑ nulla tormē ta ab ip̄a cadere potuit. Sed dixit illud Tho. ij. Uitam illā expectamꝰ quā deus daturus eſt his qͥ fidem ſuā nūqͣꝫ mutāt ab eo. Tertio bea tus ſebaſtianꝰ habuit pugnā victorioſiſſimaꝫ ī eo ꝙ ꝯſtans fuit in repheſione maloꝝ. ſcꝫ dio cletiani ⁊ ſuoꝝ ſatellitū. Refert etiā Gregꝰ ī. j. li. dialogoꝝ. Ꝙ q̄daꝫ mulier in tuſcia nuꝑ nu pta cū ad dedicationē eccl̓ie. b. Seba. ab alijs inuitata eēt. nocteqꝫ ſequēti die qͣ ire debebat carnis voluptate ſtimulata a viro ſuo ſe abſti nere nō potuit. Facto aūt mane erubeſcēs ma gis vultū hoīuꝫ qͣꝫ dei. illuc ꝓfecta ē. mox aūt vt oratoriū vbi erant recluſe reliquie ſancti ſe baſtiani: ingreſſa ē. diabolꝰ eā arripuit. ⁊ corā hoībꝰ vexare cepit. Tūc p̄ſb̓r illiꝰ eccl̓ie pallam arripiēs altaris eā oꝑuit. ⁊ diabolus ſtatī illū p̄ſb̓rm inuaſit. Duxerunt aūt eam amici ſui ad incātatores vt incātationibꝰ diabolū fugarēt. Sed dū incātaret̉. diuino iudicio legio demo num. ſex milia. dc. lxvj. eaꝫ ingreſſi vexauerū Quidam autē vir noīe fortunatꝰ ſanctitate cō ſpicuus. ſuis p̄cibꝰ eā ſanauit. Quarto habuit operationē ſollicitā. Oꝑatꝰ enī eſt bonū qͣꝫtuꝫ ad deum ſibi ſedule ẜuiendo. ẜm ꝙ canit̉. xp̄o ſedule.i. quotidie exhibebat officiū. Oꝑatus eſt bonū qͣꝫtuꝫ ad ſuꝑiores. ideo dixit imꝑato ri ꝓ ſalutē tua ſemꝑ deū colui. Oꝑatꝰ ē bonuꝫ qͣꝫtum ad ſeip̄m. in oī ſanctitate ſe cuſtodiēdo. ẜm illud Apoc̄. xxij. Qui iuſtꝰ eſt iuſtificet̉ ad hūc. Et hͦ relucet ex hͦ ꝟbo iuſticia q̄ ẜm Anẜ. Eſt virtꝰ reddēs vnicuiqꝫ qd̓ ſuū ē. Quīto ha buit ꝓmiſſionis retributionē eternam. ⁊ hoc i quattuor. Primo ꝑ hereditariā ſucceſſionem ad Gal̓. iij. A domino recipietis retributioneꝫ hereditatis. Secūdo ꝑ legittimā emptione. qꝛ emit precio ſanguinis. teſte. b. Augꝭ. Negocia tione iſte bonꝰ dat. det minꝰ vt accipiat ampliꝰ emit cōmertio ſanguinis regnū ſalutꝭ. Facta ē breuis paſſio ⁊ ꝑpetua beatitudo. Tertio per H I XXIX victorioſam expugnationē. ẜm illud Mat. xj. Regnū celorū vim patit̉ ⁊ violēti rapiūt illud Quarto ꝑ paternā largitionē. iuxta illd̓ Luc̄. xij. Nolite timere puſillus grex: qm̄ cōplacuit pr̄i vr̄o dare vobis regnū. ¶ De ſancta Agnete ꝟgine. ſermo pͥmus. Icut lilium inter ſpinas. ſic amica mea īter filias. Can̄. ij Ariſ. ix. aīaliū dic̄. pulli aquilaꝝ ſūt duplices. A aliqui adhuc iuuenes exiſtētes dimittūt nidū. matrē ſequūt̉ ſolē irreuerberatis oculis intuē tur. terrā reſpicere dedignant̉. Et illi pulli di ligunt̉. Alij aūt ſunt pulli degeneres ⁊ nolunt oculos attollere ī radios ſolis. ſꝫ potiꝰ terram qͣꝫ ſolē ꝯtēplant̉. ⁊ hi ab aquila aſpernāt̉. Spi ritualiter ꝑ pullos aqͥlaꝝ duplices intelligunt̉ hoīes. aliqͣ ſolū diligūt terrā. ⁊ de celeſtibus ē eis cura ꝑua in iuuētute dicētes illud Sap̄. ij. Uenite vtamur bonis ⁊ fruamur creat̉a tāqͣꝫ ī iuuētute celeriter. vino p̄cioſo ⁊ vngentis nos impleamꝰ: ⁊ non p̄tereat nos flos tꝑis. corone mus nos roſis anteqͣꝫ marceſcant. nullū pratū ſit qd̓ nō ꝑtranſeat luxuria nr̄a. Remoⁱ exſors ſit luxurie nr̄e.i. excluſus a luxuria vbiqꝫ relin quamus ſigna leticie qm̄ hec eſt pars nr̄a. Alij aūt tāqͣꝫ nobiles filij ⁊ filie ſtatim ī puericia ter rena relinquētes xp̄m verū aqͥlam ſequūt̉. ſic̄ beatꝰ Nico. beatꝰ Uitꝰ. ⁊ p̄cipue btā Agnes. que vt ait Amb̓. in legēda. xiij. anno etatis ſue mortē ꝑdidit ⁊ vitā inuenit. Infantia qͥdē cō putabat̉ in annis. ſꝫ erat ſenectꝰ in menſa men tis. corꝑe iuuēcula. ſꝫ aīo cana. Iō dic̄ Amb̓. in li. p̄fa. de ea. Sic btā Agnes generoſitatis oblectamenta deſpiciēs celeſtē meruit dignita tem. ſocietatis hūane vota ꝯtēnens. eterno re i eſt ſociata ꝯſortio. p̄cioſaꝫ mortē ꝓ xp̄i ꝯfeſ ſione ſuſcipiēs ſil̓is ē ei facta ⁊ ꝯformis. Lau dat eā xp̄s in p̄aſſumptis ꝟbis. In qͥbus a tri bus cōmendat̉. Primo a ꝟginitatis candore. ibi. ſicut liliū. Scd̓o a paſſibilitatis dolore. ibi inter ſpinas. Tertio a ſingularitatꝭ amore. ibi. ſic amica mea ⁊cͣ. De pͥmo eſt ſciendū ꝯſuetu dinem hn̄t amatores mūdani qn̄ volūt amatri ces ſuas collaudare tunc ſolēt eas tribus pul chritudinibꝰ cōꝑare. ſicut roſis violis aūt alijs cioſis rebꝰ Sicut legit̉ de rege Salomone. qͥ fuit p̄cipuus amator mulierū. qͥ dilectam ſuaꝫ araonis filiā p̄cioſis rebꝰ cōparauit dicens Can. iiij. Ꝙ pulchra es amica mea qͣꝫ pulchra oculi tui columbaruꝫ. Sicut vitta coccinea la bia tua ⁊ eloquiū tuuꝫ dulce ſicut fragmen ma lipunici gene tue. ⁊ ſicut turris/ dauid collū tu um. pulchriora ſūt vbera tua vino odor vngē torum tuoꝝ ſuꝑ oīa aromata. Myſtice. ꝑ ſalo mone xp̄s intelligit̉ qͥ eſt amator ꝟginum ⁊ ca ſtarum mētiū. ẜm illd̓ Prou̓. xxij. Qui diligit cordis mundiciā habebit amicū regem ſcilicet xp̄m. Hic etiam hꝫ hāc cōſuetudinē ꝙ amatri ces ſuas ꝟgines caſtiſſimas cōꝑat rebus pul chris. ſicut. b. Agnetē lilio. quo nihil gratioſiꝰ ē ⁊ p̄cioſius ad decentiā coloris. redolentiam odoris. efficatiā corꝑis. vt dicit Pli. in ſpe. na. li. ij. c. ij. Significans in hoc ꝙ huic nobili lilio b. Agne. nihil fuit decētius in colore. Naꝫ ẜm Amb̓. fuit pulchra facie. ſꝫ pulchrior fide. Ni hil fuit ea redolētius in odore. ẜm illud Can̄. iiij. Odor tuus ſuꝑ omnia aromata vel vngen ta. Nihil etiam ea efficatius in ꝟtute. Quia di cit Saluſtius in iugurtino. Cum de ꝟtutibus agitur nulla ea excellentius cernitur qͣꝫ ea que in adoleſcentibus inuenitur. Sunt. xj. p̄terea nobiles lilij ꝓprietates. ꝓpter quas lilio cōpa ratur btā Agnes. Prima eſt ꝙ liliuꝫ habet ſex folia cādida. ⁊ aliqua grana quaſi aurea intus fulgentia que decorant liliuꝫ Ita beata agnes velut p̄fulgidum liliū habuit in ſe ſex virtutes ſuaꝫ caſtitatem ꝟginitatemqꝫ cōſeruātes. Pri ma fuit modeſtia īſermōe. qd̓ patuit ex illo ꝙ cum filio p̄fecti nō habuit longa colloquia. Si cut ⁊ hoc refert Amb̓. in legenda dicens: Cuꝫ beata ꝟgo a ſcolis reuertit̉ a p̄fecti filio adama tur. qui ſibi gēmas ⁊ diuitias īnumerabiles ꝓ miiſit ſi ꝯſenſum eius ꝯiugio nō negaret. Cui Agnes breuiter reſpōdit. Diſcēde a me pabu lum mortis. qꝛ iam ab alio amatore p̄uēta ſum ſcꝫ a xp̄o. Et hunc cepit cōmendare a qͥnqꝫ.ſ. a nobilitate generis. a decore pulchritudinis. a diuitiaꝝ abundātia. a fortitudine ⁊ potentie efficacia. ⁊ ab amoris excellētia dicēs: Hic lon ge te nobilior eſt ⁊ genere dignior. cuiꝰ pater fe minā neſcit. cuiꝰ mater ꝟgo ē. Cui angeli ſerui unt. cuius pulchritudinē ſol ⁊ luna mirāt̉ Cu ius opes nunqͣꝫ deficiūt. Cuiꝰ odore mortui re uiuiſcunt. cuius tactu curant̉ infirmi ⁊ confor tātur. Cuiꝰ amor caſtitas. tactꝰ ſanctitas. vnio ꝟginitas. Et hec qͥnqꝫ ponit in qͣdā auctorita te dicēs: Cuiꝰ generoſitas celſior. poſſibilitas fortior. aſpectus pulchrior. amor ſuauior. ⁊ oī gr̄a elegantior. Ecce modeſtia ẜmonis. qꝛ non ꝟba inutilia ſecū habuit. ſꝫ ſpōſū ſuum xp̄m ei p̄tulit ⁊ laudauit Ita debēt facere nr̄e ꝟgines ſe cuſtodiēdo a loqͣcitate q̄ eſt qͣſi ſpina lacerās caſtitatē. Qd̓ ꝓbat autor troiane hiſto. li. ij. di cens Rex atrox in inſuſa colchis habuit filiaꝫ nomine medeā nimiū ſpecioſam. in artibꝰ libe ralibꝰ imbutā p̄ oībꝰ. Hec ſedēs int̓ pr̄eꝫ ⁊ quē dam barbaꝝ noīe Yaſon in amore eiꝰ accēſa di xit: O vtinā ille yaſon barbarꝰ tā ſpecioſus tā nobilis. mihi maritali copula iūgeret̉: ⁊ cū eo ꝟba multa miſcuit. ⁊ qd̓ nephas eſt ī ꝟgine hͦ ip̄a ꝯu̓tebat imphas. Et dic̄ ibidē ꝙ pꝰ pauca tꝑa yaſon medeam vi opp̄ſſit ip̄am deflorādo Ideo dic̄ beatꝰ Amb̓. ī omel̓. Diſcite ꝟgines B 1 C Sermo nō circūcurſare ꝑ alienas edes.ſ. ire ad coreas nō ī publico miſcere ẜmones. Scd̓m āt Sregꝭ. ſermo ꝟginū debet eē prudēs. rarꝰ. ⁊ modeſtꝰ nō tā eloquētia p̄cioſus qͣꝫ pudore. Etiā debēt ſe a turpibꝰ ꝟbis abſtine̓. ẜm illd̓ Sen̄. A ver bis turpibꝰ abſtineo. qꝛ licentia eoꝝ īpudiciciā nutrit. Scd̓o ꝟtus ē labor ī oꝑatione. habuit enī magnū laborē vt ꝟginitate ſuā ꝯſeruaret. Quia ſic̄ dic̄ Amb̓. ī legēda. Cū iuuenis audiſ ſet ꝟba ꝟginis lecto ꝓſternitur. et ꝙ ꝓ amore egrotaret a medicis ꝑ ſuſpiria alta aperit̉. Qd̓ audiēs pater replicat eā filio ſuo. ſꝫ illa prioris ſpōſi fedꝰ ſe violare nō poſſe aſſeruit. Cepit p̄ fectꝰ inqͥrere qͥs ille ſpōſus eēt de cuiꝰ ptāte ſe Agnes iactaret. Quidaꝫ aūt ſibi dixit ꝙ xp̄m ſpōſū ſuū diceret. qͦ audito pͥus blādis ẜmoni bus deinde terroribꝰ eā pulſat. Cui agnes: qͥc qͥd vis age. qd̓ q̄ris nō poteris obtinere. Cui p̄ fettꝰ: vnū tibi de duobꝰ elige. aut cū ꝟginibus dee veſte ſacrifica. aut cū meretricibꝰ ſcortabe ris. Cui illa: nec ſacrificabo dijs tuis. nec ſcortꝭ polluar alienis. cuſtodē enī habeo corꝑis mei angelū dn̄i. Etiā credendū ē ꝙ btā ꝟgo agnes nō fuit ocioſa ī domo pr̄is qꝛ ſtatim tradita fu it ſtudio lr̄aꝝ. vt ſic ꝑ ſtudiū artiū vitaret car nis vitiū. Hiero. ad ruſticū monachū. Et po nit̉ de cōſe. diſ. vltꝭ. c. nunqͣꝫ. Ama ſcīaꝫ ſcpͥtu rarū ⁊ vicia carnis nō amabis. Un̄ ita neceſſa riū ē ꝟginibꝰ modernis vt magnis laboribꝰ re ſiſtant vitijs carnis. ⁊ his hoſtibꝰ qͥ īpugnant caſtitatē. Quia dic̄. b. Amb̓. in li. de ꝟginitate Int̓ oīa martyrij genera diuturniora ſunt ca ſtitatis p̄lia. ⁊ nō ſolū ē carnis illecebris labo rioſe reſiſtere. qꝛ ociū ⁊ qͥes ſunt ſpina lacerās caſtitatē ⁊ via ad luxuriaꝫ. Sic̄ atteſtat̉ ꝓph̓a Ezech̓. xvj. Hec fuit iniqͥtas zodome ſororis tue ſuꝑbia. ſaturitas panis ⁊ abūdantia vini. Ociū ip̄iꝰ ⁊ filiaꝝ eiꝰ. Ideo docet Egidius ro manꝰ. de regimine pͥncipū. li. ij. ꝑte. ij. c. vij. et viij. Ꝙ qͥlibet pr̄ vel mr̄ debēt ſollicitari ꝙ filie earū ſtudeāt texere. filare. ⁊ oꝑari circa lanam vel ſericū ne ocio torpeſcāt. Sicut legit̉ feciſſe īꝑator octauianꝰ. de qͦ refert Ualeriꝰ ī policra te. li. vj. ꝙ filias ſuas ī lanificio fecit inſtrui vt ſi eas nubila fortuna ad extremā pauꝑtatē ꝓi ceret. ſe ꝑ artē poſſent enutrire. Idē legitur de Cōſtātino īꝑatore qͥ p̄cepit vt filie ſue artem ⁊ ꝯſuetudinē manibꝰ oꝑādi haberēt vt ꝑ exerci cia oꝑis vicia vitaret vt ſi fortuna eis n̄ faue̓t poſſent ꝑ labores manuū victū q̄rere ⁊ veſtitū Idē referūt cronographi de karolo magno qͥ filias ſuas fecit lanificio aſſueſcere coloqꝫ ⁊ fu ſo ne ꝑ ociū torpeſcerēt. Cōſiderauerūtqꝫ hi in cliti īꝑatores ꝙ ocioſitas ⁊ voluptas ſūt arma antiqͥ hoſtis. de renū. c. niſi cū p̄dē.§. ꝑſone. et de ꝯſe. diſ. v. c. nūqͣꝫ. His armis diabolꝰ dauid impugnauit ⁊ ip̄m ſuꝑauit qn̄ vacās ocio cuꝫ Berſabee vxore Vrie adulteriū ꝑpetrauit. ij Regꝭ. xj. His armis inuaſit Salomonē qn̄ ceſ ſauit ab edificatiōe domꝰ dn̄i. et ocio torpebar ⁊ ip̄m vicit. qꝛ mulieres alienigenas adamauit itaqꝫ fuerūt ei vxores qͣſi ſeptingēte ⁊ ꝯcubine trecēte. iij. Regꝭ. xj. Illis armis īpulit mariaꝫ magdalenā ⁊ vicit vt peccatrix publica dicere tur Luc̄. vij. Iō docet Hiero. gl̓ioſus. ⁊ ponit̉ de ꝯſe. diſ. v. nūqͣꝫ. Nō inqͥt vacet mēs tua va rijs ꝑturbationibꝰ q̄ ſi peccatori īſiderint dn̄a bunt̉ tui. ⁊ te deducēt ad delicta maxīa. De qͥ bus dicit psͣ. lxxij. In labore hoīuꝫ nō ſūt ⁊c. trāſierūt vſqꝫ ī affectū cordis. Et ꝯcludit hie ro. Aliqͥt oꝑis facito vt ſꝑ diabolꝰ occupatum te īueniat. Et dic̄ Egidiꝰ romanꝰ vbi sͣ. Si ali qͣ femīa eēt ī tā alto gradu ꝙ nō eēt ꝯſueta cer ta talia oꝑa exerce̓. adhuc nō eēt ꝑmittenda vt ocio vacaret. ſꝫ tradenda eēt ſtudio lr̄aꝝ. Et ſe piꝰ librū accipiēs ſe lectionibꝰ occuparet vt ſic pctā vitaret. Ꝙꝛ btā agnes nobiliſſimū liliū cū eēt ī ſtudio artiū. ſecura fuit. Sꝫ cū a ſcolis re uerteret̉. a filio p̄fecti vrbis romāe adamata ē ẜm ꝙ dic̄. b Amb̓. Tertia ꝟtꝰ ē fuga occaſio onis peccādi q̄ fuit qͣſi tertiū foliū qͦ nr̄m candi diſſimū liliū. b. agnes fuit decorata. Ꝙ āt fugit occaſionem peccādi ptꝫ ex hͦ. qꝛ dedit ſe ſtudio lr̄aꝝ qͦ vitat̉ occaſio culpaꝝ. ⁊ poſtqͣꝫ reu̓ſa fuit a ſtudio māſit ī domo pr̄na. ⁊ qͣꝫuis īuita ad lu panar inducta: tamē fuit ab angelis cuſtodita Amb̓. ꝯtinuādo legēdā di. Cū. b. agneſ noluiſ ſet in thoꝝ filij p̄fecti ꝯſentire nec idol̓ īmolare iuſſit eā expoliari ⁊ nudā ad lupanar adduci. tā tā aūt deſitatē capilloꝝ dn̄s ei ꝯtulit vt meliꝰ capillis qͣꝫ veſtibꝰ tegeret̉. Ingreſſa āt turpitu dinis locū angelū dn̄i p̄paratū īuenit. qͥ locum claritate nimia circūfulſit ſibiqꝫ ſtolā cādidiſſi mā p̄parauit. Prefecti filiꝰ cū alijs iuuenibꝰ ad lupanar venit: ⁊ eos ad ip̄aꝫ priꝰ īuitauit. qͥ in greſſi ex miracl̓o āt territi compūcti redierūt. Quos ille appellās fatuos ⁊ ad eā furiēs ītras cū eā ꝯtinge vellet. a diabolo ſuffocatꝰ expira uit. Qd̓ p̄fectꝰ audiēs cū ingēti plāctu ad eā ve nit. ⁊ cāꝫ mortꝭ eiꝰ diligētiꝰ ſciſcitat̉ Cui agnes Ille cuiꝰ volūtatē volebat ꝑfice̓. eū ī ptātē acce pit ⁊ occidit Nā ſocij viſo miracl̓o territi redie rūt illeſi Cui p̄fectꝰ In hͦ apparebit ꝙ n̄ magicꝭ artibꝰ egiſti ſi īpetrare poterꝭ vt reſurgat Agn te āt orate: iuuenis ſuſcitat̉ ⁊ xp̄s ab eo publi ce p̄dicat̉. Pontifices igit̉ tēploꝝ ſeditione in ppl̓o excitātes clamauerūt: tolle magam. tolle maleficā q̄ mētes mutat ⁊ alienat aīos. Prefe ctus āt viſo miraculo voluit eā lib̓are ſꝫ ꝓſcri ptionē metuēs. eā vicario dereliqͥt. Et qꝛ ea li berare nō potuit triſtꝭ abſceſſit Ecce ꝙ. b. ꝟs agnes nō dedit illis vanis iuuenibꝰ occaſione qꝛ territi lumē fugierūt. nec etiā ſeip̄am ill̓ tale obtulit ꝙ potuiſſent in ip̄aꝫ occaſionē īuenire. O XXIX ę Diſcite igitur ab hac virgine o virgines cete reqꝫ mulieres fugam occaſionis peccādi. quia occaſio peccati eſt velut ſpina lacerans caſtita tem. qd̓ patꝫ in Thamar virgine ſorore Abſa lonis. ij. Regꝭ. xiij. vbi legit̉ ꝙ amon filius da uid adamauit. Thamar ſororē abſalon. ita vt n̄ amore egrotaret. qd̓ audiēs Ionadab dedit ei cōſilium malū dicēs: Cuba ſuꝑ lectum tuuꝫ ⁊ languorē ſimula. Qd̓ ille fecit ⁊ dixit ſe a nul lo cibū velle capere niſi a thamar. Illa autē ſo la iuſſu patris ſorbitiūculaꝫ porrexit nulla an cilla ſecū accepta. Amon autem videns eaꝫ ſo lam apprehendit eam ⁊ deflorauit. Quia occa ſionem ſibi p̄ſtitit ꝙ ſola cum ſolo in thalamo fuit. Ideo dicit poeta: Si fugis fugit. ſi cedis cedere neſcit. Nam locus ⁊ tēpus pabula p̄bēt eis.i. occaſionē luxurie. Ideo etiā beata virgo agnes ne in domo turpitudinis ſola exiſtēs oc caſionē daret iuuenibꝰ ad peccādū. voluit ſecū habere angelū cuſtodē ſui corporis cū hūanuꝫ auxiliū non haberet. Quarta virtus ē habitꝰ aſper ⁊ hūilis. quem credit̉ habuiſſe. b. agnes exqͦ tenere caſtitatē voluit. Ip̄a vera iudith ē q̄ ſuꝑ lumbos quotidie hubuit ciliciū Iudith. viij. Refert Amb̓. ꝙ aſpaſius p̄fectus dedit ſi bi aſperū habitū. qꝛ iuſſit eaꝫ in copioſū ignem iactari Sed in duas ꝑtes flāma diuiſa ſedicio ſum ppl̓m exurebat. ⁊ eaꝫ minime tāgebat. ita vt dicere poſſit illd̓ Ecc̄i. vltꝭ. In medio ignis non ſū eſtuata. Poſt hec aſpaſius ī gutture eiꝰ gladiū īmergi p̄cepit. Et ſic xp̄s ſponſus cādi dus ⁊ rubicudus ip̄am ſibi ſponſaꝫ ⁊ martyrē cōſecrauit. Cū igit̉ corpus eiꝰ xp̄iani ⁊ paren tes eius cū gaudio ſepelirēt: vix a paganis in eos lapides mittentes euaſerūt Emerentiana auteꝫ eius coetanea ꝟgo ſanctiſſima lꝫ adhuc cathecumīa. dum iuxta ſepulcrū eius ſtaret et ꝯſtanter gentiles argueret ab eis lapidata eſt. Statimqꝫ terremotꝰ choruſcatiōes et fulgura extiterūt adeo ꝙ ex paganis plurimi perierūt. Ita ꝙ ip̄i decetero ad ſepulcrū venientes ꝟgi nis. neminē leſerūt. Ecce qͣꝫ aſperā veſtem ha buit beata agnes. Sic etiam virgines ⁊ mulie res ſi volūt eſſe caſte oꝑtet interdū gere̓ veſtes aſperas et humiles. qꝛ veſtis ſuꝑba eſt qͣſi ſpi na lacerās caſtitateꝫ. Qd̓ ptꝫ Nume. xxv. vbi legit̉ ꝙ filij iſrl̓ fornicati ſunt cū mulieribꝰ moa bitarū ſeqꝫ ornauerūt. qꝛ dicit venerabil̓ Boe. in li. de diſ. ſco. Ꝙ ſatirici dicebāt luxuriaꝫ ī or natu veſtiū cōſiſtere. qd̓ ꝓbat poeta ꝟſus. Ue ſtis pulcrha. cibꝰ largus. ociū qͦꝫ ſomnus. De mergunt aīaꝫ luxuriāqꝫ vocant. Quinta virtꝰ ē ſobrietas quā agnes habuit cuꝫ ſe a ſuꝑfluis abſtinuit. ideo caſtitatē tenuit. qꝛ ſciuit ꝙ exceſ ſus in potū ⁊ cibo ē ſpina laceras caſtitatem. ſi cui legit̉ Gen̄. xix. d̓ loth qͥ inebriatꝰ vino ince ſtū cū filiabꝰ ꝑpetrauit. Id̓o dic̄ apl̓s ad Eph̓. v. Nolite inebriari vino in qͦ ē luxuria. Quare refert Ualeriꝰ ī policrate lib̓.j. ꝙ vſus vini ro manis femīs fuit ignotꝰ ne aliqd̓ dedecꝰ in eas ꝓlaberet̉. aut in luxuriā laberent̉ Sexta virtꝰ ē cuſtodia ſenſuū p̄cipue illoꝝ qͥ remota oſten dunt. vt viſus vl̓ auditꝰ. qꝛ curioſitas vidēdi vanā vl̓ audiēdi ē ſpina lacerās caſtitatē. ⁊ via ad luxuriā. teſte. b. Gregꝭ. ī omel̓. Si aliqͥs vir vel mulier viderit filiū vel filiā alienā. ſeruum aūt ancillā ⁊ ꝓ ꝯcupiſcētia diligēter aſpexerit. corrupta ē vna ꝟgo. Et ſubdit. Si qͥs ꝟo cleri cus vl̓ religioſus vl̓ laicꝰ cantica luxurioſa vel turpia libēter audierit ⁊ cum dilectiōe placito auditu ſuſceperit. corrupta ē alia ꝟgo. hec ille. Iſta ſūt folia p̄fulgida q̄ decorauerūt beatiſſi mā ꝟ̓ginē agnetē ⁊ quālibet aliā ꝟginē volētē ſaltē tenere cāſtitateꝫ. Scd̓a ꝓprietas lilij ē qd̓ intus hꝫ grana aurea fulgētia q̄ liliū decorant. Ita bt̄a agnes habuit ſpēalia bn̄ficia qͣſi aurea qͥbꝰ dn̄s eam p̄ alijs exornauit. Et hͦ enumerat btā ꝟgo ī legēda ſua dicēs. Annulo ſuo ſubar rauit me dn̄s meꝰ ieſus xp̄s. ⁊ dexterā meam ⁊ collū meū cinxit lapidibꝰ p̄cioſis Induit me ci clade auro texta. ⁊ immenſis monilibꝰ ornauit me. poſuit ſignū ī faciē meā. vt nullū p̄ter ip̄m amatorē admittā. Tradidit auribꝰ meis ineſti mabiles margaritas. ⁊ circūdedit me vernāti bus atqꝫ ꝯſtātibꝰ gēmis. a qͦ mihi iā thalamus locatꝰ ē. cuiꝰ mihi organa modulātibꝰ vocibus ſonāt mel ⁊ lacͣ ex eiꝰ ore ſuſcepi. et ſanguis eiꝰ ornauit genas meas. Iam amplexibꝰ eiꝰ caſta aſtricta ſū. iam corpꝰ eiꝰ corpori meo ſociatū ē. Iā on̄dit in theſauros incōꝑabiles qͦs mihi ſe daturū ſi in eo ꝑſeuerauero ꝓuiſit. Illa oīa ac cepit btā Agnes in regno celoꝝ. De eadem ꝟgine. ſermo ſecūdus. Icut lilium inter r ſpinas. ſic amica mea inter filias Can̄. ij. Uidemus ꝙ inter omnes flores decentius liliū eſt ornatu ⁊ veſtitum. nec eſt aliquis color qͥ poteſt ei cōꝑari. Ideo dixit dominꝰ Mat. vj. Cōſiderate lilia agri quō creſcūt non labo rant neqꝫ nent. dico autem vobis quoniaꝫ nec Salomon in omni gloria ſua coopertꝰ eſt. ſicut vnū ex ip̄is. Etiam liliū inter alios flores ē pul cherrimus qd̓ ptꝫ ex diuerſitate ſeu diſtinctio ne folioruꝫ. ex ꝓportione eoꝝ ⁊ ſuauitate odo rum. quia habent ſuauē odorem ⁊ nimiū excel lentem. Myſtice. ꝑ lilium btā Agnes figurat̉ Quia ficut liliū eſt decēter a natura decoratuꝫ folijs tanqͣꝫ corona. Ita ꝟgo btā agnes eſt ve ſtita decenter a ſponſo ſuo xp̄o. ſicut teſtatur ī cantico hodierno dicēs: Induit me dominꝰ ve ſtimento ſalutis ⁊ indumento leticie circumde dit me ⁊ tanqͣꝫ ſponſam coronauit me corona. Ip̄a etiā inter alias ꝟgines pulchra ē. Cuius A I Sermo pulchritudo lucet ex diu̓ſitate ſeu diſtinctione prudentie. Quia ẜm Amb̓. d̓r ꝟgo prudentiſſi ma. qd̓ ptꝫ ex ꝓprietate iuſticie ⁊ ſuauitate pu dicicie Ita vt d̓ ip̄a exponi pōt illd̓ Gen̄. xxiiij. puella decora nimis. ꝟgoqꝫ pulcherrima ⁊ in cognita viro. Id̓o xp̄s ſpōſus cōꝑat eā lilio di cēs: Sicut liliū īter ſpinas ⁊cͣ. In qͥbꝰ ꝟbis. b. Agnes a tribꝰ cōmēdat̉. Primo a ꝟginali can didatiōe. ibi. ſicut liliū. Scd̓o a miſerabili paſ ſione. ibi. inter ſpinas. Tertio a ſpeciali dilecti one. ibi. ſic amica mea inter filias. Circa pͥmum notāduꝫ multe ſūt lilij ꝓprietates ẜm qͣs beata Agnes lilio cōꝑat̉. Primo liliū ſic̄ refert Pli. in ſpe. natu. ſedat ira ⁊ diſcordiā vniu̓ſaꝫ. cuiꝰ ratio eſt. qꝛ liliū hꝫ dulcē exalationē q̄ dū ꝑ re ſpiratione inbibit̉. eſtus mox caloris ſuffocat̉ nam liliū ẜm Auic̄. cūctas extinguit colericas paſſiones. q̄ qͥdem eſt fons ire et ſanguinis. vt ait Gal̓. Ita btā Agnes ꝑ ſua dulcia verba et benigna ſedauit iram p̄fecti romani. ita vt pri us qui eam expoliari iuſſit. ⁊ ad lupanar duci. poſtea ſuaui oratiōe ⁊ filij ſui ſuſcitatiōe ip̄am dimittere voluit. ⁊ mitigatꝰ fuit. ẜm illd̓ Ecc̄i. vj. Verbū dulce multiplicat amicos ⁊ mitigat inimicos. Idē etiam ptꝫ de filio p̄fecti qͥ tanqͣꝫ leo furiens ad ip̄am in locū turpitudinis intra uit. Poſtqͣꝫ autē fuit ab ea ſuſcitatus mitigatꝰ eſt. ⁊ xp̄m publice p̄dicauit. vt dic̄ Amb̓. Idē manifeſtuꝫ eſt in paganis qͥ circa ſcpulcrū ſan cte Agnetis ſanctā emerētianaꝫ ex iracūdia la pidabāt. quos mitigauit ꝑ coactionem. Quia dicit Ariſto. x. Ethi. Multi plus obediūt co actioni qͣꝫ ſermoni. Item ꝑ choruſcationes. ⁊ ꝑ fulgura iram eoꝝ ſedauit vt decetero veniē tes ad ſepulcrū eius non leſerūt. ⁊ p̄cipue hoc cādidiſſimū liliū beata Agnes mitigauit iram iudicis irati erga peccatores Sicut de hͦ ptꝫ in miraculis ſancte Marie: de quodā iudice no mine ſtephano qͥ erat rome: ⁊ vnū ortū btē Ag netis violenter abſtulit. ꝓpter qd̓ dānatiōi ad iudicatus fuit. Et ip̄a īmemor huius violentie cum ſancto ꝓiecto ⁊ beate ꝟgini marie ꝓ ipſo interceſſit ⁊ iram mitigauit. Ideo figurata eſt ꝑ abigail prudentiſſimā que virū ſuū ſtultum nabal erga dauid regeꝫ recōciliauit. ⁊ iram ei ſedauit. j. Regꝭ. xxv. Secūdo liliū habet ꝟtu tem cōbuſtionis corporis ſanatiuam. ẜm Pe trū de creſcē. li. vj. c. lxiij. qui dicit. folia lilij de cocta ⁊ poſita ad locū cōbuſtiōis: ſanant. Idē dicit Ioh̓es meſue in pͥma practica. Membra igne vſta liliū ſupra poſitū optime ſanat. Cuiꝰ ratio eſt. quia ẜm Galienū liliū maturatiuū ē vlcerū. apoſtematū ⁊ tumorū. Idē facit radix eius ſi trita cum oleo apponat̉. Ita beata Ag nes ſanare pōt ignem cōbuſtionis male concu piſcētie carnalis q̄ heu viget in omnibꝰ. Teſte beato Iohāne. j. Ioh̓. ij. Totus mūdus in ma ligno. id ē. in malo igne cōcupiſcētie poſitꝰ eſt Iſtuꝫ ignē in ſeipſa extinxit. qͣꝫuis enī eſſet ẜm Amb̓. tm̄ tredecim annoruꝫ. que quidem etas magis eſt laſciua. et ad concupiſcētiam inclina ta. tamen fertur ſic dixiſſe iuueni ip̄am in cōiu gum petenti. Diſcede a me fomes peccati. nu trimentum facinoris. pabulū mortis diſcede a me. quia iam ab alio amatore p̄uenta ſum. qu mihi ſatis meliora obtulit ornamēta. vt ptꝫ in legenda. Ideo pōt dicere cuꝫ Sara illd̓ Tob̓. iij. Tu ſcis domine ꝙ nunqͣꝫ cōcupiui viruꝫ et mundā ſeruaui animā meā ab omni cōcupiſcē tia. Iſtam etiaꝫ cōcupiſcētie cōbuſtionē ſeda uit in alijs. ſicut refert Ianuēſis de quodaꝫ vi ro paulino qͥ ſi eccleſia ſancte Agētis fungebat̉ ſacerdotij officio. hic cepit miro carnis ardore tēptationeqꝫ vexari. Sꝫ cum deum offendere nollet. a ſūmo pontifice licētiam cōtrahēdi ma trimoniū petijt. Cuius autem bonitateꝫ ⁊ ſim plicitatē papa cōſiderās. annulū ei cū ſmarag do dedit ⁊ iuſſit vt imagini formoſe beate Ag netis que in ſua eccleſia depicta erat ex ꝑte ſua preciperet: vt ſe permitteret deſpōſari. Cunqꝫ hͦ ſacerdos huic imagini īperaretꝭ. illa cōtinuo annulo digituꝫ porrigens. ⁊ illo ſuſcepto digi tum retrahebat. Et extunc omnē maluꝫ eſtum ⁊ tēptationē carnis a ſacerdote fugauit. ⁊ am modo illaꝫ diabolicā incenſionē minime ſenſit Quis hoc fecit certe hoc mitigatiuū liliuꝫ cele ſte qd̓ iam erat plantatū in ortuꝫ celeſtis para diſi. qd̓ abſtraxit ab eo omneꝫ ardorē a diabo lo īmiſſum: vel a ꝓpria carne excitatū. Recte ſicut ait Dionyſiꝰ. liliū ſuꝑ vulnus aduſtū p ſitum extrahit ardorē mitigatqꝫ dolorem. Id circo omnes ſenes ⁊ iuuenes vidue et ꝟgines viri ⁊ mulieres qͥ in maligna cōcupiſcētia ſūt ī flāmate ꝑ deſideriū. q̄rere debent hoc celi liliū beatā Agnetē: ⁊ ſeſe illi cuꝫ fide ⁊ dilectiōe de ſponſare. ẜm illud Ozee. ij. Deſponſabo te mi hi in fide. ⁊ extunc cōbuſtio illa ceſſabit vt pa tuit in p̄fato ſacerdote. Tertio liliū habet ꝟtu tem mūdificatiuā. quia faciē mūdificat. vt dic̄ Petrꝰ de creſcē. vbi ſupra. ⁊ fit hoc mō. accipe tuberoſitates radicis lilij ⁊ deſicca. puluerem inde fac. poſtea tēpera cū aqua roſacea ⁊ deſic ca. quo facto ter vl̓ qͣter puluerē ſolū cuꝫ aqͣ ro ſacea ꝯfectam duc ſuꝑ faciē ⁊ fugabit ꝯtracti onē rugaꝝ abluēdo ⁊ faciē dealbādo. Idē dic̄ Diony. Hāc ꝟtutē habet btā Agnes. liliū cele ſtis ꝑadiſi. qꝛ oēs eam inuocātes mūdat ⁊ de albat a nigredine mentaliuꝫ facinorū. De qua dicit Hiere. Thren̄. iiij. Denigrate ſunt faciēs eoꝝ ſuꝑ carbones ⁊ non ſunt cogniti in plateis Et non ſolū mūdat maculā mentalē. ſꝫ etiā cor poralē. Ad qd̓ ꝓbandum. refert Amb̓. ꝙ puel la quedā noīe Conſtantia Conſtantini magni filia totaliter in facie erat leproſa. ⁊ grauiſſime B D C XXLX vndiqꝫ ī corpore mnaculata. hec audiens famaꝫ heate Agnetis tumulū eius adijt. ⁊ cum ibi in oratione ꝑſiſteret obdormiuit. viditqꝫ beatam Agnetē aſſiſtentē ⁊ dicentē ſibi. Si in xp̄m cre dideris ꝯtinuo liberaberis. Ad hanc vocē eui cilans ꝑfecte ſe ſanatā inuenit ⁊ illa baptiſmū recipiens ſuꝑ corpꝰ beate Agnetis baſilicā fe cit. ⁊ ibi in virginitate degēs rnultas exemplo ſuo ꝟgines ꝯgregauit. Ecce quomodo hoc ce leſtis orti liliū faciē corporis huiꝰ ꝟginis mun dauit. ⁊ faciem inſuꝑ mentis ſue a ſpirituali le pra peccati dealbauit. ⁊ in mūdicia ſpūali ꝑſe uerauit. Ecce ꝟginitas ſine humilitate nō eſt mūda. ẜm illud Augꝭ. Quid ꝓdeſt cōtinentia ſi dn̄abitur ibi ſuꝑbia. Melior eſt humilis cō iugalitas qͣꝫ ſuꝑba ꝟginitas. Ideo ſumere de bent radicę.i. hūilitatem(que debet eſſe radix vtutū. ẜm Gregꝭ. dicētem ī omel̓. Qui ceteras ꝟtutes ſine humilitate cōgregat. in vētū pul uerem portat) d̓ hoc albiſſimo lilio bea. Agne te q̄ fuit humilis ꝟgo. ⁊ debent eam pulueriſa re. hoc eſt quō in puluerem redigent̉ cogitare. ẜm illud Gen̄. iij. Puluis es ⁊ in puluerem re uerteris. ⁊ hunc puluerē debent inducere facie bus ſuis. āmodo inſignia ſuperbie abijciendo Sicqꝫ ſpecioſe xp̄o apparebunt. qui dicit eis Can̄. ij. Ecce tu pulcrhra es amica mea ecce tu pulchra oculi tui colūbaꝝ abſqꝫ illo qd̓ intrin ſecus latet. ⁊ hoc ad pͥmum. Ꝙͣtum ad ſecūdū ẜm naturales ſpine mutuo ſolent connecti ſic̄ ptꝫ de arboribus ſpinoſis q̄ adinuicem ſe cōne ctunt. ⁊ alterutrū muniūt ⁊ defendūt. et manꝰ reſiſtentiū ſibi pungunt ⁊ vulnerant. ⁊ ſi inter eas aliqd̓ creuerit lilium. illud lacerant ⁊ extin guūt. ſeſe autē raro ledere approbant̉. Myſti ce. ꝑ ſpinas tyrāni impugnantes bonos huiꝰ mundi figurant̉. qͥ ſe in malo cōnectunt contra bonos ip̄os vulnerando. qd̓ figuratū ē Nume ri. xxij. vbi legit̉ ꝙ Balach rex iniquꝰ cum ma lo ꝓpheta balaam ſe ſociauit contra iſrael. qn̄ ꝓpheta ppl̓m maledicere ⁊ ꝑſequi intēdebat. Ita etiā legit̉ ꝙ herodes ⁊ pylatus facti ſunt amici qͥ antea longo tēpore fuerūt inimici. qͣre hoc: vt ip̄m ieſum vulnerarent ⁊ morti cōdem narent. Ita etiam romanus p̄fectꝰ cū filio ſuo fuerūt qͣſi ſpine pungentes ſe adinuicē cōnectē do vt hoc delectabile liliū vulnerarēt videlicꝫ Agnetem. Tandeꝫ filius p̄fecti voluit ſibi ſur ripere ꝟginem: ip̄am ad ſuum cōiugiū inducē do. qd̓ ſine dolore ⁊ ſtiml̓o nō fuit. qꝛ nouit eē ſcriptū ꝑ beatū Amb̓. in li. de ꝟginitate. virgi ſitas eſt amica diuinitatis. ſpeculū puritatis. benamentū mirifice venuſtatis. riuulꝰ pepetue voluptatis. Et in autꝭ. de lenonibꝰ. Coll̓. iij.§ ſanximus. Sola caſtitas cuꝫ fiducia poſſibilis eſt ſeu potens ē. Et bn̄ potuit beata Agnes ſti nulari. qꝛ tria habuit allicientia eaꝫ ad eiꝰ conſenſum. Primum fuit iuuenilis etas. ẜm illud Ecc̄s.xij. Adoleſcētia enī ⁊ voluptas vana ſūt Sed hanc vanitatē ip̄a ſpreuit. Quia dicit be atus Amb̓. Ꝙuis eēt ānis iuuēcula tn̄ animo cana. Secūdū fuit pulchritudo. qꝛ pulchra fa cie. ⁊ ſcimus ꝙ pulchre ꝟgines ⁊ mulieres ma iores habent adherētias ⁊ frequētiores Quia dicit Hiero. Pulchra cito amat̉ et feda facile cōtemnit̉. diffile cuſtodit̉ qd̓ plures amāt. Sꝫ pulchritudinē corporis non curauit. ẜm illud Prou̓.xxxj. Fallax gratia ⁊ vana eſt pulchri tudo. mulier timēs deū ip̄a laudabit̉. De īteri ori ꝟo pulchritudine fuit ſibi cura. ẜm illd̓ psͣ. xliiij. Oīs gloria eius filie regis ab intꝰ. Ideo poteſt dice̓ illud qd̓ dicit beatꝰ Gregꝰ in li. dia lo. de puella nomine Galla. illa exterius nihil deformitatis timuit. q̄ interiorē ſpeciē amauit nec verita eſt ſi hoc in ea fedaretur qͣꝫ ꝙ a cele ſti ſponſo non amaret̉. Tertium fuit munerū oblatio. qꝛ p̄fecti filius obtulit ei plurima. Gē mas ⁊ diuicias et ampliora repromiſit. Ml̓te enī ſunt quas non ſeducit pulchritudo ⁊ iuuē tus. quas tamē munerū oblatio ſeducere con ſueuit. In cuiꝰ ſignum ſeruꝰ abrae dedit rebec ce munera vaſa argentea ⁊ aurea: vt ip̄am faci lius ad conſenſum filij dn̄i ſui inclinaret. Sed omnia munera beata Agnes deſpexit Sciebat enī ꝙ huiuſmodi munera terrena nō dant̉ ſpō ſis dei. ſed concubinis. ẜm illud Gen̄. xxv. Fi lijs autē cōcubinaꝝ largitus eſt munera. dona aūt ſpūalia ⁊ celeſtia dant̉ legittimis ſponſis. de quibꝰ gloriat̉ in legenda. Secundo punita eſt a p̄fecto qui polluere voluit eiꝰ famā et no minis honeſtatē tradendo ipſam ad lupanar. qd̓ etiā doloroſum fuit. quia dicit̉ Prou̓ xxij. Melius eſt nomē bonum qͣꝫ vngenta p̄cioſa. Contra hoc habuit angelicā ſocietatem. quia angelū ibidem p̄paratū inuenit. qͥ infamiā eiꝰ aboleret. Ideo iuſſit etiam eam nudam trahi per ciuitatem. vt de ea impleretur illd̓ Ezech̓. xvj. Derelinquent te nudam ⁊ ignominia ple nam. ⁊ hoc fecit ideo vt nuditas ſibi verecūdi am faceret. Solent enī vere virgines magis ti mere nuditatem qͣꝫ penaꝫ. ẜm illud Ezech̓. xvj Eras nuda ⁊ confuſione plena. Sed contra hͦ habuit a deo adiutorium. qꝛ tantam denſitatē capillis eiꝰ deus tribuit. vt meliusᶠ capillis qͣꝫ veſtibus tegeretur. Et in hoc verecūdiam ab ea repulit. Idē etiam ip̄am in loco obſcuro fe cit includi. vt loci obſcuritas eam terreret. Sꝫ contra hoc habuit claritateꝫ vt qui ad eam in greſſi fuerant. p̄ nimio ſplēdore eam videre nō poterant. Ille ſpine non potuerunt eam vulne rare. Sed ip̄a ſciuit eas in ſuam ꝓprietatē cō mutare. Quia filius p̄fecti ſuſcitatus effectꝰ eſt publicus chriſtianus. Perfectus etiā viſo mi raculo credidit. ⁊ in virum alterū mutatꝰ fuit. I Sermo Tertio punita fuit ab aſpaſio prefecti vicario qui volebat in ea extinguere fidei integritateꝫ multiplex ei inferendo ſuppliciū. Iuſſit enī eā in ignem copioſū iactare. vt ignis crines eiꝰ et oſſa ī cinerē redigeret. ne alique reliquie rema nerent quas chriſtiani honorarēt. Sꝫ ip̄a ignē deuicit deuota orationē. Ip̄a enī hodie in me dio flammarū expāſis manibus orabat dicēs: Te dep̄cor venerāde colende pater metuende quia per filiū tuum minas euaſi ſacrilegi tyrā ni. et carnis ſpurcicias īmaculato calle trāſiui. Ecce venio ad te quem amaui. quem queſiui. quē ſemꝑ optaui. ⁊ hoc ad ſcd̓m. Ꝙͣtum autē ad tertiū eſt notanū ſpeciale ſignum eſt quādo ſponſus ſpōſam nominat amicā ſuam. Can̄. ij. Surge ꝓpera amica mea. colūba mea. formo ſa mea. ⁊ veni. Specialiꝰ autē eſt quādo eaꝫ ve ſtit pulchris veſtibus ⁊ eam ad ſuum thalamū introducit. Et hoc ſignū dilectiōis oſtēdit rex aſuerus erga Heſter deſponſatā ſibi. que non accepit cultum muliebrē. ſed quecunqꝫ voluit egeus eunuchus ei dedit. ⁊ que cum deberet ī trare ad regem ordinauit. vt habetur Heſter. ij. Ideo duo ſigna dilectionis oſtendit ſponſe ſue beate Agneti. quando eā amicā ſuā digna tus eſt vocare dicēs: Sicut lilium ⁊cͣ. ſic amica mea inter filias. Specialius autē ſignū ei oſtē dit quādo eam veſtibꝰ deauratis induit. ⁊ ad ſuum thalamū gaudens introduxit Et hāc ve ſtem oſtendit octauo die parētibus ſuis ⁊ ami cis. Cū enī parentes eius octauo die iuxta tu mulū vigilarēt. viderūt chorum virginū veſti bus aureis radiātē. inter quas viderūt beataꝫ Agnetē ſimili veſte fulgēte. ⁊ a dextis eiꝰ agnū candidiorē niue ſtantē. Quibꝰ illa dixit: Uide te ne me quaſi mortuam lugeatis. ſed cōgaude te mecū ⁊ cōgratulamini. quia cuꝫ his omnibꝰ lucidas ſedes accepi. ¶ In ꝯuerſiōe ſancti Pauli apl̓i. ẜmo pͥmus. Eniamin lupꝰ ra pax mane comedet p̄dam ⁊ veſpere di det ſpolia. Gen̄. xlix. Ad experientiaꝫ videm ꝙ fluuij magni iuxta ciuitates fluētes interdū ſe vltra ſolitū diffundūt: ⁊ adeo excreſcūt ꝙ ſe cum capiūt arbores ⁊ molendina atqꝫ pontes. Et qͣꝫuis hominibꝰ nōnunqͣꝫ faciūt damnum: vltimo tamē in ſe diuidunt capta vt auruꝫ vel argentum de terra raptuꝫ. ⁊ piſces de piſcinis Moraliter. ꝑ fluuiū cōuenit deſignari beatuꝫ paulū. quia ẜm naturales fluuiꝰ ſapit naturaꝫ ſui originis. Vt ſi origo habuerit dulcē aquaꝫ ⁊ fluuiꝰ habebit. Si autē amarā. erit etiā ama rus. Ad ꝓpoſitum. beatꝰ paulus ortum habu it de tribu beniamin. vt habet̉ ad Phil̓. iij. Et qꝛ de beniamin dictū erat hoc ꝟbum ꝓpoſitū thematis Ideo in paulo qui fuit de genere eiꝰ eſt impletum. Iſte fluuius in ira tm̄ ſe diffudit vt non ſolū caperet arbores.i. cōtemplatiuos ſed et molendina. id ē. cōiugatos. Sicut dicit̉ ī epl̓a hodierna Act̉. ix. Saulus adhuc ſpirā minarū ſcꝫ verbis. ⁊ cedis.i. verberibꝰ in diſci pulos. acceſſit ad pͥncipes ſacerdotum ⁊ petijt ab eis epl̓as in damaſcuꝫ vt ſi quos inuenire huius vie viros ⁊ mulieres. id ē. cōiugatas ⁊cͣ vinctos ꝑduceret in hieruſalē Ecce rapacitas Poſtqͣꝫ autē cōciſus fuit ⁊ ab ira quieuit. lar giter argentū ⁊ aurū diuiſit gentibus ⁊ iudeis id ē. aureas doctrinas ī tertio celo raptas. Si cut ⁊ hoc volūt verba preaſſumpta. in quibus paulus a tribus deſcribitur. Primo vt auſte rus eccleſiarū dep̄dator. ibi. beniamin. Secun do vt ſeuerus ouicularū captiuator. ibi. mane comedet. Tertio vt largus doctrinarū diſpen ſator. ibi. veſpere diuidet ſpolia Primo eſt no tandū dicunt naturales ꝙ lupus certas ꝓprie tates habet ꝓpter quas beatus paulus ei com paratur. Primo lupus ē animal valde rapax ſicut refert Ariſto. pͥncipaliter de aliquo lupo libro. ij. de animalibus. qui in india eſt habēs tres ordines dentiū. ſuperius ⁊ inferius. ⁊ ha bet pedes leonis. faciemqꝫ hominis. ⁊ vox eiꝰ vt tuba terribilis. velox eſt ſicut ceruus. et eſt audaciſſimus comedēs homines. Huius lupi ꝓprietates etiam ante cōuerſionem Saulo cō gruebant Recte enī ſicut iſte lupus habet tres ordines dentium quibꝰ ſe defendit. Ita Sau lus qui nunc paulus dicit̉ tres habuit defenſo res. Primi fuerunt defenſores phariſei qui in hoc ip̄m iuuabant. ⁊ litteras ꝯtra chriſtianos dabant. vt dicit̉ Act̉. ix. Et illi in minarū exhi bitione eum audacē faciebant. Quia dic̄ Ariſ. j. Pol̓. Seuiſſima eſt iniuſticia habens arma. Secūdi fuerunt ſocij crudeles qui fuerūt ſibi in cauſam audacie. Quia dicit Parides in li de tribꝰ regibus. Solꝰ homo timidus eſt. plu res enī ſimul cōſtantes audaciſſimi ſunt tam ī die qͣꝫ in nocte. Tertiꝰ fuit ip̄e. quia fuit auda qd̓ habet̉ Act̉. viij. Saulus deuaſtabat eccle ſiam per domos intrans viros ac mulieres tra hens in cuſtodiam. Sunt heu multi homīes in ciuitatibus peccatores qui cum ſperent a ſup rioribꝰ habere adiuuamen. vl̓ ab eis nō puniū tur. vt ſunt luſores potatores ⁊cͣ. peccāt auda cius ſocietate cōgregata. ⁊ nocte dieqꝫ currut bonorumqꝫ pacem perturbāt dicentes Tamē paulus ita fecit. ⁊ nūc cum chrſto regnat. Sꝫ attendant miſeri ꝙ paulꝰ fecit ⁊ penituit. ⁊ ip̄ fortaſſis ſuꝑ illo nunqͣꝫ penitent. Paulꝰ tamē hoc fecit ex zelo legis. Sicut teſtatur ad bal. j dicens: Abundantiꝰ exiſtēs emulator paterna rum mearū traditionū. Iſti autē faciūt ex ma licia mētis. Sꝫ audiāt ibi bea. Gregꝭ. ſuꝑ Iob̓ xv. Pingui ceruice currūt cōtra deū dicentes XXXI Iſte dei iudicio eternal̓r interibit qͥ tāta aīmoſi tate ⁊ audacia deū offende̓ nō deſiſtit. Scd̓a ꝓ prietas lupi eſt. vt dicit Amb̓. in exame. lib̓. v. c. vj. Si pͥus lupus viderit hoīem vid̓r hō vo cem ꝑdere. Iō exiuit hͦ ꝓuerbiuꝫ qn̄ ſubito ta cent in aliqͣ ꝯgregatiōe. lupus eſt in fabl̓a. Ita fideles xp̄i. viſo ſaulo ex timore ſiluerunt. ſeqꝫ ab eo abſcōderūt cū ip̄m ſolū audier̄t. ita vt ve rificaret̉ illud Eccī. xliij. In ẜmōe eiꝰ ſiluit vē tus.i. hoīes fideles nōdū in fide firmi qͥ vēto cō pant̉. ſicut d̓r Iob vij. Uentꝰ eſt vita mea Iō legit̉ Act̉. ix. Ꝙ in damaſco erat qͥdam diſcipu lus dn̄i noīe Ananias abſconditꝰ timens Sau li aduentū. Ad quem dn̄s. Surge ⁊ vade ī vi cum qͥ d̓r rectus. ⁊ quere Saulū tarſenſeꝫ ī do domo iude. Ip̄e aūt timēs ſe excuſabat dicēs. Audiui a multis de viro hͦ qͣꝫta mala fecerit in hierl̓m. ⁊ nūc hic habet ptātem a pͥncipibus ſa cerdotū oēs qͥ inuocant nomē tuū ⁊c̄. q. d. Nō audeo apparere in ꝯſpectu eiꝰ. Idē ptꝫ ibideꝫ de Petro ⁊ ceteris qͥ noluerūt ſe ei ſociare. Sꝫ in cōſpectu eius ſiluerūt. Ideo dicit. b. augꝰ. in ẜmone de ꝯuerſione eiꝰ. Audiēs Petrꝰ ꝙ ſau lus eū q̄rebat. Plus eū formido tenebat. Noli timere beate Petre. qꝛ te nō querit ſaulus. ſed aulus vas electōis te cupit videre. Eya ſācte detre bn̄dic deū ⁊ ſuſcipe fratrē. ⁊ habeb̓ euꝫ cū defendis eccl̓am adiutorē. Tertio lupus hꝫ hanc ꝓpͥetatem qn̄ vult inuadere gregē ouiuꝫ ⁊ ip̄as iugulare. Si tūc pͥus videt̉ a paſtore ſeu cuſtode ouiū. ferocitatē deponit. ⁊ oues nō in uadit. vt dicit Amb̓. vbi sͣ. Sic factū eſt de ſau lo. Cū em̄ accepiſſet lr̄as in Damaſcū volēs in uadere oues xp̄i ⁊ morti trade̓. preuiſus fuit a xp̄o qͥ eſt cuſtos hoīm. Iob. vij. ⁊ paſtor xp̄ia norum Ioh̓. x. Iſte in quā p̄uidit eū ocul̓ pieta tis. ⁊ ad terrā ꝓſtrauit. ⁊ iō extunc omnē depo ſuit ferocitatē quā aduerſus oues ꝯceꝑat ⁊ di xit. Dn̄e qͥd me iubes facere. Suꝑ quo dic̄ au Occiſus agnus a lupis fecit agnū de lupis am parat ſe ad obediendū. qͥ pͥus ſeuiebat ad ꝑſequendū. Idē in alio ẜmone Eliſus eſt ſeui ens ⁊ factus eſt credēs. eliſus eſt lupus. ⁊ factꝰ eſt agnus. eliſus eſt ꝑſecutor. ⁊ factus eſt pre dicator. eliſus eſt filiꝰ ꝑditōnis. ⁊ factꝰ eſt vas electōnis. Et hͦ quo ad pͥmū. Quantū ad ſcd̓m deſcribit̉ Paulus tāqͣꝫ ouiū domitarū captiua tor. Ubi nota dicit Ari. in li. aīaliū. Tota natu ra lupi inſidiat̉ ouibꝰ ſiue aduerſat̉. qd̓ ptꝫ in ſi mnili. qꝛ cordula facta de inteſtinis lupi adiūcta bedis citare factis de inteſtinis ouis. eas de ſtruit ⁊ corrūpit. Illa etiaꝫ diu̓ſitas ptꝫ ex hͦ ꝙ pus vt faciliꝰ oues capiat ſub herb̓ ⁊ folijs ī erdū ſe occultat. ⁊ cū venerit ad ouile oēs oueſ ſtrangulat. ſi ſibi nō reſiſtit̉ a cane aut paſtore. Ita totalit̓ Saulus aduerſabat̉ ouibus xp̄i qͥ iſt lege ⁊ in euāgelio nō ſiml̓ cōcordabāt. Ipſe em̄ ſonabat ad legē ⁊ circūciſionē. Oues autē xp̄i ad euangeliū ⁊ baptiſmi lotōneꝫ. ⁊ hec fuit magͣ diſſonatia. recte ſicut corda lupi cū corda ouis facit diſſonātiā magnā. iō eas vl̓r deſtru xiſſet niſi verꝰ paſtor reſtitiſſet. Ip̄e em̄ verus paſtor nr̄aꝝ aīaꝝ xp̄s fecit ꝯtra euꝫ ſicut paſto res ꝯtra lupū. Nā infeſtos faciūt eis laqueos foueas ⁊ pedicas. In qͥbꝰ dū ſe oues caꝑe cu piūt ⁊ credūt: capiunt̉. Ita ſaulꝰ volens caꝑe oues captꝰ eſt a paſtore. Iō exclamat augꝰ. in ẜmōe de cōuerſiōe eiꝰ di. O inenarrabil̓ patīa dei. inuenit ꝑu̓ſum ⁊ efficit cōuerſuꝫ. inueīt ſā ctorum ꝑcuſſorem. ⁊ fecit eū pietatꝭ tutorē. In uenit vas fetulentū ⁊ exhibuit eū vas puriſſi mum. inuenit mīſtrū neqͥſſimorū iudeorū. ⁊ fec̄ eum cōparem ſctōꝝ ſuorū. Inueīt ſuꝑbū ⁊ hu milem fecit eū. Inueīt blaſphemum. ⁊ ꝯſtituit cū apl̓m. Ecce qͥ aliqn̄ iniquiſſimorū ſacerdotū epl̓as deferebat ad deſtructōeꝫ ml̓torū. nūc eiꝰ reſonāt epl̓e ꝑ vniu̓ſum orbē terraꝝ. Hec aug. Dicūt etiā exꝑti naturales. Cū lupus cadens in foueā capit̉. dūqꝫ captꝰ in ea tenet̉ oēm d̓po nit ferocitatē. ⁊ ſi ad eū ꝓijcit̉ vel mittit̉ ouis. eā nō laniat qͣꝫuis naturale odium inter eos ex iſtat. Sic etiā paulꝰ dūmō captꝰ fuit a xp̄o non laniauit ananiā qͥ interp̄tat̉ ouis. qͣꝫuis ad ip̄ꝫ miſſus eſſꝫ. De hͦ dicit augꝰ. in ẜmōe vbi sͣ Ec ce lupꝰ rapax adducit̉ ad ouē ſequēdā nō reci piēdaꝫ. ſꝫ ne rapientē eiꝰ grex paueſceret lupuꝫ ip̄e paſtor de celo qͥ hec oīa faciebat nunciauit venturū oui. ſꝫ nō ſeuituꝝ. Quia dn̄s lupo ſe uiciā int̓dixit. lupꝰ ad ouē captꝰ adducit̉ Ouiſ ſub māu paſtoris ꝯfortat̉. ne iam putet ſeuiētē mira res ab agno lupꝰ ꝓ ouibꝰ mortuꝰ fuit ouiſ ſecura de lupo. Et qd̓ eſt ampliꝰ mirandū. ouiſ baptiſauit lupū. ⁊ ex eo fecit agnū. hec ille. Ui de qm̄ obediēs fuit xp̄o. iſte ſeuerus captiua tor ita vt ab oue ſe duci mitte̓t. qͣre hͦ. qꝛ vt ait Amb̓. ſuꝑ epl̓aꝫ ad Gal̓. j. eiꝰ ꝑſecutio nō fuit ex malicia ſꝫ ex ignorātia. Et in ſignū illiꝰ mox vt cogͦuit ſe erraſſe ꝯu̓ſus eſt ⁊ ſeuiciam poſter gauit. Et eſt notādū ꝙ tyrāni hꝰ mūdi ſeuiētes qͥ nūc ex euāgelio ſciūt ſe errare. ⁊ ob hͦ a deo ꝑ cutiunt̉. tū corꝑis infirmitate. tū hoſtiū adu̓ſi tate. ⁊ tn̄ nolūt ſe emendare. ſequunt̉ pauluꝫ in rabie tyrannica. nō aūt in ſalubri pnīa. Paulꝰ neſciēs ꝑſecutus eſt eccl̓am. Illi aūt ſciētes fa ciunt maliciā. Sꝫ audiāt illud Lu. xij. Ille ſer uus qͥ cogͦuit voluntatē dn̄i ſui ⁊ nō fecerit ẜm volūtateꝫ eiꝰ vapulabit plagis ml̓tis. ⁊ hͦ ad ſe cundū. Quantū ad tertiū deſcribit̉. b. Pauluſ tāqͣꝫ largus doctrinaꝝ diſpēſator. ibi. veſꝑe di uidet ſpolia. Dicūt naturales lupꝰ qn̄ nutrit fe tus ſuos tāte eſt aſtutie ꝙ cibū aūt p̄dā nō q̄rit in ꝓpinqͥs locis. ſꝫ tuūc tꝑis venat a remotis. ne fetꝰ poſſit ꝑcipi ⁊ occidi. ⁊ hāc p̄dam quam portat fetibꝰ ſtudet impartiri. Miſtice beatus G ixi K9 I Sermo paulus pꝰ ꝯuerſionē ſuaꝫ habuit a deo ſibi da tos filios ſpūales. de qͥbus dicit ad Gal̓. iiij. Fi lioli mei qͦs iterū parturio. Iō circa littꝰ hꝰ mū di nō q̄ſiuit ſeu rapuit p̄dā ſui euāgelij. Sꝫ a re motis hͦ eſt in tertio celo illd̓ didicit. Sic̄ teſtat̉ ad Gal̓. j. Notū vob̓ fratres facio euāgeliū qd̓ euāgelizatū eſt a me. qꝛ nō eſt ẜm homīeꝫ. neqꝫ ab hoīe accepi illd̓. neqꝫ didici. ſꝫ ꝑ reuelatōem Ih̓u xp̄i. Quia dicūt doctores ꝙ in illo triduo qn̄ iacebat cecꝰ nō manducās neqꝫ bibēs raptꝰ fuit in celuꝫ tertiū. Sicut dic̄. ij. Corꝭ. xij. Ubi ẜm Augꝭ. in li. de vidēdo deū. fuit ſibi ꝯceſſum vide̓ diuinā eſſentiā. eo ꝙ eſſꝫ futurꝰ doctor gē tium. vt ibi dicit euangeliū. Igit̉ de hac lōgin qua terra reu̓tens ⁊ p̄dam afferēs filijs ſuis ſpi ritualibꝰ largit̓ diuidit. ſic̄ mēorat ꝓph̓a dicēs Ueſꝑe diuidet eſcā. Iō dic̄ Amb̓. li. de viduis ꝑte pͥma. Hic inqͥt ad tꝑs elegit morari in terra ꝓpter ꝯuerſione fideliū renuncians interī celo Hic eſt qͥ eſcas rapiēs in celo tanqͣꝫ violentꝰ ra ptor. eas fameſcentibꝰ diuiſit in terra. hec ille. Quis inter apl̓os plus p̄dicauit feminādo ver bum dei. docendo plures epl̓as ꝑ orbem miſit? certe nullꝰ. Qꝛ ẜm Chry. de laude pauli omel̓. j. Paulus terrā. mare. greciā. ſil̓ ⁊ pannariā. ⁊ oēs regiones ſub ſole circūiuit. ⁊ peccatoꝝ ſpi nas euulſit. errores fugauit. ibiqꝫ v̓bū verita tis ſeminauit. Iō cōmendat eū in vita ⁊ p̄dica tōne ⁊ oībus ſanctꝭ eſſe eqͣleꝫ dicēs. Abel obtu lit ſacrificiū ⁊ inde laudat̉. Sed ſi pauli hoſtiā adducāꝰ ī mediū qͣꝫtū celū a t̓ra ſuꝑior apꝑebit Siqͥdem ꝑ ſingl̓os dies ſemetip̄m immolabat quā tn̄ hoſtiā duplicit̓ offerebat. tū in corde. tū in corꝑe mortificatōeꝫ circūferēs. Nō em̄ oues ⁊ boues offerebat. ſꝫ ſemetip̄m duplicit̓ īmola bat. neqꝫ his ꝯtentꝰ fuit. ſed etiā orbē vniu̓ſum ſtuduit offerre. qꝛ oēm terrā circūiuit. ⁊ ex hoī bus angelos fecit. ⁊ ip̄os hoīes qͣſi ex demoni bꝰ ī āgelos ꝓuexit Abel dolo germani ꝑcuſſus occubuit. Paulꝰ ꝟo ab eis īterfectꝰ eſt qͦs ab ī numerꝭ mal̓ cupiebat eruere. Noe ꝓpt̓ iuſticiā in arca a diluuio p̄ẜuatꝰ. h̓ aūt ml̓to ſeuiore in undante diluuio nō arcā coaptādo cōpaginibꝰ tabularū ſed epl̓as cōponēdo ꝓ tabul̓. vniu̓ſuꝫ orbem periclitantem ē medijs fluctibus libe rauit. Hic in arca coruum incluſit de arca rur ſum coruum emiſit. ⁊ includens lupū ferocita tem eiꝰ mutare nō potuit. Paulus aūt accipi tres miluoſqꝫ ſuſcipiēs fecit columbas ⁊ exclu dēs oēm ferocitatē. māſuetudinē ſpūs ītrodu xit. Abraam mirantur oēs. qꝛ ad dei p̄ceptum patriā cogͣtoſqꝫ reliqͥt. Sꝫ quō poſſꝫ paulo eqͣ ri qͥ nō tm̄ patriā vel cognatos ſꝫ ſeip̄m ⁊ md̓m r̄liqͥt. īmo ⁊ celos ⁊ oīa ad tꝑs. vt xp̄ꝫ lucriface̓t Sꝫ ⁊ abraā ī ꝑiculū ſe trades hoſtibꝰ filiū fratrꝭ eripuit. Paulꝰ aūt vniu̓ſuꝫ orbē de ip̄a diabo li extrahēs poteſtate. ⁊ magͣ ⁊ innūerabilia ꝑicula ſuſcepit ꝓprijſqꝫ mortibus ſecuruitatem maximā alijs ꝯꝑauit Filiūqꝫ abraā voluit īmo lare. Paulus ꝟo milleſies ſeip̄m īmolauit Yſa ac patiam aliqui mirāt̉. eo ꝙ puteos a ſe facto obſtrui patiebat̉. At paulus nō puteos cernē lapidibꝰ obrutos. ſꝫ ꝓpriū corpꝰ ⁊ eos a quibꝰ patiebat̉ trahebat ad celū. Quāto em̄ āpliꝰ ob ſuebat̉ iſte fōs patīe. tātomagꝭ erūpebat ⁊ plu res ex ſe fluuios effūdebat. Iacob lōganimita. tem ẜuiens ſeptē annis ꝓ ſpōſa. Paulꝰ totius vite ẜuiciū ꝓ ſponſa xp̄i: īpēdit. Ioſeph pudi cicia d̓coratꝰ Paulꝰ aūt nō ſolū hūanoꝝ corpo rum pulchritudines. ſed etiā omīa q̄ vident̉ de cora ꝯſpiciēs ſicut fauillā ⁊ cinerem deſpexit. Stupent iob patientē ⁊ ſencientē infirmitates mortales. Sꝫ paulꝰ nō mēſibꝰ tm̄. ſꝫ ānis pl̓ibꝰ in agone ꝑdurās qͥ non a tribꝰ amicis ſꝫ a cun ctis īfidelibꝰ a fratribꝰ etiā obprobria ſuſtiebat ꝯſputus ab omībꝰ atqꝫ maledictꝰ. Iob erat in magna hoſpitalitate ⁊ cura pauperū. Sꝫ quā curā ille impēdebat debilibꝰ. hanc iſte animis morbidis impēdebat. Illiꝰ om̄i adueniēti ape riebat̉ domꝰ. huiꝰ anīa vniuerſo patebat orbi. Et qͥdē ille cū oues ⁊ boues haberet miẜicors erat in pauꝑes. hic ꝟo nihil ampliꝰ corpore ſuo poſſidēs. de hͦ ſufficient̓ indigentibꝰ mīſtrabat qd̓ cōmemorat Act̉. xx. Qm̄ ad ea q̄ mihi opꝰ erāt et his qͥ mecū ſunt mīſtrauerūt manꝰ iſte. Sꝫ vermes atqꝫ vulnera ſeuos ſancto Iob īfe rebant dolores. Sed ſi pauli ꝟbera. fames ꝑi culaqꝫ ꝯſideres. videb̓ ꝙ omī ſaxo erat durior Aīa illa ⁊ ferrū atqꝫ adamantē firmitate ſuper abat. Que em̄ Iob ī corꝑe. hec Paulꝰ mēte ſu ſtinuit. vnde iugis lachrymaꝝ fons ex eo non diebus ſolū ſed etiā noctibꝰ effluebat. Moy ſes ꝓ ſalute iudeorū deleri elegit de libro viuē tium. Paulus elegit anathema eſſe ꝓ fratribꝰ. Moyſes reſiſtit pharaoni. paulus diabolo re pugnabat. Ille ꝓ vna gēte. iſte nō ſudore ſꝫ ſā guine ꝓ vniuſo orbe certabat. Hec ille. Ecce qͣꝫ largus doctrinaꝝ domī diſpēſator. ⁊ hoc quo ad tertiū. ¶ Sermo ſecundus de eodem. Ordanis cōuer ſus eſt retrorſuꝫ. Ita ſcribit̉ in pſal̓. VIII cxiij. Mgr̄ li. ꝓprie. xiij. dicit. Con tra cetū pugnat qͥdam piſcis ẜpētinꝰ ⁊ veneno ſus cuiꝰ nomē eſt cōcodrillus. Piſces aūt ſenti entes pugnā eiꝰ fugiunt ad caudā ceti vt ab eo defendant̉. Si aūt cetus fuerit deuictꝰ: piſces moriunt̉. Cū ꝟo piſcis peſtifer nō poteſt deuin cere cetū. emittit de faucibꝰ ſuis odorē fetidum in aquā vt ſic piſces moriant̉. Ecōtra cetus fu mum emittit odoriferū de ore ſuo. quo fetiduꝫ odorem repellit. ⁊ ſic ſe ſuoſqꝫ defendit Miſti ee per cetum hic chriſtus deſignatur. Quia ce tus eſt piſcis valde magnus. ẜm illud Geneſis B A Y XXXII Creauit deus cete grandia. Etiam de ipſo dicit Phizologus. Eſt ſuꝑ omne pecus quod viuit in equore cetus. Ita xp̄s eſt magnus ẜm illd̓ psͣ. lxxvj. Quis magnus ſicut deꝰ nr̄. q. d. nullus. quia eſt magnus dn̄s ⁊ laudabilis ni mis. ⁊ magnitudīs eiꝰ nō eſt finis. Contra hūc xp̄m pugnauit ſaulus qͥ propt̓ ſua peccata fuit quaſi ſerpēs venenoſus. Ideo dixit Actuū. ix Gaule ſaule qͥd me ꝑſequeris durū eſt tibi con traſtimulū calcitrare. ꝑſequebat̉ em̄ chriſtum in mēbris ſuis.ſ. fidelibꝰ quos trahebat ad iu diciū puniendos. Sed ip̄i ad chriſtū ꝑ deſide ria fugierūt vt ab eo defenderent̉. ⁊ in tali ꝑſe cutōe qͥlibet xp̄i diſcipulus dicere potuit illud psͣ lxxij. Mihi adherēdeo bonū eſt Saulꝰ aūt emittebat ex ore ſuo ꝯtra deū ⁊ ſuos fideles ꝟ ba fetida blaſphemie ⁊ ire. Sicut teſtatur. j. ad Thimo..j. Prius.ſ. an̄ ꝯuerſioneꝫ fui blaſphe mus ꝑſecutor ⁊ cōtumelioſus.ſ. cū v̓bis. Ecō tra aūt chriſtꝰ odorē ſuauiſſimū ſue gr̄e emiſit quo hāc blaſphemiā fugauit. ⁊ ip̄m ab errore cōuertit. ẜm illud qd̓ ſequit̉ in epl̓a ſupradicta vbi dicit. gratiā dei ſum cōſecutꝰ. h̓ eſt remiſſi onem peccatorū. qꝛ ignorant̓ feci. ⁊ in incredu litate. ⁊ hoc voluerunt v̓ba p̄dicta. Iordanis cōuerſus eſt retrorſuꝫ. In quibꝰ ꝟbis duo tan ūtur. Primo quō Paulus fluuio cōꝑat̉. ibi. ordanis. Secūdo quomō ꝯuerſio eiꝰ incepe rat. ibi cōuerſus eſt. De pͥmo eſt notandum flu uiales aq̄ fluūt bene an̄ ſe ſi nō habeāt īpedimē tum. retrorſuꝫ aut difficult̓ fluere poſſunt. qꝛ ē ꝯtra fluxū naturalē. Per aqͣs fluuiales hoīes intelligunt̉ ꝯtinue moriētes. ẜm illud. ij. Reg. ij. Omēs morimur ⁊ ſicut aqͣ in terrā dilabi r. hi inqͣꝫ fluūt bn̄ ſiue labunt̉ in pctā ſi non pediūt̉ ꝑ infirmitates aut alias tribulatōes. Sꝫ retrorſuꝫ fluere vel ſurge̓ a pctīs nō poſſūt aut difficulter niſi gr̄a dei his ſuccurrat. Teſte Chryẜ. in omel̓. Liberū inqͥt arbitriū licet ꝑ ſe ſit potēs ad malū. nō tn̄ ad bonū ſine redēpto ris gr̄a adiutrice. iō ad iuſtificatōꝫ pctōrꝭ opor tet cōcurrere gr̄am noſtri redemprorꝭ. q̄ ſi veīt acit de iniuſto iuſtū. de peccatore facit veraci ter penitētē ⁊ mutat cor durū ī molle ⁊ obſtina tu ī mētē fluxibilē. ⁊ de malo cōuertit ad bonuꝫ vicut factū eſt de paulo quē ſubito circūfulſit luxe celo. Act̉. ix. In quo ſignificat̉ gratia dei mūtauit cor eiꝰ durū ⁊ ſuꝑbū in molle ⁊ hūile ⁊ ex p̄done paſtorē. ex lupo ouē mitē. ex crude lhoſte ſtrennū militē. ⁊ ex ꝑſecutore egregiuꝫ licatorē. Iō bn̄ de ip̄o aſſumptū eſt hͦ ꝟbuꝫ. ordanis ꝯuerſus eſt retrorſuꝫ. Et ſciendū eſt y. b. Paulus Iordani cōꝑat̉ ꝓpter quatuor. Primo ꝓpter nomīs interp̄tatiōeꝫ. Iordanis em̄ ẜm Richar. ſuꝑ ſap̄. vj. deſcenſio interp̄ta tur. quia legit̉ Ioſue. iij. Cum filij iſrl̓ vellent iranſire iordanē vt venirent ad terrā ꝓmiſſiōis p̄cepit dn̄s Ioſue. vt mādaret ſacerdotibus qͣ tenus ſumerēt arcam federis ⁊ ppl̓m. Illi aūt ſumentes arcā ingreſſi ſunt fluuiū. aque autē deſcenderūt in vno loco ad inſtar montis intu meſcentes. Que aūt inferiores erāt in mare ſo litudīs qd̓ tunc vocabat̉ mortuū deſcenderūt vſqꝫ quo omīno d̓ficerēt(vt habet̉ Ioſue. iiij.) quouſqꝫ aſcēdiſſent filij iſrahel portātes arcam federis domī. ⁊ ſiccā humuꝫ calcare cepiſſent. reuerſeⁱ ſunt aque in alueū ſuū ⁊ fluebant ſicut ante cōſueuerāt. Ideo interp̄tat̉ deſcēſio. Sic ſpūaliter factū eſt in Paulo. qꝛ filij iſraelitici. h̓ eſt vidētes deū ꝑ ip̄m debebāt ire ad terraꝫ vi uentiū que fluxerat lacte humanitatꝭ ⁊ melle di uinitatis. Ideo qn̄ xp̄us qͥ eſt ſacerdos in eter nū ẜm ordinē melchiſedech ip̄m ē ingreſſus ꝑ gr̄am ſuā. ſtatī aque inferiores mortifere inten tiōis q̄ nitebant̉ oēs xp̄ianos in exterminatiōꝫ ducere omīno defecerūt. ⁊ in mare defluxerūt Sed aque ſuꝑiores viriū aīme ſic cōuerſe ſunt ad deū. vt quaſi murꝰ firmꝰ ſtaret ꝯtra omēs fi dei xp̄i inpugnatores ⁊ velud mōs in altū cre ſceret totius ꝑfectōis. Et ſua ꝑfectio in vita et doctrina ꝑ vniu̓ſum mūdū apparebat. ⁊ conti nue nūc apparet. ſicut de ip̄o dicit Chryẜ. ī lau de ip̄ius omel̓. j. Paulus terrā ſil̓ mare. greciā ⁊ barbariē omēſqꝫ ꝓrſus regiōes ſub ſole voli tantes circūit. nō inuanū ꝑcurrēs itinera. Sed peccatoꝝ ſpinas euellēs pctōꝝ fugans errores Ibiqꝫ ꝟbū puritatis ſeminās. veritatem redu cens. ex hoībꝰ angelos faciēs. qͥnimo ipſos ho mīes qͣſi ex demonibꝰ angelos ꝓuehēs. hec il le. Et ſicut aq̄ iordanis poſt ingreſſum ſacerdo tum cōtra naturā deſcenderūt. ita. b. Paulus qͥ pͥus collo erecto cucurrit adu̓ſus deū ⁊ cōtra ip̄m pingui ceruice armatꝰ eſt. Iob. xv. Qui qͣ ſi in nubibus ſuꝑbie volauit. ſpirās ꝯtra xp̄ia nos. poſt ingreſſuꝫ ꝟo xp̄i veri ſacerdotꝭ in cor ſuū ꝑ gr̄am. intantū deſcēdit ꝑ humilitateꝫ. vt ſtatī diceret ſicut hūil̓ ⁊ obedīes. Dn̄e qͥd vis me facere. q. di. Dn̄e doleo de p̄terito pctō. et caueo a futuro qͥd me viſ face̓. ſi ꝑſecutor fui vo lo eſſe edificator. Si fui lupus volo eſſe agnus qͥd vis me face̓. Ideo recurro ad te. notam fac mihi viā in qua ambulē. qꝛ ad te leuaui animā meā. psͣ. cxlij. Sic debet qͥlibꝫ pctōr facere poſt peccatū qn̄ gr̄a dei eſt illuſtratꝰ. debet ſtatim ſi cut humil̓ deo obedire dicens. Dn̄e fui pctōr. volo eſſe ſatiſfactor. fui rebell̓ ⁊ inſolens. volo nūc eſſe obediēs. Quia melior eſt obediētia qͣꝫ victima.j. Regū. xv. Et ſi pctōr ꝟberat̉ a xp̄o tribulatōibꝰ ꝓ peccatꝭ. dꝫ facere ſic̄ puer aſtutꝰ qͥ cū aliqͥd mali facit vt ꝓijciēdo lapides cōtra fratres. ⁊ ꝓpterea a pr̄e ꝟberat̉. nō fugit verbe rantem. ſed extenſis brachijs vt pat̓ indulgeat amplectit̉ eū vt flagellū autat. ⁊ veniam repor tat. Quia hͦ docuit Paulꝰ. qͥ cū ꝯtra fr̄es ſuos G 2 Sermo apl̓os lapides emitteret ꝑſecutiōis. Actuū. ix. deꝰ pater iratus dedit alapam Paulo in eo ꝙ ip̄m ad terrā ꝓſtrauit. Ip̄e aūt ſicut puer inge nioſus qͥ ſortitus fuit aīam bonā. Sapīe. viij. nō flagellū fugit. ſed immediate vt ſibi indulge ret amplexatꝰ eſt dicēs cū psͣ. lxxij. Mihi ad herere deo bonū eſt. ⁊ intm̄ ſe humiliauit corā celeſti patre. vt dicetet.j. Chorꝭ. xv. Ego ſum minimꝰ apl̓orū qͥ non ſum dignꝰ vocari apl̓us. qm̄ ꝑſecutus ſum eccl̓am dei. Secūdo beatus paulus cōparat̉ Iordani ꝓpter originē ip̄ius Quia dicit Iſid̓. li. xiij. ꝙ orit̉ a libano monte altiſſimo ex duobꝰ fluuijs quorū vnꝰ dicit̉ ior. ⁊ alter dan. Ita ꝑfectio ſancti pauli ortū habu it a mōte altiſſimo a quo deſcēdit omne datum optimū. ⁊ omne donū ꝑfectū. Iaco. j. Qui du arū naturarū diuīe.ſ. ⁊ hūane. ẜm illud attha naſij in ſimbolo. Quicūqꝫ vult ⁊cͣ. deus eſt ex ſubſtātia pr̄is an̄ ſecula genitꝰ. ⁊ hō ex ſubſtan tia mr̄is in ſeculo natꝰ. Ideo dicit ad Gal̓. j. Ꝙ euangeliū ſuū nō fuit ẜm hoīem nec ab homīe didicit. ſed ꝑ reuelatōem ih̓u xp̄i. Etiā ortū ha buit a tota trinitate a qͣ raptꝰ fuit in tertiū celū ad ſcolā.ſ. trinitatis vbi didicit ⁊ audiuit ꝟba que nō licet homī loqͥ. ij. Corꝭ. xij. Et quia ſua doctrīa a tāto alto mote ortum habuit. iō maxi me efficabil̓ fuit. Chryẜ. in laude pauli dic̄. Ꝙ lingua pauli inſonāte. oī igne inflāmāte vehe mentiꝰ omīa cedebāt. omīa fugiebāt. ⁊ cultꝰ de monū tyrannorū ire. ⁊ domeſticorū inſidie Nā ſic̄ radijs ſol̓ orientibꝰ vmbre fugāt̉ ⁊ latronuꝫ inſidie ꝯfringunt̉. ſic paulo euāgeliū diſſeminā te vbiqꝫ error recedebat. ⁊ lux fidei relucebat. ⁊ in his potiſſime qui eum opprimere niteban tur Tertio beatus paulus comparatur Iorda ni propter eius trāſitōneꝫ. qꝛ iordanis vt habe tur Ioſue. iij. p̄buit viā ⁊ nō ſolū ſacerdotibuſ arca dei portātibꝰ ⁊ alijs maioribꝰ. ſꝫ oī popl̓o iſrl̓a maiori vſqꝫ ad mīmū. vt ſic ad terra ꝓmiſ ſionis ꝑuenirēt. Ita. b. paulus ꝑ p̄dicatōꝫ ſuā ⁊ doctrinā dedit viā ſalutis oībꝰ tā magnis ſi ue paruis. ita ꝙ nō eſt aliqͥs tā magnꝰ in ſcīa qͥ poſſit doctrina ſuā ꝓfundare. nec aliqͥs tā par uus qͥn poſſit ẜꝫ ſtatū ſuū viā ſalutꝭ hr̄e Iō ip̄e eſt ille fluuiꝰ de quo dicit Gre. in ꝓlogo mora. in quo ⁊ agnꝰ ābulabat ⁊ elephas natabat. Iō d̓r.j. Chorꝭ. ix. Nā cum lib̓ eſſem ex oībus. oīm me ẜuum feci vt pl̓es lucrifacerē. ⁊ factꝰ ſuꝫ iu deis tāqͣꝫ iudeus vt iudeos lucrifacerē. Simili ter his qͥ ſub lege erāt ⁊cͣ. oībꝰ oīa factus ſum. vt oēs facerē ſaluos Et ad Ro. j. dicit Grecꝭ ⁊ barbaris ſapientibꝰ ⁊ inſipientibꝰ debitor ſum Et ideo vt debitū officiū ſuū ꝑſolueret nō ſolū p̄dicauit ꝟbo ⁊ ſcripto ſꝫ etiā exēplo. Verbo eī p̄dicauit laborioſe ⁊ inſtant̓. Qꝛ dicit Chryſo. vbi ſupra. Ꝙ nec vnū diē in ocio aūt quiete paſ ſus ē trāſire. qd̓ ꝓbat ꝑ hoc. qꝛ vix in ſpacio tri ginta annorum romanos ⁊ ꝑſas ⁊ medos ſbd dit ꝟitatis iugo. Ip̄e em̄ adeo laborioſus fuit ꝙ noctē ꝑ maiorē ꝑtem ꝯſumpſit manuū ī labo re. diem ꝟo exercicio p̄dicatōis. vt dicit hay. a gallorū cantu vſqꝫ ad qͥntā horā manibꝰ labo rauit. deinde p̄dicatōni vacauit. ⁊ plerūqꝫ vſqꝫ ad noctē ꝓtraxit. reſiduū ꝟo tꝑs in refectōe et ſomno ⁊ oratōibꝰ ꝯſumpſit. Exēplo aūt p̄dica uit ſaporoſe ⁊ dulcit̉. qꝛ nihil docuit ꝟbo qd̓ nō confirmauit exēplo. Iō dicit ad Ro. xv. Non audeo loqͥ aliqͥd eorū q̄ ꝑ me nō efficit xp̄s. Iō doctrina eius fuit efficax ad cor frigidū inflam mandū. ẜm illud Hiere. xxiij. Nūqͥd non v̓ba mea ſunt qͣſi ignis et qͣſi malleus ꝯterēs petrā. Quarto cōꝑat̉ Iordani ꝓpt̓ baptiſmi regene ratōꝫ. qꝛ in hͦ fuit pͥmordiū ſacri baptiſini Cuiꝰ figura p̄ceſſit in Naaman ſyro qͥ ad iuſſum heli ſei lotus in iordane a leꝑra mūdatꝰ eſt. iiij. Re. v. Mediāte iordane hͦ eſt baptiſmi flumine ba ptizatus eſt paulꝰ. vt hr̄ Act̉. ix. Et hāc bapti ſmi gr̄am ꝑ p̄dicatōꝫ ⁊ doctrinā ex corde ⁊ ore ſuo in alios effudit. ⁊ hͦ ad pͥmū. Quātum ad ſe cūdū eſt ſciendū ꝙ ꝯu̓ſio ſancti Pauli facta eſt potētiſſime ſine p̄cedēte p̄paratōne. citiſſime ſi ne dilatōe. ꝓmptiſſime ſine obſtāte ꝯtradictōe ꝑſeuerātiſſime ſine obſequēte refragatōe. Pri mo facta eſt potētiſſime ſine p̄cedēte p̄paratōe qꝛ p̄ꝑauit ſe ſaulus nō ad gr̄am recipiendam. ſꝫ armauit ſe ecōtra ad eccl̓aꝫ expugnādū. vt di cit̉ Act̉. ix. ſaulus adhuc ſpirāſ ⁊cͣ. vbi t̓plex ꝑ ſecutio eiꝰ innuit̉. Prīa fuit feruēs nocēdi deſi deriū. qd̓ notat̉ ibi. Saulꝰ adhuc ſpi. q. di. ẜm glo. mala p̄cedētia erogata ſctīs ſibi nō ſufficie bāt. ſꝫ adhuc ſpirās.i. feruēs deſiderio ꝑſequē di. minarū ⁊ cedis in diſcipl̓os dn̄i. Ex qͦ dat̉i telligi ꝙ minis deterrebat abſentes. ſed cede ⁊ morte afficiebat p̄ſentes. Recte ſic̄ leo. ſicut ait Pli. in li. de mirabilibꝰ mūdi. dū exiſtit ī altiſſi mis mōtibꝰ ⁊ videt aīalia alte rugit ⁊ cauda f ram ꝑcutit. ⁊ ſic ea t̓ret. Cum aūt fuit circa illa punit ⁊ occidit. Scd̓a fuit ꝑ malū ꝯciliū. qͥa ac ceſſit ad pͥncipes ſacerdotuꝫ. ex quo apparet ꝙ fuit auidus in ꝑſecutiōe xp̄ianoꝝ. qꝛ dicit glo. Nō vocatꝰ acceſſit ſꝫ vltro ſe ſpōteqꝫ iniecit pe tēs epl̓as ī damaſcū ad ſynagogas. Ex qͦ appa ret qͣꝫ curioſus fuit ꝙ ꝓ ꝑſecutiōe exercēda ire voluit in damaſcū q̄ eſt ciuitas remota ſirie. qa ſil̓e in ciuitatibus ꝓpinquis iā exercuit. Appa ret etiā qͣꝫtum fuit velox qꝛ oēs ſil̓r extermiare voluit. qd̓ patet ex hͦ qd̓ ſequit̉. Si qͦs inuenitꝫ huius vie viros ⁊ mulieres vinctos ꝑduceret in hierl̓m. In hoc eiꝰ magna ferocitas oſtendi tur. qꝛ nec parce̓ voluit etati nec ſenio qd̓ nō fa cit leo. qꝛ licet ſit ferox. ſenibꝰ tn̄ parcit ⁊ iranū bus qͦs nō inuadit niſi in magͣ neceſſitate. Ter. tia fuit ꝑ malū miſteriū. Iō annectit̉. Et cuꝫit faceret. Et ſic ptꝫ ꝙ ꝑſequebat̉ eccl̓aꝫ corde fer E XXXIII uido. Cū gͦ ſic repugnaret gr̄e cōuerſus eſt vir tute diuīa dextre. ẜm illd̓. psͣ. lxxvj. Hec muta tio dextre excelſi. Illa em̄ iordanē fluētē deor ſum cōuertit vt flueret retrorſum. Spūal̓r hec ꝯu̓ſio figurata ē ī bennone Gen̄. xxxv. quē mr̄ pariēs cū dolore vocauit bennoni.i. filiū dolo ris. Sed pr̄ mutato noīe. vocauit eū beniamin id ē filiū dextre. Ip̄e em̄ fuit filiꝰ dolorꝭ. qꝛ affic̄ filios eccl̓e ꝑſecutōis ſue tꝑe ⁊ gͣui martirij do lore necauit. vt dicit amb̓. de bn̄dictōibꝰ pr̄iar charū. c. vl. Sꝫ fuit filiꝰ dextre. qꝛ alij diſcipuli vocati ſunt a xp̄o exn̄te in ſiniſtra tribulatōis Paulus ꝟo vocatꝰ eſt a xp̄o ſedēte in dextera pr̄is ⁊ in gl̓a celeſtis māſionis. Scd̓o cōuerſio ſancti pauli facta eſt citiſſime ſine dilatōe cōco mitāte. Iō d̓r circūfulſit euꝫ lux de celo ſubito Lux refulſit ſuꝑ euꝫ ſpūal̓ interiꝰ q̄ mutauit lu cem corꝑalē exteriꝰ. Fuit aūt hec lux ſubita ſi ne dilatōe in alterū virū ꝯuertēs ip̄m tā in ſcīa qͣꝫ in vita qͣꝫ etiā in mētis ꝯſtātia. In ſcīa. dicit em̄ glo. ꝙ in illo triduo ſue excecatōis totū mi ſteriū incarnatōnis ⁊ veritatē ſui euāgelij ꝑ re uelatōꝫ ih̓u xp̄i accepit. ad gal̓. v In vita ꝟo qꝛ ſtati ꝟtute lumīs qd̓ ip̄m circūfulſit oēm amo rem carnalē ⁊ affectū terrenorū penitꝰ abiecit. Et hꝰ ſignū fuit. qꝛ ſurrexit de t̓ra. Quia dicit Chryẜ. Abraā miramur. vt sͣ in ẜmōe p̄cedēti in fi. Per hͦ etiā ꝙ aꝑtis ocul̓ nihil vidit on̄dit̉ ꝙ totꝰ fuit alienatꝰ a ſenſibꝰ ⁊ aciē mētꝭ totā in deū ꝯu̓tit. Quia ẜm augꝭ. eo tēꝑe qͦ exteriꝰ ni hil vidit deū in raptu ꝑ eſſentiā cogͦuit. In mē tis aūt ꝯſtātia. qꝛ cōtinuo cū ad ſe redijſſet xp̄ꝫ p̄dicauit ⁊ iudeos cōfundebat. Act̉. ix. Bern̄ Etiā lux d̓r fulſiſſe. ⁊ ꝑ hͦ t̓plicē effectū ī eo cau ſaſſe. Prīo qꝛ intellectū ip̄is angelicis ſpiritibꝰ formauit. Iō de ip̄o dicit Chry. qꝛ hͦ mirabi le eſt in paulo ꝙ ip̄e in hͦ mortali corꝑe poſſidet qd̓ ip̄is celeſtibꝰ ſpiritibꝰ eſt ꝯceſſū. imo et ipſi angeli plurīa ſecreta ꝑ eiꝰ p̄dicatōꝫ didicerunt ẜm glo. ad Eph̓. iij. vbi dic̄. Mihi oīm ſctōrū nimio data eſt gr̄a hmōi. vt innoteſcat ptātibꝰ celeſtibꝰ. Scd̓o qꝛ affectū ſuū total̓r in deū trāſ formauit. iō dicit. Sic̄ ferrū in ignē miſſuꝫ totū gnis efficit̉. Sic paulꝰ charitate accēſus totuſ factꝰ eſt charitas. Tertio qꝛ celeſti cōu̓ſatione ip̄m decorauit. vt dic̄ ad Phil̓. iij. Nr̄a cōu̓ſa tio eſt in cel̓. Iō dic̄ Chryẜ. ꝙ paulꝰ in t̓ra gra diens ſic ſe gerebat in cūctis qͣſi angeloꝝ frue ret̉ ſocietate. nam paſſibili adhuc carni alliga tus ip̄oꝝ ſocietate gaudebat. Et hec ſubita cō uerſio pauli figurata eſt. j. Re. x. in ſaul. de qͦ le git̉ ibi. Inſiliet in te ſpūs dn̄i.ſ. impetu repeti no. ⁊ ꝓphetab̓. Sic in paulo qͥ cōtinuo ingreſ ſus ſynagogā p̄dicauit xp̄m. Dixit aūt ſamuel ad ſaul. mutaberis in virū alterū.ſ. de malo in bonū. qd̓ verificatū eſt in paulo qͥ fuit lupus ra pax. ſed deꝰ in eo ꝯuertit lupū in agnū. Tertio ꝯuerſio ſancti pauli fuit ꝓmptiſſima ſine cōtra dictōe obſtāte. dn̄o em̄ obiurgāte eū nihil dixit nec obſtitit. ſed mox ad obediendū ſe exhibuit. Circa qd̓ notandū dn̄o vocāte aliquē ad ꝯuer ſionem cito eſt obediēdū. exemplo pauli. ⁊ hͦ ꝓ pter tria. Primo ꝓpter euitatōꝫ indignatōis. qͥ em̄ a deo vocati ꝓtrahūt. ſuā indignatōꝫ in currūt. Exemplū de ill̓ Lu. xiiij. vbi dic̄ Gre. Nemo ꝯtēnat. ⁊ ne cū vocat̉ excuſet. ne cū vo luerit intrare nō valeat. Sic̄ timere debēt ꝓtra hentes ꝯuerſionē ſuā. Scd̓o ꝓpter cauēdū pec catorū cumulatōꝫ. Nam iacētes in pctīs an cō uerſionē nondū vadūt in ꝟtutē. cadūt de pctō in peccatū. qꝛ dicit Gre. in moral̓. Peccatū qd̓ ꝑ pnīam nō diluit̉ mox pōdere ſuo in alid̓ tra hit. Tertio ꝓpter ꝟtutū theſaurizatōeꝫ. quāto em̄ qͥs citiꝰ ꝯuertit̉. tanto plus ſibi theſaurizat ꝟtutes ⁊ plurīa p̄mia Quia ẜm apl̓m.j. Corī. iij. Unuſqͥſqꝫ ꝓpriā mercedē ſumit ẜm ſuuꝫ la borem. Quarto ꝯuerſio ſancti pauli fuit ꝑſeue rantiſſima ſine refragatōe obſequij. Sic em̄ ir refragabiliter mutatꝰ eſt vt iam amplius non poſſꝫ ſeꝑari a xp̄o. ẜm illud ad Ro. viij. Quis nos ſeꝑabit a charitate xp̄i. Et hͦ ip̄e oſtendit ī facto. qꝛ licꝫ ml̓tas. ⁊ qͣſi infinitas ꝓ xp̄o tribu latōes ſuſtinuit. Ip̄e tn̄ ꝯfidens in ꝟtute diuīa immobil̓ ꝑmanſit. Ideꝫ dic̄ de eo Chryẜ. ꝙ fu it oī ſaxo durior. oī colūna immobilior. ⁊ omni adamāte fortior. ⁊ hoc quo ad ſecundū. ¶ De purificatōne btē ꝟginis Sermo pͥmꝰ Oſt quā impleti ſunt dies purgatōis marie. Luce. ij. Cōſuetudo eſt in certꝭ ciuitatibꝰ qn ver veīt vt circa feſtū kathedra petri. tūc pue ri ⁊ ſenes exiſtētes in ciuitate ſuſcipiūt ip̄m cuꝫ cāticis iubiloſis ⁊ ſigͣ leticie demōſtrāt. Ratio eſt qꝛ ꝟnale tꝑs eſt maxīe tēperatū in ſuis qͣli tatibus ⁊ minime mortiferū ẜm Cōſtan. ⁊ Ga lie. ideo in eiꝰ qͣlitatibꝰ natura maxīe delectat̉. Myſtice ꝑ ver xp̄s ih̓s aꝑte deſignat̉. qꝛ ſicut ver ẜm naturales eſt anni pͥncipiū ⁊ oīa in āno nccͣia in hͦ tꝑe florere incipiūt ⁊ oriri. Sic xp̄us eſt pͥncipiū oīm reꝝ. ẜm illd̓ Apoc̄. j. Ego ſuꝫ pͥ mus ⁊ nouiſſimꝰ. ab ip̄o em̄ oīa neceſſaria no. bis deſcendūt. Iacobo atteſtātē qͥ ait. c. j. Oē datuꝫ optimū ⁊ omne donū ꝑfectū deſurſuꝫ eſt deſcēdens a pr̄e luminū. Etiā eſt tꝑamentum hyemis ⁊ eſtatis. qꝛ frōdes ⁊ folia q̄ eſtatis ſic citate ⁊ hyemis frigiditate ſunt elapſa ꝓpt̓tꝑa mentū veris reducunt̉ vt videmꝰ. Sic etiā xp̄ ꝓtulit tꝑs ameniſſimū plenitudīs gratiarū ī qͦ oīa ſunt reducta ⁊ retēperata. ẜm qd̓ teſtat̉ ve nerabil̓ Boe. de ꝯſo. ph̓ie. li. j. metro. v. O ſtel liferi cōditor orb̓. tua vis variū tēperat annuꝫ. vt qd̓ boree.i. venti hyemal̓ ſpūs aufert. reue hat mitis zephirus frōdes.ſ. qͥ flat in vere Hi c G 3 I A A Sermo inqͣꝫ xp̄s hodie gl̓oſe venit ad templū hierl̓m. Sicut hͦ p̄dixerat Malach̓. vl. dicēs. Ecce ve niet ad templū ſanctū ſuū dn̄ator dn̄s. Iō ele cti pueri dei Symeon ⁊ anna ip̄m deuote ſufce perūt ⁊ ꝓpter ip̄m gaudioſe cantauerūt. nec mi rum. qꝛ affuit ille qͥ eſt oīm ſanctoꝝ ſpōſus. Re cte em̄ ſic̄ ver eſt cā leticie ⁊ amorꝭ. qꝛ tunc oīa audiūt̉ letari. volucres vociferāt parit̓ ⁊ iumē ta. Ita xp̄s fuit eis in ſummū gaudiū ita vt aui cula ſimeon incepit cātare iubiloſe Nūc di. ſer. tuū dn̄e. In qͥbus v̓bis p̄miſſis tangunt̉ tria. Primo xp̄i oblatio gaudioſa. ibi. poſtqͣꝫ īpleti Scd̓o iuſti laudatio ſpecioſa. ibi. ecce hō. Et t̓ tiuꝫ dei bn̄dictio ſonoroſa. ibi. ⁊ bn̄dixit. De pͥmo eſt notandū. mos ille ab antiqͦ inoleuit. vt mr̄es finitꝭ puerperijs deferāt ad eccl̓aſ puero ꝓ eis deo humilit̓ reddēdo gr̄aꝝactiōes. Et hͦ habet̉ figuratū j. Re. j. ꝙ anna vxor helcane p̄ cibus a deo filiū noīe ſamuelē obtinuit quē cū ablactaſſet tulit eū in tēplū. ⁊ immolauerunt vi tulū. ⁊ puerū Hely obtulerūt. ⁊ credit̉ etiaꝫ an̄ ablactatōꝫ puerū ad eccl̓am p̄ſentaſſe. ⁊ pro eo hoſtiā a lege determinatā īmolaſſe. Idē fecer̄t alie mulieres. qꝛ h̓ ex mādato legis habuerunt Leuit̓. xij. vbi legit̉ ꝙ ſi ml̓er ſuſcepto ſemīe fi liū pepiſſet immūda eſſet ſeptē diebꝰ ẜm glo. ly. re. ꝙ ill̓ ſeptē diebus nō debuit cū aliquo ī cibo aut cū viro in lecto cōicare. ⁊ qͥcqͥd tāgebat hͦ ī mundū iudicabat̉. Cōpletis aūt his diebꝰ mū da fiebat quo ad ꝯſortiū hoīm. ⁊ octauo die pu er circūcidebat̉. Sed adhuc ad triceſimā t̓tiaꝫ diē quo ad ingreſſum tēpli fuit immūda donec dies purgatiōis implerēt̉. Quibꝰ cōpletis. xl. die intrauit tēplū vbi filiū peꝑiſſet. ⁊ eū deo cū muneribꝰ offerebat. Si ꝟo feminā peꝑiſſꝫ du plicabant̉ dies. Et ſi tal̓ ml̓er fuerat diues ob tulit agnū anniculū in holocauſtū ⁊ turtureꝫ et pullum colūbe. Si aūt erat pauꝑ. dabat duos turtures aut duos pullos colūbarū. Quia ẜm Glo. iſte aues abundabant in t̓ra ꝓmiſſionis. ⁊ de facili ꝓ pauꝑibus poterāt īueniri. Et hu ic legi oīs ml̓er in antiqͣ lege moſaica erat aſtri cta. Nunc aūt mulier poſt partū pōt ingredi ec cleſiā qn̄ placuerit ei. niſi ꝓpter reuerētiaꝫ loci vellet vſqꝫ ad tꝑs determinatū abſtine̓. Iō ad mittit̉ in cano. di. v. c. j. vbi d̓r. In lege p̄cipie bat̉ vt ml̓er ſi maſculū pare̓t. xl. diebus. ſi ꝟo fe minā. lxxx. diebꝰ a tēpli ceſſaret ingreſſu. Nūc aūt ſtatī poſt partū eccl̓am ingredi nō ꝓhibet̉. ⁊ eadē di. c. cū enixa. Si ml̓r eadē hora qͣ genu it actura gr̄as eccleſiam intrat nullo pondore pctī grauat̉. Idē hr̄ exͣ de purifi. pꝰ par. c. Vo lēs. vbi dicit Inno. papa. ꝙ ml̓eres pn̄t ingre di eccl̓am poſt partū qn̄ voluerīt. niſi vellēt ex veneratōe abſtine̓. Sed di. qͣre lex moſaica tꝑe tāto ab ingreſſu eccl̓e ꝓhibuit mulieres Ad qd̓ dicēdū ꝙ reſpectu filiorum tres fuerūt ratōes. Prima vt daret̉ intelligi vt ſicut puer qͣdrage ſimo die in materiale tēplū inducit̉. ſic a conce ptiōe qͣdrageſimo die vt frequēt̓ aīa in corpus fundit̉. vt dicit Petrꝰ comeſ. in ſcol̓. hiſto. Sꝫ ph̓i dicūt ꝙ a die ꝯceptōis vſqꝫ ad diē cōpletio nis ⁊ viuificatōis fetus ſunt. xlvj. dies. Ita vt pͥmꝰ ⁊ vltīꝰ teneat̉ īcluſiue. ꝟſus. Sex ī lacte di es ter ſūt ī ſāguīe terni. Biſſeni carnē t̓ſeni mē bra figurāt. ⁊ eſt. b. Tho. ſuꝑ. iij. ſē. di. iij. q. vl ti. ar. ij. Semē in ſexto die hꝫ formā lactꝭ. in. ix. die hꝫ diſpoſitōꝫ ſanguīs. in. xij. hꝫ diſpoſitōeꝫ maſſe crude carnis. ⁊ tunc ibi diſponit̉ vltra in ꝑtes cor. caput. genitalia. ⁊ ſunt qͣſi tres noduli annexi. ⁊ tunc ibi diſponit̉ vlta ẜm mēbra. S ſemē nō ꝑmanet ꝑ ſe ſꝫ recipit aliā ⁊ aliā formā ⁊ materia ⁊ accidens ⁊ ſenſuꝫ. ẜm ꝙ eſt in toto corꝑe ex prehabita materia. gͦ ſemen ſꝑ aliter ⁊ alit̓ fit diſpoſitū. Scd̓a ratio vt ſicut. xl. die aīa corpori infuſa ab ip̄o originali maculat̉. ſic. xl. die templū ingrediens ꝑ hoſtias emundat̉. qꝛ ꝑ hoſtias purificatio fiebat. Tertia ratō vt ꝑ hͦ daret̉ intelligi qͥ decē p̄cepta cū fide qͣtuor euā geliſtarū cuſtodiūt in templū celeſte merent̉ in gredi. Sed qͦ ad femīas fuerūt he rōnes. Prīa ſicut femīa octuageſimo die in tēplū ducebat̉. ſic octuageſimo die. vt frequēt̓ aīa inſpiratur. Quare aūt duplo tardiꝰ femīe corpꝰ formatur qͣꝫ maſculi. obmiſſis ratōibꝰ naturalibꝰ pōt di ci ꝙ xp̄s aſſumpturꝰ erat carnē in ſexu virili. ⁊ iō vt ip̄m honoraret ⁊ ampliorē gr̄am faceret. voluit vt citiꝰ formaret̉ ⁊ mr̄ citiꝰ mundaret̉. Scd̓a qm̄ ml̓er plus peccauit qͣꝫ vir. Et iō ſicut erūne eius ex erūnis ſibi duplicate ſunt exteriꝰ in mūdo. ſic ⁊ duplicari debuerūt interiꝰ in vte ro. Tertia vt ꝑ hͦ daret̉ intelligi ꝙ ml̓er plꝰ fati gauit deū qͣꝫ vir. ex eo ꝙ ampliꝰ deliqͥt. Cū igi tur ꝟgo maria huic legi purificatōis non tene bat̉. qꝛ nō peꝑit ſuſcepto ſemīe. ſꝫ myſtico ſpi ramīe. Iō moyſes addidit ſuſcepto ſemīe. cum tn̄ neceſſe non erat pone̓. ſꝫ ꝓpt̓ alias ml̓eres q̄ oēs ſuſcepto ſemīe pariūt. Sꝫ iō addidit vt dic̄ Bern̄. qꝛ timuit in mr̄em dn̄i blaſphemiā irro gare. Voluit tn̄ beatiſſima ꝟgo maria ẜm hā legē templū ingredi ⁊ filiū ſuū vnigenitū p̄ſen tare. ⁊ hͦ deſcribit euāgeliſta dicēs. Poſtqͣꝫ im pleti ſunt dies purgatōis marie ẜm legē moyſi qͥ hͦ p̄cepit Leui. xij. Tulerūt illū in hierl̓m.ſ. a bethleem ꝑ qͥnqꝫ miliaria vt ſiſterēt eū. id eſt of ferrēt dn̄o. qꝛ Maria ioſeph ⁊ Simeon ⁊ An na gaudioſam venerabilemqꝫ ꝓceſſionē hodie fecerūt ⁊ puerū ih̓m cū gaudio ad tēplū dedu xerunt. ſicut ſcriptū eſt in lege dn̄i. Exo. xxxiiij Quia omne maſculinū adaperiēs vuluā ſactū dn̄o vocabit̉. Si em̄ fuit pͥmogenitꝰ de tribu le ui nō hn̄s maculā dn̄o offerebat̉. ⁊ poſt oblatō nem a parentibꝰ domū reportabat̉ ⁊ nutriebat̉ Et qn̄ ad adultā ꝑuenerat etatē dn̄o ꝑpetuo ia B XXXIII mmplo ẜulebat. Si aūt fuit de alia tribu offere ratur dn̄o ⁊ qͥnqꝫ ſiclis redimebat̉. Et ſiclꝰ ha puit viginti obolos. vt d̓r Exo. xxx. Si ꝟo fu xfimogenitū vt de pecoribꝰ mundiſ. erat ſacer potum ad vſum eorū. Si aūt de īmūdis in ali ud cōmutabat̉. Exo. xiij. Quāuis em̄ btā ꝟgo huiclegi nō fuit aſtricta. voluit tn̄ legi obedire. ppter qͣtuor ratōes. Prīo vt exemplū hūilita is daret. ẜm illd̓ Eccī. iij. Quāto maior es hu nilia telin omībus. Iō dicit Bern̄. vere em̄. b onon habes cauſam. nec opus tibi eſt puri ficari. q. d. qꝛ portaſti florē amenū qui dic̄ Cā. Ego flos campi. qꝛ portaſti balſamū od orife imn. Eccī. xxiiij. Sic̄ cinnamonū ⁊ balſamuꝫ adorē dedi. qꝛ portaſti ſplendorē diuinū. ẜm il dapoſtoli ad Heb̓. j. Qui cū ſit ſplēdor gl̓e. ẜtiterū Sap̄. vij. Candor lucis eterne ⁊ ſpecu lum ſine macula. Et mō cōſtat ꝙ vas plenum floribꝰ accipit maiorē amenitatē. Uas plenum ſami maiorē odoris ſuauitatē. vas plenum ore recipit maiorē claritatē. Iō tibi nō fu eſſaria purificatio. Et ſubdit Bern̄. Sed dfilio tuo opus erat circūciſio. q. d. non. ſto int̓ mulieres qͣſi vna illarū. nam ⁊ filiꝰ tuuſ eſt in medio puerorū. Hec aūt hūilitas non fuit ex ꝑte mr̄is. ſꝫ etiā filij. Qui in hͦ volu ſubdere legi. Quia d̓r Mat. vj. Non veni luere legē ſed adimplere. Nam in natiuitate buit ſe vt pauꝑ ho. in circūciſione vt hō pec or. ſꝫ hodie vt pauꝑ peccator ⁊ ẜuus. hodie abuit vt pauꝑ. qꝛ oblatōꝫ pauperum elegit ar turturū aūt duos pullos columbarum. habuit ſe vt pctōr eo ꝙ cū mr̄e vt peccator vo luit expurgari. qͥ tn̄ fuit ſpeculū ſine macl̓a nec peccatū fecit nec cōtraxit. Habuit ſe vt ẜuꝰ. eo voluit redimi. Sic etiā poſtmodum voluit baptizari nō ꝓpter culpā purgandā ſed ꝓpter eius humilitate maximā oſtendēdā. Nam oīa remedia ꝯtra originalia peccata inſtituta xp̄uſ in ſe aſſumere voluit. nō ꝓpter altud niſi vt ſuā humilitatē demōſtraret. Sic etiā. b. ꝟgo Ma ria voluit obedire vt humilitatē ſuā oſtēderet. hec eſt em̄ q̄ in cātico gl̓at̉. Reſpexit hūilitateꝫ ancille ſue. Lu. j. Per quā magis qͣꝫ ꝑ ꝟginita tem meruit eſſe mr̄ dei. Teſte Bern̄. Quātūcū . b. ꝟgo fuiſſet ꝟgo. nūqͣꝫ tn̄ deū cōcepiſſꝫ niſi militatē infimā habuiſſet. Scd̓o maria puri ficari voluit in ſpūalem ſignificatōꝫ. Quia ẜm octores ꝯceptꝰ ꝟginis ſignificat ꝯceptum aīe ndel̓. cuius ſponſus xp̄s eſt. ẜm illud Ozee. ij. ꝯponſabo te mihi in fide. Semē eiꝰ gl̓a eiꝰ aut vbum dn̄i de quo habet̉ Lu. xiij. Filij aūt ſūt bona oꝑa vel mala Mat. xviij. Iuſſit em̄ dn̄s eū venudari ⁊ filios eiꝰ. vbi glo. ꝑ filios intelli ait oꝑa. Sicut gͦ ꝟgo puriſſima purificari volu it q̄ tn̄ oīm mūdiſſima fuit. Ita poſt partuꝫ bo orū operū fidel̓ aīma debet ſe p̄ſentare immūdam ⁊ qͣſi nil feciſſe. ẜm quod docet dn̄s Luce xvij. Cū feceritis oīa q̄ p̄cepta ſunt vob̓ dicite ꝙ ẜui inutiles ſumꝰ. qꝛ oēs actōnes nr̄e ſunt ſic̄ pannꝰ mulieris mēſtruate corā dn̄o Eſa. lxiiij. Qd̓ cōſiderās Iob. ix. ait. Uerebar oīa opera mea ſciens qꝛ nō parcis delinquēti. Etiā ſi mū da ꝟgo purificari voluit. qͣꝫtomagis immūdus pctōr indiget purificatōe. ⁊ hec acqͥrit̉ ꝑ pnīaꝫ. ꝯtritionē ⁊ reſiſtentiā. Per pnīam cōmiſſa ex pellunt̉. ꝑ reſiſtentiā cōmittenda ꝓhibent̉ Cū his purgandus eſt intellectꝰ a falſis. voluntas a mal̓. memoria a fedis. vt hō interior fiat habi taculum dei. Ideo dicit Bern̄. Bonū deo pa tri habitaculū cuius nec ratō decepta. nec volū tas ꝑuerſa. nec memoria fuit inquinata. Et an̄ qͣꝫ maria puerū in templū deferret pͥus circūci dit. dans intelligere ꝙ nemo dignꝰ diuīs aſpe ctibus niſi a vicijs ſit pͥus circūciſus. Iō dicit̉ Mat. v. Beati mūdo corde quoniā ipſi deum videbūt. Circūciſi igit̉ a vicijs ſi volumus por tari ad templū domī oportet oblatōꝫ ibi facere qꝛ dicit̉ Exo. xxiij. Nō apparebis vacuꝰ in cō ſpectu meo.i. ſine oblatōe. Quāobrem debet fi delis aīma offerre ſacrificiū cū maria turturem aut columbā. ꝑ columbā(vt ait beda in ome. ſimplicitas. ꝑ turturem caſtitas deſignat̉. Ita debet eſſe ſimplicitatis caſtitatiſqꝫ amatrix. qͥa turtur ſi caſu coniugem ꝑdiderit. alium quere re non curat. Et ſubdit. In laudibus eccl̓e loqͥ tur dominꝰ. pulchre ſunt gene tue ſicut turturꝭ ⁊ iterū. Ecce pulchra es amica mea. ecce tu pul chra oculi tui colūbarū. Genas quippe vt tur turis habet qui ab omī impudicicie peſte caſtū ſe cuſtodit. Et oculos habet columbarū qͥ nulli nocere deſiderat. Sed vtraqꝫ auis memorata quaſi gemitū ꝓ cantu habere ſolet. Sanctorū cantꝰ in hoc ſeculo deſignat ploratū. de qͦ dn̄s cōmemorat Ioh̓. xvj. Amē amē dico vob̓ plo rabitis ⁊ flebitis vos. Et rurſuꝫ Mat. v. Btī qͥ lugēt. qm̄ ip̄i cōſolabunt̉. Merito turt̉ et co lūba dn̄o offerunt̉ in hoſtiā. qꝛ nimirū ſimplex ⁊ pudica ꝯu̓ſatio hoīm gratū eſt illi ſacrificiuꝫ iuſticie Etiā ille laborat in gemitu ſuo. qͥ ſtratū ſuū ſingul̓ noctibꝰ abluit. acceptiſſimā deo ꝓr ſus victimā mactat. hec ille. Beda. Immo ſu mus ⁊ nos ſimplices vt colūba. caſti vt turtur. lamētatōes ꝓ delictis nr̄is ⁊ elemoſinas faciē tes. Tūc p̄dictas aues dn̄o offerimꝰ ſi ſumꝰ eti am gemētes ꝓ incolatu ſeculi vl̓ vite. dn̄tes cū dauid psͣ. cxix. Heu mihi qꝛ incolatꝰ meꝰ ꝓlon gatus ē. vt ⁊ de nob̓ dicat̉ illd̓ Can̄. ij. Uox tur turis audita eſt in t̓ra nr̄a. Sꝫ duos pullos co lūbaꝝ obtuler̄t Qd̓ exponēs beda di. Duo ſūt genera compūctōis qͥbꝰ ſemetip̄os fideles ī ara crucis immolāt. qꝛ nimirū ſic accipit deū ſitiēs aīa vt pͥus de crimīe compūgat̉. deinde amore inflammet̉. pͥus em̄ ſeſe lachrymis afficit quia G 4 G Sermo dū malorū ſuorū recolit. ꝓ his eterna pati ſup plicia ꝑtimeſcit. qd̓ eſt vnū turturē aut pullum ꝓ pctō offerre. Ac dū longi merorꝭ anxietate fu erit formido ꝯſumpta. q̄dā iam de p̄ſumptōne venie ſecuritas naſcit̉. ⁊ ī amorē celeſtium gau diorū animꝰ inflāmat̉. et qͥ pͥus flebat ne duce̓t̉ ad ſuppliciū poſtmodū amariſſime flere īcipit qꝛ a reg celorū ſe excludi ꝑtimeſcit. qd̓ ē de al tero turture. ſiue pullo colūbino holocauſtum offerre. hec ille. Alit̓ de hͦ ſentit. b. augꝰ. in ẜmo ne huiꝰ feſtiuitatis. Ecce inqͥt ſaluator nr̄ pau per ꝓpter pctā nr̄a factꝰ eſt. Et xp̄iani ad hͦ la borat vt diuites ſint. Nemo ſe circūueniat. dei filiū de cel̓ pauꝑtas adduxit. nullꝰ xp̄ianꝰ cu piditate gͣuatus poterit aſcende̓ celos. Pauꝑ tatis gͦ amatores offeramꝰ dn̄o intemerate fidei caſtitatē. hͦ eſt offerre par turtuꝝ aut duos pul los colūbaꝝ. Ad idem dicit amb̓. in hexa. li. v. c. iij. Hoc eſt verū ſacrificiū xp̄i pudiciciam ad turturē referre. gr̄am ad colūbā. Nos igit̉ xp̄o intemerate fidei caſtitatē ⁊ gr̄am vl̓ amorem de bemꝰ inuiolabl̓r cuſtodire ⁊ mūdi florentis vo luptatibꝰ nullo mō gaude̓. Sꝫ gemitu colūbīo ⁊ turturis amore ab oībus delicijs abſtine̓ Sic̄ turtur q̄ ꝑdito cōꝑare nūqͣꝫ d̓r ammodo in viri di ramuſculo ſedere. Qui gͦ olim mūdo et dia bolo obtulimꝰ ſiue carni. nūc ꝟo xp̄o ⁊ eiꝰ dul ciſſime matri offerre debemꝰ. Ad hͦ monet In no. huius feſti reddēs cām qͣre cerei portāt̉ ho die dicēs. Quid eſt hͦ ꝙ in hͦ feſto cereos porta mus accenſos. Hoc eſt ꝙ ml̓eres romanorum his diebꝰ feſtū luminariuꝫ faciebāt dicētes. Ꝙ ꝓſerpina fuit adeo ſpecioſa ꝙ pluto infernalis deꝰ eā rapuiſſet ⁊ deā eā feciſſet. quā mat̓ eiꝰ ce reis ⁊ facibus accēſis niceno mōte tota nocte ꝑ ſiluas queſiſſe dicebatur. Sic ip̄e ml̓eres roma norū iſtud rep̄ſentātes. ad memoriā ip̄iꝰ in prī cipio menſis. facibꝰ accēſis vrbem de nocte lu ſtrabāt. Cum aūt ſancti pr̄es nō poſſent cōſue tudinem iſtā deſtruere penitꝰ. ꝯſtituerūt in ho norem ſancte marie ꝟgīs cereos portate accen ſos. Sic q̄ pͥus fiebāt in honorē ceterꝭ. mō fiunt ad honore ꝟgīs. Et qd̓ pͥus fiebat in honore ꝓ ſerpine. mō fit ꝓ honore marie. hec ille. Facie. bāt etiā in menſe februario feſtū luminariuꝫ ad honorē februe mr̄is martis dei belli. Et iſtum mēſem februe ꝯſecrauerūt. ⁊ ip̄m cū luminibuſ ſolennit̓ colebāt. vt filius eius romanis victo riam cōcederet. cuius matrē tam ſolēnit̓ hono rarent. Et iſta ſolennitas fiebat de qͥnquēnio ī quinquenniū. in qua vrbē cum lumīaribꝰ illu ſtrabāt. Faciebāt etiā feſtū hoc in memoriā om niū demonū infernaliū. vt ip̄os placarēt. ⁊ ſu per aīas defunctorū ſuorū ad miſericordiā īdu cerent vt eos leniꝰ punirēt. Quia ꝟo difficile ē ꝯſueta relinq̄re. romani poſtqͣꝫ ad fidē venerūt adhuc feſta in februario celebrauerūt. Iō Ser gius papa hanc ſolēnitatē marie luminū inſtia tuit. Etiam d̓r ꝙ Gre. papa inſtituiſſet. vt iam nō fiat ad honorē demonū ſꝫ regine angeloruꝫ Et merito honorabāt romāi ꝓſerpinā vt a ſus ſo ſuo impetraret gr̄am Honorabāt februā. vt a filio ſuo eis obtineret victoriā. Honorabant demones aīas puniētes. vt ip̄as inde ducerēt Sed iſta tria. gr̄aꝫ. victoriā ⁊ miẜicordiā a ma tre dei habemꝰ. ẜm qd̓ canit̉. Maria mat̓ gr̄e mat̓ miẜicordie. Ip̄a em̄ dat viuis gr̄aꝫ. defū ctis miẜicordiā. vniu̓ſali eccl̓e obtinet ab hoſte victoriā. Tertio purificari voluit vt legē puri ficatōis termīaret. Sic̄ em̄ adueniente luce ceſ ſant tenebre. ⁊ adueniēte ſole recedit vmbra. ſic adueniēte purificatōe vera: ceſſauit purificatio tipica. Ibi em̄ veīt purificatio vera.i. xp̄s qui actiue d̓r purificatio eo ꝙ nos ꝑ fidē puriſicat. ẜm illud Act̉. xv. Fide purificas corda. Quar to purificari voluit. vt nob̓ pauꝑtatē volunta riam cōmēdaret. qꝛ ſacrificiū pauperum elegit vt patet ex ęuangelio. Sermo ſecundus de eadem. Olumba venit portās ramū oliue. Gen̄. viij. Dicūt naturales Ꝙ māe veniēte aurora portante ſecū ſolē. tūc aues mūde ⁊ diuīe ad volādū ⁊ cantā dum excitāt̉. vires aīales magꝭ ꝯfortant̉. ⁊ ali qn̄ egritudīes alleuiāt̉ ⁊ diminuunt̉. Iō illud tꝑs vix ab egris expectat̉ qͥ ꝯtinuo ſuſpirant ⁊ cū deſiderio magͦ expectāt aurorā ⁊ ſolē venien tem. Miſtice ꝑ aurorā btīſſima ꝟgo maria de ſigͣt̉. ẜm illd̓ Can̄. vj. Que eſt iſta q̄ ꝓgreditur qͣſi aurora ꝯſurgēs. Per ſolē aūt xp̄s intelligi tur. Ꝙꝛ ſic̄ ſol p̄mittit aurorā. ſic xp̄s in mūduꝫ vēturꝰ p̄miſit mariā. de qͣ tādeꝫ natꝰ ē Mat. j. Sꝫ an̄qͣꝫ hec fierēt. antiqͥ ſancti pr̄es qui erant egri ⁊ infirmi. ẜm illd̓ pͣsͣ. vj. Miẜere mei dn̄e qm̄ infirmꝰ ſum. qͦtidie clamāt in or̄onibꝰ ſuis. vt ait augꝰ. in ẜmōe hodi. O ſi me inueniat illa natiuitas. o ſi qd̓ credo in ſcripturꝭ dei. videam ocul̓ meis qn̄ veniat. qn̄ naſcet̉. qn̄ videbo. pu tas durabo. putas iſtū oculi videbūt ꝑ quē cor dis reuelabūt̉ ſecreta. q. d. neq̄qͣꝫ Et ſic infirmi cū deſiderio aurorā vl̓ aduētū ſol̓ expectātes ī terdū ꝯſolant̉ ab his qͥ eos hn̄t in cura qͥ dicut ad ip̄os. Ne ꝯtriſtemī. qꝛ in ꝓxīo ē aurora aſce ſura vbi infirmitas minuet̉. ita Noe qͥ in cuſto dia habuit humanū genꝰ ꝯſolabat̉ eos a longe cū dixit. Columba veīt portās ramū oliue ⁊c̄. id eſt ꝟgo maria veīt q̄ d̓r aurora portās ſecum ramū oliue.i. xp̄m miẜicordiſſimū. qͥ alleuiauit oēs infirmitates nr̄as. Et hͦ qd̓ ille dudū predi xit. hodie eſt impletū qn̄ illa bn̄dicta aurora qͥ vt colūba venit in tēplū portās in brachijs ſuūi floridiſſimū ramū oliue xp̄m ſolē iuſticie. Qd cum audiret ſimeon quaſi munda auis excitaH XXXIIII ns fuit ad volādū qͥ tardus fuit ad eundū p̄ ſe nectute. ⁊ p̄ gaudio cepit cātare dicens. Nunc dinit. ſer. t. do. Et adeo fortꝭ eſt effectꝰ vt in vl nis ſuis debilibus portaret illū qͥ ꝟtutes gerit vniu̓ſas. Et de hͦ aduētu dicūt v̓ba p̄dicta In Ibus ꝟbis p̄aſſumptꝭ duo deſcribunt̉. Primo arie humil̓ cōformatio. ibi. veīt columba. Scd̓o filij legal̓ p̄ſentatio. ibi. portans ramuꝫ. De quo eſt notūdū ẜm naturales. Colūba ſolꝫ hꝫ ſe p̄ ceteris auibꝰ hoībꝰ magis ꝯformare. Sic̄ em hō natural̓r diligit mundiciā. Qꝛ ſcriptum eſt Prou̓.xxij. Qui diligit cordis mundiciam ꝓpt̓ gr̄am labioꝝ ſuorū habebit amicū regē.i. xp̄um. Ita ⁊ colūba diligit loca mūda. Qꝛ ẜm Ariſ. in li. aīaliū. fimū ſuū exͣ nidum ꝓijcit. et hͦ facere pullos ſuos inſtruit ⁊ cōpellit. Moral̓r colūbā intelligit̉ ꝟgo maria. qꝛ ⁊ xp̄s ſpōſus ⁊ filius ſuus vocat ea colūbā. Can̄. ij. Surge ꝓ pera aīca mea colūba mea. in foramībꝰ petre. ī cau̓na macerie. oſtē. mi. fa. tuaꝫ. ⁊cͣ Et Can̄. iij. Quā pulcͣes aīca mea. qͣꝫ pulcͣ oculi tui colum barū. Iſta ſciſſima colūba dilexit mūdiciā aīe ⁊ corꝑis. īmo fuit tota mūdicies. ẜm illud Cā. iiij. Tota pulcͣes aīca mea ⁊ maͣ. nō eſt ī te. Et ad hͦ oſtendēdū hodie ſtatuit eccl̓a vt lumīa in manibꝰ fideliū deportent̉. ad eiꝰ vicꝫ mūdiciā deſignandā. vt dicit Iacobꝰ Ianuen. Ac ſi aꝑ te dicat eccl̓a. Uirgo mūdiſſima purificatōe no indiges. ſꝫ tota rutilas ⁊ tota ſplēdes. Et in cā dela ſignificāt̉ qͣtuor p̄rogatiue q̄ fuerūt in ma ria ꝑpetua ꝟgine. Prīa eſt ꝟginitas ī carne q̄ ī telligit̉ ꝑ cerā. Sicut em̄ cera ab apibꝰ ſine cor uptōe generat̉. Sic maria xp̄m genuit ⁊ ī euū go ꝑmāſit. ẜm illud Eſa. vij. Ecce ꝟgo cō. et a. fi. ⁊cͣ. Iō d̓r in. c. firmit̓. de ſum. tri. ⁊ fi. ca. Unigēitꝰ dei filiꝰ ih̓s xp̄s a tota trinitate cōmū uit̉ incarnatus. ex maria ſꝑ v̓gine ꝯceptꝰ. Et ſic qͥlibet xp̄ianuſ qͥ hodie in mau ſua portat cā delam cereā. eſt teſtis ꝟginitatis marie. Et cō fundit oēs hereticos ꝟginitati marie ꝯtradicē tes. Et pͥncipal̓r antrorij comeriſtas qͥ dicūt̉ e. c. firmit̉. ꝟginitati marie ꝯtradicere dicētes pꝰ xp̄m alios filios eā de Ioſeph peꝑiſſe. Etiā ī hͦ indit alios hereticos cherinti ebyonitas. qͥ aſſerūt xp̄m a maria ꝑ ioſeph nuptiali coitu cō eptū fuiſſe. ⁊ introducūt illud Mat. j. An̄qͣꝫ uenirēt.i. an̄qͣꝫ nuptiarū ſolēnia celebrarent. hic etiā exponit Hieron̄. ꝯtra eludiū. Gaude igit̉ o xp̄iane ⁊ exulta. qꝛ ſic̄ ꝑ candelā iā ꝟgini tate marie ⁊ puritateꝫ teſtatꝰ es. ita ip̄a reuera cor tuū ab oī labe purgabit. teqꝫ celicis ciuibꝰ eternal̓r ſociabit. ẜm illud Eccī. xxiiij. Qui elu cidat me vitā eternā habebūt. Gaude idit̉ ⁊ tu ygo maria cūctaſ hereſes ſola interemiſti Dic exeplum de ceco illumīato. qͥ ſꝑ ꝯtēdebat ꝯtra ludeos. qͥ etiā fecit illud reſpōſoriū. Gaude ma fia ygo. Scd̓a p̄rogatiua eſt puritas in mente q̄ intelligit̉ ꝑ lichnū cādele in cera occultatum. ẜm illud psͣ. xliiij. Oīs gl̓a eiꝰ filie regꝭ. Iſta eī interior puritas fuit in maria tam magͣ vt nll̓m ſuo aſpectu allice̓t. nec ab vllo vnqͣꝫ potuit ꝯcu piſci. Sed oēs immūdos corꝑis motꝰ a ſingul̓ eā inſpiciētibꝰ extinguebat. qꝛ ꝟtus ſue mētal̓ mūdicie cūctoſ aſpiciēteſ ita penetrabat. vt oēſ immūdicias repelle̓t ⁊ fugaret. Recte ſicut fac̄ cedrus de qͣ refert Iſi. lib̓. xvij. q̄ odore ſuo fu gat ẜpentes ⁊ oīa aīalia venenoſa. Nā in p̄ſen tia cedri ẜpēs immūdus aut aliqd̓ aīal immun dum nō pōt ſubſiſte̓. ⁊ ſi manſerit moriet̉. Ita puritas ꝟginis oēs motꝰ venenoſos carnales in hoībꝰ in p̄ſentia eiꝰ exiſtentibꝰ fugabat. ⁊ ſā ctitate ſua totalit̓ occidebat. Iō comꝑat ſe Ce dro. Eccī. xxiiij. Quaſi cedrus exaltata ſum in libano. Propt̓ has duas p̄rogatiuas bn̄ ꝟgo benedicta cedro comꝑat̉. qꝛ ſic̄ cedrꝰ a nll̓o ꝟ me neqꝫ interiꝰ neqꝫ exteriꝰ pōt ext̓mīari. nec ſi cut alia ligͣ violari vel corrūpi. ẜm Iſi. vbi. sͣ. Sic nec maria ꝟgo potuit exteriꝰ in corꝑe. vel interiꝰ in mēte violari. ſic̄ teſtat̉ Augꝰ. ī ẜmōe de annūciatōe eiꝰ loquēs in ꝑſona ꝟgīs dicēs. Ego te filiū ꝯcepi. ⁊ ꝟginitatē meā nō violaui ⁊ regē ꝯcepi caſtitatꝭ īgredientē ⁊ egrediētem. habui in palatio vētrꝭ filiū īꝑatoris. ⁊ in mani bus meis clauē virginei pudoris. Porta facta ſum celi. Ianua fcā ſuꝫ filio dei. Illa porta ſum clauſa quā in viſiōe diuīa ezechiel vidit ꝓph̓a de qͣ in me vates dicit. vidi portā in domo dn̄i clauſaꝫ Quid eſt porta q̄ erat in domo dn̄i clau ſa niſi ꝙ maria erat ſꝑ intacta. ⁊ qͥd eſt ꝙ hō nō tranſinit ꝑ eam. niſi ꝙ ſpūſſctūs imp̄gnauit eā Et qͥd eſt ꝙ clauſa erit in et̓nū. qꝛ maria erat ꝟ go an partū. ꝟgo in ꝑtu. ⁊ ꝟgo pꝰ ꝑtū Et ſub dit. Natꝰ de meo vētre me miſit intactā matrē adimpleuit vētrē meū diuinitate. ⁊ vterū meū nō euacuauit caſtitate. Exiuit de vtero meo gi gātico curſu magnifico. ⁊ vent̓ meꝰ nō ē pudo re euacuatꝰ. nec in ꝯceptōe inuēta ſine pudore nec in ꝑturitōe inuēta ſuꝫ cū dolore. Hec aug. in ꝑſona marie. Tertia ꝑ̄rogatiua fuit ſctīfiea tio vtraqꝫ q̄ intelligit̉ ꝑ bn̄dictōꝫ candele. Ho die em̄ candele bn̄dicūt̉ ad ſignificandū ꝙ ma ria in vtero matris fuit bn̄dicta ⁊ ſanctificata ⁊ ꝑfectiſſime mundata. ꝙ nullū habuit inclinati uum ad peccatuꝫ. Teſte Bern̄. qͥ ait. Puto ꝙ copioſior gratia ſanctificatōis deſcēdit ī maria q̄ ip̄am nō ſolū emūdauit. ſꝫ etiā a futuris p̄ſer uauit. Iō dicit psͣ. xlv. Sanctificauit tab̓ nacu lum ſuū altiſſimꝰ. Quarta p̄rogatiua ē claritaſ in ꝯuerſatōne q̄ ꝑ lumē ardēs intelligit̉. ſic̄ em̄ lumē lucēs oēs in domo illumīat. ſic Maria ꝑ claram ſuā ꝯuerſatōꝫ oēs ad ſe veniētes illumi nabat. Iō de ea dicit. b. Ambro. in li. de ꝟgini tate ꝑte.j. Quid nobilius dei mr̄e quid ſplen didius ea quā ſplēdor elegit eternꝰ. qͥd caſtius D Sermo ea q̄ corpus xp̄i ſine cognitōne viri generauit. Et ſubdit de ceteris ꝟtutibꝰ. Quid loquar. v̓ go em̄ erat nō ſolū corꝑe ſed etiā mente q̄ nullo doli ambitu ſincerū adulteraret aſpectū. corde hūil̓. orandi paratior. legēdi ſtudioſior. Nō eī in terra diuitiarū. ſed in p̄ce pauperū ſpem tē perās. verecūda ẜmōe. arbitrio mentis nō ho minē ſed deū ſtuduit q̄rere. nullū ledere omībꝰ bn̄ velle: maioribꝰ aſſurgere. eqͣlibus nō inuide̓ iactantiā fugere. ratōeꝫ ſequi. amare ꝟtutē. qn̄ iſta leſit vultū parētes. qn̄ deriſit pauꝑem. qn̄ vitauit inopem. q. d. nūqꝫ. Ecce qͣꝫ clarā cōuer ſatōnem habuit inter hoīes. Et hͦ teſtificamur hodie cū lumīa ardētia in manibus baiulamꝰ. q. di. O maria ꝟgo clara eſt cōuerſatio tua. re cte ſicut hec luminariū accēſio Ex hiſ quatuor p̄rogatiuis patꝫ mūdicia ꝟ̓ginalis ꝓpter quā purificatōne nō indiguiſſet. voluit tn̄ purifica ri vt nos ad mundiciā inuitaret. Parū em̄ pro deſſet nob̓ purificatōꝫ ꝟginis celebrare. ſi ī no bis pollutam mentē haberemꝰ. qꝛ ſic nō agere mus feſtū ꝟginee puritatis. ſed porcine fedita tis. Ideo ſicut ꝟgo purificari voluit q̄ nō indi guit. ſic nos qͥ in multis offendimꝰ ml̓tomagis purificatōe indigemus. Circa qd̓ notādū puri ficatio aliqua eſt incipientiū. aliqͣ ꝓficientium. tertia ꝑfectorū. Purificatio incipientiū debet fieri exterius ⁊ interiꝰ. interiꝰ vt purificet̉ volū tas ab omī peccati inqͥnatōe. Quia dic̄ Bern̄. in qͦdam ẜmōe. Bona volūtas in aīmo eſt ori go oīm bonorū ⁊ mater oīm vtutū. Sed econ tra mala volūtas eſt mat̓ oīm viciorū ⁊ maloꝝ Ideo cuſtos aīe ſue vald̓ ſollicitꝰ eſſe debet cir ca cuſtodiā voluntatis ſue. Purificari etiā dꝫ intentio ab oī duplicitate. ẜm illud Iacobi. iiij Emūdate manꝰ.i. oꝑa peccatoruꝫ ⁊ purificate corda duplices aīmo. Purificet̉ etiā ratō ab oī ꝑturbatōe. qꝛ alias ratōe ꝑturbata veꝝ nō po teſt cogͦſcere. Ideo dicit venerabil̓ Boe. lib̓. j. metro vl. Tu qͦꝫ ſi vis. lumīe claro. cernēre ve rum. Tramite recto. carpere callē. gaudia pel le. pelle timorē. ſpemqꝫ fugato. nec dolor aſſit. nubila mēs eſt. vinctaqꝫ frenis. hec vbi regͣnt. Exteriꝰ debet incipiēs purgare oculos ab illici ta viſione. ẜm illud psͣ. cxviij. Auerte ocl̓oſ ne videāt vanitatē. Qd̓ exponēs lucidiꝰ ſapiens di. Auerte faciē tuā a muliere compta. ⁊ ne cir cūſpicias ſpēm alienā. Eccī. ix. Et hanc doctri nam ꝑpendit Iob qͥ ait. xxxj. Pepigi fedꝰ cuꝫ ocul̓ meis. vt ne cogitarē qͥdem de ꝟgine. Le git̉ etiā in vitaſpatrū. Ꝙ abbas qͥdam volens irrigare ortū ſuū. iuit ad ſumendū aquā. qd̓ cū faceret. tegebat cuculla oculos ſuos ⁊ faciē ſuā tm̄ ad pedes ſuos intendēs. qd̓ videns vnꝰ fra ter dixit ſibi. Vt qͥd tegis faciē tuā pat̓? Rn̄dit ne viderēt oculi mei arbores ⁊ occupata mens mea in cōſideratōe ip̄aꝝ impediret̉ a cōtempla tione ſua. Purificāde ſunt aures a detractōne ſua. ẜm illud Ecci. xxviij. Sepi aures tuas ſpi niſ ⁊ noli audire līguā neqͣꝫ. Qꝛ legit̉ in vitaſpa trū. li. ij. c. xxv. de abbate Ipericio qͥ ait. Me lius eſt carnes comedere ⁊ vinū dibere.ſ. qͥbuſ licitū nō eſt. qͣꝫ comedere in vituꝑatōne carnes fratrū. Sicut em̄ ſuſurrās ẜpens euā de para diſo ꝑcuſſit. ita qͥ fratri ſuo detrahit. nō ſolum ſua ſꝫ etiā audiētis aīam ꝑdidit. Ita dic̄ bern̄. in qͦdam ẜmone. Nūqͥd nō lucro eſt lingua de tractōnis ꝑforata acutiſſimo ferro. tres ꝑcuti ens ictu vno. cui detrahit. ſeip̄am ⁊ audientes Ideo detractōes nō ſunt audiēde. Purificari etiā debet os a mala locutōne. qꝛ de omī verbo ocioſo qd̓ locuti fuerīt hoīes reddēt ratiōeꝫ de eo in die iudicij. Matth̓. xij. Si vos d̓ hac ma teria plura hr̄e volueritis. q̄rite ſupra ī die cir cūciſionis mēbro. ij. Purificatio aūt ꝓficiētius eſt in cōtinuo deſiderio ꝓficiendi ⁊ vtuali prot greſſiōe. qꝛ ẜm btm̄ Gregꝭ. In via dei ſtare re troire eſt ⁊ retrocedere. Ideo dic̄ Augꝰ. ſūma ꝑfectio xp̄iane religionis eſt vt qͣꝫtūcūqꝫ hō in hac vita ꝓficiat. ſꝑ ſibi putet ſuꝑeſſe qd̓ q̄rat. Et ꝑ illud dictū Augꝭ. eliminat̉ error pelagij ⁊ ſuorū ſequaciū. qͥ dicebāt ꝙ in hac vita hō poſ ſit tm̄ culmē ꝑſectōis attinge̓ ꝙ ampliꝰ in gͣtia nō poſſet ꝓficere. Ill̓ aūt ꝓficientibꝰ triplex gͣ tia vel purgatio eſt nccͣia. Quia dic̄ Guil̓. do ctor pariſien̄. Ꝙ purificatio eſt triplex. Purga tur em̄ corpꝰ ꝑ potatōꝫ. Medici em̄ cuꝫ vide rint peccanteꝫ materiā in infirmo ẜm qͣlitatem morbi faciūt potatōꝫ purgatiua q̄ ad diſſoluen dū morbū oꝑat̉. ⁊ hec fit ꝑ calamū. aut ad mo lificandū ſicut fit cū fiſtula. vt dicit mgr̄ ī li. vij. ꝓpͥe. Per hāc potatōeꝫ cōtritio deſignat̉ q̄ de bet fieri ex ꝟbis amaris vtpote ꝙ deū dereliqͥt ꝑ pctm̄. ẜm illud Hiere. ij. Scito ⁊ vide qͣꝫ ma lum ⁊ amarū eſt reliqͥſſe te dn̄m deū tuū. ⁊ non eſſe timorē eiꝰ apud te. gͦ recordāda ſunt pecca ta aūt anni pctōꝝ. Sic̄ fecit Ezechias. Eſa. xx xviij. Recogitabo tibi oēs annos meos ī ama ritudīe aīe mee. Et hāc potōꝫ ꝯficere dn̄t medi ci ſpūales.ſ. p̄dicatores ⁊ ꝯfeſſores qͥ dn̄t mo nere pctōres vt hēant ꝯtritr es. Sic̄ fec̄. b. Am bro. ſibi ꝯfitētibꝰ fleuit. ⁊ ad ꝯtritōꝫ ſepiſſime ī citauit. Et qͣre hͦ: Certe iō. qꝛ ẜm medicos po tio tā amara eē poſſꝫ ꝙ oēm infirmitatē ab īfir mo expelle̓t. vt nec vlla alia medicina indiget. Ita tāta poſſet eē ꝯtritio. vt ait archidyaco. in glo. ſuꝑ decretꝭ vt abſqꝫ ſatiſfactōne extrinſeca in hͦ ſecl̓o pctōr penā purgatorij euitaret. ⁊ vi tā et̓nā in momento poſſide̓t. qd̓ fit ꝓpt̓ mīam magnā ſaluatorꝭ. Sic̄ legit̉ de latrōe ꝯtigiſſe d̓ pe. di. j. c. īportuna. Scd̓o purificat̉ domꝰ ꝑ ſcō patōem. ſicut videmꝰ qn̄ domꝰ efficit̉ immūda tunc ꝑ familias īmūdicies expurgāt̉. Per hac purgationem cōfeſſio deſignat̉. per quam rex E f XXXV Dauid purgabat̉. dicēs in psͣ. lxxvj. Exercita har ⁊ ſcopebā ſpūm meū. Sic ⁊ familia domuſ dei qn̄ videt mētem pctōris immūdā. debꝫ eaꝫ mūdare monitōne ſalutari. ẜm qd̓ iubet papa Celeſtinꝰ in ẜmōe dicēs. Sacerdotes ita hoīeꝫ ꝯfitentē ſibi toto conatu ⁊ niſu ſuo ad fletū alli ciant. ad miſerandūqꝫ ſibijp̄is ꝓuocēt ⁊ īclinēt qꝛ fletꝰ eſt nūcius ad mentꝭ purificatōneꝫ ꝑ ſco pam ꝯfeſſionis. Si em̄ domꝰ debet total̓r fieri mūda oportet ꝙ aqͣ ꝑfundet̉. ne puluēs de ter ra excitati parietibꝰ adhereāt. ſꝫ vt totaliter ex purget̉. Tertio purgat̉ triticū a paleis per fla cellatōꝫ. volēs em̄ debite triticū a paleis ⁊ ſtra mine ſeꝑare. eſt neceſſe audact̓ flagellare. ⁊ ī hͦ nificat̉ ſatiſfactio aut carnis maceratio q̄ di uidit hoīem a pctōꝝ paleis. Quia ẜm auguẜ. Qd̓ lima ferro. qd̓ flagellū gͣno. hoc tribulatio viro iuſto. Iō ꝯfeſſor volēs d̓bite purgare pec catorē. neceſſe eſt vt iniūgat ſibi ſatiſfactōeꝫ cō petentē. Qua de re p̄cipit̉ in cano. fraternitatꝭ xij. q. ij. ca. fraternitas. Ꝙ ſatiſfactō dꝫ fieri ẜm delicti qͣꝫtitatē. Et ſunt v̓ba Gre. ſic dicentis. Fraternitas tua ex ꝑſona furꝭ pēſare pōt qͣliter valeat corrigi. Sunt em̄ qͥdā hn̄tes ſubſidia et furtū ꝑpetrat. ⁊ ſunt aliqͥ qͥ in hac re ex inopia delinquūt. qͣre neceſſe ē vt qͥdaꝫ damnis. alij ꝟ beribꝰ corrigāt̉. Purificatio aūt mentꝭ pctōrū ꝯſiſtit in pure mētis in deū oīmoda ſubleuatōe vtiam ea ſolū q̄ ſurſum ſunt ſapiat. vt poſſit di cere illd̓ ad Gal̓. ij. Uiuo ego iā non ego. ſed vi it in me xp̄s. Qd̓ ſic intelligit̉. Viuo ego.ſ. vi agr̄e ⁊ ꝟtutū. iam nō ego.ſ. viuo ẜm carnē vl̓ veterē hoīem quē dudū depoſui. viuit autē in me xp̄s ẜm ſpūm eiꝰ viuo ⁊ eiꝰ exemplis adhe reo. De hac puritate d̓r Ioh. xxvj. Spūs dn̄i nauit celos.i. ꝑfectos. ſole.i. ſuꝑiori ratōe. et ina.i. inferiori ratōe. ⁊ ſtell̓.i. alijs ꝟtutibus. Talit̓ etiā ornata nr̄a colūba ꝟgo maria hodie venit in tēplū. Nō ex obligatōe ſꝫ ex vera obe diētia. qꝛ nō fuit ad purificatōꝫ obligata Quia ẜm Bern̄. fuit pͥus ſcīficata qͣꝫ nata. Ueīt īquā portās ſecū ramū oliue. hͦ eſt xp̄um filiū eiꝰ in ſi gnū pacꝭ Et rami eiuſdē arborꝭ olī mittebāt̉ le gatis romanoꝝ ꝓ pace obtinēda ſiue alijs offe reda. Maria eſt legata totiꝰ trinitatꝭ. quaꝫ ho die celeſtis pr̄ miſit pacē ppl̓o nūciare. ideo eā ine ramo oliuarū mittere noluit. Qd̓ figuratū eſt Gen̄. viij. vbi legit̉ ꝙ Nō e miſit columbaꝫ de arca. vt videret ſi iam ceſſaſſent aq̄ ſuꝑ faciē terre. Illa aūt venit portās ramū oliue virenti us folijs in ore ſuo. ⁊ hoc fuit ſignum reconci latonis. Spūaliter nōe ſignificat patrē celeſtē ui hodie miſit de bethleem ciuitate columbaꝫ impliciſſimā ⁊ candidiſſimā ꝟginem mariam. ſue veniēs in hieruſalē portauit ſecū chriſtuꝫ pilue ramū in ſignū reconciliatōis ⁊ miſericor ſe. Ideo canit̉ hodie in miſſe introitu. Suſce pimus deꝰ miſericordiā tuā in medio tēpli tui. Et hoc tāgit euangeliū Lu. ij. dicēs. Poſtqͣꝫ ī pleti ſunt dies purgatōnis marie ⁊cͣ. Et hͦ deſi gnat eccl̓a ꝑ ea que ī filijs ſuis hodie memorat̉ Nam ſicut maria xp̄m qͥ eſt verū lumē ad reue latōem gentiū in manibꝰ portauit. Aic portat eccl̓a cereū ad deſignandū xp̄m. qꝛ in cereo ſūt tria.ſ. cera. lichnus. ⁊ ignis. ꝑ q̄ ſignificant̉ t̓a que fuerunt in xp̄o. Nam cera ſignificat carnē xp̄i. que nata eſt de ꝟ̓gine ſine corruptiōe. Sic̄ apes gignūt ſine alterutrū cōmixtiōe. Lichnꝰ in cera ſignificat latentē in carne aīam cādidiſ ſimā. Ignis ꝟo lumen ſignificat diuinitatem. Quia deus noſter ignis cōſumēs eſt. Verſus. Hanc in honore pie. candelā porto marie Acci pe ꝑ cerā. carnē de ꝟ̓gine verā. Lichnus cera lates. aīma ſub corꝑe candēs. Per lumē numē maieſtatiſqꝫ cacune. Hanc igit̉ cādelam xp̄us ꝯſumpſit totalit̓ in noſtrū obſequiū. Conſum pſit em̄ carnē ꝑ vulneratōꝫ. Eſa. liij. Uulneraꝫ tus eſt ꝓpter iniqͥtates nr̄as ⁊ attritꝰ eſt ꝓpter ſcelera noſtra. Cōſumpſit ſe ꝑ ſanguīs effuſio nem. Eſa. lxiij. Quare rubrū eſt indumētū tuū ⁊ veſtimēta tua qͣſi calcantiū in tortulari. Con ſumpſit aīam ꝑ triſticiā ⁊ dolorē. Mat. xxvj. Triſtis eſt aīa mea vſqꝫ ad mortē Conſumpſit vitā corꝑalem ꝑ abbreuiatōneꝫ. Eſa. xxxviij. Preciſa ē velud a texēte vita mea. Cōſumpſit ſub̓am corꝑalem vſqꝫ ad denudatiōꝫ. ẜm illud psͣ. xxj. Diuiſerūt ſibi veſtimēta mea. ¶ Sermo de ſancta Agatha ꝟgine. Oror noſtra par uula eſt. ⁊ vbera nō habet. Can. viij. Scd̓m naturales. Nardus eſt herba modica ⁊ odorifera. hec maſticata in ore fetorē oēm am putat ⁊ ginginas putridas mūdat. vt dic̄ Pli. in ſpe. natu. Myſtice ꝑ hanc herbā beata aga tha deſignat̉. qꝛ ſicut nardus eſt modica. ita be ata agatha fuit modica in hūilitate. quod ex hͦ patꝫ ꝙ ſe ancillā dei dixit dicēs. Ancilla chri ſti ſum ego. Nam oſtēdo me ẜuilē ꝑſonā Fuit etiā odorifera ꝑ ſanctā famā. Ita ꝙ ppl̓s ſira cuſanus ꝑ qͥnquaginta miliaria audiēs eius fa mam ſancta. ad vrbē cathinenſiū ſitient̓ perge ret. vt habet̉ in legēda eius ⁊ ſancte Lucie ꝟgi nis. Ideo pōt etiā exponi de ea illud Cantiē̄. j. Cū eſſet rex in acubitu ſuo. nardus mea dedit odorē ſuū. Hec igit̉ ꝟgo āputauit de ore ſuo fe torē ſuū maledictōis. qꝛ in tribulatōe deū bn̄di xit ⁊ ſanguīe ſuo clarificauit. Teſte Amb̓. in li. p̄fationū. O felix ⁊ īclyta ꝟgo q̄ meruit dn̄m ꝓ laude fidel̓ martyrij ſanguīe clarificari ſuo Iō bn̄ cōꝑat̉ angel̓ qͦꝝ int̓eſt ſꝑ dn̄m bn̄dice̓ ⁊ lau dare. ẜm illd̓ psͣ. cij. Bn̄dicite dn̄o o. ange. eiꝰ. Et Dan̄. iij. Bn̄di. an. do. do. Iō vocat̉ eā ſuā ſororē in ꝟbis p̄aſſumptꝭ. Soror nr̄a par. ē. ⁊cͣ A Sermo In qͥbus ꝟbis a tribꝰ cōmendat̉. Prīo ab an gelica vicinitate. ibi. Soror nr̄a. Scd̓o a ꝓfun da hūilitate. ibi. paruula eſt. Tertio a paſſiōis acerbitate. ibi. Ubera non hꝫ. Circa pͥmum eſt notādū. Autor. ij. li. ꝓpͥe. varias ponit ꝓpͥeta tes angelorū ꝓpter qͣs b. agatha angel̓ cōꝑat̉ ⁊ eorū ſoror nomīat̉. Prīa qꝛ angelica natura eſt fortis. Nam vt dic̄ Dyo. de cele. hier̄. Oīa adu̓ſa cohercēt ſiue reſiſtūt. Nihil em̄ ē ꝙ poſ ſet angel̓ reſiſtere. Iō dicit Damaſ. li. ij. ca. iij. Pōt em̄ vnus angelꝰ ml̓tos vincere armatoꝝ. Qd̓ figuratū eſt. iiij. Re. xviij. vbi legit̉ Sēna cherib pͥnceps regis aſſiriorū veniēs in iudeā. miſit nūcios ad ezechiā regē dicēs. Hec dicite regi ezechie. Nō te ſeducat deꝰ tuꝰ in qͦ habes fiduciā. Neqꝫ dicas nō tradet ierl̓m in manꝰ re gis aſſiriorū. Tu em̄ audiſti q̄ fecerūt reges aſ ſirie vniu̓ſis terris. quō vaſtauer̄t eas. nōne ſo lus poteris lib̓ari. q. d. nullo mō. Cū accepiſſꝫ lr̄as de manu nūciorū. ⁊ legiſſet. ait rex iſrl̓ Tu es deꝰ ſolus oīm regū terre qͥ feciſti celū ⁊ terrā Inclina aurē tuā ⁊ audi. ⁊ aperi ocl̓os tuos et vide. ⁊ audi oīa v̓ba ſennacherib qͥ miſit vt ex ꝓbraret deū viuentē. Dn̄s aūt exaudiuit eum ⁊ miſit ei vnū angelū qͥ ꝑcuſſit vna nocte in ca ſtris aſſiriorū octuagintaqͥnqꝫ milia virorum. ita ꝙ mane nihil inueniebat̉ in armis niſi pul uis. Iſta ꝓpͥetas angeli etiā conuenit. b. ꝟ̓gini agathe q̄ fuit adeo fortiſ ꝙ null̓ tormētꝭ potuit frāgi. qꝛ fuit ſic̄ adamas. ẜm illd̓ Ezech̓. iij. Vt adamāteꝫ ⁊ ſilicē dedi faciē tuā. Ip̄a em̄ ſuꝑa uit fortit̉ corpꝰ ꝓpriū ⁊ ſeculū. ita vt de ip̄a ex poni pōt illd̓ Prou̓.xxxj. Accinxit in fortitudi ne lūbos ſuos. ⁊ roborauit brachiū ſuū. Et ꝟe magͣ fortitudo fuit in fragili ꝟgīe. q̄ in paucis viris reꝑit̉. Iō dicit. b. Gregꝰ. in omel̓. Cū ad illud terribl̓e examē diſtrictꝰ iudex aduenerit. qͥd nos viri dicemꝰ cū hꝰ femine gl̓aꝫ vidimus Quę aūt viri excuſatio qn̄ hec on̄det̉ q̄ ſeculuꝫ ⁊ ſexū vicit. Quid nos barbati ⁊ debiles dicēꝰ cū ire ad regͣ celeſtia puellā ꝑ ferrū videmꝰ qͦs ita ſuꝑbia inflat. ambitio ꝑturbat. luxuria inqͥ nat. hec ille. Scd̓o angeli ſunt puri ⁊ ꝟgines a natura. ⁊ hͦ deſigͣnt pictores qͥ depingūt imagi nes angelorū zonis aureis circūcinctos. qꝛ per ꝟtutū habitū talit̓ ſunt accincti. ꝙ nullatenus ad aliqͣ vitia carnalia dilabūt̉. Et hͦ on̄dit dn̄s Lu xx. di. Filij hꝰ ſeculi nubūt ⁊ tradūt̉ ad nu ptias. illi aūt qͥ digni habēt̉ ſeculo illo neqꝫ nu bent neqꝫ vxores ducēt. ſꝫ erūt ſic̄ angeli dei.ſ. puri ⁊ ꝟgīes. Et hec ꝓpͥetas angeloꝝ conueīt b. Aga. q̄ decorata fuit ꝟginali puritate ⁊ hūili tate. Sicut teſtat̉. b. Amb̓. in li. p̄fationum di. O illuſtris ⁊ gl̓oſa gēmis illuſtrata decore. q̄ ī ter tormēta aſꝑa cūctiſ p̄lata miracul̓ ⁊ miſtico pollēs ſuffragio apl̓i meruit viſitatōne curari. Hec amb̓. Et ꝓpter hāc puritatē ꝟginalē dicitur ſoror angelorū. Quia dic̄. b. Hiero. In car ne ⁊ nō ẜm carnē viue̓ angelicū eſt ⁊ nō hūanū Idem in ẜmōe de aſſumptōe dicit. Profectoī carne p̄ter carnē viuere angelicū eſt l̓ nō eſt vi ta terrena. ſꝫ celeſtis. vn̄ in carne acqͥrere gl̓am angelorū maius eſt meritū qͣꝫ hr̄e. Eſſe nāqꝫ an gelū felicitatis eſt. eſſe ꝟo ꝟginē ꝟtutis eſt. dū hͦ ꝟgo viribus obtine̓ nitit̉ cū gr̄a. qd̓ hꝫ ange ius ex natura Utrūqꝫ tn̄ eſſe angelū diuini mu neris eſt officiū nō hūanū. Et ſic plꝫ ꝙ. b. aga. fuit angelus ꝓpt̓ puritatē. Iō de ea exponi po teſt illd̓ Can̄. vij. Statura tua aſſimilata ē pal me. hͦ eſt angelice celſitudini. qꝛ ẜm Iſi. li. xvij Palma eſt arbor nobil̓ inſignis ꝑpetue pulcri tudīs ⁊ virentꝭ diuturnitatis. veſtita floribꝰ et ſine vlla ſucceſſione ꝯẜuans folia ſua tꝑe hye mis ⁊ eſtatis. Sic angelica natura eſt nobil̓. iō aſſimilat̉ aqͥle. ꝑ mgr̄m li. ij. ꝓpͥe. Quia aqͥla eſt nobiliſſima auiū ⁊ etiā eterne pulcritudīs. id̓o vocat̉ a Dioni. in li. de cele. hie. ſpecula clariſ ſima ⁊ diuini lumīs receptacl̓a. Et hͦ qd̓ d̓r de natura angelica. pōt dici de ſcā agatha q̄ eſt ſo ror angelorū. Teſte Amb̓. in li. de ꝟgi. Soror angelorū eſt ꝟ̓ginitas. Tertio angeli hn̄t igni tam charitatē ẜm illud psͣ. ciij. Tu qͥ facis āge los tuos ſpūs. ⁊ mīſtros tuos ignē vrentē. Iō cōꝑant̉ igni ẜm mgr̄m li. p̄dicto ꝓpt̓ diuī amo ris incendiū ⁊ lucē cognitōis. Nā in igne lucēt ⁊ in dilectōe ardēt. Ita etiā. b. aga. hūit ignitā charitatē. vt hr̄ ex triplici ſigno. Primū eſt ꝙ oīa terrena ꝓpter deū ꝯtempſit. ẜm illud Cā. viij. Si dederit hō oēm ſub̓am domꝰ ſue ꝓ dile ctōe. qͣſi nihil deſpiciet eā. Scd̓o ꝙ ꝓ eo mortē ſuſtinuit. Iō de ea exponi pōt illd̓ Canti. viij. Fortis eſt vt mors dilectio ⁊cͣ. aq̄ ml̓te non po tuerūt extingue̓ charitatē. Sic̄ em̄ mors ſeꝑat aīam a corꝑe. ſic dilectio. b. aga. fuit tam fortis ꝙ aīam a corꝑe ꝑmiſit ſęꝑare ꝑ mortē. an̄qͣꝫ ad oratōeꝫ idoloꝝ voluiſſet ꝯſentire. qꝛ ſciuit fore ſcriptu Hiere. xv. Si ſeꝑaueris p̄cioſum a vi li.i. aīam a corꝑe ꝓpt̓ me qͣſi os meū eris. Uel ſicut infernꝰ ita eſt fortꝭ. qͥ aīmas qͣs in ſe rapit ſel̓ fortit̉ tenet ⁊ cuſtodit ꝙ nullaꝫ amittit. Ita tā fortit̉ fuit ip̄a cū xp̄o ꝯiūcta ꝙ nec ꝑ minas. nec tormēta potuit ab eo ſeꝑari. ẜm illd̓ ad Ro ma. viij. Quis nos ſeꝑabit a charitate chriſti Tertiū eſt ꝙ ſꝑ xp̄um in corde ⁊ in ore habuit qꝛ dixit qͣꝫdiu viuā ip̄m in corde ⁊ ī labijs meū inuocabo. qꝛ reuerēdū nomē xp̄i fuit lr̄is aure is in corde eiꝰ inſcriptū. ꝓpt̓ qd̓ taꝫ ſedule fuit ab ea inuocatū. ⁊ ſi cor eiꝰ fuiſſet ſciſſuꝫ. ſine du bio in ea fuiſſet reꝑtū. Sic̄ legit̉ ſil̓e de ſcō Ibꝰ natio martyre qͥ int̓ ml̓toꝝ tormentoꝝ genera. nūqͣꝫ ab inuocatōe noīs xp̄i ceſſabat. Qd̓ cum S tortores ꝑqͥrerēt. cur hͦ nomē totiēs replicaret. dixit. hͦ nomē meo inſcriptū eſt cordi. ⁊ ido ab inuocatiōe eiꝰ ceſſare nō valeo. poſt morte igit C p XXXVI iliꝰ illi qͥ audier̄t. volētes curioſius exꝑiri. cor eius a corꝑe euellūt ſcindētes ꝑ mediū. ſcpͥtum ſꝫ nomē ih̓s xp̄s lr̄is aureis īuenerūt. Et qͣꝫuis cor ꝟgīs illiꝰ nō fuit diuiſuꝫ nec nomē xp̄i viſi hilit̓ inuentū. Ꝙ tn̄ in ea fuit nomē xp̄i. habuit ab angelo teſtimoniū Quia legit̉ in legēda Cū fideles corpꝰ. b. Aga. cū aromatibꝰ ꝯderēt ⁊ in ſartophago collocarēt. Quidā iuuenes indut ſericis. nuſqͣꝫ viſi pulcherrimis ⁊ ornatis albis induti. qͥnūqꝫ in ill̓ ꝑtibꝰ viſi fuerūt. ad corpus eius venerūt. ⁊ tabulā marinoreā ad caput eiꝰ ponentes ab ocul̓ oīm ſtatim diſparuerīt. ī qua erat ſcriptū. Mentē ſanctā ſpōtaneā. honoreꝫ deo patrie lib̓atōꝫ. Qd̓ ſic intelligit̉. Mentem ſanctā habuit.ſ. in qͣ nomē xp̄i. ſpōtaneā.ſ. ob tulit ſe. honorē deo dedit. ⁊ patrie lib̓atōꝫ fecit Quarto angeli hn̄t ꝟtutē pctā puniēdi. qd̓ ptꝫ ij. Re. xxiiij. vbi legit̉ ꝙ cū dd̓ ppl̓m ex elatiōe numerare iuſſit. Miſit ad eū dn̄s Gad ꝓph̓aꝫ di. Uade ⁊ loq̄re cū dauid hec dic̄ dn̄s. Triuꝫ tibi dat̉ optio. elige tibi vnum qd̓ volueris. ve niēs aūt ad eū gad ait. Aut ſepteꝫ annis veniet tibi fames in t̓ra tua. aut tribꝰ meſibꝰ fugies ad iſarios tuos. aut certe tribꝰ diebꝰ erit peſtilen tia in t̓ra tua. Dixit itaqꝫ Dauid ad gad. coar tor vndiqꝫ. Sꝫ meliꝰ eſt ꝙ incidā in manꝰ domī cuiꝰ miſcd̓ie ml̓te ſunt. qͣꝫ in manꝰ hoīm. ⁊ miſit dn̄s peſtilētiā in iſrl̓. ⁊ mortui ſunt ꝑcuſſiōe an zeli. lxx. mi. viroꝝ. qͦ facto extēdit āgelꝰ manū ſuā ſuꝑ ierl̓m vt diſꝑderet eā. Sꝫ dn̄s miſertꝰ ē ꝑ afflictōꝫ ppl̓i. ⁊ ait angelo ꝑcutiēti. ſufficit uc ꝯtine manū tuā. Cū aūt dauid vidiſſet an elū cedentē. dixit ad dn̄m. Ego ſuꝫ qͥ peccaui ego iniq̄ egi. iſti qͥ ſunt oues qͥd fecerūt. Verta tur obſecro manꝰ tua ꝯtra me ⁊ ꝯtra domū pa tris mei. Ex hac figura ptꝫ ꝙ angeli puniūt de nquētes. Iō dicūt̉ leones ẜm mgr̄m li. ij. ꝓpͥ. qꝛ ſunt t̓ribiles pctōribꝰ ⁊ demonibꝰ Hec ꝓpͥe tas angeloꝝ etiā ꝯueīt. b. Aga. qꝛ gͣuit̓ puniuit nalū pctōrem qͥntianū. Refert Iaco. ianuenẜ in legēda. Cū qͥntianꝰ pꝰ mortē ꝟgīs ad īueſti andas diuitias eiꝰ ꝑgeret. duo eqͥ pruritū int̓ ſe fecerūt ⁊ calces iactauerunt. vnꝰ itaqꝫ morſu ip̄m appetijt. alt̓ calce ꝑcuſſit ⁊ in flumē ꝓiecit a ꝙ corpꝰ nūqͣꝫ potuit inueniri. Et hͦ vald̓ iu ticie ꝯgruebat diuīe. Quia ſic̄ ait boe. li. iiij. ꝓ iij. Iuſtis nūqͣꝫ deſūt p̄mia ſua. nec mal̓ ſua upplicia. Cui ꝯſonat illd̓ augꝭ. in ẜmonibꝰ cōi bus ẜmo. xlij. Impunitū nō pōt eſſe pctm̄. nec decet nec oportet nec eſt iuſtū.ſ. ꝙ mane̓t īpuni tū. Quīta hec ē ꝓpͥetas angelorū ꝙ lib̓ant a ꝑi cul̓. Sic̄ legit̉ Gen̄. xix. Ꝙ angeli qͥ hoſpitaban tur cū loth eū de ꝑiculo magͦ incēſiōis ſodome eruerūt dn̄tes. Surge tolle vxorē ⁊ duas filias qͣs habes. ne tu peas in ſcelere ciuitatꝭ. Iō ẜm ngr̄m ꝓpͥe. dicūt̉ vigiles aut cuſtodes. qꝛ nll̓o ſomno oppreſſi imminētia nob̓ ꝑicula nūciant Ita. b. Aga. lib̓at ſuos famulos ⁊ faml̓as ab oī bus ꝑicul̓ mētis ⁊ corꝑis. qꝛ pōt ꝯfidēt̓ id dice̓ psͣ. xc. Clamauit ad me ⁊ ego ex. eū ⁊cͣ. Qꝛ legi tur in legēda reuoluto anno circa diē natal̓ eiꝰ mons qͥdā eximius iuxͣ ciuitatem ruptꝰ eructa uit incendiū. qd̓ qͣſi torrēs de mōte aſcēdēs ad vrbem cū magimpetū veniebat. Tūc pagano rum ml̓titudo de mōte deſcendit ⁊ ad ſepulcrū b. aga. ꝓ lib̓atōe fugiens. velū qͦ vndiqꝫ cooꝑ tum erat ſepulcrū arrpiūt ⁊ ip̄m ſtatuer̄t cōtra ignē. ſtatīqꝫ in die natal̓ ꝟgīs ſtetit ⁊ vltra non ꝓceſſit. Ecce qͣliter agatha tāqͣꝫ angeli loth ſu os inhabitatores a ꝑiculo incedij lib̓auit. Id̓o pōt dici illud de ea qd̓ canit̉ de lancto donato. Eruit a morte aīas ciuiū ſuorū. Sexta ꝓpͥetas angelorū eſt ꝙ infirmos medicāt ſeu mīſtrant alijs medicina. Qd̓ legit̉ eſſe figuratū Tob̓. vj Cū tobias ꝓficiſcēs veniret cum angelo ad flu uiū noīe tigris vt pedes lauaret. exiuit piſcꝭ ad deuorandū eū. quē timēs tho. exclamauit voce magͣ dicens. Dn̄e piſcis inuadit me. Ad quem angelus. app̄hende inqͥt branciā eiꝰ ⁊ trahe ad te. qd̓ cū feciſſet ait angelꝰ. Exentera eū ⁊ cor eꝰ ⁊ fel ⁊ iecur repone tibi. ſunt enim nccͣia hec ad medicamēta. Et vt hr̄. c. xj. Tob̓. veniēs ad pa trem ſumpſit de felle piſcis ⁊ liniuit ocl̓os pr̄is ſui. ⁊ cepit albugo de ocul̓ eiꝰ qͣſi mēbrana egre di. quā app̄hendēs tobias ab ocul̓ eius traxit. ſtatīqꝫ viſum recepit. ⁊ hāc medicinā didicit ab angelo ⁊ ab eo accepit. Iō dicūt̉ angeli medici a mgr̄o vbi sͣ. qꝛ curāt nō ſolū infirmitates cor porū ſed etiā aīmaꝝ. Hec ꝓpͥetas cōuenit etiaꝫ b. Aga. qꝛ pōt conferre medicinā corporū. Sic̄ legit̉ in legēda. b. Lucie. Cū fama. b. ꝟ̓gīs aga the p̄celleret ꝓuinciā vniu̓ſam. ml̓ti infirmi ad ſepulcrū eiꝰ adueniētes ſanitatꝭ gr̄am receper̄t. Qd̓ audiēs. b. ꝟgo Lucia veīt cū mr̄e ſua euti cia q̄ ꝑ qͣtuor annos ſanguīs fluxum fuit paſſa. nec ab vllo medicorū lib̓ata. Peractis igit̉ miſ ſarū ſolēnijs. b. lucia cū mr̄e ꝓſtrauit ſe ante ſe pulcrū eiꝰ ſuffragiū poſtulātes. qd̓ cū fieret lu cia obdormiuit. ⁊ vidit beatā aga. in medio an gelorū gēmis ornatā. q̄ ſtetit ⁊ ait. Lucia ſoror mea qͥd a me petis. tu poterꝭ p̄ſtare ꝯtinuo mr̄i tue. nam fides tua ſubueniat. ecce ſanata eſt. et ſurrexit mr̄ ſanata. Ecce qual̓ medica q̄ ſolo ꝟ bo pōt ſanare infirmitates corꝑales qͣꝫtomagiſ infirmitates aīe interiores. Iō clamemꝰ cū psͣ. ad ip̄am dn̄tes. O agatha ſalua me ⁊ ſaluabor ſana me ⁊ ſanabor. qm̄ laus mea es tu. Roge mus ⁊cͣ. ¶ Sermo de ſcā Borothea ꝟgine. Go flos campi ⁊ liliū ꝯualliū. Can. ij. Auerrōis cōmē tator ſuꝑ Ari. de plātis ait. Poſt ventos vali dos fructuoſior efficit̉ oīs ortꝰ atqꝫ cāpus. Cui ꝯſonat Pli. in ſpe. na. di. Impulſus vēti valiH I DerMo dus fructiferos efficit ortos ⁊ fructꝰ. qꝛ videm ꝙ tūc campi ⁊ orti magis ornāt̉ floribus ⁊ arbo res magis virent. recte ſicut ignis ẜm Plin̄. in ſpe. na. a vēto motus magis ardet. ⁊ herba ma gis mota magis redolet. vt aſſerit Gal̓. Miſti ce ꝑ cāpū ſeu ortū intelligit̉ celū qd̓ eſt ortꝰ deli tiarū ⁊ oīm amenitatū. Qꝛ ſicut in cāpis ſeu in ortis varij oriuntur flores.ſ. rōſe albe ⁊ rubee. viole ⁊ lilia. Sic in celo ſunt roſe albe apl̓orum rubee martyrū. candide ꝟginū. iō eſt locus oīs amenitatis. Teſte deuoto doctore amādo ī ho ralo. ſap̄. li. j. c. xj. Ibi inqͥt vnal̓ amenitas. ibi autūnal̓ fecūditas. ibi ſerenitaſ eſtiual̓. ibi iocū ditas nuptial̓. Ibi vall̓ gaudioſa. Ibi et viſio amoroſa. Ibi ſcī apl̓i cū ſummo amore ⁊ hono re in iudiciaria reſidēt ptāte. Ibi martyres ru tilant roſco colore. cōfeſſores radiāt igneo ful gore. ꝟgines niueo cādore. Ecce qͣꝫ del̓itioſus eſt ille ortꝰ celi. Iſte ortꝰ factꝰ eſt fructuoſus flā tibus ventꝭ tribulationū ⁊ ꝑſecutionū. qꝛ ml̓ti ꝑ tribulatōes celū aſcenderūt. ⁊ velut flores a meniſſimi ornauerūt. Quia ꝑ ml̓tas tribulatio nes oportet nos intrare in regnū celorū. Actu. xiiij. Ita. b. ꝟ̓go Boro. de qͣ cait eccl̓a. O flos amenitatis. oroſa puritatꝭ. ꝑ varias tribulatō nes paſſiōis de hac valle miſerie trāſijt in cāpū celeſtis leticie. vbi tanqͣꝫ flos ameniſſimꝰ ornat celi campū. Ita vt audet dice̓. Ego flos cāpi ⁊ liliū cōual. ⁊cͣ. In qͥbus ꝟbis a duobꝰ cōmēda tur. Prīo ab oꝑatōis ml̓titudīe. ibi. ego floſ cā pi. Scd̓o a cōtemplatōis altitudīe. ibi. ⁊ liliuꝫ cōual. De pͦ mō eſt ſciendum. Dicūt naturales Flos cāpi ē qͥdaꝫ flos nobil̓ creſcēs vltra ꝑtes marinas. ⁊ hꝫ ſtipitē ml̓tū aſpeꝝ. ſꝫ magnaruꝫ eſt ꝟtutuꝫ. ⁊ hꝫ qͥnqꝫ folia rubea pulcherrima. Spūal̓r ꝑ hunc florē cāpi gl̓oſa ꝟ̓go dorothea aꝑtiſſime deſigͣt̉. Recte em̄ ſic̄ flos cāpi oībus eſt aꝑtꝰ ⁊ nulli ſe denegat qͥ eiꝰ vſu vult potiri. qd̓ tn̄ nō facit flos orti. qui clauſus eſt iumētis. Ita. b. ꝟgo doro. flos delectabil̓ oībus eā īuo cātibꝰ ꝓmpta eſt ⁊ aꝑta ad auxilia cōferēda. qꝛ pōt cōpetent̓ dice̓ illud Prou̓. viij. Ego diligē tes me diligo. ⁊ qͥ mane vigilau̓int ad me īueni ent me. Oīs em̄ qͥ māe. hͦ eſt tēꝑe gr̄e deuote in eiꝰ laude ⁊ dilectōe vigilau̓it. ꝓculdubio ipſā ad ſuū auxiliū inueniet. qꝛ ip̄a eſt illa ad quam dn̄s nr̄ ih̓s xp̄s ſpōſus hodie ⁊ in oī tꝑe dic̄ il lud. iij. Re. ij. O ſpōſa mea p̄dilecta dorothea Pete a me qͥd vis. non em̄ fas eſt vt qͥcqͣꝫ dene gem tibi. Sic em̄ xp̄us exaudiuit eā ꝓ omībꝰ q memoriā eiꝰ agerēt. Et cū eſſet mortal̓ dicit ad eā illud Can̄. ij. Surge ꝓpera aīca mea formo ſa mea colūba mea ⁊ veni electa ſpōſa mea. oīa q̄ petiſti impetraſti. Quātomagis ip̄am nūc ex audit cū exuta mole carnis ſedet in cōſpectu eꝰ vt regina. ⁊ pōt dicere illud Apoca xviij. Se deo nūc vt regina ⁊ luctū nō video. Ip̄a em̄ figurata eſt ꝑ prudentiſſimā muliereꝫ abigail..j. Re. xxv. De qͣ legit̉ cū dauid eſſet in deẜto cū pueris ſuis miſit ad nabal ꝓ victualibꝰ vt ſibi ⁊ ſuis deſtinaret alimēta. Nabal aūt deſpexit dauid dicēs. Quis eſt dauid ⁊ qͥs eſt filiꝰ Iſai qͥ nulliꝰ eſt valorꝭ. ⁊ etiā deſpexit ſeruos ſuos. Iō dauid iratꝰ dixit ad ſuos. accingat̉ vnuſo qꝫ gladio ſuo.ſ. ad capiēdā vindictā de taꝫ vili ruſtico. Qd̓ ꝑcipiens prudens abigail veīt ad dauid. ⁊ indigtōeꝫ eiꝰ ſuꝑ viro ſuo nabal miti gauit ⁊ placauit. Tūc ait dauid. Bn̄dictuꝫ elo quiū tuū. ⁊ bn̄dicta q̄ ꝓhibuiſti mene irem ad ſanguinē ⁊ vlciſcerer me. Et ecce audiui voceꝫ tuā ⁊ honoraui faciē tuā. Mortuo aūt Nabal miſit rex vt ſumeret eā in vxorē. ⁊ venerūt pue ri dicētes. Dauid miſit nos ad te vt accipiet te in vxorē. Spūal̓r aūt ꝑ dauid xp̄s intelligitur Quia dauid int̓p̄tat̉ māu fortꝭ. Et xp̄s ẜm psͣ. xxiij. Eſt fortis ⁊ potēs in p̄lio. Sꝫ nabal int̓p̄ tat̉ ſtultus. ⁊ ſignificat pctōrem. ⁊ pͥncipal̓r the ophilū. qͦ fuit ſtultꝰ an̄ ꝯuerſionē ſuā ⁊ blaſphe mus ⁊ deſpexit xp̄m veꝝ dauid ⁊ eiꝰ famulam btām Doro. qn̄ dixit dorothee. mitte michi ro ſas de viridario ſpōſi tui. q. di. nullo mō potes hͦ face̓. qꝛ ſpōſus tuus nō eſt potēs in hͦ mēſe fe bruario ꝓduce̓ rōſas. cum vniu̓ſa terra frigore ſit ꝯſtricta. Quare iratꝰ xp̄s d̓ tali blaſphemia ſuꝑ ip̄m ꝓtulit ſnīaꝫ mortꝭ. ẜm illd̓ Leui. xxiiij. Qui blaſphe. nomē dn̄i mor. mori. Sꝫ prudē tiſſima ꝟgo doro. ꝑ abigail deſigͣta. trāſiēs ad locū paſſiōis ꝓ eo xp̄m exorauit ⁊ irā eius miti gauit. ita vt dice̓ poſſet cum psͣ. lxxxiiij. O dn̄e mitigaſti oēm ira tuam. au̓tiſti ab ira indigͣtōis tue. ⁊ xp̄s dixit ad eā. O dorothea benedictuꝫ eloquiū tuū. vt s patuit. Miſit igit̉ ad eā āge los ſuos. vt ip̄am ſibi ſumeret in ſpōſam. ẜm il lud Sap̄. viij. Hāc amaui ⁊ exqͥſiui eā a iuuen tute mea ⁊ q̄ſiui mihi ſpōſam eā ſume̓ ⁊ amator factꝰ ſuꝫ forme illiꝰ. Et ecce veīt ad eā puer pur pura indutꝰ ferēs ſportulā cū roſis in ſignū de ſponſatiōis. Quia ſolēt ꝓcatores ſponſis ſuis mitte̓ munuſcula vt eas citiꝰ inclinet ad ꝯſenſū Sicut hr̄ Gen̄. xxiiij. de Iſaac qͥ miſit rebecce ꝟgini vaſa aurea ⁊ argētea vt ip̄am citiꝰ inclīa ret. Sic fecit xp̄s huic ſpecioſiſſime Dorothee Ip̄a em̄ bn̄ d̓r flos. qꝛ flores dicūt̉ a flore̓. Ip̄a em̄ floruit in oībꝰ ꝟtutibꝰ. In ſapīa. qꝛ ſollicite laborauit qd̓ fuit optimū. Iō de illa poteſt dici illd̓ Prou̓. xiiij. Ml̓er ſapiēs edificat domum ſuā. Floruit in fortitudīe. qꝛ fabritiū tyrannuꝫ md̓m ⁊ diabolū ſuꝑauit. vt de ip̄a exponat̉ illd̓ Prou̓. vl. Accīxit in fortitudīe lūbos ſuos. et roborauit brachiū ſuū. Iō canit̉ de ip̄a. Ueīte ⁊ videte victoriā athlete. q̄ vicit ātiquū caſtita. tis inimicū. Filoruit etiaꝫ in benignitate ẜm qd̓ canit̉. Dicta ſunt de te gl̓oſa dorothea. ī te mna net benignitas. tu puritatꝭ ciuitas. Floruit ī di A B C XXXVI lectōe dei. qꝛ corpꝰ ſuū ꝟ̓gineum dedit ī ſuppli cium ⁊ in exterminiū. ẜm illd̓ Can̄. viij. Fortiſ eſt vt mors dilectio tua. Floruit in iuſticia. qͥa deo reddidit laudis obſequiuꝫ. Iō canit̉ de ea ꝫͣ. xliiij. Dilexiſti iuſticiā. ⁊ odi. iniqͥ. iō p̄ tuis ꝯſortibꝰ vnxit te rex altiſſimꝰ. Et ſic de alijs do dotibꝰ. Ip̄a nanqꝫ eſt nobil̓ flos orta de nobili a ſtirpe ſenatorū. Iō canit̉ de ea nobil̓ ⁊ formoſa doro. generoſa. Iſte nobiliſſimꝰ flos cāpi habu it qͥnqꝫ folia rubea qͥbus erat ꝯdecēt̓ exornata Primū foliū fuit verecūdia ⁊ cuſtodia oculoꝝ qꝛ ocul̓ ſuis ſolū decentia ⁊ recta vidit. ẜm illd̓ Prou̓..iiij. Oculi tui recta videāt. ⁊ palpebre p̄ cedant greſſus tuos. Iō de ea ꝑōt dici illd̓ Cā ti. v. Oculi eꝰ ſicut colūbe ſuꝑ riuos aqͣꝝ. q̄ ſꝑ ī tuent̉ miluū venientē aūt falconē. Ita. b. doro thea ſꝑ p̄uidit inſidias diaboli milui infernal̓. qꝛ nec ꝑ ſe neqꝫ ꝑ tyrannū fabriciū. potuit eam capiendo ſuꝑare. Et vere ncc̄e eſt ꝟgini cuſto dia oculorū vt cū folio verecūdie tegat oculos ne videat impudica. Ꝙꝛ legit̉ Gen̄. xxxiiij. Ꝙ Dyna fllia iacob egreſſa eſt de domo vt vide̓t ml̓eres regionis illiꝰ ⁊ vanitates eaꝝ. Quā cū vidiſſet Sichen filiꝰ emor qͥ erat pͥnceps ciuita tis. rapuit eā ꝑ potētiā. ⁊ dormiuit cū ea vi op pͥmēs ꝟginē. q̄ ſi viſum cuſtodiſſꝫ ⁊ ī domo mā ſiſſet. corrupta nō fuiſſet. Sic timeo cōtigit ml̓ tis impudicꝭ puell̓ ⁊ ml̓eribꝰ q̄ oīa ſpectacl̓a co rearū volūt cōtemplari. q̄ ſi nō corꝑal̓r tn̄ inter um mentalit̓ corrūpunt̉. Quia dic̄. b. Amb̓. ī daꝫ omel̓. Nō credo viro vl̓ mulieri ſi dic̄ ſe il leſum euaſiſſe a ſpectacul̓ taliū. Dauid ex eo ꝙ vidit Berſabee lauantē ſtatī ad libidinē ꝓuo catꝰ eſt. vt hr̄. ij. Re. xj. Scd̓m foliū quo orna tus erat cādidiſſimꝰ flos cāpi. b. doro. fuit vere cundia ⁊ cuſtodia auriū. Ip̄a em̄ audiēs ꝓmiſ ſiones fabritij p̄fecti nō ei aſſenſit. ſꝫ oīa tāqͣꝫ lu tum ſpreuit. qꝛ audiuit ſapientem Eccī. xxviij. bepi aures tuas ſpinis. ⁊ nō audias linguā ne qꝫ. qd̓ eſt ꝯtra ꝟgines modernas q̄ audietes ꝓ miſſiones virorū ſtatī credūt. Cōtra illud Eccī xix. Qui cito cre. leuis eſt cor. Tales etiā ꝟgi nes ſtatī inclināt aures ad auditū turpiū ꝟboꝝ ⁊ cātilenarū mūdanarū. Qd̓ tn̄ eſt cōtra Ariẜ. vij. pol̓. vbi docꝫ ꝙ ab auditu turpiū aures ſūt refrenade. qꝛ de facili ex hͦ ad opꝰ inclinat̉. Io tū mat̓ inſtrue filiā tuā. vt declinet aures a tur pibus. ⁊ tecū eūdo ad eccl̓am intēdat diuīs ⁊ p̄ dicatōibꝰ. Quia eua inclinās aurē ad ꝟba de ſonis. mandatum dei eſt tranſgreſſa. Geū. iij. Tertiū foliū fuit cuſtodia oris. qꝛ ꝟ̓ba turpia nō p̄tulit. ſꝫ quotidie deū in ſuis fabulatōibus on̄dixit. vt dicere poſſit cū psͣ. xxxiij. Bn̄dicaꝫ dn̄o in omī tꝑe. Etiā. b. dorothea ſilētiū tenuit cū nō ml̓ta ꝟba cū p̄fecto miſcuit. qd̓ ei magnū denamētū fuit. ẜm illd̓ ari. j. pol̓. Silentiū muli eſis pſtat ornatū. qd̓ eſt ꝯtra ml̓eres ml̓tas ⁊ ſe cl̓i ꝟgīes q̄ v̓ba t̓pia ⁊ luxurioſa dice̓ nō verēt̉ De qͥbus dicit pͣsͣ. v. Sepulcrū pa. ē. gut. eorū lin. ſu. dolo. age. O ml̓r diaboli iudiciū dei nō euades q̄ tam turpia ꝟba dicē̓ audes. Et hͦ pe tit psͣ. v. Iudica illos deꝰ. Uide qͣliter illa ē ꝑ peſſa de qͣ r̄fert Gre. iiij. dial̓. dicēs. Erat q̄dā monial̓ q̄ carnis cōtinentiā habuit. ſꝫ a ſtultilo quio nō ceſſauit. Hec cū defuncta eſſet ⁊ ī eccl̓a ſepulta fuiſſet. eadeꝫ nocte vidit cuſtos templi ꝙ fuit an̄ altare ducta ⁊ ꝑ mediū ſecata. cuiꝰ qͥ dem vna ꝑs mā ſit intacta. ⁊ altera fuit crema ta. Et illius cōbuſtionis ſigͣ ſequēti die in mar moribus apparuerūt. ac ſi fuiſſet ibi corꝑal̓r cō cremata. Quartū foliū fuit cuſtodia manuum qꝛ eas nō extēdit ad illicitos tactꝰ. ſꝫ verius ad pauꝑes. Nō eas extēdit ad coreas. ſꝫ in oꝑibꝰ licitis. ẜm illud Sap̄. vbi sͣ. Quintū foliū ē cu ſtodia pedū ab illicitis greſſibꝰ. nō em̄ gͣdieba tur ad loca vana ⁊ ad illicita ſpectacl̓a. ſꝫ potiꝰ ad xp̄i templa. petens cum psͣ. cxviij. Greſſus meos diri. ẜm elo. tuū. Sed ſic nō faciūt nr̄e ꝟ gines q̄ hincinde diu vagāt̉ in plateis. ſpōſos vt eſtimo q̄rētes. Cōtra qͣs dic̄ gl̓oſus Hiero. ī li. de laude ꝟginitatis. Nolite ſpōſum q̄rere ꝑ plateas. Nolite currere ꝑ angulos ciuitatꝭ. ſpō ſus in plateis nō pōt inueniri. Et hͦ qͣꝫtū ad pri mum. Quātū ad ſecūdū eſt notandū. Dicunt naturales ꝙ liliū ꝯualliū eſt in altū ſe extendēs florem ml̓tu odoriferū hn̄s. rubeū colorē ⁊ albū oſtendēs. ſꝑ inter aculeos ſpinarū manēs. ⁊ tn̄ cādorē pulcerrimū ⁊ odorē nō amittēs. Huic li lio gl̓oſa dorothea cōꝑat̉. q̄ in altū ꝯtēplatiōis ſe extulit. qꝛ ſciebat hͦ qd̓ dicit Fortunatus in ome. Nequaqͣꝫ deus deuote aīe ſe applicat nec inclinat. niſi ſe totā in ꝯtemplatiōꝫ poſitam eri gat ⁊ occurrat. Scd̓o ſicut liliū ꝯualliū hꝫ odo rem ⁊ florē ml̓tū odoriferū qͥ vndiqꝫ circūfūdi tur. a quo hō recreat̉. Ita. b. doro. adeo florem ſue beate fame emiſit ꝙ ꝑ totū mūdū eſt dilata ta. Et ideo audet dice̓ cum apl̓o. ij. Chorin. ij. Chriſti bonꝰ odor ſumꝰ. Et ſil̓r illud Eccī. xx iiij. Sicut cinnamonū ⁊ balſamū aromatizās odorē dedi qͣſi mirra electa dedi ſuauita. odorꝭ Cinnamomū eſt arbor breuis odorifera ⁊ dul cis. vt dicit glo. ſuꝑ euāgeliū. Per odorē hui cinnamomi qd̓ replet odore locum ī quo ẜuat̉ ſignificat̉ fama ip̄ius. q̄ totā ꝓuinciā capado cie ⁊ alia regͣ illuſtrauit ⁊ repleuit. ẜm ꝙ ſancta eccl̓a canit. Letare ceſaria ciuitas btā. Nam il luſtrat varia regͣ ⁊cͣ. Balſamū aūt vt dic̄ Pli. li. xij. c. xj. oībus odoriferis p̄fert̉. qͦ ſoli vtunt̉ reges terrarū. Per odorē huiꝰ balſami ſigniſi catur fama q̄ placuit deo. ẜm qd̓ canit̉. Cordis puritate. ꝓmiſſi veritate. manuū innocētia. ſū ma cū prudētia. caſtiqꝫ cordis ꝯſilio placuit al tiſſimo. Mirra vt dicit Pli. vbi sͣ eſt vald̓ aro matica. ⁊ p̄cipue illa gutta que ſudādo efflui H 2 F E Sermo omībus generibꝰ mirre in odore p̄fert̉. ⁊ mirra educta electa a pluribꝰ vocat̉. Per eiꝰ odorem ſignificat̉ famā ad ſeip̄am. qꝛ ſicut mirra quan tomagis cremat̉. tāto magis redolet ⁊ odor di latat̉ Ita in ſimili qͣꝫtomagis. b. dorothea arde bat igne tribulatōis. tāto pluſ flagrabar. ita vt d̓ ip̄a pōt dici illd̓ Can̄. j. Unguentū effuſuꝫ no men tuū. Hoc odore ſuauiſſimo ml̓ta milia pa ganorū ſunt recreati ⁊ in fide cōfortati. qͥ potue runt dicere ad ip̄aꝫ. O doro. trahe nos poſt te. Tertio liliū ꝯualliū hꝫ colorē rubeū exteriꝰ. ſꝫ interius albū. Ita. b. doro. fuit exteriꝰ rubea ꝑ ſanguīs effuſionē. Iō ſi q̄reret̉ ab ea. O doro. qͣre rubrū eſt indumētū tuū? poſſet rn̄de̓. torcu lar calcaui.ſ. paſſionis ſola. ⁊ de gentibꝰ nō eſt vir mecū. Eſa. lxiij. Fuit aūt interiꝰ alba ꝑ ca ſtitatis retentōeꝫ. Ideo canit̉ de ea. Pre deco ra facie fulgens ⁊ venuſta ꝓcuratrix gr̄e. caſta mitis. iuſta. Et qͣꝫuis hͦ iocundiſſimū liliū con uallium ſꝑ fuit int̓ aculeos tormentorū. tn̄ can dorem ſpecioſitatis ⁊ odorē ſuauitatis nō ami ſit. Iō de ip̄a exponi pōt illud Heſter. ij. Erat em̄ formoſa valde. oīmqꝫ ocul̓ gͣtioſa ⁊ amabil̓ videbat̉. Et qͣꝫuis nō omībus incredul̓ tn̄ ſan ctis omībus ⁊ angel̓ a qͥbus hodie letant̓ in ce los eſt deducta. rogemus. ¶ Sermo ſecundus de eadem ꝟgine. Cores apparue runt in terra nr̄a. Cant. iiij. Uel pōt I applicari pro themate illud. Quaſi flos egredit̉ ⁊ cōterit̉. Iob. xiij. Scd̓m natura les flores nō omī tꝑe anni apparēt. nec campoſ nec prata exornāt. Sic̄ hodie videmꝰ in hyeme ⁊ p̄cipue in mēſe februario. ibi rariſſime flos in uenit̉. Tū ꝓpter frigiditatē ꝯſtringentē. quia tūc frigꝰ viget ꝓpt̓ ſol̓ elongatōneꝫ diuturnā. Tū ꝓpter niue terrā tegentē ⁊ ortu florū impe dientē. Iō depingit̉ februariꝰ ſenex ad ignem reſidens ⁊ ſe calefaciens. vt dicit magiſter ꝓ prie. li. x. Ueniēte aūt vere aut apli terra aperi tur. ⁊ flores de t̓ra oriunt̉. quorū pͥmꝰ eſt viola Iō depingit̉ aplis geſtās florē. qꝛ illo tꝑe inci pit terra pͥmitꝰ floribꝰ decorari. vt dicit Mgr̄ vbi sͣ. Myſtice ꝑ hyemē intelligit̉ tꝑs qd̓ fuit an̄ natiuitatē xp̄i in quo rariſſimi fuerūt flores ꝟginei. qꝛ tūc ꝟ̓ginitas fuit maledicta. ⁊ coniu galitas bn̄dicta. ẜm illud qd̓ legit̉. Geneſis.j. Dn̄s creauit maſculū ⁊ feminā ⁊ bn̄dixit illis. di. Creſcite ⁊ ml̓tiplica. ⁊ replete terrā. Ideꝫ le gitui Gen̄. ix. poſt diluuiuꝫ bn̄dixit noe ⁊ filijs eiꝰ dicēs ad eos ꝟba p̄dicta. Creſci. ⁊ ml̓tipli. Idcirco antiqͥ quorū filie ꝟgines manebāt illd̓ lamētabāt̉. Sic̄ hr̄ figuratū Iudicū. xj. de Ie pte qͥ fuit dux exercitꝰ filiorū iſrl̓. h̓ pugturꝰ cū r̄ge amō vouit votū di. Si tradiderꝭ filioſ amō in māꝰ meas qͥcūqꝫ fu̓it pͥmꝰ egreſſus de foribꝰ dōꝰ mee mihiqꝫ occurrerit r̄utēti cū pace. eū of ferā dn̄o in holocauſtū. Et factū eſt ip̄o reuten te. occurrit ei filia ſua vnigenita cū tympanis ⁊ chorꝭ. quā cū vidiſſet expauit ſcindēs veſtimē ta ſua ⁊ ait. Heu me filia mi decepiſti me. ⁊ ipſa decepta es. Sed tn̄ īpleuit ꝓmiſſuꝫ ip̄am dn̄o īmolādo. Et dicūt gloſatores hebreoꝝ. īmola uit ꝑ obẜuātiā ꝟginitatꝭ. ⁊ nō ꝑ occiſioneꝫ cor porꝭ. Et hͦ deſplāxit ip̄a oībꝰ diebꝰ vite ſue Sꝫ qͣre hͦ fiebat. qꝛ ſciebat verū meſſiā eſſe naſcēdū Iō q̄libet ꝟgo anhelabat duce̓ virū vt de ſemi ne ſuo ille etiā naſceret̉. Sꝫ veniēte tꝑe verꝭ hͦ ē gr̄e. inceperūt pͥmitꝰ oriri flores ꝟginei. quorū pͥmꝰ fuit maria humil̓ viola. ꝑ cuiꝰ exemplum ml̓te alie ꝟgines relictꝭ nuptiarū copulatōnibꝰ ſpretaqꝫ liberorū ꝓpagine ſpōſo ꝑhēni qͥ in cel̓ eſt maluerūt applicari. quaꝝ vna fuit. b. doro. ꝟgo de qͣ p̄dixit psͣ. cij. Taqꝫ flos agri ſic efflo rebit. Hec ſpreuit thorū p̄fecti fabritij ⁊ āplexa ta eſt ꝯſortiū ſponſi ſui ih̓u xp̄i. ſicut ⁊ ml̓te alie de qͥbꝰ intelligit̉ thema p̄aſſumptū. Flores ap parue. in t̓rano. In qͥbus ꝟbis duo innuunt̉. Prīo. b. dorothee ad flores cōꝑatio. ibi. flores apparue. Scd̓o ſctē eccl̓e ꝑ ip̄aꝫ exornatō: ibi. i terra nr̄a. De pͥmo eſt ſciēdū. Dicūt naturales Uer ꝓducit ml̓tiplices flores. Sꝫ qͣꝫtū ad ꝓpo ſitū ſufficiūt flores ſolſequiorū. flores roſarum ⁊ flores violaruꝫ. His floribꝰ dedit natura ma gnā ꝟtutē. ẜm illud dictū poete. ꝟtꝰ ineſt gem mis. ꝟbis floribꝰ ⁊ herb̓. Sꝫ hos flores eorūqꝫ ꝟtutes ſtulti deſpiciūt ⁊ ꝯculcāt. Medici aūt ſapientes colligunt ⁊ reſeruant ⁊ medicinas ſa lubres cōficiūt ⁊ cōponūt. De quo dicit Origꝭ. ſuꝑ Leui. ome. viij. Oīs medicꝰ ex floꝝ et her barū ſuccis ꝓficua corꝑibꝰ medicamēta ꝯpōit Sed hos flores ⁊ herbas ſi qͥs forte an̄qͣꝫ ꝑtra ctatiōe artis cōponāt̉ aſpiciat in agris vl̓ ī mō tibꝰ vt fenū p̄terit vl̓ cōculcat. Sꝫ ſi intra medi ci ſtubas depoſitas viderit ꝑ ordinē. licet odo rem triſtem reddāt tn̄ ſuſpicabit̉ qͥd cure velre medij ꝯtinere. Myſtice ꝑ ver quo ad pn̄s xp̄s intelligit̉. Quia ſicut ver cōuerſuꝫ ad nos. t̓re naſcentia frigore hyemis conſumpta viuificat. Nam via gͣmine viret. ſilua virore frōdet. pra ta floribus ridēt. ⁊ oēs hoīes in hͦ tꝑe letāt̉ ⁊ ex ultāt. Ita xp̄s qn̄ ꝯuertit̉ ad nos ꝑ ſuā gratia oēs ꝟtutes mortuas viuificat. Sic teſtat̉ Da. uid psͣ. lxxxiiij. Deꝰ tu conuerſus.ſ. ad nos ꝑ gr̄am. viuificab̓ nos ⁊ plebs tua letabitur in te Idē teſtat̉. b. anna in cātico. j. Re. ij. dn̄s mor tificat ⁊ viuificat. Et ip̄emet dn̄s Deut̓. xxxij d̓r Can. ij. Fulcite me floribꝰ.i. laudate me ī ꝟ ginibꝰ. Et iterū Eccī. xxiiij. Flores mei fructꝰ honorꝭ ⁊ honeſtatis. Quarū v̓ginū vna nobi liſſima eſt. b. Doro. quā xp̄s ꝓduxit ſicut flore A XXXVII ſolſequij. florē roſe. ⁊ florē viole. Qd̓ teſtat̉ ec cleſia cū cātat. O flos amenitatis. dos puritatꝭ nos natātes in pctīs. iungebtīs. Dedit ei etiaꝫ xp̄s magnā ꝟtutem. ita vt dice̓ pōt illd̓ pͣsͣ. xvij Deus p̄cinxit me ꝟtute. vtpote fidei ꝯſtātia et vginali caſtitate. qd̓ tangit̉ ibi. ⁊ poſuit īmacu latam viā meā. Sꝫ has ꝟtutes in ea ſtultꝰ p̄fe ctus fabricius ⁊ alij gētiles deſpexerūt ⁊ ip̄am paſſionē ꝯtriuerūt. ẜm qd̓ p̄dixerat iob. xiij. Quaſi flos egredit̉ ⁊ cōterit̉. Recte em̄ ſic̄ floſ amenit̓ de ſtipite egredit̉. ſꝫ tn̄ a porcis int̓duꝫ ꝯculcat̉. Sic. b. Doro. egreſſa eſt de ſtirpe no hili ſenatorū. ſꝫ a porcinis gētibꝰ horribl̓r ꝯcul cata. vt dice̓ poſſet illud cū psͣ. lv. Conculcaue rūt me inimici mei tota die ꝯcul. me. ſil̓. Sꝫ xp̄ſ qͦ fuit celeſtis medicꝰ. qꝛ in t̓ra iacebat vndiqꝫ egrotus ppl̓s. de celo venit medicꝰ. Hec augꝰ. in ẜmonibꝰ. Hic medicꝰ ſciens valorē huiꝰ no biliſſimi floris ꝟgīs doro. ip̄aꝫ collegit ⁊ more medicorū corꝑaliū ſalubres medicias nob̓ pec catoribꝰ ꝯfecit. Refert Iſid̓ li. xvij. Ꝙ flos ſol ſequij eſt flaueus ſol̓ ſequēs ſplendorē Nā ſole oriēte ſe aꝑit. ⁊ eo occidēte ſe it̓ato claudit. Ex hͦ flore medici certi faciunt medicinā caliginem ꝫoculorū abſtergentē in hūc modū. Colligūt eī flores in vitris ⁊ in mediū acerui ꝑ noueꝫ dies ponūt formicaꝝ. Et ex his floribꝰ vt aiūt non nulli fit tā ſalubris aqͣ q̄ caligines ⁊ fortaſſis pel les oculorū abſtergit. Et huic flori cōꝑat̉ bea. Boro. q̄ qͣꝫuis fuit pͥus in facie florida ſuꝑ oēs puellas capadocie regionis. vt de ip̄a pōt dici illd̓ Gen̄. xxiiij. Puella decora nimis virgoqꝫ pulcherrīa. Et tn̄ facies eiꝰ ex ꝟberibꝰ baculo rū effecta eſt flauea. ⁊ nō ſolū facies verū etiam totū corpus. qꝛ videmꝰ qn̄ hō gͣuit̓ verberatur tūc ſanguis int̓ cutem ⁊ carnē ⁊ locus ꝑcuſſus mox flaueſcit. Ita factū eſt cū ꝟ̓gine doro. que fuit ꝑcuſſa vt ml̓ta in ea remanerēt veſtigia. ita vt dicere poſſet illd̓ Can̄. v. Percuſſerūt me et vul. cuſto. murorū. ⁊ tule. pal. meū..i. decorem corꝑis mei. Et qͣꝫuis ꝑcuteret̉ a tortoribꝰ. tam̄ p̄m verū ſolē iuſticie ſꝑ ſecuta eſt. tam in pro eritate qͣꝫ in adu̓ſitate. Quia nouit eē ſcpͥtuꝫ. Eccī. xxiij. Gl̓a magͣ eſt ſequi dn̄m. qꝛ longitu do dierū ſumet̉ ab eo. Idcirco ſummꝰ medico ruꝫ de hͦ nobiliſſimo flore fecit ſaluberrimā me dicinā. nam collegit eā(vt dictū eſt) de nobili ſtirpe ſenatoria. Sicut canit eccl̓a Doro. q̄ na ſcit̉ ſtirpe ſenatoria oī laude paſcit̉ eiꝰ felix me moria. Etiā poſuit eā in vitro hͦ eſt fragili ſexu femineo qͥ eſt fragil̓ ſicut vitrū. ⁊ in medio for mnicarū hͦ eſt gentiliū qͥ formicis cōꝑant̉ Recte em ſicut formice ẜm Solinū in li. de mira. md̓i ꝑfundunt hoīes aqͣ venenoſa. ſic mali venenāt bonos hoīes ⁊ fideles venenoſa aqͣ ꝑuerſaruꝫ doctrinarū. Quia dici psͣ. xvij. Cū ſancto ſan. eris. ⁊ cū ꝑuerſo puer. Et ſapiēs inqͥt. Qui tetigerit picē īqͥnabit̉ ab ea. Et qͥ cōicat ſuperbo induit ſuꝑbia. Ecci. xiij. In medio horū fuit lo cata. b. doro. nec tn̄ ab eis venenata. facta eſt a qua ⁊ medicīa ſalutaris q̄ malorū oculoruꝫ ab ſtergit cecitatem. qd̓ liqͥde patuit in theophilo qͥ fuit cecus in ocul̓ cordis. ⁊ bn̄ potuiſſet dice re illud Tob̓. v. Quale mihi gaudiū cū ſedeo ī tenebris ignorātie. ⁊ lumē celi nō video. ſꝫ hūc illumīauit Doro. ſicut canit eccl̓a. Illuſtrat̉ in credulus fitqꝫ natꝰ lucis famulator ſedulꝰ xp̄i ſummi ducis. Sed quō illuſtrauit caꝑe poſſu mus ī natura. Refert Pli. in ſpe. na. Ꝙ irūdo videns pullū ſuū excecatū. volans q̄rit celido niam que hꝫ flores croceos ⁊ in aduētu irundi num ſolet florere. ⁊ ſucco illorū florū linit ocl̓oſ pulli. ⁊ ſtatī viſum recipit. ſic. b. doro. videns pullum ſuū ſpūalem theophilū quē genuit ī fi de a demone eſſe cecatū. qͥ cuilibet xp̄iano niti tur eruere oculos dextros in figura Naas.j. Re. xj. Iō volauit more irūdinis. nō ad cāpuꝫ agri. ſꝫ ad viridariū ſponſi ſui ibi ferens ⁊ col ligens flores roſarū eas mittēs theophilo no tario. Sicut cait eccl̓a. De ꝑadiſi viridario. ro ſas mittēs notario. ⁊ cū vidiſſet roſas ſtatim il luminatus fuit in fide. Ideo de ip̄o pōt exponi illud psͣ. lxxxv. Illuminās tu mirabilit̓ a mon tibus eternis. Quia ꝑ has rōſas ſibi vt credit̉ de excelſo ꝑadiſi latas ip̄m illuſtrauit. Et ſeqͥt̉ Turbati ſunt oēs inſipiētes corde. qꝛ inſipiēs p̄fectus fabricius cū ſibi adherētibꝰ turbatꝰ eſt Sic̄ canit̉. Cōtriſtatꝰ eſt p̄fectꝰ regni. ſcriba dū electus factꝰ eſt catholicus. Et qꝛ nos oēs ceci. ẜm illud Eſa. xlij. Quis eſt cecꝰ niſi ẜuus meꝰ. Iō deuote ẜuire debemꝰ. b. doro. q̄ pōt illūmi nare oculos nr̄os. ⁊ qͥlibet clamet ad eā cū psͣ. xij. Illumīa oculos meos ne vnqͣꝫ obdormiam in morte. qꝛ ml̓tū eſt nob̓ neceſſariū vt ab ea illu minemur ne in cecitate manētes eternal̓r dāne mur. Dicit Damaſ. li. vij. ꝯtra errores grecoꝝ Huic cecitati hoīm timeo oīs venia denegatur cū ſic ex cecitate hoīes in pctīs tam ſuauit̉ qui eſcētes tm̄ aſpiciūt pͥncipiū. nec ꝓſpiciūt futuꝝ Qd̓ tn̄ optat moyſes cuilibet hoī dicēs Deūt̉. xxxij. Gens abſqꝫ cōſilio ⁊ ſine prudentia. vti nam ſaperēt ⁊ intelligerēt ac nouiſſima ꝓuide rēt. Scd̓o medici corꝑales de hͦ flore faciūt me dicinā dolorē cordis ⁊ pectorꝭ repellentē. deco quunt em̄ herbā cū flore in aceto ⁊ dant potare mane. ⁊ hec potio oēs dolores cordis ⁊ pectorꝭ ⁊ oēs malos humores ab eis repellit. etiā exte riorū mēbroꝝ ſcabiem abſtergit. vt dicit Iſid̓. li. xvij. Sic xp̄s decoxit. b. doro. inacēto ama re paſſionis. cū fabricius miſit eā in feruētꝭ do lium olei. vt dicit legēda. Et nūc in mane.i. tꝑe gr̄e dat ip̄am infirmis peccatoribus quos ipſa ſanat. ẜm illud psͣ. cxlvj. Sanat ꝯtritos corde. ⁊ alligat ꝯtritōes eorū. Et etiā abſtergit ſcabi H 3 D C Sermo I em peccatoꝝ. vt ptꝫ in legēda. Dicūt medici ꝙ roſa cū floribꝰ eſt multū vtil̓ ⁊ ꝟtuoſa. Nā pan nus lineus tīctus in aqͣ eius. ⁊ circa caput liga tus omnē dolorē aufert. ⁊ bonū ſomnū adducͣ. Ita. b. doro. tanqͣꝫ nobil̓ rōſa ⁊ ꝟtuoſa. qd̓ te ſtando eccl̓a canit Aue gēma ꝟtuoſa Doroth̓. vnans rōſa mūdi via patēs gloſa. Ip̄a em̄ tol lit omnē dolorē inferni quē homīes ꝓ pctīs de berēt ſuſtinere. ſi ſtuduerit ſibi deuote ſeruire. qꝛ an̄ ſuā decollatōeꝫ rogauit ſponſum ſuū di. Peto dn̄e. vt oēs qͥ deuote meā memoriā per agent. in fine ſue vite remiſſionē oīm peccatoꝝ obtineant. Et ſuꝑ illo eſt exaudita. ⁊ hͦ comme morans eccl̓a canit. Dū ſub enſe p̄ſtolat̉ mortꝰ ictum. dep̄cat̉ ꝓhis a qͥbus venerat̉ ſue necis memoria. Et ſeqͥt̉. Cōpleta tunc oratōne exau ditur in agone dn̄i ꝓmiſſiōe. Quia dixit Ueni electa ſponſa mea. q̄ petiſti īpetraſti. Mō dic̄ Bern̄. in ẜmōe. Tolle ꝓpͥam volūtatē ⁊ pctm̄. ⁊ nō erit infernꝰ. ⁊ qꝛ ip̄a petijt remitti peccatū ſuis fidelibus famul̓ ⁊ famulabꝰ. iō inferni nō ſentiūt paſſionē ac dolorē. qͥ nō dat̉ niſi morta libus moriētibꝰ in pctīs. Et hͦ erit ſuis deẜuiē tibus magnū gaudiū. nulla lingua poterit expͥ mi cū iuſti ſe gehenne inſpexerint incendia eua ſiſſe. Iō etiā ablato illo timore ac dolore īferni ſancta ꝟgo doro. fecit homī bonū p̄miū mortꝭ. ita vt d̓ ea pōt dici illud Hay. ſuꝑ Apoc̄. O qͣꝫ gaudēs erit eius obitꝰ qͥ btē dorothee dū viue ret ſedulus ⁊ deuote ẜuierit. Ip̄a figurata ē ꝑ Iahel vxorē abner. de qͣ legit̉ Iudi. iiij. Cū zi zara fugit a facie Barach. venit ad tentorium Iabel q̄ aperuit vtrem lactꝭ ⁊ dedit ei bibe̓ ⁊ ce pit obdormire. Ita. b. Boro. ad ſe ꝑ deuotōeꝫ venientibꝰ apperit lac puriſſime ⁊ cādidiſſime ꝟginitatis ⁊ facit eos in dn̄o dormire. Ita tūc qͥlibet pōt dicere cū psͣ. iiij. In pace in id. dor. Referūt etiā naturales. Ꝙ viola q̄ eſt natural̓ flos nobil̓ ⁊ formoſꝰ. cōtuſa cū vino ⁊ ſuꝑ vul nus in panno poſita. dolorē mitigat. Succus eius in vulnꝰ miſſus putredinē expellit. ⁊ car nem immūdā creſcere nō ſinit. Et cū aceto mi xta ſuꝑ caput poſita. dolorē ſedat ⁊ melācoliā expellit. Ita. b. doro. de qͣ canit chorꝰ clericoꝝ nobil̓ ⁊ formoſa dorothea generoſa. poſita ſu per vulnus peccati ip̄m vt dictū eſt potent̓ ex pellit. ⁊ aīam mūdā facit Qd̓ patuit de duabꝰ ſororibus ſuis criſten ⁊ caliſten. q̄ vulnꝰ pctōrū acceꝑant in eo ꝙ metu mortis a xp̄o receſſer̄t ⁊ ydol̓ immolauerūt. ⁊ q̄libꝫ potuit dice̓ cuꝫ psͣ. xxxvijj. Putruerūt ⁊ cor. ſunt cica. mee. a fa. ī. mee. Sꝫ cū veniſſent ad hāc nobilē violā btām doro. dolor vulneꝝ ē mitigatꝰ. qꝛ ad xp̄m ꝑ ve rā viā redier̄t. ⁊ ſic a futuro dolore inferni ſūt lib̓ate. ¶ Sermo de ſancta Appollonia ꝟgīe. Maſi cedrus ex altata ſum in libano. Ita ſcribitur Ecci. xxi. Egidius ſuꝑ li. ari. de lōgi. ⁊ breui. vite. dici In alta regione hoīes tādiu manēt ſicut in ali montibus. ⁊ ratō eſt. qꝛ infirmitas interdū p uenit ex corrupto aere ſiue vēto. Sꝫ dic̄ Alex ſuꝑ pͥmum Mete. In altis vehemēter monri. bus nullus cernit̉ vnqͣꝫ vētꝰ. Et ꝓbat hͦ dicēs. Sparſerūt em̄ antiqͥtus cineres ph̓i in altꝭ mō tibus. ſicut in monte macedonie olīpo qͥ eſt ex celſus nimis ad experiendū hunc effectū. reuo luto anni circulo cineres reꝑierūt immotos nl̓ loqꝫ vento diſꝑſos. Et illa eſt cā ꝙ ꝓpt̓ altitu diuem loci nullꝰ vapor aſcendit. nec mat̓ia va porū. Miſtice ꝑ altā regionē intelligit̉ ip̄a v ginitas q̄ eſt tam alta ꝙ pauci ad eā ꝑtingūt vl̓ aſcendūt. oīs hō qͥ in ea morat̉ diu. etiā corꝑalē hꝫ ſanitatem. Sic̄ teſtat̉ amb̓. in li. de ꝟgītate. Caſta inqͥt corꝑa ſolū ſunt ſanitatis ſuſceptiua Cui cōſonat Amandꝰ li. de ꝟgi. Pura caſtitaſ vitā ꝓlongat. ſanitatē ꝯẜuat. corpꝰ optime di ſponit. illuſtratqꝫ intellectū. ⁊ hͦ ꝓbat in lib̓. de miſeria mūdi. Ꝙ in india ſunt ꝟgines q̄ ſe vene ri penitꝰ abdixerūt. Nam apd̓ eas nemo naſcit̉ nec deficit. qꝛ ille locꝰ ē addictꝰ pudicicie. ⁊ qͣꝫ uis ml̓ti vndiqꝫ gentiliū illuc veniāt. nullus tn̄ admittit̉ niſi que caſtitas fidei ⁊ innocētie meri tum ꝯſeqͣt̉. Nam qͥ reꝰ eſt vl̓ leuis culpe obnox ius licet ſummoꝑe ad ip̄am ingreſſuꝫ fac̄. diui nitus ſb̓mouet̉. Ita ꝑ īmenſuꝫ ſpaciū ſeculorū dicta eſt gēs eterna ceſſantibꝰ puerperijs. Exo docet ꝙ ꝟgines diu retinēt florē iuuentutꝭ Sic factū eſt de btā appolonia ꝟgīe gl̓oſa q̄ ꝓpt̓ ſuā caſtitatē ad longeuā ꝑueīt etatē. Sic̄ legit̉ in le genda. Tꝑibus decij erat q̄dā āmirāda ꝟgo lō ge etatis appolo. caſtitatis ſobrietatis atqꝫ mū dicie floribꝰ redimita tāqͣꝫ colūna fortiſſima in ſa ſpū dn̄i ꝯfirmata. Iō ſeip̄aꝫ cōꝑat cedro. cꝰli gnum eſt imputreſcibl̓e dicens. Quaſi ce. exal. In qͥbus ꝟbis a duobꝰ cōmendat̉. Prīo ꝓpt eterne ꝟtutis varietatē. ibi. qͣſi cedrus. Secun do ꝓpt̓ eterne ſalutis ſublimitatē. ibi. exal. ſuꝫ. Circa qd̓ notandū. Natural̓r loquēdo tunc ce drus int̓ alias arbores varijs ꝟtutibꝰ decora ta eſt ditiſſime a natura. propter quas eſt rara. Prio cedrꝰ ē qͣſi filia decēt̓ decorata a natura. qꝛ p̄ ceteris arboribꝰ ip̄am decentiꝰ adornauit ita vt dicit Rabanꝰ ſuꝑ Can̄. iij. Cedrus ē om niū arborū regīa ⁊ dn̄a. ⁊ ꝓpter hͦ locauit ip̄aꝫ in loco alto in mōte libani. ẜm illud psͣ. ciij. Ce dri libāi qͣs plantauit illic paſſeres nidificabūt. Moral̓r ſicut cedrus tāqꝫ arbor nobiliſſima ꝓ ducit̉ a natura. ita. b. Appo. inter alias ꝟgines eſt nata de ſtirpe nobiliſſima. qd̓ ſic patꝫ. b. ka therina eſt de ſtirpe regia. Sācta doro. de ſtir pe ſenatoria Btā Marga. deſcēdit de ſtirpe ⁊ ꝓgenie patriarchali. ſed btā Appol̓. imꝑiali. Pat̓ em̄ eius dictꝰ Euſebiꝰ fuit grecorū imꝑa E E A B AAAVIII tor regens ſedē imꝑialem in alexandria ciuita re. Hic accepit quadā filiā regis Leoniā de hie ruſalē in vxorē. de qͣ genuit Appoloniā. q̄ geni ta cuidaꝫ nutrici xp̄iane nobili eſt tradita. q̄ ip ſam non ſolum in cibis ſꝫ moribus ⁊ fide alebat xp̄iana. Hec em̄ nymphula appol̓. velut cedrꝰ p̄ ceteris ꝟginibꝰ regionis fuit pulcherrime ex ornata. qꝛ ſicut cedrus ẜm naturales aſpectu eſt pulcra ſꝑ retinēs vigorē ſuū. Ita appol. in viſu fuit pulcerrīa ⁊ ſꝑ retinuit vigorē nitidiſſi me caſtitatis. ita vt de ea exponi pōt illd̓ Gen̄. xxiiij. Puella decora nimis ꝟgoqꝫ pulcerrīa ⁊ incognita viro. Iō greca lingua fuit dicta Ho neriopen. qd̓ ſonat pulchrior oībꝰ. quā pulchri tudinem ꝯſiderās pr̄ in turri altiſſima decreuit eā detine̓. Recte ſicut cedrus ꝓpt̓ ſuā pulcritu dinem obtinuit locū altiorē. Et qꝛ pulcerrīa fu it vt oīm ocul̓ gͣtioſa ⁊ amabil̓ videbat̉. Heſter ij. Ideo dedit ſibi cuſtodē quendā ſenem colli drianū virū honeſtū. ⁊ ſcīa ceteris p̄cellentem ſub cuiꝰ eruditōe in breui apicē ph̓ie artꝭ edocu it. ⁊ in rhetorica ſibi in grecia ſil̓eꝫ nō hūit. Sꝫ qꝛ de fide quā acceꝑat a nutrice nimis intenta erat. Sine qͣ īpoſſibile eſt place̓ deo. Ad Heb̓. xj. valedixit p̄dictis ſciētijs. qꝛ in ſecularibꝰ ſci entijs vanitas eſt. h̓ ptꝫ Hiere. x. vbi d̓r Nolite vias gentiū diſcere. qꝛ leges ppl̓orū vane ſunt Ideo has ſcīas abiecit. ⁊ volumīa xp̄iane reli gionis legere cepit. in qͥbꝰ inſtruit̉ fides. qꝛ ſci uit ꝙ regnū dei in ſimplicitate fidei nō in ꝯten tōe ſecl̓ariū ſcīaꝝ acqͥrit̉. vt hr̄. xxxvij. di. c. oēꝫ Cū igit̉ eſſet xp̄ianorū inſignita v̓tutibꝰ intra ī aīma. extra in corꝑe. ſuggeſſit mgr̄o ſuo vt eam viue̓ ꝑmitte̓t ẜm fidē xp̄ianā. qͦ annuēte. b. vir go mēſam ſuā aureā p̄cioſis lapidibꝰ decoratā veſtes aureas margaritꝭ īnumerabilibꝰ decora tas. coronā p̄cioſiſſimā capitis ſui. cinguluꝫ in eſtimabl̓r p̄cioſum ⁊ alia ornamenta p̄cioſa de ſtruxit. ⁊ pauꝑibus erogauit. ⁊ deſpecto cultu mēbra ſua texit. Quia legerat illd̓ dn̄icū dictuꝫ Mat. vj. Nolite thezaurizare vob̓ theſauros in terra vbi fures effodiūt ⁊ furāt̉. ſꝫ theſauriza te vob̓ theſauros in celo. Etiā tāqͣꝫ prudentiſſi ma ſciuit illud augꝭ. qd̓ ſcribit ꝯtra fauſtū. Nū qͥd in eternū dei iocundabit̉ viſione iocundiſſi ma qͦ mūdi delectabat̉ deſiderio ⁊ amore. q. d. ſullo mō. Et ſil̓r illud qd̓. Hay. dic̄ ſuꝑ Apoc̄. Fruitio tꝑalis leticie. fruitōeꝫ amittit viſionis eterne. Audiētes igit̉ fratres eiꝰ poſt lōga tꝑis curricula ꝙ ornamēta abieciſſet matri ea detu lerunt. que vidēs eam deſpecto habitu. eam re darguit. Ip̄a reſpōdit. in tuto loco ea de qͥbus me arguis repoſui vt vtar tꝑe congruo. Et ait matri. Si in dn̄m ih̓m xp̄m credideris cui non mea ſed ſua reddidi pauꝑibus. in quem et ego credo. immarceſſibili corona coronaberis vite eterne. Audiēs hec mat̓ abſceſſit. ſed deceꝫ nobiles ꝟgines q̄ ei a pr̄e fuerāt adiūcte cecider̄t ad pedes eius lachrymātes ⁊ petētes vt eis ea ꝟba repetere dignaret̉. qͥbus repetitis oēs in xp̄m crediderunt. Scd̓o cedrus diu durat ẜm Iſi. li. xvij. Nō em̄ pōt a tinea vl̓ a teredine ex terminari ſicut alia ligͣ. Idcirco ꝓpter eius du rabilitatē ⁊ ꝑpetuitatē ex cedris fiūt limina in regū palatijs ⁊ in templis. Ita. b. ꝟ̓go appolo nia fuit durabil̓ ⁊ ꝯſtans in ſuo ꝓpoſito ꝙ a ti neis adulationū ⁊ blādimētorū nō potuit emo liri vl̓ corrūpi. ita ꝙ de ea exponi pōt illd̓ Eſa. xl. Lignū forte ⁊ imputribile elegit ſibi ſapienſ artifex. Iō ſequit̉ in legēda. Egreſſa aūt mater ad filiā cū ml̓ritudine ꝟginū laſciuarū adducēſ ſecū diu̓ſorū muſicorū melodias ſperās natam his demoliendā blandimentꝭ. Ip̄a aūt ſpreuit Quia timuit illud Iob. xx. Tenēt tympanū et cytharā ⁊ gaudēt ad ſonitū organi. ducūt ī bo nis dies ſuos ⁊ in pūcto ad inferna deſcendūt Iō alijs ſaltantibꝰ. ip̄a genibꝰ in terra ꝓuolutꝭ ⁊ manibus in celū erectis orauit dicēs. Domīe ih̓u xp̄e libera me in tꝑe in quo laudo nom̄ tuū in tympano cordis mei ⁊ organis oris. Mr̄ āt videns eā redarguit. Cui ait. inuanuꝫ laboras mat̉ vba tua venti ſunt. terrores velut pluuia niens mea fundata eſt ſupra firmā petrā. qͥ ē ie ſus xp̄s ⁊ deus meꝰ. Uidēs aūt mr̄ filie duriciā pr̄i detulit eā qͥ decem annos ꝯtra hoſtes arme nie belloꝯſumau̓at Et ꝓpt̓ea tūc reueīt Uidēſ qꝫ pater filiā vultū macilentā ⁊ vilibꝰ veſtitam ait illi. O vnicū cordis mei ſolaciū an ignoras ꝙ ih̓m quē ꝓ deo colis iudei ꝓ ſuis exceſſibus crucifixerūt. Cui illa. Si gr̄am dei ſentires. ꝓ ferre mīme talia auderes. Scire debes ꝙ ieſus. eſt verꝰ filius dei qͥ nō ꝓ ſuis ſceleribꝰ ſꝫ ꝓpt̓ de licta noſtra paſſus eſt crucis tormentū. Et hec legerat Eſa. liij. Ip̄e vulneratꝰ eſt ꝓpt̓ ſcelera nr̄a. Audiēs hec pat̓ furore incitat̉. In carce rem ip̄am includi iuſſit vt eā ſic terrore auerte ret. Sed pōt dici de ip̄a qd̓ ſcribit. b. Amb̓. de ſancta agatha. Btā ꝟgo xp̄i nec terrore concu titur. nec blandimēto ſeducit̉. Mane facto ip ſam ꝓduci mādauit ⁊ manu app̄hendēs veſti mētis exuit ſordidis ⁊ aureis induit. dyadema qꝫ p̄cioſum capiti impoſuit. ⁊ ſic indutā in tem plum iouis deduxit. Que cū in medio tēpli eēt apparuit ei angelus in ſpecie pulcerrimi iuueīſ ferens ſignū crucis in manu dextra. ⁊ palmam virentē in manu ſiniſtra qͥ ait. Cōfortare ⁊ eſto robuſta ſciens te ſub hoc ſignacl̓o crucꝭ palma victorie inſigniri. ⁊ hunc angelū nullus vidit niſi ip̄a. Et ait pater ad ip̄am. vnicum ſolaciū cordis mei ſacrifica dijs. q̄ reſpōdit. ſacrificiuꝫ viuum obtuli me deo meo ih̓u xp̄o cupiens vt ⁊ tu ceſſes a dementia tua ⁊ cognito deo vero fidem rectā conſideres. ⁊ cū hoc dixiſſet cadēs in terrā orabat dicens. O dn̄e ſalus ⁊ ſpes ci eH 4 DETMO I dentium in te. cōminue hoc idolū vt cognoſcāt qͥ illud colūt ꝙ tu ſis ſolus deꝰ ⁊ p̄ter te non ſit alius. qua oratōe completa. Fulgur de celo de ſcendit ⁊ idolū cōminuit. ⁊ qͥ aſtabāt in cinereꝫ ſunt redacti. Qd̓ videns pat iratus iuſſit ꝟgi nem in medio ciuitatis colūne alligari. ꝟgis et flagellis cedi. carneſqꝫ eius vngul̓ laniari. ⁊ cū hec fierent apparuit ei dn̄s cū ml̓titudīe āgelo rum atqꝫ ꝟginū dicens. Agnoſce ꝟgo creatorē tuū ꝓ quo decertas cōſtans eſto. plura pati te oportet ꝓ noīe meo. Tortores hac voce audita ⁊ nemine videntes oēs fugerunt. Angeli autē accedētes eā ſanauerūt ſoluētes libere fecer̄t abire. Quod audiēs pr̄ vocauit carnifices ⁊ lī guam eiꝰ abſcīdi mādauit. ne xp̄m oīno ꝯfitere tur. aures ip̄ius plūbo repleri buliēte. ocl̓os a capite extrahi. dētes malleo excuti. Et cuꝫ hec fierent diuinitꝰ vox ꝑ os ꝟgineū erupit dicēs. Dn̄e ih̓u xp̄e hec munera offero maieſtati tue. oculos. dētes ⁊cͣ. q̄ oīa in me plantauit dextera tua. Et p̄cor qͥ memoriā mee paſſionis egerit ī iſtis mēbris gaudeāt ſanitate. Et vox ad eam. Noueris inqͥt dilecta mea q̄ poſtulaſti impetra ſti. cōpleta hac voce accedētes angeli eam ſana uerūt. quo facto pr̄ eā tenebroſis tradidit car ceribꝰ. ꝑtractās qͥbus crudelitatibꝰ eā a ꝓpoſi to reuocaret. Altera die pr̄ dixit. aut dijs meis offer thura. aut patieris tormēta ineſtimabilia Illa aūt intrepida ait. dn̄o meo ih̓u xp̄o me du dum obtuli. Qd̓ audiēs pr̄ qͣſi freneticꝰ euelle re cepit capillos capitis ſui. ⁊ iuſſit fieri magnū ignē in medio ciuitatis. ⁊ ip̄am ligatā reſtibus in illū ꝓijci. ⁊ ignis extinctꝰ eſt ⁊ ip̄a penitꝰ laxa ta. Ita vt dicere poteſt illud Eccī. lj. In medio ignis nō ſum eſtuata. Quā pr̄ iuſſit denuo liga ri. ⁊ ꝑ ciuitatē vbiqꝫ locorū equis indomitꝭ tra hi. Equeſtribuſqꝫ iniūxit diſtrictiꝰ vt eā ſequē tes cōculcarent. Sed diuīa vltio minime defu it. equus vnꝰ qͥ eā trahebat ꝑcuſſit ictu calcꝭ pa trem qͥ mox expirauit. Mre aūt cū filijs occur rentibꝰ ꝟginē cū fletu dep̄cabant̉ vt ꝓ pr̄is ſu ſcitatōe exorare xp̄m dignaret̉. At illa ꝓuolu tis ī t̓ra genibꝰ deū exorauit. ⁊ pr̄em ꝑ p̄ces ſu ſcitauit. Et ille cepit p̄dicare fidem xp̄i. Qd̓ vi dentes qͥ tunc aderāt cōu̓ſi ſunt ad dn̄m. Et ml̓ ta milia hoīm a ſancto Leonino ſacerdote cum ip̄o baptiſmū ſuſceperūt. Equus aūt qͥ patreꝫ occidit more hūano loquebat̉ dicēs. Beata ap polonia ⁊ beati ſunt oēs qͥ ꝑ te in xp̄m credide rint. nec hͦ alicui ridiculoſum videat̉. Quia le gitur Nume. xvij. Qn̄ Balaam iuſſu regis ba lachiret maledice̓ ppl̓o dei. In via hn̄s euagi natum gladiū angelus dn̄i ſtetit. quē cū vidiſ ſet aſina autit ſe ab itinere ⁊ ibat ꝑ agruꝫ. Quā cū ꝟberaret. aꝑuit dn̄s os eius ⁊ locuta eſt di. cens. Cur ꝑcutis me. qͥd feci tibi? Cui balaam qꝛ meruiſti. Dixit aſina. Nōne aīal tuū ſuꝫ cui inſidere cōſueuiſti. dic qn̄ ſil̓e vnqͣꝫ fecitibi. qc potuit hͦ eſſe. Dn̄s qͥ aperuit os aſine. potēs fu it ⁊ os equi aꝑire. Audiēs aūt Decius ceſaro Euſebius imꝑator cū ſuis credidiſſet veīt aro ma ⁊ alexandriā obſedit ⁊ penis factis gͣuiori bꝰ eū decollari p̄cepit. Appoloniā aūt int̓ du as rotas vncis repletis q̄ aq̄ductu rapido velo citer mouebāt̉ poſuit. ⁊ gͣuit̓ torq̄ri fecit. ſꝫ vgo btā euaſit illeſa. quod vidētes oēs qͥ aderāt in xp̄m crediderūt. Decius aūt ob interfectōneꝫ plurimoꝝ ſanctoꝝ tonitruo ꝑcuſſus expirauit Cui ſucceſſit talior grecorū imꝑator qͥ appolo niā ꝑqͥrebat. cui cū an̄ p̄urbia ciuitatis alexan drie obuiā dediſſet. mox cū exercitu ſuo percul ſus eſt cęcitate. Clamantibꝰ ill̓ ad ꝟ̓ginē. poſu it in terra genua ſua dep̄cans deū ⁊ oēs viſum receperūt. Sꝫ illi immemores horū bn̄ficioruꝫ ꝯtra id cathōis. Bn̄ficij accepti mēor eſto. plā tas pedū eius clauis ferreis impleuerūt et ſac cum plenū arena magnū nimis in collum eiꝰ ſu ſpender̄t. ſicqꝫ ꝑ tres horas diei ꝑ totā ciuitatē alexandriā ſponſam xp̄i agitauerunt. Quarta aūt hora diei aꝑta eſt t̓ra in medio ciuitatis. ⁊ abſorbuit taliorē imꝑatorē cū omī exercitu ſuo Angelus aūt dn̄i ſub effigie pulcherrimi iuue nis abſoluit ꝟginē appoloniā a gͣuedine arene p̄dicte. clauoſqꝫ extrahens de pedibꝰ. vulnera ſanauit. Qd̓ videns turba hoīm in xp̄um credi derūt. Abſorpto gͦ Taliore. Numerariꝰ ī thro no imꝑiali locat̉ qͥ vindicās taliorē ꝯſāguineū ſuum. tres boues ereos mādat fieri feruentiſſi mos ⁊ v̓ginē immitti. ſꝫ oīs ardor ilico eſt extī ctus. Tertius ꝟo bos cū ꝟ̓ginē xp̄i in ſe conti neret miraculoſe mouebat̉. ⁊ ſciſſus ꝑ medium ad egreſſuꝫ ei ianuā aꝑuit. quo viſo miraculo decē milia hoīm in xp̄um crediderūt. Numera rius aūt de his exceſſibꝰ fractis ceruicibꝰ miſe rabilit̓ expirauit. Tarqͥnus imꝑiali ſolio ſubli mat̉ qͥ vincul̓ ferreis xp̄i ꝟginem ligari fec̄ Li gno in altum pedibꝰ ſurſuꝫ ⁊ capite deorſū ſuſ penſam. igne feruētiſſimo ꝯſumi p̄cepit. ſed an gelus ab his eā lib̓auit. ꝓpter qd̓ tarqͥnus cum ſua gente fidē recepit. Qd̓ audiēs obſonor rex ꝑſarum veīt illic cū exercitu magno. ⁊ obſidenſ alexandriā captiuauit eū cum tota gente ſua. ⁊ vinctū tradidit carceribꝰ mandās diſtrictiꝰ cu ſtodiendū. Sanctā ꝟo appol̓. cū igne. aqͥs. fer ro. fuſtibꝰ. lapidibꝰ. plūbo. pice. reſina. ſulfure oleo. pectinibꝰ ferreis gͣuaſſet. ⁊ angelus domi ab oībus eā liberaſſet. ita ꝙ null̓ potuit ea vin cere tormētꝭ. caput eius enſe p̄cepit amputari. Ecce qͣꝫ aptiſſime cedro. b. Appol̓. cōꝑat̉. quia nec a tineis adulationū. nec teredinibus paſſio num potuit in fide corrūpi. Iō dixit xp̄s de ſpō ſa ſua Ap. qͣſi adamante ⁊ ſilicē dedi faciē tua. Ezech̓. iij. De adamāte dicit Solinꝰ in li. d̓ mi ra. md̓i. ꝙ nulli ferro cedit nec igni. nō em̄ fran A XXXVIII ritur ferro. ſꝫ ſolū in hircino ſcindit̉ ſanguine. Gic. h. Appol̓. nec ferro adu̓ſitatis nec igne ꝓ ſperitatis fracta fuit. Et alb̓tus dic̄ in ſuis mi neralibꝰ. ꝙ adamas valet ꝯtra ſeuas beſtias. ꝯtra feroces hoſtes. ⁊ ꝯtra venena ſerpentum Ita. b. Appol̓. p̄ualuit ꝯtra beſtiales homīes eos ſuꝑando. ⁊ in infernū demergēdo. p̄ualuit ꝯrra feroces hoſtes xp̄i.ſ. ꝯtra pr̄eꝫ ⁊ īꝑatoreꝫ tarqͥnū eos ꝯu̓tendo. pualuit ꝯtra venenoſa I ba oīm detractorū. iō facta eſt nūc qͣſi nobiliſſi mus adamas recōciliatrix. Recte em̄ ſic̄ Ada mas ẜm alb̓tū recōciliat mulierē viro ſuo ſi fu erit ab eo digreſſa. qꝛ ꝑ vtutē lapidis in viri gͣ tiam faciliꝰ reuocat̉. Sic aīa q̄ ꝑ pctm̄ mortale receſſit a vro ſuo xp̄o ſpōſo cui deſpōſata eſt in fide. Ozee. iij. ſi deuota fuerit ꝟgini Appol̓. in xp̄i gr̄am facilit̓ reuocat̉. Cū em̄ ad locū paſſio nis fuit educta impetrata licentia ſic orauit. O decꝰ ⁊ gr̄a ꝟ̓ginū dn̄e ih̓u xp̄e qͥ me dignatꝰ es licꝫ indignā ad agnitōeꝫ tui noīs vocare. vt ſa crificiū me efficeres īmaculatū. nūc tibi cōmen do ſpm̄ meū. dep̄cās hūilit̓ vt mee paſſiōis fa cientes mēoriā ab oī ꝑiculo corꝑis ⁊ aīe cuſto dias. crimīa eorū clemēt̓ dimittas. fomitē libi dis in eis extīguas. extremā pauꝑtatē ⁊ ſb̓ita neā mortē vide̓ nō ſinas. Ml̓eres in ꝑtu labo rātes ꝓlis datōe letifices. mortiſqꝫ tꝑe eis beni gnus cooꝑator appareas ⁊ aſſiſtas. tecū qͦꝫ p mortē facias miẜicordit̉ iocūdari. Et facta eſt vox ad eaꝫ de celo di. Ueni dilecta mea accipe coronā tibi ab et̓no p̄paratā. Sciens ꝓ certo te oībus petitionibꝰ tuis exauditā. Et illa mox ſe terre inclinauit ⁊ ſpiculator accepto gladio pri mō ictu caput eiꝰ amputauit. corpꝰ aūt eiꝰ tātū pꝰ mortē redoluit. vt debiles ⁊ īfirmos. cecos ⁊ ſurdos. claudos ⁊ mutos ab oī clade lib̓aret Et hec facta ſunt anno dn̄i qͥngenteſimotertio qͥnto ydus februarij. Tertio cedrus vt aiūt me dici eſt ml̓tū medicinal̓. Nā lachrymā q̄ ml̓tum eſt gummoſa cauſans caliginē oculorum deter git. ꝟmes auriū occidit. ꝯtra dolorē dentiū ſb̓ uenit. morſibꝰ ẜpentū occurrit. corꝑa mortua poſita in ligno cedrino ⁊ eiꝰ lachryma inuncta nō putreſcūt. vt dicūt medici. Ita. b. ap. more cedri eſt medicinal̓. qꝛ ꝑ ſuā gr̄am quā meruit. q̄ ⁊ ip̄a fluere nō deſiſtit. hꝫ ꝟtutem etiā ſanan di oculos corꝑales. Cū em̄ pater ſuꝰ Euſebius el oculos erueret ait. Offero tibi hos ocl̓os. pe tens vt qͥ paſſionis mee memoriā fecerint ī his habeant̉ ꝯtinuā ſanitaiē. Hꝫ etiā ſubuenire in dolore dentiū ſuis deuotis. Iō orat eccl̓a. Et̓/ ne ac mitiſſime deus ꝯcede ꝓpitiꝰ vt qui btē ⁊ glōſe ꝟginis ac martyris tue Appolonie quaꝫ excuſſis ꝓ tui nomīs confeſſione dentibus de ſorte acerbiſſima triumphare feciſti martyriū recolimus eius meritis ⁊ p̄cibus a dolore den lium ⁊ ab oī languore corꝑis ⁊ aīe ꝓtegi ⁊ eri pi mereamur. Ip̄a etiā ſuccurrit morſibus ſer pentū infernorū. ⁊ corꝑa ab illis occiſa putre fieri nō ꝑmittit. ſed potiꝰ reſuſcitat. ſi aliquam deuotōneꝫ ad ip̄am habuerint. Et illud ptꝫ in exemplo. Refert̉ ꝙ in burgūdia erat qͥdam no bilis diues valde. habēs caſtrū munitū. qͥ cum vxore ſua ⁊ tota familia magnā deuotōꝫ habu it ad btām Appolouiā. vt ſingul̓ annis feſtum celebraret. ⁊ in mēſa ſua laute ⁊ poptīe ip̄o die pauꝑibus miniſtraret. Huiꝰ nobil̓ vxor cū in ſtaret tēpus pariēdi. in partu magnos habuit dolores. ita vt p̄ nimio dolore oportuit ſibi du os dentes effode̓. hoc cōtigit ſibi iam qͣrta vice Cū igit̉ debuit parere inſtabat feſtū beate Ap polonie qd̓ iterū cū magna deuotōne intende bat celebrare. inuitādo pauꝑes ob amorem ie ſu xp̄i ⁊ ſue pijſſime matris ⁊ ſancte appolonie Cūqꝫ venirēt dies cōuiuij. ml̓er ꝑ ſe ſeruiebat pauꝑibus hn̄s caldare plenū carnibꝰ pendenſ circa ignē. Accidit ꝙ hoſtis antiquꝰ diabolꝰ in forma ꝑegrini veniret petēs intromitti. quo in tromiſſo. ſedit circa focū qͣſi ſe calefaciēdo. ml̓ir aūt infantē vniꝰ anni circa ignē(vt debuit refi cere pauꝑes) remiſit incuſtoditu. Qd̓ diabolꝰ vidēs iactauit puerū in caldare ⁊ ſtatī in ꝑticu las mīmas eſt diuiſus. ⁊ ml̓er ex nimio labore pueri eſt oblita. Tandē cuꝫ debuit carnes reci pere d̓ caldari. inuenit mēbra pueri. mō digitū mō manū. mō pedē. tūc cōt̓rita recordās pueri facta eſt qͣſi exanimis. poſtea tn̄ reſumptꝭ viri bus collegit mēbra pueri in panno mūdo. et fi nita miſſa ad ſecretariū ſuū aſcendit valde plo rans ⁊ inuocās deū ⁊ ſanctā appoloniā dicēs. O deꝰ eterne iam video ꝙ oīa q̄ feci ob amorē tuū deſpecta ſunt tibi. tn̄ audiui ſepiꝰ p̄dicare. qd̓ vni ex minimis meis feciſtis michi feciſtis. Et qͣre non attendis ad oꝑa mea. q̄ ego feci ob reuereatiā tuā ⁊ ſancte appolonie. O ſcā appo lonia en ego tibi ml̓tis annis ẜuiui tibi feſtumⁱ tuū celebrādo. pauꝑes inuitādo ⁊ mīſtrādo eiſ eſt ne merces mea hec. Et cum hͦ dice̓t ml̓er ob dormiuit. ⁊ vidit in viſu ſanctā appol̓. veniētē cū comitatu angeloruꝫ. ac decore decoratā ni mio dicēs ei. Noli deſperare nullū bonū māet irremuneratū. Scias q̄ feciſti deo ⁊ btē marie ⁊ mihi impēdiſti ẜuiendo pauꝑibꝰ. in hͦ michi gratū feciſti obſequiū. Et qͥcqͥd deſideras obti nebis. ⁊ puerū tuū incolumē rehabebis. Dolo rem dentiū quē habuiſti in partu. dēteſ tuos p̄ dolore nimio euellēdo ammō nō patieris. ac tu ⁊ oēs qͥ ob amorē dei ⁊ mr̄is eiꝰ honoreꝫ. ⁊ mee memoriam paſſionis vigiliam ieiunauerint ac diem celebrauerint. deū ⁊ beatā ꝟginem ⁊ me celerem ſentient in dolore dentiū ac capitis ad iutricem. Tandem euigilās. inueīt puerū ſuuꝫ incolumem. ⁊ ſe ab oībꝰ doloribꝰ ſanatā. Qd̓ fa ctū oībuſ enarrauit. ac ip̄a cū marito ſuo ota H 5 P A Sermo familia feſtū eius qͣꝫdiu vixit celebrauit ⁊ volē tibus celebrare nūciauit. Iō habeamus beatā Appoloniā in mēoria. vt a dolore dentiū et ca pitis ac omībus adu̓ſitatibꝰ corꝑis ⁊ aīme libe remur. ⁊ ad gaudia et̓na ſubleuemur. ad q̄ nos ꝑducat pr̄ ⁊ filius ⁊ ſpūſſanctus. Amen. In kathedra Petri. Sermo pͥmus. Xaltent eū in ec cleſia pleb̓ ⁊ in cathedra ſenioꝝ laudent eū. psͣ. cvj. Refert amb̓. in lib̓. hexa. ⁊ Ariẜ. li. x. animaliū Ꝙ apes inſtīctu na turali valde diligūt regē magnitudīe clarioreꝫ ⁊ inſignē ⁊ ꝙ in rege p̄cipue eſt māſuetudo cla rior. Hinc eſt qͣꝫuis rex hꝫ aculeos. eis tn̄ mini me vtit̉ ad pungendū. Myſtice hoīes qͥ h̓ ītel ligunt̉ ꝑ apes in electōe regꝭ dn̄t reſpicē ad cla ritatem morū. vt ſit verus ⁊ miẜicors. qꝛ ex ve ritate timet̉. ⁊ ex miẜicordia diligit̉. ẜm illud Prou̓. ij. Miẜicordia ⁊ veritas cuſtodiunt re gem ⁊ roborat̉ clemētia thronꝰ eius. Iō legit̉ j. Re. v. ꝙ ppl̓s iſrl̓ elegit ſaul. ⁊ nō fuit melior eo quo ad bonitatē ⁊ maior quo ad ſtaturā. ab humero em̄ ſurſum eminebat ſuꝑ oēm populū Talem regē eligerūt ſibi hoīes in ciuitate anti ochia beatū Petrū qͥ quaſi pͥnceps alioruꝫ fuit maior. Iō caput apl̓orum appellatꝰ eſt. vt hr̄. j. q. vij.§. qͦtiens. Fuit etiā mẜicors ⁊ ſeuerꝰ. id eſt iuſtus. miẜicors bonis ⁊ penitētibꝰ. Seue rus aūt ⁊ iuſtus mal̓ ⁊ peccatoribꝰ. declīauit tn̄ magis ad miẜicordiā qͣꝫ ad iuſticiā ſeu ſeuerita tem. Et vt hͦ fieret dn̄s ip̄m cade̓ ꝑmiſit vt ſci ret alijs miẜicordit̓ cōꝑati. vt dicit Gre. Et hr̄ di. l. c. Conſiderandū. ⁊. c. ſequēti. vbi d̓r. Illd̓ fuit magne pietatis diſpenſatōne factū. vt is qͥ futurus erat paſtor eccl̓e in ſua culpa diſce̓t qͣli ter alijs miſereri deberet. Et qͣꝫuis fuit miſeri cors tn̄ iuſticie nō eſt oblitꝰ quo ad malos. Qꝛ legit̉ Act̉. v. De anania cū vxore ſua zaphyra qͥ vendidit agrū ⁊ fraudauit de p̄cio agri apo ſtolos offerēs partē quādā ad pedes apl̓orum. Cui dixit petrꝰ. Anania cur tēptauit ſathanas cor tuū mentiri te ſpūiſancto ⁊ fraudare de pre cio agri. nō mētitus es hoībus ſꝫ deo. qd̓ cū au diſſet ananias cecidit ⁊ expirauit. ita ⁊ factum eſt de vxore eiꝰ. Et qꝛ miſcd̓ia ⁊ veritas exaltāt hoīem ⁊ p̄cipue p̄latū. iō Pe. hodie exaltatus fuit ſicut innuūt vba p̄aſſumpta. Exaltēt eū in eccl̓a. In qͥbus vbis a duobꝰ cōmēdat̉. Prīo ab exaltatōe gl̓oſa. ibi. exaltēt eū. Scd̓o a com mendatōe honoroſa. ibi. in cathedra. Circa qd̓ notādū. ꝙ cōſuetudo hec eſt in curia ſeculariū dn̄oꝝ ⁊ regū ⁊ imꝑatorū. quē pͥnceps vl̓ rex ho norat. hūc ad cōplacētiā regis ſubditi cet̓i vna nimit̓ ſolēt honorare. ẜm illd̓ Poe. Hunc quē rex decorat ppl̓ſqꝫ decent̓ honorat. Qd̓ figura tum eſt Gen̄. xlj. vbi legit̉ ꝙ rex Pharao exaltauit ioſeph in ꝓcuratorē regni ſui di. Tuerio ſuꝑ domū meam. ⁊ ad tui oris imperiū cūctus ppl̓s obediet. ⁊ tradidit ſibi annulum in quoſi gillabant̉ lr̄e regie in ſignū poteſtatis ſibi ꝯceſ ſe. ⁊ fecit eū aſcendere ſuꝑ currū ſuum. iuſſito eum duci ꝑ ciuitatē. qd̓ vidētes oēs ip̄m hono rabūt. Idem legit̉ Heſter. iij. ꝙ aſuerus rex ex altauit pͥncipem Aman ſuꝑ oēs pͥncipes regni ſui faciēs eū ſecūdū pꝰ ſe vicꝫ in ptāte. Et iō or rex ip̄m honorauit omēs in curia ſua genua fle ctebant vt regiā approbarēt volūtate. Myſti ce rex regū ⁊ dn̄s dn̄antiū xp̄s intelligit̉ Apo cal̓. xix. Honorauit apl̓os ſuos. qd̓ teſtat̉ psͣ. c. xxxviij. di. Nimis hono. ſunt ami. t. deus. Ni. confortatus ⁊cͣ. Et poſuit eos ſuꝑ oēs in curia ſua dādo eis pͥncipaliorem dignitatē. ẜm qd̓ p̄ dixerat psͣ. xliiij. Cōſtitues eos pͥncipes ſuper omnē ter. debemꝰ gͦ eos ſedule honorare ⁊ nos xp̄o regi conformare. Quia dicit. b. Grego. ad mauriciū. Et poīt̉. xj. q. j. Sacerdotibꝰ Quid mirū ſi illos vr̄a pietas dignet̉ honorare qͥbus in ſuo eloquio deꝰ honorē tribuēs eos aut an gelos aut deos etiā ip̄e appellat deꝰ. qꝛ honor quē eis exhibemus veniet nob̓ in ꝓfectū. Te Amb̓. in li. de officijs. Reuera eſtimo nulla oī poſſe moleſtia ꝑturbari qͥ ſanctos dignis lau dibus apl̓os ſtudent venerari. Et pͥncipalit̓ho norare debemꝰ. b. apl̓m Petrū quē dn̄s ſuper oēs pͥncipes dignū ꝯſtituit ẜm qd̓ eccl̓a cait de ip̄o. Tu es paſtor ouiū. pͥnceps apl̓oꝝ. tibi tra didit deus cla. regͦ celoꝝ. Et honorauit ip̄m in ml̓tis. Primo ꝙ fecit ip̄m ſummū inter omnes apl̓os qd̓ patꝫ ex hͦ qn̄ dixit ceteris. Laxate re tia vr̄a in capturā. ſoli Petro dixit. Duc in al tuꝫ. Lu. v. Etiā ſibi ſoli dixit vt paſceret hoīes Ioh̓. vlt̓. Per que ſua excellēs dignitas deſi tur. vt ꝓbat̉. xxiiij. q. j. Nō turbat. Etiam ſibi ſoli dictū eſt. Tu es petrꝰ ⁊ ſuꝑ hanc petrā edi ficabo eccl̓am meā. Mat. xvj. In quo fec̄ ip̄m ſue eccl̓e mīſtratōis fundamenntū. Dignitatis aūt ſummitas. b. petri apl̓i ptꝫ in quolibꝫ ip̄iuſ ſucceſſoere.ſ. papa. Eius dignitas magͣ eſt tan in clero qͣꝫ extra clerū. In clero ſunt ml̓ti qͥ hn̄t magnos honores. vt cardinales quorū eſſe in numero debent. lvij. quatuor pr̄iarche.ſ. anti ocenus. hieroſolymitanꝰ. acqͥlonenſis conſta tinopolitanus. Tres archiepi pͥncipales Ma guntinenſis. Colonienſis ⁊ Treuerenſis. Qui ſunt pͥncipal̓r pͥmi in electōe imꝑatoris Inſuꝑ ⁊ ml̓ti alij abbates ⁊ ep̄i. Sꝫ iſti ſunt nullius di gnitatꝭ niſi ip̄e ꝯtulerit dignitates ⁊ ptātes qͣs ⁊ eis auferre pōt. vt ꝓbat̉. ix. q. iij. c. ꝑ pͥncipa lem. Idē d̓r. ij. q. vj. c. decreto. Et ſic ptꝫ ꝙ pa pa eſt ſumma ptās int̓ oēs qͥ hn̄t plenitudinem ptātis. Alij em̄ hn̄t ꝑtē ſolicitudīs. Sil̓r eiꝰ di gnitas ptꝫ reſpectu imꝑatorꝭ quē cuꝫ ip̄e ꝯſect ip̄e pede ſuo ꝓſtratū an̄ ſe coronat Et qn̄ papa A L I 1 XXXIX equū ſuuꝫ aſcēdit. ſi imꝑator pn̄s fuit. ſtrepam aſcendēti oportebit tenere vt tradūt leges ſecū lares. Scd̓o celeſtis rex exaltauit. be. Pe. in hͦ ꝓ tradidit ſibi claues regni ſui. Sicut ⁊ ꝓmiſit fibi Mat. xvj. Tibi Petre dabo claues regni celorū poſt receſſuꝫ meū. qd̓cūqꝫ ligaue. ⁊cͣ. Et ſ fuit ſignū magne fiducie. qꝛ ſcimꝰ qn̄ dn̄s re cedit a patria ⁊ oēs claues ſecū defert oſtendit ſe nō magnā hr̄e fiduciā in ſuo vicario. Sꝫ cum oēs claues ſibi dimittit. nō ſolū domꝰ ſed etiaꝫ oīm theſaurorum. tūc on̄dit ſe gerere fiduciam Myſtice xp̄s cū volebat recede̓ de hͦ ſeculo ad patrē nō tradidit claues regni ſui ⁊ theſauro rū ſuorū btē ꝟgini mr̄i ſue digniſſime. Sic̄ ha bet̉ de pe. ⁊ re. c. Noua q̄dā. vbi dicit Innocē. pa. Licꝫ btīſſima maria dignior ⁊ excellētior fu it vniu̓ſis apoſtol̓. non tn̄ ſibi ſꝫ iſti dn̄s claues regni celorū cōmiſit.ſ. b. Pe. Ex qͦ patet ꝙ ma gnam fiduciā hūit ad ip̄m. Iō ſi qͥs voluit ītra re in illd̓ regnū oportet hr̄e refugiū ad. b. Pe. tīqͣꝫ ad illius ꝓcuratorē. Qꝛ dic̄. b. amb̓. in ſer mone qͥ incipit ꝓſpera diuītate. Puto inqͥt ce losalit̓ aꝑiri nō poſſe niſi claues petri ſumpſe nus. Et ſb̓dit. Iō rogemꝰ petrū vt ip̄e nobiſ tāqͣꝫ bonꝰ paſtor ⁊ ianitor portas regni celeſtis apperiat. Tertio xp̄s exaltauit. b. Pe in mira culorū oꝑatōꝫ. qꝛ legit̉ Act̉. v. ꝙ infirmi pōebā tur in plateis vbi Petrꝰ ambulare cōſueuerat ⁊ quēcūqꝫ ſaltē vmbra ſua obūbrabat ab infir nitatibꝰ ſanabat̉. Sil̓r legit̉ Act̉. ix. ꝙ quēdā nfirmum noīe eneā ſolo ꝟbo ſanauit di. Enea anet te dn̄s ih̓s xp̄s ſurge ⁊ ſterne tibi. ⁊ conti io ſurrexit. ⁊ omēs qͥ hītabāt ibi ꝯu̓ſi ſunt ad dn̄m. Et ibidē ſubdit̉ de qͣdā diſcipula noīe ta bita q̄ infirmata. mortua fuit. veniēs aūt Pe. rogatu diſcipuloꝝ intrās cenaculū in quo iace bat. ⁊ ponēs genua ſua. orauit ⁊ ꝯu̓ſus ad cor pus dixit. Tabita ſurge. ⁊ illa aperuit oculos. ⁊ viſo petro reſedit. ⁊ Petrꝰ eā erexit. Refert etiā Uinc̄. in ſpe. hiſto. li. xxv. c. xlix. Ꝙ karolꝰ iꝑator qͣdā nocte ſacͣ diei dn̄ice cū pꝰ matutias iret repauſatū. audiuit vocē terribilē. dicenteꝫ ſibi. Rarole exeat a te ſpūs tuus. qͥ cū exiſſꝫ de corꝑe duxit eū angelus in vallē q̄ ex vna parte erat tenebroſa ⁊ ardēs velut clibanꝰ. ⁊ ex altera ꝑte prata ameniſſima. reſpiciēſqꝫ karolus ꝯtra ꝑtem tenebroſaꝫ vbi erat doliū feruēs aqͣ. vbi vidit pr̄em ſuū Ludouicū vſqꝫ ad femora ſtan tem. qͥ dixit. noli time̓ karole. qꝛ ꝑmiſit te deus hūc venire vt vidēs quā paterer ꝓ pctīs penā Na vno die ſum in pēa hꝰ dolij. ⁊ alt̓a mittor ī alio ſuauiſſimo aq̄ dolio. ⁊ hͦ ſit p̄cibꝰ ſcī Petri apti cuiꝰ patrocinijs genꝰ nr̄m hactenꝰ reguit. vcias etiā ꝙ frat̓ meꝰ lothariꝰ ⁊ filius eiꝰ Lu douicꝰ. b. Pe. p̄cibus ſunt ab his penis lib̓ati. ⁊ deducti in gaudiū ꝑadiſi. Ex qͦ ptꝫ ꝙ non tm̄ eſt potēs ſuꝑ terrā ī oꝑatiōe miraculoꝝ. ſꝫ etiā infra t̓ram in lib̓atōne araꝝ. Quarto exaltauit xp̄s. b. Pe. in generali cathędra honorꝭ. hoc fi gurat̉. iij. Re. x. vbi d̓r ꝙ ſalomō fecit ſibi thro num in qͦ erant duo leones ſculpti. vnꝰ blādus alt̓ ſeuerꝰ. In hͦ throno ſedit. b. Pe. tāqͣꝫ ſapiē tiſſimꝰ. Iuſtis blādus. mal̓ ꝟo ſeuerꝰ qd̓ ſigni ficabat̉ in duobꝰ leonibꝰ. Dicūt naturales euꝫ Iſi. li. xij. Ꝙ leones circa hoīes ſunt miſericor des. qꝛ ꝓſtratꝭ an̄ ſe parcūt. nec hoīes niſi ī ma gna neceſſitate comedūt. ſꝫ quo ad alias beſti as ſunt ſeueri. Quia dicit ſolinꝰ in li. de mirab̓. md̓i. ꝙ leo in altiſſimis mōtibꝰ ſe occl̓tat ⁊ p̄dā ꝯtemplat̉ beſtiarū. qͣs cum viderit. alte rugit. ad vocē cuiꝰ terrent̉ aīalia ⁊ ſubito fugiūt. Il las naturas leonū oportꝫ quēlibꝫ p̄latū circa ſe hr̄e. ꝙ ſit pius ⁊ miẜicors hoībꝰ bonis. Sed ſe uerꝰ mal̓ qͣſi beſtijs. alias inhōeſte ſedet ī cathe dra honorꝭ. Et hos in throno ſuo hūit veſpaſi anus. De qͦ refert Hugo. qͥ adepto imꝑio ſtatī erga malos auſterū ſe on̄dit. tūc cōtumaces ex terminauit. ⁊ ab officijs depoſuit. locū eorū bo nis. ꝓbis ⁊ honeſtis tribuit ⁊ hos dilexit. Ita btūs Pe. exaltatꝰ a xp̄o ad thronū honorꝭ veri tatis. terribl̓r malos feriebat. vt ptꝫ in anania ⁊ eiꝰ vxore zaphyra. qͥ ad ſolū ꝟbū ceciderūt ⁊ expirauerūt. Act̉. v. Iō factꝰ eſt timor in oēs qͥ audierūt. Idē ptꝫ de Simone Act̉. viij. qui ob tulit pecuniā ad apl̓os dicenſ. Date mihi hanc ptātem vt cuicūqꝫ impoſuero manus accipiat ſpūmſanctū. Cui dixit Pe. Pecunia tua tecuꝫ ſit in ꝑditōnem. qm̄ donū dei exiſtimaſti pecu nia poſſidere. Sꝫ bonos diligebat ⁊ eos exalta bat. vt ptꝫ in clemēte. cleto. lino. Etiā pie docu it defectuoſos. cū dixit. j. Petri. ij. Chariſſimi Obſecro vos tāqͣꝫ aduenas ⁊ ꝑegrinos voſ ab ſtinere a carnalibꝰ deſiderijs q̄ militāt adu̓ſus aīam. ꝯu̓ſatōꝫ vr̄am int̓ gētes bonā hn̄tes. Et hͦ habuit ex v̓bis dei. qͥ dixit Hiere.j. Ecce con ſtitui te hodie ſuꝑ gētes ⁊ regͣ vt euellas et de ſtruas(oēs vicꝫ malos. Exo. xxij. maleficos n̄ patiaris viuere ſuꝑ terrā) ⁊ edifices ⁊ plantes ſcꝫ bonos in fide. Sꝫ ſic non faciūt nr̄i plati. qͥa potiꝰ diligūt malos. ⁊ eos in mal̓ ſuis ꝓmouet ⁊ exaltant. ⁊ hi ſil̓es ſunt accipitribꝰ. De qͥbus refert Amb̓. in hexa. Cū viderint pullos ine ptos ad p̄dā. circa ip̄os ſunt crudeles Si exire de nido noluerīt ad p̄dam. cibū eoꝝ ſubtrahūt Si aūt ſequunt̉ eos in p̄da. tūc illos diligūt et p̄ſtant ill̓ nutrimentū. Sic dn̄i terreſtres ad in ſtar accipitrꝭ crudeles ſi viderīt ī atrijs ſuis qui nolūt pauꝑes dep̄dare illos expellunt dn̄tes il lud Sap̄. ij. Circūueniamꝰ iuſtū qm̄ inutil̓ ē no bis. q. d. Nō infert rapinā paupeꝝ ruſticoꝝ in nr̄as coqͥnas in augmētū ferculorū. gͣuis ē nob̓ ad videndū qm̄ diſſimil̓ eſt alijs vita eiꝰ. ⁊ im mutate ſunt vie eiꝰ ⁊ abſtinet ſe a vitijs noſtrꝭ. Certe tales iaꝫ nō valent in curijs dn̄orū. ſꝫ qꝛ E Sermo pͥncipes ſunt infideles ſocij furū ⁊ oēs diligunt munera. Eſa. j. Et exquo ſunt lupi rapaces ra pientes p̄dā. Ezech̓.xxij. iō in ſuis curijs fouēt ⁊ exaltāt īfideles vicarios ⁊ capitaneos rapto res. qͥ ſequunt̉ lucra. ⁊ rapinas paupeꝝ amant ⁊ impinguāt coqͥnas. replēt mēſas. Sꝫ ſcpͥtum eſt Hiere. xxij. Ue qͥ edificat domū ſua in īiuſti cia ⁊ cenacula ſu a nō in iudicio. Sed ſic nō fec̄ btūs Pe. qͥ de domo ſua ſubmouit malos. ẜm illud psͣ. c. Nō hītabit in medio domꝰ mee qui facit ſuꝑbiā qui loqͥt̉ iniqͣ rapiēs exactōnes in pauꝑes ⁊ ſimilia. nō direxit in cōſpectu oculo rum meorū. Sꝫ bonos dilexit ⁊ hos ſibi ſocia uit. vt diceret cū psͣ. xxiiij. Innocētes ⁊ re. ad. mi. Quinto exaltauit dn̄s. b. Pe. hodie in An tiochia ciuitate. qd̓ figuratum fuit Heſter. vj. vbi legit̉ ꝙ rex aſuerus poſt cōuiuiū qd̓ fet̉ pͥn cipibus ⁊ pueris ſuis iacēs in lecto noctem du xit inſomnem. Et qꝛ ẜm Ioſephū noluit illam vigiliā in ocio expēdere. fecit corā ſe portari li bros annales in qͥbus fecit legi facta p̄terita re gni. ⁊ cū deuentū eſt ad locū illū ꝙ mardoche regem p̄monuit ne occideret̉. qꝛ hr̄ Heſter. ij. ⁊..vj. Irati fuerūt cōtra regē bagathan ⁊ Tha res duo eunuchi regis ianitores. ⁊ occulte euꝫ occidere voluerūt. qd̓ mardocheū non latuit ⁊ regi retulit̓. ⁊ hͦ ad libros ſcriptū fuit. Qd̓ cum legere audiſſet interrogauit an ꝓ illo remune ratus eſſet. ⁊ dixerūt aſtātes. nihil oīno merce dis accepit. ⁊ ait rex. qͦs eſt in atrio? Cui pueri. Aman mīſter regis. Queꝫ vocās rex ait. Quo honore dignꝰ ē quē rex vult honorare? Et amā Hō inqͥt quē vult rex honorare debet indui ve ſtibus regis. ⁊ poni ſuꝑ equuꝫ de ſella regis. ⁊ acciꝑe regni diadema ſuꝑ caput ſuū ⁊ primus regis teneat equū tranſies ꝑ ciuitatē dicat Sic honorabit̉ que vult rex honorare. Spūal̓r per Aſuerū qͥ interp̄tat̉ btītudo ſignificat̉ xp̄s qͥ ē btītudo oīm electorū Hic iacens iā in lecto eter ne reqͥei. ẜm psͣ. cxx. Nō dormitabit neqꝫ dor. Ideo fecit an ſe legere libros annales. hͦ eſt ſcā euangelia Matth̓. ⁊ Mar. in quibus ſcriptū fuit Mat. xvj. ⁊ Mar. viij. Ꝙ xp̄s cepit oſtē dere diſcipul̓ ſuis. ꝙ opoteret eū ire hieroſoly mam ⁊ ml̓ta pati a ſenioribꝰ ⁊ occidi. qd̓ audiēſ Pe. ex carnali amore p̄monuit eū dicēs. Abſit a te dn̄e nō erit tibi hͦ. Et ecce inueīt ꝙ ſibi pluſ qͣꝫ ſcl̓ dixit. Tu es xp̄s filius dei viui. Iō inter rogauit an ꝓ illo eſſet remuneratꝰ. Cui angeli. nihil mercedis accepit. Sꝫ qꝛ teſte vene. Boe. li. iiij. ꝓſa. iij. nullū bonū manet irremuneratū. Quare xp̄s hodie dixit ad theophilū pͥncipem ciuitatis. Quo honore dignꝰ ē quē rex vult ho norare? Cui ille. dꝫ indui veſtibꝰ ſalutaribus. ẜm illud psͣ. cxxxj. Sacerdo. eiꝰ induant̉ ſalu. Et dꝫ poni ſuꝑ excelſaꝫ kathedrā. vt dice̓ poſ ſet illd̓ Eccī. vl. Exaltaſti ſuꝑ t̓rā hītatōꝫ meā. Et ab oī ppl̓o honorari dꝫ. qꝛ dicit Ariẜ. vii Pol̓. Honor ꝟtuoſo ſine faſtidio īpendat̉. li de humili vita md̓i aut fetida oriat̉. Et ait xp̄s Feſtina Theophile. ⁊ fac hͦ Petro ſicut locu tus es. Idcirco ille mandatū dn̄i nō ꝓcraſtināſ hodie btm̄ Petrū exaltauit dicēs. Coraꝫ ppl̓o hͦ honore dignꝰ eſt quē rex celeſtis voluit hono rare. ⁊ mō venit ad hūc honorē vide in legēda. Sermo ſecundus de ſancto Petro. U eris ſuper do mum meā. ⁊ ad tui oris imperiū cūctuſ ppl̓us obediet. Gen̄. xlj. Dicit Amb̓. in li. her ame. c. vl. Gallus habet ſpēalem noticiā in ho ris noctis diſcernendis qͥ in ꝓfundioribus ho ris noctis vocem ſolet emitte clariorē. Sꝫ cir ca tꝑs matutinū vocē format leniorē. hꝫ etiam ſingularē intelligentiam in horis diei. qꝛ vt fre quent̓ ad tactū horalogij vocē emittere conſue uit. Hic qͣꝫuis ſit exͣneus. ſi tn̄ in domū aliquaꝫ apportat̉. interdū fortit̉ pugͣt ꝯtra gallū dome ſticū. expellit eū ⁊ fit rector pullorū. Spūal̓r ꝑ gallū vt ait Gre. xxx. mora. c. vj. p̄dicatores ſꝫ cti intelligunt̉ qͥ in tenebris vite p̄ſentis ſtudēt futura p̄dicādo qͣſi cātādo nūciare. Cū dicunt nox p̄ceſſit dies aūt appropinqͣbit. Ip̄i em̄ vo cibus ſuis de ſomno excitāt auditores claman tes. Hora eſt iam nos de ſom. ſur. Iam iteꝝ vi gilate iuſti ⁊ nolite peccare. Hec Gre. Et talis gallus fuit beatus Petrus qͥ excitauit nos pre dicādo ⁊ cōtra miluū inferni monēdo. Cum di xit. ſobrij eſtote ⁊ vigilate in oratōibus. qꝛ adu̓ ſarius veſter diabolus tāqͣꝫ leo rugiens circūit q̄rens quē deuoret cui reſiſtite fortes in fide.j. Pe. v. Habuit etiā btūs Petrus ſicut gallꝰ in nocte peccatorū intelligentiam ꝓ ꝓprio errore quādo audiēs cātare gallū ſemꝑ fleuit ꝓ pctīs vt habet̉ de pe. di. j. c. quē penitet. ⁊. c. Petrꝰ. qꝛ errauit vt hō. Et dicit Glo. errauit.i. morta liter peccauit. Habuit etiā intelligentiam diei ſcꝫ xp̄i qͥ eſt verus dies ⁊ lux illuminās omneꝫ hoīem. Ioh̓.j. Et ꝙ intelligentiā eꝰ habuit. ha betur Matth̓. xvj. Cū dixit. Tu es xp̄s filiꝰ dei viui. Hic gallus ſpūalis beatus Petrꝰ fu it qͣſi extraneꝰ ⁊ aduena ad domū dei. vt dicere poſſet illud psͣ. xxxviij. Aduena ego ſum apud te ⁊ ꝑegrinus. poſtea tn̄ factꝰ fuit rector totius domꝰ dei. Cū dixit dn̄s Petro. Tu eris ſuper domūmeā. In qͥbus ꝟbis. b. Petrꝰ a duobus cōmendat̉. Primo a pͥncipal̓ eccl̓e cōmiſſione. ibi. tu eris. Scd̓o a paſtoral̓ obediētie deman datōe. ibi. ⁊ ad oris tui imꝑe. ⁊cͣ. De pͥmo ē no tandū ꝙ imprudētes ⁊ mali dn̄i ſolēt ī curijs ſū is vicarios malos ꝓmoue̓. ẜm qd̓ d̓r in cōi pu bio. Res ſil̓es ſunt ſibi amabl̓es. Cui conſonat Ari. iiij. ethi. Sil̓e diligit ſibi ſil̓e Ideo legitur Nuine. xxij. Ꝙ malus rex malū aſſociauit ſibi C XL pphetā.ſ. Balaā. qͣtenus ꝑ illū filios iſrl̓ male diceret. Ecōtra aūt prudētes ⁊ boni domī com mittūt regimē domorū ſuarū prudētibꝰ diſpen ſatoribꝰ qͥ ſciunt decent̓ p̄eſſe oībus qui ī domo ſunt. ⁊ qͥ affabili ẜmone faciūt ppl̓um adunari. Et qꝛ ip̄i ſunt prudentes diligūt ⁊ ſaml̓os ſapi entes. ne diſpares mores diſparia ſtudia. id eſt oꝑatōnes ſequant̉. vt dicit Tulliꝰ in li. de ami cicia. Iō legit̉ Gen̄. xlj. ꝙ Pharao vidit qͦdaꝫ tꝑe ſomniū ꝙ putabat ſe ſtare ſuꝑnilū fluuiuꝫ vbi vidit ſeptē boues feminei generis. quia he brei habebat vaccas q̄ ſunt ml̓tū pingues pꝰ ea cernēs ſeptē oīno macras ⁊ pͥores deuorabant. qd̓ videns Pharao vocauit ſapiētes vt ei vi ſionem ediſſerēt. Cū aūt neqͥrent veritatē inue nire. adductꝰ eſt ioſeph qͥ regi ſapient̓ expoſu it. ꝙ ꝑ ſeptē boueſ pingues ſeptē anni fertiles. ſꝫ ꝑ macras ſteriles deſignarent̉. Et ꝯſuluit re gi vt ſibi ſagacē eligeret ꝓuiſorē. vt in futuruꝫ frumēta nō modica ꝓuide̓t. Cui rex. nūqͥd ſapi entiorē te. ⁊ ſil̓em tibi potero inuenire. q. d. cer tenō. iō tu eris ſuꝑ domū meā ⁊cͣ. Spūal̓r vni genitꝰ dei filiꝰ xp̄s qͥ eſt ſapīa pr̄is. cuiꝰ ſapiētia attigit a fine vſqꝫ ad finē fortit ⁊ diſponit omīa ſuauit̉. Sap̄. viij. In qͦ ſunt oēs theſauri ſapīe ⁊ ſcīe abſcōditi. ad Col̓. ij. Habuit domū ſāctā eccl̓am. de qͣ dicit psͣ. xcij. Domū tuā decꝫ ſan. in lon. di. Et hanc noluit cōmittere cuiqͣꝫ apl̓o ſed ſapiētiſſimo petro quē fecit pͥncipaliſſimuꝫ vicariū ſue eccl̓e. Cui ter dixit. Ioh̓. vlti. Pe tre amas me paſce oues meas agnos meos ⁊cͣ. Ip̄cem̄ recte ꝑ ioſeph deſigͣt̉. Prīo iō qꝛ ſicut ioſeph fuit eſcarū ſagax diſpēſator. Sic. b. Pe trus ꝟbi dei qd̓ eſt eſca aīe. de euāgelio. Nō in ſolo pane viuit hō. ſed in oī ꝟbo qd̓ ꝓcedit de ore dei. vt hr̄ Mat. iiij. Nā in oī ꝟbo dei fuit ſagaciſſimꝰ p̄dicator. ita vt dice̓ potuiſſet illud ad dn̄m. Narrabo nomē tuum fratribꝰ meis.ſ. gētibꝰ ⁊ iudeis. Nā ita ſollicitant̓ nom̄ dn̄i nar rauit. ꝙ in breui magnū ppl̓m adunauit. qꝛ ſic̄ legit̉ Act̉. ij. p̄dicauit iudeis di. Pnīam agite ⁊ bapti. vnuſqͥſqꝫ vr̄m in no. dn̄i nr̄i ih̓u xp̄i. ī remiſſionē peccatoꝝ vr̄oꝝ Et in hac p̄dicatōne appoſita ſunt ad numeꝝ fideliū tria milia Alio aūt die cū p̄dicauit eis qͥnqꝫ milia iterato credi derūt. Sic̄ hr̄ Act̉. iiij. Ubi d̓r ml̓ti eoꝝ qͥ audi erunt ꝟbū crediderūt ⁊ factꝰ eſt numerꝰ eoruꝫ qn̄qꝫ milia. ⁊ ſic in breui ꝯu̓tit. viij. milia hoīm vt eſtimāt cōmunit̓ doctores. Scd̓o ſic̄ ioſeph ſomniū ſapient̓ explanauit. ⁊ totā regionē egy ptī a fame valida pẜuauit. Ita. b. Petrꝰ ſom nium infideliū de xp̄o dubitantiū prudēt̓ eno dauit. Sicut legit̉ Mat. xvj. ꝙ xp̄s vidit ſom ſium ꝙ qͥdam de ip̄o ſomniādo dicebāt. Aliqͥ dixerūt eum Ioh̓em baptiſtā. alij hieremiam. aliqui helyā. aliqui vnū ex ꝓphetis. Et nēo il iorū tetigit veritatē. Sed petrꝰ velut ſapiēs io ſeph illud eis ⁊ omībꝰ xp̄ifidelibꝰ expoſuit di. Tu es xp̄s filius dei viui. q. d. ẜm Augꝭ. ī quo dam ẜmone. Tu dn̄e de carne ꝟginis factuſes xp̄s. qͥ.ſ. dei filius viui es ſempiternus. Tu do mine homībus natus es qͥ in incōmutabili ma ieſtate deus es apud deū. Tu es xp̄us qͥ pro re demptōe noſtra ad paſſionē veniēs. impaſſibi lis ꝑmanes apud pr̄em. Uide qͣꝫ ſapienter ar cana huiꝰ ſomnij reſerauit ī quo totū cētū xp̄ia norum ꝓuide ſatiauit. qꝛ ſancti doctores ma gnam penuriā habuiſſent niſi eis Petrus reſe raſſet. Teſte Augꝭ. qͥ ait. Quis vnqꝫ hͦ incomp̄ henſibile deitatis arcanum humani ſenſus at tollere potuiſſet obtuitu. niſi ab ore Petri ſolu turi huiꝰ veritas radiaſſet. q. d. Nullus. niſi ſi bi a deo ſicut Petro fuiſſet reuelatū. Et ſubdit Quid tāto vno glorioſius qͥ fidem ſecreti īſcru tabilis loquēdo edidit. viuēdo docuit. patien do firmauit. Tertio ſicut ioſeph ſomnij reuela tionē habuit a deo qͥ ſibi illud enarrandū celi tus narrauit.ſ. illud qd̓ dixit Pharao. Oſten dit tibi deꝰ oīa que locutꝰ es. Gen̄. xlj. Ita. be. Petrꝰ huiꝰ dicti habuit veritatē. nō a ſe ſed a celeſti pr̄e. ẜm qd̓ teſtat̉ os veritatis Matth̓. xvj. Beatꝰ es ſimon bariona. qꝛ caro ⁊ ſanguiſ nō reuelauit tibi. ſed pat̓ meꝰ qͥ eſt in cel̓. Suꝑ quo dicit btūs augꝰ. in ẜmōe. Quis ꝑ carnem ⁊ ſanguinē xp̄m natū omīpotentis dei filiū pa tris eſſe ſentire potuiſſet. niſi ꝓpitiꝰ hͦ ip̄e pr̄ ꝑ Petrū de celo reuelaſſet. Idcirco potuit xp̄us dicere ad eū. qꝛ celeſtis pat̓ oſtēdit tibi oīa que de me locutꝰ es. Nunqͥd ſapientiorē te inueni re potero. q. d. certe no. qꝛ ⁊ ip̄e interp̄tat̉ agno ſcens. in eo ꝙ ſapient̓ in xp̄o quē vidit hoīem. agnouit deitatē. Iō tu eris ſuꝑ domū meā. In hͦ oſtēdit ſibi xp̄s magnū honorē p̄ alijs apl̓is. qꝛ fecit eū heredē ſue eccl̓e militantꝭ. Recte em̄ ſicut rex terreſtris nō pōt maiorē honorē face̓ fi lio qͣꝫ ꝙ dicat eū heredē ⁊ in regno ſuo ſibi ſuc ceſſorem. qn̄ ꝟo nō ſolū dicit eū regni dn̄m. ſed etiā oīm qͥ in regno ſunt tam fratrū ſororum qͣꝫ mr̄is ꝓprie. nihil pōt ſibi facere honorꝭ vlterio ris. Hunc honorē fectt dn̄s Petro. qꝛ fecit eū dn̄m domꝰ ſue.ſ. eccl̓e. ẜm illud psͣ. ciiij. Cōſti tuit eū dn̄ꝫ domꝰ ſue ⁊ pͥncipem oīs poſſeſſiōis ſue. Fecit eū dn̄m fratrū ſuorū.ſ. apl̓oꝝ ⁊ alio rum diſcīpulorū ⁊ ꝓpͥe genitricis marie in iuriſ ditōe ⁊ ſpūal̓r. Et iō de eo p̄dictū iſtud Gene. xxvij. Det tibi deꝰ de rore celi pinguedineꝫ.i. gr̄e ſue abundātiā. qꝛ tātā gr̄am habuit ꝙ ſolo ꝟbo ſanauit infirmos. Act. iij. declarādo ibidē ix. de paralytico. ⁊ ꝙ ſola vmbra ſanauit eos. Act̉. v. Et ſequit̉ adorēt te omēs tribꝰ terre qͣꝫ tum ad ſubiectōꝫ ⁊ debitū honorē. Eſto domi nus fratrū tuoꝝ.ſ. apl̓oꝝ. qꝛ maior p̄ cererꝭ ⁊ di gnior fuit in autoritate. qꝛ pͥnceps apl̓oꝝ extitit Et incuruētur ante te filij matris tue. hoc ē alij Sermo fideles qͥ hūiliter ꝓcident. ⁊ tibi honorē exhi bebūt. Quantū ad ſecūdū cōmēdat̉. b. Petrꝰ a paſtoral̓ obediētie demādatōe. Ubi nota am bro. in hexa. li. v. inqͥt. Apes magnā reuerētiaꝫ ⁊ affectuoſam charitatē hn̄t ad ſuū regē quē in a lueario cuſtodiūt. nec ad examē exeūt niſi eas p̄ceſſerit. tūc ſequunt̉ eū ordinate ip̄m circūdā tes. ⁊ nullatenꝰ in alueariū deſcendūt niſi rege p̄cedente. Idcirco ꝯſulunt uaturales ꝙ temꝑe eſtiuali rex q̄rat̉. ⁊ in alueario ſolus locetur ad quem ſingule apes ingrediunt̉. ⁊ vt natura in ſtruit ſibi ẜuiūt ⁊ obſequunt̉. Miſtice hic per apes in pͥmitiua eccl̓a intelligūt̉ fideles. Sicut em̄ apes. teſte amb̓. oīa hn̄t cōia. Nā hn̄t vnaꝫ ſobolē. vnā incolūt manſionē. vniꝰ porte clau dūtur limīe. Oībus eſt labor cōis. oībus cōis eſt cibus. cōis oꝑatio vſus ⁊ fructꝰ. Sic illi in pͥ mitiua eccl̓a oīa habebāt cōia. ẜm qd̓ d̓r Actu. ij. Oēs qͥ credebāt in xp̄m erāt parit̓ ⁊ hēbant oīa cōia. poſſeſſiones ⁊ ſub̓as vendebāt ⁊ diui debant illa oībus ꝓut vnicuiqꝫ opꝰ erat. Et ex hͦ vt dicit Nico. de lyra. Oīs religio hūit exor dium cui nullatenꝰ liceat ꝓpͥa poſſidere. ꝓut hr̄ exͣ de ſtatu mona. c. cū ad monaſteriū. vbi dici tur. Abdicatio ꝓpͥetatis ſic̄ ⁊ votuꝫ caſtitatis adeo annexe ſunt regule monachoꝝ ꝙ neqꝫ ſū mus pōtifex poterit cū his diſpēſare. Iſti igit̉ xp̄iani in pͥmitiua eccl̓a magna obedientiaꝫ ad ſuos p̄latos habuerūt. ⁊ pͥncipal̓r ad. b. petruꝫ ſciētes illd̓ Eccī. xvij. Dedit eis deꝰ poteſtateꝫ eorū q̄ ſunt ſuꝑ terrā. Illorū exēplo deꝰ nos ta qͣꝫ prudētes apes p̄latis nr̄is obedire a deo no bis datis iuſſit. qꝛ ſcimus ꝙ rex qͥ poīt vicariuꝫ in locū ſuum vult ꝙ abſqꝫ ꝯtradictiōe ſibi obe diat̉. Sicut legit̉ Gen̄. xlj. de pharaōe qͥ ponēſ Ioſeph in regni ꝓcuratorē ait. abſqꝫ tuo impe rio nullꝰ mouebit pedē neqꝫ manū in tota terra egypti. Sic etiā xp̄s rex celorū ponēs. b. petrū in ſuū vicariū ſic ait. Mat. xvj. Qd̓cūqꝫ liga ueris ſuꝑ terrā erit ligatū ⁊ in cel̓. q. d. qͥcqͥd in hibueris inhibitū eſt. ⁊ qͥcqͥd iuſſeris iuſſuꝫ eſt Ideo p̄cipit̉ in. c. Sacerdotes. ij. q. vij. Sacer dotes inquit ⁊ reliqui miniſtri eccl̓e oēſqꝫ ple bes epiſcopos ſuos diligere debēt. ⁊ eorū p̄ce ptis obedire. Etiā ſi ip̄i aliter qd̓ abſit agat qͣꝫ decet. niſi in fide errauerint. Et eſt canon Cle mentis pape. Et ſignant̓ dicit niſi in fide erra uerīt. qꝛ ſi p̄lati ſunt heretici. excōmunicati. vl̓ nō ẜuant canones aut ſunt ſimoniaci. ſiue for nicatores publici. nō tenent̉ eis obedire. vt ha betur. xix. di. Nulli. Sed ſi ſunt in alijs crimi nibus ⁊ aliqͥd p̄cipiūt. p̄ceptū eorū eſt īplēduꝫ vt in. c. nōne. viij. q. iiij. Et hͦ eſt ꝯtra qͦſdaꝫ lai cos friuolos qͥ cū ex p̄cepto p̄latoꝝ a ſacerdoti bꝰ excōicāt̉ aut publice ī eccl̓ijs monēt̉. īculpāt ob hͦ ſacerdotes ⁊ eis maledicūt. ſꝫ attēdant hͦ qd̓ p̄cipit eis papa ſtricte vt in ꝑrochijs obedi ant ſuis epīs ⁊ p̄latis. Et ſi obedire ꝯtēneren: pctm̄ idolatrie incurrerēt. vt in. c. ſi qͥ pſb̓ri. lxx xi. di. Ubi dicit Gre. qͥ obedire noluerit. idola trie pctm̄ incurret. Et ſicut p̄ſb̓ri tenēt̉ obedir ſuis ſuꝑioribus. ita laici tenēt̉ obedire ſuis ſa cerdotibꝰ. ẜm illd̓ ad Ro. xiij. Omīs aīa.i. hō ptātibus ſublimioribꝰ ſubdita ſit. nō em̄ ē prās niſi a deo ordinata ſit. Qui aūt reſiſtunt ip̄i ſibi dānatōꝫ acqͥrūt. Iō em̄ ne dānatōꝫ incurramꝰ obediamus p̄latis noſtris. ¶ De ſancto Mathia. Sermo pͥmus. Ertevidetis que elegit dn̄s qm̄ nō eſt ſimil̓ ei in omn ppl̓o. j. Re. x. Solinꝰ in li. de mira. md̓i dicit. ꝙ grues hn̄t ducē qͥ anteuolat ī acie alios dirigendo. qͥ ſi regularit̓ volat ordinarie ſequunt̉ ip̄m. Et ſi qͥs a tramite errauit qͣſi ar guendo voce ip̄m ad rectos volatus cōpellit. Sꝫ cū dux ip̄e errau̓it aut receſſerit. aliꝰ dux ei ſuccedit. Spūal̓r ꝑ grues h̓ intelligunt̉ xp̄ifide les. qꝛ ſicut grues ẜm amb̓. in hexa. diligūt ſuā ſpēm. ſic xp̄iani debēt diligere ſe inuicē. ẜm il lud Eccī. xxvij. Dilige ꝓximū tuū ⁊ cōiūgere fide cū illo. Iſti xp̄iani hn̄t inter ſe duces.i. pre latos qͥ dn̄t ducere gregē domīcum ⁊ paſce̓. vt ptꝫ in cano. Sciſcitaris. vij. q. j. ⁊ ſi tales regu lariter ducunt vitā ſuā. ſequunt̉ ip̄os ſubditi. qꝛ p̄lati ſunt tanqͣꝫ ſignū poſitū ad ſagittā. vnd̓ inferiores vitā eorū reſpiciunt. vt de accu. ca. Qualit̓ ⁊ qn̄. ij. Iſti p̄lati ⁊ duces tenēt̉ errāteſ voce p̄dicatōnis a tramite deuij reuocare. Ꝙ dicit Inno. lxxxiij. di. c. error. Error cui nō re ſiſtit̉ approbat̉. ⁊ veritas cū mīme defenſatur opprimit̉. negligere qͥppe cū poſſis ꝑturbare ꝑ u̓ſos nihil aliud eſt qͣꝫ fouere. nec caret ſcrupl̓o ſocietatꝭ occulte qͥ manifeſto facinori deſinit ob uiare. hec ille. Si aūt p̄latꝰ ꝑ ſe errauit aut rau ceſcit nolens corrige̓ deuiātes. neceſſe eſt vtta deponat̉. ⁊ melior in locū ſuū aſſumat̉. Qꝛ dic̄ btūs Gregꝰ. in paſtorali. Paſtor ſi ꝑ abrupit gradit̉ grex in precipitium faciliꝰ ꝓlabit̉. Ita factum eſt de iuda ⁊ Mathia. Nam iudā dn̄s elegit vt eſſet dux ſui populi. Sed quia aberra uit a ſocietate apoſtolorum. p̄cepit chriſtus ꝑ psͣ. viij. vt ep̄atum eiꝰ accipiat alt̓. Et ille fuit b. Mat. qui ſuppleuit locū iude. Teſte beato Augꝭ. in ſermone. Hic paruulus auditu intel ligens ⁊ tactu intellectuqꝫ ꝓficiens numerum duodenariū ſuperbi apoſtate abiectōne muti latum ſue prauitatis abiectōnem compleuit vt ꝑficeret ꝑ ip̄m in re quod olī dauid p̄dixerat in ſpe. Fiat inqͥt habitatio eiꝰ deẜta ⁊ epiſcopatū eiꝰ accipiat alter. Quem ille ſanctus ſuſcipiens obediēdo. decorauit euangelizādo. iō de ipſo pn̄t dici v̓ba p̄libata. Certe videtis quem ele git dn̄s ⁊cͣ. In qͥbꝰ a duobꝰ cōmēdat̉. Primo a E F A XLI nn̄ica electōe. ibi. certe videtis quē elegit dn̄s ficd̓o a vite ſumma ꝑfectōe. ibi. qm̄ nō eſt ei ſi mil̓ ⁊cͣ. De pͥmo eſt ſciēdū. Cōſuetudinē hn̄t re ges ⁊ pͥncipes ⁊ alij dn̄i terreſtres ꝙ ad regimē ſue curie eligūt aliqͦs ꝑ ſeip̄os. aliqͦs ꝑ ſuos of ficiales aut vicarios. aliqͦs aūt eligūt reges cō cordant̉ cū vicarijs. ⁊ qͥ ſic eligūt̉ magis hono rant̉. Nā qͥ eligūt̉ a dn̄is tm̄. interdū a vicarijs odiunt̉. Qd̓ figuratū eſt Dan̄. v. vbi legitur ꝙ halthaſar rex vidit manū ſcribētē ī ꝑiete. mane rethel phares. qd̓ nullꝰ vir de chaldeis potuit int̓p̄tari. Introductꝰ aūt daniel ſapiēt̓ expoſu it di. Mae nūerauit deꝰ regnū tuū. ⁊ cōpleuit illud. thetel appēſuꝫ eſt in ſtatera. ⁊ inuentū eſt minus hn̄s. Phares diuiſuꝫ ē regnū tuū ⁊ da tum eſt medis ⁊ ꝑſis. Rex aūt iuſſit eum indui purpura ⁊ ꝯſtituit eū ſuꝑ regnū. Sꝫ qꝛ nō fuit ꝯſenſus aliorū. iō inuidebāt danieli ⁊ ſuggeſſe rūt regi vt mitte̓t eū in lacū leonū Dan̄. vj. Sic ⁊ illi qͥ eligūt̉ a famul̓. nōnūqͣꝫ odiūt̉ a domīs. vtptꝫ. j. Re. xvij. de dauid qͥ ꝯſtitutꝰ regi ſaul miſtroſ. rex ip̄m odiuit ⁊ ꝑſeq̄bat̉. Sꝫ ioſeph qͦ fuit electꝰ a pharaōe ꝯſentiētibus mīſtris ab oībus ē honoratꝰ. qm̄ genuā flectebāt ante eū. Gen̄. xlj. Myſtice xp̄us qͥ eſt rex ẜm psͣ. xxiij. Suꝑ oēm t̓ra cꝰ eſt t̓ra ⁊ plenitudo eiꝰ. Hic ele git aliqͦs diſcipl̓os ꝑ ſe tm̄ ad regimē ſue curie. ſcꝫ ſctm̄ Petrū cui ⁊ pl̓a bn̄ficia ⁊ pͥuilegia fec̄. Qꝛ ip̄m in trāſfiguratōe habuit Matth̓. xvij. Et ꝓ ſe petro cēſuꝫ dare iuſſit. vt d̓r ibidē. Id̓o alij diſcipuli egreferēteſ acceſſerūt ad ih̓m dicē tes. Quiſputas maior eſt in regͦ celorū. Mat. xviij. Iō etiā int̓ eos facta eſt ꝯtētio. Lu. xxij. exqͦ videbāt petrū ſibi p̄ferri in clauiū collatōe Mat. xvj. Sꝫ. b. Mat. elegit cū ꝯcordia oīm loꝝ. Ꝙ ip̄e xp̄s eū eledit. ptꝫ ex ꝟbis p̄aſſum s. videtꝭ que ele. do. Elegit pͥmo illū dicens Tu paſces ppl̓m meū iſrl̓. ⁊ hͦ figuratū ē. ij. Re gū. xix. vbi legit̉. ꝙ rex dauid elegit vnū militē noīe abner in regimen curie ſue dicēs. Tu eris gr̄ militie corā me oī tꝑe ꝓ ioab. Abner inter tat̉ lucerna pr̄is. ⁊ ſignificat. b. mat. qͥ ē ardēs lucerna q̄ tenebras d̓ pctōribꝰ effugauit Recte ſicut lucerna in qͣ lumē ardet noctis tenebrꝭ ob uiat ⁊ effugat. iō de ip̄o p̄dicatū eſt illd̓. psͣ. cxx xj. Paraui lucer. xp̄o meo.i. xp̄iano. Ip̄e eniꝫ b. Mat ꝑagrauit md̓m tenebroſuꝫ. ⁊ vbiqꝫ ꝟ bum ſalutꝭ p̄dicās repulit tenebras vicioruꝫ. te ſte augꝭ. in ẜmo. hod̓. Btūs inqͥt Mat. talētū ſibi creditū a dn̄o cū co apl̓is ſuis n̄ vt ẜuus pi ger int̓ra abſcōdit. ſꝫ ꝑ fideliū corda voce ⁊ ope rfatōne diſtribuēdo velut prudēs ẜuus cumu lare fidelit̓ nō ceſſauit. qͣ ꝓpt̓ ex dn̄ica voce ho olerna die ꝓmeruit audire. Euge ẜue bone ⁊ fi del̓ ⁊c̄. Hec ille. Idcirco etiā de ip̄o pōt dici il id Ioh̓. v. Ille erat lucorna ardens ⁊ lucēs. ardes inquā ꝑ charitatē diuinā. lucēs ꝑ ſanā doctrinā. Huic gl̓oſiſſimo apl̓o dixit hodie ve rus dauid xp̄us. Tu eris mgr̄ militie ꝓ Ioab Ioab int̓p̄tat̉ mutatꝰ. ſignificās iudā quē aua ricia effecerat mutatū. Eccī. xx. Exenia ⁊ dona excecant ocl̓os iudicū. ⁊ qͣſi mutꝰ in ore auertit correctōes eorū. vbi dicit Glo. Lyre. mutꝰ eſt q̄dam ſpēs rāne q̄ ꝓiecta in os canis eū acēteꝫ facit ⁊ nō poſſe latrare. Sic peſſima auaricia q̄ ꝓiecta fuit a diabolo in cor iude fec̄ eū ceſſare a laude xp̄i qͥ ſibi tam ml̓ta bn̄ficia īpēdit. qꝛ ip̄m ſuū fecit apl̓m. ⁊ adeo familiarꝭ ei extitit ⁊ dile ctus vt eū ſuuꝫ faceret ꝓcuratorē. quē poſtmo dum ſuū habuit ꝓditorē. Iō de meritꝭ ſuis exi gentibꝰ xp̄s ip̄m abiecit. ⁊ clariſſimā lucernam b. Mat. in locū ſuū elegit. Scd̓o. b. mat. nō ſo lum electꝰ eſt a ſūmo rege celorū. ſꝫ etiā a cōcor di cetu apl̓oꝝ qͥ fuerūt vicarij xp̄i. pͥncipes mū di ⁊ ianitores celi. dapiferi ꝟbi dei ⁊ cubicula rij eiꝰ ⁊ ſecretarij. ẜm illud Ioh̓. xv. Iam nō di cam vos ẜuos ſꝫ aīcos meos. qꝛ oīa.ſ. ſecreta q̄ audiui a pr̄e meo nota feci vob̓. Iſti int̓fuerūt parit̓ cū xp̄o in electōe btī Mat. ẜm qd̓ dicit̉ ī psͣ..xlvj. Principes ppl̓oꝝ ꝯgregati ſunt cum deo abraa. qꝛ deꝰ inter eos fuit ſine qͦ nihil fit ꝓ ficuum. Sic̄ ip̄e teſtat̉ Ioh̓. xv. Sine me nihil poteſtis face̓. Et hec electio figurata eſt. j. Re. xvij. vbi d̓r ꝙ Golias dixit ad filios iſrl̓. eligi te ex vob̓ virū vt ineat mecū ſingulare certamē Illi aūt elegerūt dauid qͥ vicit Goliā philiſteū Spūal̓r Golias interp̄tat̉ trāſmigͣtio ⁊ ſignifi cat diabolū qͥ diu̓ſimode circūit ⁊ migrat que rēs quē poſſꝫ ꝑdere. vt dic̄ canō. Nulli dubiū. iij. q. j. vbi d̓r. diabolꝰ non ceſſat circūire q̄rens quē deuoret ⁊ q̄rere qͦs ex fidelibꝰ ꝑdat ⁊ maxi me illos qͦs ardētiores ī ẜuitio ſaluatorꝭ eiqꝫ fa miliarioreſ inuenerit. Etiā iō d̓r trāſmiqͣtio. qꝛ de cel̓ ad inferos trāſmigͣuit. Eſa. xiiij. Quō ce cidiſti de celo.ſ. ad īfernu. lucifer qͥ māe orieba ris. Iſte fortꝭ Golias dixit filijs iſrl̓. i. apoſtol̓ qͥ erant ex ſtirpe iſrl̓. Elegite ex vob̓ virū. ⁊ iſte fuit. b. Mat. qͥ d̓r vir ꝓ vter ꝟtutes qͣs habuit Iō Actuuꝫ j. dic̄. b. Petrꝰ. Oportet ex his vi qͥ nobiſcū ſunt ꝯgregati teſtē reſurrectiōis fieri vnū ex iſtis. Ita ſctūs mat. ſingulare certamen habuit cū diabolo. ſꝫ ip̄m vicit ⁊ ml̓tas aīas gē tiliū de ptāte ip̄iꝰ eripuit. Quare demōes ꝯtra ip̄m irati ſepe ſibi apparebāt ⁊ dētibꝰ in eū fre mebāt. Sꝫ appropinqͣre ſibi nō poterāt nec au debāt. vt d̓r in legēda. Et qꝛ tūc. b. mat. ē a xp̄o rege vniu̓ſorū. ⁊ ab oī ꝯcordit̓ turba electꝰ apo ſtolorū. Iō a nob̓ p̄ ſingul̓ ē honorādꝰ ⁊ ī apl̓m eligēdus. Et qͣꝫuis nō ſit a xp̄o ſic̄ ceteri apoſto li vocatꝰ ad apl̓atū dū adhuc trāſibat et dege bat in terrꝭ. eſt tn̄ electꝰ qd̓ plꝰ eſt. cū iā glorifica tus regͣbat in cel̓. Iō legit̉ ꝙ qͥdaꝫ miles vt mo ris eſt ex deuotōe aliquē apl̓orum in patronū ſpecialē de chartulis in qͥbus apl̓orum nomina C Sermo erant ſcripta elegerat. Iſte ſel̓ aut bis arripuit chartulā ꝯtinētē nomē gl̓oſiſſimi apl̓i mathie. ⁊ ille indigͣtus ait. Si nullū apl̓oꝝ magnoꝝ ſor te merui. nec illū qͥ locum iude tenet ꝓ patrono hr̄e volo. Poſt aliqd̓ igit̉ tꝑs cū dictꝰ miles eā ſalutis paſſionis xp̄i loca viſitare diſponeret ⁊ iam in mari cū ſocijs aliqͣꝫtū ꝓfectus eſſꝫ. nauiſ ſubito implebat̉ ex piſcibꝰ vt omēs qͥ in ea erāt deſperarēt. Cū igit̉ ſors reū.ſ. militē ꝓderet. e iectꝰ de naui marinis fluctibꝰ ſuꝑ nudā tabulā exponit̉. Qui cū ꝓximꝰ eſſet morti vidit quen dam ſplēdida veſte indutū qͥ interrogauit eum cur marinis fluctibꝰ es immerſus? Cui ille. pro pter culpā meā hͦ factum eſt. Ait ille. Velleſ ne illi obſequiū ⁊ honorē impendere qͥ te de ill̓ per icul̓ liberaret? Rn̄dit miles. qͣꝫdiu viuerē ſibi fi deliter tanqͣꝫ dn̄o ẜuirem. Tunc ait. Ego ſum apl̓s mathias quem ꝓ patrono hr̄e cōtepſiſti. nunc aūt bonū tibi ꝓ malo reddam. ⁊ extendit manum ſuā ⁊ ip̄m de ꝑiculo mortis liberauit. ⁊ ſubito in ciuitatē illū tranſportauit p̄cipiens vt ibi ſocios ſuos expectaret. qͥ pꝰ multos dies huc veniētes ip̄m cognouerūt. Ille aūt ſanctū Mathiā in magna reuerētia habuit p̄ omībꝰ ſanctis ⁊ ei omībꝰ diebꝰ vite ẜuiebat. Quantū ad ſecūdū cōmendat̉. b. mathias a vite ſūma ꝑ fectōne. Scd̓m naturales illud aīal plꝰ eſt com mendabile qd̓ hꝫ plures ꝟtutes ꝑfectiōis. Sic̄ refert Iſi. li. xij. de oue qd̓ eſt aīal mite ⁊ humi lę. qꝛ vberatū nō reclamat Eſt etiā amabile. qꝛ amat ſocietatē gregis ⁊ ſolū incedere formidat vt dicit Pli. in ſpe. natu. Omne em̄ qd̓ eſt in hͦ aīali eſt totū vtile ⁊ ad ꝓfectū. Caro em̄ ad ci bum. pell̓ ad variū vſum. pilus ad indumētuꝫ fimꝰ ad terrā impinguandaꝫ. vngula ⁊ cornua ad medicandū. Et hec ꝑfectio in paucꝭ vel null̓ aīalibꝰ reꝑit̉. ideo ouis merito p̄ alijs collauda tur. Sic b. Mathi. p̄ alijs eſt ml̓tū cōmēdabil̓ ꝓpter ml̓tarū ꝟtutū ꝑfectōꝫ. Prīo em̄ eſt mitꝭ. qꝛ in iniuria ſe nō vindicat. ſꝫ patient̓ tollerat. ⁊ bonū ꝓ malo donat. vt ptꝫ in milite ſupradi cto. Ideo dicit Hugo de ſan. vic. Mites ſunt leones ad patiētes. improbos cedūt. Etiā fuit vere humil̓. qd̓ ptꝫ ex noīe. qꝛ mathias interp̄ tat̉ paruus ſeu humil̓. Et dicit amb̓. ꝙ humili tas eſt triplex. Prīa eſt applicatōis qͣ qͥs dicit̉ hūilitatꝰ. Secūda ꝯſideratōnis q̄ ꝓcedit ex co gnitōne ſuijp̄ius. Tertia deuotōis q̄ ꝓcedit ex cognitōe creatorꝭ. Primā habuit. b. mathias martyriū ſuſtinēdo. ⁊ valde patient̓ ſicut ouis ſuſtinuit nō reclamādo. vt verificet̉ illud Eſa. liij. Sicut ouis ad occiſionē ductꝰ eſt ⁊ nō ape ruit os ſuū. qꝛ ſicut in certꝭ codicibꝰ legit̉. pati bulū crucis humilit̓ ſuſtinuiſſe eū. ⁊ tali marty rio coronatꝰ celos aſcēdiſſe. Secūdā habuit hu militatē ſe deſpiciēdo. vt dicere poſſet cum psͣ. lxxxiij. Elegi abiectꝰ eſſe in domo dei mei Tertiam habuit manifeſte in deum hunc amando ẜm iliud psͣ. xvij. Diligā te dn̄e fortitudo mea Et ꝓpter hāc triplicē humilitatē amatꝰ eſt a pa tre ⁊ filio ⁊ ſpūſancto. A pr̄e qͥdē. qꝛ ille dilexi hūiles. ẜm illud Mat. xviij. Nō eſt voluntas pr̄is mei qͥ in cel̓ eſt ꝙ ꝑeat vnꝰ ex puſill̓iſtis qͥ in me credūt. Et ꝙ bt̄m Mat. amauit ptꝫ ex hͦ ꝙ ſibi ſecreta ſua reuelauit. Ad hͦ oſtendenduꝫ legit̉ inaliqͥbus eccleſijs hͦ euāgeliū Matth̓. xi Confiteor tibi dn̄e pr̄ celi ⁊ terre qꝛ abſcondiſti hec a ſapientibꝰ ⁊ reuelaſti ea paruuliſ. Filius amauit ip̄m. qꝛ cū apoſtoli ſtatuiſſent duos ꝓ electōe. xp̄s eū p̄elegit. qꝛ ip̄e ſe deſpexit effugi ens ex hūilitate apl̓atus dignitatē. Iō d̓r in ca no. In ſcripturis. viij. q. j. Locꝰ regimīs negā. dus eſt deſiderantibꝰ ⁊ offerēdus fugientibus Spūſſanctꝰ ip̄m etiā dilexit. qꝛ in die penteco ſtes ſuꝑ eū reqͥeuit. ẜm illud Eſa. vl. Suꝑ quē reqͥeſcit ſpūs meus niſi ſuꝑ humilē. Scd̓o eiuſ ꝑfectio patuit ī nimia dilectōe. qꝛ recte ſic̄ ouis hoībus amabil̓ eſt ꝓpter vtilitatis ꝑfectōnem ita. b. mat. dilectꝰ fuit dn̄o ⁊ multū amabil̓. qd̓ ptꝫ in pluribꝰ ſignis q̄ on̄dit ſibi. Prīo qꝛ fecit eū cōtribulē ſuū. qꝛ de tribu iuda. ⁊ ſolēt hoīes qͥ ſunt de eadem t̓ra inuicē ſe dilige̓. ſic̄ ptꝫ ī pe tro Andrea ⁊ Philippo qͥ fuerunt de ciuitate bethſaida. ⁊ ſpēalem dilectōꝫ ad ſe habuerunt Secūdo fecit eū ſuū ſecretariū qn̄ fecit eū ſuuꝫ diſcipulū. qꝛ fuit vnꝰ de duodecim diſcipulis. Et hodie electus in apl̓m electōe ſpēali quibus xp̄s apoſtol̓ ſecreta ſua narrauit. Ioh̓. xv. Iaꝫ nō dicā vos ẜuos ⁊cͣ. Tertio fecit ip̄m cōmili tem ſuū qꝛ qͥdam volūt ꝙ ſit crucifixus. ⁊ ſic cū xp̄o in eodē equo ſedit. qd̓ fuit ſibi magnus ho nor. ẜm illud Heſter. vj. Hō quē rex honorare cupit debet poni ſuꝑ equū qͥ eſt de ſella regis. Alij em̄ ſuꝑ equū regis ſederūt qͥ penas mari rij tulerūt. Sed nō ſuꝑ illo qͥ eſt de ſella regꝭ. i ſuꝑ quē nullus eqͥtauit niſi ſolus rex. Mathi as aūt vt aiūt qͥdam ſedit ſuꝑ equū qͥ fuit chri ſti regis. qꝛ eū crucifixerūt. ẜm illd̓ Sap̄. xviij Simili pena ẜuus cū dn̄o paſſus eſt ⁊ af. Iō fi guratꝰ eſt ꝑ mardocheū iudeū quē rex aſuer iuſſit poni ſuꝑ equū ſuū ſuꝑ quem nēo eqͥtauit̉ niſi ip̄e. ⁊ p̄cepit eū duci ꝑ ciuitatē. Heſter. vj. Et ſicut hr̄ Heſter. viij. Mardocheus fulge bat in palatio regis varijs veſtibꝰ ⁊ oīs ciuitaſ exultauit. Et iudeis noua lux oriri viſa eſt Ita xp̄s qͥ vera beatitudo eſt oīm electorū. iuſſit po ni beatū mat. ſuꝑ equū ſuū.ſ. crucem. ẜm illud Mat. xvj. Si qͥs vult venire poſt me tollet cru cem ſuā ⁊ ſeqͣt̉ me. ⁊ p̄cepit angel̓ vt ip̄m duce rent ad ciuitatē hanc gl̓oſam. De q̄ dicit augͥꝰ. li. de ꝯtem. xp̄i. c. xxvj. O qͣꝫ gl̓oſa dicta ſūt de te ciuitas dei. fundaris em̄ exultatōe vniuſe ler re. nec eſt in te ſenectꝰ nec ſenectutꝭ miſeria vro em̄ in te clauduſ. neqꝫ gibboſus. neqꝫ deformit D E XLII ſed oēs occurrūt in virū ꝑfectū. in hac nēo jra ſcitur. nemo ledit̉. nemo īuidet. Cupiditas nul la exardeſcit. nullus ibi diaboli metus. inſidie demonū nulle. Terror gehēne ibi ꝓcul. non eſt mors corꝑis aut aīme ſed īmortal̓ vita. Hec au guſti. In hanc ciuitatē hodie btūs Mat. gl̓o leeqͥtauit p̄cinentibꝰ angel̓. iuxta illud Heſter vi. Sic honorabit̉ quē rex xp̄s voluerit̓ hono rare. Ibi aīma ſua ſanctiſſima fuglet varijs ve ſtita ꝟtutibus. Iuxͣ illud psͣ. xliiij. Aſtitit regi na a dextris tuis in veſti. deau. circūami. vari. Ideo oēs incole huiꝰ gl̓oſe ciuitatis exultaue runt in aduentu eꝰ.ſ. cōparis. ibi nunc lucet qͣſi noualux ⁊ p̄ſto eſt omībꝰ qͥ deū ꝯfitent̉. ⁊ ip ſum ſedule laudāt ⁊ honorāt. rogemꝰ gͦ dn̄m. ¶ Sermo pͥmus de ſancto Gregorio. Go nouiſſimus vigilaui. ⁊ qͣſi qͥ colligit racemos pꝰ vindemiatores. Eccī. xxxiij. Mgr̄ lib̓. ꝓpͥe. xvj. ait. de qͦdam lapide p̄cioſo gerati con nūcupato. huiꝰ ꝟtus ſic ꝓbat̉. Si corpus hoīs melle inūgit̉ ⁊ muſcis exponit̉. ſi lapis il le eſt pn̄s corpꝰ illud intactum remanet. muſce mox fugiēt ⁊ corpus eiꝰ nō corrūpēt. De lapi de h̓ d̓r in lapidario ꝙ geſtatꝰ hoīem reddit di lectū ⁊ amabilē atqꝫ gͣtū. Myſtice ꝑ hūc lapi dem hūilitas deſignat̉ q̄ eſt ꝟtꝰ mltum p̄cioſa. Eſt ei ẜm augꝭ. ꝟtus ml̓tū p̄cioſa. qꝛ eſt caput oīm v̓tutū. ⁊ obtinet pͥmatū ceterarū tāqͣꝫ ꝯſer uatrix. Hec hūilitas tunc vera ꝓbat̉ ſi aliqͣ gl̓ia hoī exhibet̉ ſiue laus ⁊ hmoī exhibitā ꝯtenit laudē. ſignū ē ꝙ illi adeſt hūilitas. Qꝛ d̓r ī libel loꝑadiſꝰ aīe. Uere hūilis fugit ne ſibi aliqͣ gl̓a exhibeat̉ ſiue laꝰ. ⁊ cū exhibita fu̓it expaueſcit. qd̓ patꝫ de ſan. Grę. qͥ cū vngeret̉ melle laudis egretulit. ⁊ laudē refugit. ⁊ ſic a muſcꝭ adulatō um intactus ꝑmāſit. Iō ep̄o ſtephano qͥ eū in ſuis epiſtolis melle laudis ꝑunxit ſic reſcripſit Ml̓tū mͥ ⁊ vltraqͣꝫ audire debui īdignꝰ fauorē īyris lr̄is demōſtratis. Et tn̄ ſcriptū ē. nō lau des hoīem qͣꝫdiu viuit. Tn̄ ⁊ ſi audire talia di nꝰ n̄ fui. oratōnibꝰ vr̄is peto vt dignꝰ efficiar xx quo dicto ptꝫ ꝙ verā hūilitatē habuit quā ſi nō habuiſſet muſce adulatōis ip̄m corroſiſſēt Ideo gratꝰ fuit deo ⁊ multū dilectꝰ ꝓpter hāc ꝯumilitatē. qꝛ dicit. b. augꝰ. Nihil facit noſ ita gtos deo niſi ip̄a humilitaſ q̄ ad ſe traxit clemē iam dei. Ꝙ fuit dilectus deo ptꝫ Eccī. xlv. Di lectus deo ⁊ hoībus cuiꝰ mēoria in bn̄dictōe ē. Et ſua hūilitas ptꝫ in vbis p̄aſſumptis. In qͥ bus a duobꝰ laudat̉. Quantū ad pͥmū ab hūili tatis abūdātia ibi. Ego nouiſſimꝰ. Scd̓o a vir tutis vigilantia. ibi. vigilaui. De pͥmo eſt ſcien dū Arbor ẜm naturales dicta eſt eo ꝙ t̓re radi cibus ſolet firmit̓ adherere. vt dicit Iſi. li. xvj. t. y. Et illa arbor q̄ non eſt bn̄ radicata facile a vento ꝓſternit̉. Sed q̄ ꝓfunde radices terre in figit euelli nō poterit. Moral̓r hō ẜm Ariſto. d̓r arbor eu̓ſa hn̄s radices ſurſum ⁊ ramos dē orſum. Hic ſi nō vult deijci a vento ſuꝑbie ncc̄e eſt vt vald̓ ꝓfunde radicatꝰ ſit in hūilitate Iō Sen̄. ad Lucillū in epl̓a dicit Ad yma atqꝫ hu militatē redige te mi Lucille. ex qͥbus cade̓ nō poſſis. In hūili etem̄ via nullus accidit caſus aut ruina. Et ſic̄ arbor q̄ nō eſt radicibꝰ ꝓfūda ta raro cernit̉ nimiū eleuata. ſic nullus poterit ad altitudinē celi aſcende̓ niſi ſit bn̄ radicatus ī hūilitate. Iō dicit Bern̄. in li. de gr̄a hūilitatꝭ. Per hūilitatē aſcende̓ oportet ad ſublimitatē. qꝛ hec eſt via ⁊ nō alia. p̄ter ip̄am qͥ aliter vadit cadit potiꝰ qͣꝫ aſcēdit. Qd̓ ꝓbat̉ de heremita qͦ dam q̄ pollebat ml̓tis ꝟtutibꝰ ⁊ tādē elatꝰ cōfi dens de ſe. cepit ſibi totū qd̓ fecerat deputare. qd̓ vidēs inimicꝰ diabolꝰ acceſſit in ſpecte pul chre ml̓ieris aberrātis di. qꝛ nox me infelicē et feſſam dep̄hendit in heremo. iube me h̓ ī angl̓o eſſe ne comedar a beſtijs. ad hͦ ꝯſenſum dedit il le. ⁊ cām erroris inqͥrit. illa aūt blandimēta fin xit ⁊ ſuauitatis ẜmone animū inclinat. vt inter hec ꝟba riſus ⁊ iocus miſcerent̉. deinde manū ad mentū poſtea ad caput ⁊ collū appoīt. ⁊ cō tinuo libidīs fluctibus cepit eſtuare. ⁊ irruit in eiꝰ amplexus. Illa aūt vlulatū dire vocꝭ emit tens int̓ eius manꝰ velut vmbra biſparuit. cuꝫ fetore ⁊ irriſiōe ip̄m deſerēs. Tūc ml̓titudo de monū in aere ad hͦ ſpectaculū ꝯgregata dixit. O infelix qͥ te vſqꝫ ad celum extollebas quō di merſus es vſqꝫ in infernū. Diſce miſer qͥ ſe ex altat humiliabit̉. Ille aūt velut amēs effectus deceptōnis ſue pudorē nō ferens deſperās tra didit ſe immūdicie ⁊ iniqͥtati. ⁊ fugit cōſpectuꝫ ſctōꝝ hoīm ne poſſit de p̄cipitio reuocari. Id circo btīſſimꝰ Gre. valde ꝓfunde fixit radicem hūilitatis. Cuius hūilitas ptꝫ in vita ⁊ doctrīa In vita cū dicit. Ego nouiſſimꝰ. In doctrīa qͣ ſi qͥ colligit racemos poſt vin. In vita hūit hūi litatem. Prīo in ꝟbo qꝛ ſe ẜuum ẜuorū nomīa uit. ſequēs apl̓m qͥ dicit. ij. Coꝝ. iiij. Non enim noſmetip̄os p̄dicamꝰ.ſ. laudādo. ſed ih̓m xp̄m dn̄m. Nos aūt ẜuos vr̄os ꝑ ih̓m. Iō. b. Gre. patriarche alexādrino eulogio qͥ eū in epl̓a pa pam generalē nomīauerat ſic ſcripſit. In prefa tōne inqͥt epl̓e quam ad me direxiſtis ſuꝑbe ap pellatōis ꝟbū vniu̓ſalē papā me dicētes ſcribe̓ curaſtis. qd̓ peto vr̄a dulciſſima ſctītas nō faci at vltra. qꝛ vob̓ ſubtrahit̉ qd̓ alteri pluſqͣꝫ ratō exigat p̄betur. Ego em̄ ꝟbis ꝓſperari nō q̄ro. ſed moribꝰ. nec honorē eſſe reputo in qͦ fr̄es ho norem ſuū perdere cogͦſco. Idē eulogius pa triarcha ſcripſit ſibi in lr̄is ſuis hoc ꝟbum ſic̄ iuſſiſtis. Cui reſcripſit. Ur̄a mihi caritas loqͥ tur dicens ſic̄ iuſſiſtis. qd̓ vbū iuſſionis peto a meo auditu remoueri. qꝛ ſcio qͥ ſum ⁊ qͥ eſtis. B C I Sermo loco enim mihi fratres eſtis. moribus patres. Nolebat etiā ꝙ matrone ſe ancillas ſuas dice rent. Iō cuida mulieri nomīe ruſticana ſcripſit dicēs. Unū in tuis epl̓is egre ſuſcepi. qd̓ qꝛ ſel̓ dici pot̓at ſepius dicebat̉ ancilla vr̄a. Ego em̄ qͥ ꝑ ep̄atus onera oīm ẜuus factꝰ ſum. qͣ ratōe te mihi ancillā dicis cuius an̄ ep̄atū ſuſceptū ꝓpͥus fui. ⁊ iō rogo ꝑ oīpotentē deū ne ad me hͦ ꝟbum in tuis epiſtol̓ aliqn̄ inueniā. Scd̓o eiꝰ humilitas apparuit in aīmo. qꝛ ſe peccatorē re putabat ſequēs apl̓m qͥ ait. j. ad Timo.j. Xp̄s ih̓s venit in hunc md̓m peccatores ſaluos face̓ quoꝝ pͥmus ego ſum. Iō in epl̓a ad Martinū imꝑatorē ſic ſcribit. Quia pctōr ſum credo om nipotentē deū magis placari qͣꝫtū me ẜuienteꝫ affligitis. Ita nos eius exēplo reputemꝰ pctō res. qꝛ piaꝝ mentiū eſt ibi culpā timere vbi cul pa nō eſt. vt ait Gre. Et dicemꝰ cū filio ꝓdigo. Lu. xv. O pat̓ peccaui in celū ⁊ corā te. Et idē dicemus cū publicano. Deꝰ ꝓpitius eſto mihi peccatori. vt cū ip̄o iuſtificati de tēplo deſcēda mus. Lu. xviij. Tertio hūilitas apparuit in ſi gno. qꝛ legit̉ in libro qͥ de greco in latinū ē trāſ latus. Quidā ſanctꝰ pat̓ noīe Ioh̓es abbas cū romā ad viſitandū limina ſanctorū apl̓orū ve niſſet. ⁊ beatū Gre. papā ꝑ mediū ciuitatis ire vidit. voluit ei occurrere. ⁊ vt decebat reueren tiam exhibe̓. Uidens aūt btūs Gre. ꝙ ſe in ter ram voluit ꝓijcere feſtinauit. Et pͥmo corā ip̄o ſe in terrā ꝓſtrauit. nec ſurgere voluit quouſqꝫ pͥmo abbas ſurgeret. Quia legerat illud ſapiē tis. Rectorē te poſuerūt noli extolli. eſto in ill̓ quaſi vnꝰ ex ip̄is. curā illorū habe. Eccī. xxxij. Quarto apparuit eiꝰ hūilitas in eius doctrīa. qꝛ libros ſuos in qͥbus habet̉ clariſſima doctri nā dū adhuc viueret ob nimiā hūilitatē publi cari noluit. ⁊ in aliorū comꝑatōe ſuos nihil va lere eſtimabat. Iō p̄fecto Innocentio affrice qͥ rogauit ip̄m ꝓ expoſitiōe beati Iob ſic ſcripſit Ꝙ expoſitōnem ſancti Iob vob̓ tranſmitti pe tiſtis. veſtro ſtudio cōgaudemꝰ. Sed ſi delicio ſo cupitis pabulo ſaginari. beati Auguſtini cō patriote vr̄i opuſcula legite. ⁊ ad cōꝑatōꝫ illiꝰ ſil̓aginis. nr̄m furfurē nō q̄ratis. neqꝫ em̄ volo qͣꝫdiu in hac carne ſum. ſi qͣ me ꝯtingat dixiſſe. ea facere homībꝰ innoteſci. Sed iam illa hūili tas rara heu eſt in p̄latis. nam ip̄i in ꝟbis pom poſis ſe extollūt arrogant̓. Recte em̄ ſicut fec̄ adonias qͥ dixit. ego regͣbo poſt mortē Dauid vt ptꝫ. iij. Re. j. Nec tn̄ regnauit qꝛ a Salomo ne occiſus fuit. iij. Regū. ij. Ita etiam legit̉. ij. Mach̓. xv. de Nichanore. ad queꝫ dixerūt iu dei. Deus potēs in celo eſt qͥ iuſſit ſeptimū diē celebrare. Ille rn̄dit ſuꝑbe. ⁊ ego potēs ſum in terra qͥ iubeo ſumi arma. Sꝫ poſt fuit cū exerci tu infelix interfectꝰ. Alij etiā ſunt qͥ eſtimant ſe nō peccaſſe dicētes illud Iob. xvij. Nō peccaui cū tn̄ ſine peccato nullus viuit necifās vnlꝰ diei. vt ait Amb̓. in. li. j. officiorū. Iō cū phari. ſeo qͥ ſe iuſtificauit Lu. xviij. dicunt nō ſum ſic̄ ceteri hoīm. ⁊ ſic manēt in peccatis. Alij auteꝫ ſunt qͥ nūqͣꝫ in ſignis oſtendūt hūilitatē. ſtāt ei in eccleſijs ſicut fuſtes erecti. nec genuflecterēt cum nomē ieſu noīare audiūt. Et tn̄ p̄cipit̉ dei munita. eccl̓. lib̓. vj. c. decet domū dei ſanctitu do ꝑ Grego. ꝙ ih̓s xp̄s dū in miſſa nomīat̉ de bent oēs hoīes genuflectere p̄cipue tamē cord̓ qd̓ debent capitis hūili inclinatiōe teſtari. et h̓ quo ad pͥmū. Quantū ad ſecūdū eſt notanduꝫ ẜm Iſi. li. xij. Canis eſt aīal ml̓tū vigil. qꝛ cum mag diligentia gregē cuſtodit dn̄i ſui circūiēs domum ⁊ expellēs lupos ⁊ alia aīalia que non ſunt domī. Eſt etiā canis vt dicit Pli. in ſpec̄. na. li. xiij. c. xlij. aīal vigens memoria. qꝛ itinera qͣꝫuis lōga ad memoriā reducit. ⁊ amiſſis dn̄is ad ip̄oꝝ domicilia ſolus ꝑ lōga terrarū ſpatia redire ꝯſueuit. Idem refert ꝙ eſt aīal valde fi dele domīo ſuo. Sicut ꝓbat de cane titici ſabi ni qͥ dn̄m ſuum nec in carcere nec in morte reli qͥt. ſed meſtus nō edes ⁊ vlulās cū mortuo mā ſit. Cui cū qͥdam cibū ad os ꝓieciſſet. ad os de functi cibū tulit. ⁊ cadauer in tiberī ꝓiectuꝫ vt corpus ſuſtentaret ſaliēs in fluuiū inundauit. Sic more illius aīmalis. b. Gre. fuit valde vigi lans. Iō Gregorius in nr̄a lingua vigilans ſo nat. qꝛ vigilauit ſibi deo ⁊ gregi. Sibi ꝑ mūdi cie ꝯẜuationem. ita vt dicere poſſet cum Iob. xxxiij. Mūdus ſum ego ⁊ abſqꝫ delicto imma culatus. ⁊ iniqͥtas nō eſt in me. Deo vigilauit ꝑ internā ꝯtēplatōꝫ. iō cū electus eſſet in papā ⁊ nō poſſet inſiſtere ꝯtemplatōni ſic̄ pͥus. ml̓tū hͦ deplanxit vt ſcribit in ꝓlogo ſuꝑ dial̓. dicēs Ex occaſione cure paſtoral̓ animus meꝰ ſecula rium hoīm negocia patit̉ Et poſt tam pulchrā qͥetis ſue ſpeciē terreni actus puluere fedatur. Perpēdo itaqꝫ qd̓ tollero. ꝑpendo quod ami ſi. dūqꝫ intueor id qd̓ ꝑdidi. fit hoc gͣuiuſ quod porto. Ecce em̄ nūc magni maris fluctibꝰ quati or atqꝫ innaui mētis tempeſtatis valide ꝓcell̓ illidor. ⁊ cum pͥoris vite recolo qͣſi poſt tergum ductꝭ ocul̓ viſo litore ſuſpiro. Tertio gregi ſue vigilauit ꝑ aſſiduā p̄dicatōꝫ. Ita vt dicere poſ ſit cum psͣ. lxviij. Laboraui clamās rauce facte ſunt fauces mee.ſ. p̄dicando. Similat̉ igit̉ bea tus Gregꝰ. vigili gruū. De quo refert Ari. li. viij. animaliū. Qui diligēti cuſtodia vigilat ſu per gregem dormientē. Stat em̄ ſuꝑ vno pede directe. ⁊ aliū eleuat in altū in quo tenꝫ lapide vt ſi ex caſu ip̄m dormire ꝯtingeret ꝑ caſum la pidis ſe iterato excitaret. Et ſi aliqͥd aduerſum audierit incipit clamare vt alij grues excitent. ⁊ a ꝑicul̓ cōẜuent̉. Sic. b. Gre. diligenti cuſto dia ſuꝑ gregē dn̄icū vigilauit. vt dicere poſſūt cū pͣsͣ. cj. Uigilaui ⁊ factꝰ ſum. ſi. p. ſo. in fecio. D XLIII ⁊p̄e em̄ ſtetit ſuꝑ vno pede tm̄ quem tenuit in terra qn̄ cura paſtorali eccl̓e ſancte ꝓuidebat. aliū aūt ſurſum leuauit cū gl̓am mūdi nō cura nit. Nullā em̄ affectōeꝫ habuit ad laudē huma nam. Sicut patet in epl̓a ad anaſtaſiū patriar cham antiocenū qui eū in ſuis epiſtol̓ laudauit vocans eū os domī ⁊ lucernā mūdi. Cui reſcri hens ait. Ꝙ me os domī. ꝙ lucernam dicitiſ. ꝙ loquēdo ml̓tis ꝓdeſſe ml̓tiſqꝫ poſſe lucere ꝑhi hetis. exiſtimationē meā mihi fateor in dubita tionē maximā ꝑduxiſtis. Cōſidero nanqꝫ qͥ ſuꝫ ⁊ nihil in me ex hmōi bono ſigͦ dep̄hēdo. Con ſidero ⁊ qͥ eſtis ⁊ vos mentiri poſſe ne arbitror Cum gͦ credere volo quod dicitis cōtradic̄ mi hi infirmitas mea. cū diſputare volo qd̓ in lau demea dicit̉ cōtradicit mihi ſanctitas veſtra. Sed queſo vir ſancte nobis aliquid de hoc cer tamine nr̄o cōueniat. vt ſi nō qd̓ dicitis ita eſt. ſit ita qꝛ dicitꝭ. Hec ille. Ip̄e etiā p̄monuit gre tem ſuū clamādo ſicut ꝑ ſe teſtat̉ in omel̓. de. x vginibus dicens. Sepe vos fratres chariſſimi aminoneo praua oꝑa fugere. mūdi huius īqui namēta deuitare. Sed hac lectōe cōpellor dice vt ea que agitis cum magna cautela teneatꝭ ⁊cͣ Sed quare ſic gregē ſuū fidelit̓ ammonuit Cer te ideo. qꝛ nouit ſcriptū Ezech̓. iij. ⁊. xxxiij. Fi lij homīs ſpeculatorē dedi te domui iſrl̓. et au diens de ore meo annunciab̓ eis. Qd̓ exponēs llud Gregꝰ. ait. Quē dn̄s ad p̄dicandū mittit ſpeculatorē eſſe denūciat. Cui em̄ cura aliēa cō nittit̉ ſpeculator vocat̉. et in mōtis altitudine ſedebit atqꝫ vocabuluꝫ nomīs ex ꝟtute trahit actōnis. Ip̄e qͥdem. b. Gregꝰ. fuit prudēs et fi delis dn̄o ſuo ih̓u xp̄o. qͥ conſtituit eū ſuū vica rium. vt de ip̄o exponi poſſit illud Mat. xxiiij Fidelis ẜuus ⁊ prudēs queꝫ cōſtituit dn̄s ſuꝑ familiā ſuā vt det illis cibum in tꝑe. Ideo ho die ſecutꝰ eſt dn̄m in gaudiuꝫ eternū. ẜm illud Mat. xxiiij. Euge.i. gaude ẜue bōe ⁊ fidel̓ ⁊cͣ ipra ml̓ta te cōſtituā intra in gaudiū dn̄i tui. Sed ꝓchdolor moderni p̄lati non ſic vigilant ſuꝑ gregē. ſed dormiūt ⁊ ceci ſunt nec pctā po ulorū corrigunt. Iō p̄dixit de ip̄is Eſa. lvij. Speculatores eius ceci oēs neſcierūt ⁊ vniu̓ſi canes muti nō valētes latrare. Nō ſunt etiaꝫ fi deles dn̄o ſuo. Eſa. j. Prīcipes tui infideles ſo cij furū ⁊ oēs diligunt munera. Iō cū vigilanti brego. ⁊ fideli in gaudiū celi nō intrabūt Sed verius cum cecis ductoribus in foueam eterne damnatōnis cadunt. Sermo ſecundus de ſancto Gregorio. Daſi lunaplena in diebus ſuis lucet. ⁊ quaſi ſol reful eſis ſic ille refulſit in templo dei. Ita ſcribitur Ecci. l. Scd̓m Ptolomeū in almageſto lib̓. iij. br. Stella vna ⁊ eadē exn̄s in varias apparitō nes tranſmutat̉. qꝛ mane eſt alba. in ſero eſt ru bea. ⁊ hͦ ꝓbat in luna q̄ albet in tꝑe matutino ⁊ rubet in noctis initio. Cuiꝰ rō eſt. qꝛ frigus cau ſat albedinē. in mane aūt ꝓpter diuturnā abſen tiām ſol̓ terra vehemētiꝰ infrigidat̉. ideo tunc albeſcit ip̄a luna. Sꝫ in ſero tota regio mūdi ꝑ diſcurſuꝫ ſol̓ eſt vehemēt̓ inflāmata ⁊ incenſa. Sꝫ qꝛ calor cauſat rubedinē. iō luna ſero rube ſcere eſtimat̉. Spūal̓r ꝑ ſtellā. b. Gre. h̓ intelli tur ad pn̄s. qꝛ dicit plato in phedrone. Stella noctē illumīat lume diei adunat. frigꝰ qͣꝫ mūda ne regionis temꝑat. Sic. b. Gre. noctē ignoran tie ⁊ pctī illuſtrauit. qꝛ tenebras vitiorū abſtu lit: iō cōꝑat̉ ſtelle q̄ eſt in nebula. ẜm illud Eccī l. Quaſi ſtella matutina in medio nebule. id eſt prauitatis. qꝛ oēs hereticos ſua doctrīa aurea ⁊ lucida cōfutauit. Ip̄e etiā adiuuit faml̓os d̓i de qͥbus dicit dn̄s Mat. v. Vos eſtis lux md̓i qꝛ ꝓprijs ſtipendijs eos aluit ſeu nutriuit. Ita vt de ip̄o exponi poteſt illud psͣ. xxxij. Eruit a morte aīas eorū alens eos in fame. Hec lucidiſ ſima ſtella. b. Gre. albus fuit in mane iuuētutꝭ ex puritate caſtitatis. qd̓ tn̄ in alijs adoleſcenti bus heu valde raro inuenit̉. Quia d̓r in. c. oīs. xij. q. j. Oīs etas ab adoleſcētia ſua ꝓna eſt ad malum. ⁊ hr̄ original̓r Gen̄. viij. Iō d̓r de ipſo Tob̓. iij. Mūdā ẜuaui aīam mea ab oī ꝯcupi ſcentia. In ſero aūt ſenectutis fuit rubeꝰ ex ru bore charitatis. qꝛ plenus charitate ad dn̄ꝫ mi gͣuit. iō cōꝑat̉ lune ⁊ ſoli in ꝟbis p̄miſſis. In qͥ bus a duobꝰ cōmendat̉. Prīo a ſtatu p̄latōis. ibi. qͣſi luna plena. Scd̓o a ſtatu ꝑfectōis. ibi. qͣ ſi ſol refulgēs. De p̄mo eſt ſciendū ẜm nat̉ ales Luna hꝫ ꝓpͥetates certas ꝓpt̓ qͣs. b. Gre. do ctor h̓ lune cōꝑat̉. Prīo qꝛ eſt infimꝰ planetaꝝ Diſtinguit em̄ ptolomeꝰ in li. de iudicijs aſtro rum ſic planetas. ꝙ ſuꝑior eſt ſaturnꝰ. ſecūdus iupiter. ⁊ hͦ iō. qꝛ ſaturnꝰ eſt maliuolus frigidꝰ ⁊ ſiccus. merito īmediate ſeqͥt̉ Iupit̓ qͥ eſt beni uolus calidus ⁊ hūidus. vt ſua bōitate malici am caliditate frigiditatē ⁊ humiditate ſiccitatē tꝑet ſaturni. Tertiꝰ planeta eſt mars calidus ⁊ ſiccus. Quartꝰ ⁊ medius ē ſol. Quītꝰ eſt venꝰ. Sextꝰ mercuriꝰ. Sed vltimꝰ eſt luna qͣſi humi limꝰ planetarū. Et hͦ hr̄ in ꝟſu. Poſt ſim ſum ſeqͥt̉. vltīo luna ſubeſt. Spūal̓r ſic̄ luna int̓ oēs planetas eſt vltīa. ita. be. Gre. int̓ qͣtuor docto res Amb̓. Augꝭ. ⁊ Hiero. fuit nouiſſimus. Sic̄ teſtat̉ Ecci. xxxiij. Ego nouiſſimꝰ vigilaui. ⁊ qͣ ſi qͥ col. ra. poſt vindemia. in bn̄dictiōe dei ipſe ſparaui. ⁊ qͣſi qͥ vindemiat repleui torcular Ip ſe em̄ nō ſolū fuit vltimꝰ in etate. verū etiā in ꝓ funda hūilitate. qd̓ ptꝫ qn̄ electꝰ fuit ꝯcorditer ab oī ppl̓o in papā. qͣſi verꝰ humil̓ fugit ⁊ ſe ab ſcōdit ne ad tātā dignitatē aſſumeret̉. ſꝫ abſcō di nō potuit. Ip̄e em̄ fuit illa gl̓oſa ciuitas ī qͣ ſpūſſanctꝰ ſedule hītabat. de qͣ dic̄ psͣ. lxxj .vj. I 2 C B A I Sermo Gl̓oſa dicta ſunt de te ciuitas dei. ⁊ iam erat po ſita ſuꝑ mōtē excelſum papal̓ dignitatꝭ. id̓o oc cultari nō potuit ẜm illd̓ Mat. v. Non pōt ab ſcōdi ciuitas ſuꝑ mōtē poſita. Iō. b. Gre. fuit lucerna lucidiſſima. Recte em̄ ſicut ī lucerna ē oleū ⁊ lichnus. ſic in. b. Gre. fuit oleū hͦ eſt gr̄a ſpūſſancti ⁊ lichnus ſctē oꝑatōnis. Et ſicut lu cerna ardet ⁊ lucet. ita ip̄e ardebat igne charita tis. ⁊ lucebat doctrina ⁊ exemplo ꝟitatis. ita vt de ip̄o dicat̉ illud Ioh̓. v. Ille erat lucerna ar dens ⁊ lucēs. Hāc igit̉ ſpledidiſſimā lucernam accendit gr̄a ſpūſſancti. iō nō potuit abſcondi. ẜm illud Lu. xj. Nēo lucernā accēdit ⁊ ī abſcō dito ponit. ſꝫ ſupra cādelabrū vt qͥ ingrediunt̉ lumē videāt Apoc̄. j. Ioh̓es vidit ſeptē cādela bra aurea. de qͥbꝰ dixit āgelꝰ. Cādelabra ſeptē ſunt ſeptē eccl̓e. Suꝑ vnū cādelabrū poſitꝰ eſt ſanctꝰ Gre. tāqͣꝫ lucerna lumīoſa. lꝫ ip̄o inuito. qꝛ hͦ ſepiꝰ deplāxit ſic̄ ip̄e ſcribit in epl̓a ad pa triciū dicēs. Dū ꝯtēplatōis alta deſcribitꝭ. rui ne mee mihi gemitū renouatꝭ. qꝛ agnoui qͥd in tus ꝑdidi. dū foris ad culmē regimīs īmeritus aſcēdi Tāto aūt merore ꝑcuſſuꝫ me cognoſcite vt vix loqͥ poſſum. In alia aūt epl̓a ſic ſcribit. Ꝙ me ad epatus ordinē cogͦſcitꝭ ꝑueniſſe. ſi me diligitis plāgite. qd̓ ⁊ ego inceſſant̓ defleo. atꝫ vt deū ꝓ me exoretis rogo. Quare aūt. b. Gre. tam inuitꝰ ad altitudinē aſcendit. pn̄t ratōes da ri naturales. Refert Alexan. ſuꝑ. iij. methe. Ꝙ alte nubes validius ſꝑ igne fulmīs inflāmant̉. Alia cā. qꝛ alte nubes vehemēt̓ ſunt frigide. et ſic ſunt intus magis flāmee. Cū em̄ frigus ītra nubes calorē reꝑcutiat accidit vt ip̄am nubem vehemētiꝰ validiuſqꝫ accēdat. ſic̄ dic̄ Auerro is cōmentator A ſimili alti hoīes in gͣdu mūda ni culmis atqꝫ dignitatis cū peccāt eſtuabūt va lidius igne eterni ſupplicij ⁊ dolorꝭ. ẜm illd̓ ſa pientꝭ Sap̄. vj. Potētes potent̓ tormēta patiē tur. Cui cōſonat. b. amb̓. in hexa. Timēdū nā qꝫ eſt ne forte oīs qͥ in mūdo altus ſteterit. igne gehēne eternal̓r eſtuabit. Et hͦ cōſiderās vald̓ inuitus ad culmē tante dignitatis aſcēdit Idē legit̉ de qͦdā viro ſancto qͥ dictꝰ eſt armenius ī vitaſpatrū li. j. qͥ fuit magne abſtinētie ⁊ caſti tatis intm̄ vt cū mēbra eius ad libidinē incita rent̉ ferrū ignitū apponēs carnis dolorē ⁊ deſi deriū cōpeſcebat. Et cū in qͣdā ciuitate ep̄s de functꝰ eſſet. ſuggeſſerūt qͥdā archiep̄o Alexan drie ꝙ eū in ep̄m ordīaret. Erat aūt ꝑitꝰ in ſcīa ſcipturarū ⁊ ẜmonū eloquētia. ad qͦs archiep̄s ait. Adducite eū vt ordinet̉. ꝑrexerunt illi feſti nātes cū ml̓titudine vt faciliꝰ abſtraheret̉. Cū aūt vidiſſet ſe p̄uētū. dep̄cat̉ ⁊ cū ſacramēto af firmauit nō ſuſtine̓ ordinē ep̄atꝰ nec de heremo egreſſurū. Ill̓ aūt nō credētibꝰ ſꝫ aſtātibꝰ coraꝫ oī ppl̓o forpicē accepit ⁊ aurē ſuā radicitus ab ſcidit dicēs. Nūc certe ſcitote ꝙ impoſſibl̓e eſt me ſieri ep̄m. qꝛ lex hͦ ꝓhibet. qd̓ illi vidētesra ceſſerūt ⁊ archiep̄o dixerūt. qͥ ait. Iſtalex apr iudeos ẜuabat̉. Si aūt eū etiā qͥ naſuꝫ abſci hꝫ adduxeritꝭ ornatū tn̄ moribꝰ vt dignꝰ ſit ſa cerdotio. ip̄m ordīabo abeūtes illi iterū euꝫ ro gabāt. ip̄e aūt mirabat̉ dicēs. Si me cogeritis etiā linguā ꝓpt̓ quā moleſti eſtis mihi abſcidā tūc vidētes ꝙ nihil ꝓficerēt receſſerūt Secun do lūa recipit lumē ſuū a ſole. Iō dic̄ Ari. in li. elemē. Luna ſꝑ īmediate illumīat̉ a ſole. ⁊ lum̄ receptū reflectit in t̓rā. Sic. b. Gre. Lumē ſue doctrine recepit a ſpūſctō qͥ eſt verꝰ ſol illumi nās oēm hoīem veniētē in hūc mūdū. Iohā. j. Nam ſuus diaconꝰ Petrꝰ vidit ml̓totiēs ſpūꝫ ſanctū in ſpecie colūbe ſuꝑ eū reſidere. Iō legi tur ꝙ pꝰ mortē eiꝰ qͥdā inuidi ceperūt detrahē btō Gre. aſſerētes ꝙ totū theſaurū eccl̓e tanqͣꝫ ꝓdigus ꝯſumpſiſſet. iō ad huiꝰ vindictā ad co burēdos libros ſuos ceterorū aīos inclinauer̄t At illi cū iam qͦſdam cōbuſſiſſent ⁊ ceteros cō burere vellēt. Dixit petrꝰ ad eiꝰ hͦ delēdā mēo riam nihil valē̓. īmo inane eſſe ſacrilegiuꝫ tanti pr̄is tot ⁊ tales libros exurere. ſuꝑ cuiuſ caput ip̄e ſpūmſanctū in ſimilitudine colūbe frequen tiſſime cōſpexiſſet. Et cū hͦ tacto ſacroſctō euan gelio ꝯfirmaret. et ſanctitati Gregorij teſtimo niū ꝑhiberet. a dolore mortꝭ exͣneus ſpūm īter ꝟba vere ꝯfeſſionis efflauit. qꝛ ſpū ꝓhetico hͦ accepit a ſancto Gre. qn̄ hͦ de viſiōe ſpūſſancti reuelaret. ip̄e de hͦ mūdo migͣret. qd̓ ⁊ factū eſt Ex qͦ ptꝫ ꝙ ſicut luna recipit lumen a ſole. ita ⁊ ip̄e doctrinarū claritatē a ſpūſcto. Et ſicut lūa receptū lumen nō apd̓ ſe retinet. ſꝫ alijs ſtell̓ im partit̉ ⁊ noctis tenebras illuſtrat. ſic. b. Gre. lu men doctrine ſue a ſpūſancto receptū alijs p̄di catoribꝰ largiſſime impartitꝰ eſt. Sciuit eī ſcri ptum Eccī. xlj. Sapīa abſcōdita ⁊ theſaurꝰ in uiſus q̄ vtilitas in vtriſqꝫ. q. di. nulla. Et tene bras ignorātie a peccatoribꝰ expulit ⁊ eos ꝟbo p̄dicatōis ꝯu̓tit. Iō dicit li. iij. dyal̓. Maiꝰ mi raculuꝫ eſt ꝟbo p̄dicatōis ⁊ ſolatio or̄onis pec catorem ꝯuertere. qͣꝫ carnē mortuā ſuſcitare. et declarat. In illo inqͥt ſuſcitat̉ caro iterū moritu ra. in illo ꝟo aīa eternal̓r victura. Tertio luna lumē ſuū oībus aīalibꝰ cōicat tam acutū qͣꝫ de bilem viſuꝫ habentibꝰ. qꝛ videmꝰ ꝙ noctua et bubo ⁊ nocticorax q̄ al̓s in die latēt nō potētes ferre ſol̓ clarit etē ꝓpter viſus debilitatē. in no cte luna ſplēdēte hincinde volāt ⁊ nutrimenta q̄rūt. Ita. b. Gre. oībus cōicauit ſcīe ſue lumen ita vt dice̓ pōt cū apl̓o. j. Coꝝ. ix. Oībꝰ omīa fa ctus ſum vt oēs facerē ſaluos. Ip̄e em̄ int̓ ſapi entes ſapiēs fuit. ẜm illd̓ Gen̄. xl. Līgua eꝰ int pͥncipes loq̄bat̉ ſapīam. Sꝫ in imꝑfectꝭ lac leui orꝭ doctrine ꝓpinauit. qꝛ tales nō pn̄t ꝓfice in claritate ꝓfundaꝝ ſcripturaꝝ. ⁊ hͦ qͦ ad pͥmum Quātū ad ſcd̓m cōmēdat̉. b. Gre. a ſtatu perfeA E ALIIIL ctōnis cū ſubdit̉. ⁊ qͣſi ſol reful. Ubi eſt ſciēdū. Gol ẜm naturales hꝫ ꝟtutē educe̓ ex t̓ra omīa terrenaſcētia. q̄ tn̄ ſole nō exiſtēte manent infra t̓rā. Iō dicit Ari. ij. de gene. Motus ſol̓ in ob liqͥ circulo eſt cā generatōis ⁊ corruptōis. quia ſole recedēte a nob̓ terrenaſcētia marceſcūt. ac cedēte ꝟo reuiuiſcūt. ⁊ de t̓ra ꝓdeūt. ⁊ hͦ eſt ve ruꝫ ſi pluuia ſolē adiuuerit. ⁊ terrā irrigauerit. runc em̄ omīa gͣmīa ⁊ herbe de t̓ra educūt̉. Ita h. Gre. qͥ h̓ ſoli cōꝑat̉ habuit ꝟtutē aīas de t̓ra p̄cibus ſuis educē. vt ptꝫ de aīa traiani īꝑatorꝭ quā etiā de inferioribꝰ ꝑtibꝰ terre eduxit ꝯcur rente pluuia lachrymarū. Sic̄ de hͦ dic̄ damaſ. De traiano oratōꝫ fundēs audiuit vocē diuini tus ſibi illatā. vocē tuā audiui ⁊ traiano veniā do. cuiꝰ rei teſtis oriēs ⁊ occidēs oīs. Sꝫ quid mouit. b. Gre. vt ꝓ hoīe gentili ⁊ dānato tā fer dide exorauit fundēs indeſinent̓ lachrymaruꝫ pluuias. Ad hͦ ſciendū ꝙ qͥdaꝫ filius trāiani qͣ dam vice ꝑ vrbē romanā nimis laſciue eqͥtādo filiū cuiuſdā vidue interemit. Cū aūt trāianus ad quoddā bellū feſtinaret. ⁊ vidua fiducia oc currit flebilit̓ dicēs. Obſecro vt ſanguineꝫ filij mei innocentꝭ digneris vīdicare. Cui īꝑator ſi ſanꝰ reu̓tar tibi vindicabo. ait vidua. Et qͥs mi hi hͦ fecerit ſi tu in p̄lio mortuꝰ fueris. ⁊ traian Ille qͥ pꝰ me īꝑabit. ad quē vidua. Et tibi qͥd ꝓ derit ſi alt̓ michi iuſticiā fecerit. Cui traianus. vtiqꝫ nihil. ⁊ vidua. Nōne tibi meliꝰ eſt vt iuſti ciam mihi facias ⁊ ꝓ hac mercedē capias qͣꝫ vt alij reẜues. Tūc īꝑator pietate motꝰ de eqͦ de ſcendit ⁊ ibidē innocētis ſanguinē vindicauit. Nā filiū ſuū qͥ hͦ fecerat vidue tradidit. ⁊ eā ma nifice dotauit. Sꝫ qꝛ dic̄ ſapiēs Prou̓.xj. Iu ſticia rectorū lib̓abit eos. Et ꝓuer. xv. Eleuat egentē iuſticia Idcirco dū qͣdā vice diu pꝰ mor tem traiani ꝑ forū Gre. trāſiret ⁊ iudicis huiꝰ māſuetudine ⁊ iuſticiā recordatꝰ fuiſſet. ad ſci Petri baſilicā ꝑueīt. ⁊ ibi ꝓ eiꝰ errore amariſſi me fleuit. Tūc ſibi diuītꝰ rn̄ſum eſt. Ecce peti tionē tuā cōpleui. ⁊ trāiano penā et̓nā peperci. decet̓o aūt diligentiſſime caueas. ne ꝓ damna to aliqͦ p̄ces fūdas. Et addidit āgelꝰ. Qꝛ ꝓ dā nato rogaſti duoꝝ dat̉ tibi optio. aut in purga torio duobꝰ diebꝰ cruciaberꝭ aut certe toto tꝑe vite tue īfirmitatibꝰ ⁊ doloribꝰ fatigaberꝭ Sꝫ po tiꝰ ip̄e toto tꝑe vite ſue doloribꝰ elegit ꝯcuti qͣꝫ duobꝰ diebꝰ in purgatorio cruciari. Iō ſꝑ deī ceps aut febribus laborauit aut podagre mole ſtia p̄ſſus fuit. aut validis doloribꝰ cōqͣſſatus aūt doloribꝰ ſtomachi miẜabl̓r cruciatꝰ. Et hͦ teſtatꝰ fuit in qͣdā epl̓a dicēs. Tantis podagre tatis moleſtiarū doloribꝰ p̄mor vt vitā mea mi hi guiſſima pēa ſit. qͦtidie em̄ in dolore deficio. ⁊ mortꝭ remediū expectādo ſuſpiro. Et dic̄ Io hanes diaconꝰ qͥ legendā ſcī Gre. cōpilauit. ꝙ b. Gre nō legit̉ ꝓ aīa traiani oraſſe. ſed fleuiſſe Et frequēt̉ deꝰ miẜicordit̓ ꝯcedit qd̓ hō qͣꝫuis deſiderās pete̓ nō p̄ſumit. ⁊ ꝙ aīa eiꝰ nō eſt ab inferno lib̓ata ⁊ in ꝑadiſo repoſita. ſꝫ ſimplicit̓ ab inferni cruciatibꝰ lib̓ata. Nec eſt cōtra illd̓ qd̓ canit cccl̓a. In inferno nulla eſt redemptio. Quia dicūt doctores ꝙ potentia dei ē duplex. Una abſoluta.i. libera. Alia ordīata. ⁊ ẜm pri mam lib̓atus eſt traianꝰ. Scd̓o ſol hꝫ ꝟtutē aī malia venenoſa repellēdi. Quia ẜm naturales veniēte ſole immūda aīmalia fugiūt. ⁊ ſuas ca uernas q̄rūt ſicut aranee ⁊ baſiliſcus. ⁊ draco. quorū venenū ꝯtrariat̉ caliditati ſol̓. Iō dixit psͣ. ciij. Ortus eſt ſol ⁊ ꝯgregata ſunt.ſ. talia aī malia venenoſa. ⁊ in cubilibꝰ ſuis collocabunt̉ Ita in ſimili. b. Gre. hꝫ ꝟtutē hereticos malos ⁊ immūdos expellēdi qͦs ſua ſalutifera doctrīa cōfutauit ⁊ fugauit. ⁊ pͥncipal̓r cū paneꝫ xp̄i in formā digiti cruentati cōmutauit. errorē mulie ris incredule ꝓpulſando. Refert btūs Ioh̓es dyaconꝰ ꝙ matrona q̄dā ſingul̓ diebꝰ domīcis btō Gre. panes offęrebat. Cui cū poſt miſſaruꝫ ſolēnia corpꝰ domī offerret ⁊ diceret. corpꝰ dn̄i nr̄i ieſu xp̄i cuſtodiat te in vitā eternaꝫ. laſciua ſubriſit. Ille aūt ꝯtinuo manū ab ore eiꝰ retra hens illa domīci corꝑis ꝑtē ſuꝑ altare depoſu it ⁊ coram ppl̓o matrona interrogauit. quā ob cām p̄ſumpſiſſet ride̓: ait illa. Quia pane illum quē ꝓprijs manibꝰ feci. tu corpꝰ dn̄i appellas. Tūc ꝓ incredulitate mulieris ſe in oratōeꝫ pro ſtrauit. ⁊ ſurgēs particulā illā panis ad inſtar digiti reperit. ⁊ ſic matronam ad fidem reduxit Itē orauit ⁊ carnem in panem conu̓ſam vidit. quē matrone tradidit. Et. b. Gre. non ſolū he reticos fugauit. ſed etiā demones qͦs de ſuiſ fa mul̓ repulit. ſicut idem Ioh̓es narrat ſibi conti giſſe. hic cū vitā btī Gregorij ſcriberet. ⁊ apud lucernā paululū dormitaret vt ſibi videbat̉ qͥ dam vir ſacerdotalit̓ inſignitꝰ ei aſtitit qͥ ꝓpiuſ accedens inflatꝭ buccis riſum ꝯtine non potuit Cūqꝫ Ioh̓es eū q̄reret. Cur vir gͣuioris officij ſic diſſolute rideret. ait. Quia tu ſcrib̓ de mor tuis quos viuētes nūqͣꝫ vidiſti. Cui ille. Et ſi il luꝫ nō nouerim facie. tn̄ de illo ſcribo que didi ci lectōne. Ait ille. Tu vt video ſic̄ voluiſti feci ſti. ⁊ ego q̄ facere potero non ceſſabo. Moxqꝫ illi lumē extinxit. ⁊ adeo ip̄m vehementer cla mās exterruit vt putaret ſe ab illo gladio iugu latū Moxqꝫ Gre. affuit comitāte ſecū dextror ſum. b. Nico. ſiniſtrorſuꝫ. b. Pe. dyacono eiqꝫ dixit. Modice fidei cur dubitaſti. Cūqꝫ pꝰ cor tinā lecti adu̓ſarius latitaret Gre. ex manu pe tri magnā facē arripiens. eiuſqꝫ flāmis os ⁊ fa ciem adu̓ſarij exurēs eū ad inſtar ethiopis de nigͣuit. q̄dā aūt ſcint illa paruiſſima cadēs ī eiꝰ veſtē candidā. ip̄o dicto citiꝰ cōflaguit. ⁊ ſic ni gerrimꝰ totꝰ apparuit. Dixitqꝫ Petrꝰ. b. Gre. ſatis denigͣuimꝰ illū. Cui Gre. Nos illum non I 3 Sermo I denigͣuimus ſꝫ nigrū fuiſſe demōſtrauimꝰ. Et ſic ibi ml̓to relcto lumīe abierūt. Iō dictū ē de eo. qͣſi ſol refulgens. ⁊ hͦ quantū ad ſecundum. ¶ Sermo pͥmus de annunciatōe dominica. Orate celi deſuꝑ ⁊ nubes pluāt iuſtū aꝑiat̉ terra ⁊ ger minet ſaluatorē. Eſa. xlv. Natural̓r videmus qn̄ veīt tꝑs veris qd̓ eſt leticie ⁊ amoris incita tiuum. triſticie ⁊ meroris repulſiuū. prata ger minare incipiūt ⁊ flores amenitatis in ſe conci piūt. qͥ hoīes letificāt recreāt mirabilit̓qꝫ dele ctāt. ita ꝙ oē tꝑs anni nō eſt tā delectabl̓e ſicut tꝑs veris. Idcirco ſūmoꝑe ab hoībꝰ deſidera tur. maxīe aūt ab infirmis. qꝛ eſt minꝰ mortifeꝝ aut infirmū. ſꝫ eſt ſuauiſſimū ⁊ in ſuis qͣlitatibꝰ ſūme tꝑatū. vt dic̄ Cōſtā. li. v. c. iij. Myſtice ꝑ tꝑs veris intelligit̉ tꝑs gͣtioſū in qͦ deꝰ pr̄ ſuuꝫ filiū mūdo reſerauit. ẜm illud apl̓i ad Gal̓. iiij. Ubi veīt plenitudo tꝑis miſit deꝰ fi.ſ. fa. ex m. ⁊cͣ. Et illud tꝑs fuit impulſiuū leticie. ẜm illd̓. Zach̓.ij. Letare filia ſyon qꝛ ecce venio ⁊ habi to in medio tui. Sꝫ ꝑ pratū iocūdiſſima virgo maria deſigͣt̉. qꝛ fuit ornata ml̓tiplicibꝰ floribꝰ ruta caſtitatis. roſa puritatis. yſopo hūilitatꝭ. Et dicit petrꝰ de cre. li. vij. c. j. Prata id̓o ſunt creata vt t̓ra q̄ pͥus erat nuda floribꝰ veſtiret̉ ⁊ ornaret̉ Et etiā ꝓpt̓ aīalia vt inde haberēt ſua alimēta. Ita hͦ floridū pratū maria decꝰ ꝟginū iō a deo creata eſt. vt hoīes terreni qͥ erāt nudi a ꝟtutibꝰ. ab ip̄a ornarentur. ⁊ peccatores ab eius gratia nutrirētur. quia ꝓpter illos creata eſt. Iō dic̄ Anẜ. in ẜmōe. x. Pro pctōribꝰ dul ciſſima ꝟgo mr̄ intercede̓ nūc nō ceſſas. qꝛ ſi n̄ eſſent. nūqꝫ eſſes. In iſto prato ameniſſimo ho die ortꝰ eſt xp̄s qͥ ẜm Bern̄. eſt flos electꝰ ex mi libus. Flos in quē deſiderāt angeli reſpice̓. floſ ad cuiꝰ odorē mortui reuiuiſcūt. Flos inqͣꝫ cā pi ⁊ liliū cōualliū. Can̄. ij. Et d̓r flos cāpi. qꝛ di cūt naturales ꝙ idē flos cāpi qn̄ naſcit̉ t̓ra non aꝑit̉ ſicut in ortu aliorū florū. ſꝫ māet īuiolabil̓ Ita in ſimili nato hodie xp̄o in vtero ꝟ̓ginali terra bn̄dicti eiꝰ corꝑis nō fuit aꝑta ſic̄ figura tum fuit Ezech̓. xliiij. In porta clauſa in quā ī greſſus ē dn̄s deus iſrl̓. ip̄a inuiolata ꝑmanēte Iō canit̉. Poſt partū ꝟgo inuiolata ꝑmāſiſti. Iſte igit̉ flos xp̄s. fideles cūctos recreauit ⁊ le tificauit. ẜm illd̓ psͣ. xlij. Introibo ad deū qͥ le. iu. meā. Idcirco dies ille hodiernꝰ in qͦ ortꝰ eſt xp̄s filius dei in prato ꝟginal̓ vteri decent̓ ex ornati. ab hoībꝰ antiqͥ teſtamēti eſt deſiderant̉ expectatꝰ ⁊ optatꝰ. vt in ſuis infirmitatibus re crearent̉. iō petierūt. Rorate ce. de. ⁊ nu. ⁊c̄. In qͥbus ꝟbis tria petūt ſancti pr̄es. Primuꝫ myſteriū dn̄ice incarnatōis. ibi. Rorate ce. de. Scd̓o mīſteriū angelice ſalutatōis. ibi. ⁊ nubeſ plu. iu. Tertio aſſenſuꝫ ꝟginee deuotōnis. ibi. aꝑiat̉ ter. ⁊ ger. Prīo eſt notandū ꝙ cōmentator Auerrois in li. de imp̄ſſionibꝰ aeris ſic ia Cū ros ceciderit de celo. p̄ſto ſerenitas erit. C. ratō eſt. qꝛ ꝑ deſcenſum roris regio aeris expur gat̉. qua purgata ſerenitas comitat̉. Spūal̓r ꝑ rore xp̄s filius dei ſubaudiat̉ ꝓpt̓ ml̓tas cās Prīo qꝛ dicit themiſtiꝰ ī ſūma naturaliū enti Propriū eſt rori ⁊ pruine nō in die deſcendere ſed in nocte. aut tꝑe matutino ẜm Hugo. in di daſ. xliiij. ⁊ ratōꝫ aſſignat dicēs. Ꝙ diurnus ca lor aūt ſiccitas extenuat ip̄m rorē. etiam vapor aeris de quo ros generatur in die ꝟtute ſol̓ au ginentat̉ ⁊ deorſuꝫ deſtinat̉. Ita xp̄s filius dei qͥ eſt ros refrigerās aridas mētes. noluit deſcē dere ad incarnandū in die eſtus pctōꝝ. in qͦ ho mīes erant mala ꝯcupīa inflāmati. ẜm illd̓ Ge neſis. vj. Oīs qͥppe caro corruꝑat viā ſuā. Sꝫ qͣre noluit deſcende̓ ſed ſuā incarnatōeꝫ. v. mi lia annorū. cc. minus vno ꝓtrahe̓. Certe id̓o qꝛ eſtus horū peccatorū ⁊ p̄cipue ꝯtra naturā. de ſcenſum huiꝰ ſalutiferi rorꝭ impediuit. Qd̓ te ſtat̉ augꝰ. dicēs. Uidens deꝰ vitiū ꝯtra naturā in hūana natura fieri. diſtulit incarnari. Sꝫ in ualeſcēte nocte tribulatōis deſcēdit humanatꝰ Ul̓ ad lr̄am xp̄s nō deſcēdit in die. ſꝫ in nocte. ẜm illud Sap. xviij. Cū qͥetum ſilentiū tenerēt omīa ⁊ nox in ſuo curſu mediū iter haberet om nipotēs ẜmo tuꝰ dn̄e a regalibus ſedibus veīt Quia dicūt doctores ꝙ angelꝰ gabtiel miſſus fuit a deo ad ꝟ̓ginem ſalutandā ſole occidente Et hͦ deſignās eccl̓a illo tꝑe campanā ter pulſa re cōſueuit. In ſignū ꝙ angelus tūc veīt ⁊ xp̄i incarnatōem v̓gini annūciauit. ⁊ ſalutatōeꝫ ꝑ miſit dicēs. Aue gr̄a plena dn̄s tecū. Iō nūc in bonā ꝯſuetudinē inoleuit. ꝙ qͥlibet xp̄ianꝰ au diens hūc pulſum genua flectit. ⁊ ſalutatōꝫ di angelicā. qꝛ ab antiquo hͦ tentū eſt. Refert̉ em̄ in li. triū regū. ꝙ helena deuota regina veniēs nazareth. pulcherrimā eccl̓am ibidē fabricauit In qͣ qͥdē a dextris ꝓpe chorū eſt camera in qͣ btā ꝟgo ſe incluſit. in qͣ angelus dn̄i conceptuꝫ ſaluatorꝭ nr̄i p̄dixit. In iſta camera fuit colūna lapidea circa quā angelꝰ ſtetit ⁊ ſuā imagīeꝫ ſic̄ cere eidem impreſſit. In qͣ etiam columna diei annunciatōis ſignū ꝑmanſit. qd̓ cū ſol an̄ occa ſum tāgeret tunc hora fuit qn̄ angelus dn̄i ma riam ſalutauit. ⁊ dn̄i ꝯceptū annūciauit. Et te poribus xp̄ianorū fuerūt certi mīſtri deputati in hac capella qͥ vidētes qn̄ ſol tāgeret hͦ ſignū in capella campanā trahebāt qd̓ audientes ho mīes deuote genuflectebant. ⁊ aue maria dice bāt. Et ꝑ hͦ denotātes ꝙ angelꝰ eo tꝑe veniens ad ꝟgine deuote ſibi genua flexit. Et tāqͣꝫ fute ⁊ el̓ecte imꝑatrici celorū honorē debitum exhi buit dicēs. Aue maria gr̄a plena. Sꝫ cū ꝟgo q ſi verecūda ẜmonē audiſſet āgeli. Turbata e i ẜmōe eꝰ. āgelꝰ aūt ꝯſolabat̉ ip̄aꝫ di. Ne timeai maria. Dic̄ em̄ Petrꝰ rauen. ꝙ āgelꝰ veīt biā P ( D XIIIII diis in ſpecie. ſꝫ terribil̓ ī ẜmōe. Iō turbata fu it. Sciebat etiā(vt ait Bern̄. ſuꝑmiſſus ē) pru dens ꝟgo ꝙ ſepe angelꝰ ſathane trāſfigurat ſe ī angelū lucis. Iō cogitabat qͣl̓ eſſet iſta ſalutatō Tūc angelꝰ intuitꝰ ꝟginē ⁊ varias ſecū cogita tōes voluere. facilīe dep̄hendēs pauidā ꝯſola tur. ꝯfortat dubiā ac vocās ex noīe benig. ne ti meat. ꝑſuadet Ne timeas maria inueniſti gr̄aꝫ abd̓ dn̄m. q. d. ẜm Bern̄. vbi sͣ. O ſi ſcires qͣꝫ tum tua hūilitas placeret altiſſimo. qͣꝫtum tua abd̓ ip̄m ſublimitas valeat. angelico te īdignā nec alloqͥo iudicares nec obſeqͥo. Nā apd̓ deū inueniſti qd̓ nēo apud te inuenire poterit. Et hͦ ſit tibi ſignū. Ecce ꝯcipies ⁊ paries filiū ⁊ voca bis nomē eius ih̓m.i. ſaluatorē qͥ ſaluum faciet ppl̓m ſuū a pctīs eorū. Mat.j. Hic erit magn q. d. Hic eſt ille qͥ eſt magnꝰ deꝰ futurus eſt ma gnus hō. magnꝰ doctor ⁊ magnꝰ ꝓph̓a. ⁊ vere magnus. qꝛ filiꝰ altiſſimi merebit̉ vocari. Hec Bern̄. Tūc ait maria. Quō fiet iſtud qm̄ viruꝫ nō cogͦſco.i. me cogniturā nō ꝓpono. Qꝛ d̓r in cano. Sufficiat. ꝟ. Cū gͦ.xxvij. q. ij. Ꝙ Maria vouerat v̓ginē ſe ꝑmāſuram mēte ⁊ corꝑe. niſi deꝰ ſibi alit̓ ruelaret. Iō voluit ſcire modū con cipiēdi. an deberet ꝯciꝑe mō naturali aūt ſpūa li aut mirabili. Angelꝰ aūt moduꝫ expoſuit di. Spūſſanctꝰ ſuꝑueniet in te. ⁊ ſic ꝑ lōgū ꝓceſſū modū ꝯceptōis explanauit. Et eſt pie credēdū ydulcia colloqͥa diutiꝰ angelꝰ ſecum habuit. q̄ in euangeliſta ſcribe̓ p̄t̓ miſit. Iō dicit Simon de caſſia. O ſi qͥs tūc pias aures ad ꝯclaue ap plicaſſet qͣꝫ dulcia colloqͥa ab eiſdeꝫ audiuiſſet. qꝛ maria vere ꝟgo prudētiſſima ſciēs illd̓ Eccī .ix. Qui cito credit leuis eſt corde. Iō nō ſtatī onſenſuꝫ p̄buit. ne leuis cordis eſſe videret̉. ⁊ ſic tꝑs vſqꝫ fuit ꝓrogatū quouſqꝫ ꝟgo pleniſſi me inſtructa. animū inclinaret. Scd̓o ros ꝟnal̓ hꝫ ꝟtutē vt legit̉ in li. gēmaꝝ. oſtreā īpīguādi. ⁊ eſt piſcꝭ marinꝰ. qͥ tēꝑe vnali in nocte ꝯtra ro rem ſe aꝑit eūqꝫ haurit. qͥ hauſtꝰ reficit ip̄m et fecūdat ſil̓qꝫ impinguat. Et ſic in interioribꝰ pi ſtꝭ generat̉ cādida margarita. Myſtice ꝑ hāc oſtreā ītelligo v̓ginē mariā. Recte eī ſic̄ oſtrea duabꝰ teſtis tegit̉. ſic maria fuit duabꝰ ornata ꝟvtutibꝰ. Una fuit ꝟgītas. Alia hūilitas. Ex ꝟ ginitate deo placuit. Ex hūilitate ip̄m conciꝑe meruit. De his dicit Bern̄. ſuꝑmiſſus eſt. Eſt pulc ꝑmixtio ꝟgītatis ⁊ hūilitatis. nec medio crit̉ placet deo aīa illa in qͣ eſt hūilitas q̄ cōmen dat̉ ꝟginitatē. ⁊ ꝟginitas q̄ exornat humilitatē Et ſb̓dit. Si. b. ꝟ̓go maria ex ꝟginitate d̓o pla tuit. tn̄ ex hūilitate ip̄m ꝯcepit Iſtas igitur du as vtutes hodiebtiſſima ꝟgo maria apperuit ⁊ mediātibꝰ ill̓ gr̄aꝫ celeſtis rorꝭ de celo deſcen dentē in ſe recepit. Iō dic̄ Bern̄ ſuꝑmiſſus eſt Airgo regis ꝟtutū gēmis ornata. decore p̄ful gida. ſpecie ſua ⁊ pulchritudīe cognita in celeſtibꝰ celi oīm ī ſe ꝓuocauit aſpectꝰ. ita vt regis oīm in ſui ꝯcupīaꝫ aīm inclīaret. hec ille. Hec igit̉ gr̄a quā btā ꝟgo in ſe recepit nō fuit modi ca ſꝫ maxīa. ſic̄ dic̄ Origꝭ. ſuꝑ can̄. Aue inqͥt an gelus gr̄a plēa. Et bn̄ plēa. qꝛ ceterꝭ ſctīs ꝑ par tes p̄ſtat̉ gr̄a. Marie ꝟo ſe tota gr̄e īfudit ple nitudo. Et ſic hodie in ſe ꝯcepit xp̄m cādidiſſi mā margaritā. qꝛ dicit Pe. comeſ. in ſco. hiſto. Cū ꝟgo dedit aſſenſuꝫ ad nūciatōꝫ angeli dicēſ Ecce an. do. fi. mi. ẜm ꝟ. t. ſtatī ex caſtiſſimis et puriſſimis ſanguībus in ea cooꝑāte ſpūſancto ꝟbū caro factū eſt.i. xp̄s de ꝟgine ꝯceptus eſt hō plenus in aīa ⁊ corꝑe. Ita tn̄ ꝙ lineamenta mēbrorū humanis vſibus diſcerni nō poterāt quo facto angelus diſceſſit ab ea. Et hͦ ſigͣt ec cleſia qn̄ mane ꝓ pace pulſare ꝯſueuit vt audi entes hoīes cū genuflexionibꝰ gr̄as agāt deo qͥ ꝓ nob̓ dignatꝰ eſt hūilit̓ incarnari. Et ē notan dum ſi deꝰ dꝫ ꝯcipi ſpūal̓r in mētibus nr̄is. ne ceſſe eſt vt puritatē mētiū ⁊ p̄ẜtim humilitateꝫ habeāꝰ. qꝛ dic̄ Gre. Audeo dice̓ ꝙ maria neqͣ qͣꝫ deū cōcepiſſet. niſi infimā hūilitatē habuiſſꝫ Iō Bern̄. ſuꝑmiſſus eſt ꝓponit nob̓ ꝟginitatē marie ⁊ hūilitatē. ꝙ ſaltē in hūilitate ip̄am imi temur dicēs. Audis ꝟginē audis ⁊ hūilē. ſi nō potes ꝟginitatē imitari. humilitatē ꝟginis ſal tem ſeq̄re. Eſt laudabil̓ ꝟtus ꝟginitas. q. d. il la ſumme placꝫ deo. ſꝫ magis nccͣia hūilitas.ſ. q̄ in mente ꝯcipit deū. illa ꝯſulit̉. iſta p̄cipit̉. ad illā inuitaris. ad iſtaꝫ cogeris. De illa d̓r qͥ pōt caꝑe capiat. de iſta d̓r. niſi qͥs efficiat̉ qͣſi ꝑuulꝰ iſte nō intrabit in regnū celorū. Illa igit̉ remu nerat̉. iſta exigit̉ ſine qͣ nec deo marie ꝟginitas placuiſſet. Tertio ros generat̉ in media regiōe aeris. qꝛ dic̄ Alb̓. in. iiij. ſue ſūme. ꝙ tres ſūt re giones aeris. ſup̄ma. media. ⁊ īfima. ⁊ iō in in feriori ꝑte medie regionis ros generat̉. ⁊ hͦ hu more tꝑato calido ⁊ frigido ꝯgregato Sic my ſtice tres inueniunt̉ regiōes. regio celeſtis. de qͣ psͣ xxvj. Credo videre bo. do. in ter. viuētiuꝫ. Secūda eſt regio mūdi. Tertia eſt regio infer ni. In pͥma regiōe nō eſt facta roratio.i. incar natio. qꝛ xp̄s ꝓ angel̓ nō eſt hō natꝰ neqꝫ eoruꝫ naturā aſſumpſit. ẜm illd̓ apl̓i ad Heb̓. ij. Nuſ qͣꝫ angelos app̄hēdit. ſꝫ ſemē abrae. Neqꝫ etiaꝫ in infima regiōe facta eſt incarnatio. qꝛ demōeſ nō redemit neqꝫ ꝓ ill̓ incarnatꝰ eſt. Sic̄ qͥdā er rātes dixerūt aſſerētes ꝙ adhuc in aere ꝓ illis eſſet paſſurꝰ quē errorē aſcribūt origeni vt dic̄ Bartho. brix. in gloẜ. ſuꝑ cano. xxiiij. q. ij.§. ſi forte. in glo. ꝟ. Orige. Sed ille error eſt repro batꝰ ⁊ dānatꝰ. Iō dicēdū ē ꝙ hodierna īcarna tio ē facta ī media regiōe. hͦ eſt ī mūdo qͥ ē in me dio int̓ celū ⁊ infernū. qꝛ ꝓ hoīe ē incarnatus. ẜm qd̓ teſtat̉ ſimbolū niceni. In qͦ canit̉. Qui ꝓpter nos hoīes ⁊ ꝓpter noſtrā ſalutē deſcen dit de cel̓ ⁊ incarnatꝰ eſt de ſpūſancto. Et I 4 E q Sermo qd̓ canit eccl̓a. Hec eſt di. quā fe. d. Et illa īcar natio facta eſt ex calido charitatꝭ ⁊ frigido nr̄e miẜabilitatis q̄ mouerūt xp̄m vt hō fieret Pri mum igit̉ fuit abundātia charitatis. Ideo dic̄ apl̓s ad Ro. v. Cōmēdat dn̄s chari. ſuā ī nob̓. qꝛ cū adhuc peccatores eſſemꝰ ꝓ nob̓ mortuꝰ ē Ad idē eſt illud Ioh̓. iij. Sic deꝰ dilexit mūdū vt vnige. Suꝑ quo dicit. b. augꝰ. Si deus pec catores nō dilexiſſet ad eos liberādos nō deſcē diſſet. Scd̓m fuit nr̄a miſeria. Illud dic̄ psͣ. xj. Propt̓ miſeriā inopū ⁊ gemitū pauperū nunc exurgam. Quarto ros hꝫ fecūdare. ſic̄ probat mgr̄ li. xiij. ꝓpͥe. de mōte modico hermon q̄ ſitꝰ eſt circa iordanē ⁊ circa cacumē eiꝰ rore ꝑfundi tur copioſe. ⁊ iō ex rorꝭ influētia virore fecūda tur qͣ rōe fecūditatis ibi aīalia nutriebant̉ q̄ de bebat in tēplo īmolari. Sic xp̄s ꝑ ſuā incarna tionem veniēs in hūc md̓m corda hoīm q̄ pͥus erāt arida. ẜm illud psͣ. xxj. Aruit tāqͣꝫ teſta v tuſ mea. fec̄ in gr̄a germīare ſic̄ p̄dixit ꝑ ꝓph̓aꝫ Ozee. xiiij. Ero qͣſi ros ⁊ Iſrl̓ germīabit ſic̄ li. Et iſtū rorē deſcende̓ hodie ꝑmiſit de celeſti re gione in vterū ꝟ̓ginis pr̄ eternꝰ. qͥ inde effluēs ꝑ natiuitatē totū mūdū irrigauit. Ita vt iaꝫ di catur illud. Iuſtꝰ germīabit ſic̄ liliū ⁊ florebit ī eternū an̄ dn̄m. Quīto ros ẜm Ari. aīalia vene noſa hꝫ coerce̓. qꝛ vim veneni in eis rep̄mit ⁊ co artat ne tm̄ de nocte qͣꝫtum de die ſe diffundat. Iō eorū venenū nō tm̄ in nocte nocet ſic̄ in die. Serpētes etiā latitant int̓ herbas qͥ ſolēt tran eūtes lede̓ qͣꝫdiu flores ſunt in rore. vt dic̄ mgr̄ li. xj. ꝓ. Ita xp̄i īcarnatio coercuit adeo īferna lia aīalia venenoſa ꝙ iā nō pn̄t noce̓ ſicͣ pͥꝰ. teſte Gre. in mora. Maligni ſpūs ad nocēdū īceſſa biliter anhelāt ptātem nocēdi tn̄ nō hn̄t niſi eor diuīa volūtas ꝑmittat Iō ſancti pr̄es īceſſant̓ incarnatōꝫ xp̄i petierūt vt in ꝟtutibꝰ fecūdarē tur. ⁊ a ptāte demonis liberarent̉. ⁊ hͦ qͦ ad pri mum. Quātū ad ſecūdū eſt ſciendū. Conſueti do eſt in curijs regū ſiue pͥncipū. qn̄ rex ſibi ali quā ꝟginē in ſpōſam adoptauit. ſolēt ſecretarij regis ip̄m ſepiſſime p̄monere vt mittat nūcios ad ꝟginem qͥ gl̓am eiꝰ ⁊ potētiā ei nūciāt ⁊ ꝟgi nem faciāt ꝯſentire. Myſtice xp̄us qͥ eſt rex re gum ⁊ dn̄s dn̄antiū. Apoc̄. xix. Et pͥnceps pa cis. Eſa. x. Hic ab eterno adoptauit ſibi ꝟ̓ginē mariā. ẜm illd̓ Sap̄. viij. cū dixit Hāc aūt ama ui ⁊ exqͥſiui eā mihi ſponſam ſume ⁊ amator fa ctus ſum forme illiꝰ. Iō hͦ ſciētes ſecretarij eiꝰ ſancti ꝓph̓e qͥ ſciuerūt ſecreta regꝭ celeſtis. ip̄m ſepiꝰ petierūt vt mitteret nūcios ad hāc v̓ginē qͥ ip̄aꝫ de ꝯſenſu ſollicitarēt. Et horū p̄cipuus fuit Eſa. qͥ dicit. nubes.i. angeli qͥ tāqͣꝫ nubes ī ter deū ⁊ hoīem pluant.i. renūciēt iuſtū.i. xp̄m Qꝛ ẜm psͣ. cxviij. Iuſtus es ⁊ rectū iudi. tuuꝫ Et ſic ml̓ti alij ꝓph̓e ſancti qͥ diutiꝰ ip̄m monue runt. Et tandē p̄cibꝰ eorū aurē inclinans. voca uit angelū gabrielē. vt ait augꝰ. in ẜmōe hodi. Ueni gabriel. miniſter efficito terribil̓ ſacramē ti. ⁊ abſconditū fecunda.i. diuinum miraculū Ad p̄ces em̄ ade ⁊ alioꝝ in lymbo a meis diſce dere cogor ſedibꝰ. Illū em̄ queꝫ ad imaginem meā creaui peccatū inueterauit. deẜta eſt padi ſi poſſeſſio. miſereor errāti. ⁊ app̄hende̓ cupio hoſtem. latere aūt volo oēs celeſtes ꝟtutes. et tibi ſolū pādere ſecretū. Ad v̓ginē ꝑge mariaꝫ vade ad animatā ciuitatē. de qua dicebat pro pheta Psͣ. lxxxvj. Gl̓oſa dicta ſunt de te ciui. vade ad rōmalē meā ꝑadiſuꝫ. ꝑge ad oriētaleꝫ ſplendidā portaꝫ. vade ⁊ nūcia ei mee potentie imbrē. ꝑge ad p̄paratū mihi ſāctuariū. ad ſpō ſam fidei. incarnatōis mee mūdū habitaculum ad thalamū natiuitatꝭ mee. loq̄re in aures ratō nales arcana. p̄para mihi introitū. Sꝫ ne ꝯtur bes aut exterres ꝟgineū animū. ei dicito. Aue vt ego miſerie ⁊ malignitati eue ſuccurraꝫ. hec augꝰ. in ꝑſona xp̄i. Ueniēs igit̉ angelꝰ ad ꝟgi nem nūciauit ei deſideriū ⁊ volūtatē ſui regꝭ et dn̄i. Ad quē ꝟgo vt ſcribit Oroſius ſuꝑ catica Quis eſt dn̄s tuus? Cui ille. Dn̄s meus eſt rex regū ⁊ dn̄s dn̄antiū. rex gl̓e ⁊ pͥnceps pacꝭ. Et illa. eſt ne pulcer. Et ille rn̄dit. Pulchritudinē eius ſol ⁊ luna mirant̉. Ip̄e em̄ eſt ſpecioſꝰ for ma p̄ filijs hoīm. ip̄e eſt in cuiꝰ faciē angeli ꝓſpi cere deſiderāt. Ad quē ꝟgo. Eſt ne potēs Cuiꝰ ille. Ptās eꝰ a mari vſqꝫ ad mare. ⁊ a flumīe vſ qꝫ ad t̓mios orb̓ ter. Et illa. eſt ne diues. ⁊ āge lus; gl̓a ⁊ diuitie in domo eiꝰ. Cui ꝟgo. hono rat̉ muneribꝰ. ⁊ ille. Reges tharſis ⁊ īſule mu nera offerēt Reges arabū ⁊ ſaba dōa adducēt Ad quē iteꝝ. Que eſt ẜuitꝰ eiꝰ? Rn̄dit angelꝰ. Oēs gētes ẜuiunt ei. Et illa. Que ē laus eius: Oēs inqͥt gētes magnificabūt eū. Et dauid di cit. Laudēt illū celi ⁊ t̓ra. His auditis ait ꝟgo p̄bendo ꝯſenſuꝫ. veniet dn̄s ꝑ ſe. ⁊ oſculet̉ me oſculo oris ſui. veniat dilectꝰ meꝰ in ortū ſuui ⁊ comedat fructꝰ pomorū ſuorū. Tunc vt dic̄i ẜmōe de aſſumptōe. celeſtꝭ nubes in vellus vir gineū placito infudit elapſu. tota diuinitatꝭ vn da in carne ſe cōtulit. qn̄ v̓buꝫ caro factum eſt. ac deinde ꝑ patibulū crucis expreſſum omibu pluuiā ſalutis effudit. ⁊ ſtillicidia gr̄e humaniſ mētibus p̄ſtitit. De hac pluuia p̄dixit Ezech̓. xxxiiij. Pluuie bn̄dictōnis erūt ⁊ dabit lign agri fructum ſuū. ⁊ terra dabit germē ſuū. et hͦ quo ad ſecundū. ¶ Sermo ſecundus de eadem. Ec eſt dies quaꝫ fecit dn̄s. exultēꝰ ⁊ letemur in ea. ps cxvij. Solēt dn̄i terreni dies ſuoruꝫ nataliū celebrareⁱ ⁊ ſb̓ditos ſuos ad ſua leta cō uiuia inuitare. ⁊ hͦ ptꝫ in natura ⁊ figura. Uer em̄ qd̓ ē dn̄s anni ⁊ nature portās ſecum tanqͣꝫ F XLV argus dn̄s oīa terrenaſcentia in futuro nccͣia. circa feſtū cathedre ſancti Petri celebrat diē ſui natal̓. Et tūc ad ſuū gaudiū inuitat hoīes. qꝛ magꝭ qͣꝫ alio tꝑe anni colletant̉. Inuitat tūc celi volucres. q̄ tunc plꝰ vociferant ⁊ gaudent. Inuitat terrā ad ſuū gaudiū q̄ floribus exorna tur. Ita vt nulla creatura ſit expers ſui ortus. Qd̓ figuralit̓ legit̉ Gen̄. xl. Ꝙ veīt dies nataliſ pharaonis ⁊ fecit grāde cōuiuiū pueris. Ideꝫ lecit̉ Mar. vj. Herodes rex diē natiuitatꝭ ſue celebrauit faciēs cenā ſuis pͥncipibꝰ tribunis ⁊ pͥmis galilee. Spūal̓r xp̄s ih̓s rex celorū imꝑa torangelorū. ⁊ dn̄s oīm dn̄oꝝ. hodie natꝰ eſt in vtero ꝟgīs marie. ẜm illud psͣ. lxxxvj. Hō na us eſt in ea. Quia dic̄ Guido archid̓. in roſar̄. A ſuꝑ. c. firmiſſime. de ꝯſe. di. iiij. ꝙ duplex eſt na tiuitas. Vna eſt in vtero qn̄ aīa corꝑi infundit̉ tunc puer naſcit̉. Alia eſt ex vtero qn̄ puer ī lu cem ꝓdit ⁊ mūdo innoteſcit. Prīantītate natꝰ eſt hodie xp̄s. qꝛ in inſtāti formato corꝑe ex ſpi rituſancto ex puriſſimis ſanguībus ꝟgīs aīm a fuit infuſa. vt tunc ꝑfectꝰ diceret̉. ẜm illd̓ Hie re. xxxj. Nouū creauit dn̄s ſuꝑ terrā. ml̓er cir cūdabit virū. Iō ſolet more ſeculariū dn̄orum hodie celebrare natalē in regione fidelium. Et ad hūc natalē in regiōe xp̄ifideliū ingēſqꝫ gau dium inuitat oēs xp̄icolas per carmen regale dauid qͥ ait. Hec eſt dies qua fe. ⁊cͣ In quibus duo tangūt̉ a qͥbus dies extollit̉ hodiernꝰ Pri mo a claritatis rēfulgētia ſpēali. ibi. Hec ē dies Scd̓o ab hilaritatꝭ excellentia generali. ibi. Ex iltemus ⁊ letemur in ea. De pͥmo eſt notādum Qn̄ aliqͥs pater familias vl̓ rex filiū ſuū deſpon at cū aliqͣ ꝟgine. tal̓ deſponſatōis ſolēnitas n̄ ſolū eſt filij ſed etiā pr̄is ⁊ mr̄is amicoꝝ ⁊ ẜuoꝝ Spūal̓r hodie xp̄s deſpōſatꝰ eſt ⁊ cōiūctꝰ cum ūana natura. ẜm qd̓ canit eccl̓a. Hodie deus hō factꝰ. id qd̓ fuit ꝑmāſit. ⁊ qd̓ nō erat aſſum pſit. Idcirco hec dies nō ſolū eſt xp̄i filij. ſꝫ eti am pr̄is celeſtꝭ ⁊ ſpūſſancti eſt ⁊ mr̄is Marie ⁊ oīs celeſtis curie. Hec inquā eſt dies eeleſtꝭ pa tris. de qͦ d̓r. Mat. xxij. Sil̓e eſt regnū celoruꝫ hoī regi qͥ fecit nuptias filio ſuo. Et he nuptie celebrate ſunt hodie in vtero ꝟ̓gīali. Qd̓ figu ratū eſt Exod̓. ij. vbi legit̉ Egreſſus eſt vir de domo leui. ⁊ accepit ꝯiugē ſtirpis ſue q̄ ꝯcepit ⁊ peperit filiū. videns aūt ip̄m elegantē abſcō dit eū tribus menſibꝰ. Sed cū celare non poſſꝫ ſumpſit fiſcellā ſcirpeā ⁊ liniuit eā bitumīe ⁊ pi ce. ⁊ poſuit intus infantulū. Spūal̓r ꝑ viruꝫ h̓ intelligo pr̄em eternū. qͥ de ſua natura genuit fi lium. Sicut dicit Augꝰ. in li. de fi. ad petrū. Et allegat̉ a mgr̄o lib̓. iij. di. viij. Pater de ſua na iura genuit filiū deū ſibi equalem ⁊ coeternum ved vidit ip̄m elegantē. Quia ẜm apl̓m ad he bre.jͣ. Ip̄e eſt ſplēdor gl̓e ⁊ cādor lucis eterne ⁊ ſpeculū ſine macula. Sap̄. vij. Ip̄e ē ſpecioſus forma p̄ filijs hoīm. Iō abſcōdit eū tribꝰ menſi bus ꝙ eſt tribus tēꝑibꝰ. Primū fuit ab Adam vſqꝫ ad abraam. Scd̓m fuit ab abraā vſqꝫ ad moyſen. cui lex eſt data. Tertiū fuit a Moyſe vſqꝫ ad aduentū xp̄i. qd̓ fuit tꝑs acceptabile ⁊ gr̄e. ⁊ tūc ip̄m celare nō potuit vlteriꝰ. Qꝛ ſctī pr̄es ip̄m tūc cū deſiderio affectabāt qͣ tenꝰ eos lib̓aret ⁊ ſaluaret dicētes cū psͣ. lxxix. Oſtēde nob̓ dn̄e faciē tuā ⁊ ſalui erimꝰ. Et ſalomō Cā. viij. Quis inqͥt det mihi fratrē meū ſugentem vbera mr̄is mee.i. v̓ginis marie q̄ vt ait Nico. de ly. nō ſolū d̓r mat̓ xp̄i. ſed etiā totius eccl̓e. Ideo celeſtis pr̄ accepit fiſcellā ſcirpeā.i. elegit ꝟginem gl̓oſam quā liniuit exteriꝰ pice caſtita tis. interius aūt bitumīe charitatis. ⁊ in ipſam hodie poſuit infantulū ih̓m xp̄m. qͣ ꝓpter ipſe pater ſit in euuꝫ bn̄dictꝰ. Hec eſt dies filij qͥ mi ſericorditer dignatꝰ eſt acciꝑe formā ẜui. apl̓o atteſtante qͥ ait. Cū in forma dei eſſet non rapi nam arbitratꝰ eſt eſſe ſe eqͣlem deo. ſꝫ ſemetip̄m exinaniuit formā ẜui accipiēs. Ad Philip. ij. Et hoc figuratū fuit Gen̄. vij. vbi legit̉ ꝙ noe ingreſſus eſt in arcā. ⁊ rupti ſunt omēs fontes abyſſi. ⁊ cataracte celi aperte ſunt q̄ pͥus clauſe erant. Per arcā ꝟgo maria deſignat̉. quia ſic̄ arca hūanū genꝰ a diluuio ⁊ ꝑicl̓o mortis p̄ſer uauit. ſic Maria celica arca ad ip̄am cōfugiē tes a ꝑiculo eterne mortis cuſtodit. ẜm qd̓ dic̄ Hylarius in ẜmone. Quantūcūqꝫ qͥs peccato obnoxius fuerit. ſi marie deuotꝰ fuerit. nunqͣꝫ eternalit̓ interibit. In arca noe ſolū octo aīme ſunt ſaluate. Sed in noſtra bn̄dicta arca omēs ſaluant̉ qui ſaluationē ⁊ auxiliū eiꝰ ꝯcupiſcūt. Ideo dicit̉ Eccī. xxiiij. Trāſite ad me omēs qͥ cōcupiſcitis me ⁊cͣ. In hanc arcā digniſſimam hodie ingreſſus eſt celeſtis noe xp̄us. Sed qͣre certe ideo vt nob̓ tanqͣꝫ humil̓ ſeruus mīſtraret Ideo dicit̉ Matth̓. xx. Filius hoīs nō venit vt miniſtraret̉ ei. ſꝫ vt ip̄e miniſtraret. ⁊ daret aīam ſuā in redemptionem ꝓ multis. ⁊ vt nos ſaluaret. Et ẜm illud Lu. xix. Uenit em̄ filius homis q̄rere ⁊ ſaluum facere qd̓ ꝑierat Et vl tra hec oīa ex ſuo ingreſſu in hanc ſanctiſſimaꝫ arcā ꝓuenit nob̓ hoc bonū ꝙ celi qͥ ꝑ quīqꝫ mi lia annorū erant clauſi. hodie aꝑti ſunt. Nā an̄ incarnatōꝫ nulli deꝰ tantā gr̄am fecit vt ei celoſ aꝑiret. ſed omēs ad lymbū deſcenderūt. Ideo dixit Iacob Gen̄. xxxvij. Deſcendā ad filium meū lugēs in infernū. id eſt. ad lymbū ſanctoꝝ patrū. Sed ꝙ illis fuit negatū. nob̓ miẜicordi ter eſt collatū. Iō dicamꝰ oēs vna voce. gl̓a ti bi dn̄e ih̓u xp̄e. Hec eſt dies ſpūſſancti qͥ deſcē dens in vterū ꝟginis incarnatōꝫ eſt oꝑatꝰ. ẜm ꝙ p̄dixit gabriel archangelꝰ Lu. j. Spūſſctūs ſuꝑueniet in te. ⁊ ꝟtꝰ altiſſimi obumbrabit tibi Et hͦ figuratū eſt Ezech̓ xvij. vbi legit̉ ꝙ aqͥla grādis venit ad montē libani. ⁊ tulit medullā C j Sermo cedri. ⁊ trāſportauit in terrā chanaaā. Libanꝰ intelligit̉ candidatio. ⁊ ſignificat Mariaꝫ que eſt oīm v̓ginū candidiſſima. ẜm illud Can. iiij. Tota pulchra es amica mea. ⁊ ma. nō eſt in te. Iō dic̄ Anẜ. O dn̄a pulcͣ es ad intuēdū. ama bil̓ ad ꝯtemplanduꝫ. De ſua candida puritate ait Bern̄. Omnē pulchritudinē quaꝫ creatura pōt ſuſciꝑe. maria oēs creaturaſ pͥmogenita ſuſ cepit in maiori effluentia p̄ cōſortibꝰ ſuis. Naꝫ iuſticie ſolem qn̄ pͥmo egreſſus fuit de ſinu pat tris. marie cor inter oēs creaturas ſuſcepit. Et ſubdit poſt pauca Quomō in ip̄a inqͥt decor vl̓ pulchritudo deficiet. cū adhuc in aīma habeat filiū ⁊ omnē theſaurum btīſſime trinitatis. Ad quā candidiſſimā ꝟginē venit aqͥla grādis ſpi rituſſanctꝰ ⁊ de puriſſimo ſanguīe iſtiꝰ tulit me dullam cedri.i. formauit xp̄i hūanitatē. Iō ait angelus ad ioſeph. Mat. j. Ioſeph fili dauid. noli timere acciꝑe mariā ꝯiugē tuā. qd̓ em̄ ī ea natū eſt de ſpūſancto eſt. Qd̓ ptꝫ in ſimbolo ni ceno. Incarnatꝰ eſt de ſpūſancto. Et dicit mgr̄ li. iij. di. iiij. Nō em̄ incarnatōis oꝑatio ſpūiſā cto ideo ſepiꝰ attribuit̉ ꝙ eam ip̄e ſolus ſine pa tre ⁊ filio fecerit. ſꝫ qꝛ ſpūſſanctꝰ eſt charitas et donū pr̄is ⁊ filij ⁊ ineffabili dei charitate. ꝟbū caro factū eſt. ⁊ ineſtimabili dei dono filiꝰ dei ſi bi vniuit formā ſerui. q. d. Sibi attribuit̉ opus incarnatōis. nec tn̄ ab illo oꝑe pat̓ vl̓ filius ex cludit̉. ſed potiꝰ vno nomīato tres intelligūtur hec mgr̄. Hec eſt dies ſpecialiſſima. b. virginis marie. qꝛ hodie eſt ſuꝑ omnē humanā naturaꝫ exaltata. Hodie ip̄a p̄cioſior eſt celis oībus fa cta. Quia quod celuꝫ nō habebat. ip̄a in vtero ſuo ꝟ̓gineo habꝫ. Dicit Chryẜ. in ẜmōe huiuſ feſtiuiuitatꝭ. Si oīm ſanctorū miracula ad mēo riam reuocaremꝰ. nihil erit gl̓e videlicꝫ reſpe ctiue qͣꝫtū eſt p̄ſens ſolēnitas ꝟgīs glorioſe Et ſubdit. Abel ꝑ ſacrificiū cōmendat̉. Enoch ꝑ ꝯtemplatōꝫ memorat̉. Melchiſedech imago dn̄i p̄dicat̉. Abraam ꝑ fidei meritū collaudat̉. Iacob ꝑ luctamē beatificat̉. Moyſes ſicut le giſlator. Sampſon velut victor. Helyas zela tor. Eſaias dei largꝰ euāgelizator. Daniel pru dentiſſimꝰ ſalutis deſiderator. Ezechiel arca norū inſpector. Salomō prudentiſſimus noīa tur. Sed nullus tal̓ fulſit in mūdo qualis ma ria dei genitrix bn̄dicta. Quia quē illi oēs ī eni gmate p̄uiderūt. Iſta in vtero incarnatū por tauit. hec ille. Hodie caſtiſſima ꝟgo maria pre omībus diebus vite ſue decentiꝰ eſt ornata. qꝛ eſt hec dies ſalutifera. qua lignū vite in medio paradiſi eſt plantatū. Paradiſus deliciarū eſt maria que hodie in ſe habuit xp̄m vite datoreꝫ Ideo dicit Bern̄. in ẜmōe. Vere ꝑadiſus dei es tu o Maria. q̄ mūdo lignuꝫ vite ꝯtuliſti de quo qͥ manducauerit viuet in eternū. Hec ē di es āgelorū. qua hodie ruina eorū luciferū ꝑ fcā cepit reſtaurari. Hinc eſt ꝙ angelꝰ Gabriei mic ſus in ciuitatē galilee. cui nomē nazareth ad v ginem mariā. Luc̄. j. valde ſolicitus fuit eā n̄ uere ad ꝯſenſum. Qd̓ ⁊ figuratū ē Ioh̓. v. vp legit̉ ꝙ Hieroſolymis erat ꝓbatica piſcina ad quam angelus dn̄i deſcēdebat ẜm tꝑs. ⁊ ip̄am mouebat. ⁊ qͥ ex lāguidis pͥor deſcēdebat in pi ſcinā poſt motōꝫ aqͣ. ſanꝰ fiebat a qͣcūqꝫ infirmi tate. Per hanc piſcinā intelligit̉ ꝟgo maria. eſt aqͥs gr̄e plena. ſic̄ teſtat̉ Eccī. xxiiij. In me oīs gr̄a vie ⁊ veritatꝭ. Qꝛ dicit. b. Bern̄. ſuper miſſus eſt. In mēte marie fuit gr̄a deitatis In carne gr̄a charitatis. In ore gra affabilitatis. In manibꝰ gr̄a miſcd̓ie ⁊ largitatꝭ. Ad hāc pi ſcinā plenā aqͥs gr̄aꝝ deſcēdit angelus gabriel ẜm tꝑs de quo dixerat psͣ. cj. dicēs. Tu exur. miſereberis ſyon. qꝛ ve. tē. mi. eiꝰ. qꝛ venit tꝑs. deſcendēs qͥdē angelus mouebat piſcinā.i. vir ginē mariā cū dixit. Aue gr̄a plena. Et ſicut a cū mouet̉ turbida efficit̉. ſic maria in iſtis verb̓ angeli turbat̉. ẜm qd̓ dicit euāgeliſta. Que cū audiſſet turbata eſt in ẜmone angeli. qꝛ ip̄m nū qͣꝫ loquentē audierat qͣꝫuis pͥus ſepius viderat angelos. Uidēs aūt angelus eā turbatā. placa uit eam dicēs. Ne timeas maria inueniſti enim gr̄am apud dn̄m. Iſtā gratiā nō ſolū impartit̉ vni ſoli infirmo peccatori qͥ ad ip̄am ſuſpirat. ſꝫ oībus vſqꝫ in diē nouiſſimū. Iō dicit Bern̄. in ẜmone. Quis miſcd̓ie tue bta ꝟgo lōgitudineꝫ latitudinē ⁊ ꝓfunditatē q̄at inueſtigare. q. dice ret. certe nemo. Lōgitudo nāqꝫ tue miſcd̓ic vſ qꝫ in nouiſſimū diē ſubuenit oībus inuocātibꝰ te. hec ille. Hec eſt dies pr̄iarchaꝝ ⁊ ꝓph̓arū. qꝛ vaticinia eorū ſunt īpleta. Hodie eorū ꝓphe tia vera eſt inuēta. Nam eſaias lōge p̄dixerat Ecce ꝟgo cōci. ⁊ pariet fi. ⁊cͣ. Eſa. vij. Et iterū xj. Egrediet̉ ꝟga de radice ieſſe. ⁊ flos de radi ce eiꝰ aſcendet. Et aggeꝰ ait. Ueniet deſideratꝰ cūctis gentibꝰ. c. ij. He ⁊ ꝯſil̓es ꝓphetie hodie ſunt implete ⁊ fideles ſunt inuēti ꝓph̓e. Pro qͦ idem petit eccl̓a. Da pacē dn̄e ſuſtinētibꝰ te. vt ꝓphete tui fideles inueniant̉. exaudi p̄ces ſe uorū tuorū. Hec eſt dies apl̓orum. qꝛ hodie cō ceptus eſt ille qͥ eos elegit de mūdi miſeria. Et ꝯſtituit eos pͥncipes ſuꝑ mūdana oīa. ẜm qd̓ ī dixerat psͣ. xliiij. Coſtitues eos pͥncipes ſu. o. t Hec eſt dies martyrū. qꝛ hodie venit rex eorū. cuius ſecuti ſunt veſtigīa ⁊ ꝑuenerūt ad regn celeſtia. Hec eſt dies cōfeſſorū. qꝛ venit lux eo rum. Hec eſt dies ꝟginū. qꝛ hodie vltra omēs dies mundi honorata eſt ꝟginitas. ex eo ꝙ rex celorū imꝑator angelorū carnē aſſumpſit de ꝟ gine. Hec eſt dies oīm hoīm. qꝛ hodie eſt hō fe ctus deus. hoc quo ad p̄mum. Quantuꝫ ad ſe cundū eſt notandū. Hec eſt ꝯſuetudo in curijs ſeculariū dn̄orum. qn̄ rex aūt aliꝰ dn̄s celebrat nuptias. ſe cum nobili ꝟgine matrimonialiter L V L tociādo. tūc oēs de ſua familia exultāt ⁊ letāt̉. Gicut figuratū eſt Heſter. ij. vbi legit̉ ꝙ rex aſ uerus adamauit Heſter p̄ oībus mulieribus ⁊ ip̄a p̄ omībꝰ inuenit gr̄am corā eo. poſuitqꝫ dia dema in capite eius. ⁊ fecit eam regͣre ꝓ vaſthi a iuſſit p̄parari cōuiuiū ꝑmagnificū cunctꝭ prī cipibus ⁊ pueris ſuis ꝓ ꝯiunctōne ⁊ nuptijs. Bedit reqͥem cūctis ꝓuincijs. donaqꝫ largitus eſt ẜm magnificentia pͥncipalē. Spūal̓r aſuerꝰ b interp̄tat̉ beatꝰ. ⁊ ſignificat xp̄m qͥ eſt btūs bea torū. Hic adamauit heſter. q̄ interp̄tat̉ abſcon dita. ⁊ ſignificat humanā naturā. q̄ abſcōdit ſe a deo ꝓpter peccatū. ſic̄ ptꝫ in pͥmis parētibus hen̄. iij. vbi legit̉. Abſcōdit ſe adā ⁊ vxor eiꝰ a facie dn̄i in medio ligͣ ꝑadiſi. Hanc qͥdē hūanā creturā dilexit xp̄s pͦ oībꝰ angelicis ſpiritibꝰ. q̄ iuuēit hodie miẜicordiā ⁊ gr̄am in ꝯſpectu eꝰ ua diu rogauit dauid dicēs Pſal̓. lxxxiiij. Oſtende no. dn̄e miſe. t. ⁊ ſalutare tuū da nob̓ Amando qͥdē hūanā naturā poſuit coronā gl̓e capite eiꝰ. de qua psͣ. viij. Gl̓a ⁊ hono. co. euꝫ dn̄e. Et cū ea ſe hodie cōiuxit. Sic̄ figuratū eſt iiij. Re. vj. vbi legit̉ ꝙ filij ꝓph̓aꝝ dixerūt ad helizeū. Eamus vſqꝫ ad iordanē. ⁊ tollant ſin guli de ſilua materias. vt edificemꝰ nob̓ ibi lo cum ad habitandū. ⁊ abijt cuꝫ eis. Cūqꝫ veniſ ſent ad iordaneꝫ cedebāt ligͣ. accidit aūt ꝙ vni eorū ſecuris caderet in aquā. Sꝫ helizeꝰ manu briū ſecuris in aquā miſit. ⁊ ferrū manubrio cō iunxit. Per ferrū qd̓ eſt durabile pōt intelligi deitas q̄ durat ⁊ eſt eterna. ẜm illud athanaſij. Eternꝰ pr̄ eternus filiꝰ. eternꝰ ſpūſſanctꝰ. Sꝫ ꝑ nū qd̓ eſt minꝰ durabile ſignificat̉ hūanitas q̄ duo hodie mirabilit̓ ſunt cōiuncta. Iō exul temus ⁊ letemur in hac btīſſima ꝯiunctiōe. ẜm qd̓ monet btūs Ioh̓. Apoc̄. xix. Gaudeamꝰ et exultemus ⁊ demꝰ gl̓am deo. qꝛ venerunt nu ęptie agni. ⁊ vxor p̄ꝑauit ſe. Sꝫ qͣre exultare de bemꝰ in hac die potiꝰ qͣꝫ in alia: Certe ideo. qꝛ hec dies figurata eſt ꝑ annū iubileū quo multa gaudia ſunt oſtenſa. Nā carceres oēs aꝑiebāt̉ victi ſoluebant̉/ pauꝑes ditabant̉. ⁊ eſuriētes latiabant̉. vt dicit archidiaconꝰ Guido ī roſa. Sic in hac die gl̓oſa ⁊ iubiloſa carceres lymbi ſunt aꝑti. qꝛ hodie incepta eſt formari clauis. qua deſiderabant ſancti pr̄es. cum dixerūt. O dlauis dauid ⁊ ſceptrū domꝰ iſrl̓ q̄ aperis ⁊ ne mo claudit. claudis ⁊ nemo aꝑit. veni educ vī ctos de domo carcerꝭ ſedētes in tenebrꝭ et vm bra mortis. Incepta eſt inquam h̓ clauis ꝑ ma um artificis ſancti ſpūs. ⁊ calefacta in igne di liſſi amorꝭ. Sed tūc eſt integͣta. qn̄ in die para ſceues in meridie cruci eſt malleata. ⁊ tūc tota ter aꝑti ſunt carceres ⁊ vincti educti ſūt. Sic̄ pdixerat Lach̓. ix. Tu quoqꝫ xp̄e.ſ. in. ſangui ſe emiſiſti vinctos tuos. Et ſicut in anno iubi eo pauꝑes fuerūt ditati. Quia dicit̉ Leuitici xxv. ꝙ omēs qui erāt quaſi exules ad poſſeſſio nes ſuas redire ꝑmittebant̉. Et redierūt vnuſ quiſqꝫ ad familia ſuam quādo venit annus iu bileus. Sic in hac die iubiloſa nos om̄es qͥ āte incarnatōem eramus exules. a poſſeſſiōe cele ſtis hereditatis ſumꝰ reuocati ad ip̄am. Vt iaꝫ ſimus filij excelſi omēs. ⁊ regni eterni capaces Hodie p̄ omībꝰ diebus ſumꝰ ditati valde. quia marie datus eſt theſaurus. de qͦ p̄dixerat moy ſes Deut̓. xxviij. Aperiet dn̄s theſaurū ſuum optimū. Iō dicit Bern̄. O diues in oēs ⁊ ſuꝑ omēs Maria. De cuius ſubſtātia modica ꝑs ſumpta. totiꝰ ſeculi ſufficit ſoluere delicta. Eti am ſic̄ in anno iubileo eſuriētes fuerunt ſatiati qꝛ Leui. xxv. d̓r. Neqꝫ ſeretis neqꝫ metetꝭ ſpō te in agro vr̄o naſcentia. ⁊ pͥmitias vindemie n̄ colligetis ob ſanctificatōꝫ iubilei. ſed ſtatim ab lata comedetis. Sic in iſta die bn̄dicta oēs ſūt ſatiati. qꝛ bodie deſcendit panis viuus in vteꝝ ꝟginis. ẜm qd̓ p̄uidit Salomon Can. vij. Uē ter tuus ſicut aceruus tritici vallatus lilijs Et hͦ quantum ad ſecundū. ¶ Sermo tertius de eadem. Ec eſt dies boni nuncij ſi tacuerimꝰ ⁊ noluerimꝰ nun ciare ſceleris arguemur. iiij. Re. vij In naturalibꝰ legit̉ ꝙ varia volatilia varia fe runt nūcia. Refert alanꝰ in de plāctu nat̉e tra cta. ij. c. ij. de bulone dicēs. Illic bubo miſerie ꝓpheta pſalmodijs finire lamētatiōes p̄cinne bat. Cui alludit Ouid̓. Fedaqꝫ fit volucris vē turi nuncia luctus. Ignauus bubo. diruꝫ mor talibus omen. Et ꝓbat idem Uincen. in ſpecu lo hiſto. lib̓. viij. de bubone quē vidit herodes agrippa in arbore ſuꝑ ſe ſedentē. que nuncium tulit ſibi mortis affuture. De quo habet̉ etiam Act̉. xij. Quid aūt de hoc ſit tenendū cōmitto ſapientibꝰ. qꝛ talia auguria ꝓhibēt̉. Leui. xix. Non auguriabimī neqꝫ obſeruetis ſomnia. xx vj. q. iij. ꝑ totū. e. cauſa. q. v. c. nō licet. ⁊ qͣtuor c. ſequentibꝰ. Sed ꝯtra dicit Iſi. li. xij. ꝙ cico nia eſt ameni temꝑis nūcia ⁊ leticie. qꝛ ī ſuo ad uentu veris p̄dicat nouitatē. Idemqꝫ patet de turture que nō apparet niſi vere accedēte. Iō d̓r Can̄. ij. Hyems trāſijt imber abijt ⁊ receſſit. Myſtice ꝑ bubonē qͥ immūdis ⁊ ſtercoribus delectat̉. ⁊ in ſepulchris fetidis libent̓ commo rat̉ diabolus deſignat̉. qꝛ ille īmūdicijs pctōꝝ delectat̉. ⁊ in lubricis domibꝰ morat̉. ẜm illud Iob.xl. Sub vmbra dormit in ſecretis calami in locis humentibꝰ. Iſte turpiſſimꝰ bubo. id ē diabolus tulit triſte nunciū nr̄is pͥmis parenti bus qn̄ venit mentiēdo. Gen̄. iij. Neqͣqꝫ mori emī. Sꝫ ſi comederitꝭ de ligͦ ſcīe boni ⁊ mali. eri tis ſicut dij ſcientes bonū ⁊ malum. Et vere tri ſte nūcium. qꝛ triſtē habuit exitū Nā dn̄s dixit A Sermo A Eue Ml̓tiplicabo erūnas ⁊ ꝯceptꝰ tuos. ī do lore paries filios tuos. Ade aūt dixit. Exqͦ co mediſti de ligno qd̓ p̄ceꝑam tibi ne comederes Maledicta terra in oꝑe tuo. In laboribus co medes ex ea cūctis diebus vite tue. Sed econ tra ꝑ ciconiā q̄ eſt auis pia circa pullos. intelli gitur Gabriel archangelus qͥ pius eſt erga ge nus humanū. qꝛ bonū nūciauit nūciuꝫ. Ita vt de ip̄o dicat̉ illud Prou̓. xxv. Nūcius bonus de terra lōginqͣ. Nā diabolus nūciauit Eue pͥ me mr̄i ve. gabriel aūt ꝟgini aue.i. ſine ve. Ille portauit luctuoſum. Iſte gaudioſuꝫ. Ilie dam noſum. iſte gͣtioſum. Ille maledictū. iſte bn̄di ctum. Iō dicit. b. Hiero. in ẜmōe de aſſumptō ne ꝟgīs. Quicqͥd maledictōnis infuſuꝫ eſt per euā. totū abſtulit bn̄dictio marie. Et infra Qd̓ natura nō habuit vſus neſciuit. ignorauit ratō mēs nō capit. hūana natura nō ſuſtinet. Pauꝫ celū. ſtupet terra. creatura oīs etiā celeſtis mi rabiliter admirat̉. hͦ totū ꝑ Gabrielē archange lum marie diuinitꝰ nūciat̉. Iō bn̄ pōt dici Hec eſt dies boni nuncij. In qͥbus ꝟbis tria deſcri bunt̉. Primū eſt feſtiuitas gaudioſa. ibi. Hec eſt dies. Secundū ineffabilitas gͣtioſa. ibi. bo ni nuncij. Tertium taciturnitas criminoſa. ibi. Si tacuerimꝰ. De pͥmo eſt notandū. Dicūt na turales ꝙ ver eſt tꝑs amenū ⁊ gaudioſum por tans ſecū oīa. ſicut dn̄s largus. Iō in eodē ver nali tꝑe gaudent aues garritū plus faciētes. ⁊ ſe ad amorē excitātes. gaudēt homīes loca viri dia ⁊ amena viſitātes. gaudet terra in ſuꝑficie ſepulcra floribꝰ exornādo. Gaudēt inſuꝑ et be ſtie ſe in latibul̓ ſuis gaudent̓ ſubleuādo. Spi ritualit̓ ꝑ tꝑs veris intelligit̉ tꝑus gͣtioſum in carnatōis. de quo dicit apl̓s ad Gal̓. iiij. Dum venit plenitudo tꝑis miſit deus filiū ſuū. qd̓ ex ponit mgr̄ li. iij. ſentē. di. j. dicēs. Tꝑs plenitu dinis d̓r tempꝰ gr̄e qd̓ ab aduētu ſaluatoris ex ordiū ſumpſit. hͦ eſt tꝑs miſerendi. ⁊ annꝰ beni gnitatis. In quo gr̄a ⁊ veritas ꝑ ih̓m xp̄m fcā eſt. Gr̄a qꝛ ꝑ charitatē implet̉. qd̓ in lege p̄cipi ebatur. veritas qꝛ ꝑ xp̄i aduentū exhibet̉ atqꝫ ꝑficit̉ humane redemptiōis ſpōſio facta ab an tiquo. hec mgr̄. Hoc inqͣꝫ eſt tꝑs acceptabl̓e et dies ſalutis. ver iocundum ⁊ amenū in quo ce leſtis ros ꝟgineo velleri ſe infudit. Sic̄ figura tur Iudi. vj. vbi legit̉ ꝙ gedeon poſuit vellus ouis in aere ⁊ deſcēdēte rore vellus maduit. t̓ ra vndiqꝫ ſicca ꝑmanēte. Per hͦ vellus ſīguifi cat̉ ꝟgo Maria. qꝛ ſicut vellus eſt albū vl̓ cā didum. ſic eſt Maria cādida vl̓ pura. vt de ip ſa exponi pōt illud Sap̄. vij. Hec eſt ſpecioſior ſole ⁊ ſuꝑ oēm diſpoſitōꝫ ſtellarū luci comꝑata inuenit̉ por. Et vere niſi puritate cāduiſſet cele ſtis.ſ. xp̄s exiſtēs ros in eā non deſcēdiſſet. Qꝛ vt dicit Anẜ. in li. de ꝯceptū ꝟginali. Vt illiuſ hoīs.ſ. xp̄i conceptio de puriſſima mr̄e fieret. q̄ puritate niteret. qͣ ſub celo neqͥt maior intelligi Idcirco in hoc tꝑe gratioſo gaudeāt aues.i. er rātes. qꝛ hodie deſcēdit rex celoꝝ vt hos qͥ diu errabāt ad regna celorū reuocaret. Naꝫ an̄ xp̄i aduentū omēs errabāt. ſicut in eorū ꝑſona dic̄ psͣ. cxviij. Erraui ſicut ouis q̄ perijt que. ſer. t. Sed hodie reliqͥt xp̄s. xcix. oues.i. nouem cho ros angelorū in deẜto.i. in celo. ⁊ venit ad illā q̄ ꝑierat. Lu. xv. Iō merito gaudeāt ⁊ exultēt. ⁊ canticum leticie decantēt. ẜm illud psͣ. xcvij. Cantate dn̄o canticū nouū. ẜm glo. vita ⁊ lin gua laudate de xp̄i incarnatiōe ⁊ redemptione humāe nature. qꝛ mirabilia fecit Et hec fuerūt mirabilia de qͥbus dicit Hiere. xxxj. Nouū cre auit dn̄s ſuꝑ terrā mulier circūdabit virum Et etiā de qͥbus p̄dixit Eſa. vij. Ecce ꝟgo cōcipi et ⁊ pariet filiū. Gaudeant deniqꝫ hoīes eccl̓as deuotius frequētātes. ⁊ p̄ſertim mites ⁊ humi les. Quia hodie venit iſte qͥ dixit Mat. xj. Di ſcite a me qꝛ mitis ſum ⁊ hu. cor. Hodie veīt in vterū ꝟgīs qͥ humiles letificat. Mat. v. Bea ti pauꝑes ſpū. qm̄ ip̄oꝝ eſt re. ce. Sil̓r ⁊ mites ibidem. Beati mites qm̄ ip̄i poſſidebunt terrā de qua. psͣ. xxvj. Credo videre bona dn̄i in ter ra viuen. qd̓ a ſeculo nō fuit auditū. Quia da uid fuit humil̓. ſicut teſtat̉ in psͣ. xxxiij. hūilia bam in ieiunio aīaꝫ meā. Iob fuit hūil̓ ſimplex ⁊ rectus. Iob. j. Moyſes erat vir mitiſſimus. Nume. xij. Sed de ꝓmiſſione regni celorū nū qͣꝫ audierūt. ſꝫ oēs ad inferos deſcēder̄t. Gau deant etiā terreni ⁊ cupidi ꝑ terrā deſigͣti. ẜm illud psͣ. Iubilate deo oīs terra. cātate. exulta te ⁊ pſallite. Quare: qꝛ xp̄s hodie deſcēdit de domo regia. in qua ẜm psͣ. ſunt diuitie ⁊ gl̓a q̄ auro gemmiſqꝫ mirabl̓r rutilat. de cuius portꝭ odor nimiū recreatiuus emanat. cuius platee ꝯſtructe ſunt ex auro puriſſimo tanqͣꝫ vitrum ꝑ lucidū. que fundata eſt in zaphyris iaſpidibuſ ⁊ viuis ex lapidibus eſt ꝯſtructa. floribꝰ orna ta. vt dicit deuotus Amandus in hora. ſap̄. li. j. c. xj. Hanc ſpecioſiſſimā domū xp̄s hodie di miſit ⁊ pauꝑ in terrā venit. Nō ſibi vſurpauit regnū vngarie vl̓ romanū. ſed paruū corpuſcu lum ꝟgīs. Nō aurū vel gēmas q̄ſiuit. ſed omīa ꝯtēpſit. vt dicit. b. augꝰ. in ẜmone. Oīa terrēa ꝯtempſit deꝰ. vt hoībus cōtemnēda demōſtra ret. Gaudeāt em̄ ⁊ terreni. qꝛ ꝓpter eos xp̄us gl̓oſum celū reliqͥt. ⁊ oīa mūdana ꝯtēpſit. vt il los hec relinquere inſtrueret. ⁊ ad regnū celoꝝ duceret. Exultādo igit̉ debēt ſe tales cupidi floribꝰ ornare pietatis. Quia dicit Hiero. gl̓o ſus in epl̓a ad nepotianū. Nō memī me legiſſe mala morte mortuū qͥ libent̓ oꝑa pietatis exer cuit. Hꝫ em̄ ml̓tos interceſſores. ⁊ impoſſibile eſt p̄ces ml̓torū nō exaudiri Gaudeāt p̄tea ma ria hͦ eſt tribulati. ⁊ qͥ ſunt amaro corde. qꝛ ho die venit ſaluator odij ⁊ tribulationis ſecator. L C XLIVI Qd̓ figuratū ē Ione. j. vbi legit̉ ꝙ fcā fuit ma gna tēpeſtas in mari qn̄ Ionas voluit fuge̓ in tharſis ⁊ nō obedire dn̄o vt iret in niniuē ciui tatem. Naute igit̉ miſerūt ſortes ⁊ cecidit ſuꝑ Ionā. ad quē dixerūt. Quid faciemꝰ tibi. ⁊ ceſ ſabit mare? Quibꝰ ionās. Tollite me ⁊ mittite in mare. ſcio em̄ ꝙ ꝓpt̓ me facta eſt tempeſtas. Tulerūtqꝫ ionā ⁊ miſerūt. ⁊ ſtatī ceſſauit mare afurore. Et p̄parauit dn̄s piſcē grandē qͥ ionā in ſe ſuſcepit. Spūal̓r ꝑ Ionā qͥ interp̄tat̉ colū ba xp̄s deſignat̉. qꝛ ſicut colūba caret felle. ita xp̄s caruit felle peccatoꝝ. Sꝫ ꝑ nautā intelligi tur deꝰ pater ⁊ fi. ⁊ ſpiri. qꝛ ſicut nauta regit na uem. ſic deꝰ regit vniu̓ſa. Teſte Boe. in li. j. de ꝯſo. ph̓ie metro. v. O ſtelliferi ꝯditor orb̓. qͥ ꝑ petuo nexus ſolio. rapido celū turbine verſas legemqꝫ pati ſidera cogis. oīa certo fine guber nas. Hi igit̉ tres in ꝑſonis. ſed vnꝰ deꝰ ī eſſen tia. miſerūt inter ſe ſortes. qͥs deſcēderet ⁊ huiꝰ md̓i tribulatōꝫ auferret. ⁊ cecidit ſors ſuꝑ xp̄m filiū dei. Iō dixerūt ei alie due ꝑſone. Quid fa ciemus tibi. ⁊ ceſſabit tribulatio? Et ille. Tolli te me inqͥt ⁊ mittite in mare mūdi Quia probat mgr̄ li. iij. di. j. ꝙ ꝯueniēs fuit ꝙ mitteret̉ filius ⁊ nō pr̄ vl̓ ſpūſſanctꝰ ſic inqͥens. Nō pr̄ nec ſpi rituſſanctꝰ. ſed ſolꝰ filiꝰ in carne miſſus eſt. qd̓ ideo factū eſt. vt qͥ erat in diuinitate dei filiꝰ. in hūanitate fieret filius hoīs. Nō pr̄ nec ſpūſſan ctus carnem induit. ne alius in diuītate eſſet fi lius. ⁊ aliꝰ in hūanitate. Et ne idē.ſ. in diuītate eſſet pr̄. ⁊ filius.ſ. in hūanitate. ſi deꝰ pr̄ de hoīe naſceret̉. hec ille. ⁊ qꝛ vt dicit ibideꝫ mgr̄ Oꝑa trinitatꝭ ſūt īdiuiſa ab exͣ. Iō tulerūt eū pr̄ ⁊ ſpi rituſſanctꝰ ⁊ miſerūt ip̄m in mare huiꝰ md̓i ⁊ ip ſe filius ſe miſit. ⁊ tribulatōes ⁊ tēpeſtuoſe cla matōes ceſſauerūt. Iō dixerūt ſancti pr̄es a tri bulationibꝰ qͥetati illud Tob̓. iij. Nō delectarꝭ in ꝑditōibꝰ nr̄is. qꝛ pꝰ tēpeſtatē tranquillū fa cis. ⁊ poſt lachrymatōꝫ ⁊ fletū. exultatōeꝫ infū dis. Sꝫ dn̄s ſpūſſanctꝰ p̄ꝑauit piſcē magnuꝫ.i. btām ꝟginē mariā. ẜm illud qd̓ p̄dixit angeluſ Lu..j. Spūſſanctꝰ ſuꝑue. in te. ⁊ vir. al. ob. tibi Et illa accepit hodie xp̄m in vterū ſuum. Gau deant ⁊ demū peccatores. qꝛ iſte venit hodie ī carnē. qͥ ꝓiecit poſt tergū ſuū oīa pctā. Eſa. xx xviij. Iſte hodie miſſus eſt ad nos qͥ eſt frat̓ nī̄ onſus nr̄ p̄ꝑatus miſereri. ⁊ tege̓ oīa pctā no ſtra ⁊ ꝓijcere ea in ꝓfundū maris. ⁊ remitte̓ qͣſi nūqͣꝫ fuiſſent. dummō ꝯuerti voluerimꝰ. ⁊ d̓ ce fero abſtine̓. Sicut ait Amādus li. j. c. iiij. Id̓o dicit apl̓s. j. Timo.j. Fidel̓ ẜmo.i. verꝰ ⁊ omī acceptōe dignus. qꝛ xp̄s ih̓s venit in hūc md̓m pctōres ſaluos face̓. Et hͦ qͦ ad pͥmū. Quantuꝫ ad ſcd̓m ſciendū ꝙ ad experientiā videmus qn̄ venit tꝑus calidū anni. arbores vndiqꝫ ramis viridibuſqꝫ folijs pulchre veſtiunt̉ floribuſqꝫ fulciunt̉. ⁊ fructibus circūqͣqꝫ replent̉. Si autem venerit frigiditas q̄ caliditati cōtrariat̉ flo res deſtruit atqꝫ fructꝰ. Cuiꝰ rō ẜm naturales eſt qꝛ in calido tꝑato arbores in humore abun dant. qͥ ſe diffundit deſcendens aradice ⁊ arbo rem facit germinare. In hyeme aūt frigore idē humor relinquēs ramos. radici ſe infūdit. Iō arbor tali humore orbata ſteril̓ efficit̉ ⁊ areſcit. Si aūt eadeꝫ arbor pͥoribꝰ debꝫ coronari folijs ⁊ floribꝰ. neceſſariū eſt bonū nunciū p̄cede̓. ⁊ hͦ eſt ver. qd̓ incipit in cathedra petri. ẜm illd̓ po ete. Uer petro det̉. eſtas exinde ſequet̉ Et hoc portat bonū nunciū ꝙ arbores pͥſtinū recipiūt decorem. Myſtice ꝑ arborē in ꝓpoſito. prīo ī telligo hoīem. qꝛ ſicut ab arbore veniūt fructꝰ. ita ab adam pͥmo hoīe oēs hoīes original̓r pro ceſſerūt. Hunc homīem.ſ. pͥmū pulcherrime or nauit ramis pulcherrimis floribꝰ ꝟtutū ⁊ fru ctibus boni oꝑis. Quia vt legit̉ Gen̄. j. Deus creauit ip̄m ad imaginē ſuā. ⁊ poſuit eū in locū amenū frurtuoſum arboribꝰ magnū. ⁊ magno fonte fecundū. Et vt ait mgr̄ li. ij. ſen. diẜ. xvij. Dedit ſibi lignū vite ad edendū qd̓ diuītꝰ acce pit hanc vī. vt qͥ ex eiꝰ fructu comederet. corpꝰ eius ſtabili ſanitate ⁊ ꝑpetua ſoliditate firmare tur. nec vlla infirmitate vel etatis imbecillitate in deterius vl̓ in occaſum laberet̉. Iō dicit in eodē di. xix. ꝙ pͥmus hō fuit immortal̓. qd̓ non habuit ex natura. ſꝫ ex ligͦ vite habebat nō. poſ ſe mori. Cui cōſonat augꝰ. ſuꝑ Gen̄. Quodam mo creatꝰ eſt hō immortal̓. qd̓ erat ei ex ligͦ vite nō de ꝯditione nature. mortal̓ erat de ꝯditōne corꝑis aīalis. īmortal̓ bn̄ficio ꝯditorꝭ. Deditqꝫ pͥmis parētibus hāc p̄rogatiuā. vt ſi nō peccaſ ſent ſine omni peccato ⁊ macula in ꝑadiſo car nali copula cōueniſſent. ⁊ eſſet ibi thorꝰ īmacu latus. ⁊ cōmixtio ſine ꝯcupīa. atqꝫ genitalibus mēbris ſicut ⁊ ceteris imꝑaſſent. ⁊ ibi nullū mo tum illicitū ſenſiſſent. vt dic̄ in eodē li. diſtī. xx Fuit etiā adam ꝑfectꝰ creatꝰ in cognitōne ſcīe. qꝛ omibus animatibꝰ impoſuit noīa. vt oſtēde ret ꝙ ſingulorū noticiā haberet q̄ oīa ꝓpt̓ ip̄m creata eſſent ⁊ ab illo regēda. vt dicit mgr̄ vbi ſupra di. xxiij. Horū omnium deus. Idem ibi deꝫ diſtin. xv. Sane dici pōt ꝙ creata nihil ho mini nocuiſſent ſi nō peccaſſet. Puniendoꝝ nā qꝫ vitiorū ⁊ terrendorū vel ꝓbande vel ꝑficien de ꝟtutis cauſa noce̓ ceperūt. Sꝫ ip̄e ada dn̄a tus fuiſſet oībus creatur is. ẜm illud Gen̄. j. Dominamī piſcibus marꝭ ⁊ volatilibus celi. et vniu̓ſis animātibus q̄ ſunt ſuꝑ terrā. Si eī euo caſſet piſcem de mari. volucre de aere. beſtiam de nemore. veniēdo ſtatī tanqͣꝫ dn̄o ſuo obediſ ſēt. Nec etiā ab alijs alimētis impedimentū ha buiſſet. Si iacuiſſet in igne nō arſiſſet. in aqͣ nō ſubmerſus fuiſſet. terra non ip̄m oppreſſiſſet. Aer nō ſuffocaſſet. Inſuꝑ p̄ditꝰ fuit qͣtuor ꝟtu tibꝰ. miẜicordia ⁊ veritate. iuſticia ⁊ pace. Ita 5 E 3 TETMIO decent̓ ornatꝰ fuit adā tanqͣꝫ pulcͣ arbor ī ſtatu calido innocētie. Et de hͦ ſtatu vt dic̄ mgr̄ li. ij. di. xx. Tranſfērēdus erat cū vniu̓ſa poſterita te ſua in meliorē dignioremqꝫ ſtatū vt celeſti et eterno bono in cel̓ ſibi parato frueret̉. Sꝫdia bolus vt ibidē di. xxj. vidēs hoīem ꝑ obedien tie hūilitatem poſſe aſcēdere. vn̄ ip̄e per ſuper biam ruerat. inuidit ei. Et quia illi per violen tiam nocere nō potuit ad fraudē ſe ꝯu̓tit. vt do lo hoīem ſupplataret. quē ꝟtute ſuꝑare nequi erat. Ne aūt fraus ſua manifeſtaret. in ſua ſpe cie nō venit ne aꝑte cognoſceret̉ ⁊ ita repellere tur. Sꝫ in ſpecie aliēa ⁊ cū horribili in qua eiuſ malicia nō facilie poſſet dep̄hendi. veīt em̄ ad hoīem in ẜpente qͥ ſi ꝑmiſſus fuiſſet in ſpē colū be venire maluiſſꝫ. ſꝫ nō erat dignū vt ſpūs ma lignus illā formā homī odioſaꝫ faceret. in qua ſpūſſanctꝰ appariturꝰ erat. Ueniēs igit̉ ẜpens vt dicit mgr̄ ſtetit corā femina in qͣ minꝰ ratōeꝫ vigere nouit. ⁊ non audet in ꝟba ꝑſuaſiōis exi re timēs dep̄hēdi. ſed ſub int̓rogatōe eā aggre dit̉. vt ex reſpōſiōe colligeret qͣlit̓ in malicia ꝓ cedere poſſit. Cur inqͥt p̄cepit vob̓ dn̄s vt non comederetis de omī ligͦ ꝑadiſi? Rn̄dit ml̓r De fructu lignoruꝫ q̄ ſunt in ꝑadiſo veſcimur. De fructu ꝟo ligni qd̓ eſt in medīo ꝑadiſi. precepit nob̓ ne comederemꝰ ⁊ ne tāgeremꝰ. ne forte mo riamur. In qͦ ꝟbo dedit ſibi locū temptā di Iō diabolus mox dixit. Neqͣqͣꝫ moriemī. ſcit eniꝫ deꝰ in qͣ ⁊cͣ. In quo ꝓmiſit pͥmiū. ſi comederēt haberēt ſimilitudine dei ⁊ ſcīam boni et mali. Audiēs igit̉ hec ml̓er. q̄dā elatio pulſauit men tem ſuā. vt dicit mgr̄ li. ij. di. xxij. qꝛ credidit et voluit habere ſimilitudinē dei. Qd̓ confirmat augꝰ. ſuꝑ Gen̄ Nō inqͥt eſt putādū ꝙ hō deijce retur niſi p̄ceſſiſſet in eo q̄dā elatio ⁊cͣ. ſperans igit̉ hec conſeqͥ. tulit de fructu ⁊ comedit. Sed adā nō fuit ſeductꝰ eo mō qͦ ml̓er. non em̄ puta bat eſſe verū ꝙ diabolꝰ ſuggerebat. in eo tn̄ ſe ductus credi pōt ꝙ cōmiſſum veniale putauit qd̓ ꝑemtoriū erat. Potuit etiā aliqͣ elatio mēti eiꝰ ineſſe ilico pꝰ tēptatōꝫ ex qua voluit lignuꝫ vetitū exꝑiri cū mulierē nō vidit mortuaꝫ eſca illa ꝑcepta. Cogitās igit̉ adam de miſcd̓ia dei ⁊ pomū ſumens comedit. ⁊ ꝑſuaſioni mulieris ꝯſenſit nolens eā ꝯtriſtare. ⁊ eā a ſe alienatā re linqucre ne ꝑiret. arbitratꝰ illud eſſe veniale et nō mortale delictū. qd̓ tn̄ exitꝰ aliter indicauit Plus tn̄ peccauit ml̓er qͣꝫ vir. qꝛ in ea maioris tumoris p̄ſumptio fuit qͥ etiā in ſe ⁊ in deū ⁊ in ꝓximū peccauit. vir aūt tm̄ in ſe ⁊ in deuꝫ. Si tn̄ vir nō peccaſſet. mīme humanū genꝰ pecca tis corruptū periſſet. vt dicit mgr̄ li. ij. di. xxij. Adā igit̉ peccādo oēm ornatū ꝑdidit. Nam qͥ habuit poſſe nō mori in ſtatu innocentie. in ſta tu peccādi habuit moriēdi neceſſitatē. ẜm illud apl̓i ad Ro. viij. Corpꝰ ꝓpt̓ pctm̄ mortuū ē.i. neceſſitatē moriēdi in ſe hūit. qͥ pͥus genuiſſent ſine macl̓a ⁊ mala ꝯcupīa. pꝰ pctm̄ fuit culpa. qꝛ tal̓ letal̓ egritudo mēbris hūanis inheſit. vt dic̄ mgr̄ li. ij. di. xix. ⁊. xx. Qui in ſtatu īnocētie habuit ſapīam pꝰ pctm̄ incurrit ſtulticiā. ẜm il lud psͣ..xlviij. Hō cū in honore eſſet nō intelle. Iō dixit ad eū dn̄s. Ecce adā qͣſi vnus ex nob̓ factꝰ eſt ſciēs bonū ⁊ malū. q. d. alit̓ ſibi euenit Sꝫ tn̄ mgr̄ li. ij. di. xxiij. dic̄ ꝙ illā ſcīaꝫ ⁊ proui dentiā qͣ creata ſibi ſubijcerent̉. ⁊ rōe illius gu bernarēt̉ vt ſciret ill̓ ꝓuide̓ neceſſaria a qͥbꝰ cō ſequi emolimentū debebat hō peccādo non ꝑ didit poſſibilitatē. nec illaꝫ qͣ carnis neceſſaria ꝓuidēt̉. Idcirco hō in ſcriptura de hmōi non erudit̉. ſꝫ de ſcīa aīe quā peccādo amiſit. Etiaꝫ aīalia q̄ in ſtatu innocentie ſibi obediſſent. poſt pctm̄ facta ſunt rebellia. ſiil̓r cūcta elemēta Ali as etiā ꝟtutes qͣtuor ꝑdidit ꝓpt̓ pctm̄. Pax gͦ ⁊ miſcd̓ia ip̄m relinquētes in celū aſcenderunt qꝛ in his nongentꝭ. xxx. annis qͥbꝰ vixit Adam Gen̄. v. nō habuit pacē ⁊ reqͥem. ſꝫ laboreꝫ. ẜm qd̓ dixit dn̄s Gen̄. iij. In ſudore vultꝰ tui. ve. pa. tuo. Miẜicordia etiaꝫ ſibi nō ſubueīt neqꝫ poſteris ſuis in qͥnqꝫ milia. ⁊. cc. minꝰ vno ānis Sꝫ veritas ⁊ iuſticia hec renuētes ip̄m ⁊ filios ſuos ꝑ illud tꝑs gͣuit̉ punierūt. Tandē celeſtis pr̄ vt ait. b. Bern̄. in ꝗdam meditatōe. videns hūanū genꝰ ꝓpter pctm̄ ꝑiſſe. ⁊ dura oppreſſi on diabolo ſubiacē. audienſqꝫ clamorē iuſtoꝝ dicentiū cū psͣ. cxliij. Inclina dn̄e celos tuos ⁊ deſcēde. Et iterū. Utinā dirūꝑes ce. ⁊ deſcen. Eſa. lxv. Miſcd̓ia eſt mota in ſuo ꝯſiſtorio di uinitatis ꝯſiliū habuit de creature lib̓acōe vicꝫ hoīs in qͦ habuit qͣtuor ꝯſultrices. Prime due fuerūt miſcd̓ia ⁊ ꝟitas. Miſcd̓ia fuit in celo. ſꝫ ꝟitas veīt vſqꝫ ad nubes. ẜm illud Psͣ. xxxv. Dn̄e ī celo miſcd̓ia tua. ⁊ ꝟitas tua vſqꝫ ad nu bes. Miſcd̓ia allegat ꝓ hoīe. Ecce inqͥt iratuſ es dn̄e. nō eſt qͥ inuocet nomē tuū. qꝛ audacter peccāt hoīes ⁊ te offendūt. ⁊ non eſt qͥ ſurgat ⁊ teneat te ab ira tua. Si em̄ oēs hoīes ꝑdas vt ī imicos quos poſtea habeb̓ aīcos. Sūpſit ꝓ ſe dictum augꝭ. Et mgr̄i in li. ij. di. j. Nōne feciſti hoīeꝫ creaturā ratōnalē vt ſummū bonū intelli geret. intelligēdo amaret. amādo poſſideret. at qꝫ poſſidēdo frueret̉. q. d. vtiqꝫ. Igit̉ ſi pecca uit hō q̄ vltio tibi occidēdo ꝟmiculū. ⁊ ſi ꝯdem nab̓. qͥd tibi ꝑ hͦ gl̓e tue. Quia ſcriptū eſt pſal̓. xxxviij. Infernꝰ nō ꝯfitebit̉ tibi. ne. m. lau. te. Idcirco vt petijt pͣsͣ. xliij. Exurge qͣre ob. dn̄e. exur. ⁊ ne repel. in fi. Uſqꝫ quo pr̄ miẜicordiaꝝ iraſceris ſuꝑ oratōꝫ ẜui tui Cōu̓tere dn̄e vſqꝫ qͥ ⁊ dep̄cabil̓ eſto ſuꝑ ẜuos tuos. Au̓te iram tua miẜicors ⁊ miẜator. Exurge dn̄e lib̓a homine quē creaſti ad tuā imaginē. qꝛ nō eſt qͥ redimet pter te. Tu igit̉ exurgēs miſereberꝭ ſyō.i. aime qꝛ tꝑs miſerēdi eiꝰ. qꝛ veīt tꝑus. Qd̓ audiens G h L V 4 vitas ait. Dn̄e iuſtus es ⁊ rectū iudicium tuū Gcio ꝙ oīa q̄ ꝓcedūt de labijs tuis nō facꝭ ir rita. Tu em̄ dixiſti ꝓ ſnīa. Gen̄. ij. Quocunqꝫ rēpe comederitis ex eo morte moriemī. Et illa ſuia nō dꝫ falſa inueniri. al̓s ego pęreo ſi miſeri cordia debet exaudiri. Cuꝫ aūt ille due ꝯſultri ces nō poſſent mediū redēptōis inuenire. acceſ ſerunt alie due.ſ. pax ⁊ iuſticia. Pax allegabat phoīe dicēs. Cū deꝰ cogitat ſꝑ cogitatōes pa cis ⁊ nō afflictōis. iō dꝫ iure hoīem penitētē re cōciliare. Iuſticia aūt ꝓ parte dei dicens. psͣ. Non ſic impij nō ſic. ſꝫ veniat mors ſuꝑ illos ⁊ deſcendāt in infernū viuētes. Inſuꝑ ſcriptū ē Eſa. xxvj. Iniq̄ agens nō vide. gl̓aꝫ do. Cūqꝫ nec iſte cōſultrices poſſent ꝯcordare. dedit ꝯſi liū ſapientiſſimꝰ Salomō xp̄us filius dei vt fie ret mors bona qͣ innocēs moreret̉. ꝑ cuiꝰ mortē hō ꝑditus lib̓aret̉. Querētes igit̉ talē innocen tem nuſqͣꝫ inuenerūt. qꝛ nēo potuit dice̓. mūdū eſt cor meū. purꝰ ſum a pctō. Prou̓. xx. Quibꝰ ſic referentibꝰ dixit. Nec vos qͥcqͣꝫ ſcitis. Ne ſcitis inquā. qꝛ ſcriptū eſt psͣ. xiij. Oēs declina uerūt ſil̓ inuti. fa. ſ. nō eſt qͥ fa. bo. ⁊cͣ. Querite igit̉ qͥs ſit ille vnus. ⁊ inueſtigātes inuenerunt ꝙ xp̄s ille vnus eſſet. qͦ inuēto ꝓtulerūt ſenten tiam diffinitiuā dicētes. Qui dedit ꝯſiliū. cōfe rat auxiliū. Audiēs aūt iudex xp̄s qͥ iſtd̓ dede rat ꝯſiliū. ꝙ pati deberet ꝓ hoīe ait. Gene. vj. Penitet me feciſſe hoīeꝫ. Recte fecit xp̄s ſicut ſartor. qͥ cū feciſſet bonā tunicā quā aliꝰ intuen do macularet. q̄ maculata ad ſartorē portaret̉. ⁊ ille ꝓpter maculā necaret̉. ille diceret. Peni tet me feciſſe tunicā. ſic de xp̄o qͥ fecit humanā naturā bonā. Gen̄. j. Uidit deꝰ cūcta q̄ fecerat ⁊ erāt valde bōa. Sꝫ adā peccādo eam macula uit. ⁊ xp̄us ꝓ ea pati debuit. Iō dixit. Penitet me feciſſe hoīeꝫ. Sꝫ qꝛ humanū genꝰ redimi n̄ potuit. niſi bonꝰ nūciꝰ p̄iret. Recte ſic̄ arbor dit pͥorem pulchritudinē nō ornat̉ floribꝰ niſi p̄cedat pͥus ver. qͣſi bonꝰ nūciꝰ. Iō xp̄s vocans nūciū gabrielē dixit. Ueni gabriel. vt ptꝫ ī ſer mone p̄cedēte mēbro. ij. Et ſubdit. Angelꝰ au diens hec. intra ſe cogitās ⁊ dicēs. ſtupendū ē hͦ miraculū ⁊ oīs ſcīe p̄cellit ſenſuꝫ. Qui in che rubin terribiliſ ⁊ in ſeraphin inuiſibilis ⁊ in oī bus angelicis v̓tutibꝰ incōp̄henſibil̓ eſt. tamen vult incarnari. Et puelle ſui habitaculi pn̄tiaꝫ fepromittit. Pōt ne vterꝰ caꝑe eū. qͥ non capit̉ Hec ⁊ hmōi angelo cogitante. ait dn̄s ad eum. Auid turbaris o gabriel. Nunqͥd noͣ a me priꝰ miſſus es ad zachariā ſacerdote ⁊ natiuitatem Ioh̓is ei nūciaſti Nūqͥd nō annūciatōis tue eſ fectū ꝓſecutꝰ ſum Nūqͥd nō illa tūc ſterilis ē ſe ges facta. q̄ iam carebat.i. p̄cariſtia deficiebat Nūqͥd impoſſibile eſt aqd̓ me qͥ crequi oīa ver bo. Cur gͦ ambigis. Ad hec angelꝰ. Dn̄e opus qdem extitit tue charitatꝭ qd̓ ex amore ꝑficitur Teſtis eſt zacha. pꝰ illū rebecca ⁊ anna. q̄ miſe rie ⁊ paſſioni ſterilitatis ſil̓ ẜuiētes a te lib̓tateꝫ acceperūt. Uirginē aūt pare̓ q̄ genitura de vi ro nō ē. ſuꝑat oēm legū natura. ⁊ tuāquō annū ciabo puelle p̄ſentiā. Te em̄ celi ⁊ t̓re non capi unt fines. ⁊ quō te vterꝰ capiat ꝟginal̓. ⁊ quō feret maria ignē tue charitatꝭ. Cui dn̄s Si leſit ignis in ſolitudīe rubū ledat vtiqꝫ mariaꝫ mei pn̄tia. q. d. Sicut ignis ardebat. nec rubum le debat. ſic mea p̄ſentia mariā nō ledat. Et tunc angelꝰ impleuit mandatū domī. Et de ſūmo ce lorū exiliēs ad ꝟginēqꝫ ingrediēs eā ſalutauit dicēs. Aue gr̄a ple. do. te. ⁊cͣ. Angelus em̄ fec̄ ſicut faciūt ſolēnes nūcij a ſecularibus dn̄is. vt puta regibꝰ vl̓ pͥncipibꝰ miſſi. regalē ꝟgineꝫ ad ꝓcandū. Prīo qn̄ veniūt ad ip̄am. p̄mittūt ſa lutatōꝫ ei ſe reuerent̓ inclinādo. et ſic de facili ī clināt ad ꝯſenſuꝫ ſuorū dn̄oꝝ. deinde dn̄orum aperiūt volūtate. Si aūt ex hͦ viderint ꝟ̓gineꝫ turbatā. cōſolant̉ eaꝫ dn̄tes. O ꝟgo amena ne turberꝭ. qꝛ rex nr̄ qui eſt diues ſpēm tuā concu piuit. ⁊ tua dilectio apd̓ ip̄m gr̄am adinuenit. Ita angelꝰ pͥmo ſalutauit ꝟginē ex ꝑte regꝭ ſui Et qꝛ vidit eā turbatā ait. ea appellado dicēs. Ne timeas maria inueniſti em̄ gr̄aꝫ apud do. Et ſtatī ſubdit volūtatē regis. Ecce ꝯci. ⁊ pa. filium ⁊cͣ. Iō dicit. b. augꝰ. in ẜmōe ho. Audi uimus nūciū gaudia magnunciātē. iudicia leti cie. vocē auxilij. reuocatōꝫ ẜuitutis. Ecce āge lus ad ꝟginē loquit̉. vt deinceps ẜpēs mulie ri nō ẜmotinet̉. miſſus gabriel angelꝰ totiꝰ mū di nūciare ſalutē deferēs ade reuocatōis p̄ſcri ptum. Miſſus eſt gabriel ad ꝟginē. vt ignomi nia femīe exhauſta ferat ſalutē. Miſſus ē ad amatū regis angelorū palaciū. p̄parare mūdū ſpōſo thalamū. miſſus eſt ad ꝟ̓ginem. q̄ deſpō ſata eſt qͥdē ioſeph. ẜuabat̉ aūt ih̓u. miſſus lu cerna nūciare ſolē iuſticie. Miſſus crepuſculū lumen p̄currens diei. Miſſus ē gabriel mani feſtās eū qͥ ē in ſinu pr̄is ⁊ in vlnis mr̄is. Miſ ſus eſt miles vociferās ſecretū regis. qd̓ cogͦſci tur fide nō diſcuſſiōe. Hec augꝰ. Iō d̓r. Hec eſt dīes boni nūcij. Sed illd̓ eſt notū qn̄ aliqͥs rex p̄potens ad hūilē mitteret ꝟginē ⁊ ip̄am dita ret. ⁊ in ſuū ꝯiugiū ſumeret. illa vtiqꝫ ꝯſentiret Sic̄ hr̄. j. Re. xxv. vbi legit̉ ꝙ rex dauid miſit nūcios ad abigail. vt eā ſibi deſpōſaret in vxo rem. Illa aūt poſtqͣꝫ audiſſet nūcios. adorauit int̓ra ⁊ dixit. Ecce famula tua ſit in ancillā. vt lauet pedes ẜuorū domī mei. ⁊ ſic dedit cōſen ſum. Et ſic Maria auditis nuncijs angeli Ga briel̓ illud.ſ. ꝙ elegiſſet eā in ſpōſam. ⁊ veriꝰ in matrē bn̄dictam. ꝯſenſit nūcio dicens hūiliter. Ecce ancil. dn̄i. ⁊cͣ. Quo facto ꝯceptus eſt xp̄s ⁊ hͦ quo ad ſecundū. Quantū ad tertiū eſt notā dū. Pli. in ſpe. naͣ. di. Pāthera eſt aīal pulcrū ⁊his qui ſibi in aliqͦ ſubueniūt. nullo mō eſt inK 2 I Sermo I gratū. Nam ſicut ideꝫ ait ꝙ qͥdam vir ſel̓ ex ca ſu venit in deẜtū in quo vidit foueā ꝓfundam in quā collapſi erant catuli pāthere. nec de ꝑ ſe poterāt de ea aſcēdere. neqꝫ ꝑ matreꝫ adiuuari Ille aūt pietate motꝰ in foueā deſcendit ⁊ catu los inde ſubleuauit. Qd̓ videns panthera edu xit virū illū ꝑ ſolitudinē leta ⁊ blandiēs vt ſibi gr̄as referre facile appareret. Spūal̓r ꝑ pāthe ram ſancta mat̓ eccl̓a intelligit̉. ⁊ vt dicit Iſid̓. li. xij. ꝙ filij panthere cū in vtero mr̄is cōualue rint ⁊ ad naſcendū iam vires receperīt. mordēt matrē lacerātqꝫ vnguibꝰ eiꝰ aluū tāqͣꝫ ſui ꝑtui reſiſtentē. Ita mali filij ⁊ filie eccl̓e cū aꝑte ſunt ad peccandum. ſi tūc reſiſtit eccl̓a ꝑ ſuos docto res ⁊ p̄dicatores. ip̄am ꝟbis ſuis detractorijs ⁊ ꝟberibus lacerāt. ſicut faciūt heretici ⁊ mali xp̄iani.ſ. de qͥbus cōquerit̉ ꝓph̓a Amos qͥnto Odio habuerūt in porta corripientē. ⁊ loquen tem ꝑfecte.ſ. doctores ſanos. abominati eſtis. Sꝫ ꝑ virū intelligit̉ xp̄s. de quo dicit Zacha. vj. Ecce vir oriens nomē eiꝰ. Hic vir ambulās in deẜto.i. in celo. quod dictū fuit deſertū ꝓpt̓ caſum malorū angeloruꝫ. Luc̄. xv. vidit filios panthere.i. eccl̓e lapſos in foueaꝫ eterne dāna tionis. Et hodie motꝰ pietate deſcēdit ad eos. vt eos liberaret. Sicut ait Exo. iij. Uidens vi di afflictōnem populi mei qͥ eſt in egypto. h̓ eſt in tenebris peccatorū. ⁊ clamorem eiꝰ audiui ⁊ deſcēdi vt liberarē eū. Et hͦ ꝑpendēs ſancta ec cleſia nō tacet. ſꝫ hodie lete decātat gr̄as ſibi di cens. Hec eſt dies quā fecit dn̄s. ⁊cͣ. vſqꝫ gl̓a ti bi dn̄e. Et ad hanc gtitudinē inuitat ſuos filioſ cū cantat in psͣ. xcvij. Cātate dn̄o cāticū nouū Dicit glo. Cātate vita ⁊ lingua de xp̄i incarna tione ⁊ redēptōne humane nature. quia mira bilia fecit. Et hec ſunt ꝙ hodie ꝟgo concepit ⁊ nouē elapſis menſibꝰ ꝟgo peꝑit ⁊ poſt partuꝫ ꝟgo ꝑpetua māſit. Et ſubdit ratōeꝫ quare can tare debēt filij ſui dicētes. Notū fecit dn̄s ſalu tare tuū.i. filiū quē deſiderās Iacob ait Gene. xlix. Salutare tuū dn̄e expectabo. Et Luc̄. ij. Symeon dic̄. Uiderūt oculi mei ſalutare tuuꝫ hͦ eſt xp̄m. Reuera xp̄um hodie ꝓ ſua incarna tōne laudare debemꝰ ⁊ gr̄as referre ſibi. quia ſi tacuerimꝰ a laude ⁊ gr̄arumactōe. ⁊ nolueri mus hanc pietatē magnā nob̓ exhibitā. ſceleriſ arguemur. Sicut contigit cuidaꝫ monacho de quo legit̉. ꝙ cū fratribus veīt ad eccl̓aꝫ vt pſal leret. ⁊ cū in miſſa cantaret̉ ille articulus ſimbo li Niceni. Incarnatus eſt de ſpūſancto. Ul̓ vi alij dicūt cum hͦ legeret̉ Ioh̓ j. Et vbum caro factū eſt Genibus alijs fratribꝰ deo humilit̓ in clinantibꝰ. gr̄aſqꝫ agentibꝰ. ille ſolus ſedere ma nens in ſtallo gr̄as non retulit. Statimqꝫ ex di uina ꝑmiſſione venit diabolus in ſpecie ethio pis. ⁊ ip̄m gͣuiter in maxillaꝫ ꝑcuſſit ꝙ veſtigia digitorū ad temꝑa vite in ip̄o remāſerūt. Et di xit ad ip̄m. Si deꝰ naturā angelicā ꝓ me aſſū pſiſſet. ego me ad terrā facietenus ꝓſtrauiſſem ⁊ tu miſer ingratus exiſtis de incarnatōe ſalua toris tui. Idcirco nō ſimus ingͣti. ſed chriſtū in eternū ꝓpter ſuā ſanctiſſimā incarnatōꝫ collau demus. ⁊ gr̄as illi agamus. Vt mereamur de illa exultare h̓ in gr̄a. ⁊ tandem in eterna gl̓a. Sermo in cena domini. Enite comedite panem ineum. ⁊ bibite vinuꝫ qd̓ mi ſcui vob̓. prou̓. ix. Medicus Ioh̓s meſue in pͥma practica dicit ſic. Oīs in qͦ aliqͥd mali aut morboſitatis latitat ⁊ in vere medicis aut laboribꝰ purgatꝰ nō fuerit. eſtate ſucceden te ꝑiculoſis febribus eſtuabit. Si aūt mediciaſ curauerit accipere infirmitas expurgat̉. Et ra tionē huiꝰ ponit cōſtantinꝰ. qꝛ morbus qͥ in ve re intra corpꝰ remāſit. adueniēte calore eſtatis ꝑiculoſius eſtuabit. Myſtice loquēdo. Quis eſt iſte qͥ nō habeat in ſe malū peccati vel mor bum aīme latitare. Certe nemo. ml̓ta em̄ mala occulte ꝑpetramꝰ. de qͥbus dicit. b. Bern̄. lib̓. medi. c. xiij. Magis timeo malū qd̓ facio in ab ſcondito qͣꝫ qd̓ facio in aꝑto. Malū em̄ ꝙ nul lus vidit. nemo rep̄hēdit. ⁊ vbi nō timet repre hēſor. ſecuriꝰ accedit tēptator. ⁊ faciliꝰ iniqͥtas ꝑpetrat̉. hec bern̄. Ml̓ta etiā cōmittimꝰ māife ſte ꝑ q̄ aīe nr̄e morboſitatē ꝯtrahūt ⁊ aſſumunt ⁊ illa in nob̓ ꝑ obliuionē manēt latitare. a qͥbuſ ſi volumꝰ expurgari ⁊ ſanari neceſſe eſt nob̓ vt nobiliſſimā medicinā corꝑis xp̄i in ꝟe hͦ ē ī iſto tꝑe gr̄e ſumamꝰ. De qua dicit. b. Bern̄. in ſer monē. Corpꝰ xp̄i eſt ꝑegrinātibꝰ dieta. egrotiſ medicīa. debiles cōfortat. valētes delectat. lan guores ſanat. ſanitatē conẜuat. fit hō manſue tior ad correptōeꝫ. patientior ad laborē. arden tior ad amorē. ⁊ ad obendientiā ꝓnior. ⁊ ad tiarūactōꝫ deuotior. hec ille. Et vere dic̄ qͥ hac digniſſimā medicinā nō ſumeret ꝑicl̓o ſe expo neret. Quia d̓r de peni. ⁊ re. c. Omīs vtriuſqꝫ ſexus poſtqͣꝫ ad annos diſcretōis venerit ſuſci pere debet ad minus reuerent̓ in paſca eucha. ſacramētū. niſi forte de ꝓprij ſacerdotis conſi lio ob aliquā ratōnalem cam ad tꝑs ab eius ꝑ ceptōe duxerit abſtinendum. Et ſubdit̉ pena. Alioqͥn ⁊ viuꝰ ab ingreſſu eccl̓e arceat̉.i. expel lat̉. ⁊ moriēs xp̄iana careat ſepultura. Hec In no. iij. Iō ne hō in tale incidat ꝑiculū ſue aīme. vocat nos xp̄s hodie ad hāc medicinā dicens Uenite comedite panē.i. corpus meū ſub ſpe cie paniſ exhibitū tanqͣꝫ ſaluberrimā medicina de qua d̓r Eccī. xxxviij. Altiſſimꝰ de terra. id ē de carne ꝟginis creauit medicinā. ⁊ vir prudeſ nō abhorrebit eā. In ꝟbis ꝓpoſitis duo tagu tur. Primo vniu̓ſalitatis vocatio. ibi. venite. Scd̓o neceſſitatis manducatio. ibi. comedite. R A XLVII De pͥmo eſt notandū. cū reges terre faciūt con uiuia magnifica. vt cōuiuia nuptiarū. p̄ oībus inuitāt ad illa pͥmitꝰ ſuos pͥncipes. deinde ge neralit̓ oēs ppl̓os. vt ſic eorū regia ptās latius demonſtret̉. ⁊ hͦ figuratū eſt Heſter..j. vbi legi tur ꝙ rex aſuerus in tertio anno imperij ſui fec̄ grande ꝯuiuiū cūctis pͥncipibus ⁊ pueris ſuis ꝑfectiſqꝫ ꝓuinciarū corā ſe vt on̄de̓t ill̓ diuiti as gl̓e regni ſui ac magnitudinē. Cūqꝫ comple rētur dies cōuiuij. inuitauit oēm ppl̓m qͥ inuen tus eſt in ſuſis a maximo vſqꝫ ad mīmū. Spūa liter aſuerus int̓p̄tat̉ btūs ⁊ ſignificat xp̄m. qͥ ẜm hiero. eſt oīm ſuꝑnorū ciuiū btītudo ⁊ gl̓ia qͥ eius celſitudīs faciē cōtemplāt̉. Hic igit̉ xp̄s beatiſſimꝰ fecit grāde cōuiuiū tertio anno īpe rij ſui. Primꝰ annꝰ fuit ſtatꝰ nature. Scd̓s ſta tus legis. Tertius ſtatꝰ gr̄e. in quo fecit grāde quiuiū. qn̄ inſtituit eūcha. ſacramētū. De quo dicit. b. Bern̄. in quodā ẜmone. O ſacrū et no bile cōuiuiū ſacr̄m ſacramētoꝝ. ſanctū ſctōrum amor amorū. dulcedo dulcorū. Uere hec ſūt fe ſta paſcalia in qͥbus adeſt pr̄ ⁊ filius ⁊ ſpūſſan ctus. in qͥbus fit vna caro ſpōſa cuꝫ ſponſo. aīa ſancta cū xp̄o. De hoc etiā dicit. b. Hieroni. vt hr̄ in epl̓a Euſebij ad ep̄m Bamaſuꝫ. O nobi leinqͥt cōuiuiū in quo ſub panis ſpecie totꝰ xp̄s ſumit̉ deꝰ ⁊ hō. Et ita totꝰ in ſpecie panis ⁊ in qlibet eius ꝑticula. ⁊ in vini ſpecie. ⁊ in qͣlibet ta. ſicut in panis totꝰ. ſic ⁊ in vini ſpecie ſil̓. Nam totꝰ ꝑfectꝰ ⁊ integer ſub panis ſpecie. et ſb̓ qͣcunqꝫ mīma ꝑticula. ⁊ idē totꝰ ī vini ſpecie ⁊ in qͣlibet gutta ꝑmanet hec ille. Sed di. qua exp̄s hodierna die inſtituit hͦ nobile cōuiuiuꝫ ſui ſanctiſſimi ſacramēti. Ad hͦ dic̄ ſan. Tho. ī ractatu de corꝑe xp̄i. ꝙ triplex eſt cā inſtitutō . Prīa mēoria ſaluatoris. Scd̓a ſacrificium aris. Tertia cibus hoīs. Et ſubdit. Hec tria ſſponit in hͦ ſacramēto. dei ſapīa ꝯtra vetera ſala. ⁊ q̄ ſunt illa declarat. Cōtra obliuionem dei. ꝯtra debitū rapine aliene rei. ⁊ ꝯtra corru ptionē pomi mortiferi Primi em̄ ꝑenteſ in hec tria ceciderūt mala. ẜpentina fraude decepti ⁊ eos ſucceſſores ſunt pͥuati. De hͦ hr̄ Eccī. x. tiū ſuꝑbi homīs eſt apoſtatare a deo. qꝛ ab fecit eū receſſit. ⁊ in obliuionē dei deuenit. e ſcd̓o legit̉ Gen̄. iij. Uidēs ml̓er lignum ꝗ ſet bonū ad veſcendū. ⁊ pulchrū ocul̓. tulit d̓ fructu eius ⁊ comedit deditqꝫ viro ſuo. ⁊ ſic ra pinam comiſerūt. De t̓tio legit̉ Gen̄. ij. de ligͦ ſcie boni ⁊ mali ne comedes in qͣcūqꝫ die come beris ex eo morte morieris. qd̓ ⁊ factū eſt ſic̄ te tat̉ psͣ. lij. Corrupti ſunt ⁊ abomi. fa..ſ. ini. ſuis Sꝫ ꝯtra hͦ triplex malū inſtitutū eſt hoc ſacr̄m. Cu. xxij. vbi d̓r. Accipite ⁊ comedite hͦ ē corpꝰ ſeu qd̓ ꝓ vob̓ tradet̉. hͦ facite in meā cōmemo ratōꝫ. Et eſt pͥma cā.ſ. mēoria ſaluatorꝭ ꝯtra d̓i lionē. Iō dicūt doctores. Sacerdos nūqͣꝫ dꝫ accede̓ diuina ꝑagēdo. nec laicꝰ diuīa ſumē do niſi p̄habita dn̄ice paſſionis mēoria. qͣliter ſuſcepit obprobria. flagella. ſputa vulnera. ala pas. irriſiones. accuſatōes ⁊ ſimilia. Scd̓a cā ī ſtitutōis eſt ſacrificiū altaris ꝯtra quotidianaꝫ delictorū nr̄oꝝ rapinā. Sicut em̄ corpus domī ſel̓ oblatū eſt in cruce ꝓ delicto originali. ſic of feratur iugit̓ ꝓ nr̄is quotidianis delictis in al tari. Tertia cā eſt cibus hoīs. Eſt em̄ cibus me dicinal̓ ꝯtra pomi mortiferi corruptōꝫ. Iō dic̄ btūs amb̓. in li. de hͦ ſacramēto. Corpꝰ xp̄i me dicina ſpūal̓ eſt. Quarta cauſa pōt addi vt eſſꝫ viaticū p̄ſentis ꝑegrinatōis. De qua dic̄ ſctūs Hiero. O ſanctu nr̄e ꝑegrinatōis viaticum. qͦ de hͦ ſeculo neqͣꝫ ꝑuenit̉ ad celeſtis hierl̓m ꝯſor tium. patres nr̄i in deẜto manna comedēteſ nō venerunt in terrā ꝓmiſſionis. Qui ꝟo te come derit ī tui fortitudīę ābulabit ad mōtē dei oreb Et ſubdit dicēſ. Comeſtio delicatiſſima. in qͣ ſa poris ⁊ odoris eſt ſuauitas omne delectamētū oīs medicīa. omīs ſuſtentatio. ⁊ oīs reqͥes a la bore. vbi oē eſt qd̓ deſiderari pōt. Hec Hiero. Ad illud ꝯuiuiū iocundiſſimū inuitauit celeſtꝭ aſuerus pͥmates ſuos. xij. apl̓os. de qͥbus dicit ꝯsͣ xliiij. Cōſtituēs eos pͥn ſ. o. t. Quia vt legit̉ Lu xxij. ꝙ xp̄s māducāſcū diſcipul̓ ſuis agnū paſcalem ait. Deſiderio deſideraui ⁊cͣ. Hic po teſt inſeri hiſtoria q̄ facta eſt qͥnta feria vſqꝫ ibi Egreſſus ieſus tranſtorrentē cedron. ⁊ ſic ī hiſ geſtis inuenies ꝙ poſt lotionē inſtituit eucha. ſacr̄m. ad qd̓ diſcipuli pͥmo ſunt vocati. Et non ſolū ip̄i pͥncipes t̓re apoſtoli ſunt ad hͦ ꝯuiuiū ſalutiferū inuitati. ſed etiā vniu̓ſi. Ita vt mira tur gl̓oſus doctor Hiero. O eſca inqͥt mirabil̓ ac ſtupenda delectabil̓ ⁊ iocūda tutiſſima ac ſu per oīa ꝑoptanda Ꝙ ſingularis ⁊ īaudita tua liberalitas qͣꝫ ſuꝑabundātiſſima ac ꝓdiga lar gitas vt eā nemī exortē facis niſi venire ꝯtēnat Et ſubdit. Si qͥs gͦ paruulꝰ eſt ſecure ad te ve niat. ⁊ te comedēs fiat magnꝰ ⁊ relinquēs ſemi tas infantie. per ſemitas ambulabit prudentie Si qͥs debil̓ ad te declinat ꝓtinꝰ fiet fortis. Si qͥs infirmus. ſanabit̉. Si qͥs mortuus ē. ſi ad te adire voluerit vitā interminabilem app̄hēdit. Si qͥs magnꝰ eſt ⁊ fortis. nec hic te deſinat. naꝫ ſꝑ abundant̓ in te inueniet quo paſcit̉. Nemo certe ſine te viue̓ pōt ad momētū. Tu ſolꝰ vitā oībus p̄bes creaturis. hͦ quo ad pͥmū. Quātuꝫ ad ſecūdū notandū. Dicūt naturales ꝙ oē aīal vitā hn̄s neceſſario hr̄e oportet eſcā. Quia dic̄ Ari. li. de aīa. Impoſſibile eſt aīal ſine nutrim̄ to diu ſubſiſte̓. Idcirco irūdines q̄ ſolū viuunt in aere de ꝟmibus. veniēte hyeme ne fame mo riant̉ ex defectu illorū immergunt ſe paludibꝰ vel ẜm Ari. li. vij. aīaliū. iacent in cau̓nis arbo rū. vel trāſferunt ſe ad loca magis calida. Idē videmus in ciconia. Spūal̓r interior hō. ſ l K 3 E D I Sermo ſi vult habere vitaꝫ gr̄e neceſſario indiget eſca feliciſſima xp̄i corꝑe. Quia. b. hiero. loquēs de corꝑe xp̄i dixit. Tu es eſca aīme nō corꝑis. īpī guas mētē nō ventrē. Tu manducātē vt decet in te trāſmutas vt tui ꝑticipatōe efficiat̉ deus. nec tn̄ in illū trāſmutaris. veluti alia facit eſca corꝑea Et ſubdit exhortando ad ſuſceptōnem huius delectabiliſſime eſce. Gaude gͦ fidel̓ aīa gaude ⁊ exultare. ne moreris his paſci delitijs hoc frui cōuiuio in quo nō carnes hircorū aut thaurorū ſicut olim in lege. ſꝫ verꝰ xp̄s deus et hō tibi ꝓponit̉. hec ille. Dicūt tn̄ medici ꝙ ī co meſtionibus corꝑaliū ml̓ta ſunt vitāda. q̄ etiaꝫ in ſūptiōe huiꝰ eſce mīme ſunt habēda. Primū eſt loci ſublimitas. Quia videmꝰ qͣꝫto aliquid altiꝰ cernit̉ tāto minꝰ eſtimat̉. Sic̄ liquet de ill̓ qͥ in altis mōtibꝰ cōmorat̉. qꝛ ceteris tardiꝰ im pinguant̉. Idē declarat Pli. in ſpe. na. de po mis q̄ in altitudine arborū ſituant̉. ꝙ nō intātū capiūt ad ſe humorē ⁊ nutrimētū ſicut illa q̄ in ferius collocāt̉. qꝛ ab hūore radicis magis elō gant̉. ⁊ pͦ alijs a ventis citiꝰ deijciunt̉. Ita ille qͥ vult digne acciꝑe hanc eſcā nobilē ſpūalē aīe neceſſe eſt vt vitet ſublimitatē ſuꝑbie. Quia di cit gl̓oſus doctor Hiero. Tu miſerū arrogāteꝫ ⁊ ſuꝑbū deteſtaris. diuitē etiā dimittis inaneꝫ ⁊ vacuū. Tu ſuꝑbū ⁊ potentē deponis de ſede ⁊ exaltādo humilē oībus imples diuitijs ⁊ tue domꝰ vbertate ſatias. Iō qn̄ ſumus ī extremiſ an̄ corpus dn̄icū hūilit̓ nos ꝓſternamꝰ in t̓raꝫ humili clamātes voce. Dn̄e qͥs ego ſum vt ſim dignꝰ vt intres ſub tectū meū. meruit enim hec pctōr hō. Certe dn̄e nō ſum dignꝰ. Nūqͥd ego ſum melior qͣꝫ omēs pr̄es mei. tu moyſi noluiſti vno ictu oculi mōſtrari. cur te nūc tm̄ humiliaſ vt patiaris ad hoīeꝫ deſcende̓ publicanū ⁊ pec catorē. ⁊ eū te ſolū māducare iubeas. hec hier̄. Sic ⁊ tu miſer hō depone ſuꝑbiā ⁊ amplectere humilitatē infimā qͥ accede̓ debes ad eſcā hanc ſanctiſſimā. Quia dicit psͣ. xxj. Edēt pau. ⁊ ſa. id eſt hūiles. ⁊ laudabūt dn̄m. Iō deuotus do ctor Amādus in hora. ſap̄. li. ij. c. iiij. docet quē libet accede̓ ad eſcā iſtā dicēſ. Cū ad altare acce dis. neceſſe eſt vt cū reuerētia debita ⁊ honore p̄cipuo occurras deo tuo deuotōe qͣdam hūili. Mirare ꝙ tātꝰ dn̄s ad tātillū ẜuū. tāta nobili tas ad miſeꝝ ꝟmiculū ⁊ tāta maieſtas ad vilē le ꝓſum dignat̉ venire. ⁊ dic cū metu ⁊ reuerētia Dn̄e nō ſum di. vt in. ⁊cͣ. Sꝫ. d. q. debeo ne me ex hͦ dicto indignū iudicare? Ad h̓ dicūt docto res ꝙ nō. qꝛ qͣꝫdiu qͥs ſe indignū iudicat non dꝫ accedere. qn̄ h̓ diffinitiue iudicat ꝙ indignꝰ ſit Etiā ſi al̓s indignꝰ nō eſſet accedēdo indignus efficeret̉. qꝛ faceret ꝯtra ꝯſcīam. ⁊ ſic edificaret ad gehennā. xxviij. q. j. c. oēs. Nec dꝫ qͥs ſe ex temeritate dignū ad hoc ſacr̄m iudicare. Quia dicit Amādus vbi. sͣ. Int̓ natos mulieruꝫ non ſurrexit qͥ ex ſola ꝟtute ⁊ iuſticia opeꝝ ſuoꝝ tō qͣꝫ ex cōdigno ſe ſufficient̓ p̄parare poſſꝫ. etiam ſi vnus hō haberet oīm angelorū naturaleꝫ pu ritatem ⁊ oīm ꝯfeſſorū mundiciā. oīmqꝫ viato rum merita ꝑ vite auſteritatē. ex his oībus nō fieret idoneꝰ ad tāta myſteria ꝑcipiēda. hec ille Et tal̓ ex temeritate ſe dignum iudicās ſi eſſꝫ di gnus ex ſumptōe fieret indignus. Qꝛ ſi dixeriꝰ peccatū nō habemus noſmetip̄os decipimus. ⁊ veritas in nob̓ nō eſt. j. Ioh̓ j. Sed di. cū in dignus nō debeat accede̓. nec vnqͣꝫ potero me dignū iudicare. gͦ nō debeo accede̓. Ad hoc di cunt doctores ꝙ nullus dꝫ ſe dignū iudicare in hac vita. licꝫ hō de hͦ ꝙ ſit in gr̄a poſſet hr̄e ſic ⁊ cōiecturas. tn̄ ſine dei ſpēali reuelatiōe nūc̄ vere ſcire pōt an amore vel odio dignꝰ ſit Ecc̄s ix. Time̓ dꝫ ſe eē hoīem indignū. ſꝫ nullatenꝰ ſe diffinitiue indignū iudicare. Qn̄ auteꝫ hō vult emēdare peccata p̄terita ⁊ futura vitare. ⁊ ẜm doctorē Amandū vbi ſupra facit qd̓ in ſe eſt ad gr̄am ſe humiliādo magis ac magis dꝫ ſe p̄pa re ⁊ plus indignū qͣꝫ dignū iudicare. qꝛ h̓ ſuffic̄ Nec reqͥrit deus ab hoīe hͦ qd̓ vid̓r eſſe impoſſi bile. Oncunqꝫ ſuſcipiēs corpus xp̄i facit qd̓ in ſe eſt. diuina pietas ſupplet ꝑ gr̄aꝫ h̓. ad qd̓ p uenire ſine gr̄a non pōt. hec Amandꝰ. Ad v̓ba aūt centurionis Mat. viij. d̓r. ꝙ non dicunt te meritatem iudicādo. ſꝫ reputatōis humilitatē. Scd̓m quod vitandū eſt in comeſtiōe cibi ē ni mia parcitas. Quia ẜm medicos peior eſt exin anitio qͣꝫ repletio. qꝛ difficilior ad curandū. Iō docuit Bern̄. in epl̓a ad cartuſienſes dicēs Af fligendū eſt aliqn̄ corpus.ſ. ꝑ cibi parcitateꝫ. ſꝫ non ꝯterendū ꝑ nimiā abſtinentiā. qꝛ modus ī oībus eſt habedus Sic qͥ parce māducat hunc venerabilē cibum corꝑis xp̄i. peior efficit̉ ī aīa Quia dicit venerabil̓ Richar. de ſan. vi. In h̓ beatiſſimo ſacramēto xp̄i conſiſtit ſalus fidelis aīme. qͥ gͦ raro corpus xp̄i comedit ſalutē aīme ſue negligit. Sed in hͦ apes ſagatiores inueni untur. De qͥbus dicūt naturales cū infirmant̉ tunc auidius mel comedūt ꝓpter dilectōꝫ quā ad ip̄m habent. Per apes intelligunt̉ hoīes qͥ ob ml̓titudinē delictorū ſepius in aīa infirmāt̉. Ita vt dicere poſſint cū psͣ. vj. Miſerere mel dn̄e qm̄ infirmus ſum ſana me dn̄e. Sed ꝑ mel intelligit̉ xp̄s. qꝛ ſicut mel eſt dulce. ita corpus xp̄i. Teſte Bern̄. in tractatu de ſacͣmēto. Dul cis em̄ ieſus eſt in voce. dulcis in facie. dulcꝭ in amore. dulcis in oꝑe. ⁊ dulcior apparebit in di uinitatis viſtone. De hͦ iterū ait. Ih̓s decꝰ age licum. in ore mel mirificū. in corde pigmentum celicū. in aure dulce canticū. De iſto melle ſepi us comede̓ debemus. cū ſumꝰ infirmi. ⁊ hͦ ꝯſu lit̓ ſap̄. Prou̓. xxiiij. Fili mi comede mel. quia bonū ē ⁊ fauū dulciſſimū gutturi tuo. Qui aut accidioſus fuerit in accipiēdo. fortaſſe ē in via 6 XLVII damnatōis. qꝛ dicit Hilariꝰ ſuꝑMat. Dam nandus ſiqͥdem ille hō iuſto dei iudicio ē qͥ ac cidioſus eſt carnē xp̄i ſanguinēqꝫ ſumendo Ul̓ h̓ ꝑ cibi nimiā parcitatē auaricia deſigͣt̉. q̄ val de eſt vitāda ab eo qͥ debꝫ corpꝰ xp̄i ſume̓. Qꝛ dicit Euſebiꝰ in ẜmone. Fruſtra qͥdē ſumit̉ ci bus p̄cioſe carnis xp̄i ⁊ ſanguīs. niſi mēs frigi da ⁊ extincta fuit hoīs ab omī eſtu praue cōcu piſcētie ⁊ amoris.ſ. auaricie. Tertiū qd̓ vitan dum eſt in cōmeſtiōe eſt lubricitas. qꝛ lubrici pi ſces. vt anguille ⁊ ceteri corrūpunt ſtomachuꝫ ⁊ cibariorū aliorū vlteriorē auferūt interdū ap petitū. Sic qͥ digne vult māducare corpꝰ xp̄i debet ſe a lubricitate luxurie abſtine̓. ⁊ md̓s eē. Qd̓ figuratū eſt. j. Re. xxj. ꝙ dauid ꝓfugus a ſaul. venit ſolus ad achimelech ſacerdotē. Cui ille. Quare tu ſolꝰ es. ⁊ nullus tecū? Rn̄dit ille Rex p̄cepit mihi ẜmonē ⁊ dixit. Nēo ſciat reꝫ ꝓpter quā miſſus es. Nam pueris cōdixi in il lum. ⁊ in illū locū. Si gͦ habes qͥd ad manū. vl qͥnqꝫ pāes da mihi aut qͥcqͥd īuenerꝭ. Et reſpō dens ſacerdos ait. Nō habeo panes laicos ad manū. ſed tm̄ ſanctū Si mūdi ſunt pueri. maxi me a mulieribꝰ manducēt. Rn̄dit dauid. Si de mulieribꝰ agit̉ ꝯtinuimꝰ nos ab heri ⁊ nudiuſ tertiꝰ qn̄ egrediebamur. Spūal̓r dauid interp̄ tat̉ deſiderabil̓. ⁊ ſignificat quēlibet hoīeꝫ qui cū deuotōe ⁊ deſiderio dꝫ ad ſumendū corpus p̄i anhelare. ita vt dice̓ poſſit cū xp̄o. Lu. xxij Deſiderio deſideraui hͦ paſca māducare vobi ſcuꝫ.i. agnū paſcalē xp̄i. Sꝫ qꝛ ad hūc cibū por rigendū nullꝰ idoneꝰ. niſi ſacerdotes. ẜm ꝙ ca nitur. Eius officum cōmitti voluit ſol̓ p̄ſbyte ris. qͥbus ſic cōgruit vt ſumāt ⁊ dent ceterꝭ Iō venire debēt ip̄i hoīes ad ſacerdotes. ⁊ ab eis etere panem hūc corpus xp̄i bn̄dictū. Sic̄ fec gl̓oſus doctor Hiero. cū eſſet in articulo mortꝭ dixit. Rogo vos domī mei vt afferatur corp i. qͣtenus in ſuo lumīe videā lumē vt firmās me oculos ſuos det mihi mentis oculum ⁊ ſſtruat me in via hac qua nūc exiturus gͣdiar Sacerdotes aūt debēt inſtruere quēlibꝫ hoīeꝫ panē hunc angelorū poſtulantē. ⁊ dice̓ ꝙ paīs ille nō eſt panis laicus qͥ tranſit in corporꝭ ali mentū. ſed panis ſanctꝰ panis aīe. ſub cuiꝰ ſpe de eſt corpus xp̄i ꝑ conu̓ſionē. ⁊ ſanguis ꝑ cō exionem. ⁊ aīa ꝑ ꝯiunctōꝫ. ⁊ deitas ꝑ vnionē qͣtuor nō pn̄t diuidi nec ab inde ſeꝑari. vt di qͥdam abbas de aula regia. Et qꝛ ibi eſt ſan lis ꝑ connexionē. cū corpus viuū non ſit ſine nguine. iō nō querāt laici ſub vtraqꝫ ſpē cō nicare. Nā ſub ſpecie panis vterqꝫ cōtinet̉ vl qͥs aūt digne comedere voluerit hunc panē anctiſſimū. ille debet eſſe mūdiſſimꝰ. ⁊ pͥncipa ſter a mulieribꝰ. Quia dicit Galienꝰ lib̓. vj. me bicinarū. Qui frequent̓ ieiunꝰ biberit aquam an cibū vel aliū potū ei in poſterū cū adſenium uentū fuerit trement manꝰ. Cuiꝰ ratō eſt ẜm Auicē. Nam tremor capitis ex defectu ꝓuenit natural̓ ꝟtutis ex ieiunis vt frequent̓ prouenit hauſtis. vt aſſerit Galienꝰ. Sic qͥ an̄ cibū nobi liſſimū corꝑis xp̄i ⁊ ſanguīs aquā biberit volū ptatis carnal̓. in tremēdo illo iudicio tremet al tiſſimi ꝯditoris. Quia dicit Richar. de ſan. vi cto. Qui nūc carnalē miſcēt dulcedinē xp̄i car ni ⁊ ſanguini tenent̉ gehenne atqꝫ ſupplicij ſem piterni. Ue igit̉ ill̓ vt ait Hiero. Heu mihi dn̄e qͥd dicam. Hodie te ſacerdotes comedūt ī alta ri vt carnes pecudū ⁊ volucrū. Imo peius no cte mulierū vtūt̉ actu turpiſſimo. ⁊ te māe ma ſticando comedūt. vbi dn̄e latitas. dormis an vigilas? Eſt tibi hͦ acceptū ſacrificiuꝫ. Eſt hec oblatio legis. Exaudies p̄ces eoꝝ de celo. ⁊ de ſede maieſtatis tue. Vere ſi hͦ velles ſacrificiuꝫ ⁊ libamē. mēdax fieres ⁊ peccatorū ſociꝰ Certe dn̄e ſi vera ſunt q̄ locutꝰ es ꝑ os ꝓphetaruꝫ. ſi ſolū iuſtis ſupplicatōibꝰ p̄ſtōes. Et ſi tibi pla cet eqͥtas hͦ tale impedimētū eſt: ſacrificiū ne fi at. qꝛ hmōi ſacrificiū fit ſacerdotibꝰ p̄iudiciuꝫ ⁊ damnatio. īmo veriſſime dicā qͥ vitā ſacerdotꝭ agnoſcit. ⁊ eū ꝓ ſe celebrare facit. fit eiuſdē pctī ꝯſcius. necnō pene ꝑticeps. hec hiero. Nec eti am dꝫ ſolū qͥs an̄ ſuſceptōeꝫ corꝑis xp̄i abſtine re a luxuria. ſꝫ etiā pꝰ ſumptōꝫ. ꝓbat̉ hͦ in ſimi li. Dicit Hypo. li. j. aphoriſmoꝝ. Manus ſi qͥdem ſi ſumpto cibo frigide remanēt tēꝑatū et ſanū indicāt hoīem vnūquēqꝫ. Ratōꝫ poīt Cō ſtan. Quia cū natura cōpos fuerit totū caloreꝫ ad faciendū digeſtionē cibi de extremitatibus ad ſtomachū trahit. Sic ſpūal̓r qͥ ſumit venera bilem cibuꝫ corpus xp̄i. ⁊ ab eſu praue luxurie frigidus māſerit eternā in ip̄o māducat ſanita tem. Quia dicit Chry. in ẜmōe. Tūc enim ſalꝰ adheret corpori ⁊ aīme dū cibo ſumpto ſctē eu cha. in oī extinguamur incendio ⁊ ardore cōcu piſcētie mulierū. Quartū qd̓ vitādū eſt ī come ſtione eſt animi iracūditas. Quia dicit Galiēꝰ li. viij. medici. Cibꝰ qͥ iratis p̄cordijs ſumit̉ pe nitus nihil nutrit. Cui cōſonat iohānitiꝰ ī yſa gogis de regimīe ſanitatis. Cūqꝫ cibus iratꝭ p̄ cordijs ſumit̉ in materiā potiꝰ languoris qͣꝫ ci batōis ꝓtinꝰ tranſmutat̉. Cuiꝰ rō eſt vt ait aui cen. Nam cibus vl̓ potꝰ qͥ cū irato aīo ſumitur colericis mox humoribꝰ ꝑmiſcet̉. omīs aūt hu mor ẜm Gali. eſt morboſus. qꝛ calorē naturalā a ſua digeſtione impedit ⁊ reſtringit. Sic cibuſ ille ſalutaris ſanctiſſimi corꝑis ſumendus eſt ſi ne ira ꝯtra ꝓximū qͥ ſi ſumit̉ irato aīo potiꝰ ad dānatōꝫ qͣꝫ ad ſalute aīe ordinat̉. Teſte amb̓. ī hexa. In dānatōꝫ ꝟgit qͥdē tā corꝑis qͣꝫ aīe ſā ctam eucha. irato ꝯtra quēpiā aīo manducare Idcirco ſi qͥs hꝫ irā ꝯtra ꝓximū pͥus ſtudeat ſe cū ꝯcordare an̄qꝫ vadat corpꝰ xp̄i ſibi in nocu mētū māducare. Qꝛ hͦ ſacr̄m eſt vere dilectōis K 4 SEIMIO 3 ſacr̄m. qd̓ nō dꝫ ſumi niſi in vera dilectiōe omī iracūdia poſtergata Quia dic̄ Beda ſuꝑ mat. Ue ill̓ qͥ cibo veſcūt̉ niſi pͥus p̄eūte īterna men tis dulcedine ⁊ amore. Quintū qd̓ vitāduꝫ eſt in comeſtione eſt nimietas. Quia dicit Ypoc̄. ī li. vj aforiſ. Gula interficit pl̓es qͣꝫ gladiꝰ. Cuiꝰ rato eſt. qꝛ calor natural̓ hꝫ ſe vt lichnꝰ ignitus in lāpade. qͥ agit in humidū ꝯſumēdū. qd̓ qͥdeꝫ humidū ſi fuit ſuꝑfluū lichnū ardentē extīguit ⁊ ſic calor natural agit in humidū radicale. Si aūt humidū radicale fuit nimiū. calorē natura lem ꝯſumit ⁊ extinguit. quo extīcto mors comi tatur. Sic in comeſtiōe hꝰ ſalutiferi cibi corꝑis xp̄i gula dꝫ deuitari. qꝛ hō volēs ſume̓ hͦ ſacrm dꝫ ſe an̄ ꝑ abſtinētiam caſtigare. qꝛ an̄qͣꝫ cibꝰ di geſtus ſit. corpꝰ xp̄i ſumi nō dꝫ. vt hr̄ de ꝯſecͣ. di. ij. c. liqͥdo. Et niſi neceſſitas exigat infirmita tis ſꝑ dꝫ ſumi a ieiunis. Neqꝫ pꝰ medicinaꝫ ali quā corpꝰ xp̄i eſt ſumendū. qꝛ medicine abomi natōꝫ induce̓ ſolent. ⁊ timendū eſt ꝙ poſt cōfe ctionē inducāt vomitū. vt dicit archid̓. Guido in roſario. Sextū qd̓ vitandū eſt circa comeſti onem eſt inuidia. qꝛ cibꝰ ſumptꝰ habita īuidia ſic̄ ⁊ ira nihil nutrit. Sic cibꝰ dn̄ici corꝑis ſum ptus in inuido aīo. nullū plane aīe ꝯfert nutri mentū. Teſte Chryẜ. in ẜmōe. Cūqꝫ ſancta eu cha. in inuidia ſumit̉. potiꝰ in dānatiōꝫ qͣꝫ in ſa lutē hoīs ordinat̉. Caueāt igit̉ inuidi ne acce dāt ad hͦ ſacr̄m. ne hͦ ſumāt in aīe ſue de trimētū niſi abijciāt inuidiā ⁊ aſſumāt dilectōꝫ. Qꝛ dic̄ Ioh̓. meſue in pͥma practica. Eſt aūt cibꝰ qui ſi ne potu ſumit̉ morbiferꝰ vniu̓ſis. Cuiꝰ ratō eſt Nā dū cibꝰ mediāte potuliqͥdus efficit̉ mat̓ia mox ſanguini faciliꝰ dirigit̉. Ecōtra aūt cibus dū aridus ſumit̉ difficiliꝰ trāſmutat̉. vt ait Ga lie. Ita ⁊ cibꝰ ſancte eucha. ſi ſumit̉ abſqꝫ po tu dilectōis dei ⁊ ꝓximi mortiferꝰ eſt qͣꝫtum ad cōmutatōꝫ venie eterne. Teſte Chry. ſuꝑ mat. In dānatōꝫ qͥdē ꝟgit mētꝭ ⁊ corꝑis dum cibus carnis ⁊ ſanguīs abſqꝫ guſtū ſumptꝰ fu̓it int̓ne dei dilectōis ⁊ amoris.ſ. ⁊ ꝓximi. Septimū ꝙ an̄ comeſtionē vitanda eſt pigricia. Qꝛ dic̄ Io hannitiꝰ. An̄qͣꝫ cibꝰ ſumit̉. ⁊ poſtqͣꝫ ſūptꝰ fu̓it. ſꝑ motꝰ corꝑis neceſſariꝰ aliqͥs qͥdeꝫ erit. Cuiꝰ ro eſt. Quia motꝰ qͥ cibuꝫ p̄ceſſerit ꝟtutē natu ralem excitat ⁊ accedit. vt aſſerit Galiēꝰ. Que cū excitat̉ digeſtio magis fortificat̉. Sꝫ motuſ qͥ pꝰ cibū factꝰ fu̓it. cibū ſūptū ordinat ⁊ diſpo nit. vt recitat. Cōſtanti. Sic an̄qͣꝫ cibū ſanctiſſi mi corꝑis ſumimꝰ ncc̄e eſt ſumoꝑe. vt in oꝑbꝰ ꝟtuoſis nos ſolicite exerceamꝰ. ad qd̓ hortat̉ Origꝭ. in li. de ritu eccl̓aꝝ. An̄qͣꝫ inqͥt ſctā ſumi tur eucha. ncc̄e eſt vt ſequāt̉ ⁊ ꝑueniāt oꝑa vir tuoſa. Que aūt oꝑa ꝟtutꝭ ſunt magꝭ nccͣia vt p̄ cedāt. Certe hͦ opꝰ ꝟtuoſuꝫ amare pnīe. cuꝫ qͣ ⁊ corpꝰ xp̄i eſt ſumēdū. Qꝛ dic̄ Ari. de regi. pͥnci pum ad alex. Oīs qͥdem cibꝰ eſt qͣdā ſalſedīe ⁊ ſpecieꝝ acetudīe ſumēdus. Cuiꝰ rō eſt ẜm Cō ſtan. Qꝛ qd̓ acetoſuꝫ fuit poros interiorū mem prorū aꝑit. vt hūiditatē cibi inbibe̓ qͥdē poſſit ſic etiā cibꝰ delicatiſſimꝰ aīe cū amaritudine ſu mēdus eſt pnīe. In cuiꝰ figura p̄ceptū fuit Ex odi. xij. vt agnū paſcalē comede̓ deberēt cuꝫ la ctucis aggreſtibꝰ vbi hebrei habebāt in amari tudinibꝰ. hͦ eſt pctōꝝ cōmiſſorū doloribus. Qꝛ dicit Fortunatꝰ in omel̓. In dānatōneꝫ ei ꝟegit mētis ⁊ corꝑis. qͥ cibū carnis xp̄i ſumit ⁊ ſāgui nem abſqꝫ amaritudīe dolorꝭ. Ex hͦ ꝓbat Uin cen. in ſpe. hiſto. li. xiij. c. xxxvj. dicēs. Quidaꝫ ꝯu̓ſus de alta domo cecidit. ⁊ ꝓpt̓ culpā ſuam infirmatꝰ eſt vſqꝫ ad mortē. Abbas aūt Hug viſitās eū rogauit vt ſecure ꝯfiteret̉ pctm̄ ſuuꝫ de quo infirmaret̉ ⁊ pnīam ageret. Ille aūt no luit cōfiteri ⁊ petijt ſibi dari corpꝰ xp̄i. Abbas aūt ſuadebat ei vt nō ſumeret corpꝰ dn̄i. niſi bn̄ ꝯfeſſus ⁊ ꝯtritꝰ. Ille aūt dicēs ſe bn̄ confeſſuꝫ. miſit ſibi cōferri corpꝰ xp̄i. Qd̓ cū p̄ſbyt̓ ꝯtuliſ ſet. ⁊ in os eiꝰ poſuiſſet. ſtatiꝫ clamare cepit. qͥd faciā. Qd̓ audiēs p̄ſb̓r̄ ſubu̓tit ab eo corpꝰ dn̄i. qd̓ ſuꝑ linguā tenebat. quo ablato ille mox mi ſerabilit̓ expirauit. Precede̓ etiā dꝫ hanc nobi liſſimā eſcā opꝰ ꝟtuoſum lachrymarū. Quia di cit Pli. in ſpe. na Eo tꝑe quo infantulo dētes qͥ bus cibū maſticat orti nō fuerint magis plorāt Cuiꝰ rō eſt. qꝛ grādis ē dolor integritatē infrī gi cartilaginū ⁊ ꝓdire dētes. Sic eo tꝑe qͥ den tes fideli oriunt̉ aīe ad ſumendū cibū ſancte eu cha. mentes in fletū ſolui debēt. Iō dicit For tunatꝰ in omel̓. Eo ſiqͥdē tꝑe quo corpꝰ xp̄i ſu mit̉ a fidelibꝰ maior ſꝑ aſſit fletꝰ ⁊ ſingultꝰ. Et ſic refert Euſebiꝰ in epl̓a ad Damaſuꝫ ep̄m de Hiero. Cui cū ferebat̉ corpꝰ xp̄i in extremis ꝓ ſtrauit ſe in terrā. ⁊ lachrymas qͣꝫtū potuit effu dit. Et ſciendum ꝙ motus moderatus neceſſa rius eſt pꝰ cibi corꝑalis ſumptōeꝫ. vt cibꝰ debi te ordinet̉. Si qͥs aūt hō ſtatī dorenit pꝰ cibum ſignū eſt infirmitaris. Teſte Auic̄. in. vj. li. Si gnū qͥdē ē inualitudīs ⁊ alicuiꝰ morbi in corꝑe latitantꝭ. dū qͥs mox ſumpto cibo flectit̉ in ſopo rem. Cuiꝰ rō ẜm Galie. Nā corruptis ⁊ infectꝭ interioribꝰ mēbris corꝑis ſopor veniēs ītra cō caua ſubire nō poterit. ſꝫ capitis membra petit Idē ait ibidē. ſil̓rqꝫ cū ſomnus frequēs cibū in mediate ſeqͥt̉. febres vt frequent̓ efficit. Et rōꝫ ponit Cōſtan. qꝛ ſomnꝰ in pͥncipio digeſtionis factꝰ peſſimū generat nutrimentū. Sic ſpūal̓r motus ꝟtutꝭ valde neceſſariꝰ eſt his qͥ ſumpſe rūt cibū corꝑis xp̄i ſalutarē. qꝛ dicit. b. Gre. in paſto. Nihil ꝑiculoſius aīe qͣꝫ xp̄i ſumpta car ne ⁊ ſanguine ſegnē eſſe quēpiā in bono oꝑe et ꝟtute. Sicqꝫ dū ſomnꝰ accidie ſeqͥt̉ cibū.ſ. cor pus xp̄i. febres eſſicit et̓ne miſerie ⁊ dolorꝭ Ut dici Hugo de ſan. vi. Mēs em̄ inqͥt hūana al ſumpta carne ⁊ ſanguīe in laude dei ſi torpueI K XLVLII cit mors ſibi ꝓfecto et̓ne penalitatꝭ ⁊ miſerie p̄ go erit. Cui alludit. b. amb̓. in hexa. Cū qͥs ſū pta ſancta eucha. accidia ⁊ torpore laſſus fuit ti mor ꝓfecto eterni ſupplicij imminebit. Iō non ſimꝰ accidioſi in gr̄aruactiōe atqꝫ laude. ꝓ hac bn̄dicta corꝑis xp̄i refectōe. qͣtenꝰ h̓ laus incho etur. ibiqꝫ in cel̓ ſine fine ꝑſeueret. qd̓ nob̓ pre are ⁊cͣ. ¶ In bona ſexta feria videlicet paraſceues. Sſcuratū eſt au rum mutatꝰ eſt color optimꝰ Thren̄. iiij. Dicūt naturales. Cū ſol clare lu cet gaudēt de eiꝰ claritate creature vniu̓ſe. pre ter illas q̄ ſunt venenoſe. q̄ lucēte ſole ꝯtriſtant̉ vt ſunt buffones ⁊ dracones. Si autē patit̉ ſol eclipſim lumīs ſui aut defectū tūc luna triſtꝭ ef ficit̉ velut ſanguis in colore. vt dicit Temiſciꝰ in ſumma naturaliū entiū. Rō huiꝰ eſt. qꝛ luna hꝫ lumē ſuū a ſole. ⁊ qn̄ ꝑ interpoſitōꝫ terre ſo in ſua luce impedit̉. luna etiā ſuo lumīe pͥuatur iō rubeſcit ⁊ triſtat̉. ⁊ nō ſolū luna ex eclipſi ſol̓ ſed etiā alie etheree triſtant̉ regiones ſic̄ ſtelle. Sicut teſtat̉ autor theorice planetarum dicēs Cū ſol ecipſim patit̉ mox regiōes vniu̓ſi ethe ris alteratōꝫ ⁊ mutatōꝫ ꝑciꝑiūt aliqͣlē. Spūali ter ꝑ ſolē intelligit̉ xp̄us qͥ ab eccl̓a ſancta iuſti cie ſol noīat̉ cū canit̉ de. b. ꝟ̓gine. Ex te ortꝰ eſt ſol iuſticie. Sꝫ ꝑ lunā intellige ꝟginem mariaꝫ qꝛ ꝑ Salo. Can. vj. d̓r. pulcͣ vt luna. Per alias aūt creaturas intelligūt̉ ſcī apoſtoli ⁊ ceteri ho mines deuoti. Per venenoſa ꝟo aīalia iud̓i de ſignāt̉ qͥ teſtimonio ih̓u xp̄i Mat. xxiij. pleni erāt immūdicia ⁊ veneno inuidie. Mō ad pro poſitū huiꝰ diei dico. qn̄ ſol iuſticie lucebat mū do indeficiente lumīe ſue clariſſime ſcīe ⁊ doctri ne dicēte Ioh̓. viij. Ego ſum lux mūdi. tūc ma ria ad inſtar lunc fuit leta. ſic̄ ꝑ ſe teſtat̉. Lu. j. Et exultauit ſpūs meꝰ ⁊c̄. Sil̓r ⁊ alij apl̓i letati ſunt in luce ſue doctrine. ꝙ ab eo noluęrūt rece dere dicentes. Ioh̓.vj. Ad quē ibimꝰ ꝟba vite et̓ne habes. Sꝫ immūdi iudei ⁊ phariſei ad ſil̓i tudinē buffonū ⁊ draconū in lumīe ſue clare do ctrine triſtant̉. Nec mirū. Qꝛ dicit augꝰ. li. con feẜ. Ocul̓ egris odioſa eſt lux. q̄ puris ē amabi lis. Ecōtra aūt cū xp̄s ſol iuſticie hodie ꝑ paſſi onem acerbiſſimā obſcuratꝰ eſt. gaudebat per fidi iudei. qd̓ teſtat̉ xp̄s psͣ. lxviij. In me pſalle bant qͥ bibebant vinū. Sꝫ luna.i. btiſſima ꝟgo maria fuit vltra modum cōtriſtata. Iuxͣ illud Tren̄.j. Plorās plorauit in no. ⁊ lachryme eꝰ in maxill̓ eiꝰ. nō eſt qͥ cōſolet̉ eā ex oībꝰ charꝭ eiꝰ Et nō ſolū tūc triſtata eſt maria. ſꝫ etiā oēs apl̓i eiuſqꝫ deuoti. Sic̄ teſtat̉ Thren̄ j. Oīs ppl̓us elꝰ gemēs.ſ. tā illi in mūdo qͣꝫ illi in celo.ſ. ange li. Iuxͣ illd̓ Eſa. xxxiij. Angeli pacis amare fle uerūt. Et nō ſolū rōales ille creature. ſꝫ etiaꝫ ir rōales obſcuratōꝫ ſui creatorꝭ vidētes triſtabā tur. Nā velū tēpli ſciſſum eſt ꝑ mediū. ⁊ ſol ob ſcuratꝰ eſt ⁊ tenebre facte ſunt in vniu̓ſa terra. Lu. xxiij. Hodie ꝯtriſtant̉ cāpane in hͦ ꝙ ſilēt. Triſtāt̉ altaria. qꝛ diſcooperiūt̉. Triſtat̉ eccl̓a cantando cātꝰ triſticie ꝑ ſuos ſacerdotes. ẜm il lud Thren̄.j. Sacerdotes eiꝰ gementes. Idcir co qͥlibꝫ xp̄ifidel̓ merito dꝫ exēplo p̄dictorū cuꝫ xp̄o lugere Qꝛ dic̄. b. augꝰ. in epl̓a ad Voluſia num. In paſſiōe xp̄i totꝰ merebat vt ita dicam chorꝰ celeſtiū ꝟtutū. Maledictū gͦ cor hūanū qd̓ nō totū in ſe fu̓it ꝯturbatū. Ne gͦ incidamꝰ maledictōꝫ ſanctꝰ ꝓph̓a Hiere. p̄ponit nob̓ fle biliter hodie. quō xp̄us qͥ eſt aurū celeſte letifi cās iugit̓ electos ſuos ſit ꝑ paſſionē ſuā obſcu ratus vt ⁊ ei acrit̓ ꝯtriſtemur dicēs. Obſcura tum eſt aurū. In qͥbus qͥdē ꝟbis breuit̓ duo de ſcribūt̉. Primo ingētꝭ doloris illatio. ibi. Ob ſcuratū eſt aurū. Scd̓o florētis colorꝭ mutatio. ibi. Mutatꝰ eſt co. op. Circa pͥmū eſt notāduꝫ Artifex ingenioſus qͥ vult ex auro ſubtile face clinodiū qd̓ dꝫ ad ml̓toꝝ hoīm eſſe ꝓfectū. pri mo ponit auꝝ in caminū vt mat̓ia metallica ſi qͦ ei fuit incorꝑata excoqͣt̉. Qꝛ d̓r li. xvj. ꝓpͥe. Ꝙ diu es aūt auricaleū auro ē ꝓmixtū ſꝑ ſub mal leo ſcindit̉. ⁊ ſuſciꝑe debitā formaꝫ renuit. Id circo neceſſe eſt vt oē ſuꝑfluū ab eo ꝑ coctōꝫ au ferat̉. Deinde aūt cū artifex illd̓ aurū ꝑ ſe exco xerit in fornace dat illd̓ ẜuis ad malleandū. vt ſic ꝓbent in incude. ⁊ ſi eſt purū aurū ꝑcuſſum nō reſonat. ſic̄ es vel argentū. Et ſi p̄dictus ar tifex cautior adhuc de auri puritate eſſe volue rit. tradit illud iudicio alioꝝ ad ꝓbādū ⁊ tādeꝫ de illo facit clinodiū p̄cōceptū. Et cū factū fu̓it ponit in altum vt ab oībꝰ videat̉. vt in arte ſua collaudet̉. Ecce natural̓r ſunt hec dicta ſupra q̄ prudēs p̄dicator totam pōt fūdare paſſioneꝫ Spūal̓r artifex ingenioſus eſt pr̄ celeſtꝭ qͥ inge nioſo aīo celū ⁊ terrā ⁊ q̄ in eis ſunt fec̄ ex nihi lo. Iuxͣ illd̓ Gen̄. j. Iu pͥncipio deꝰ crea. ce. ⁊t. id eſt oīa ornauit ſubtilit̓ ⁊ diſpoſuit. Sap̄. vij Sed ꝑ clinodiū ſubtile intellige xp̄m ſūmi pr̄iſ filiū. qͥ bn̄ dicit̉ ex auro qd̓ eſt rubeū. ſignificās eius ꝑpetuā charitatē qͣ nos dilexit ⁊ de cel̓ ꝓ pter nos deſcēdit. Illd̓ inqͣꝫ clinodiū voluit ce leſtis artifex in ml̓toꝝ hoīm ſalutē face̓. Idcir co poſuit in pͥncipio paſſionis in caminū. vt di cere poſſet illd̓ pͣsͣ. xvj. Igne me exami. ⁊ non ē inuen. in me iniqͥtas. Nā ꝑlege totā vitam xp̄i nihil inuenies niſi paſſionē ⁊ dolorē. qm̄ in ho ra ſue ntītatiſ ſtatī incepit flere. ſic̄ teſtat̉ Sap̄. vij. Primā vocē ſil̓eꝫ oībꝰ emiſi plorāſ Pꝰ nati uitatē poſitꝰ fuit in arto p̄ſepio. Lu. ij. Sꝫ qꝛ ſi cut artifex md̓i poīt auꝝ int̓ carbones de quo vult face̓ clinodiū. ſic poſuit pr̄ filiū ſuū xp̄m ī ter iudeos. qͥ fuet̉t tanqͣꝫ carbones De qͥbꝰ dic̄ Dauid psͣ. xvij. Carbones ſuccenſi ſunt ab eo K 5 B q Sermo Quō ſuccēſi ſunt ab eo. certe cū xp̄s vitia eorū corriꝑet accēſi ſunt ꝯtra ip̄m in inuidia. Et ita vt dicit Nico. de lyra ſuꝑ mat. c. xxj) tali igne ip̄m ml̓tiplicit̓ exurebāt. Tū veritati ſue detra hendo. tū oꝑa ſua male exponēdo. tū innocen tie ſue derogādo De pͥmo hr̄ Ioh̓. viij. cū dixe runt. Tu de teip̄o teſtimoniū diciſ. teſtimoniū tuū nō eſt verū. Ecce dicūt eū mēdaceꝫ. qͥ tn̄ de ſe dicit Ioh̓. xiiij. Ego ſum via veritas ⁊ vita. De ſcd̓o d̓r Mat. xij. Hic nō eijcit demonia ni ſi in beelzebub pͥncipe demonioꝝ. De quo legi tur Ioh̓. ix. Nos ſcimꝰ qꝛ h̓ hō pcōr eſt. Ad hi ſtoriā p̄ſentis materie veniā. Et eſt ſciēdū ꝙ ce leſtis pat̓ poſuit filiū adhuc in ml̓tipliceꝫ igneꝫ paſſionis. Primum ſuſtinuit xp̄us irriſiones heri ſero pꝰ cenā qn̄ comedit cū diſcipul̓ agnuꝫ paſcalē. ⁊ inſtituit euchariſtie ſacr̄m ⁊ ordineꝫ ſacerdotalē. Et figura huiꝰ hr̄ Dan̄. v. vbi legi tur ꝙ rex balthaſar fecit grāde ꝯuiuiū optima tibus ſuis. Et interea durāte ꝯuiuio apparue runt digiti qͣſi hoīs ſcribētis in ſuꝑficie pariet ⁊ aſpiciebat articulos manꝰ ſcribetis. Et ſtatī facies eiꝰ cōmutata eſt ⁊ cogitatōnes ꝯturba bant eū. Spūal̓r balthaſar interp̄tat̉ abſorbēs diuitias dn̄i ⁊ ſignificat xp̄m qͥ abſorbuit in ſe omēs diuitias tā corꝑaleſ qͣꝫ ſpūales. ẜm qd̓ di cit̉ Prob̓. viij. Mecū ſunt diuitie ⁊ gl̓a. Iſte ī qua xp̄s heri fecit grāde ꝯuiuiū qn̄ īſtituit eu cha. ſacr̄m. dicentibꝰ euāgeliſtis. Accepit ih̓us panē ⁊ bn̄dixit ac fregit. deditqꝫ diſcipulis ſuiſ dicēs. Mat. xxvj. Accipite ⁊ comedite hoc eſt cor. m. Deinde accepit calicē in qͦ erat vinū aqͣ ꝑmixtuꝫ ⁊ bn̄dixit ⁊ dedit eis dicēs. Bibite ex hͦ oēs. h̓ eſt ſanguis meꝰ ⁊c̄. qͥ ꝓ ml̓tis effundet̉ id eſt exͣ corpꝰ fundet̉. Et addit Mat. ī remiſſi onem pctōꝝ.ſ. oīm ꝑ ſufficientiā. ſꝫ non ꝑ effica ciā. qꝛ ml̓ti faciūt ſe indignos ꝑ pctā. Iſtud cō uiuiū ſalutifeꝝ fecit nō alijs ſꝫ optimatibꝰ. id ē apoſtol̓ qͥ ſoli fuerūt digni huic int̓ eſſe vt cū eiſ comedat. Verſus. Rex ſedet in cena. turba cin ctus duodena. Se tenet in manibꝰ. ſe cibat ip̄e cibus. Cū igit̉ xp̄us māducaret cū diſcipul̓. vi dit eadē hora manū iude traditoris ſecū in mē ſa. ẜm qd̓ dicit dn̄s Mat xxvj. Qui intingit mecū manū in parabſide. h̓ me tradet. Et ip̄e qͥ dem iam ſcribebat in corde ſuo quō ih̓um xp̄m traderet in manꝰ iudeorū. Recte em̄ factuꝫ eſt xp̄o ſicut regi balthaſar. Naꝫ poſtqͣꝫ vidit ma nū ſcribentē in pariete mane tētel phares. Ea dē nocte captꝰ eſt aꝑſis ⁊ occiſus eſt. Dani. v. ſic xp̄s eadē nocte captꝰ eſt a iudeis. ⁊ hodie in nocent̓ crucifixus eſt. Id̓o dicit Ioh̓. xiij. Tur batꝰ eſt ih̓s ⁊ ait. Amē amē dico vob̓ ꝙ vnꝰ ex vob̓ tradet me in iſta nocte. Hic ꝓſequere hi ſtoriā paſſionis. Scd̓m ignē tribulatōis paſſuſ eſt xp̄s exiens cū diſcipul̓ ciuitatē in mōteꝫ oli uarū. Et hec tribulatio figurata eſt. ij. Re. xv. vbi legit̉ ꝙ Dauid egreſſus ē a facie fili ſui or ſalonis de ciuitate cū vniu̓ſa domo ſua. Et di miſit mulieres ad cuſtodiendā domū. Ip̄e aūt tranſgrediebat̉ torrentē cedron. ⁊ aſcēdebat ar cliuoliuarū flens. ⁊ oꝑto capite nudiſqꝫ pedi bus incedēs oīſqꝫ ppl̓us qͥ erat cū eo oꝑto capi te aſcēdebat plorāſ. Spūal̓r dauid interp̄tatur deſiderabil̓. ⁊ ſignificat xp̄m ieſum dn̄m noſt. qͥ vt ait Aggeus. c. ij. eſt deſideratꝰ cūctis gēti bus. Hic inquā heri ſero exiuit ciuitatē hierl̓m hymno dicto. cū omni domo ſua. hͦ eſt cum. xj. diſcipul̓ ſuis. Sꝫ mulieres.ſ. matrē ſuam bn̄di ctam. mariā magdalenā. ⁊ ceteras ml̓eres dimi ſit in domo. ſicut Ioh̓. xviij. d̓r. Egreſſus ih̓us cū diſcipul̓ ſuis trans torrētē cedron. vbi erat ortus. Quis aūt pie nō credit xp̄m tūc turbatū ⁊ tribulatuꝫ fuiſſe. qꝛ in ſcrinio ſue deitatis vi dit negationē a petro futurā. ⁊ ſcandalū aliorū diſcipulorū qd̓ p̄dixit eis in mōte. Mat. xxvj. Uos oēs ſcandalū patiemī in me in iſta nocte. Hic ꝓſequere hiſtoriā. Tertiū ignē tribulatio nis ſuſtinuit xp̄s in orto cū tribus diſcipul̓ ſu is. Petro Iacobo ⁊ Ioh̓e. Et hec tribulatō fi gurata eſt Dan̄. iij. vbi legit̉ ꝙ rex nabuchodo noſor vidit qͣtuor viros ſolutos ⁊ ambulantes in medio ignis ⁊ nihil corruptōis in eis fuit. ⁊ ſpecies quarti fuit ſimil̓ filio dei. Spūalit̓ Na buchodonoſor interp̄tat̉ ſeſſio in agnitōne ⁊ ſi gnificat celeſtē patrē qͥ ſedet in cel̓ in oī agnitōe Naꝫ oīa cogͦſcit etiā an̄qꝫ fiant. Ille certe vidit in hac nocte in camino tribulatōis qͣtuor viros quorū pͥmi fuerūt tres p̄libati qͥ erant ī igne tri ſticie. Quia d̓r Mat. xxvj. Oculi eorum erant grauati. cuius cauſam ponit Lucas. xxij. di. p̄ triſticia. q. d. Cauſa huiꝰ aggrauatōis oculoꝫ fuit cordiſtriſticia. Quartꝰ aūt qͥ eſt ſimil̓ fili dei. ſignificat xp̄m. qͥ vt ait athanaſius in ſim bolo. eſt equal̓ patri ẜm diuinitatē. ⁊ eſt filius eius vnigenitus eternꝰ. Iſte quippe bn̄ viſus fuit a patre in medio ignis. qui tantā tūc paſſꝰ eſt triſticiā ac ſi fuiſſet in medio ignis. Et hͦ oſtē dit quando dixit Matth̓. xxvj. Triſtis eſt aīa mea vſqꝫ ad mortē. Iſtāqꝫ excellentē triſticiaꝫ gutte ſanguīs demōſtrabat. quādo dixit Luc. xxij. Factus eſt ſudor eiꝰ ſicut gutte ſanguinis decurrentis in t̓rā. Iſtos reuera tres ignes tri bulatōis hͦ celeſte aurū dn̄s nr̄ ih̓s paſſus eſt in hac nocte ꝓ nr̄a oīm ſalutē. Idcirco merito ſibi cōpati debemꝰ ſomnia ⁊ leticiā poſtponēdo. ad qd̓ hortat̉ nos Bern̄. in li. de cōuiuio crucifixi Erubeſcat inqͥt miſer xp̄ianus qͥ nocte iſta qui eſcit in lecto. cū rex ſummꝰ vigilat ⁊ pugnat pro eo in cāpo. Erubeſcat qͥ nocte illa letat̉. cuꝫ rex ſuus timeat ⁊ triſtat̉. Erubeſcat qͥ dormit ⁊ ſo latiat̉. quādo rex nr̄ ſic ſuꝑ nudaꝫ t̓rā ꝓ noſtra ſalute ſolicitat̉. Audiuit deniqꝫ dilectio veſtra qn̄ artifex ꝓbat aurum in fornace. aut ī camino C D E a ALVL1 ignis. tradit illud ẜuis ad ꝓbanduꝫ cū malleis ta ſpūal̓r pr̄ celeſtis artifex vniu̓ſorū fec̄. Cū em̄ filiū ſuū ꝓbauit velut aurū nobiliſſimum in ſgne tribulationū. tradidit ip̄m in manꝰ iniqͦrū ẜuorū qͥ miſſi erat cum fuſtibꝰ gladijs ⁊ alijs in ſtrumētꝭ a phariſeis. Et hͦ figuratū eſt Iudicū xvi. Cū deus dereliquiſſet ſampſonē. venerūt ſuꝑ eū philiſtijm. ⁊ ceperūt ip̄m. eiqꝫ manus li rauerūt ⁊ viuū abduxerūt. Spūal̓r ſampſon ī terp̄tat̉ illuminās eos. ſignificās xp̄m qͥ illumi nauit oēm hoīem veniēte in hūc md̓m. Ioh̓.j. hūc deꝰ pr̄ tunc dereliqͥt qn̄ ip̄m volūtati iude orum tradidit. Sic̄ xp̄us pendēs in cruce ꝯq̄re batur. Mat. xxvij. Deꝰ meꝰ vt qͥd dereliqͥſti me. Idcirco venerūt philiſtijm qͥ interp̄tāt̉ ca dentes. ⁊ ſignificāt nūcios qͦs miſer̄t phariſei qͥ ex vnico ꝟbo dn̄i in t̓rā bis retrorſuꝫ cecider̄t. Sic̄ de hͦ refert̉ Ioh̓. xviij. Cū xp̄us eos inter rogaret quē qͥritis. Illi rn̄derūt. Ih̓m nazare num. ſtatī illi in terra ceciderūt. Illi igit̉ poſtqͣꝫ ſurrexiſſent ceperūt ih̓m ⁊ ei manus ligauerūt primūqꝫ ad annā duxerūt. Et hͦ iō qꝛ anne do mus fuit pͥma fabrica. aut pͥmꝰ vicꝰ in quo xp̄s ad inſtar auri puriſſimi ab iniqͥs ẜuis fuit mal leatus. Primꝰ ẜuus fuit Petrꝰ apl̓s qui xp̄m malleauit ꝟbis negatorijs. qꝛ pͥmā negatiōem fec̄ in domo anne. De qͣ narrat Ioh̓. xviij. cum ancilla oſtiaria interrogauit eū an ex diſcipuliſ eiꝰ eſſꝫ. ait negādo. non ſum. q. d. Iaꝫ receſſi ab eo. Scd̓us ẜuus fuit Annas ep̄us qͥ malleauit xp̄m ꝟbis deriſorijs. vt d̓r Ioh̓. xviij. Interro gauit eū deriſorie de diſcipul̓ ⁊ de doctrina. q. di. Iam apparet tua ſtulticia. quā nūc vidēteſ tui diſcipuli te dimittūt ⁊ fugiunt. Sꝫ certe di ſcipuli a xp̄o ꝓpterea nō fugerūt. ſed iō vt im ple̓t̉ figura. iiij. Re. xxv. vbi legit̉ ꝙ nabucho donoſor rex āno. ix. regni zedechie venit ierl̓m. ⁊ cepit ip̄m. qd̓ vidētes eius bellatores qui cū eo erāt diſꝑſi ſunt. Scd̓o vt impleret̉ ꝓphetia. Lach̓. xiij. ꝑcutiam.i. ꝑcuti ꝑmittā paſtorem ⁊ diſꝑgent̉ oues gregis. Tertiꝰ iniquus ſeruus fuit malchus cui dn̄s auriculā ꝑ Petrum am putatā reſtituit qͥ xp̄m ꝑcuſſit manibus ſcelera torijs. qꝛ ſicut refert̉ vbi ſupra. Cū annas inter rogaret xp̄m de doctrina. rn̄dit. Ego palaꝫ lo cutus ſum mūdo ego ſꝑ docui in tēplo vbi om nes cōuenerūt. ⁊ nihil locutꝰ ſum in occulto. qͥd me interrogas; Interroga eos qͥ a me hͦ audie runt. Qd̓ audiēs ẜuus ille iniquꝰ dedit alapaꝫ leſu dicens. Quō ſic reſpōdes pōtifici. Et reue ra dicere poſſum. Si xp̄s tā mitiſſimꝰ nō fuiſſꝫ ſed ꝑmiſiſſet. ſtatī omēs exercitꝰ angelorū de ſcendiſſent. ⁊ de hac manu ꝑdita vindictā ſum pſiſſent. q̄ tam auſa fuit xp̄i faciē ꝑ̄cutere quaꝫ angeli ip̄i ꝓſpicere inceſſant̓ defiderant. Sed ſic oportuit fieri vt impleret̉ figurā. iij. Reguꝫ xxij. vbi legit̉ cū ꝓpheta micheas loqueretur veritatē acceſſit ſedechias ⁊ ꝑcuſſit eū in maxil lam. Secūdo vt imuleret̉ ꝓphetia. Thren̄. iij. Dabit ꝑcutienri ſe maxillā. Deinde ductꝰ fuit ieſus ligatꝰ ad domū Cayphe. ⁊ hec fuit ſecun da fabrica in qua xp̄us fuit duriꝰ ꝑcuſſus ⁊ fa bricatus. Peimo malleatꝰ fuit a Petro in ſecū da negatiōe quarū vnā fecit corā acilla. Mat. xxvj. Cum dixit. hic cū ieſu nazareno erat. ad quā Petrus. ml̓er neſcio qͥd dicis. Secūdā fec̄ cum iuramento corā ml̓tis qͥ aſtabāt circa ignē ⁊ dicebāt ei. vere tu ex illis es.ſ. qui cum Ieſu erāt. nam ⁊ galileus es. ⁊ loquela tua māifeſtū te facit. quod audiēs Petrus cepit anathema tiſare ⁊ iurare.i. ſub maledictōis inuocatōe ne gare. ꝙ nō nouiſſet hoīem. q. d. ꝑ deū viuuꝫ iu ro ⁊ maledicor ab eo ſi mētior. qꝛ hoīem nō no ui. nec diſcipulus ſuus vnqͣꝫ fui. Iſta negatio Petri fuit durꝰ malleꝰ ꝟberās cor xp̄i. ⁊ nō ſo lum cor xp̄i. ſed ⁊ ꝟ̓ginis marie. q̄ tunc dice̓ po tuiſſet. Petre quē cōſtituit filiꝰ meꝰ in pōtificeꝫ eccleſie ſue. cui iam tradidit claues regni celoꝝ quō ſic aꝑte loqueris ꝙ etiā ſub inuocatōe ma ledictōis diuine nō nouiſti hoīeꝫ. Si em̄ nō no uiſti qͥs dedit ſibi teſtimoniuꝫ. Mat. xvj. Tu es xp̄s filius dei viui: iō ceſſa a negatōe ⁊ age pnīam. Iō poſtqͣꝫ xp̄s Petrū ocul̓ miẜicordie reſpexiſſet exiuit foras poſt trinā negatōneꝫ et amare fleuit. Matth̓. xxvj. Secūdo in domo Cayphe malleatꝰ eſt xp̄s a pͥncipibꝰ ſacerdotū in falſorū teſtiū ꝓductōne. quia ſicut d̓r Mar ci. xiiij. Multi dicebāt falſum teſtimoniū adu̓ ſus ieſum intellige ad complacentiā pͥncipum. ſed nō erant cōueniētia. ⁊ certe credendū eſt q nō ſolum cōtra ih̓m falſa dixerūt teſtimonia. ſꝫ etiā cōtra matrē bn̄dic tā dicētes. tu es mat̓ vi liſſimi ſeductoris. Sed mendax fuit illud teſti moniū. qꝛ ip̄a eſt mat̓ veriſſimi ſaluatoris. Id circo nos qͥ ſumus amici eius. flere debemꝰ cū ea hodie. quia huius figura p̄ceſſit Dan̄. xiij. qn̄ duo ſenes dabāt falſuꝫ teſtīoniū ꝯtra ſuſan nam omēs amici eiꝰ qui hͦ audiebāt cū ip̄a fle bant. Tertio malleatꝰ fuit xp̄us a Caypha a blaſphemie impoſitōe. Sicut em̄ legit̉ Mat. xxvj. ꝙ ip̄e interrogauit xp̄m. ſi eſſet filius dei rn̄dit. Mar. xiiij. Ego ſū. ⁊ ille ſcidit veſtim̄ta ſua. ⁊ ait. blaſphemauit. Quarto in domo cay phe malleatꝰ eſt chriſtꝰ cōmunit̓ ab oībus in do mo exiſtentibꝰ in plagarū impoſitōne. Alij em̄ expuerūt in faciē eius. vt dicit̉ Matth̓.xxvj. Ita vt chriſtus mori ex fetore ſaliue potuiſſet. Recte ſicut contigit Hur qͥ fuit vir ſororꝭ moy ſi qui nolens populo in peccato idolatrie ꝯſen tire in faciē eius ſpuerūt. ⁊ ip̄m ſputo occider̄t Sicut dicunt glo. Heb̓. ſuꝑ Exo. xxxiiij. Aliqͥ autē vt dicit̉ Mar. xiiij. faciem eius velauer̄t. quia in eam videre non potuerūt. Et hoc figu ratum fuit Exodi. xxxiiij. Quādo moyſes veīt I H I Sermo de mōte in quo cū dn̄o locutꝰ fuit. facies eiꝰ tā lucida fuit ꝙ nullꝰ in eā reſpice̓ potuit. iō pānū ſuꝑ faciē poſuit vt ſecū loqͥ poſſent. Cū igit̉ ſic faciē xp̄i velaſſent alij ip̄m in collū ꝑcutiebant alij qͦꝫ collaphis in facie eius ꝑcuſſerūt dn̄tes. ꝓphetizā nob̓ xp̄e qͥs eſt qͥ te ꝑcuſſit. Lu. xxij. Nā vnꝰ ad vnā maxillā. ⁊ alius ad aliā ꝑcuſſit vt īple̓t̉ illd̓ Mala. vj. Percuſſer̄t ī maxillā iu dicis. alij caput eiꝰ ꝑcuſſerūt. Lu. xxij. Alij ip̄ꝫ cū crinibꝰ ad t̓rā ꝓiecerunt ⁊ pedibꝰ eū ꝯculca uerūt. vt adipleret̉ illud psͣ. lvj. Cōculcauer̄t me ini. m. to. die. Alij etiā malleis ſuꝑ dorſum eiꝰ fabricauerūt. vt īpleret̉ illd̓ psͣ. cxxviij. Su pra dor. m. fa. pec. qꝛ hͦ p̄dixit lōge an̄ pr̄ de filio Ezech̓.xxj. Dabo te in manꝰ fabricantiū. Ecce hō ſic fabricatꝰ eſt xp̄s tāqͣꝫ aurū. Sꝫ qꝛ puriſſi mus fuit. ideo nullū zelum impatīe de ſe dedit. Sed potiꝰ pietatꝭ. vt teſtat̉. b. Bern̄. di. O iu dei lapides eſtis. ſed ꝑcutitis molliorem. de qͦ reſonat tinnitus pietatis ⁊ ebullit oleū charita tis. Audiuit inqͣꝫ charitas vr̄a cū ẜui alicuius aurifabri aurū in incude malleāt p̄ſentant illud mgr̄o ad dijudicandū qͥ ſi voluerit eſſe ſecurior de auri puritate mittit illud aliqn̄ ſuꝑiori ma giſtro ad diſcernendū. ⁊ demū cū ip̄m ꝑforaue rit ⁊ purū oīno inuenerit clinodiū de ip̄o facit. ita factū eſt de xp̄o Nā iniqͥ ẜui ip̄m tota nocte malleis p̄dictis ꝑcuſſerūt. ⁊ ſic ꝑcuſſuꝫ fcō ma ne vt d̓r Matth̓. xxvij. iudici pilato p̄ſentaue runt. ⁊ de tribꝰ ip̄m accuſauerūt. Prīo ꝙ tribu tum ceſari ꝓhibuiſſet. Scd̓o ꝙ regē iudeorum ſe nomīaſſet. Tertio ꝙ filiū dei ſe feciſſet. Et cō tra has tres accuſatōes dicimꝰ hodie in ꝑſona xp̄i tres excuſatiōes cū crux leuat̉. Prima eſt. ppl̓e meus qͥd feci tibi aut in quo cōtriſtauite. reſponde mihi qꝛ eduxi te de terra egypti. et tu paraſti crucē ſaluatori tuo. hic̄ exprobrat eis li beratōnem ex egypto. q. d. accuſas me de red ditōne tributi. ⁊ potius gr̄as agere deberes ꝙ liberaui te a tributo. Secūda excuſatio ē Edu xi te ꝑ deẜtum. xl. annis. māna cibaui te ⁊ ītro duxi te in terrā ſatis optimā. Paraſti crucē ſal uatori tuo. In quo exprobrat eis regimē in de ſerto. q. d. Accuſas me qꝛ dixi me regē. potius deberes gr̄as agere qꝛ regalit̓ paui te in deẜto Tertia eſt qͥd vltra debui facere tibi. ⁊ non feci ego qͥdem plātaui te vineā meā ſpecioſiſſimaꝫ ⁊ tu facta es mihi nimis amara aceto mixto cū felſe ſitim meā potaſti. ⁊ lācea ꝑforaſti latꝰ ſal uatori tuo. In qͦ exprobrat eis plantatōꝫ vinee in loco optimo. q. d. accuſas me. qꝛ filiū dei me dixi. potiꝰ gr̄as age̓ deberes. qꝛ te in vineā meā elegi ⁊ in loco optīo te plātaui. Sꝫ qꝛ iudei ſibi gr̄as de his tribus nolūt redde̓. Iō ſācta eccl̓a inſuis filijs hͦ ſupplet ꝙ pꝰ quālibet excuſatōeꝫ canit flexis genibꝰ. Sanctꝰ deꝰ. ſctūs fortis. ſā ctus ⁊ īmortal̓ miſerere nob̓. ⁊ hͦ cū viderit laici ſil̓r debent genua flecte̓ ⁊ deo gr̄as agē de tri bus. Primo ꝙ ꝑ pnīaꝫ eos iā duxit de tenebrꝭ peccati. Secundo ꝙ cibauit ⁊ adhuc cibat eos māna ſui ſacr̄i. Tertio ꝙ in vineā ſuā ſanctā ec cleſiā ſunt plātati. Deinde miſit pilatꝰ xp̄m ad herodē tāqꝫ ad aliū iudicē vt ⁊ ille diſcernē de beret de xp̄i puritate. Igit̉ herodes interrogo uit xp̄m ml̓tis ꝟbis. ſꝫ ip̄e tacuit ꝓpt̓ tria Pri mo qꝛ nō erat dignꝰ audire eius rn̄ſionē Scd̓o qꝛ eua peccauit ꝑ loqͣcitatē. iō voluit ſatiſface̓ ꝑ taciturnitatē. Tertio qꝛ qͥcqͥd rn̄diſſet totū da naſſet. iō nō rn̄dit. ẜm illud Eccī. xxxij. Ubi au ditꝰ nō eſt. nō effundas ẜmonē. Et qꝛ xp̄s tacu it herodes eū deriſit veſte alba iuduendo et vi lato remittēdo. Et qꝛ xp̄s hodie in veſte alba ē deriſus. Idcirco p̄ſb̓r̄i hodie alb̓ induti cruceꝫ xp̄i portādo an̄ ip̄am geniculādo ꝓ tali deriſio ne adorāt ⁊ honorāt. Uidēs gͦ pilatꝰ ſibi xp̄um remiſſum. ip̄m adcōplacentiā iudeorū flagella ri ꝑ̄miſit. In cuiꝰ figura diabolꝰ flagellauit iob vlcere peſſimo. Iob.j. Sic filiꝰ diaboli pilatus flagellari fecit xp̄m verū iob. ꝙ verificata fuit pphetia Eſa.j. A plāta pedis vſqꝫ ad ꝟticē nō fuit in eo ſanitas. Et qꝛ hodie ad inſtātiā iude orū gētiles ſic flagellauer̄t xp̄m Iō qn̄ in officō hodierno ſolēnit̓ ꝓ oībus generibus hoīm orā do dicit̉. flectamus genua. ꝓ iudeis nō flectit̉. Deinde fecit pilatus fieri coronā de ſpinis ⁊ ca piti ieſu impͥmi. ita vt ẜm Bern̄. ſpine vſqꝫ ad cerebrū ſub intrauerūt. ⁊ ſic tam ꝑ flagellatōeꝫ qͣꝫ coronationē corpꝰ xp̄i vndiqꝫ ꝑforauit. vt ī corꝑe eius. 5490. vulnera eſſent ẜm Bern̄h̓. Uerſus. Nonagint qͣdringētis ſuꝑaddito mi lia qͥnqꝫ. Tot fert̉ xp̄us ꝓ nob̓ vulnera paſſus Idcirco o hō ſis gͣtus vulneribꝰ xp̄i. ⁊ dic qͦti die qͥndecim pater nr̄. ⁊ tūc ꝑ integrū annū cui libet vulneri dixiſti ſolū vnum pat̓ nr̄. Perfo rato ſic corpore xp̄i pilatus tradidit ip̄m volun tati iudeorū vt crucifigeret̉. Iudei igitur habi ta licentia conduxerūt milites Pilati. qͥ xp̄um vſqꝫ ad locū caluarie deduxerūt. quem ibidem cum duobus latronibus crucifixerūt. Ecce hō nūc paratū eſt clinodiū noſtre ſalutis. ⁊ ſuſpen ſum in altis vt omēs qͥ ip̄m inſpexerit liberen tur a peccatis. Sicut cōtigit cuidam peccatrici de qua legit̉ ꝙ fuit publica peccatrix ⁊ multuꝫ indurata ad penitētiā. hec tamē in hac die xp̄i paſſionis venit ad eccl̓am adorare crucē ⁊ reco lere domī paſſionē. Cū igit̉ videret imaginem ⁊ quaſi de latere eiꝰ ſtillare ſanguinē. ſtatim cō puncta ait. Iſte ſanguis ꝓpter te effuſus ē. tan dem venit ad ꝯfeſſionē. ⁊ cuꝫ cōfiteret̉ peccata ſua magno p̄ cōtritionis dolore eſt mortua an cōfeſſorem. Qui cum deſperaret de ſalute eius reſpexit ſurſum ad parietem vbi erat ſcriptum aureis litteris ille verſus. Gaudeat in celis quo regnat quiſqꝫ fidelis. Si igitur tanta graR ꝑ N M L XLIX tia facta eſt hodie huic peccatrici qͣre nullꝰ de ſperare dꝫ de venia. Sꝫ ꝯfident̓ hodie xp̄m in cruce intueat̉. Quia vt dic̄ Bern̄. Hꝫ caput in clinatū ad oſculandū te. brachia extēſa ad am plexandū. māꝰ ꝑforatas ad largiendū. latꝰ aꝑ tum ad diligēdū. pedes affixos ad nobiſcū ma nendū. corpꝰ extēſuꝫ ad ſe nob̓ totū īpendendū vt h̓ ꝑ ꝟtutē ſue paſſionis poſſimꝰ venire in gͣ tiam. ibiqꝫ ad eternā gl̓am. Ad quā. Sermo de reſurrectōe domī. Ol egreſſus ē ſu per terrā. ten̄. xix. Uidemꝰ ml̓totiēs ꝙ temꝑe veris flos qͥ delicate orit̉ interdum a tranſeutibꝰ tam hoībꝰ qͣꝫ aīalibꝰ ꝯculcat̉. et ex hlanguet ⁊ marceſcit. ⁊ qͣſi mortuꝰ apparet. E cōtra ſi ip̄m ros matutinꝰ ſolqꝫ tetigerit. ꝟtute illorū denuo reuiuiſcit ⁊ ſurgit. ⁊ ad maiorem pulchritudinē ſepiꝰ reſtaurat̉. ẜm illd̓ metriſte Ios cōculcat̉. vi ſol̓ ſed reparat̉. Spūaliter ꝑ A pͥorē intelligit̉ dn̄s nr̄ ih̓s xp̄s qͥ ẜm Bern̄. eſt los cādidus quo ad vite puritatē. Et ē floſ ru bicūdus qͣꝫtum ad mortꝭ acerbitatē. Hic inquā flos delicate ortꝰ eſt de vtero ꝟ̓gīali. Sꝫ tamē in bona ſexta feria a ꝑfidis iudeis fuit ꝯculcatꝰ ⁊ꝯtritꝰ. Sic̄ de hͦ p̄dixerat Iob. xiij. qͣſi flos qͥ egredit̉.ſ. delicate de vt̓o agri ꝟginal̓. ⁊ ꝯteri tur.ſ. a mal̓ homībꝰ Idcirco ex hac ꝯtritōe cor pus xp̄i languet Iux illud. Nam pͥmo flos li bani lāguet. ⁊ ꝙ plus eſt totū emarcuit qn̄ ſan guis eiꝰ totalit̓ emanauit in t̓rā ⁊ tandē mortu us fuit. ẜm illud Dan̄. ix. Occidet̉ xp̄s. Sꝫ ho die ecōtra idem flos xp̄s dn̄s ꝟtute roris.i. di uinitatis q̄ vnita fuit corꝑi mortuo ⁊ ꝟtute ſol̓ id eſt aīe clariſſime de limbo patrū venientꝭ re ſurrexit. ⁊ maiorē claritatem ſui corꝑis recepit Iuxͣ illd̓ psͣ xxvij. Refloruit caro mea. Et hͦ in nuit̉ in ꝟbis p̄poſitis. In qͥbus duo tangūtur Primo qͣlitas reſurgentis. ibi. ſol. Scd̓o veri b tas apparētis. ibi. egreſſus eſt. Circa pͥmuꝫ no tandū dicūt naturales. ſol natural̓ cū occiderit ⁊ cum ꝑ occaſum a nob̓ aſſumptꝰ fuerit partes inferiores circūit ac gyrat. ⁊ illas ſua pn̄tia illu ſtrat qͥbus creaturis ibi lucet nō ſcit̉ veraciter. Quidam tn̄ fingunt fabuloſe ꝙ ibidē lucet qui buſdam homībꝰ pedes ſuos aduſus nos habē tibus qͥ ẜm illos ſunt antipedes nomīati. Sed hos homīes eſſe reprobat. b. augꝰ. li. xvj. de ci ulta. dei. c. x. ꝙ. qͥdā antipedes eſſe fabulantur vt hoīes a cōtraria ꝑte terre vbi ſol orit̉ qn̄ oc cidit nos aduerſa pedibꝰ noſtris calcare veſti gia nulla ratōne credendū eſt. Hec ille. Sꝫ qͥa iales homīes nō ſunt. ideo ſol nō lucet eis. ſed coplet curſuꝫ ſuū in circulo ſuo. quo completo lterū mane reſurgit. Spūaliter ꝑ ſolē intelligi iur xp̄s. quia ſicut ſol ẜm Ambro. in hexame. eſt oculus mundi ip̄m ſua p̄ſentia illuſtrando. ſic chriſtus deus p̄ſentia corꝑali tanqͣꝫ ſol iuſti cie. hunc mundū tenebroſum ſua doctrīa ſalu berrima illluſtrauit Ideo dixit Ioh̓. viij. Ego ſum lux mūdi. Sed hic ſol verus p̄dicta ſexta feria in cruce occubuit hora nona ⁊ ad īferiōes ꝑtes deſcēdit. ſic̄ dicit̉ de ſum. tri. ⁊ fide catho lica. c. firmiter. vbi dicitur. deſcēdit ad inferos Ubi dicit Glo. ẜm carnē quieuit in ſepulchro. ſed ẜm aīam deſcēdit ad inferos vt fortior ſu perueniēs fortiorē ſuꝑaret armatū. Sed. d. q. qͥd chriſtus deſcendēs ad inferos ſua claritate illuſtrauit: Ad hoc ſciendū. dicunt doctores ꝙ an̄ reſurrectōneꝫ ⁊ mortē fuerūt qͣtuor recepta cula ⁊ loca in qͥbus aīme defunctorū tenebant̉ Primū habitaculū eſt damnatoruꝫ ſub terra. De quo dicit Iob. x. ꝙ eſt terra miſerie ⁊ tene brarū. vbi vmbra mortis ⁊ nullus ordo. ſꝫ ſem piternꝰ horror inhabitat. Ad hunc locū chriſtꝰ nō peruenit. nec lumen ſue claritatis eis luxit. Quia nō ſunt filij lucis nec xp̄i doctrinā imple uerunt. quia vt dicit̉ Ioh̓. xij. Ambulate dum lucē habetis. vt nō tenebre vos comp̄hendant dū lucē habetis credite in lucē vt filij lucis ſitꝭ. Et quia hāc doctrinā implere neglexerūt. Iō filij lucis p̄ſentia nō fuerūt digni. Moraliter ī hoc oſtēdit xp̄us ꝙ peccatores qͥ hactenꝰ ī pec catis mortalibꝰ iacuerunt nec cū alijs xp̄ifideli bus in quadrageſima cōfeſſi fuerūt neqꝫ vſqꝫ ī diem p̄ſentē penitētiā egerūt. indigni ſunt luce domīce reſurrectōis. ⁊ vere eſt timendū ꝙ diffi cult̓ aut nūqͣꝫ erunt digni. qꝛ de talibꝰ dic̄ pſal̓. xlviij. In eternū nō videbūt lumē. Scd̓m hīta culū eſt puerorū ſine baptiſmo decedentiū. ⁊ hͦ eſt ſupra infernū dānatorū. ſꝫ ibi nō hn̄t penaꝫ ſenſus. ſꝫ damni. Et dicūt qͥdā doctores ꝙ ibi dem hn̄t magnū gaudiū qd̓ excellit magnitudi nem oīm gaudiorū mūdanorū. Nam gaudent de hͦ ꝙ creatorē ſuū nō offenderūt peccādo pec cato actuali. Sꝫ qͥd de ill̓ ſit ſentiēdū. vide Au gl. de ꝯſe. di. iiij. c. firmiſſime. in glo. fi. vbi vid̓r velle(eo ꝙ in originali diſcēdūt) oportere eos mitiſſima penā ſuſtinē. ⁊ glo. dic̄. qꝛ in tenebris erūt. Petrꝰ aūt de palude ſuꝑ. ij. ſen. di. xxxiij. ar. iij. dic̄. exqͦ nūqͣꝫ fuerūt apti(qꝛ n̄ baptiſati) ad viſionē diuīe eſſentie nō erit eis pēa. qꝛ eam nō videbūt. ſciēt em̄ ꝙ nō ſunt apti vt videāt gͦ ⁊cͣ. Hec ille. Tertiū habitaculū eſt locꝰ purgan dorū. ⁊ hͦ eſt ſupra infernū puerorū. Ibidē xp̄s ſil̓r nō luxit neqꝫ locū hūc deſtruxit. Sꝫ qui an̄ paſſionē xp̄i ibi purgati fuerant ad limbū mox ſanctorū patrū aſce̓derūt. Nūc aūt poſtqͣꝫ pur gant̉ ſine medio in celū aſſumūt̉. Quartū hīta culū fuit ſinꝰ abrae vl̓ limbꝰ ſanctorū patꝝ. ad hūc deſcēdit xp̄s hora ſue mortis. ⁊ illis ibideꝫ exiſtentibꝰ luxit vſqꝫ ad horā ſue reſurrectōnis quouſqꝫ eos educeret. Nā illi ſtatim viderunt deitatem chriſti ⁊ gaudiū habuerūt celi. Quia D Dermo A dicit̉ in cōi ꝓuerbio. vbi eſt papa ibi ē curia ro mana. Sic vbi erat diuītaſ. ibi erāt celi gaudia Et hͨ eſt qd̓ dn̄s dixit latroni adhuc pendens ī cruce. Amē dico tibi. hodie mecū eris ī ꝑadiſo Lu. xxiij. Qd̓ ītelligit̉ de ꝑadiſo celeſtꝭ gaudij qꝛ ſan. Tho. dicit in. iij. ꝑte. ꝙ aīe in limbo ſta tim habuerūt clarā ⁊ facilē dei viſionē. ⁊ habu erunt ſue btītudinis p̄miū. ſꝫ nō locū. Sꝫ qꝛ la tro cū aīa xp̄i in limbū deſcēdit qͣre cū alijs pr̄i bus diuinitatē vidit. Sed q̄reret qͥs. Quid xp̄ſ apd̓ inferos fecit: dic ꝙ ſatiauit. occidit. libera uit. ⁊ hͦ ptꝫ in hac dictōe ſol. que hꝫ tres lr̄as.ſ. ſ. o. l. q̄ ſignificāt triplicē effectū apd̓ ſanctos pa tres in limbo factū. Prīa qͥdeꝫ lr̄a eſt s. ⁊ ſigni ficat ꝙ xp̄s pr̄es in limbo ſua diuītate ſatiauit. ⁊ hͦ figuratū eſt Dan̄. xiiij. Nam babilonij mi ſerūt ſanctū danielē in lacū leonū in quo erant ſepteꝫ leones. ⁊ dabant̉ eis quotidie duo cor pora ⁊ due oues. ⁊ tādē nō ſunt date eis vt de uorarent danielē. Fuit aūt abachuc in iudea ⁊ ip̄e coxerat pulmentū ⁊ intriuerat panes in al ueolo. ibatqꝫ in cāpū vt ferret meſſoribꝰ. Di xitqꝫ angelꝰ ad eū. Abachuc fer prandiū quod habes in babylonē danieli qͥ eſt in lacu leonum Et dixit abachuc. Dn̄e babylonē nō vidi ⁊ la cum neſcio. ⁊ app̄hendit eū in ꝟtice eiꝰ ⁊ porta uit eū capillo capitis ſui. poſuitqꝫ in babylonē ſuꝑ lacū in impetu ſpūs. Et clamauit. Daniel ẜue dei tolle prandiū qd̓ miſit tibi deꝰ. Spūali ter babilonij interp̄tant̉ cōfuſi ⁊ ſignificant de mones. de qͥbꝰ exponi pōt illud psͣ. lij. Confuſi ſunt qm̄ deꝰ ſpreuit eos. Illi inqͣꝫ miſerūt in la cum.ſ. limbi danielē qͥ interp̄tat̉ cā dei. ⁊ ſigni ficat ſanctos pr̄es in limbo exn̄tes qͥ fuerunt cā qͣre filius dei de celo deſcēdit. ⁊ crucē aſcendit. ſicut ⁊ canit̉ in ſimbolo Niceno. Qui ꝓpt̓ nos hoīes ⁊ ꝓpter nr̄am ſa. deſcē. de ce. Sed Aba chuc qͥ interp̄tat̉ fortꝭ ſignificat xp̄um. qͥ vt ait Beda in omrl̓. ſuꝑbiſſimū goliā ſolus vicit ⁊ ꝑ emit qn̄ in cruce mortuus eſt. ⁊ tūc ſtatim in la cum limbi ẜm animā deſcendit. ⁊ prandiuꝫ ſue diuinitatis eis attulit. ⁊ ip̄os in ſuis deſiderijs ſatiauit. ẜm qd̓ p̄dixit dauid psͣ. xvj. Satiabor cū apparuerit gl̓a tua. Tūc em̄ quilibet in lim bo exiſtēs dicere potuit illud quod dixit dani el ī lacu qn̄ vidit ſibi prādiū portatū. Recorda tus es inqͥt mei deus. ⁊ nō dereliquiſti queren tes te. Dan̄. xiiij. Secūda lr̄a eſt o. ⁊ ſignificat ꝙ verus ſol iuſticie dn̄s noſter potentia diabo li occidit ꝙ ammō nullū poteſt trahere ad infe ros niſi volentē. Et hoc figuratū eſt Iudic̄. iij. vbi legit̉ ꝙ Ayot ītrauit ad regē Eglon qͥ erat pinguiſſimus ⁊ filiorū iſrl̓ inimicus ſeuiſſimus Ingreſſus inqͥt ad ip̄m portauit ei munera. et cum ip̄e acciꝑe vellet extendit Ayot manū de xtram ⁊ infixit gladiū ancipitē in ventrē eius ⁊ aufugit. Spūalit̓ Ayot interp̄tat̉ denotans gl̓oſum ⁊ ſignificat xp̄m qui ſtatiꝫ deuicta mor te intrauit ad regem Eglon. qͥ interp̄tat̉ vitu meroris. ⁊ ſignificat diabolū cui portat mūera p̄cioſiſſima.ſ. animā clariſſimā deitati vnitam. quā cum ille caꝑe vellet ventrē eius ꝑforauit. quādo portas inferni gladio ſue potentie pene trauit. ⁊ ſic potentiā demonū necauit. Idem fi guratū eſt. ij. Re. xxiij. vbi legit̉ ꝙ ananias de ſcendit cum ꝟga quā ferebat in manibus in ci ſternam pugnaturus cū leone ⁊ cū ꝟga ſua ip ſum proſtrauit. Sic xp̄s cum ꝟga ſue crucis ꝑ ſtrauit diabolū ⁊ ſanctos pr̄es letificauit. Ita vt qͥlibet tunc dicere potuiſſet. cū pͣsͣ. xxij. Uir ga tua ⁊ baculus tuus ip̄a me conſolata ſunt. Tertia littera deſcribens li ſol eſt l. ⁊ ſignificat ꝙ xp̄s tertia die ſanctos pr̄es de limbo libera uit. Et hͦ figuratū eſt in rege ſalomone. Legit̉ in ſcolaſtica hiſto. Et allegat̉ in glo. iij. Reguꝫ vij. ꝙ rex Salomon incluſerat pullū ſtrutōnis in vaſe vitreo ꝙ inde exire non potuit. Quod videns ſtrutio volauit in deſertum. ⁊ tulit ind̓ ꝟmiculum ⁊ eius ſanguinē ſuꝑ vitrū compͥme bat. ⁊ ad tactū ſanguīs vitrū frangebat ⁊ pul lum ſuū liberabat. Spūaliter Salomon inter p̄tat̉ retributor. ⁊ ſignificat patrē celeſtem qui eſt retributor oīm bonorū. Iuxta illud Iac̄. j. Omne datū optimū ⁊ omne donū ꝑfectum eſt deſurſum deſcēdēs a pr̄e luminū. Hic inqͣꝫ pat̓ celeſtis incluſerat pullū ſuū adā quē de t̓ra for mauerat. Gen̄. ij. cū genere ſuo ⁊ hec īcluſio fu it in vaſe vitreo. hͦ eſt in limbo qͥ dicit̉ vitreꝰ eo ꝙ fuit fragil̓ ⁊ nō ꝑpetuus vt infernꝰ. Sꝫ hͦ vi dens ſtrutio.i. xp̄s pr̄is filiꝰ vnigenitꝰ volauit in deẜtum huiꝰ mūdi. ⁊ tulit inde ꝟmiculū qn̄ de ꝟgine maria ſumpſit corpꝰ ſuū. de quo dic̄ psͣ xxj. Ego ſum ꝟmis ⁊ nō hō. ⁊ ſanguinē ei expreſſit totalit̓ in cruce ꝟtute cuiꝰ limbum de ſtruxit. ⁊ pr̄es inde deduxit. Sicut hͦ teſtat̉ psͣ. lxxxvij. Eduxit eos de tenebris ⁊ vmbra mor. Idem teſtāt̉ Zach̓. ix. Tu qͦꝫ.ſ. xp̄e in ſanguīe teſtamēti tui emiſiſti vinctos tuos de lacu in qͦ nō eſt aqͣ. Iō dicit. b. augꝰ. in li. de amore dei ⁊ ſeculi. Si vis hō ſanguīs eiꝰ datꝰ eſſe ꝓ te. ſi no lueris ꝓ te datꝰ nō erit. nec dicas qꝛ iā paſſus ē ⁊ totū ſanguinē dedit qͥd vltra remāſit vt nunc ꝓ me dari poſſit. hͦ inqͥt eſt magnū. qꝛ ſel̓ dedit ⁊ oībus dedit ⁊ ſanguis eiꝰ volentis eſt p̄cium nolentis aūt eſt ſuppliciū. ⁊ hͦ ad pͥmū. Quātū ad ſecūdū eſt notādū ꝙ rex terrenꝰ ⁊ diues de uictis hoſtibꝰ ſuis cū de t̓ra hoſtiū ſuoꝝ egredi tur ille vtiqꝫ ꝓcedit exultāt̓ cū cātoribꝰ. glorian ter cū ꝯductoribꝰ. radiāt̓ cū armorū ſplēdoribꝰ ſuffragant̓ cū interceſſoribꝰ. vnient̓ cū exceſſo ribus. ⁊ trāſmigrāt̓ cū honoribꝰ. Spūal̓r dn̄s nr̄ ih̓s xp̄s d̓r ẜm psͣ..xlvj. rex magnꝰ ſuꝑ omne terrā. Et ī eiꝰ femore ⁊ veſtim̄to vidit btūs Io hānes ſcriptū. Rex regum ⁊ dn̄s dominantiū E F XLIX Apocal̓. xix. Iſte inquā rex inclytꝰ egrediens de inferno de t̓ra vicꝫ ſuoꝝ hoſtiū. ill̓ deuictis pceſſit ẜm ꝯſuetudinē regū terrenorum. vt ſu pra dictū eſt. ⁊ hͦ notat̉ in illo ꝟbo egreſſus ī qͦ ſꝫ ſunt ſex lr̄e hͦ idem denotātes. Prīo audiuit de notio vr̄a ꝙ rex exiens de terra hoſtiū. iſtis ſu peratis ꝓcedit exultant̓ cū cantoribꝰ. Sic̄ ſigu ratum eſt. j. Re. xviij. vbi legit̉ ꝙ dauid exiēs de p̄lio ꝑcuſſo hoſte ſuo philiſteo. egreſſe ſunt ml̓ieres de vrbibꝰ ducētes choros ⁊ concordā ter canebāt an̄ ip̄m Saul ꝑcuſſit mille. ⁊ dauid decē milia in militibus ſuis. Sic dn̄s nr̄ Ieſus xp̄s ſuis hoſtibꝰ deuictꝭ egreſſus eſt hodie lim hum exultant̓ cū cātoribꝰ. Et hͦ deſigͣt pͥma lr̄a q̄eſt e. Cātores em̄ qͥ an̄ xp̄m ſurgentē canebāt fuerāt Adā Abel Abraā Iſaac ⁊ Iacob. ⁊ alij ſancti diu in limbo detēti. ⁊ egrediētes cū xp̄o exultāter canebāt dicētes. Exo. xv. Cantemꝰ dn̄o canticū leticie ꝓpter ſuā victoriā gl̓oſam ⁊ nr̄am lib̓atōꝫ gratioſam. gl̓oſe em̄ magnificat eſt.ſ. in ſua reſurrectōe iubiloſa. qꝛ equum ⁊ aſ ſeſſorē ꝓiecit in mare.i. ſuꝑbiā ⁊ diabolū aſſeſ ſorem eiꝰ dānauit in abyſſum. Ille qͥdē cantꝰ ſā ctorū patrū leticie fuit euidēs ſignū. Quis eniꝫ inter nos qͥ fuiſſet in carcere tenebroſo ꝑ ml̓tos annos qͥ nō gauderet ſi de illo poſtea exultant̓ euaderet. Sic ⁊ ſancti pr̄es ꝑ ml̓ta milia annoꝝ in limbo detenti gauiſi ſunt. qn̄ educti ſunt de de carcere tenebroſo vbi diuīa viſiōe carebant qn̄ lib̓ati ſunt de ergaſtulo horrēdo. vbi demo nuꝫ ſocietatē habebāt. qn̄ extracti ſunt de lacu ignominioſo in qͦ ſub t̓ra miſere latebāt. qn̄ ſū pri ſunt de carcere tā longo. vbi ꝑ ml̓ta curricu la annoꝝ ꝑſiſtebāt. Idcirco de hͦ gaudio predi xit Eſa. lij. Gaudiū ⁊ leticiā obtinebunt. fugiet dolor ⁊ gemitꝰ. qd̓ exponit glo. gaudiū habue rūt qꝛ ſatiati ſunt diuīa ſatiatōe ꝑ viſiōis aſpe ctum. habuerūt leticiā qꝛ euaſerūt tā horribile ꝯſortiū. fugit dolor ab eis quē habuerūt ꝓpter diuturnū gaudiū. Sic certe qͥlibet xp̄ianꝰ debꝫ hodie xp̄o cātare cāticū leticie. eo ꝙ iā ꝑ veraꝫ pnīam p̄dicte qͣdrageſime eſt de tenebris pctō rum eductꝰ ⁊ tandē diuīo aſpectui eternal̓r ſo ciandꝰ. Iō ꝑ totā hanc paſcalē hebdomadā ſā cta eccl̓a canit exultāter. Hec eſt dies quā fecit dn̄s. exultemꝰ ⁊ letemur in ea. ⁊ eſt ſumptū de ps.xvij. Secundo audiuit vr̄a charitas ꝙ rex terrenus egrediēs de finibꝰ inimicorū ill̓ ꝓſtra lis ꝓcedit gloriant̓ cū cōductoribꝰ. qꝛ ml̓ti ip̄m ꝯducūt ⁊ alij de ciuitatibꝰ exeūt. ⁊ vt decet re ueret̉ ip̄m ſuſcipiūt. Sic̄ figuratū eſt Ioſue..x. babaonite audiētes ꝙ Ioſue ſuꝑaſſet Hieri cho ⁊ haj. venerūt ei obuiā ⁊ eum cōduxerunt. Sic xp̄us delorū exiens de finibꝰ demonū veīt hodie reſurgendo gloriant̓ cū cōductoribus. ⁊ hoc declarat ſecūda littera g. Sed qui fuerunt iſii coductores; dic ꝙ ſocietas ſanctoruꝫ patriarcharū. ꝓphetarū. necnō ⁊ aliorū electorū. hi nanqꝫ xp̄m gl̓oſe de limbo cōduxerūt Illi autē qͥ ei obuiauerūt fuerūt ſancti qͦsⁱ xp̄s reſurgēs ſuſcitauit. de qͥbus dicit̉ Matth̓.xxvij. Mul ta corꝑa ſanctorū qͥ dormierūt ſurrexerunt. qd̓ exponēs Hiero. Nō aūt ſurrexerūt qͥn reſurge ret dn̄s vt ip̄e eſſet pͥmꝰ dormientiū qͣꝫuis mo numēta eorū in ſexta feria fuerūt aꝑta. Et ꝙ h̓ ſic fuit. declarat mattheꝰ clarius vbi s. Exeun tes de monumētis pꝰ reſurrectōꝫ.ſ. xp̄i. vener̄t in ſanctā ciuitatē ⁊ apparuerūt ml̓tis. Et vt le gitur in euāgelio Nicodemi de nūero illoruꝫ qͥ cū xp̄o ſurrexerūtꝭ fuerūt cariꝰ ⁊ leuntiꝰ filij ſy meonis ſenis qͥ anne ⁊ cayphe ⁊ nicodemo ⁊ io ſeph apparuerūt ⁊ ab eis adiurati qͥd xp̄s apd̓ inferos geſſerit narrauerūt. Sed heu timēdūꝫ recte ſicut corꝑa mortuorū an̄ reſurrectōeꝫ xp̄i nō ſurrexerunt qͣꝫuis ſepulchra eſſent an̄ aꝑta. ita ſunt aliqͥ adhuc noſtrū qͥ nondū a morte aīe ꝑfecte ſurrexerūt. licet ſepulchra oris eorū aꝑ ta fuerūt ꝯfitēdo. Quia dic̄. b. Hiero. Faciliꝰ ī uenio ꝙ ꝟtus teneat innocētiā qͣꝫ qͥ ꝑfectā aget pnīam. hec ille. Et certe iſti xp̄m reſurgentē mi nime ꝯduxer̄t. Vtinā adhuc a pctīs ſuis ſurge rent. ⁊ xp̄o qͥ iam ſurrexit obuiā irēt ip̄mqꝫ de uotis cordiu laudibꝰ honorarēt. Tertio audi ſtis dilectiſſimi ꝙ rex terreſtrꝭ exiēs fines hoſti um ſuorū facit hͦ radiant̓ cū armorū ſplēdoribꝰ qꝛ induit ſe ſuoſqꝫ milites armis ſplēdentibus ſicut legit̉ ⁊ figuratū eſt. ij. Mach̓. vj. De rege antiocho qͥ tam ſplendentia arma habuit ꝙ ſol refulſit in clipeos aureos ⁊ r̄ſplēduerūt motes ab eis ⁊ campi ſicut lāpades ignis. Ita chriſtꝰ dn̄s noſter egreſſus eſt reſurgēdo fines ſuoruꝫ hoſtiū radiant̓ cū armorū ſplendoribꝰ. Et hoc denotat tertia lr̄a r. Dicūt em̄ ſancti doctores ꝙ xp̄s ſurrexit cū corꝑe glorioſo. ⁊ ſuꝑ ſolē ma gis radioſo portās in eo arma ſplēdentia. ⁊ hec arma ſunt qͥnqꝫ vulnera qͥbꝰ ſe in die iudicij ar mabit cōtra malos. Et erūt ẜm Chryẜ. ſuꝑ ra dios ſol̓ lucidiora q̄ oſtēdet peccatoribꝰ dicens Ecce p̄ciū redemptiōis ſanguīs mei quē dedi ī redemptōꝫ aīaꝝ vr̄aꝝ. vbi ẜuitus vr̄a eſt mihi impenſa quā ꝓ p̄cio ſanguīs mei mihi dediſtis q. d. xp̄s. Iō merito damnemī. qꝛ fuiſtis ingͣti. Quare mi fr̄es ⁊ ſorores intueamur xp̄m radiā ter reſurgentemqꝫ ſplēdida vrlnera portanteꝫ ne in die iudicij ip̄e ſe ꝯtra nos iracunde arma ret. Sed potiꝰ ſimus gti vt ip̄e nos miſericor diter ſaluet dicēs. Venite būdicti pr̄is mei p̄ci pite regnū paratū vobis an̄ cōſtitutōeꝫ mundi Mat. xxv. Quarto rex terrenꝰ exiēs termīos inimicorū ſuorū egredit̉ ſuffragāt̓ cū interceſſo ribus. qꝛ tunc de habito triūpho ſolet eſſe ma gis miẜicors ⁊ benignꝰ. Et ſi aliqͥ eſſent in īdi gnatōe pr̄is ſui ꝑ eis int̓cederet. ⁊ ob maiorem cautelā ſumit ſecū certoſ int̓ceſſores mediātibꝰ Sermo qͥbus ſe ſperat citius exaudiri. Sic̄ legit̉ figura tum.j. R. xviij. Qn̄ dauid viciſſet Goliam gi gantē. ⁊ ml̓eres egreſſe ſibi maiorem laudeꝫ qͣꝫ ſaul dediſſent qn̄ canebāt. ſaul ꝑcuſſit mille ⁊cͣ cecidit in indignatōꝫ regis. Iō vt citius exau diret̉ apud ip̄m. ⁊ ei placaret̉. habuit ſecū int̓ ceſſorem Ionatā filiū regis qͥ ꝓ ip̄o loq̄batur ⁊ ml̓tiplicit̓ interceſſit. Sic xp̄us rex vniu̓ſe crea ture egreſſus eſt de ſepulcro victo diabolo ſuf fragant̓ cū interceſſoribꝰ. ⁊ hͦ innuit qͣrta lr̄a.ſ. s. Hec nāqꝫ eſt cā potiſſima qͣre xp̄s reſurrexit. ⁊ in celū aſcendit vt apud pr̄em ꝓ nob̓ fidel̓ ſuf fragator exiſtat ⁊ pct̄a nr̄a deleat. Quare dicit b. Ioh̓. in pͥma epl̓a. ca. ij. Si qͥs peccau̓it. glo. ex humana fragilitate. aduocatū habemꝰ apd̓ pr̄em ih̓m xp̄m iuſtū. ⁊ ip̄e eſt ꝓpiciatio ꝓ pec catis nr̄is. Vt ip̄e aūt citiꝰ exaudiret̉ ſūpſit ſe cum exaudibl̓es int̓ceſſores. Et hi ſunt ſuoruꝫ vulnerū ciratrices q̄ intercedūt ꝓ nob̓. qꝛ vul nerum p̄ſentatio eſt ꝓ nob̓ aduocatō. Recte ſi cut miles tacēſ ab imꝑatore impetrat qn̄ vulne ra q̄ ꝓ eo tulit demōſtrat. Sic̄ legit̉ in ſcola. hi. Antipater idumeꝰ pat̓ magni herodis in qͦdaꝫ p̄lio in ẜuitio imꝑatoris ml̓tis vulneribꝰ eſt co foſſus. tandē ab emul̓ apd̓ ip̄m eſt accuſatꝰ. At ille reiectis veſtibꝰ dixit. Ego ceſar nolo me ꝟ bis excuſare apud te. ſꝫ iſta vulnera q̄ ſuſcepi ꝓ te loquant̉ ꝓ me ſi ego diligo te. Qd̓ videns ce ſar ip̄m in gr̄am ſuſcepit. Spūal̓r Antipat̉ int̓ p̄tat̉ dans laudē ſignificās xp̄m qͥ dat laudē et honorē pr̄i celeſti. ſic̄ dixit Ioh̓. viij. Ego ho norifico patrē meū. ip̄e em̄ xp̄us ml̓ta vulnera ſuſcepit a iudeis.ſ. qͥnqꝫ milia ducēta ⁊ ſexagin ta. vt dicit Bern̄. Et de ill̓ in ſua reſurrectōe tā tum qͥnqꝫ reẜuauit vt ea velut int̓ceſſores pr̄i oſtēderet. Iō dic̄ idē. b. Bern̄. Secuꝝ acceſſuꝫ habes o hō vbi mat̓ an̄ filiū ⁊ filius an patrem Mr̄ oſtēdit filio pectꝰ ⁊ vbera. ⁊ filiꝰ oſtendit pr̄i latꝰ ⁊ vulnera. nulla igitur pōt eſſe repulſa vbi tot concurrūt charitatis inſignia. Hec ille. Quīto rex veniēs de terra inimicorū procedit vnient̓ cū exceſſoribus. qꝛ legit̉ in hiſtorijs ro manorū. Qn̄ aliqͥs de bello venit qͥ de inimicis triūphaſſet. triplex ei honor exhibebat̉. Pri mus ꝙ ppl̓s ciuitatis illi cū cantu ⁊ leticia ob uiauit. ⁊ ip̄m gaudioſe ſuſcepit. Scd̓s ꝙ omēs captiui qͥ erāt ligati manibꝰ ⁊ pedibꝰ ſoluebant̉ ⁊ ip̄m triūphatorē ſeq̄bant̉. ⁊ ſic fuerūt vniti qͥ pͥus exceſſerūt. Tertiꝰ honor ꝙ tunica iouis in duebat̉. ⁊ cuꝫ gaudio in terrā ſuā ducebat̉. Ex illa hiſtoria habet̉ ꝙ rex ꝓcedens de bello vbi de hoſtibꝰ triūphauit vnit ſibi oēs exceſſores qͥ ſecum intrāt ciuitates. Sic xp̄s exiēs de limbo ꝑ̄ceſſit vnient̓ cū exceſſoribus. ⁊ hͦ vult quīta lr̄a ſcꝫ u. qꝛ xp̄s ꝑ ſuā gl̓oſam reſurrectiōeꝫ vni uit gentiles cū iudeis qͥ ml̓tiplicit̓ ꝯtra ip̄m ex ceſſerūt. Iō bn̄ figuratꝰ eſt ꝑ lapidē angulareꝫ dequo legit̉ in ſcola. hi. Cum ſalomō templuꝫ dn̄o edificaret cōtigit vt qͥdam lapis mirabilis ibi adeſſet quē edificatores aptabāt. ⁊ in nullo loco locare poterāt. aut em̄ fuit nimis longus. aut nimis breuis. iō indigͣti edificātes ip̄m reie cerūt ⁊ lapidē reprobatū vocauerūt. ſed demū cū edificiū cōpleuiſſent ip̄m aptiſſime ꝓ lapide angulari inueniūt. qͥ ſil̓ duos parietes cōiunge ret aut vniret. Spūal̓r xp̄s eſt lapis ſine maībꝰ de mōte abſciſus. Dan̄. ij. Et ip̄e eſt mirabilis ẜm psͣ. lxxvij. Mirabil̓ deus in ſan. ſuis. Ipſe qͥdem fuit lapis reprobatꝰ in ſua paſſiōe. ſꝫ nūc factus eſt lapis angularꝭ in ſua letiſſima reſur rectōne. Ideo capit̉ nunch̓ ꝓphetia Dauid q̄ habet̉ in pͣsͣ. cxvij. Lapidē quē reprobauerūt edificantes h̓ factus eſt in caput anguli. Quia xp̄s tāqͣꝫ lapis angularis duos pariētes in tem plo vniuit qn̄ de ppl̓o gentili ⁊ iudaico vnā fec̄ eccl̓am. Iuxta illd̓ ad Eph̓. ij. Ip̄e eſt pax ve ra qͥ facit vtraqꝫ vnū. Sed ꝑ qͥd xp̄s coniunxit hos duos ppl̓os? dic ꝙ cū cemēto ſui p̄cioſiſſi mi ſanguīs ⁊ cum lapidibus ſui p̄cioſiſſimi cor porꝭ. Sexto rex terreſtris exiēs de ſinibus ini micorū quos vicit ꝓcedit tranſmigrant̓ cū ho noribus. qꝛ migrat ſeu trāſit de varijs pericul̓. qꝛ d̓r. ij. Re. xj. Uarius eſt exitꝰ belli. Sꝫ tn̄ tal̓ rex ꝓcedit cū honoribꝰ. exquo nō fugit hoſtes Sic xp̄s egreſſus ē fines ſuorū inimicoꝝ tranſ migrant̓ cuꝫ honoribꝰ. ⁊ hͦ denotauit angelus Mat. vl. Mar. vl. ad mulieres. Ecce p̄cedet vos in galileam. ibi eū videbitis ſic̄ dixit vob̓. Et dicit mgr̄ lib̓. iij. Re. c. xiiij. ꝙ due ſunt gali lee. Una eſt ſita iuxͣ montē oliueti. in qua pꝰ re ſurrectōꝫ apoſtoli xp̄i cōſueuerāt ꝓpter metuꝫ iudeorū habitare. Et de hac loqnunt̉ h̓ euāge liſte. qꝛ in ea dn̄s poſt reſurrectōꝫ diſcipul̓ ſuis apparuit. Sed alia eſt terra q̄ eſt pͥncipatꝰ que etiā vocat̉ galilea. ⁊ diſtat a hierl̓m ad tres die tas vel vltra. ⁊ de iſta nō loquunt̉. Spūal̓r ga lilea interp̄tat̉ trāſmigratio. qꝛ xp̄s dū eſſet in hac mor: ali vita triplicē defectū patiebat̉. vnū qͣꝫtū ad corpus vicꝫ mortalitatē. aliū qͣꝫtum ad anīam.i. paſſibilitatē. tertiū ad vtrūqꝫ vtputa miſeriā ⁊ penalitate. Sed ī reſurrectiōe facta ē tranſmigͣtio cū honore. ⁊ hͦ vult ſexta lr̄a s. qͥa corpus eiꝰ trāſmigrauit de mortalitate ad im mortalitatē. Aīma de paſſibilitate ad impaſſi bilitatē. Corpus ⁊ aīma de miſeria ⁊ penalita te ad eternā gl̓am ⁊ felicitatē. Sicut hͦ teſtatur Leo papa dicēs. Poſt paſſionē domī ruptꝭ vi culis mortalitatis. infirmitas in ꝟtutē mortali tas in eternitatē. ⁊ ꝯtumelia trāſiuit ad gl̓am. ¶ De ſancto Georgio martyre. Abora ſicut bon 2 miles ieſu chriſti. Iſta ꝟba ſcribuntur ij. Timo. ij. Videmus ad exꝑientiam quando I milites ſeculares in cāpo huiꝰ md̓i vires ſuas ꝯſtēdunt. vt domīs ſuis placeāt ⁊ ppl̓m ſuū ab hoſtibꝰ defendāt nō attēdentes ꝙ ſint delicati honꝰ miles qn̄ bn̄ vult agere in capis qͣꝫtūcūqꝫ delicatꝰ vl̓ nobil̓ nō pōt parce̓ mēbris. ſed eum oportet vires ⁊ corpꝰ expende̓ ſi vult placere ⁊ fauorē laudemqꝫ hūanā obtine̓. Et ſic legit̉.j. Regū.xvij. de ſtrennuo milite dauid. qͥ qͣꝫuis eſſꝫ delicatꝰ vtputa adoleſcēs pulcer ⁊ ruffus il lud tn̄ nō aduertit. ſꝫ virilit̓ ꝓ ppl̓o iſrl̓ pugna uit cū golia gigante ⁊ eū virilit̓ ſuꝑauit. caput qꝫ abſcidit. Ita etiā legit̉. ij. Re. xxiij. ꝙ dauid exiſtēs quodā tꝑe in campo ꝯtra inimicos pu gnaturus dixit audientibꝰ militibꝰ. o ſi qͥs da ret mihi potū aque de ciſterna q̄ eſt in bethleeꝫ iuxͣ portaꝫ. qd̓ cū audiſſent tres fortes milites noluerūt parce̓ mēbris. ſed virilit̓ irruerūt per caſtra philiſtinorū qͥ erant inimici eorū ⁊ aquā regi obtulerūt. Tal̓ fortis miles fuit. b. Geor. qͥ ſtrennue dn̄o ſuo xp̄o militauit. ⁊ h̓ tutius et duriꝰ ꝓ fide ẜuanda laborauit. qꝛ ad ꝓbatū mi item reqͥrit̉ ꝙ ſedule laboret. ſtrēnue pugnet. I ⁊ dn̄o ſuo fidelit̓ militet. Sic ⁊ ip̄e viriliter pu nauit cōtra varios hoſtes. Nam draconē ho mies moleſtantē muniēdo ſe or̄onibꝰ vicit ⁊ oc cidit. Sil̓em ſe in hͦ oſtēdit muſtelle. de qua re fert Pli. in ſpe. na. li. ij. c. ij. q̄ volēs pugͣre cum dracone vl̓ baſiliſco munit ſe rutha vndiqꝫ. ꝟ tute cuiꝰ ſecure inuadit baſiliſcū ⁊ int̓ficit eum Sic. b. Geor. fecit qͥ ꝟtute oratōis draconē int̓ fecit. Et hͦ figuratū fuit Dan̄. xiiij. vbi legit̉ ꝙ daniel interfec̄ draconē in os eiꝰ ponēs piceꝫ ⁊ adipē ⁊ ſtuppā. Ita. b. Geor. ardēti or̄one vic̄ diabolū ⁊ draconē. iō ei bn̄ cōpetūt v̓ba iſta. la bo. ſi. bo. mi. ⁊cͣ. In qͥbus a tribꝰ cōmēdat̉ Pri mo a ſedulitate laborandi. ibi. labora. Scd̓o a ſtrenuitate militādi. ibi. bonꝰ mi. Tertio a fide litate famulādi. ibi. Ih̓u xp̄i. Circa pͥmū notā dum. Sedulitas. b. Geor. in hͦ apparet ꝙ fideꝫ xp̄i fidelit̓ p̄dicauit. magͣnimit̓ idola deſtruxit ⁊ ppl̓m dei ꝯſtant̓ ad fidem ꝯu̓tit. qd̓ ptꝫ ī rege cuiꝰ filiā a dracone lib̓auit. ⁊ ip̄m cū ppl̓o ad fi dem ꝯduxit. Eſt tn̄ notādū ꝙ tria ſunt q̄ quēli bet militē ad ſedulitatē laboris inducunt. Pri mū eſt cōſideratio laborꝭ in rege. qn̄ em̄ milites viderint regē fidelit̓ agere. virilit̓ animant̉ ad ſtrennue operandū. ſicut claret in militibus re gis Alexandri. Qui exquo viderūt ip̄m forteꝫ ad oēs labores. ⁊ iō ip̄i fuer̄t ml̓tū aīati ad pu gnandū. vt d̓r in hiſto. eiꝰ. Et hec fuit cā quare Alexauder in breui tꝑe.ſ. in. xij. annis qͣſi totū orbem ſibi ſubiugauit. Iō legit̉ Iudic̄. vij. Ꝙ Sedeon cū hoſtibꝰ pugturꝰ exhortatꝰ eſt mili tes dicēs. Quid me face̓ videritis ⁊ vos facite Ego ingrediar partē caſtroꝝ. ⁊ qͥd fecero ſecta mini. Et hͦ ip̄i milites fecerūt ⁊ inimicos fuga uerūt. Ex quo ptꝫ ꝙ cōſideratio ſtrennua in re ge aīmat ſtrennuitatē in milite. Ad ꝓpoſitum rex nr̄ ih̓s xp̄s ſꝑ fuit in labore ꝓ ſalutē noſtra. vt teſtat̉ psͣ. lxxxvij. Pauꝑ ſum ego ⁊ in lab̓. a iuuē. mea. Nam cū genitꝰ fuit ſtatī reclinatꝰ fu it in p̄ſepio. ⁊ pannis aſperis inuolutꝰ vt habe tur Luc̄. ij. Inſua iuuētute ꝯtinue p̄dicauit ⁊ terrā vndiqꝫ reꝑauit. ⁊ tandē extremā pauꝑta tem ẜuauit. vtd̓r Mat. viij. Uulpes foueas hn̄t ⁊ volū. celi nidos. filiꝰ aūt hoīs nō hꝫ vbi caput ſuū reclinet.ſ. in ſua morte. Sil̓r quia pe nas acerbiſſimas ſuſtīnuit ad quorū conſidera tōꝫ nos inuitat. Thren̄. j. O vos oēs qͥ trāſitis ꝑ viā. attendite ⁊ videte ſi eſt dolor ſimil̓ ſic̄ do lor meꝰ. Scd̓m eſt aꝑta ꝯditio in ip̄o milite. qͥa miles eſt nomē exercitij ⁊ laborꝭ. Debet em̄ qͦti tidie eccl̓am defenſare. Iō dicit Helmandus. Uſus militie ordinate eſt tene̓ eccl̓am. defenſa re iniuriā pauperū ⁊ pacare ꝓuinciā. Et ſubdit Nr̄i autē milites hodie ſic ad bella qͣi ad nupti as decorati ꝓcedūt. In quo dat intellige̓ ꝙ mō non ml̓tū ꝓ eccl̓a vl̓ ꝓ defenſiōe patrie laborāt vel decertat. Sic ⁊ qͥdam hoīes quorū cuꝫ vita militia ſuꝑ terrā ſit. Iob. vij. nō laborāt pro vi ta eterna acqͥrenda. ſed ſunt deſides ad oēm la borem. cū tn̄ deberet fieri ꝯtrariū. Tū ꝓpt̓ con tinue pugne exercitiū. qd̓ ꝯtra varias tēptatio nes habemꝰ. Tū ꝓpter dubiū triūphi. qꝛ neſci mus an vincamꝰ vel nō. vl̓ an in pug ſuccūbāꝰ. Iō qͥlibet ad pugne virile exercitiū inducitur ꝑ apl̓m. ij. ad Timo. iiij. Tu vigila in oībꝰ qͣꝫ la bora. In pͥmo innuit ꝙ vigilant̓ ⁊ nō ſegnit̓ eſt pugnandū. Scd̓o ꝙ in tali pugna eſt virilit̓ pu gnandū ⁊ decertandū. Tertium qd̓ inducit ad laborē eſt cōſideratio magnitudīs in mercede. qꝛ ẜm augꝭ. Conſideratio p̄mij minuit vim fla gelli. Et Iacob ml̓tū laborabat ꝓ rachel. vt di citur Gen̄. xxix. die noctuqꝫ eſtu ⁊ gelū. fugie batqꝫ ſomnus ab ocul̓ eius. videbant̉ tn̄ ei pau ci dies p̄ magnitudine amorꝭ. Iō dicit Hiero. ꝙ nullus labor durus. nullū tꝑs longū videri debet quo gl̓a eternitatis acqͥrit̉ Et illo mō. b. Geor. attēdēs laborē regis xp̄i. valde laborio ſus in fide xp̄i ꝯtra malū Datianū eſt inuētus. Notandū ꝙ tria ſunt q̄ faciūt militē ſtrenuuū. Primū eſt robur ꝟtutis. Robur aūt ꝟtutꝭ cō ſiſtit in tribꝰ. Prīo em̄ ſtrennuus miles debet hr̄e robuſtū animū ad aggrediendum. ꝓpt̓ qd̓ formidoloſi ⁊ vecordes de p̄lio vocant̉ Beut̓. j. Talē animū robuſtū habuit. b. Geor. qͥ ī me dio hoſtiū poſitꝰ audact̓ clamauit. Oēs dij gē tium demonia. Scd̓o dꝫ hr̄e robuſtā manū ad feriendū. Sic̄ legit̉ de qͦdā in hiſto. alex. qͥ fuit miles regis darij. h̓ iunctꝰ militibꝰ regis alexā dri vno ictu galeā regis alexandri ꝑforauit. et caput eius cruentauit. Sic robuſta manuꝫ ha buit. b. Geor. qͥ caput draconis diabolū figurā tis manu ꝓpͥa amputauit. ⁊ oībꝰ eꝰ ſuggeſtiōibꝰ L E D I GCTMIO ꝯtradixit. Io de ip̄o pōt exponi illud Geneſis xxxix. Magnꝰ in ciuitatibus inimicorū tuorū Tertio dꝫ hr̄e robuſtū dorſuꝫ ad ſuſtinēdū. ſic̄ xp̄s qͥ dixit in psͣ. cxxviij. Supra dor. m. fa. pe. ꝓlon. ⁊cͣ. ſic ⁊. b. Geor. intrepide ml̓ta tormēta paſſuſ eſt Scd̓m qd̓ facit militē ſtrennuū eſt ex perientia bellice artis. Iſta aūt experientia tri pliciter acqͥrit̉. Prīo ꝑ ſacre ſcripture eruditio nem hortātꝭ nos ad virilē cōgreſſionē ⁊ armoꝝ aſſumptōꝫ. ad Eph̓. vj. Accipite armaturā dei id eſt ꝟtutes diuinitus vob̓ collatas vt poſſitiſ reſiſte̓ in die.i. tēptatōis vite pn̄tis ⁊ rōibus et actibꝰ ꝟtutū ꝑfecte ſtare. Iō dicit etiā Uegēti us de re militari. Scīa rei bellice dimicāde nu trit audaciā. Nēo em̄ facile metuit qd̓ bn̄ didi ciſſe cōfidit. Scd̓o ꝑ ip̄oꝝ virilit̓ pugnātiū dili gentem ꝯfederatōꝫ. ꝑ hͦ em̄ hō ml̓tū virilit̓ani mat̉ ad ciuilē cōgreſſionē. In cuiꝰ figura anſa tenebat anſam. ⁊ cortina cortinā. Exod̓. xxxvj Tertio ꝑ crebrā cū adu̓ſario conſgreſſioneꝫ. iō dicit Caſſio. in epl̓a. Terribil̓ eſt hoībꝰ ꝯflictꝰ. ſi nō ſit aſſiduus. ⁊ niſi vſu acqͥrat̉ certādi fidu cia nō habet̉. Nam qd̓ in iuuētute nō addiſcit̉ in maturitate nō habet̉. Idcirco legit̉ Iudic̄. iij. Ꝙ dn̄s gentē nō deleuit vt in eis erudiret iſ rael. qꝛ ꝑ ip̄aꝝ impugnatōneꝫ ꝯtinuā ppl̓s iſrl̓ magis fuit exercitatꝰ ad bellandū. Tertiuꝫ qd̓ facit militē ſtrennuū eſt copia armature ꝯueni entis. Hec aūt armatura ſex ꝟtutibꝰ integrat̉. vt docet apl̓s ad Eph̓. vj. Prīa eſt ꝯtinentia. q̄ etiā congruit militibꝰ. ꝙ hec lumbos.i. ꝯcupi ſcentias carnis ⁊ mētis cōſtringat. vt dic̄ Gre. in omel̓. Tunc lūbos ſtringimꝰ cū luxuriam ꝑ ꝯtinentiā coartamꝰ. Scd̓a eſt iuſticia quā apo ſtolus appellat loricā. qꝛ ſic̄ lorica totū corpus tegit. ita iuſticia oēs actꝰ ꝟtutū dirigit. docens hoīem viue̓ ſobrie quo ad ſeip̄m. pie ⁊ deuote quo ad deū. tuſte qͦ ad ꝓximū. Tertia eſt fides circa ꝓtectōꝫ diuini auxilij quā appellat ſcutū ſeu clipeū fidei. qꝛ rep̄mit ⁊ extinguit ignita te la.i. tēptatōes formidoloſas. Huc clipeuꝫ por tant milites md̓i triangularē. vt ꝑ hͦ fideꝫ trini tatis ꝯfiteant̉. Etiā vt ſuꝑ ſcuto pupille et vi due cōtineant̉ ſi bn̄ faciūt eis. Iſtud ſcutū in ſi niſtro latere portamꝰ. qꝛ ſolū in pn̄ti vita pugͣ mus ꝯtra vitia. Quarta eſt ſpes quam appel lat galeā ſalutis. qꝛ mentē q̄ caput eſt aīe munit ⁊ roborat ꝯtra oēs temptatōes ⁊ tribulatōnes pn̄tis vite. Quinta eſt charitas q̄ pedes.i. affe ctōnes munit ⁊ roborat. qꝛ ip̄a fortit̉ ſtare ⁊ vi rilit̓ currere facit. Iuxͣ illd̓ psͣ. cxviij. Uiā man da. tu. cucurri. Sexta eſt ſapīa ꝟbi dei quam gladiū ſpūs appellat. qꝛ ſuo acumīe ꝑtingit vſ qꝫ ad diuiſionē aīme ⁊ ſpūs mentē ſcindēs ⁊ oī no elegant̓ dinidēs a deſiderijs carnalibꝰ ⁊ mū di vanitatibꝰ ⁊ diabolicis inſtinctibꝰ. Et qͥcun qꝫ talibus armis ꝟtutuꝫ armatus fuerit facilit̓ poterit cū. b. Geor. ꝯtra oēs hoſtes ⁊ oīa vitis triumphare. recte ſic̄ miles habēs arma predi cta pōt ſe leuiter ꝯtra inimicos defende̓. Circa tertiū notandū ꝙ ille eſt fidel̓ mūdi miles qͥ pu gnat ꝓ dn̄o ſuo. ⁊ exponit ſe morti vt dominuꝫ ab inimicis liberet ⁊ defendat. Quia qͥdaꝫ fuit miles noīe Stipo qͥ cum vidit aliqͦs miſſos ad dn̄m ſuū occidendū ip̄e veſtē mutauit ⁊ domi num ſuū abſcōdit. ⁊ ꝓ eo mortē ſuſtinuit. vt di cit Ualeriꝰ li. vj. c. viij. Sic ille eſt fidelis miles xp̄i qͥ certat ꝓ amore ⁊ honore ip̄ius. ſicut fecit btūs Geor. qͥ ꝓ amore xp̄i militās ſuſtinuit mor tem ⁊ paſſiones ⁊ tormēta. vt bn̄ dicere potuiſ ſet cū alijs martyribus illd̓ psͣ. xliij. Qm̄ ꝓpter te mortificamur tota die. Sed qn̄ milites bene certāt in campo bn̄ honorant̉. ⁊ p̄cipue in pala tio. qꝛ nemo coronabit̉ niſi qͥ legitime certauit. ij. ad Timo. ij. Idcirco nota ꝙ ad legitimuꝫ cer tamē tria requirunt̉. Primo vt hō nō ſolum a noxijs ⁊ a mal̓. ſed ab his etiā que hn̄t ſpeciem mali diligent̓ abſtineat. ẜm illud apl̓i.j. Timo. v. Ab om̄i ſpecie mali abſtinete vos. Et ad hāc obẜuantiā omēs fideles tenent̉. Teſte augꝭ. in li. de vita xp̄iana dicēs. Ille verꝰ xp̄ianꝰ eſt. qͥ omībꝰ miſericordiā facit. qͥ nulla mouet̉ īiuria. qͥ alienū laborē ⁊ dolorē tāqͣꝫ ꝓpriū ſentit. qͥ ter rena cōtemnit vt poſſit habere celeſtia. qͥ ſubue nit miſeris. qͥ ad fletū ꝓuocat̉. qͥ poſſet dice̓ cuꝫ apl̓o. Quis infirmat̉ ⁊ ego nō infirmor. hec ille Secūdum vt in tali conatu ⁊ diligētia vſqꝫ ad mortem ꝑſeueret. Iuxͣ illud Eccī. iiij. Uſqꝫ ad mortē certa ꝓ iuſticia. ⁊ bn̄fac vſqꝫ ad mortem Quia ẜm Gre. in mora. Incaſſuꝫ bonū agitur ſi an̄ vite terminū deſerat̉. Naꝫ fruſtra velocit̉ currit qͥ pͥuſqͣꝫ ad mētaꝫ veniat deficit. Iō dicit Bern̄. Abſqꝫ ꝑſeuerātia nec qͥ pugnat victoriā nec palmā victor conſequit̉. Tolle ꝑſeuerātiaꝫ nec obſequiū mercedem hꝫ. nec bn̄ficium gͣtiaꝫ nec fortitudo laudē. Tertiū eſt vt in certamin non ſuā ſed domī laudē ⁊ honorē intendat. Ad qd̓ hortat̉ apl̓s ad Col̓. iij. Oīa q̄cūqꝫ facitis. ī noīe domī noſtri ieſu xp̄i facite.i. ad gl̓am dei. Recte ſicut miles ſecularis in p̄lio qd̓ eſt domī ſui debet q̄rere honorē dn̄i ⁊ nō ſuū Sicut fecit Ioab qͥ dixit ad dauid regē ſuū cum de abſalo triumphaſſet. Congrega reliquā partē populi ne nomī meo aſcribat̉ victoria. vt hr̄. ij. Regū. xviij. Et iſta beatus Geor. ẜuauit. Nam ꝟtuo ſe ⁊ ſancte viuēs. Primo ab oī oꝑe malo ſe to taliter cuſtodiuit. Scd̓o ꝓ fide vſqꝫ ad morteꝫ certauit. Tertio dei honorē in oībus ſeruauit. Iō a dn̄o audire meruit. Euge ẜue bōe ⁊ fidel. Sermo ſecundus de eodem. Imilis factus eſt leoni in oībꝰ operibꝰ ſuis j. Mach̓. iij L Pli. in ſpec̄. na. li. viij. dicit. Inter oīa aīmalia F UI leo apparet gl̓oſius. nō em̄ abſcōdit ſe cū ꝑſeqͥt̉ in ſiluis. nec latitat ſꝫ in publicū ꝓgredit̉ vbi a venatoribꝰ ⁊ a canibꝰ poſſit inueniri. Et cauſā A huiꝰ audacie q̄re de ſco ſtephano in arenga hꝰ ẜmonis. Eſto fidel̓. Spūal̓r hec natura leonis quēlibꝫ inſtruit xp̄ianū vt tꝑe ꝑſecutiōis ſeip̄ꝫ nō abſcōdat a fide recedēdo ⁊ deū abnegando. Par. viij. Qui me cōfeſſus fuerit ⁊ v̓ba mea in generatōe iſta. filius hoīs cōfitebit̉ eū cū ve nerit in gl̓a pr̄is cū angel̓ ſanctis ſuis. Concor dat illud Lu. xij. Qui me negau̓it corā hoībus negabit̉ corā angel̓ dei. Ille aūt ſe abſcondit et deū negat qͥ ꝑuerſis ſe ſociū facit ⁊ peccatꝭ ſe in uoluit. xj. q. iij. extimāt. vbi di. Quotiēs vinci mur vitijs atqꝫ pctīs totiēs deū negamꝰ Econ tra quotiēs qͥd boni agimꝰ deū cōfitemur. Iō ſubdit̉ Luc̄. xij. Oīs qͥ cōfitebit̉ me corā hoībꝰ ⁊ filius hoīs cōfitebit̉ illū corā angel̓ dei. Illd̓ aduertēs qͥdam abbas dictꝰ ſerapion in li. col la. pri. In aīo meo ſꝑ hͦ ꝯſtitui vt pͥus mille fer re velim martyria an̄qͣꝫ in deū meū quōcūqꝫ cō mittā parua crimīalia. Sic etiā. b. Geor. miles tꝑe ꝑſecutionis xp̄ianorū noluit occultari nec deū negare ꝑ infidelitateꝫ. Idcirco bn̄ in leone deſignat̉. qꝛ leo vt dicit Iſid̓. li. xij. eſt rex oīm aīaliū qͣdrupēdū. Sic. be. Geor. eſt inter alios martyres p̄cipuus in nūero penarū. Int̓ cete h ros martyres ſunt tres qͥ maiora ſupplicia ꝑtu lerūt.ſ. Uincentiꝰ Laurentiꝰ ⁊. b. Katherina. Uincentiꝰ paſſus eſt eculij extenſionē. viſceruꝫ effuſionē. ſal̓ cōfricatōꝫ. Laurētiꝰ ignis aduſti onem. Ratherīa corꝑis rotatōeꝫ. Sed hec oīa paſſus eſt ſil̓r. be. Geor. ⁊ maiorē legit̉ ꝑtuliſſe penā. qꝛ paſſio illorū martyrū fuit tꝑe martyrij ſummata. vt btī Laurentij in tribꝰ diebus. et ſic de alijs. paſſio aūt. b. Geor. vt tenent aliq̄ le gende ml̓tis annis in qͥbus ml̓totiēs d̓r interfe ctus ⁊ ſꝑ diuīa gratia reſuſcitatꝰ. Sic̄ etiā ſeo ī venatōe nō ſe abſcōdit. ſed volūtarie vadit ad locū vbi poſſit a canibꝰ inueniri. Sic. b. Geor. tꝑe tribulatōis martyrū noluit occultari. ſꝫ vo luntarie ad cōſpectū ꝓſilijt Datiani di. Omēs dij gentiū demonia. dn̄s aūt celoſ fecit. psͣ. xcv Io canit̉ de ip̄o. Sanctꝰ Geor. tormentorū vi dens genera diu̓ſa parari cōſtant̓ acceſſit ⁊ let ſuſtinuit ſuppliciū mortis. De ip̄o etiā pōt ex poni illud. ij. Mach̓ vj. Iſte gl̓oſam mortem agis qͣꝫ odibilē vitaꝫ amplectens voluntarie ibat ad ſuppliciū. Iō cōuenient̓ poſſunt d̓ ip oaſſumi p̄libata v̓ba. Simil̓ factus eſt le. In qbus a duobꝰ laudat̉. Primo a fortitudine vi goroſa. ibi. Simil̓ fa. eſt leo. Scd̓o ab oꝑatōne vtuoſa. ibi. In oꝑibꝰ ſuis. De pͥmo eſt notādū dicūt naturales ꝙ catuli leonū ſequunt̉ mores parentū. ⁊ fortitudinē atqꝫ audaciā ꝯtrahunt aūt aſſumūt ab eiſdem. ẜm illud Poete. Seqͥt̉ prem ſua ꝓles. Spūal̓r ꝑ leonē xp̄s intelligit̉. Iuxta illud Apoca. v. Uicit leo de tribu iuda radix dauid. Ip̄ius catuli ſunt martyres gl̓oſi quorū pͥncipal̓ eſt gl̓oſus Geor. ⁊ cōſpicuus. ſi cut de ip̄o canit eccl̓a. Inter martyres. be. Ge or. effulſit fidei puritate cōſpicuus. Iſte igit̉ ſi milis factꝰ eſt leoni xp̄o regi ſuo. ⁊ ſecutꝰ eſt eū fortitudine ꝓpter duo. Prīo ex ꝓmiſſiōe p̄mij Naturale eſt em̄ qn̄ catulus leonis ſperat cōſe qui p̄de p̄mium ſeqͥt̉ eo citius pr̄em ſuū. Item videmus ad exꝑientiaꝫ qn̄ rex terrenꝰ ꝓmittit militi magͣ dona tunc eo fortius pugͣt cū hoſti bus ⁊ ꝯtra inimicos animat̉. Sicut figuratum eſt. j. Re. xvij. vbi legit̉ ꝙ Golias vir ſpurius altitudīs ſex cubitorū ⁊ palmo clamauit ad fili os iſrl̓. Eligite ex vob̓ virū ⁊ ineat mecū ſingu lare certamen. ſi ꝑcuſſerit me erimus ẜui vobiſ ſi aūt ego p̄ualuero. ẜuietis nob̓ philiſteis Qd̓ audiens ſaul ⁊ oēs viri eius timuerūt ⁊ fuger̄t Emiſitqꝫ ſaul ꝓmiſſum dicēs Uirū qͥ ꝑcuſſerit philiſteū dotabit rex diuitijs magnis ⁊ filiā ſuā dabit ei ⁊ domū pr̄is eius faciet abſqꝫ tributo. Audiens dauid hos ẜmones qͥ erat adoleſcēs pulcher ⁊ ruffus ait. Quid dabit̉ viro qͥ ꝑcuſſe rit philiſteū hunc ⁊ tollat opprobrium ab iſrl̓. ⁊ referebat ei ppl̓s eundē ẜmonē. Abijt gͦ Da uid audito ꝓmiſſo ⁊ collegit qͥnqꝫ lapides lim pidiſſimos.i. planos de torrente ⁊ miſit eos in perā ⁊ ꝓceſſit cōtra philiſteū. qd̓ vidēs ille de ſpexit eū dicens. Nūqͥd canis ego ſum ꝙ tu ve nis ad me cū baculo? ad quē dauid. non inqͥt ī gladio nec haſta ſaluat dn̄s. ſed ip̄ius eſt bellū Tulit gͦ lapidem ⁊ funda iecit. ⁊ ꝑcuſſit eum in fronte. ⁊ infixus eſt lapis in fronte eiꝰ. ⁊ cecidit in faciem ſuā ſuꝑ terra. quē dauid gladio ſuo ī terfecit abſcindendo caput eiꝰ. Ex hac figura ptꝫ veritas p̄dictorū. Spūal̓r dn̄s nr̄ ih̓s xp̄s eſt rex pacificus. ⁊ rex regū. ⁊ dn̄s dominantiū Apoca. xix. Iō tanqͣꝫ ditiſſimꝰ rex ꝓmiſit ſuis militibus dare coronā gl̓e ſi firmi eſſent ī fide di cēs. Apoc̄. ij. Eſto fidel̓ vſqꝫ ad mortē. ⁊ dabo tibi coronā vite. ⁊ nō ſolū coronā. ſed ⁊ gentes ⁊ regͣ. Iuxͣ illud Apoc̄. ij. Qui vicerit dabo ei poteſtatē ſuꝑ gentes ⁊ reget eas. ⁊ dabo illi ſtel lam matutinā.i. corpus glorificatū claritate re fulgens. Hoc audiēs. b. Geor. fortiter pugͣuit. ⁊ vires ſuas demōſtrauit. qn̄ ppl̓m ſilene ciui tatis a dracone lib̓auit. poſtea diabolū cuꝫ mē bro eius Datiano p̄fecto virilit̓ ſuꝑauit. ita vt ip̄e Datianus teſtaret̉ dicēs. deficiens moriar qꝛ ab hoc homīe cerno me ſuꝑatū. Secūdū qd̓ animat militē ad fortit̉ pugnandū eſt ſedulitas ẜuitij. Naturalit̓ eſt qn̄ leo laborat fortit̉ ad p̄ dam capiendā. tūc catuli illiꝰ animāt̉ ad eſcam q̄rendā. ẜm illud pͣsͣ. ciij. Catuli leonū rugien tes vt capiant eſcā ſibi. Ita etiā videmꝰ quādo rex tꝑalis ſollicitus eſt ⁊ ſtrennuus in bello. mi lites ſui fortes fiūt ⁊ animāt̉ ad hoſtibꝰ reſiſtenL 2 C I DETMō dum. Figura legit̉ in hiſto. Alexandri. poſtqͣꝫ Alexander vicit Dariū regē ꝑſarū ⁊ regnū eiꝰ ſibi ſubiugauit. venit ꝯtra eū rex qd̓ audiētes milites eiꝰ dixerūt. ſufficit nob̓ ꝙ ſubiugauimꝰ Alexandro ꝑſidā. ammō dimittemꝰ eū eat ipſe quo vult. Qd̓ ꝑcipiens alexander dixit eis Re cordamī qn̄ venimꝰ pugͣre in cāpis. ⁊ ego ſoluſ ſteti an̄ oēs ⁊ ꝓ omībus ſolus pugͣui. ⁊ ꝓ ſalua tōne vr̄a ⁊ totius regni ſolus ꝑicul̓ me expoſui Hec eo dicēte erubeſcebāt milites petentes ve niam dicētes. ammō vita nr̄a poſita eſt in māi bus tuis. qd̓cūqꝫ volueris fac. q. d. Nos tecuꝫ facere ꝑati ſumꝰ. Iō valde neceſſariū eſt dn̄is manꝰ appone̓ ⁊ negligētes nō eſſe. Quia dicit Ariſ. li. ycono. Domīs exiſtentibꝰ negligētibꝰ impoſſibile eſt ẜuos eſſe ſolicitos. Spūal̓r dn̄s nr̄ ih̓s xp̄s ſolus pugt more alexandri ꝓ nob̓ ⁊ ſalute aīaꝝ noſtraꝝ. ſicut ꝓ ſe teſtat̉ Eſa. lxiij. Torcular.ſ. paſſionis calcaui ſolus ⁊ de genti bus nō eſt vir mecū. Fuit etiā in labore ab īfan tia. ẜm illd̓ pͣsͣ. lxxxvij. Pauꝑ ego ſum ⁊cͣ. Ip ſe em̄ retinuit oīa caſtella vndiqꝫ pugnās cum diabolo. ⁊ a cordibꝰ hoīm expellens. ⁊ tm̄ fati gatus fuit ꝙ p̄ laſſitudīe ſedit ſuꝑ fontē. Ioh̓. iiij. vbi legit̉. Ih̓s fatigatꝰ ē ex itinē et ſedebat ſuꝑ fontē. Iſte igit̉ labor regal̓ xp̄i erat ca for titudīs. be. Geor. ⁊ laboris ꝙ tam fortit̉ ꝑtulit paſſiōes ꝓpter nomē eiꝰ. Nā potuiſſꝫ frui deli tijs huiꝰ mūdi ſi voluiſſet. Sꝫ labore cōſidera to in rege oīa gaudia mūdi poſtpoſuit ⁊ oppro bria ſuſtinuit. Et pōt dice̓ cū psͣ. lxviij. Propt̓ te ſuſtinui opprobriū. operuit ꝯfuſio faciē meā Et ſil̓r fortes labores ſuſtinuit tormentoꝝ. ita vt dice̓ pōt cum Eleazaro. ij. Mach̓. vj. Dn̄e qͥ habes ſanctā ſcīam manifeſte tu ſcis. qꝛ cuꝫ a morte poſſim liberari duros corꝑis ſuſtineo la bores. ẜm ꝟo aīam ꝓpter tuū amoreꝫ libenter hec patior. Et iſte ita deceſſit nō ſolū iuuenibꝰ. ſed etiā adoleſcentibꝰ exemplū forte relinquēs Quantū ad ſecūdū cōmendat̉. b. Geor. qͣꝫtum ad oꝑatōꝫ ꝟtuoſam. cū d̓r. in oꝑibꝰ ſuis. Circa qd̓ notandum ꝟtuoſi ⁊ boni dn̄i ſeculares mili tes habētes ꝟtuoſos nolūt malos ⁊ immorige ratos hr̄e ī ſuis curijs. Qꝛ dic̄ ſapiēs Eccī. xiij Oē aīal diligit ſibi ſil̓e. ⁊ hō ſil̓em ſibi. Naꝫ bo ni diligūt bonos. mali aūt malos Exemplū de dauid psͣ. c. Ambulās in via immaculata h̓ mi hi mīſtrabat. Exempiū ſecūdi hr̄ Nume. xxij. de Balach rege qͥ ſibi ſociauit malū ꝓphetam Balaam. Myſtice xp̄s dn̄s eſt optimꝰ ⁊ ꝟtuo ſiſſimus oīm. Quia Mar. x. Nēo bonꝰ.ſ. eſſē tialiter niſi ſolus deꝰ. Idcirco bonū ⁊ ꝟtuoſuꝫ habuit militē. b. Geor. qͥ ſimilis factus eſt ei in oꝑibꝰ ſuis. Et notandū ꝙ xp̄s rex qͣtuor habu it ꝟtutes ſalutares in qͥbus ip̄m beatus Geor. imitatꝰ eſt. Prima eſt ꝙ domū pr̄is ſui in magͣ reuerētia habuit. qd̓ ptꝫ Mat. xxj. Quia eiecit emētes ⁊ vendentes de tēplo dicēs. Domꝰ mea domꝰ oratōis ē. Et ſb̓dit Mar. xj. Nō ſi nebat vt qͥſqͣꝫ tranſferret vas ꝑ tēplū. Iō dicit psͣ. lxviij. in ꝑſoa dn̄i. Zelus domꝰ tue co. me. In hac ꝟtute btūs martyr Geor. xp̄um regem ſuū imitabat̉ qn̄ domū dei in cura ⁊ reuerentia docuit hr̄e. vt dicit̉ in legenda. ⁊ potuit dicere cū psͣ. xxv. Dn̄e dilexi decorē do. tue.. ⁊ locuꝫ habi. gl̓e tue. Sꝫ ſic heu nō faciūt milites terre ni. nō eſt eis cura quō eccl̓am poſſint defende̓ ⁊ ꝓcurare. ſed magisſtudēt qͣlit̓ poſſint res eccl̓e auferre ⁊ ſpoliare ſibi retinendo. ⁊ iſti vtiqꝫ ſa crilegiū cōmittūt. teſte cano. xvij. q. iiij. c. ſacri legiū. vbi d̓r: Sacrilegiū ⁊ ꝯtra legē eſt ſi quis qd̓ venerabilibus locꝭ relinqͥt̉ praue voluptatꝭ ſtudijs temptauit ſuis cōpendijs retine̓. Iō ta les puniunt̉ a deo. Nam legit̉ in li. de mirabi. btē ꝟginis. qͥdā miles ⁊ iudex rome noīe Ste phanꝰ tres domos ſancti Laurētij ⁊ vnū ortū ſancte Agnetis violent̓ abſtulit ⁊ ablata īiuſte poſſedit. accidit aūt vt moreret̉ ⁊ an̄ iudicium dei duceret̉. tunc ſanctꝰ laurētiꝰ cernēs eū cum magna indignatōe ad deū acceſſit ⁊ tribus vici bus brachiū eiꝰ duriſſime ſtrinxit. ⁊ dolore ni mio cruciauit. Sācta ꝟgo Agnes cū alijs ꝟgi nibus in eū reſpicere noluit. Tūc iudex ſuꝑ eū ſententiā ferens dixit qm̄ aliena abſtraxit mu nerā accipiēs veritatē ꝑu̓tit. in locū iude eū tra dam ⁊ niſi ſanctꝰ ꝓiectus corā iudice ꝓ eo inter ceſſiſſet dānatus h̓ miẜabl̓r fuiſſet. Or̄oibꝰ igi tur eius ꝯceſſuꝫ fuit ſibi vt ad corpꝰ rediret. et tūc apparuit brachiū eiꝰ aduſtū. ⁊ illud ſignuꝫ apparuit qͣꝫ diu vixit. ⁊ ſic ablata reſtituit ⁊ pe nitentiā egit. Secūda ꝟtꝰ xp̄i regis eſt ꝙ ſacer dotes honorauit. qd̓ ptꝫ Lu. xvij. vbi d̓r ꝙ de cē leproſos miſit ad ſacerdotes dicēs. Ite on̄di te vos ſacerdotibꝰ. Suꝑ quo dicit. b. augꝰ. ī li. de baptiſmo paruulorū. ⁊ hr̄. j. q. j. c. nōne. ꝙ ī iſto xp̄s ſacerdotes licet malos honorauit. In hac ꝟtute ſecutus eſt ip̄m. be. Geor. qn̄ docuit regem ciuitatꝭ ſilene. ⁊ totū inſuꝑ ppl̓um vt ho norarent ſacerdotes. qꝛ inſtinctu ſpūſſancti ſci uit ſcriptū Eccī. xvij. honorificate ſacerdotes. Sed ſic nō faciūt nr̄i militares. ſꝫ cleros et pre ſbyteros odiūt ⁊ eis inuidēt. Contra quos dic̄ btūs Gregꝰ. Peius malū non eſtimo qͣꝫ chriſti anis īuidere ſacerdotibꝰ. Et hr̄. xj. q. j. ī canoe De ꝑſōa. ⁊ ſe. Et ſil̓r btūs Hiero. ad ruſti. moa chum in epl̓a. Adu̓ſus p̄ſbyteros accuſatones nō recipies. nō em̄ ſtatī de ꝑfecta etate credēdū eſt. Tertia ꝟtus xp̄i ꝙ libent̓ diuina audiuit. qd̓ ptꝫ Luc̄. ij. vbi legit̉ ꝙ cū parētibꝰ ſuis iuit ad diē feſtū ibidē officiū vſqꝫ ad finem audien do. In quo ip̄m. he. Geor. eſt ſecutꝰ qn̄ docuit rege ⁊ ppl̓m vt diuina libent̓ audirēt. Contra qd̓ faciūt ml̓ti qͥ in diebꝰ dn̄icis nolunt audire diuina. aliqͥ ſi audiūt nō tam̄ vſqꝫ ad finem ꝑD LLI ſeuerāt peccātes ꝯtra p̄ceptuꝫ eccl̓e. de ꝯſe. di. c. Miſſas. ibi dicit canō. Miſſas die domī ca totas ppl̓o catholico audire p̄cipimꝰ. ita vt an̄ bn̄dictōneꝫ ſacerdotis egredi ppl̓us nō p̄ſu mat. qd̓ ſi fecerint ab ep̄o publice cōfundātur. Glo. i. qͣuit̓ corripiāt̉ vel excōicēt̉ niſi neceſſi tas ſubſit. Quarta ꝟtus xp̄i ꝙ pauperū mēor fuit qd̓ ptꝫ Mat. xv. qn̄ dixit miſereor ſuꝑ tur ham. qꝛ triduo iam ſuſtinēt me ⁊ nō habent qͥd māducent. ⁊ ſi dimiſero eos ieiunos deficient ī via. Idem ptꝫ Ioh̓. vj. Cū ſatiauit qͥnqꝫ milia hoīm ex qͥnqꝫ panibꝰ ⁊ duobꝰ piſcibus. Hanc vtutē imitatus fuit. b. Geor. qn̄ nō ſoluꝫ pau perū a dracone opreſſorū memor fuit. ſꝫ quan do docuit regē a ſe cōuerſum vt pauperū mēor eſſet. Iō cepit ſicut ieſus mgr̄ ſuus facere priꝰ. ⁊ poſt hͦ docere alios. Rogemus. Sermo in die apl̓oꝝ Philippi ⁊ Iacobi. On turbetur cor veſtrū neqꝫ formidet. Ioh̓. xiiij. Bicūt A naturales ꝙ hō paſſionibꝰ occupatꝰ ⁊ tribula tionibꝰ non pōt diſcernere verū ⁊ falſuꝫ. nec ce leſtia myſteria intellige̓ Nec etiā eſt diſpoſitus verba ph̓ie audire. Iuxta illud Ari. dictum.j. Ethi. Paſſionū ſectatores inutiles ſunt philo ſophie auditores. Recte ſic̄ ait amādus in ho ral̓. Sap̄. li. j. Triſtes nō ſunt apti ad ꝑcipien duꝫ armoniā. Nā letos reddit letiores ⁊ triſtes triſtiores. Sic eſt de turbatis animis ꝙ nō pn̄t ciꝑe arcana. qd̓ ꝓbat venerabil̓ Boe. de con ſola. li. j. metro. vlt̓. triplici exemplo Primum tm̄ vult ꝙ ſol ⁊ luna ⁊ ſtelle quo ad ſe ſꝑ lucent Sol tn̄ in nocte offuſcat̉ ꝑ interpoſitōneꝫ terre Sic etiā ſtelle in die obtenebrant̉ ꝓpter lumen ſol̓. ſil̓r ꝓpter obſcurarū nubiū interpoſitōneꝫ Sic intellectꝰ nr̄ qui eſt lumen qd̓ deus infudit aīme. vt hr̄. iij. Pol̓. impedit̉ ꝑ turbatōꝫ dolo rum. Secūdū exemplū. Recte ſicut aquā marꝭ clara manēs viſus pōt eam penetrare ⁊ videre qͥd in fundo continet̉. ⁊ cū turbat̉ obſtat viſui Sic aīmꝰ homīs quietus a turbatōe paſſionuꝫ nō īpedit̉ ī iudicio ratiōis. ſecus aūt eſt ſi ē tur batus. Tertiū exemplū aqua currens de altis montibꝰ libere ⁊ ſine impedimēto directe ꝓce dit. Sed ꝑ obſtaculū rupis impedit̉. Sic ipſa rato libera nō impedita obſtaculo alicuius paſ ſionis recte iudicat. ſi aūt obijcit̉ rupis affectio num impedit̉ in iudicio veritatis. Quia legi iur in vita ph̓orum. ꝙ ſocrates noluit ꝟberare vuum dūmodo fuit iratus. Sic etiā legit̉ de qͦ bam rege qͥ cum turbatōe cogeret̉ conſueuit to lum numerare alphabetū in digitis an̄qͣꝫ ꝟbuꝫ culqꝫ diceret. ⁊ hͦ ideo fecit vt illa tribulatio in terim ceſſaret. Ideo qͥ verū vult diſcerne̓ debꝫ animū a turbatōe excutere. Iubētę Boe. lib̓. j. de conſo. metro. vl̓. Tu qͦꝫ ſi vis. cernere verū. luīe claro gaudia pelle. pelle timorē. ſpēqꝫ fuga to nec dolor aſſit. nubila mēs eſt. hec vbi regnt̉ Idcirco verus agricola xp̄s depulit triſticiam de corde ſuorū diſcipulorū vt ſerere poſſint bum ſuū ⁊ ip̄m poſſent intellige̓. Ideo dic̄ Nō turbet̉ cor veſtrū. In quo tria tangit. Prīo cō ſolatus eſt eos. ibi. Nō turbet̉ cor ve. Secūdo ip̄os benigne increpauit. ibi. Tāto tꝑe. Tertō receſſus ſui vtilitatē reſerauit. ibi. ſi em̄. Circa qd̓ notandū. videmꝰ natural̓r ꝙ celū corporeū diffundit ⁊ reſumit eandē aquam per vapores Quia dicit Ari. li. ij. met̓. ⁊ alb̓tus li. iiij. ꝙ ſol ꝟtute caloris attrahit vapores vſqꝫ ad mediā regionē aeris. vel ẜm alios ad infimā ꝑteꝫ me die. et in frigiditate loci in nubē cōu̓tit̉. et vlt̓iꝰ in nubem cōdenſat̉. ⁊ guttatī deſcēdit. ⁊ eadeꝫ aqua deſcēſa iterū reſumit̉ ſolis per calorem. Myſtice ſic fecit xp̄us. Nam pͥus infudit plu uiam triſticie ad corda diſcipulorū ſuoruꝫ. et hͦ cū qͣtuor ꝟbis que eis dixit an̄ paſſionem. Pri mum fuit. vnus ex vobiſ me tradet. ⁊ ponitur Mat. xxvj. ⁊ Ioh̓. xiij. Secundū. oēs ſcanda lum patiemī in me in iſta nocte. Matth̓. xxvj. Tertiū an̄qͣꝫ gallus bis cātet ter me negab̓. vt hr̄ Mat. xxvj. Nam vidētes hūc virū petruꝫ qͥ erat ſanctitate p̄ſtantior. fide robuſtior. amo re deuotior. ẜm Bern̄. xp̄m negaturū. omēs ti inuerūt vt nō poſſent ſtare cū firmior caſurꝰ eſ ſet. Quartū v̓bum fuit. filioli adhuc modicuꝫ vobiſcū ſum. ſed cito tollar a vob̓ ꝑ morteꝫ. Et hͦ multū doluerūt. nam xp̄m ml̓tū amauerunt. ita ꝙ etiā eius nō potuerunt p̄ſentia carere. qꝛ dicit Ari. j. eth̓. Unicuiqꝫ eſt delectabl̓e illd̓ qd̓ amat. Et. ix. ethi. dicit. Preſentia amicorū de lectabil̓ eſt tā in bōa fortuna qͣꝫ in mala. In ma la qꝛ triſtati alleuiant̉ cōdolentibꝰ amicis. In bona qꝛ delectabl̓e eſt cōuerſari cū amico. Iō ẜm Bern̄. ceperūt p̄meditari oīa bona eis exhi bīta cōuerſatōes v̓borū ⁊ ẜmonū dulciū ⁊ ml̓ torū miraculorū. ⁊ ſic de alijs. Et hͦ ꝑpendens ih̓s qͥ ẜm Psͣ.xliij. Nouit abſcōdita cordis. reſumpſit ab eis illius magne triſticie dolorem cū ꝓpoſuit eis p̄ſentia dicens. Non turbet̉ cor veſtrū. Et dicit. b. Bern̄. ꝙ pie credi pōt dn̄m cum eis fleuiſſe ⁊ flent̓ hec v̓ba dixiſſe. Et ē no tandū ꝙ turbati fuerūt pͥncipal̓r ꝓpt̉ duo Pri mo qꝛ doloroſum fuit eis carere melliflua con uerſatōe ſua. ⁊ hanc carentiā intellexerunt ꝑ hͦ ꝙ dixit. adhuc vobiſcū modicum ſum. ⁊ ꝓpter hͦ dixit eis id qd̓ ſequit̉. Creditis in deū ⁊ ī me credite. q. di. ẜm Bern̄. In dapibus paſcalibꝰ ego manifeſtaui deitatē meā ꝙ vtiqꝫ reſurgam qꝛ non ſolū hō ſum ſꝫ deꝰ ⁊ hō. ⁊ cū patre vnū. q. d. Ego qͥ lazarū reſuſcitaui. Ioh̓. xj. Et filia archiſynagogi. Mat. xix. Necnō filiuꝫ vidue in naim. ſic volo meip̄m reſuſcitare ⁊ nō ī mor te ꝑmanere. ẜm illud Ioh̓. ij. Soluite templuꝫ Lꝫ C B Sermo hͦ.ſ. corporis mei. ⁊ in triduo reediſicabo illud. Secūdo turbati fuerūt ex timore damnatōnis qd̓ ſumpſerūt ex his ꝟbis. Mat. xxvj. Omēs ſcandalū patiemī in me in iſta nocte. ⁊ ad petꝝ anqͣꝫ galſus cantet ter me negab̓. Nam ſic cogi tabant. o ſi maximus cadet int̓ nos ⁊ dānabit̉. qͥd tunc de nob̓ fiet. Contra hͦ eis dixit ꝯſolato rium. In domo pr̄is mei māſiones ml̓te ſunt. qͣ ſi di. Hac nocte a me fugietis tn̄ ex hͦ non dāna bimī. ſed reuocabo vos ad domū pr̄is mei. qͥa eſtis p̄deſtinati. de qͥbus dicit augꝰ. in li. de fid̓ ad petruꝫ. Firmiſſime tene p̄deſtinatos perire nō poſſe. Idem de pe. di. iiij. in. c. in domo pa tris mei. Predeſtinatꝰ nō pōt ꝑire nec dānari. Ulteriꝰ eſt notandū dicit Ari. vij. Pol̓. Omīa amamꝰ amāda. ſed pͥma magis. Naturale ē ꝙ pater amat filios ſꝫ tn̄ magis pͥmogenitū. Ideꝫ uidemꝰ de aīalibus irratōnalibus ꝙ plus dili gunt fetū pͥmo natū. Ita pat̓ celeſtꝭ dilexit oēs hoīes tanqͣꝫ filios ſuos. ẜm illud Ioh̓. iij. Sic deus dilexit mūdū.i. hoīes mūdanos. plus tn̄ dilexit pͥmogenitos in fide.ſ. apl̓os. Iō p̄ alijs ꝯſolatus eſt eos cū dixit. Nō turbe. cor. ve. Et aliqua miſſalia habēt additā illā particulaꝫ. ne qꝫ formidet. Hoc etiā in antiqͥs oſtēdit Nam le gitur Gen̄. xxviij. Cū Iacob fugeret eſau fra trem ſuū. ⁊ eſſet in triſticia. ſtatī ꝯſolabatur eū dn̄s cū vidit ſcalā cuiꝰ ſummitas celuꝫ tāgebat ⁊ angelos dei aſcendētes ⁊ deſcēdētes. Itē. iij. Re. xix. legit̉ ꝙ cōſolatus eſt Ezechiā. qͥ obſeſ ſus fuerat a ſennacherib qn̄ interfecit ꝑ ageluꝫ in nocte vna in caſtris aſſyrioruꝫ. clxxxv. milla armatorū. Itē daniel conſolatus eſt in lacu leo num ꝑ ꝓphetā Abachuc Dan̄. vj. Itē Suſan nam ibidē. c. xiij. Sic ⁊ nos cōſolabit̓ pꝰ tribu latōnes noſtrās. Sicut de hͦ dixit Tara Tobie iij. Poſt lachrymatōꝫ ⁊ fletū exultatiōeꝫ infun dis. Et ſit tunc qn̄ d̓r. Non turbet̉ cor veſtrum q. d. Ego qͥ interdū infundo tribulatōes. potēſ tn̄ ſum eas reſume̓. Ideo dicit. b. amb̓. in li. ora tionū. Conſolatōꝫ a te bone ih̓u iugit̓ expectāꝰ q̄ mala nr̄a omīa abbreuiat in gaudiūqꝫ mutat Dicit notant̓. In deū creditis. ⁊ in me credite. q. d. ẜm Glo. Augꝰ. Si in deū creditis ꝯn̄s eſt ꝙ in me credere debeatꝭ. qd̓ nō eſſet ꝯn̄s ſi xp̄s deꝰ nō eſſet Un̄ mgr̄. iij. li. ſen. di. xxiij. differūt credere deū. credere deo. ⁊ crede̓ in deū Credē̓ deū eſt credere ꝙ deus ſit. Crede̓ deo eſt crede̓ vera eſſe q̄ deus loquit̉. ⁊ ſic mali etiā credunt. Sed crede̓ in deū eſt credendo deuꝫ amare. Et ꝑ amorē ei adherere. qd̓ ſoli boni faciūt. Iō di cit credite in me.i. credēdo me amate. Et ſb̓dit p̄miū ip̄m amātibus dicēs. In domo pr̄is mei ml̓te māſiones ſunt.i. diu̓ſa pͥmia vl̓ diſtinctio nes p̄miorū ẜm qͣlitatē amātiū. Sꝫ nō eſt h̓ re ſpectu dei. ſed reſpectu oꝑantiū ẜm merita ſua ⁊ he ꝑceptōes diuſe dicunt̉ māſiones. Sic̄ ml̓ti qͥ ſedent ad vnā mēſam ⁊ tn̄ iuxͣ diu̓ſas com plexiōes vnū ferculū vni alit̓ ſapit qͣꝫ alt̓i var albi hoīes libent̓ dulcia cōmedūt vt lacticinia. Sꝫ colerici amara. Sic qͣꝫuis ibi habebunt pre miū eqͣle eſſentiale. nō tn̄ accidetale. Quia ẜm apl̓m. j. ad Chorꝭ. xv. Stella differt a ſtella ī cla ritate. vn̄ qͥ h̓ deū dilexerūt ibi clariꝰ faciē eius videbūt. Et tn̄ ẜm gl̓oſum doctorē augꝭ. tātus erit ardor charitatis in ſanctis ꝙ vnuſqͥſqꝫ gau det ſe in altero accepiſſe qd̓ in ſe non hꝫ. Recte ſicut pes non inuidet oculo vl̓ capiti. Et ſicut fi lij ruſticorū nō curāt ſi nō vtant̉ cibis puerorū regū. Ad idē dat exemplū augꝰ. de paruis va ſis ⁊ magnis. quorū qd̓libet dū implet̉ nō pōt ampliꝰ caꝑe. Et ſic̄ angeli in ſuꝑioribꝰ choris clarius vident deū. ſic ⁊ illi qͥ eis ſociabunt̉. Et he manſiones ẜm electōꝫ ſunt ab eterno create ẜm illud Mat. xxv. Uenite bn̄dicti pa. m. poſ ſidete p̄pa. vob̓ re. an̄ ꝯſti. mūdi. Tunc ſubdit declarādo ꝙ he manſiones ſunt ſufficiētes di. Si quo minꝰ dixiſſem vob̓.i. ſi aliqͥd eſſꝫ minꝰ illo dicto p̄cedēte de māſionibꝰ ad ſaluādos re cipiēdos dixiſſem vob̓.ſ. ꝙ vellē aſcende̓ et pa rare. Uel fic. ſi eſſet alit̓ plus vel minꝰ dixiſſem vob̓. qꝛ vado parare vob̓ locū. Hic poſſet dice re aliqͥs. Prius dixit dn̄s quo nihil eſſꝫ minus ⁊ nulla carētia. ⁊ tn̄ dicit vado parare. Et ſi fu it ſufficiēs cur aūt eſſet p̄parandū: Ad hͦ rn̄det̉ Nihil deficit ratōe p̄deſtinatōis ſꝫ vt nos deẜ uire poſſemꝰ voluit xp̄s pati. vt ſic ſua ſupple ret paſſio qd̓ oꝑa nr̄a de cōdigno non poſſunt. Et nūc qͥd facit dn̄s in celo. certe nihil qͣꝫ ꝙ no bis infundit gr̄am qͣ mediāte digni erimꝰ acci pere ꝑ merita q̄ ab et̓no ſunt ꝑ pnīam diſpoſita Et ẜm Bern̄. qͦtiens gͦ vouemꝰ ⁊ oramꝰ. ille p̄ parat nob̓ locū Quia d̓r Ioh̓. xv. ſine me nihil poteſtis face̓. Vel ẜm augꝭ. Preparat nob̓ ex hͦ ꝙ iam abſtraxit ſuā hūanitatē. qꝛ fides ml̓tū auget̉ ex hͦ ꝙ nō videmꝰ ⁊ credimꝰ. Et ſequit̉. Si.i. qꝛ abiero ⁊ p̄pauero vob̓ locū iterum ve nio ad vos.ſ. in fine mortis vr̄e ⁊ accipiam vos ad meip̄m. ⁊ vbi ſuꝫ ego vos ſitis. Ex hͦ ptꝫ ꝙ diſcipuli potuiſſent potius exultaſſe qͣꝫ lachry maſſe. ⁊ de ſalute eorū gaude̓. ẜm illud Eccī. ix Uade comede panē tuū ī leticia. qꝛ deo placet oꝑa tua. Ul̓ dic ꝙ nō vult redire ꝓpt̓ ſalutem aīe. qꝛ aīa iuſti poſt mortē ſtatī ſaluabit̉. ẜm il lud Sap̄. iiij. Iuſtꝰ ſi morte p̄occupatꝰ fuerit ī refrigerio erit. Permittet em̄ eū redire ī die iu dicij ad ſalutē corporū ꝑ reſurrectōꝫ. Hic fueri qͥdam heretici dicētes ꝙ ſancti nō ꝑueniunt ad ſalutē in aīabus vſqꝫ ad nouiſſimū diē. Cōtra qͦs dicit apl̓s ad Phil̓. ij. Cupio diſſolui ⁊ eſe ꝓ cū xp̄o. Hic dubitat̉ an̄ hō ex merito condigno pōt mereri vitā eternā. ex qͦ h̓ dicit vbi ego ſuꝫ illic ⁊ mīſter ⁊cͣ: Rn̄det ſanctꝰ Tho. in pͥma ſe cūde. q. vl. Nēo ex merito cōdigno nec ex gͣtui D 5 IIII ris nec naturalibus donis pōt mereri vitā eter nam. Quia vita et̓na eſt ſuꝑnaturale bonuꝫ a ntura incōp̄henſibl̓e. Unde ſi vnꝰ hō haberꝫ oīm merita. adhuc nō eſſet dignus. quia oculꝰ nō vidit. nec auris audiuit. nec in cor hoīs aſcē dit que p̄parauit deus diligētibꝰ ſe. Ibi em̄ ve rificat̉ illud. iij. Re. x. Uix media ꝑs ſapientie eſt mihi naurata. Et dicet qͥlibet ſaluatus ẜm hugo. de arca myſtica. Seruaſti bonuꝫ vinuꝫ vſqꝫ huc. Et gͦ nō ſunt cōdigne paſſiōes huius ſeculi ad futurā gl̓am ⁊cͣ. ad Ro. viij. ſꝫ ex meri to cōgruo. qꝛ congruū eſt poſtqͣꝫ hō ſuuꝫ poſſe fecerit. ꝙ dn̄s ſuppleat imꝑfectū. Et ſequitur. quo ego vado ſcitis. Dicit ei Thomas. Neſci mus quo vadis. ⁊ quō poſſumꝰ viā ſcire. Sed di. hec ſunt ꝯtraria. dn̄s dicit viam ſcitis. Et Thomas rn̄dit. Neſcimꝰ qͦ vadis? Ad hoc re ſpōdet̉. Dicit ph̓s. j. Phi. ꝙ cognitio incipit a cōmunioribꝰ vt pueri vocant oēs viros pr̄es ⁊ oēs ml̓eres matres. poſtea iudicāt de ſingulis. Et pͥmo qn̄ videmꝰ aliquē hoīeꝫ venire. agͦſci mus pͥmo hoīeꝫ. ſecūdo maſculū. tertio petruꝫ vel Ioh̓em. Sic h̓ intelligit̉ ꝙ apoſtoli in com muni ſciuerūt ꝙ vt:qꝫ vellet redire ad patrem. Sꝫ thomas dicebat cū ceteris de certitudīe vie quā neſcierūt. Iō dicit ei ih̓s. Ego ſum via ve ritas ⁊ vita. Nemo venit ad pr̄em niſi per me. hec eſt porta ẜm glo. ad vitam eternā.ſ. xp̄us ꝑ quem ẜm Hugo. oēs pr̄es iuſti intrauerunt. credentes xp̄m incarnandū. Iō iudei ⁊ pagani damnant̉. qꝛ nō habent viā. Un̄ augꝰ. de verb̓ domī inqͥt. Aſſumens humanitatē factꝰ eſt via ad diuinitatē. Et intelligit̉ ſic ẜm Bern̄. Ego ſum via ꝑ quā eſt ambulandū. veritas ꝑ quam eſt feſtinandū. vita in qͣ eſt manendum. vel ſic. Ego ſum via ſine errore. veritas ſine falſitate. vita ſine morte. vel ſic. Ego ſum via in exēplo. veritas in ꝓmiſſo. vita in p̄mio. Hic timeat ſu hͦ perbus qͥ non amat viā in exēplo. Iſta via ha bet tres ſemitas. Prou̓. iiij. Ducā te ꝑ ſemitas eqͥtatis. qͣs ſi ingreſſus fueris nō artabūt̉ greſ ſus tui. Et currēs non habeb̓ offendiculū Pri ma ſemita eſt. pauꝑtas voluntaria. Scd̓a obe dientia. Tertia caſtitas. ⁊ hec eſt arta via ad ce lum. Mat. vij. Si qͦs igit̉ vult intrare in celuꝫ oportet ire ꝑ viā xp̄m. qꝛ hic dicit. Nemo veīt ad patrem niſi ꝑ me tanqͣꝫ ꝑ viā directā. et vere ſelix eſt ille hō qͥ vadit ꝑ hanc viā. qꝛ vtiqꝫ ītra bit regnum celorū. De inuentōne ſancte Crucis. Sermo. Ul me Auenerit inueniet vitā. ⁊ hauriet ſalutē a domīo Eccl. xxiiij. Scribit Iſi. li. xvij. de qͣdam arbo re q̄ ꝑſides d̓r. ⁊ eſt in india. ⁊ hec ꝓfert fructuſ dulciſſimos. ⁊ ad hāc volāt colūbe. ⁊ de fructu lius comedūt ſero ⁊ mane. Draco aūt qͥ eſt ini micus colūbaꝝ naturales inſidias poīt eiſ. ⁊ cū ad arborē volāt eas trāſglutit ⁊ occidit ⁊ come dit. Sꝫ draco intantū timet arborē ꝙ nec vm brā audet attinge̓ nec in ea latitare. Si aūt vm bra ꝓtendit̉ ab oriēte draco ad occidentē decli nat ⁊ ecōtra. Et hͦ natural̓r ꝑpendētes colūbe ſꝑ in vmbra arborꝭ manēt. ⁊ ſic a dracone ſunt ſecure. Sed qn̄ arborē dimittūt ⁊ vmbrā eiꝰ. ꝑ tinꝰ deglutiūt̉. Spūal̓r ꝑ hāc arborē nobilē ſa cta deſigͣt̉ crux. de qͣ dicit. b. Gregꝰ. in hymno. Crux fidel̓ inter oēs ⁊cͣ. Ip̄a crux figurata ē ꝑ arborē quā vidit nabuchodonoſor. Dani. iiij. in medio t̓re cuiꝰ altitudo ad celum ꝑtingebat ⁊ aſpectꝰ eiꝰ vſqꝫ ad fines vniu̓ſe tre. Folia eiꝰ pulcherria fructuſqꝫ eiꝰ nimis dulcꝭ. ⁊ eſca vni u̓ſorū in ea. ſubt̓ eā habitabāt beſtie ⁊ in ramis volucres celi ꝯuerſatōꝫ habebāt. Sic ſcā crux erat plantata in medio terre. ẜm illud psͣ. lxxiij Oꝑatus eſt ſalutē in medio terre.ſ. in ſcā cruce Altitudo eiꝰ ꝑtingebat ad celū. qꝛ omēs iuſti ⁊ eletci in ꝓtectōe ſancte crucꝭ aſcendunt celos a demonibꝰ defenſati. Aſpectꝰ eiꝰ ad oēs terras qꝛ oēs fideles hn̄t reſpectū ad ſanctā crucē cuꝫ ſunt in adu̓ſitatibus ꝯſtituti. ⁊ nō ſolū fideles. ſꝫ interdū infideles. vt patꝫ infra de iudeo. In hac arbore ſancte crucis eſt eſca oīm hoīm Ibi peccatores habēt eſcā redemptōnis. quia in ea ſunt miſericordit̓ redempti. Penitētes habent eſcā ſuppletōnis. qꝛ quod nō pōt penitens ſuꝑ plet amara paſſio domī nr̄i hieſu xp̄i crucifixi. Ad hanc arborē p̄cioſam volare debēt colūbe. id eſt deuote aīme. ſi volūt hr̄e vitam eternam ẜm ꝙ xp̄us ammonet Canricoꝝ. ij. Surge pro pera amica mea. columba mea. formoſa mea. ⁊ veni. Debentqꝫ ſil̓ veniētes in vmbra.i. in ꝓte ctōne illiꝰ ſedere. Sicut fidel̓ hec aīma que dic̄ Can̄. ij. Sub vmbra illiꝰ quē deſideraui ſedi. ⁊ fructus illius dulcis gutturi meo. Sciebat em̄ deuota hec aīma. ꝙ ſub vmbra illius arborꝭ ſā cte crucis ſecura eſſet. qꝛ draco infernalis dia bolus multū timet arborē ſancte crucis. et ſub vmbra eius nō audet apparere. Timet em̄ ba culum cum quo eſt ꝑcuſſus. ẜm illud Eſa. iij. Pauebit aſſur ꝟga ꝑcuſſus. vbi ꝑ aſſur intelli git̉ diabolus. Iō dicit btūs augꝰ. in laude cru cis in pͥncipio. O nomē crucis occultum myſte riū. In noīe em̄ crucꝭ pax dat̉. O crux q̄ hoīem deo iunxiſti. ⁊ a dn̄io diaboli ⁊ captiuitate ma gnifice ſegregaſti. ⁊ dira ẜpētis venena ſaluta ri pocl̓o depell̓. Ex qͥbꝰ ꝟbis btī doctorꝭ aꝑꝑet ꝙ arbor ſcē crucꝭ defēdit colūbas.i. deuotoſ ho mīes a dracōe īfernali. Iō volētes eē ſecuri fu giāt ad eam. Ideo dicit̉ in ꝟbis premiſſis Qui me inuenerit inueniet vitā. In qͥbꝰ duo deſcri bunt̉. Prīo vtilitas crucis ⁊ ꝟtus opoſa. ibi. ī ueniet vitā ⁊cͣ. Scd̓o illiꝰ inuentio gͣtioſa. ibi. qͥ me inuenerit. Primo d̓r ꝙ in his verb̓ deſcr l L 4 A I DeTMO bitur vtilitas crucꝭ ⁊ ꝟtus oꝑoſa cum d̓r. inue niet vitā ⁊ hauriet ſalutē a dn̄o. vt ſit ordo trāſ poſitus. Circa qd̓ eſt notandū ẜm doctores ſā ctos qͣtuor inueniunt̉ vtilitates ſancte crucis. Prīo defendit a lupo infernali. Qd̓ ꝓbat̉ ī na turalibus qn̄ hō inſequit̉ a lupo debet ſe ad t̓ ram inclinare ⁊ facere crucē lupo vidēte. tūc lu pus eū fugit ⁊ amodo nō inſequit̉. qꝛ h̓ facit ti morē lupo ꝙ hō capiat ⁊ paret rete ad eū capiē dum. Spūal̓r crux xp̄i eſt muſcipula diaboli ſi ue rete. Teſte. b. augꝭ. Tetendit redemptor nr̄ diabolo crucis muſcipulā vbi poſuit qͣſi eſcam corpus ⁊ ſanguinē. Iō timet capi a cruce xp̄i ⁊ fugit. ⁊ gͦ ſi hō vult vt lupus infernal̓ ille ab eo fugiat inclinare debꝫ ſe in terrā hūilitatꝭ. ⁊ ſibi crucem dn̄i impͥmere. ⁊ ſic ꝓculdubio oportet diabolū ab eo fugere. Quia crux ꝑ citharā da uid eſt figurata. De qͣ legit̉ j. Regū. xvj. Saul rex a ſpū malo vexabat̉. dixerunt ad eū ẜui ſui ſpūs dei malus exagitat te. iō iube q̄rere viruꝫ ſcientē pſallere. ⁊ inuentꝰ eſt dauid qͥ cythariza bat an̄ ſaul. ⁊ ſpūm malū effugabat. Spūal̓r il le ſaul interp̄tat̉ ſuꝑbus. ⁊ ſignificat peccatorē quē exagitat ſpūs malus. ſi vult ab eo liberari debet q̄rere dauid qͥ interp̄tat̉ deſiderabilis. ⁊ ſignificat p̄dicatorē. qͥ debet p̄dicare coram eo in cythara.i. narrare vel tangē̓ laudes crucis. vt ſic ſpūs malus effuget̉. Iō dicit. b. Augꝰ. in ẜmōe de laude crucis. Crux xp̄i a nobis expel lit exterminatorē ſi tautū cor noſtrū habꝫ deuꝫ inhabitatorē. Idcirco etiā docet nos papa In no. in ſua ſumma. ꝙ in inceptōe cuiuſlibꝫ oꝑis ꝟtuoſi. ne diabolꝰ impediat. pectꝰ eſt ſignacu lo ſancte crucꝭ muniendū. Quia dicit canon in c. Eccl̓aſticarū di. xj. Salubre eſt fidelibꝰ ſigna culo crucꝭ inſigniri ⁊ nō ſolū eſt ſalubre xp̄ianis ſed infidelibus ⁊ iudeis crucꝭ xp̄i inimicis. Re fert em̄. b. Gre. in dial̓ Iudeꝰ qͥdā iter faciēs et ſole occidēte iuit ad qd̓daꝫ templū appollinis vt qͥeſceret. ⁊ licet nihil ꝟtutis crederet ī cruce eſſe. tn̄ more xp̄ianorū ſe ſignauit ſigno crucis. Nocte igit̉ media vigilās vidit ſubito ml̓titu dinem magnā demonū venientiū ⁊ vnū ex eis qͣſi p̄latum ceteris Inter cetera aūt inqͥt. qͥſnaꝫ eſſet qui in illo angulo templi iacere p̄ſumpſiſ ſet. Quē maligni ſpūs intuētes. ⁊ ſigno crucꝭ fi gnatum mirātes dixerūt. ve ve vas vacuū. ſed ſignatum. ⁊ ſic illa turba demonum diſparuit. Secūdo crux xp̄i emollit dura. quod ptꝫ in na tura. Dicit em̄ mgr̄ ꝓprie. li. xvij. ꝙ quedā eſt arbor dicta alōe que reperit̉ in magno flumīe babylonie que cuidā iungit̉ fluuio paradiſi ⁊ a pluribus credit̉ ꝙ inter arbores paradiſi oria tur. ⁊ caſu aliquo vel impulſu inde deducta ſit Et dicit̉ a qͥbuſdā ꝙ habet ꝟtuteꝫ mollificandi dura ⁊ facere ea fluida. Spūal̓r ꝑ hanc intelli ge crucem ſanctā. Hec em̄ ad inſtar huiꝰ ligni ortū habuit de ꝑadiſo. qꝛ angelꝰ Zet dedit ra mū vt plātaret ſuꝑ pr̄is ſepulchꝝ. vt hr̄ ī legē da hꝰ. ⁊ pꝰ ea inuenta fuit in piſcīa ꝓbatica. ⁊ō nūc hꝫ ꝟtutē dura corda mollificare ⁊ ea fluida face̓. Teſte Origꝭ. Quē nō emollit ad fluēduꝫ peccamīa dulcꝭ inuictiſſime crucꝭ dn̄i memoria Et hͦ figuratū ē in ꝟga moyſi Nu. xx. vbi legit̉ Filij iſrl̓ venerūt in deẜtum Sin. vbi nō īuene runt aqͣs. Veniētes igit̉ adu̓ſus moyſen ⁊ fra trem eiꝰ Aaron. ⁊ ꝟſi in ſeditōꝫ dixerūt. Cur in duxiſtis nos in ſolitudinē vt nos ⁊ iumēta mo riamur. qꝛ h̓ nō eſt aqͣ ad bibendū. Qd̓ audien tes Moyſes ⁊ aaron in tab̓naculo corruerunt in terrā ſe ꝓſternētes ⁊ dicētes. Dn̄e deꝰ audi clamorē ppl̓i huiꝰ ⁊ aperi eiſ theſaurū tuū fōtē aq̄ viue vt ſatiati ceſſet murmuratō. apparuit qꝫ gl̓a dn̄i ſuꝑ eoſ. ⁊ dixit dn̄s ad moyſen. tolle ꝟgā ⁊ cōgrega ppl̓um tui ⁊ aaron ⁊ loqͥmī ad petrā cora eis. ⁊ illa dabit aqͣs. Cepit igit̉ moy ſes ꝟgā q̄ erat in ꝯſpectu dn̄i ⁊ ppl̓o ꝯgregato ait. Audite increduli ⁊ rebelles. nūqͥd aquā de petra poterimꝰ vob̓ eijcere ⁊ eleuata māu ꝑcuſ ſu bis ꝟga ſilicē ⁊ fluxerūt aq̄ largiſſime vt filij iſrl̓ biberēt ⁊ iumēta. Spūal̓r ꝑ filios iſrl̓ rebel les. intelligūt̉ mali xp̄iani. qͥ ſunt rebelles lumi nis. Iob. xxiiij. Iſti morāt̉ in deẜto ſterilitatꝭ carētes fructibꝰ ꝟtuoſoꝝ opeꝝ. qꝛ n̄ hn̄t aquaꝫ charitatꝭ. Iō ſunt tanqͣꝫ dura t̓ra. ẜm illud pͣs. cxlij. Aīa mea ſi. t. ſi. aqͣ. Et vt veriꝰ dicam ẜm Iob. xlj. Cor eorū indurabit̉ qͣſi lapis Idcirco ſi dn̄t fieri molles oportꝫ ꝙ moyſes.i. xp̄s ꝑcu tiat ꝟga.i. ſancta cruce cor durū vt ſic fiat flui dum in lachrymarū effuſiōe. Et hͦ mō mollituꝫ fuit cor centurionis qͥ ſtetit circa crucē dn̄i. ⁊ vi dens ſigͣ q̄ fiebāt. ⁊ hi qͥ cū eo erāt dixerūt. Ue re h̓ filius dei erat. ⁊ percutiebant pectora ſua. Mat.xxvij. ⁊ Lu. xxiij. Tertio crux xp̄i dul corat aqͣs tribulatōis. qd̓ figuratū eſt Exo. xv. Vvbi legit̉ ꝙ filij iſrl̓ venerunt in deẜtū hur. vbi aq̄ erāt amariſſime vt eas bibe̓ nō poſſent. Id̓o murmurauerūt ꝯtra moyſen dicētes. qͥd bibē Nā ſiti deficimꝰ. Moyſes aūt orauit ad dn̄m ⁊ ip̄e on̄dit ei lignuꝫ qd̓ cū miſiſſet in aqͣs verſe ſunt in dulcedinē. Spūal̓r ꝑ ſilios iſrl̓ h̓ intelli gūt̉ xp̄iani qͥ h̓ ſunt in deẜto hꝰ mūdi. ⁊ habēt aqͣs amaras tribulatōnis. Iō dn̄t clamare ad dn̄m ⁊ ille on̄dit eis lignū ſancte crucis in qͦ ip̄e pependit. ⁊ cū miſerit in corda tribulata. ſtatiꝫ aq̄ amare dolorū ꝟtunt̉ in dulcedīes ꝯſolatio num. ⁊ hec ꝓbat deuotus doctor Amandus in hora. Sap̄. li. j. c. xiiij. De qͦdaꝫ iuuene qͥ circa ꝯuerſionis ſue initia fuit quadam triſticia in ordinata taꝫ letalit̓ opp̄ſſus. ꝙ neqꝫ orare neqꝫ legere. nec quicqͣꝫ boni pro tunc facere potuit̉. Iſte igitur quadaꝫ die in cella reſidens ab hac paſſione grauiter vrgebat̉ Tunc venit vox de ſuꝑ ad euꝫ dicens. quid ſedes hic ocioſus in te B C D E F G IIII itio tabeſcēs. Surge nūc ⁊ paſſionē meā ⁊ cru rem deuota mēte ꝑtracta. q. d. Mitte hͦ dulce lignū in cor tuū.ſ. ſancte crucꝭ amarū. ⁊ percipi es vtiqꝫ dulcedinē ſpūalem. ⁊ in mea amaritu pīe tuū vinces dolorē. qͦ audito ſurrexit frat̓ il le⁊hͦ dulciſſimū lignū crucꝭ deuote miſit in cor ſuū dulcoratū. ⁊ extūc oīs amaritudo aquarū tribulatōis totalit̓ abſceſſit. nec de cet̓o paſſio nem talē ſenſit. Ita ⁊ nos qn̄ ſumꝰ amari cordi ⁊ tribulati cogitemꝰ qͣre xp̄us in cruce duriſſi mam ſuſtinuit paſſionē. tūc vtiqꝫ tribulatio il lamitigat̉. Iō exhortat̉ nos apl̓s ad Heb̓. xij. Aſpicite ī auctorē fid̓i ⁊ ꝯſūatorē ih̓m qͥ cū gau dio ſuſtiuit crucē. recogitate eū qͥ talē ſuſtinuit apctōribꝰ adu̓ſus ſemetip̄m ꝯtradictōꝫ in ver bis ⁊ nō fatigemī aīmis vr̄is deficiētes Et quā dopaſſionē xp̄i ſic recogitamꝰ tūc nr̄as tribula tōes qͣſi nihil eſtimamꝰ. ẜm illd̓ Bern̄. in ẜmo. Benignꝰ miles vulnera ſua non ſentit. dū beni gni vulnera ducꝭ intuet̉. Quarto crux xp̄i aꝑit celeſtē ꝑadiſuꝫ. ip̄a em̄ crux eſt clauis per quaꝫ mittūt̉ in poſſeſſionē celeſtē De hac claue dicit̉ Eſa. xxij. Dabo clauē domꝰ dd̓ ſuꝑ hūerū eiꝰ. aꝑiet ⁊ nō erit qͥ claudat. Iſta ē clauis quā xp̄s portauit in ſuo brachio bn̄dicto. Iſta eſt clauiſ regia. ꝑ quā xp̄s celos aꝑuit. hec latroni ꝑadi ſum reſerauit qͥ fere ꝑ qͥnqꝫ milia ⁊ ducētos an nos erat clauſus. Ꝙꝛ legit̉ in euangelio nicode mi. Cū latro audiſſꝫ v̓ba dn̄i. mecū eris hodie in ꝑadiſo. petijt ab eo ſignū. Cui dn̄s. Cū vene ris ad portā ꝑadiſi ⁊ nō fuis intromiſſus. oſtē de angelo crucꝭ ſignū. ⁊ ſtatī te intromittet. qd̓ eū audiſſet fec̄. ⁊ cū angelꝰ cruceꝫ vidiſſet ilico cū introduxit. Et gͦ qͥcūqꝫ hac claue caruerit. ī gredi celū nō poterit. ſicut oēs iudei crucis xp̄i inimici ⁊ pagani. Iō ſancta crux bn̄ figurat̉ ꝑ quandā arborē aridā. de qͣ legit̉ in hiſto. trium Regū. c. xliiij. Ꝙ in ciuitate ſuſis in qͣ rex Aſue rus regͣuit erat tēplū tartarorū. in qͦ fuit arbor olim arida. de qͣ plura mira narrāt̉. Hec vltra modū armigeris ⁊ ſtipēdiarijs muriſqꝫ ſollici te cuſtodit̉. ⁊ qͥ hanc arborē hꝫ in ptāte. ille re imen ſuꝑ hāc ꝓuinciā vniu̓ſam hꝫ. Si aūt ali qͥs rex vel pͥnceps efficit̉ tam potēs ꝙ arborem lucratꝰ fuit. ⁊ ſcutū ſuū in ea potēt̓ poſuerit vl̓ pepēderit. huic oēs porte ciuitatis aperientur. Et. cxxv. ꝓuincie a iudea vſqꝫ ad ethiopiā abſ qꝫ oī ꝯtradictōe obediēt ei ⁊ cū gaudio ītrodu cunt̉. Si aūt qͥs ciuitatē lucraret̉. ⁊ ad arboreꝫ nō veniret. nec ſcutū ibi penderet. ei mīme obe diret. Hec arbor figurā hꝫ crucis ſctē. Hanc iu dei ꝑ lōga tꝑa ſub tra abſconder̄t. ꝙ nēo pote rat ad ea ꝑuenire. Iō infideles regͣbāt nō ſoluꝫ in. cxxv. ꝓuīcijs. ſꝫ qͣſi ꝑ totū mūdū. Cū auteꝫ Coſtatino imꝑatori on̄ſa fuit hec arbor in celo ⁊ cū ip̄e tāqͣꝫ potēs ſcutū ſuū.i. ſpem ſuā in eaꝫ poluit. gētiles deuicit ⁊ in oēs ciuitates eorū ītromiſſus fuit. Sic etiā ſpūal̓r qͥ ponit ſpeꝫ ī ſā ctā crucē. in celeſtē pot̓it intromitti ciuitatem. Qꝛ ẜm augꝭ. li. de efficacia crucꝭ. h̓ ſigͦ celū aꝑit̉ ⁊ hoīes ꝯẜuant̉. Et hͦ ad pͥmū. Quātū ad ſecū dum poīt̉ crucꝭ inuētio gl̓oſa. ⁊ hec vt d̓r. fcā ē ꝰ annos ducētos a reſurrectōe dn̄i. In euāge lio Nicod̓. legit̉ ꝙ cū Adā infirmaret. ſeth filiꝰ eiꝰ portas ꝑadiſi adijt. ⁊ oleū ligni mīe qͦ patriſ corpꝰ ꝑunge̓t ⁊ ſanitatē reciꝑet poſtulauit Cui apparuit ar chāgelꝰ michael ait. Noli laborare neqꝫ flere ꝓ oleo ligni mīe obtinēdo. qꝛ nullate nus illd̓ aſſeqͥ poterꝭ niſi qn̄ cōpleti fuerīt qͥnqꝫ milia annorū. Et alibi legit̉ ꝙ archāgelꝰ ramu ſculū quēdā dedit ⁊ iuſſit vt in mōte libani plā taret̉. In qͣdā ꝟo hiſtoria grecorū addit̉ ꝙ an gelus de ligͦ in qͦ peccauit adā ei tradidit dicēs. qn̄ fructū faceret. pr̄ ſanaret̉. Rediēs igit̉ ⁊ pa trem mortuū inueniēs. ip̄m ramū ſuꝑ tumuluꝫ pr̄is plātauit. qͥ plātatꝰ in arborē magnam cre uit. ⁊ vſqꝫ ad ſalomonis tēꝑa ꝑdurauit. Salo mon aūt tā pulcrā arborē ꝯſiderās. ip̄aꝫ fec̄ in cidi ⁊ in domo ſaltꝰ locari. Nuſqͣꝫ tn̄ vt ait ioh̓. beleth. locari potuit. nec alicui loco apta reꝑiri valuit. ſꝫ mō excedebat in lōgitudīe mō deficie bat in breuitate. Iō indigͣti artifices ip̄aꝫ reꝓ bauerūt. ⁊ ſuꝑ quendā lacū vt eſſet pos trāſeu tibꝰ ꝓiecerūt. Regīa aūt ſaba dicta nicaula ẜm ioſephū cū veniſſꝫ audire ſapīaꝫ ſalomonis. et p̄dictū lacū trāſire vellet. vidit in ſpū ꝙ mundi ſaluator in illo ligͦ ſuſpēdendus eſſꝫ. Iō ſuꝑ eo tranſire noluit. ſed ip̄m ꝓtinꝰ adorauit. In ſco laſti. hiſto. legit̉ ꝙ p̄dictū lignum in domo ſal tus vidit. cūqꝫ ad domū veniſſet ſuā intentōeꝫ intimauit Salomoni ꝙ in illo ligno qͥdā ſuſpē dendus eſſet. ꝑ cuius mortē regnū iudeorū de leri deberet. Salomō igit̉ lignū inde ſuſtulit. ⁊ in ꝓfundiſſimis terre viſceribꝰ īmergi fecit. po ſtea ibideꝫ ꝓbatica piſcina fuit facta vbi nathī nei hoſtias abluebāt. ⁊ nō ſolū ex deſcēſu ange li ſed etiā ꝟtute huius ligni tradit̉ ibi fuiſſe mo tio aque ⁊ ſanatōꝫ infirmorū. Appropinquāte aūt xp̄i paſſiōe p̄dictū lignū ſuꝑnatauit. qd̓ cū iudei vidiſſent ip̄m acceperūt ⁊ in crucē dn̄o p̄ para uerūt. eſtimātes ip̄m indignū pati ī ligno viridi. ⁊ ſic ip̄m in ea crucifixerūt. Mortuo āt xp̄o ⁊ ſepulto crucem in terrā abſconderūt vbi ꝑ ducentos annos ⁊ vltra latuit. Quibus com pletis in temꝑe illo cōgregata eſt iuxta Danu bium ml̓titudo innumerabil̓ barbarorū volenſ flumē tranſire. ⁊ oēs regiones vſqꝫ ad occiden tem ſuo dominio ſubiugare. Qd̓ audiēs Cōſtā tinꝰ imꝑator caſtra mouit ⁊ ꝯtra danubiuꝫ flu uiū cū exercitu ſe collocauit Creſcēte igit̉ mul titudīe barbaroꝝ. ⁊ iā fluuiū trāſeūte. ꝯſtātinꝰ nimio tīore ꝯcutit̉. vidēſ ꝙ eēt cū eo die craſti no p̄liū cōmiſſuri Seq̄nti igit̉ nocte ab āgelo ſu ſcitat̉ ⁊ vt ſurſū reſpiciat admonet̉. qͥ in celū re H Sermo ſpiciēs vidit ſignū crucis ex clariſſimo lumine factū lr̄is aureis hūc tituluꝫ hn̄s ſcriptū. In hͦ ſigͦ vinces. Celeſti igit̉ viſiōe ꝯfortatꝰ ſimilitu dinem crucis fec̄ ⁊ an̄ exercitū ſuū ferri iuſſit. in ruens in hoſtes ip̄os in fugā ꝯu̓tit. ⁊ ml̓titudi nem maximā int̓fecit. Quo facto ꝯſtantinꝰ oēs tēplorū pōtifices ꝯuocauit. ⁊ cuiꝰ nanqꝫ dei ſi gnū eſſet. diligēt̓ inqͥſiuit? Quibꝰ ſe neſcire di centibꝰ. Quidā xp̄iani venerūt qͥ ⁊ ſancte cruc myſteriū ⁊ fidē trinitatꝭ pleniꝰ narrauerūt. ⁊ il le in xp̄m credidit. ⁊ ab Euſebio papa. vel ẜm alios a Ceſarienſi ep̄o ſacrū baptiſma ſuſcepit Mortuo Cōſtātino Cōſtātiꝰ eius filius mēor victorie pr̄is quā ꝟtute crucis habuerat Hele nam mr̄em ſuā hieroſolymā miſit ꝓ xp̄i cruce ī ueniēda. Que cū hieroſolymis veniſſꝫ. oēs ſa piētes iudeorū cōgregauit. At illi nimiū formi dātes. dixerūt ad inuicē. Quare putatꝭ ꝙ regi na nos faciat ad ſe ꝯgregare. Unꝰ aūt ex eiſ no mīe iudas ait. Scio ꝙ vult a nob̓ diſce̓ vbi ſit li gnū crucꝭ in qͦ ih̓s crucifixus fu̓at. videte ne ali qͥs ſibi ꝯfiteri p̄ſumat. al̓s lex nr̄a euacuabit̉. ⁊ paterne traditōes funditꝰ deſtruent̉. Zacheuſ em auus meꝰ nunciauit pr̄i meo ſymeoni. qͥ mi hi moriēs dixit. Uide fili qn̄ inqͥret̉ crux xp̄i ip ſam manifeſta an̄qͣꝫ aliqͣ patiarꝭ tormēta. nuſqͣꝫ em̄ extūc gens iudeorū regͣbit. ſꝫ illi qͥ crucifixū adorāt. qꝛ ip̄e xp̄s eſt filiꝰ dei viui. Cui ego Pi mi. ſi vere pr̄es nr̄i ip̄m filiū dei eſſe cogͦuerunt cur ip̄m crucifixerūt? Rn̄dit. Nouit dn̄s ꝙ nū qꝫ in ꝯſilio ip̄oꝝ extiti. ſꝫ eis ſepius contradixi Ꝙ igit̉ ip̄e phariſeorū vitiā exprobrabat ip̄m crucifixer̄t. Sꝫ ip̄e die tertia reſurrexit. ⁊ celos diſcipul̓ videntibꝰ penetrauit. In queꝫ et Ste phanꝰ frat̓ tuꝰ credidit. quē iudeorum veſania lapidauit. Cui iudei. Noſ talia nūqͣꝫ audiuimꝰ ſane vſqꝫ hodie. ſi gͦ inqͥſitio facta fuit. vide ne on̄das. Vocati gͦ regīa ſciſcitāte cū nihil veruꝫ vellēt dice̓. iuſſi ſunt oēs in ignē tradi. Et cuꝫ ti muiſſent tradiderūt iudā dicētes. Hic vir iuſti ⁊ ꝓph̓e filiꝰ qͥ nouit vbi crux iacet quā inquiris quē vocās regīa dixit. Elige qͥd vis. vitaꝫ aut mortē. Si vis viue̓ in celo ⁊ in t̓ra dic mihi vbi eſt abſcōditū lignū dn̄ice crucꝭ. Ille ait. Locuꝫ nō noui. nec qꝛ ibi erā qn̄ crucifixus eſt. et quō ſcire valeā. cū ducēti anni fluxerūt. ⁊ neqͣqͣꝫ illo tꝑe natꝰ eſſeꝫ. Cui helena. Per crucifixū fame te int̓ficiā niſi dixeris mihi ꝟitatē. Iuſſit gͦ euꝫ mitti in lacū ſiccū vſqꝫ ad ſex dies ſine cibo qui bus trāſactis clamauit de lacu. Obſecro vos ē ducite me. ⁊ ego on̄dam vob̓ crucē xp̄i. Cū igi tur eductꝰ eſſꝫ ꝑgebat ad locū vbi iacebat crux ⁊ leuauit vocē ſuā ad deū vt ſibi manifeſtaret. Statīqꝫ cōmotꝰ eſt locꝰ ⁊ ml̓titudo aromatici odoris aſcēdit. ita vt iudas diceret. In ꝟitate tu xp̄e es ſaluator md̓i. gr̄as tibi ago dn̄e. Naꝫ licet indingus ſum. nō tn̄ me fraudaſti gr̄a tua Tūc accipiēs foſſoriū p̄ cinxit ſe ⁊ cepit fodere Cūqꝫ fodiſſet paſſus. xx. inueīt tres cruces. qͣs attulit in ciuitatē. In t̓rogauitqꝫ regia que eſ. crux xp̄i. ſciebat ei alias eſſe latronū. Et ecce eſ ferebat̉ mortuꝰ circa horā nonā ſuꝑ quē pone bat duas cruceſ. ⁊ nō ſurrexit. īpoſita aūt cruce dn̄i mox ſurrexit. Tūc oēs qͥ aderāt gl̓ificabāt deū. ſꝫ diabolꝰ in aere vociferabat di. O Iuda qͥd feciſti. Iude meo ꝯtraria oꝑatꝰ es. nam ille me ſuadēte fec̄ ꝓditōꝫ. tu aūt me renuēte īueni ſti crucē dn̄i. ꝑ illū ml̓toꝝ lucͣtꝰ ſum aīas. ꝑ te p dam iā lucratas. ꝑ illū regͣbaꝫ in ppl̓o. ꝑ te iam expellor a regͦ. verū tn̄ vicē tibi repēdā. ⁊ cōtra te regē aliū ſuſcitabo. qͥ fidē deſerēſ crucifixi tor mētꝭ te negare faciet crucifixū. Ille audiēs dia bolū nō timuit. ſꝫ dixit. Xp̄s te dānet in abyſſū ignis et̓ni. Pꝰ hec iudas baptiſat̉ ⁊ qͥriacꝰ ap pellat̉ ⁊ defūcto ep̄o hieroſolymis ep̄us ordīa tur Cū igit̉ clauos regia n̄ hr̄et. rogauit qͥriacū vt clauos q̄re̓t. Veniēs igit̉ ad locū p̄ces fudit ⁊ clauos velut auꝝ in t̓ra fulgētes repperit. qͦs recepit. ⁊ regīe detulit. At illa eos cū magͣ reue rētia ſuſcepit. Crucꝭ gͦ ꝑtē detulit filio Aliaꝫ vo thecꝭ argēteis ꝯditā hieroſolymis dereliquit. ſil̓r clauos portauit ad filiū. Ex qͥbꝰ vt refert eū ſebiꝰ ceſarienẜ. frena qͥbꝰ vtebat̉ ad bellū com poſuit. ⁊ alijs galeā ſua ornauit. Rogēꝰ gͦ cru cifixū. ¶ Sermo de ſcō Ioh̓e an̄ portā latinā. lectus meꝰ mi hi ⁊ ego illi qͥ paſcit̉ int̓ lilia. ita ſcribit̉ Cā. ij. Solēt ꝑentes nat̉ales fer uidiꝰ dilige̓ filios ingenio fortiores ⁊ ſapientio res. qꝛ tl̓es ſunt leticia pr̄is. ẜm illd̓ ꝓu̓. x. ⁊. xv Filiꝰ ſapiēs pa. leti. ſtultꝰ aūt eſt me. mr̄is ſue. Et rō tal̓ pōt aſſigͣri. Qꝛ dic̄ Ari. j. metha. Oēs hoīes natural̓r ſcire deſiderāt. qꝛ vt idem.j. de aīa dicit. Scīa ē de nūero bonoꝝ honorabiliū. Et exqͦ parētes ſunt illumīati. Iō appetūt hͦ in filijs hr̄e. ꝙ eis eorū ingeniū nolunt denegari. Iō filios amāt ſapiētes. Figura hꝰ hr̄. Geneẜ xxxvij. de ioſeph qͥ erat puer vald̓ ingenioſus ⁊ ſubtil̓. iō p̄ alijs filijs a pr̄e plꝰ amabat̉. ⁊ ꝓpt̓ hūc amorē ip̄i fratres eū in egyptū vēdiderunt Ita legit̉. iij. Re. ij. Ꝙ rex Dauid p̄ alijs filijs dilexit Salomonē. eo ꝙ eſſꝫ ſapiētior ⁊ īſtituit eū pꝰ ſe regē. Quia d̓r Ecc̄s. x. Ue t̓re cuiꝰ rex puer eſt. on̄dēs moribꝰ ⁊ ſenſu. qꝛ ex hͦ ſb̓diti in ſoleſcūt. Spūal̓r dn̄s nr̄ ih̓s xp̄s eſt pater oīm creaturarū. Ideo dicit Matth̓. xxiij. Patreꝫ nolite vobis vocare ſuꝑ terram. vnus eſt enim pater veſter qui in celis eſt. Pater inqua miſe ricordie ⁊ totius cōſolatōis. h̓ duodecī pͥncipa les habuit filios ſanctos apl̓os. ad quos dixit Ioh̓. xiij. Filioli mei adhuc modicū vobiſcum ſum. Int̓ illos filios. b. Ioh̓es ingenio fuit ſa gatior. ita ꝓfunde ſcribēs ſuū euāgeliū ꝙ pau A IIIII riſunt qͥ ad vnguē pn̄t explanare. Ꝙꝛ vt ait am pro. ſuꝑbtī īma. ꝟgo pͥmꝰ Ioh̓s dū caput ſuū ſuꝑ pectꝰ ieſu inclinaret ꝓfunda ſecreta ſapien rie exhauſit. Iō eū dn̄s pͦ omībꝰ alijs dilexit di cens ad ip̄m ꝟ̓ba p̄dicta. Dile. meꝰ mi. ⁊ ego il. In qͥbus duo innuunt̉. Prīo familiaritas int̓ xp̄m ⁊ Ioh̓em rōe ſingularis amorꝭ. Scd̓o ca ſtitas eiuſdē electi apl̓i Ioh̓. rōne cādoris et pu ritatis. Prīo h̓ tāgit̉ familiaritas int̓ xp̄m ⁊ io hannē rōe amorꝭ ſingularis cū dicit. Dile. me mihi.ſ. eſt ſimil̓. ⁊ ego illi. iō ip̄m magis diligo. bi nota ẜm naturales ⁊ p̄cipue ẜm Ari. viij. Ethi. Natural̓r vnūqd̓qꝫ ſil̓e diligit ſuū ſil̓e. et hec eſt rō ẜm Iſi. qꝛ amor ē vis cauſans vnio nem. qd̓libet igit̉ aīal diligit magis ſuū ſil̓e. qͥa amornaſcit̉ ex ſimilitudine oꝑationum ⁊ moꝝ Iō d̓r. viij. Eth̓. Hoīes eiuſdē gētꝭ ⁊ patrie. na turalit̓ ſunt aīci. Iō refert amb̓. in hexa. ⁊ Ari. ix. aīaliū. ꝙ aqͥla q̄ oīa alta trāſcēdit ⁊ clare ſo lem ꝯſpicit. pullos naturalit̓ diligit qͥ ſunt ſibi fil̓es ad tale faciendū. qͥ em̄ de pull̓ ſuis clarius inſpicit ſolē ſine lachrymatiōe oculoꝝ illos ma tis diligit ⁊ p̄ alijs p̄rogatiuā in cibatōe facit. h Spūal̓r ꝑ aqͥlā xp̄s intelligit̉. qꝛ ſic̄ aqͥla int̓ ali as aues eſt regīa ⁊ liberal̓. ita vt p̄dā raptā nō comedit ſola. īmo eā qͣſi cōem ſequētibus diui dit. niſi nimia fame arceat̉. vt dic̄ Pli. in ſpec̄. na. Sic xp̄s eſt rex regū ⁊ dn̄s dn̄antiū Apoc̄. xix. Et eſt liberal̓. qꝛ oīa aīalia paſcit. ẜm illud psͣ. cxxxv. Qui dat eſcā oī carni. Sꝫ ꝑ pullos eiꝰ apl̓i deſignāt̉. Quorū qͥdam debilitati viſu mētis. nō potuerūt clare intellige̓ ſcripturā. vt ptꝫ in ml̓tis locis ſcī euāgelij Matth̓.xxv. Ad huc vos ſine intellectu eſtꝭ. Int̓ illos tn̄ fuerūt duo Petrꝰ ⁊ Ioh̓s qͥ aciē oculorū ſuorū acute ꝟterūt in xp̄m verū ſolē iuſticie. Nam petrus ait Matth̓. xvj. Tu es xp̄s filiꝰ dei viui. huic xp̄s fec̄ p̄rogatiuā cōmendādo ſibi oues ſuas paſcēdas. Ioh̓..vl. Paſce oues meas. Et ī hoc ip̄m pͥncipe ⁊ papā eccl̓e ſue fec̄. Ioh̓es etiā to tum cor ⁊ oculos ad xp̄m ꝟtit. ⁊ vltra alios ſe erexit. Teſte augꝭ. Erexit ſe Ioh̓s. nō ſolū ſuꝑ terrā ſꝫ ſuꝑ oēm ambitū aeris ⁊ celi. ⁊ etiaꝫ ſuꝑ exercitꝰ angelorū. oēmqꝫ ꝯſtitutōꝫ inuiſibiliuꝫ poteſtatū. ⁊ ꝑueīt ad eū ꝑ quem facta ſunt oīa hec ille. Ip̄e tā acute intuitꝰ eſt vbū eternuꝫ. ꝙ de hͦ mirat̉. b. Hiero in ꝓlogo biblie. ca. iiij. di. oh̓s ruſticꝰ piſcator indoctꝰ. ⁊ vn̄ ſibi illa vox In pͥncipio erat v̓bū ⁊cͣ. hͦ doctus Plato neſci uit. ſͦ domeſtenes eloquēs igͦrauit. Iō de eo ca nit eccl̓a. Volat auis ſine meta. qͣ nec vates nec ꝓpha euolauit altiꝰ. Iō xp̄s dilexit ip̄m magꝭ taqꝫ ſibi cōformiorē. eiqꝫ pl̓es p̄rogatiuas oſtē dit. Primā qͥdē in eiꝰ nature cōu̓ſionē. Et hͦ in duobꝰ. Prīo qꝛ vocauit eū in iuuētute. de qͣ d̓r Mat. iiij. Uidit ih̓s duos fratres Iacobū ze bedei ⁊ Ioh̓em fratrē eius. ⁊ vocauit eos. Illi aūt ſtatī relictꝭ retibus ſecuti ſunt eū. Sic xp̄o ī iuuētute nos vocāte. ſtatī obedire debemꝰ ⁊ ip ſum ſeqͥ. Et vere btūs ille hō eſſet qͥ cū btō Io hāne xp̄m in iuuētute ſequeret̉. Ꝙꝛ bonū ē vi ro cuꝫ portauerit iugū domī ab adoleſcētia ſua Thren. iij. Scd̓o vocauit eū a nuptijs ꝟgineꝫ. De hͦ dicit Hiero. in ꝓlogo ſuꝑ euāgeliū eius. Iſte qͥdem eſt Ioh̓s quē dn̄s de fluctiuago nu ptiarū vocauit. Cui matrē ꝟginē ꝟgini cōmen dauit. Secūdā p̄rogatiuā on̄dit ſibi in die cene ⁊ hͦ in duobꝰ. Prīo cū ſibi reuelauit ꝓditorem Ioh̓. xiij. dicēs. Cui intinctū panē porrexero. Et hͦ fuit ſignū feruentis amorꝭ qd̓ ei tale ſecre tum ⁊ nō petro vl̓ alio reuelauit. Qꝛ ſciuit xp̄s ſcriptū eſſe Prou̓. xxv. Cauſam tuā tracta cuꝫ amico tuo.i. ſingulari. ⁊ ſecretū exͣneo ne reue les. Secūdo qꝛ recubuit ſupra pectꝰ dn̄i. d̓ quo ip̄e dicit Ioh̓. xiij. Unus erat recūbens in ſinu ieſu quem diligebat ieſus. Fecit em̄ xp̄s cū Io hanne ſicut duo amatores p̄cipue qͥ ſe ſedule ā plectunt̉. vt ſic corda ſocient de qͥbus procedit talis amor. Tertiā p̄rogatiuā oſtēdit ei in paſ ſione. ⁊ hoc in duobus. Primo qꝛ cōmendauit ſibi matrē. Ioh̓. xix. Ecce mater tua. Et in hoc vt dicit Hiero. fuit thaſaurius xp̄i. Nam cum omnē ſubſtantiā diuideret.ſ. corpus Nicode mo ⁊ ioſeph. animā patri. eccl̓am Petro. mr̄eꝫ ſuā commendauit Iohanni. Et ſic in ſua cuſto dia habuit theſaurū gr̄e fontē miẜicordie ⁊ vi num celeſtis vite. Si ergo vis ditari. hunc the ſaurū pete a Iohāne. Secūdo qꝛ ip̄m tanqͣꝫ fi liuꝫ chariſſimū matri cōmendauit dicēs ad ma trem. Ecce filius tuus. Fecit em̄ chriſtus ad in ſtar regis terreni filiū dilectū habētis. queꝫ cuꝫ vult recedere nō cōmendat vilibus in caſtro. ſꝫ ſue dilecte potius matri ſi adhuc viuit. vel alio chariori. Quartā p̄rogatiuā ei on̄dit in p̄dica tione. ⁊ hoc in duobus. Primo in miraculoruꝫ oꝑatione. quia mortuos ſuſcitauit. vt patet de druſiana. ⁊ de his quos Ariſtodemus veneno ꝑemit. Secūdo in ꝟborū altitudīe. quia p̄ cete ris altius ſcripſit. ſicut illud. In pͥncipio erat ꝟ bum. vbi dicit Hiero. Si parū altius intonuiſ ſet. totus mūdus eū capere nō potuiſſet Quin tam p̄rogatiuā oſtēdit ei in paſſiōe. ⁊ hͦ in duo bus. Primo ꝙ ip̄m a morte gladij voluit ꝯſer uare nec pena crucis ſuſtinuit. ẜm illud Iohā. vltimo. vbi dixit dn̄s. Sic eū volo manere do nec veniā. Scd̓o ꝙ feruorē olei nō voluit eum ſentire. De quo habet̉ in legēda. Ioh̓s apl̓s et euāgeliſta cū epheſi p̄dicaret. ⁊ a ꝓ cōſule capi pitur ⁊ vt dijs īmolaret inuitat̉. qͥ dū renuit in carce̓ mittit̉. ⁊ ad domitianū īꝑatorē epl̓a mitti tur. in qͣ magnꝰ ſacrilegꝰ deoꝝ ꝯtēptor. ⁊ crucifi xi cultor. b. Ioh̓. noīat̉. Iuſſu igit̉ domitiani romā deducit̉. eiqꝫ oēs capilli ꝓ deriſiōe p̄ſcin dunt̉. ac ante portam vrbis q̄ latina dicitur in Sermo doliū feruentis olei igne deſubt̓ candente. mit ti iubet̉. ſed nullum dolorē ibi ſenſit. ſed penit exiuit illeſus. Iō in hͦ loco eccl̓a a xp̄ianis fabri cat̉. ⁊ dies illa tāqͣꝫ dies ſui martyrij celebratur Sextā p̄rogatiua on̄dit ei in morte. ⁊ hͦ in duo bus. Prīo ꝙ mortē ei reuelauit dicēs. Ueni di lecte mi ad me. qꝛ tꝑs eſt vt in mēſa cū fratribꝰ tuis exultes Et cū ſurge̓t ⁊ pꝰ eū ire vellet. ait. Dn̄ica die ad me venies. Sꝫ de nob̓ dicit̉ illd̓. Ecc̄s. ix. Neſcit hō finē ſuū. Scd̓o ꝙ nō ſenſit dolorē mortꝭ q̄ tn̄ eſt oīm terribilium terribiliſſi ma. vt dicit Ari. iij. ethi. Iō dicit. b. Hierony. Btūs Ioh̓. tā a dolore mortis extitit exͣneꝰ qͣꝫ noſcit̉ a corruptōe carnis alienꝰ. Septima p̄ro gatiuā fuit pꝰ mortē. ⁊ hͦ iterū in duobꝰ. Prīo ꝙ eū xp̄s cū alijs ꝑſonalit̓ an̄ceſſit in celū. ⁊ ip̄e fuit vltimꝰ. In morte qͦꝫ in ſepulchro eiꝰ inue nit̉ māna ſcaturire in ſignū incorruptōis. Id̓o de ip̄o pōt exponi illd̓ psͣ. xv. Nō dab̓ ſanctum tuū vi. cor. Quantū ad ſecūdū in ꝟbis p̄miſſis innuit̉ ip̄ius ioh̓is puritatis cādor. cum ſb̓dit̉. Qui paſcit̉ int̓ lilia.ſ. puritatis. ſic̄ vnuꝫ ex ill̓. Circa qd̓ notādū ẜm autore ꝓpͥe. li. xviij Liliū eſt herba lactei colorꝭ ⁊ hꝫ candorem ⁊ mitigat ſeu ſanat dolorē. Sic. b. Ioh̓. habuit candoreꝫ puritatꝭ ⁊ mūdicie. qꝛ ē ꝟgo electꝰ ⁊ in euū ꝟgo ꝑmāſit. ⁊ hāc puritatē habuit a xp̄o vero ſole Qꝛ d̓r Sap̄. viij. Nō poſſuꝫ eſſe ꝯtinēs niſi deꝰ dederit mihi. Et qͣꝫto ꝓpinquiꝰ fuit xp̄o tanto cādidiꝰ enituit. Qꝛ videmꝰ natural̓r ꝙ alit̓ re cipiūt pulchritudineꝫ a celo alit̓ a ſole corꝑa ꝓ pinqͣ aut remota. Corꝑa em̄ ꝓpinqͣ a celo reci piūt claritatē. nō ſolū exteriꝰ in ſuꝑficie. ſꝫ etiaꝫ interiꝰ vt ignis vt aer. Terra aūt qͥ ē remota a ſole minꝰ depurat̉ ceterꝭ elemētis. Sic. b. Ioh̓. qͥ ꝓpinqͥor fuit vero ſoli xp̄o ꝑ ſpeculatōꝫ ꝓfun dam. iō ꝟtuoſuꝫ retinuit cādorē puritatꝭ. Sed hoīes terreni qͥ ſe raro ſubleuāt ad verū ſolē. li cet exteriꝰ luceāt ꝑ bonā ꝯu̓ſatōꝫ. tn̄ interiꝰ ma nent tenebroſi. Scd̓o. b. Ioh̓. habuit candoreꝫ ſapīe. ⁊ h̓ eſt cādor lucis et̓ne.i. dei Quia omīs ſapīa a dn̄o deo ē. quā abūdāt̓ tribuit. b. Ioh̓i ẜm illd̓ Eccī. xv. Impleuit eū dn̄s ſpū ſapīe et intellectꝰ. Ille em̄ eſt alt̓ ſalomō cui deꝰ tribuit tātā ſapīam. ita vt excederet ſapīaꝫ oīm oriēta liū ⁊ erat ſapiētior cūctꝭ hoībꝰ. vt d̓r. iij. Re. iiij ⁊ bn̄ poſſum h̓ dice̓ de ioh̓e. Qꝛ ẜm. b. augꝭ. Ce leſtis hauſtū ſapīe ceteris altiꝰ potauit d̓ pecto re xp̄i. in qͦ ſunt oēs theſauri ſapīe ⁊ ſcīe abſcon diti. ad Col̓. ij. Tertio. b. Ioh̓. habuit cādoreꝫ innocētie. qꝛ mala oīa in māſuetudīe ſuſtinuit. ⁊ nō mordacit̓ ⁊ iracūde murmurauit. Qꝛ dicit Euax de ſigill̓ lapidū. ꝙ liliū extinguit irā ⁊ di ſcordiā vniu̓ſam. Et rō hꝰ eſt. qꝛ extinguit cun ctas colericas paſſiōes. vt dicit Auic̄. Fōs aūt ire eſt ſanguis ⁊ colera. Sic. b. Ioh̓. ꝟtute can doris innocētie ⁊ patīe extinxit ī ſe oēs motꝰ ire ⁊ nō ſolū in ſe ſꝫ etiā in alijs qͦs ad mititateꝫ aīe reduxit. Sic̄ ptꝫ de pontifice idolorū ariſtode quē vidēs ex p̄dicatōe ſua iratū. ip̄m bibitione veneni placauit. vt ptꝫ in legēda. Scd̓o lilium hꝫ odorē quē lōge lateqꝫ diffūdit. ⁊ maxīe qn̄ a vēto agitat̉. Sic. b. Ioh̓. fuit ml̓te redolētie. ⁊ maxīe in vēto tribulatōis. Naꝫ cū in doliū fer uentis olei miſſus fuiſſꝫ. diffudit de ſe odorē vt credit̉ bn̄dictōis cū pͣsͣ. xxxiij. dicēs. Bn̄dicaꝫ dn̄m in oī tꝑe.ſ. etiā tribulatōiſ. ſꝑ laus eius in ore meo. Nō ſufficit ſicut mō impatiētes qͥ ad modicā ꝑſecutōꝫ vel tribulatōꝫ emittunt de ſe fetorē maledictōis ⁊ detractōis. ⁊ ſil̓es ſunt ar dee. de qͣ dicit Iſi. li. xij. ꝙ in aqͣ ſtare cōſueuit qͥrens piſciculos qͦs comedit. ⁊ tūc eſt bōe mētꝭ ſi aūt ab accipitre vel alia p̄dante aue ꝑſequit̉. in aere volās emittit ſtercora. ⁊ ſic fetore ipſum retardat ꝑſequentē. Sic ⁊ illi cū audierint eis aliquē detrahentē. ſtatī ad alta ſuꝑbie rapiun tur. ⁊ a tergo emittūt ſtercora detractōis. de qͥ bus dicit Iob. xix. Cū ab eis receſſiſſem detra hebāt mihi. Sꝫ ſic nō fecit. b. Ioh̓s. qͥ hūit odo rem patīe cū grarūactōe mala ſuſtinēdo. Ter tio liliū mitigat dolorē. qꝛ dicit Bartho. in pri ma practica. ꝙ mēbra igne leſa liliū ſanat. quia ſuccus eiꝰ eſt maturatiuꝰ ⁊ ſanatiuꝰ aduſtionis apoſtematū ⁊ tumorū. Uel ẜm auctorē ꝓpͥe. li. xvij. Liliū ⁊ folia eius decocta ⁊ impoſita vicꝫ ad loca cōbuſta dolorē mitigat. Sic corda hūa na cupiditate leſa ſanat. b. Ioh̓s. qͥ tā ſedule et ardent̓ ꝯtra auariciā p̄dicauit dices illud Se nece ad Lucillū in epl̓a. Nēo eſt deo dignꝰ niſi qͥ opes ꝯtempſerit. qͣſi dimittēdo inordinatum amorē. Et hͦ ptꝫ in duobꝰ iuuenibꝰ auaris in le genda. Itē liliū emollit. valet em̄ ꝯtra duricieꝫ ſplenis. ſi eius ſuccꝰ oleo veteri admixtus ⁊ bn̄ coctus ſplenis tergio inungat̉. Sic. be. Ioh̓es emollit ad pietatē quorū cor induratū erat qua ſi lapis. Iob. xlj. Et ꝑ ſe miſerias hoīm non ſo lum ſpūales ſꝫ etiā corꝑales releuauit. Nā gē mas valde p̄cioſas qͣs Craton ph̓s ob mnd̓i glo riam in foro frangi fecerat. fcā or̄one ſolidauit ⁊ ill̓ venditis p̄ciū pauperibus erogauit. ¶ Sermo in die pentecoſtes. E excelſo miſit ignem in oſſibus meis ⁊ erudiuit̉ me. ita ſcribit̉ Thren̄. j. Uald̓ neceſſe eſt homī qͥ vult ire ad alienaꝫ regionem. vt habeat bonū cōductorē. ⁊ ꝓbat ī natura irundinū. que cum volunt ire ad maris inſulam hyeme adueniente. ſimul in magna fi titudine cumulantur circa litus maris. ⁊ nō ſta tim volant per mare niſi venerit eis bonus du ctor. ⁊ iſte eſt ventus flans qui directe eas pel lit ad inſulas quas tendunt. ⁊ niſi ſtatim ventū huiuſmodi habebunt. iter non ſtatim arripiūt A IV Et vt dicunt experti qn̄ fatigant̉ in volatu ad mare ſe deponūt. alā dextera erigūt ꝓ velo et ſiniſtra ſe regunt tanqͣꝫ gubernaculo. ⁊ ſic vſqꝫ ad inſulas ꝑueniūt. interdū volando. ⁊ īterdu nauigando. Ad ideꝫ refert Amb̓. in hexa. de ci conijs. qn̄ volant ꝑ mare habent duces cōtur nices q̄ cōtra aues infeſtas ſe opponūt. Idem ꝑbat̉ qꝛ naute nauigationē nō incipiūt niſi vi derint ventū ꝓſperum. Illd̓ etiā ponit̉ in ſcri ptura Exo. xiij. de filijs iſrael. qͥ cum deberent ire in terrā ꝓmiſſionis ductorem diutius expe ctabant. ⁊ abſqꝫ duce ire noluerūt. veniēte aūt moyſe qui fuit ductor cum eo exierūt. Spūali hter autē peccator ꝓpter peccatū ſuū longe eſt a deo. ⁊ deꝰ longe ab eo. ẜm illud Prou̓. xv. Lō ge eſt dn̄s ab impijs. Cui concordat psͣ. cxviij. Longe a peccatoribꝰ ſalus. qꝛ ip̄e abijt.ſ. pec cator in terrā longinquā cum filio ꝓdigo Luc̄. xv. Ideo ſi ecōtra in viam ſalutis ire voluerit oportet ꝙ habeat ductorē bonū. et iſte ē ſanctꝰ ſpūs. que deſiderabat ꝓpheta dauid cū erraſ ſet dicēs: Spūs tuus bonus deducet me ī ter ram rectam. psͣ. cxlij. Similiter de hoc ductore dicit̉ Neemie. x. Spiritū tuū bonū dediſti eis qͥ doceret eos ⁊ duceret Et h̓ ductor figuratus eſt. Exo. xiij. in columna nubis que protexit fi lios iſrael ab ardore ſolis ꝑ diē ⁊ ducebat eos. Similiter ⁊ ꝑ columnā ignis q̄ lucebat eis per nocteꝫ. De iſta colūna dicit̉ Neemie. ix. Colū na nubis non receſſit ab eis ꝑ diem vt duceret eos ꝑ viam. ⁊ colūna ignis ꝑ noctem vt oſtēde ret eis iter ꝑ qd̓ ingrederent̉ ⁊ ſpirituū tuū bo num tribuiſti eis. Spūſſanctus dicit̉ columna lubis. quia in die claritatꝭ ⁊ puritate cordis p̄ ſtat homini refrigeriū. ſed in nocte peccati illu minat peccatorē. Ideo beatꝰ Augꝰ dū fuit in nocte peccati petijt vt ſpūſſanctus euꝫ illumīa ret quādo dixit ī li. ſolilo. c. xxvj. O lux q̄ ſem per luces ⁊ non extingueris illumina me. o vti nam arderem ex te ignis ſancte. qm̄ dulciter ar des. ſacrateqꝫ luces ⁊ qͣꝫ deſiderāter. ve his qͥ non ardent in te. hec ille Quia ad hoc miſſus ē ſpūſſanctus vt homīes in eo ardere deberēt et erudiri. ẜm qd̓ teſtat̉ ꝓpheta ī verbis p̄miſſis Ge excelſo miſit ignē. id ē. ſpiritūſanctū in oſſi bus meis. In quibꝰ ꝟbis duo tāgunt̉. Primo iiſſiōis ſpūſſancti vtilitas. ibi. De excelſo mi ſit. Secūdo ad ignem illum ſollicitas. ibi. ignē De pͥmo eſt notandū ꝙ ſpūſſanctus miſſus eſt pͥncipaliter ꝓpter qͥnqꝫ. pͥmo vt mortua viuifi caret. qd̓ ꝓbatur ī naturā ſolis. Sol enī habet ꝟtuteꝫ viuificatinā. qꝛ nihil pōt viuere vbi nō pōt ꝟtus ſolis ꝑtingere. Ideo dicit Ariſto. ij. phiſi. homo generat hominē ⁊ ſol. Dicit etiam comētator. iij. methe. ꝙ calidi cineres viuas fa ciunt muſcas dicēs: Muſce q̄ ſūt in aqua mor tue. ſi calidis īmergant̉ cineribꝰ mox euolātes reuiuiſcunt Et ſi hoc pōt facere natura. multo fortius hoc potēs eſt facere creator naturaruꝫ ſpūſſanctus cum deſcēdit in cor hominis illud viuificat. ⁊ a peccatis excitat. Ideo legit̉ in vi taſpatrū ꝙ abbas nomīe Iohānes dixit: Sic̄ pluuia rigat arbores ⁊ terrā vt incipiant vire ſcere ⁊ reuiuiſcere. ⁊ bn̄ ꝓducere ramos ⁊ her bas. ſic ē qn̄ ſpūſſanctus deſcēdit in corda pec catorū. vireſcūt quodāmodo ⁊ renouant̉ ⁊ ꝓ ferūt folia bonorū operum ī timore. Idē legit̉ Ezech̓.xxxvij. Et ſpūſſanctꝰ eduxit ezechieleꝫ in medio cāpi plenuꝫ oſſibus mortuoꝝ q̄ erant ſicca vehemēter. ⁊ dixit: Fili homīs putas ne viuant iſta. Et ſubdit̉ poſt pauca. Ecce īmittā in vos ſpiritūſanctū ⁊ viuetis. Et dixit dn̄s ad Ezechielē: Uaticinare fili hoīs ⁊ dicēs ad ſpi ritū. A quattuor ventis veni ſpūs ⁊ inſuffla ſu per interfectos iſtos ⁊ reuiuiſcāt. qd̓ factuꝫ eſt Spūaliter. ꝑ campuꝫ mūdus pōt intelligi in qͦ ſunt multa corpora peccatoꝝ mortuoꝝ ſicca.i. anime mortue in peccatis. carētes pinguedine gratie. Ille inquā ſi debēt reuiuiſcere neceſſe ē ſpiritūſanctū ad ſe vocare. ideo dicat quelibet talis fidelis aīa. Ueni ſancte ſpiritꝰ ab oriētali vento. qꝛ cognitioneꝫ das qͣ te intelligimus. ⁊ hec eſt vita eterna vt cognoſcāt te ſolū deū ve rum ⁊ quē miſiſti ieſum xp̄m. Ioh̓. xvij. Ueni a vento auſtrali fecūdans aīam meā. vt fluant aromata gr̄aꝝactionum. Veni a vento occidē tali. ⁊ occide in nobis vitia vt tibi ſoli viuamꝰ. Ueni a vento aqͥlonari. ⁊ repelle a nobis om̄e maluꝫ. Veni ergo ⁊ infla.i. inſpira gr̄am tuam ſuꝑ interfectos.i. nos hoīes mortuos in pecca tis. ⁊ reuiuiſcant.i. gr̄am vite recipiant. Scd̓o miſſus ē ſpūſſanctꝰ vt īmūdos purificaret. Et hoc ꝓbat̉ in ſole qͥ habet ꝟtutem purificatiuā qꝛ radiorū ſuoꝝ diſperſione ſubtiliat aerem. et fugat aurā peſtilenticā vt dicit autor ꝓprie. li. viij. Uidemꝰ etiā ꝙ in mēſe iunio in qͦ modo ſu mus: qn̄ ſol intrat cancrū deſiccat humores in radicibꝰ ⁊ lutū exiccat in plateis. ⁊ via mūdat̉ Sic ſol ſpūalis ſpūſſanctꝰ cū venerit ī mēte ho minis expellit oēem īmūdiciā vitioꝝ. ⁊ īflāmat eā charitate. Et hoc teſtat̉ Amb̓. ī ẜmōe Bul cis ē ignis ſpūſſancti. qͥ cōſumit rubigineꝫ pec catoꝝ. ⁊ cor accendit in amore trinitatis. Ideo canit̉ in ſequētia hodierna. Tu purificator om niū flagitioꝝ ſpūs. purifica noſtri oculū interi oris hoīs. Et eſt notandū. Res q̄ debet ꝑfecte purificari. debet lauari in aqua ⁊ poſtea poni ī calore. Quia dicit Theophilꝰ. Uniuſcuiuſqꝫ lotio cōſiſtit ī cinere ⁊ calore Ad ꝓpoſitū. Spi rituſſanctus dicit̉ aqua munda. Ezech̓. xxxvj Effundā ſuꝑ vos aquā mundā ⁊ mūdabimini ab omnibꝰ inqͥnamētis veſtris. qui hāc aquaꝫ ſpūſſancti gr̄am vult habere. debet eē humilis qꝛ ſcimus ꝙ aque in montibꝰ nō ꝑmanent ſed M E Sermo ad valles fluunt: ⁊ ibi requieſcūt. Sic gr̄a ſpiri tuſſancti corda purificās non manet in ſuꝑbis qd̓ figuratū ē. j. Regꝭ. ix. ⁊. c. ſequētibꝰ de ſaul Qui cuꝫ eſſet humilis factꝰ eſt rex in iſrl̓. ⁊ dn̄s dedit ſibi ſpiritū bonū. ſꝫ poſtqͣꝫ factꝰ eſt ſuper bus tulit ab eo ſpiritūſanctū. ⁊ ſpūs malus eū exagitabat. Ideo dicit Iacobꝰ in Cano. c. iiij. Deꝰ ſuꝑbis reſiſtit. humilibus aūt dat gr̄am. id ē. denegat ſuꝑbis dona gr̄e. O homo ſi vis mūdari diſcas humiliari. vt ī te reqͥeſcēt aque gratie ſpūſſancti. Quia dicit Eſa. lxvj. Super quē reqͥeſcet ſpūs meus. niſi ſuꝑ humilē. Suꝑ qͦ dicit Amb̓. Eſto humilis ⁊ quietꝰ vt ī tuo aſ fectu reqͥeſcat dn̄s. Etiā ſi homo vis adhuc ꝑ fectius mūdari. adhibe cinerē ꝯtritionis. ⁊ ca lorē charitatis. Quia dic̄ Augꝰ de ſpū et aīa. Ita familiaris eſt dei charitas vt ibi eſſe nolit: vbi charitas nō fuerit. Cū aūt qͥs charitatem hr̄e incipit. ſpiritūſanctuꝫ habebit. ⁊ hͦ probat dn̄s in euāgelio hodierno Ioh̓. xiiij. Si qͥs di ligit me ſermonē meuꝫ ẜuabit. ⁊ pater meꝰ dili get eū. ⁊ ad eum veniemꝰ. ⁊ manſionē apud eū faciemꝰ. Tertio miſſus ē ſpūſſanctus vt indo ctos doceat. qd̓ ꝓbat beatꝰ Gregꝰ in omel̓. ho dierna. Libet oculos fidei ī ꝟtute huiꝰ opificꝭ attollere. ⁊ ſparſim patres noui ac veterꝭ teſta mēti ꝯſiderare. Ecce aꝑtis eiuſdē fidei oculis. Dauid Amos Daniele Petrū Paulū Mat theum intueor. ⁊ ſpūs iſte ſanctꝰ qualis ſit arti fex ꝯſiderare volo. ſꝫ in ip̄a cōſideratione defi cio. Implet nanqꝫ citharedū puerū. ⁊ pſalmi ſtam facit. implet paſtorē armentariū ſicomo ros vellicantē ⁊ ꝓphetā facit. Implet abſtinē tem puerū ⁊ iudicē ſeuū fac̄. Implet piſcatorē ⁊ p̄dicatorem facit. Implet ꝑſecutorē ⁊ docto rem gentiū facit. Implet publicanū. ⁊ euāgeli ſtam facit. O qͣlis ē artifex iſte ſpūs. Nulla ad diſcēdū mora agit̉ in omne qd̓ volu̓it. mox enī cū tetigerit mentē docet. ſolūqꝫ tetigiſſe docuiſ ſe eſt. Quarto miſſus eſt ſpūſſanctꝰ. vt calidos refrigeret. Dicūt naturales ꝙ ardor inordina tus multū eſt nociuꝰ. vt in febricitantibꝰ qͥ ma ximū aliqn̄ patiunt̉ calorē Ideo tales appetūt infrigidari vel refrigerari. et hec refrigeratio pōt fieri ꝑꝑtiſanā qͥ eſt potus vtilis febricitan tibus ⁊ calidas paſſiones habētibꝰ. qꝛ vt dicit Pli. in ſpe. na. ⁊ glo. ſuꝑ. ij. Regꝭ.j. Hec aqua mitigat calorē ⁊ alterat. ſitimqꝫ ſedat. Spūali ter. totus mūdus ē in ardore inordinato auari cie. luxurie. ⁊ ſuꝑbie. ẜm illud. j. Ioh̓is. ij. Dē qd̓ ē in mūdo. aut ē ꝯcupiſcētia carnis. aut cō cupiſcētia oculoꝝ. aut ſuꝑbia vite. Ideo dicit̉ in ēadē cano. ꝙ totus mūdus in maligno poſi tus eſt.i. in malo igne ꝯcupiſcentiaꝝ p̄dictarū. Et hunc ignē fecit diabolꝰ vt totus mūdꝰ inde inflāmaret̉. ⁊ eſt valde nociuus. qꝛ tandē ꝑdu cit ad mortem culpe ⁊ gehenne. Idcirco cōtra hunc malū eſtum datꝰ ē ſpūſſanctus ī ſpecie fla tus vel venti. ẜm illud Act̉. ij. Factꝰ eſt repēte de celo ſonus tāqͣꝫ adueniētis ſpūs vehemētis id ē. vēti. Et hͦ ideo vt talē ardorē refrigeraret et hūc debemꝰ ad nos trahere. Recte ſic̄ facit draco qͥ ē aīal calidū ⁊ ſitibūdū. vt dicit glo. ſu per Leuit̓. xiiij. ꝙ vix pōt ī aqua ſatiari. ⁊ ideo aperit os ſuū ꝯtra ventū ⁊ ſic extinguit ardorē ſitis. ⁊ qꝛ maximꝰ ventꝰ venit cū velo nauis. vo lat ad ip̄m. vt ibi hauriat vētū frigidū. ⁊ qn̄qꝫ ꝓpter magnitudinē corꝑis ſubuertit nauē. ſed naute qn̄ vidēt appropinquare ip̄m. deponūt velū vt euadāt ꝑiculū. Et ꝑ hunc intelligūtur peccatores. qͥ ita ſunt ſitibundi. ꝙ ī aquis luxu rie ⁊ auaricie nō poſſunt ſatiari. Ideo aperire debēt os ſuū ꝯtra ventū ſpūſſancti. vt ſic ſitim ſuam extinguant. Sic fecit Dauid qͥ dixit psͣ. cxviij. Os meū aperui ⁊ attraxi ſpiritū. Quin to miſſus ē ſpūſſanctꝰ vt infirmos adiuuet. Et hoc ꝓbat̉ in ſil̓i Uidemꝰ enī ꝙ nauis per ſe de ſcēdit dū eſt in mari aut flumine. ſꝫ nō pōt aſcē dere niſi ꝑ adiutoriū flantis venti in velo. Etiā molendinū venti nō pōt molere ſine vento Ita ex nobis labimur ī peccatum ⁊ ī infernū. ſꝫ nō poſſumꝰ aſcēdere in celuꝫ niſi ꝑ adiutoriū ſpūſ ſancti: Ideo dicit ſanctꝰ Paulꝰ ad Roma. viij Spūs adiuuet infirmitatē nr̄am. Et psͣ. xxxij. Spū oris eius oīs ꝟtus eoꝝ ſcꝫ hoīuꝫ. Ꝙtuꝫ ad ſcd̓m ē notandū. ꝙ dn̄s largus vbicūqꝫ ve nerit portat ſecum dona multa. ditādo illū ad quē venit. qd̓ figuratuꝫ eſt Gen̄. xxx. vbi legit̉ ꝙ patriarcha Iacob ꝑgens meſopotamiā ad virū cui nomē laban apud quē ꝑ aliqͣ fuit tꝑa. ⁊ ex illius pn̄tia laban fuit ditatus. Ideo dixit ad eū Iacob. Modicū habuiſti anteqͣꝫ venirē ad te. ⁊ nunc diues factꝰ es. bn̄dixitqꝫ tibi dn̄s ad introitū meū. Et idē affirmat laban dicens Inueni gr̄am in ꝯſpectu tuo. ⁊ experimēto di dici. qd̓ bn̄dixit mihi deus ꝓpter te Spūaliter ſpūſſanctꝰ ē dn̄s largiſſimꝰ. ip̄e enī ē pater pau perū.ſ. paſcēs pauꝑes. ip̄e dator muneꝝ oīuꝫ. Ideo petit eccl̓ia dicēs: Ueni pater pauperū. veni dator munerū. q. d. in aduētu tuo omnes pauꝑes ſpūaliter ditant̉. ⁊ oēs generaliter re munerant̉. Scit enī ſancta eccl̓ia ꝙ aduentus huiꝰ dn̄i largiſſimi nō ē inanis. ſꝫ multū ꝓficuꝰ qꝛ portat ſecū ſeptē dona ī ꝓprietatibus ignis deſignata. qͥbꝰ ditat illos ad quos venit. Pri mū eſt donū timoris. ⁊ ſignat̉ in pͥma ignis ꝓprietate. q̄ ē qua purgat metalla. q̄ alias nō poſ ſunt purgari a rubigine ⁊ ſcoria. ſed ad ignem ꝓiecta purgāt̉. vt dic̄ magiſter lib̓. x. ꝓprieta. Sic donū ſpūſſancti timoris purgat mentem a rubigine peccati. Iuxͣ illud Ecc̄i. j. Timor dn̄i expellit peccatū. Cui ꝯcordat. b. Hiero. Nulla res ab oī peccato nos ẜuat ſic īmunes ſicut ti mor dn̄i. qꝛ expellit peccatū ⁊ timor ē ſupplicij F h LV ⁊ hoc ptꝫ Exo. j. de obſtetricibꝰ que deū timu erūt. ideo a peccato receſſerūt ⁊ pueros nō oc ciderūt. Idē patꝫ. ij. Mach̓ vj. de eleazaro qͥ deū timuit. Ideo dixit ꝓpter timorē dn̄i hec li bēter patior. Et notādum ꝙ ꝑ hͦ donū timoris ſpūſſanctꝰ ditat hoīes ſpūaliter ⁊ īterdū corpo raliter. Quia dicit psͣ. Nihil deeſt timētibꝰ de um. Et idē ītellexit Tob̓. qui dixit filio ſuo. c. iiij. Noli timere fili mi pauperē qͥdē vitam geri ius. ſꝫ multa bona habebimꝰ. ſi timuerimꝰ de um. Et hoc ꝓbat elemoſynariꝰ patriarcha ale P randrinꝰ de duobꝰ ſutoribꝰ qͥ cōpatres fuerūt quoꝝ vnꝰ bonꝰ artifex fuit ⁊ pauꝑ. alter vero ſimplex artifex ⁊ ſemꝑ habuit ml̓ta bona. Cui ſemel dixit pauꝑ: Impoſſibile ē qͥn alia fruarꝭ arte. cū ego melior artifex ſꝑ egeā ⁊ tu ſꝑ abun das. cui ille. Chariſſime ſcias me inueniſſe the ſauꝝ ⁊ ſi iurauerꝭ ſecretū velle tene̓. ducā te me cū ad locū. ⁊ fecit ſic. Surgētes igit̉ mane: ⁊ vi dētes eccl̓iam. dixit abūdās pauperi. ītremꝰ ec cleſiā ⁊ rogemꝰ deū primo: ne faciamꝰ aliqͥd vn̄ malū accidat nob̓: ⁊ fecerūt. ⁊ audiētes miſſaꝫ facta ē dies clara. tūc dixit alteri. Ecce dies eſt redeamꝰ domū vſqꝫ in aliā diē. ⁊ ſic ſcd̓a die ⁊ multotiēs fecerūt. ⁊ tandē illi dixit: Scias cha riſſime ꝙ nō inueni alios locos theſaurorū niſi eccl̓iam ⁊ timorē dn̄i. ⁊ ꝯfido in eū. ſic fac et tu. ⁊ ſimiliter abundabis Qd̓ cū ille faceret ſil̓iter abūdauit Ideo poſſum dicere in his mechani cis. ꝙ ſubtilitas artificij eos non ditat ſi timor dei ibi nō fuerit. timeāt ergo deū ⁊ certę abūda būt. Scd̓m donū ſpūſſancti ē donū pietatis. ⁊ ſignificat̉ in hac natura ignis. qꝛ liquefacit du ra vt aurū ⁊ argētū. ⁊ facit ea fluxibilia. ſic ſpi rituſſanctꝰ veniēs in cor hoīs ꝑ donū pietatis facit illud molle ad fundendū lachrymas. ẜm illud psͣ. cxlvij. Flauit ſpūs eiꝰ ⁊ fluent aq̄.ſ. la chrymaꝝ. ſicut ptꝫ de maria magdalena. Luc̄. vij. que habuit cor durū dūmodo fuit ī peccatꝭ qͣꝫcito venit ſpūſſanctꝰ ꝑ hoc donū cor eius ſtatim factū fuit fluxibile. ita vt pedes ieſu lar giſſime madidaret. Sic etiā ſpūſſanctus ꝑ hoc donū facit durā corda ad cōpatiendū ꝓximis valde mollia ⁊ ad largiter tribuēdū Et hͦ legit̉ I in exemplo. Fuit qͥdā diues noīe petrus: tā du ri cordis ꝙ nunqͣꝫ alicui paupeꝝ de bonis ſuis aliquid dabat. Quadā die multi pauꝑes cōue nerūt. ⁊ de eiꝰ parcitate tractauerūt. Tūc vnꝰ illoꝝ ait: volo vadiare ꝙ a petro elemoſynam portabo. iuitqꝫ ad domū eiꝰ: ⁊ cepit an̄ mēſam eius infeſtare. nec ille voluit illū exaudire. Cū qͣꝫ ſepiꝰ repulſam pateret̉ illud videns pauper petit vehemētiꝰ. abire tn̄ noluit. Cōtigit auteꝫ ꝙ calidꝰ panis diuit portaret̉ qd̓ vidēs pauꝑ tepit vehemētius ꝓ elemoſyna rogare. ille aut arrepto pane mendicū ꝓiecit dicens: vade ad dlabolū. Quē ille accipiēs ad ſocios iuit. ⁊ eis geſta narrauit. Sed qͣre fuit tam durꝰ ad dan dum pauperibꝰ. certe ideo. qꝛ ſpiritūſanctū nō meruit accipere cū dono pietatis. Poſtqͣꝫ autē ſpūſſanctus venit ī cor illius valde miſericors eſt effectus. Cū enī p̄dictus diues quadā vice iuit ad eccl̓iam. occurrit ei pauꝑ nudus petens ab eo veſtimentū. qͥ ſtatim exuens optima ve ſtimenta dedit ei. ⁊ qui prius dare pauperi no luit fruſtum panis. iam tribuit miſericorditer optimū veſtimentū. ⁊ qui pͥus cum indignatio ne pauperem repulit. iam omnibꝰ petentibꝰ in differēter pie tribuit. O admirabile donū ſpūſ ſancti. qd̓ dura corda facit mollia. ⁊ tenaces di nites facit tam ſubito miſericordes. Ueni igit̉ o ſancte ſpūs cum dono pietatis perfla ortū no ſtri cordis ⁊ fluent aromata largitatis. Tertiū donuꝫ ſpūſſancti eſt donū cōſilij: ⁊ ſignificat̉ ꝑ hāc naturā ignis. qꝛ ſe eleuat ⁊ tendit in altum ſicut videmꝰ de flāma. Sic ſpūſſanctꝰ veniens cū dono cōſilij. facit vt mens hoīs ad deum ſe eleuat. ⁊ q̄ ſurſuꝫ ſunt qͥrit ⁊ ſapit. Quia ꝯſulit ei illud apl̓i ad Coll̓. iij. Que ſurſū ſunt ſapite non q̄ ſuꝑ terrā. mortificate mēbra veſtra q̄ ſūt ſuꝑ terra. fornicationē īmundiciā. libidinem et ꝯcupiſcentiā malā. ⁊ auariciaꝫ fugite. Et hͦ do nū ſpūſſancti habuit Ioſeph. De quo legitur Gen. xxxix. ꝙ vxor putipharis vidēs Ioſeph ꝙ eēt pulcher facie ⁊ decorus aſpectu. dixit ei dormi mecū. Ille aūt in hāc īmūdiciā noluit ei aſſentire. Sꝫ vn̄ habuit hoc. certe a ſpūſancto qui ſuadet fugere fornicationē ⁊ adulteria di cēs ẜm apl̓m ad Heb̓. xiij. Fornicatores ⁊ ad ulteros iudicabit dn̄s.i. ꝯdēnabit. Quartū do num ē donū intellectꝰ. ⁊ ſignatur ꝑ hāc naturā ignis. qꝛ lucet ⁊ loca tenebroſa illuminat. Sic ſpūſſanctꝰ ꝑ donū intellectus veniens illumīat corda noſtra tenebroſa. Iō petebat dauid psͣ. cxviij. dicēs: Da mihi intellectū vt diſcā man data tua dn̄e. Iſtud donū petere debent luxu rioſi. in qͥbus luxuria nō fugat̉ melius niſi per intellectu ſcripturaꝝ. Ideo dic̄ Hiero. in epl̓a ad ruſticū monachum. ⁊ ponit̉ de conſe. diſ. v. Nunqͣꝫ. Nūqͣꝫ deuia ſit manus tua ab vſu ſcri pturarū. ⁊ vitia carnis nō amabis. Et hoc ptꝫ de quodā iuuene noīe Ualemon luxurioſo. d̓ quo refert Uale. ī policrate lib̓. vj. c. vltꝭ. Ꝙ ſe mel intrās ſcholas ph̓oꝝ tertie noctis mane et totā noctem cōſumpſit in petulātia. quē vidēs magiſter cepit diſputare ꝯtra vitia carnis. ⁊ il le audiens poſtergauit omnē īmundiciā. ⁊ cri nile quo coronatꝰ erat ꝓiecit in terram. ⁊ ſubi to in alium adoleſcētem eſt mutatus. Quintū donū eſt donū fortitudinis. ⁊ hoc ſignat̉ in naͣ tura ignis ꝙ conſolidat teſtam vel ollam. Sic ſpūſſanctus ꝑ donū fortitudinis ꝯfortat homi nes ad fortiter ſuſtinēdum. ſicut ptꝫ de ſancto ſet Stephano quem intantuꝫ roborauit vt po M 2 Sermo reſiſtere omnibꝰ aduerſarijs. Act̉. vij. Simili ter de ſancto Paulo ad Roma. viij. cum dixit Quis nos ſeꝑabit a charitate xp̄i. an gladiꝰ an fames ⁊cͣ. q. d. certe non. Idē ptꝫ d̓ alijs apl̓is Nā petrꝰ qͥ pͥus ancille vocem ꝑtimuit. poſtqͣꝫ accepit in die pentecoſtes ſpiritūſanctū tria mi lia hoīuꝫ iudeoꝝ audacter inuaſit eis p̄dicādo xp̄m ⁊ vicit eos. ad fidenqꝫ cōuertit. Act̉. ij. ſi militerqꝫ de alijs apl̓is d̓r Actꝭ. v. Ibant apl̓i gaudentes a conſpectu conſilij. Sextū donum eſt donū ſciētie ⁊ ſignat̉ ꝑ natura ignis. ꝙ con gregat multa ligna in modicuꝫ cinerē. ⁊ multa metalla in vnā maſſam. ſicut ſpūſſanctus ꝑ do num ſciētie. Ideo dicit. b. Bern̄. Perfecte ſci re dat cūcta gaudia cognoſcere. Septimū do nū eſt donū ſapiētie. ⁊ notat̉ in natura ignis ꝙ frigidā accēdit. ſic ſpūſſanctꝰ ꝑ donū ſapientie cor hoīs ignit. Ideo dixit dn̄s Luc̄. xj. Ignē veni mittere ī t̓ra. ⁊ qͥd volo niſi vt ardeat. ¶ Sęrmo in die corporis xp̄i. ( Aro meavere eſt cibus. ⁊ ſanguis meus vere eſt potus. Ioh̓.vj. Sapiēs pater familias qn̄ viderit diē exitus ſui. ſiue mortē appropinquare. ſolet fili os filiaſqꝫ ſuas ⁊ amicos cōgregare. bona eis diſtribuēdo ⁊ teſtamētū eis faciendo. Sed dū modo ſanꝰ ē ⁊ ſuperſtes vtit̉ ꝓ ſe bonis ẜm cō ſilium ſapiētis. Ecc̄i. xxxiij. Audite me magna ti. ⁊ oēs ppl̓i. filio ⁊ mulieri fratri ⁊ amico. non des ptātem ſuꝑ te in vita tua ⁊ nō dederis alij poſſeſſionē tuam. ne forte peniteat te. ⁊ depre ceris ꝓ illis dū adhuc ſuperes ⁊ aſpiras. ⁊ im mutabit te oīs caro. melius eſt enī vt filij tui te rogent. qͣꝫ te reſpicere ī manus filioꝝ tuoꝝ. Et ſubdit. In die cōſumptionis vite tue. ⁊ in tꝑe exitus tui diſtribue hereditateꝫ tuam. hec ille. Ita legit̉ figurata Gen̄. xlviij. de Iacob patri archa qͥ iacens in lecto ſuo vocauit filiū ſuū io ſeph dicens: En morior. Idcirco dabo tibi ter ram quā de manu amorrei in gladio ⁊ arcū ac quiſiui. Et do tibi p̄ fratribꝰ tnis. Ita legitur. j. Mach̓. c. j. de Alexādro qͥ cum eēt triginta du orū annoꝝ. ⁊. xij. annis regnaſſet. decidit in le ctum ſuum ⁊ cognouit ꝙ moreretur. Vocauit pueros ſuos nobiles qͥ ſecū erāt nutriti a iuuē tute. ⁊ diuiſit illis regnū ſuū. Ad ꝓpoſitū. Do minus nr̄ ieſus xp̄s ſapiēs pater familias. qui habet duplicē familiā in celo ⁊ in terra. vidēs tempus mortis ſue appropinquare. vt traſiret de hoc mūdo ad patrē. ſuis ſanctis apl̓is ⁊ cha riſſimis filijs inſtituit teſtamentū. corpꝰ ſuū in cibū ⁊ ſanguinē in potū tribuēdo. ſicut de hͦ di cit. b. Augꝰ in ẜmone hodierno. Vt tanti bene ficij iugis in nobis maneret memoria. corpꝰ ſu um in cibū. ⁊ ſanguinē ſuū in potū ſumendū fi delibꝰ dereliqͥt. Et hoc figuratū ē Heſter j. Ꝙ aſuerus in tertio anno imperij ſui fecit grande ꝯuiuiū pͥncipibus ⁊ pueris ſuis. multo tꝑe. qꝛ exponēs Nyco. de lyra dicit. Per aſuerū ītell git̉ xp̄s qͥ in tertio anno. hoc eſt tꝑe gr̄e qd̓ fuit tertiuꝫ tp̄s a tꝑe nature ⁊ tꝑe legis. fecit grāde cōuiuium. id ē. inſtituendo ſuuꝫ venerabile ſa cramentū cunctis pͥncipibꝰ.i. apl̓is. de quibus dicit psͣ. xlvj. Cōſtitues eos pͥncipes ſuꝑ oēm terram. Et ſimiliter pueris ſuis.i. alijs xp̄ifide libꝰ. ⁊ illud ꝯuiuiū durauit multo tꝑe qꝛ vſqꝫ ī finē mundi. ẜm illud Matth̓. xxviij. Ego vo biſcū ſum.ſ. in ſacramēto. vſqꝫ ad ꝯſūmationē ſeculi. Idē etiā figuratū eſt Iudi. xiiij. vbi legi tur. De cōmedēte exiuit cibus ⁊ de forti egreſ ſa eſt dulcedo ⁊cͣ. Qd̓ intelligit̉ ſic de comedē te. id ē. de xp̄o qui comedit cum diſcipulis ſuis exiuit cibus.i. eucha. ſacramentum. de quo ca nit eccl̓ia. Ecce panis angeloꝝ factꝰ cibꝰ viato rū. Et de forti egreſſa ē dulcedo.i. mellifluum ſacr̄m. de quo Sap̄. xvj. Panē de celo p̄ſtitiſti eis. omne delectamētū in ſe habētem. De hͦ no biliſſimo atqꝫ ſuauiſſimo cibo dicit thema. Ca ro mea ⁊cͣ. In qͥbꝰ ꝟbis tria tangūt̉. Prīo veri tas ineffabilis. ibi. Caro mea vere. Scd̓o vtili tas indicibilis. ibi. Sic̄ miſit me. Tertio digni tas incōꝑabilis. ibi. Nō ſicut māducauerunt. Pro quo notandū. poſt labores magnos ⁊ lō ga bella. neceſſariꝰ eſt cibus corꝑalis ꝓpter cō fortationē viriū ⁊ illumīationē oculorū. qd̓ di cit Ariſto. ī ꝓpleumatibꝰ. Cibati homīes ciba tionis tꝑe in vultu ceteriſqꝫ mēbris ſunt ameni ores ⁊ fortiores Id̓o legit̉.j. Regꝭ. xiiij. qn̄ Io nathas filiꝰ ſaul tota die pugnabat cōtra phili ſteos. ꝙ ip̄e p̄ laſſitudine non videbat. ideo ex tendit ſummitatē lancee ⁊ intinxit in fauū mel lis. cōuertitqꝫ manū in os ſuū comedit ⁊ cōfor tatus eſt ⁊ illuminati ſunt oculi eius. Idem le gitur de Helia. iij. Regꝭ. xix. Qui cū fugeret a facie ieſabel. ⁊ laſſus ſederet ſubter vnā iunipe rum. Uenit angelus dn̄i tetigit eū dicēs. Sur ge ⁊ comede. reſpexit. ⁊ ecce ad caput ſuū ſub cinericiꝰ panis ⁊ vas aque. comedit ergo ⁊ bi bit. ⁊ ꝯfortatus eſt. Moraliter loquendo nos ſumus quotidie in labore cōtra diabolū qͥ quo tidie nos impugnat. Quia dicit Gregꝰ. xxiiij. moraliū. Qd̓ enī egit in paradiſo hoc antiquꝰ hoſtis non vult deſerere in mūdo. Et quia ha bemus tale bellum cōtra diaboluꝫ. ideo valde neceſſariū eſt nobis habere corpus dominicū. Ideo ꝓ illo orat Anẜ. in li. medita. dicēs: Ec ce animus meꝰ fatigatꝰ eſt veniens de via cogi tationū. ab ip̄is quas trāſierat cogitatiōibus periculoſam patit̉ eſuriē. non habeo qd̓ pono ante illū. ſum pauper ⁊ egenus. O diues oīuꝫ bonoꝝ da prandiū ſuꝑne ſocietatis. epulentilꝰ ſime largitor da laſſo cibū diſperſum. Ideo ꝓꝫ ponit nob̓ xp̄s cibū hodie valde delicatiſſims A I LVI ſui corporis. ſcꝫ ſacramētū. cuꝫ dicit. Caro mea c vere ē cibus. ⁊ ſanguis mens vere ē potꝰ. Cir ca qd̓ eſt notādū. ꝙ ſub vtraqꝫ ſpecie huius ſa cramenti totus xp̄s realiter ⁊ vere cōtinet̉. Te ſte. b. Amb̓. li. de officijs. In illo ſacr̄o totꝰ chri ſtus eſt. Illud habet̉ de ſumma trini. ⁊ fide ca tho. c. firmiſſime. ibi dicit̉. Sacerdos ⁊ ſacrifi ciū xp̄s ieſus cuius caro ⁊ ſanguis ī ſacramēto altaris ſub ſpeciebꝰ panis ⁊ vini veraciter cō tinet̉. Idem habetur ex ore chriſti ad deuotuꝫ amandū in horalogio. ſap̄. lib̓. ij. c. iiij. Certiſſi me ⁊ veraciter ⁊ abſqꝫ omni dubitatione ī hoc ſacramēto cōtineor deꝰ ⁊ homo. cuꝫ corpore ⁊ aīa. carne ⁊ ſanguine. ſicut prodij ex vtero ma tris. ⁊ in cruce pependi ac ſedeo ad dexterā pa tris. Sed quare corpus meū in ſacramēto ꝯti neatur nll̓a lingua valet explicare. neqꝫ ſenſus aliquis ꝑcipere. nec ratio humana valet cōpre hēdere. ſed ſoli fidei cōuenit hoc ſcire. Ex quo dicto patꝫ ꝙ ſub vtraqꝫ ſpecie ſacr̄i ſit xp̄i diui nitas. aīa. corpus. ⁊ ſanguis integraliter. ſꝫ tn̄ aliter ⁊ aliter. Quia ſub ſpecie panis ē totū cor pus xp̄i ex vi ſacr̄i tanqͣꝫ terminꝰ ꝯſecrationis eo ꝙ ſolū in corpꝰ xp̄i ſubſtātia panis ꝟtit̉. aīa vo xp̄i ⁊ ſanguīs ſūt ibi ex naturali comitātia diuinitas ꝟo abſolute ꝯſiderata. eſt ibi de ꝑ ſe rone ſue īmenſitatꝭ Similiter ſub ſpeciebꝰ vini eſttm̄ ſanguis xp̄i ex vi ſacramēti directe tāqͣꝫ terminꝰ ꝑ ſe rōne cōſecrationis. corpus vero ⁊ anima ⁊ deitas ſanguini vnita ſunt ibi ex reali vel naturali cōcomitātia. Ex his iam dictꝭ pōt eliminari error deteſtabilis quorūdā hęretico rū qui dei ꝟtutem iuxta modū rerū naturaliuꝫ metientes. in tantaꝫ auſi ſunt ꝓſilire inſaniam vt dicere non verent̉ in altari poſt conſecratio nem nō eſſe corpus xp̄i qḋ traxit de ꝟginę. nec nguine quē ꝓ nob̓ fudit in cruce. nec ſubſtan mpanis ⁊ vini in ſubſtātiā carnis ⁊ ſangui nis ꝯuerti. De quoꝝ numero fuit Berengariꝰ e cuius reuocatiōe. ⁊ eius erroris abiuratiōe facta eſt cōuocatio corā papa Nico. ⁊ cētum ⁊ xiij. ep̄is. vt habet̉ de ꝯſe. diſ. ij. c. Ego berēga rius. Sꝫ hūc errorē magiſter Uicleſf d̓ anglia rcuocauit aſſerēs xp̄m non eē in ſacramēto re ſiter ⁊ vere ī ꝓpria ꝑſonā corꝑali. Contra qd̓ dixit xp̄s Ioh̓. vj. Caro mea vere ē cibꝰ. q. d. Cibus angeloꝝ quē cernitis in altari poſt con ſecratione e vere caro mea. quā traxi de ꝟgine potꝰ eſt vere ſanguis. quem ꝓ vobis fudi in truce. Natura enī fortificat fidem noſtraꝫ in ſa cramēto hoc. Naꝫ in hybernia eſt lacꝰ in quem quicūqꝫ palus figit̉ exteriꝰ ſuper aquā ē ferrū n aqua lapis. Idem in tuſcia eſt fons qͥcquid ipi ꝓucit̉ fit lapis. Vnde fridericus imperator experiri volens īmiſit cirote cā cuꝫ annulo qd̓ ſolum cōuertebat̉ in lapidem. Etſi pōt hoc naͣ tura facere. multomagꝭ creator naturaꝝ cōuer tere pōt panem in corpus ſuum ⁊ vinū ī ſangui nem ꝟtute verboꝝ. Tunc ſubditur. Qui man ducat meam carnē ⁊ bibit meū ſanguinē. in me manet ⁊ ego in eo. Ex his verbis ⁊ alijs ī hoc ca. Ioh̓. vj. poſitis vbi dicitur. Niſi manduca ueritis carnē filij hominis ⁊ biberitis eius ſan guinē. non habebitꝭ vitā in vobis. quidā here tici ꝑnicioſi traxerūt occaſionem ſui erroris di centes: Populū laicalē debere ſub duplici ſpe cie cōmunicare. nō intelligētes hͦ eſſe dictuꝫ de ſpūali manducatione. ſcꝫ q̄ in charitate ē ⁊ in fi de. māducat ſpūaliter. Iuxta illud Augꝰ. Cre de ⁊ manducaſti. Et alexander de halis in ſcri pto ſuo ſuꝑ illud Ioh̓. vj. dicit ꝙ ſolꝰ ſacerdos cōicat ſanguini. reliqui vero nō cōſecrātes cor pori. Idem dicit Lyra in gloſa ꝙ non eſt intel ligendū ꝙ hoc ſacramentū ſub vtraqꝫ ſpecie fi delibus ſit exhibendum. ſed tm̄ modo a ſacer dote celebrante eſt ſumendum. Licet enim po pulus in primitiua eccleſia ſub vtraqꝫ ſpecie cō municaret. qd̓ pꝰ ea prouide ordinatū ē. vt nō cōicet ſub ſpecte vini propt̓ periculū effuſiōis. Qd̓ aūt talis cōicatio laicalis eſt illlcita ſub du plici ſpē probatur. quia ē cōtra ſcripturā. figu ram ⁊ naturā Quo ad primū probat̉ Ioh̓. vj vbi d̓r. Hic eſt panis de celo deſcendens. ſi qͥs ex ip̄o māducauerit nō moriet̉. Et ibidē. Hic ē panis qui de celo deſcēdit. qͥ manducat hūc pa nem viuet ineternū. Itē ibidē. Panis quē ego dabo caro mea eſt ꝓ mundi vita. Ecce hereti ce ꝑnitioſe ꝙ dn̄s tm̄ dicit de pane. ⁊ non de vi no. ꝑ hoc innuēs manducationē eucha. ſuffice re ſub vna ſpecie tm̄ ꝓ vita eterna capeſcenda Iteꝫ habet̉ Luc̄. xv. ꝙ pater occidit filio ꝓdi go reuertenti ab errore vitulū ſaginatuꝫ. ꝑ qd̓ xp̄s ſignat̉. gr̄a pinguedinis. vbi nulla ſit men tio de bibitiōe. Item ꝓbat̉ Mat. xiiij. Mar. vj. Luc̄. ix. Ioh. vj. ꝙ dn̄s ſatiauit qͥnqꝫ milia hoīuꝫ de qͥnqꝫ panibus. vbi tamē nulla fit men tio de vino. Qd̓ tn̄ heretici non ꝑpendūt ſumē tes ꝓ ſe ꝟba dn̄i. Ioh̓. vj. Niſi manducaueritꝭ carnem filij hominis ⁊cͣ. ad defendendū ſuū er rorem. Sed illud qd̓ ſequit̉ nolūt reſpicere. qn̄ dominꝰ dixit Ioh̓. vj. Spūs eſt qui viuificat. ⁊ ſpūalis ſenſus vitam cōfert. q. d. Dicta mea oportet ſpūaliter intelligere. quia caro nihil ꝓ deſt. q. d. ſi ẜm ſenſum corporalē intelligeretis nihil vobis ꝓderint ſed nocebunt. Et ſequitur ibidem Ioh̓. vj. Verba que ego locutus ſū vo bis ſcꝫ de māducatiōe carnis mee ⁊ ſanguinis. ſpūs ⁊ vita ſūt. id ē. ſpūalia ⁊ vitalia. Idem le gitur de duobus diſcipulis euntibꝰ in Emaus Luc̄. vltꝭ. quibus ſolum tradidit corpus ſuum Quo ad ſcd̓m ꝓbatur in figuris que ſunt quat tuor ẜm magiſtrū in li. iiij. ſen. diſ. viij.ſ. ſacrifi ciū melchiſędech Agnus paſcalis. manna. ſan guis ⁊ aqua que de latere chriſti profluxeri nt M 3 E Sermo Ꝙtum ad pͥmum habetur ꝙ ſolum ſacrifican tes debēt ſub duplici ſpecie eucha. ꝑcipere. qd̓ figuratum eſt in oblatione melchiſedech Gen. xiiij. qͥ erat ſacerdos dei altiſſimi. ⁊ obtulit pa nem ⁊ vinū. De quo dicit Amb̓. ſuper illo ver bo Matth̓.xxvj. Accipite ⁊ manducate Chri ſtus in cena obtulit ſuis diſcipulis qd̓ melchi ſedech rep̄ſentauit in figura. Item Leuit̓. xvij Sanguinem dedi vobis vt ſuper altare ī eo ex pietis illum pro animabꝰ veſtris. Item Deut̓. xij. d̓ hoc habet̉ vbi figurat̉ ꝙ ſoli ſacerdotes debent eucha. ſacramentum ſub duplici ſpecie ſumere. ⁊ ſi non conſecrarent ⁊ ſumerent ſacra mentum ſanguinis chriſti. diuiderent ſacramē tum qd̓ ſine grandi ſacrilegio ꝓuenire non po teſt. vt habetur de conſe. diſ. ij. c. comperimus Et inciderent in cano. penā que ē repulſio ad vnum annū a cōmunionē. Sacerdotes autem non ſacrificantes poſſunt cōmunicare ſub vna ſpecie tm̄. ẜm illud. j. Regꝭ. ij. Dimitte me ob ſecro ad vnam partem ſacerdotalē ⁊ comedaꝫ buccellam panis. Et ſic refert Euſebius ad da maſū de morte glorioſi Hiero. qui ſacramētuꝫ eucha. ſub ſpecie panis tm̄ accepit. Iteꝫ beatꝰ Euſebiꝰ etiam ſic cōmunicauit in extremis vt de eo ſcribit beatus Cirillus in epiſtola ad bea tum Augꝭ. Etiam ſic cōmunicauit beatꝰ Augꝰ in extremis de manibꝰ beati honorati epiſcopi Item agnus paſcalis ⁊ māna figurabant chri ſtum. Et in īmolatione agni. Exo. xiij. ⁊ in mā ducatione māne eiuſdem. xvj. nulla fiebat mē tio de potatione. Ideo non eſt dandum laicis ſub vtraqꝫ ſpecie euchariſtie ſacramētū. Quo ad tertium ꝓbatur in natura. Quia aliqui na turaliter non bibunt vinū nec poſſunt odorare ⁊ per cōſequens. nec ſub ſpeciebꝰ vini cōmuni care poſſunt. Vnde refert beatꝰ Gregꝰ in. iij. di alogo. c. iij. ꝙ ſanctꝰ Agapitꝰ papa quēdā clau dum ⁊ mutū cōmunicauit ſub vna ſpecie dum modo miſſarū ſolēnia celebrauit. Et cuꝫ corpꝰ chriſti in os eius mitteret. ad loquēdum eſt ſo luta lingua. Item Alexāder de halis in parte iiij. ſumme ſue. de natura ſacramēti q̄rit: Utꝝ licet corpus chriſti ſumere ſub ſpecie panis tm̄ ſine ſumptione ſpeciei vini. Et reſpōdet ꝙ cor pus ītegre ſumitur ſub vtraqꝫ ſpecie. bene licꝫ ſumere chriſtum ſub vna ſpecie panis tm̄. ſiue vini tm̄. Qd̓ autem dicit ſupra canō. in. c. com perimus. intelligit̉ de conficiēte. Eccleſia autē illud ſacramentū diſpenſare cōſueuit ſub ſpe cie panis tm̄. ꝓpter periculum effuſionis. Etiā propter vitium infidelitatis qd̓ ſe non īmerito in fide ſimpliciū mentibus ingereret. ſi ſemꝑ ſb̓ ſpecie panis ⁊ vini daret̉. Poſſent enī ſimpli ces credere ꝙ chriſtus nō cōtineret̉ ſub altera ſpecie integer. Dicit tamē Tho. de aquino. ꝙ laicis debet dari ſimplex vinū non cōſecratuꝫ aut aqua ꝓ ablutione. non tamen propter ali quod myſterium. ſed vt lauentur ora ſumenti um ne remaneant alique reliquie euchariſtie ī fra dentes. Etiam vt non ſeruetur euchariſtia in ore ꝓpter maleficiū exercendū. vt expertum fuit tꝑe Amb̓. ep̄i Quomodo in trūco apū ho ſtia cōſecrata ꝑ mulierē fuit abſconſa vt apes augerent̉. Cuius miraculi ſignū qd̓ ibi accidit habet̉ hodie in mediolano. ſcꝫ mōſtrātia cerea quā apes corpori chriſti tunc fecerūt. Et addit thomas ꝙ ſacerdoti ſemel ī die ſufficit cōmuni care. alijs autē obatis ⁊ ꝑfectis ſufficit d̓ octa ua in octauā. Cōmuni autē populo qͥ ſe non cū magna deuotione occupat. ſemel in anno ſuffi cit. Idem dic̄ Sacerdos porrigēs alijs eucha riſtia ſub vna ſpecie. pōt illa vel cōſimilia ꝟba dicere Corpus ⁊ ſanguis dn̄i noſtri ieſu chriſti ꝓficiat tibi in vitam eternā. Et nō ſolum. corpꝰ dn̄i noſtri. Et dans vinū ſimplex poteſt dicere In nomine dn̄i noſtri ieſu xp̄i amē. Item Ni co. de lyra ſuꝑ illud Ioh̓. vj. dic̄ Sacramētuꝫ euchariſtie nō ſoluꝫ ſacerdoti ſumenti. ſed toti eccleſie ac etiā illis qͥ ſunt in purgatorio ꝓdeſt. Et ratio eſt. quia non tm̄ eſt ſacramentū. ſed et ſacrificium eccleſie inqͣꝫtum continet chriſtum paſſum. ⁊ ideo ꝓficit omnibꝰ fidelibus. Si aūt ſumitur alio modo vt a laico. tunc ꝓficit ſoluꝫ ſumenti. quia officiuꝫ eius non eſt offerre ſacri ficium. ſed tm̄ ſuſcipere ſacramentū. Item ſco tus in. iiij. diſ. viij. dicit. Sacerdos poſt conſe crationem habet rigidiſſimū mandatum eccle ſie ad hoc ꝙ percipiat vtrunqꝫ. Sed queritur hic. Utrum quotidie ſit celebrandū vel cōmu nicādū. videtur ꝙ non. quia dicit beatꝰ Augꝰ ⁊ ponitur de conſe. diſ. ij. c quotidie celebrare nec laudo nec vitupero. Incōtrariū habet̉ di ctū ſancti Amb̓. in li. de ſacramentis. Et poni tur de conſe. diſ. ij. c. Non iſte. vbi dicit̉ ꝙ pa nis iſte eſt qͦtidie ſumēdus. vt quotidie tibi ꝓ ſit. ſed ſic viue vt quotidie merearis accipere. Circa qd̓ notanduꝫ. In pͥmitiua eccleſia multi tudinis credentium erat cor vnū ⁊ anima vna Act̉. iiij. et charitas dei diffuſa erat in cordibꝰ hominū vt etiam ꝓ fide xp̄i certatim ad morte currerent. Ideo hoc ſacramentuꝫ neceſſarium erat quotidie ad mortem preparatis Tunc enī quottidie cōmunicabant. Poſt vero creſcente eccleſia. ⁊ ceſſante deuotiōe. inſtitutum fuit ꝙ de octaua in octauā fideles cōmunicarēt. adhi bito hoc remedio vt pro eo ſingulis diebꝰ oſcū lum pacis daret̉. vt dicit Guil̓. in rationali di uinoꝝ. Sed heu creſcēte malicia hoīuꝫ ſtatuit Fabianꝰ papa. vt dicit magiſter in. iiij. diſ. xij. Et habet̉ de ꝯſe. diſ. ij. Etſi non frequentiꝰ. in ad minus ter in anno. ſcilꝫ paſca. pentecoſte. ⁊ in natiuitate dn̄i cōmunicarēt. Sed heu creſce te malicia. de nouo decreuit Innocentiꝰ. ⁊ hrF S L VLI netur de penit̉. ⁊ remiſſi. c. Omnis vtriuſqꝫ ſe rus. ꝙ ſaltem ad minus ſemel in anno quilibet chriſtifideliū cōmunicaret ſub pena excōmuni cationis ⁊ carētia eccleſiaſtice ſepulture. Iſtis ſic ſtantibus dicit Bonauētura. Si quis vide at ſe eſſe in ſtatu primitiue eccleſie laudabile eſt quottidie celebrare ⁊ cōmunicare. ſi autē in ſta tu finalis eccleſie. vtputa frigidus ⁊ tardꝰ. con ſulendū eſt. vt raro cōmunicet. Si autē medio modo. debet ſe habere medio mō. ⁊ aliquādo debet ceſſare. vt diſcat reuereri. ⁊ aliquādo de het accedere. vt inflāmetur in amore. quia tali heſtie debetur honor. debet̉ ⁊ amor Et ſubdit Omnes ratiōes que vident̉ habere ad quotti dianā cōmunionē intelligunt̉ ſtatuta p̄parati one. que in pauciſſimis eſt vt ſemper. vnde cre do ꝙ maiorē efficatiā recipit homo in vna miſ ſa vl̓ cōmunione cū bona p̄paratione. qͣꝫ ī mul tis ſi non ſe bn̄ p̄pararet ⁊ diligēter. Et ſubdit. Uterqꝫ enī dabit gl̓iam deo. ⁊ qͥ manducat cū reuerētia. ⁊ qͥ ex reuerētia dimittit. hec ille. Di cit tn̄ albertꝰ. ꝙ qn̄ apes infirmant̉. tūc plꝰ ſoli to comedūt mel ꝓpter pietatem quā habēt ad p̄m. Per mel intelligit̉ ip̄m corpꝰ xp̄i. qꝛ ſicut mel ē cibus hoībus. ⁊ venenū ſerpentibꝰ ⁊ dra conibꝰ vt dicit Conſtantinꝰ. ſic corpꝰ xp̄i eſt bo nis dulcis ⁊ eternꝰ. ẜm ꝙ dicit euāgeliū. Hic ē anis qͥ d̓ celo deſcēdit. ſi qͥs māducauerit hūc panem viuet īeternū. Sꝫ malis ſerpentinis ho minibꝰ eſt venenū. ẜm qd̓ canit eccl̓ia. Mors eſt malis. vita bonis. Et apl̓s.j. Corꝭ. xj. Qui māducat ⁊ bibit indigne. iudiciū ſibi maducat ⁊ bibit. Modo ſicut cū apes infirmāt̉ auidius comedūt. ſic boni chriſtiani ex venialibꝰ pecca tis ⁊ interdū ex mortalibꝰ oblitis in aīa infirmi debēt frequēter ſumere hoc mellicū ſacr̄m qd̓ deleat venialia peccata. Teſte Bern̄. qui ait: In ſacramēto altaris. peccata venialia delent̉ hō in gr̄a roborat̉. aīa celeſti dulcedine inebri atur. Et idem dicit Amb̓. ⁊ habet̉ de ꝯſe. diſ. ij. c. In calice. Quotiēs effundit̉ ſanguīs xp̄i. in remiſſionē peccatoꝝ effundit̉. debeo ſemꝑ acci pere. qͥ ſemꝑ pecco debeo accipere medicinam Hic tn̄ albertus dicit. Intellige de ſacrificanti bus. ⁊ valet tm̄ quotiēs effundit̉.i. in altari of fert̉. in remiſſionē peccatoꝝ effundit̉.i. offert̉. Belet etiā hͦ mellifluū ſacramētū peccata obli ta. ẜm illud Augꝭ. Cū corpus chriſti manduca tur mortuus ſuſcitat̉. ⁊ peccator qui adhuc ia cet in peccatis oblitis. ille per hoc ſacramētuꝫ ſurgit ad vitam gratie. ideo frequēter eſt ſumē dū. Sꝫ ad Augꝭ. qͥ dixit quottidie cōicare. nec ſaudo. nec vitupero Dicit glo. brixienẜ. ꝙ hoc dixit Augꝰ ignorans mentes ſumentium. vtꝝ ſint digni tanqͣꝫ qui mentē alterius videre non oterat. In natiuitate Ioh̓is baptiſte. ſermo pͥmus. Ir bonus ē et bo num portans nunciuꝫ. ita ſcribitur. ij. Regꝭ. xviij. Magiſter li. xij. de ꝓprie. rerum. dicit. Turtur eſt auis caſta ⁊ pudica valde di ligēs loca ſolitaria ⁊ deſerta. fugiens hoīuꝫ cō ſortia. Ꝙ eſt auis caſta patet ex eo. nam ſemel viduata non vult habere parem. Teſte Alano in de planctu nature. Turtur inquit ſuo vidu ata conſorte amorem epilogare.i. repetere. de dignās in altera bigamīe refutabat ſocia. Hec auis vernali accedente tēpore aduenit. ⁊ noui tatem aduenientis tēporis denunciat querula quoqꝫ voce ꝑdit. Ideo dicit̉ Can̄. ij. Iam enī hyęis tranſijt imber abijt ⁊ receſſit. flores ap paruerunt in terra noſtra. ⁊ vox turturis audi ta eſt in terra noſtra. Spūaliter ꝑ turturē bea tus Iohānes baptiſtā intelligit̉. qꝛ recte ſicut in aduētu turturis homines ad gaudia excitā tur. Sic adueniente natiuitate iohannis multi letant̉. quēadmodum angelus p̄dixerat patri ſuo zacharie. Erit inquit tibi gaudiū ⁊ exulta tio. ⁊ multi in natiuitate eius gaudebūt. Luc̄. j. Iſte amabilis turtur iohānes fuit valde caſtꝰ. quia ꝑpetuus virgo. qd̓ patet ex eo. quia vita uit omnia que ſolent ad libidinē incitare. quo rū pͥncipaliter ſunt quattuor. Iuxta illud poe te Ueſtis pulchra. cibus largus. ocium quoqꝫ ſomnus. Nam veſtis ſua non fuit delicata nec pulchra. ſed aſpera de pilis camelorum. quam ſuper nudo corpore portabat vt habet̉ Mat. iij. Cibus ſuus fuere locuſte. que ẜm Chry. ſūt volatilia mūda ⁊ parua que cocta in oleo pau perem p̄bēt victum. Similiter comedit mel ſil ueſtre. quod ẜm Raba. ⁊ Tho. de aqͥno folia ſūt lata ⁊ rotunda lactei melleiqꝫ coloris. Hoc iohānes comedit. Neqꝫ vinum bibit. ſicut p̄di xerat angelus Luc̄. j. Uinū ⁊ ficerā non bibet. Ip̄e autē fugit cōſortia hoīuꝫ. ẜm ꝙ canitur d̓ ip̄o. Antra deſerti teneris ſub annis. ciuiū tur mas fugiēs petiſti ⁊cͣ. ideo in ſuo aduentu tp̄s nouū denūciauit diuqꝫ cupitum cū dixit. Pe nitentiā agite appropinquabit enī regnū celo rū qd̓ ptꝫ Mat. iij. ⁊ hͦ fuit valde inauditū Id circo ꝟba de ip̄o pn̄t ꝯuenienter aſſumpta ſibi applicari. cū d̓r. Uir bonꝰ eſt. In quibus duo deſcribunt̉. Primo virilitas triūphantis. ibi. Uir bonus eſt. Scd̓o ſublimitas nūciātis. ibi ⁊ bonū portans nūcium. De p̄mo ē notādū. di cunt naturales de lapidum naturis tractātes. ꝙ qͥdam lapis noīe panteron. ſumēs denomīa tionē a panthera aīali hꝫ hanc ꝟtuteꝫ. ꝙ mane viſus illo die facit audacē hoīem ⁊ īuictū. Eiꝰ bonitas claret ex hoc. ꝙ fere cum oībus lapidi bus p̄cioſis ꝑticipat in colore. Cuꝫ albis enim ē albus cū pallidis pallidꝰ. cū nigris niger. cuꝫ roſeis roſeus. cū purpureis purpureꝰ. ⁊ ſic de M 4 B A ē Sermo alijs. Myſtice. per hunc lapidem beatꝰ Iohā nes figuratur. quia recte ſicut lapis iſte ſi mane ne videtur circa ortum ſolis. facit hominē inui ctum cōtra inimicos. ſic qui mane. hoc eſtī na tiuitate huius ſancti iohānis baptiſte. ip̄m in uocauerit ⁊ viderit oculis mentis. inuictꝰ ma nebit ab inimicis. Quia dicit̉ per ſapiētē Qui mane vigilauerit ad me īueniet me. Prou̓. viij Ipſe enī in pͥmordio natiuitatis diabolum ſu perauit. ⁊ ab eo inuictus fuit Ideo dicit beatꝰ Bernhardus in ſermone de natiuitate ſancti iohānis. Erubeſce lucifer qui mane oriebaris quia in nouiſſimo die tāqͣꝫ perdix ſtultiſſimus apparebis ſiue remanebis. tuis machinationi bus factuꝫ eſt. vt humani generis vniuerſitas in peccatis cōciperetur ⁊ naſceretur in triſticia Sed iſte in vtero ſanctificatur. oritur ī gaudio leticiamqꝫ mundo ſua natiuitate infudit. Sed ecce genꝰ armature qd̓ tibi conſtitueras ad vi ctoriam. iohanni naſcitur ad coronam. Appre hende arma ⁊ ſcutum et toto malignitatis tue ſpiritu debachare. nec dirūpere poteris iohan nis pͥuilegium. qd̓ benigna ſcribentis manꝰ ꝓ prio caractere ſignauit. multum deceptus mul tum deluſus es. an ignoras quia tibi vir bella tor ab adoleſcentia etiam a matris vtero ꝯſur git. Attende igitur ordinem rei etiā ab ip̄is ini tijs ſue cōceptionis. ⁊ inuenies hunc validiori conamīe tuaꝫ fortitudinē eripuiſſe. hec Bern̄. Ecce qͣꝫ viriliter a die natiuitatis ſue contra ho ſtem triūphauit. Cuiꝰ bonitas ⁊ excellētia pa tet ex illo ꝙ cū omnibꝰ ſanctis qui ſunt veri no biliſſimi lapides plateas celeſtꝭ hieruſalē ſum opere decorātes. participat in ſpecie et colore. Primo participat cuꝫ angelis. Angeli enī ẜm Diony. in li. cele. hierar. habent officium pur gandi. illuminandi. ⁊ ꝑficiendi. que beatꝰ iohā nes habuit. Purgauit enī ab hominibꝰ ſcoriā peccatorū. quia habet̉ Luc̄. iij. Omnis arbor que non facit fructum excidet̉: ⁊ in ignē mitte tur. Ideo facite dignos fructus penitētie. Et inſtruxit cōmunem turbam publicanos ⁊ mili tes. Habuit etiam officiū illuminādi. Ideo di xit de ip̄o psͣ. cxxxj. Paraui lucernā xp̄o meo De hac lucerna dicit Chryẜ. Filius ille erat lu cerna lucens ⁊ ardens. Ioh̓. v. de qua dicit ſpi rituſſunctus ꝑ os zacharie. Illuminare his qͥ in tenebris ⁊ in vmbra mortis ſedent. Luc̄. j. Habuit etiaꝫ officium ꝑficiendi iuxta illud qd̓ dixit angelus ibidem. Parare domino viā re ctam. Et ꝓpter illa bn̄ angelis ſimilat̉. ideo di cit̉. Malach̓. iij. Ecce ego mitto angelū meuꝫ ante faciē tuam. qui p̄parabit viam tuā ante te Et qͣꝫuis beatꝰ iohānes habet illa officia ange lorū. audeo tamē dicere ꝙ maior eſt angelis qꝛ in quē angeli deſiderant ꝓſpicere. ip̄e manib tetigit et baptizauit. ideo dicit beatꝰ Bern̄. de eiꝰ natiuitate. Stupet terra. iordanis arridet mirant̉ dn̄m ſabaoth intra manꝰ baptizātis in cludi. Quid es iohannes. quē cherubin ⁊ ſera phin vix audent reſpicere. tu etiā nudum tene re p̄ſumis. Et ſubdit. Adeſt iohānes totiꝰ diui nitatis medius teſtis. qͥ terram excedit. tranſu celum. ip̄amqꝫ ꝟtutem angelice dignitatis at tingit Scd̓o ꝑticipat cum patriarchis ⁊ ꝓphe tis. Patriarche habuerunt ꝑfectam fidem ⁊ li bertatē. ꝓphete aūt habebāt ſpm̄ ad cognoſcē dum p̄ſentia. p̄terita. ⁊ futura. Sic beatꝰ iohā nes cū patriarchis habuit fidem de chriſto cuꝫ dixit. Ecce agnus dei. Ioh̓.j. hoc quo ad hu manitatem. Et etiam de eius diuinitate cuꝫ di xit Luc̄. iij. Ueniet fortior me poſt me. cuiꝰ nō ſū dignus corrigiam calciamentoꝝ eius ſolue re. Super quo dicit Rabanus. Ego ſum for tis ad penitentiam inuitando. ille fortior pecca ta remittendo. Ego regnum celoruꝫ parando. ille donando. Fuit etiaꝫ liberalis. quia omnia liberaliter dimiſit ⁊ in deſerto māſit. Quod te ſtatur beatus Bern̄. in ſermone de natiuitate eius. Reliquit iohannes homines. mundū fu git ⁊ neſcit. parentes aſpernat̉. Et in ſolius di uinitatis apice beate cōtemplatiōis requieſcit Mira cōuerſio rerum. hominē vix mundū in greſſum mundi fugere gloriam ⁊ ſeculi cupidi tates. hec ille. Habuit etiā cuꝫ ꝓphetis cogno ſcendi ſpiritū d̓ p̄ſenti. p̄terito. ⁊ futuro. Ioh̓. j. Qui poſt me venit. ante me factus eſt. Ꝙui enī beatus iohānes cum illis in predictis parti cipauit. fuit tamē maior qͣꝫ propheta. Sicut te ſtatur d̓ ip̄o os veritatis. Luc̄. vij. Quid exiſti videre in deſertum. prophetam. etiam dico vo bis pluſqͣꝫ propheta. Quare autem maior eſt qͣꝫ propheta aut patriarcha. ꝓbat Bern̄. ī ſer mone de natiuitate eius. Omnino inquit illo rum ſiue patriarcharum ſiue prophetaruꝫ co pulatus ſocietate. nullum in ſermonibus vel in rebus de patre ⁊ filio ⁊ ſpirituſancto. aperte feciſſe memoriam legit̉. Ueni ergo vide filium Zacharie deū ⁊ hominē proprijs manibus cō tinentem. vide quia celi aperiuntur. deſcendit ſpirituſſancus in ſpecie columbe. ⁊ vox patris audita eſt. Hic eſt filius meꝰ dilectus. Uide ad ſacratiſſimā natiuitatem. celorū palatia reſerā tur. pater audit̉ in voce. filius baptizat̉ ī flumi ne. in ſpecie columbe ſpirituſſanctꝰ demonſtra tur. hec ille. Tertio ꝑticipat cuꝫ apoſtolis qui fuerunt a deo miſſi. ⁊ ſpūſancto repleti. ita bea tus iohānes fuit miſſus a deo ẜm ꝙ dixit ange lus Luc̄. j. Ip̄e preibit ante illū in ſpiritu ⁊ vi tute helie. Fuit ⁊ ſpirituſancto repletus. ſꝫ pri uſqꝫ diſcipuli. Ip̄e enī repletꝰ eſt ſpirituſancto in vtero matris qd̓ nulli apl̓oꝝ eſt conceſſum ideo beatꝰ Bern̄. in ẜmone de eius natiuitate dicit. Apoſtoli qui manibus ſuis tractauerūt C LV II pe vbo vite. cum ſpiritūſanctū de ſaluatoris ce nerūt afflatu. vix quinquageſimo poſt reſurre ctionem die. ad illum gradum potuerunt veni re. vt diceretur de eis. Repleti ſunt omnes ſpi rituſancto. Hoc tamē legitur in vtero iohāneꝫ eſſe aſſecutū. qd̓ apl̓ica celſitudo tandē longio ri ꝑmiſſiōe meruit obtinere. hec Bern̄. Quar ro participat cum martyribꝰ qͥ fuerunt ſapien res. ſicut ptꝫ in eoꝝ reſpōſis. patiētes ſicut ptꝫ in iniurijs. cōſtantes ſicut ptꝫ in eoꝝ tormētis. ſic. b. Ioh̓es fuit ſapiēs in reſpōſis ⁊ verbis vt dic̄ Chry. Sermone ſeuerꝰ leniſqꝫ fuit. Nā cū ppl̓o iudeoꝝ viriliter ⁊ frequēter. cum rege au dacter. cū ꝓprijs diſcipulis leniter conferebat pſiꝰ ſapīa in rn̄ſis ptꝫ Luc̄. iij. Quia ſapiēter eū īterrogātibꝰ rn̄debat. ⁊ ſalubres doctrinas dabat. Habuit etiā patientiā ꝓ iniurijs illatis Quia ẜm Chryẜ. ſuꝑ Mat. qd̓ herodes ei fa ciebat ꝓ iniuria. recepit ꝓ beneficio. et ira illiꝰ quaſi miſcd̓ia dei fruebatur. qꝛ verū gaudium ſanctoꝝ ē exire de mūdo. Habuit ꝯſtantiā ī tor mentis. qꝛ ꝓ iuſticia conſtanter mortē tollera uit. Ideo dicit Chry. ſuꝑ Mat. Sicut ſeruus poſtqͣꝫ cōmiſſo oꝑe et cōpleto gaudet̉ an̄ faciē dn̄i ſui apparere. ſic ioh̓es cōmiſſo p̄dicatiōis myſterio ⁊ cōſūmato letabat̉ ad deū trāſire Et non ſolū de morte nō ꝯtriſtabat̉. ſꝫ etiā dilati onē vite ſue penā putabat. hec ille. Quīto par ticipauit cū ꝯfeſſoribus. qͥ carnē ſuā mortifica uerunt. ẜm ꝙ p̄cepit xp̄s Luc̄. xij. Sint lumbi veſtri p̄cincti. Sic beatus Ioh̓es carnē ſuam macerauit. quia veſtis ſua erat de pilis camelo rū. cibus locuſte vt antea p̄miſſum eſt. Etiā ſic̄ feſſores lucidā ꝯuerſationeꝫ habuerūt. iuxta illud Luc̄. xij. Lucerne ardentes in manibꝰ ve ſtris. Ita beatꝰ Ioh̓es fuit tam lucide cōuerſa tionis ꝙ ab omnibꝰ xp̄s putabat̉. Ioh̓.j. Se xto participauit cū ꝟ̓ginibus. quia fuit mēte ⁊ corpore ꝟgo. Ideo canit̉ de ip̄o. Neſciēs labē niuei pudoris. Ideo in cōfirmationē oīuꝫ p̄di ctoꝝ. Bern̄. dicit in ẜmone vbi ſupra. Ioh̓es eſt patriarcha. imo patriarchaꝝ vltimus. ⁊ ca put ꝓphetaꝝ. imo pluſqͣꝫ ꝓpheta. Nā veniētē nūciauit ⁊ digito demōſtrauit. Iohānes ange lus. ſed īter angelos electꝰ ē. Ioh̓es apl̓s. ſꝫ in ter apl̓os pͥmus pͥnceps. qꝛ pͥmus fuit miſſus a deo. Ioh̓. euangeliſta. ſed euāgelij inceptor p̄ dicas euangeliū ⁊ regnū. Ioh̓es martyr. ſed ⁊ martyrū lumē int̓ natiuitatē ⁊ mortē xp̄i ꝯſtā tiſſimi forma martyrij. Ioh̓es ꝟgo imo ꝟ̓gini tas inſignis pudicicie. Titulꝰ ⁊ exemplū caſti tatis. hec Bern̄. Et tm̄ de pͥmo. Ꝙͣtū ad ſcd̓m ponit̉ ſublimitas nūciātis. cū d̓r. Et bonū por lans nunciū. Circa qd̓ notādū. dicunt natura les ꝙ lucifer inter omnes ſtellas ſole ⁊ luna ex teptis eſt lucidior. ⁊ nūciat ſolem ꝓxime oritu ru. qn̄ ſuꝑ noſtrum emiſperiū appropinquat. hec ſtella eadeꝫ via ſicut ſol oritur. ⁊ clartꝰ alijs oriri videtur. gaudium etiam facit egris in ſuo ortu. ⁊ ſic de alijs. Moraliter. ꝑ luciferū beatꝰ Ioh̓es optime p̄figuratur. Recte enī ſicut luci fer eadem via qua ſol oritur. ⁊ clarius alijs ori. ri videtur. ſic beatꝰ iohānes: qn̄ xp̄s ſol iuſticie venit. Nā eodē angelo videlicet Gabriele fuit nunciatus. ſicut xp̄s mirabiliter cōceptus. qꝛ iohannes a matre ſterili fuit conceptus. Ab eo dem angelo fuit ei nomen impoſitum. vt ī euan gelio Luc̄. j. poteſt apparere. Sed vltra hanc progatiuam dicit Bern̄. in ſermone de natiui tate eius. Iohāneꝫ in hoc vltra xp̄m tollendo. Conſidera inquit nunciantis ſublimitatem. lo ci dignitatē. diei reuerētiam. ⁊ tunc intelligere poteris ſuꝑextolli gloriam iohānis baptiſte in genitura chriſto. Salua igit̉ ſaluatoris reuerē tia. quia non derogamus regi ſi militē honora mus. Ille creator. hic creatura digniori p̄mon ſtratione iohannes nūciat̉ pͥus qͣꝫ chriſtꝰ. Chri ſtus fortaſſis in talamo. iohannes in templo. ⁊ non ſolū in templo. ſed circa ſancta ſanctorū in ſignum ſolēnitatis diei eorum. Iohānes ab eo dem angelo in loco digniori. tꝑe ſanctiori. mi raculo grandiori p̄dicatur. Et ſubdit. Recole Iſaac ab angelo nunciatū. Sampſonē per an gelum benedictū. ⁊ vniuerſa maioruꝫ facta cir cūſpice. ſolumqꝫ baptiſtam inuenies in hͦ qͣꝫ in alijs digniorem. Secūdo lucifer p̄ alijs ſtellis gaudentius ſplendet ⁊ lucet. Ideo dicitur Iu bar. eo ꝙ iubar radioſum lumē a ſe mittit. ⁊ qꝛ ita gaudenter oritur. ideo letificat egros. qͥ hu miditate noctis ſunt grauati. vt dicunt natura les. Sic ortus natiuitatis beati iohānis fuit p̄ alijs gaudioſius ⁊ ſolennis. ẜm ꝙ dicit beatus Bern̄. in ẜmone de natiuitate eius. Natiuitas hominis iſtius eſt gaudiū ⁊ ſolennitas p̄clara. letatur orbis ꝑ quattuor climata mūdi. Circū ſonat glorie feſtiuitatis infantia. Ipſis etiā ce licis celebris eſt. hec Bern̄. Hoc eſt qd̓ angelꝰ dixit in natiuitate eius multi gaudebūt. Luc̄. j. Hodie enim gaudeant peccatores egritudine animarū habentes. quia per iohānem ad peni tentiam ꝓuocanturr ⁊ porte celi eis reſerantur quando dixit. Penitētiā agite. appropinquat enī regnum celorū. qd̓ a nullo antea eſt audituꝫ Ideo dicit beatus Bern̄. in ſermone. A princi pio mundi vſqꝫ ad iohannem. vniuerſitatꝭ ho mane lectionem recolige. vel ī ſermone. vl̓ ope re celeſtis regni nō poteris reperire dulcedinē Ueni ergo ad iohannem ⁊ audi vocem exulta tionis vocem leticie. verbum miſericordie. ſer monem glorie. largitatem gratie. qd̓ celauerat deus. tacuerat angelus. patriarche ⁊ prophe te neſcierunt. Penitentiaꝫ inquit agite. appro pinquat enī ⁊cͣ. Verbum penitētie dulce ⁊ glo rioſum. verbum regni celoꝝ letū ⁊ adorādum E D Sermo illi ſoli pͥmo conuenit qui pͥmo noui teſtamenti poſuit fundamētū. Hec ē vox illa de qͣ ille ma ximꝰ ꝯtēplator celeſtiū viſionuꝫ ī hͦ ꝟbo ꝓſeqͥt̉ Pluſqͣꝫ diu tāqͣꝫ citharedoꝝ citharizātiū in ci tharis ſuis a diebꝰ ade vſqꝫ ad Ioh̓. organum nr̄m ꝟſum ē in vocē flentium. qꝛ pctōꝝ frequē tia nec pnīe locꝰ. duplex erat deplorandi mate ria. occidis occidi iuberis. ſabbato ligna colli gis lapidari iuberis. ⁊ ille cui miſereri ꝓpriū ē ⁊ parcere nō iuſſit. Ioh̓es natꝰ on̄dit vulneruꝫ pctōꝝ medicamētū. pctō pnīaꝫ iniqͥtati veniaꝫ Eſt ⁊ hec pͥma vox quā vox clamātis ī deſerto ꝓpoſuit Et vox turturꝭ audita ē ī t̓ra nr̄a Can̄. ij. Nūc peccatoribꝰ ꝑcitur. regnat pietas. iuſti cia diſſil̓atur ⁊ miſericors efficitur dn̄s. hec ille Ideo merito hodie gaudere debēt peccatores Hodie etiā ī ortu. b. Ioh̓is gaudebat ⁊ mater ſancta Elizabeth. qꝛ eā a maledictiōe abſoluit Gaudebat deꝰ. qꝛ ſuꝰ legatꝰ naſcebat̉. Gaude bāt ⁊ illi qͥ erāt in limbo de ſan. Ioh̓. bap. quia eis de aduētu xp̄i nūciauit. qͥ eos de captiuita te diaboli liberauit. Gaudebat ⁊ pater eiꝰ. qꝛ loquelā ꝑditā reſtaurauit. Gaudebāt vicini et cognati. qꝛ natꝰ fuit ille. qͥ ſtirpem oīuꝫ eoꝝ di gnificauit. Tertio lucifer clariſſimū hꝫ ortū. qꝛ in eo nō apparet aliqͣ macula. ſꝫ qͣſi igneū p̄ten dit colorē ⁊ ſcintillā. Ita. b. Ioh̓. puriſſimū ha buit ortū. qͥ qͣꝫuis ī pctō originali fuerit natꝰ tn̄ in vtero materno ſanctificatꝰ ē. vt mortalit̓ pec care nō poſſet. qd̓ ⁊ Hieremie donatū eē cerni mus. Ideo dic̄ Bern̄. in ẜmone de natiuitate eiꝰ. Quicūqꝫ de maſſa p̄uaricatrice mūdum in gredimur teſtā originalis criminis trahimꝰ no biſcū. p̄terqͣꝫ ille qͥ peccatū nō fecit. quē ꝟgina lis thalamꝰ ignorāte viro terris effudit. Cum igit̉ oēs in iniqͥtatibꝰ ꝯcepti ſunt. neminē vnqͣ mortaliū infra interna viſcera ſanctificatū leg mus. p̄ter Hiere. ⁊ Ioh̓. quāqͣꝫ de ſingulari il la ꝟgine maria nll̓a ſit ambiguitas qͥn ip̄a ma ternis circūſcripta viſceribꝰ ſublimiori ſanctifi cationis genere mundata ſit. Sꝫ minor longe Hiere. ſanctificatio qͣꝫ Ioh̓. Ille qͥdē ī mr̄is vte ro ſanctificatꝰ. h̓ ſpūſancto repletꝰ fuiſſe cogno ſcit̉. ⁊ multo excellētiꝰ ē repleri qͣꝫ ſanctificari. Hec Bern̄. Et ꝙ puriſſime ortꝰ ⁊ clariſſime vi xit abſqꝫ oī pctō actuali.ſ. veniali ⁊ mortali Il lud teſtat̉. b. Augꝭ. in ẜmone. iij. de eiꝰ decolla tione. Quis inqͥt nr̄m audeat dicere be. Ioh̓eꝫ actu vel dicto. vl̓ habitu vl̓ victu peccaſſe: cuiꝰ auſteritatē indumēti. cuiꝰ parſimoniā cibi euā gelica narrat hiſtoria. Cuiꝰ oē qd̓ legit̉ aut ve ritati teſtimoniū reddidit. aut eos qͥ ꝯtradicūt redarguit. qͥs in eiꝰ p̄cordijs peccati poterat eē locꝰ. quē an̄ natiuitatē cōſecrauit ſpūſſancti ad uentꝰ. q. d. nullꝰ. hec ille. Quarto lucifer inter oēs planetas ē maior p̄ter ſolē ⁊ lunā. ſicut ptꝫ cuilibet intuēti. ita. b. Ioh̓. excepto xp̄o ⁊ mr̄e eiꝰ bn̄dicta maior ē oībꝰ ſanctis ⁊ electis. Cui teſtimoniū ꝓtulit os ꝟitatis xp̄s Mat. xj. In ter natos mulierū nō ſurrexit maior ioh̓e. ho In hͦ ꝙ dicit natos. excludit ꝟginē mariā. Sꝫ in hͦ ꝙ addidit mulieruꝫ. xp̄m excipit. qꝛ talis natus ē de ꝟgine. Idcirco dicit. b. Bern̄. ī ſer mone de natiuitate eiꝰ. Nō an̄pones mihi euā geliſtam inter ceteros apl̓os magis dilectū. nō apl̓oꝝ pͥncipem omnibus apl̓is antelatuꝫ. non vas electionis ad celi tertij ſecretum tranſlatū nec apoſtolicꝰ ſplēdor audeat occurrere p̄cur ſori. quia oēs iſti iam metas adoleſcētie exceſſe runt cum veritate ꝓbatum eſt. inter natos mu lierū non ſurrexit maior iohanne baptiſta. Cō ſidera māſiones regni ⁊ vniuerſū ordinem hu mane generatiōis ꝑambula ſolūqꝫ beatū iohā nē tam nouis qͣꝫ veteribꝰ videbis eſſe p̄poſituꝫ vel equalē. Et ſubdit. Iohānes vbiqꝫ maiori omnibꝰ ſingularꝭ. mirabilis ſuꝑ omnes. qͥ glo rioſe nūciatus eſt. ita ſpecialiter in vtero mr̄is ſancto ſpiritu legit̉ repletus fuiſſe. Quem legi ſtis intra matris vterū exaltaſſe. q. d. nullum. hec ille. Quinto ſolē lucifer nunciat in ꝓximo oriturum. quia videmꝰ quādo oritur: ꝙ ſol nō diu tardans noſtrū aſcendit emiſperiū. ⁊ ſic̄ lu cifer eſt bonus nuncius his qui in tenebris ſūt grauati. Ita beatꝰ Ioh̓. fuit bonus nuncius ꝙ xp̄s ſol verus iuſticie in breui eēt naſciturꝰ ẜm ꝙ dicit. b. Augꝰ in ſermone. iiij. de eius natiui tate. In die beatiſſimi iohānis laudibꝰ cuiꝰ na talem hodie celebramus diem. quid potiſſimū p̄dicem. neſcio. naſcēdo enī nunciauit ſaluato ris aduentū. moriendoqꝫ ꝯdemnauit herodis inceſtū. hec ille. Ideo bn̄ dictum ē in themate. vir bonꝰ eſt. ⁊ bonū portans nunciuꝫ. Et hoc qͥ ad ſcd̓m. Rogemus. ¶ Sermo ſcd̓s de ſancto Ioh̓e baptiſta. Cle fuit lucerna ardens ⁊ lucens. ita ſcribitur Ioh̓. v. Dicit̉ in cōmuni ꝓuerbio. Quilibet ſacerdos laudat ſuas reliquias. Et cauſa huins laudis eſt vt per cōmendationem reliquiarū ⁊ ſancto rū populus ad deuotioneꝫ excitetur. ⁊ ſic legi tur. ij. Paral̓. v. ꝙ Salomon templo edificato poſuit in illud arcā teſtamenti in qua erant re liquie. Uirga aaron que floruit et fronduit et amigdalū ꝓduxit. tabule teſtamenti ⁊ vrna au rea habēs māna. Vt gͦ ppl̓s ad deuotionem ex citaret̉ ſacerdotes ⁊ leuite canebāt tubis ⁊ vo ces in ſublimi tollētes. ceperūt laudare ⁊ dice re. Cōfitemini dn̄o qm̄ bonꝰ: qm̄ in ſeculū miſe ricordia eiꝰ psͣ. cv. Moralit̓. xp̄s h̓ ꝑ ſacerdo tē certiſſime deſignat̉. qꝛ de ip̄o p̄dixit psͣ. cix. Iurauit dn̄s ⁊ non penitebit eum: tu es ſacer dos ineternū ẜm ordi. melchiſe. Iſte ſacerdos xp̄s habet duas eccl̓ias. vnā militanteꝫ aliam A LVIII triumphantē. In pͥma hꝫ p̄cioſas reliqͥas ſan ctoꝝ corꝑa. In ſcd̓a aīas electorū. Iuxta illud psͣ. xxxvj. Cuſtodi innocētiā ⁊ vide eqͥtatem. qm̄ ſūt reliquie hoī pacifico. Has reliqͥas ipſe in ſcpͥturis hincinde multiplicit̓ cōmēdauit di cens ꝑ apl̓m Heb̓. xj. Sancti ꝑ fidē vicerūt re gna oꝑati ſūt iuſticiā. Et laudes cuiuſlibet ſan cti ꝯſueuit eccl̓ia recitare vt ppl̓s ad deuotiōeꝫ ⁊ venerationē ſanctoꝝ excitet̉. Inter has reli quias xp̄s habuit valde p̄cioſas q̄ fuerunt cor pus ⁊ aīa. b. Ioh̓is baptiſte. qͣs ip̄e ꝑ ſe multi pliciter cōmendauit. ve habet̉ Mat. xj. vbi di rit eū eſſe ꝓphetā. ⁊ inter cetera dixit: Amē di co vobis. Inter natos mulierū nō ſurrexit ma ior Ioh̓e baptiſta. ⁊ hec laus ē approbata. ẜm ꝙ dicit apl̓s. ij. Corꝭ. x. Nō enī qͥ ſeip̄m cōmen dat ille ꝓbatus ē. ſed quē deꝰ cōmēdat. Ideo ꝓpter maiorē approbationē ſue dignitatis lau dat ip̄m xp̄s in vbis p̄aſſumptis dicens: Ille ſcꝫ Ioh̓es erat lucerna ardens ⁊ lucēs. In qui bus ꝟbis beatꝰ Ioh̓es pͥncipalit̓ a tribꝰ cōmen dat̉. Primo a fidei xp̄iane directione. ibi. Ille erat lucerna. Scd̓o a frigiditatis hūane accēſi one. ibi. ardens. Tertio a tenebroſitatis mūda ne illuſtratione. ibi. ⁊ lucēs. De pͥmo ē notādū ꝯſuetudo ē ciuiū qͥ habitāt ī ciuitatibꝰ. qn̄ vn innoctis tenebris voluerit aliū viſitare. vel ali as negocia ſua expedire. faciunt an̄ ſe preire lu cernā luminoſam. in qͣ ſunt diu̓ſa lumina appli cata. ⁊ hoc faciūt tum ꝓpter vie ꝑiculi euitatio nem. tū ꝓpter gl̓ie ſeculi oſtenſionē. tū etiaꝫ ꝓ pter latronū euaſionē. Ita xp̄s qͥ fuit ciuis ⁊ ī cola huius mūdi. ẜm ꝙ dicit psͣ. cxviij. Incō la ego ſum in terra. Et volēs viſitare humanū genꝰ in nocte legis moſaice. ⁊ in tenebris vitio rū. qn̄ peccata totū mundū offuſcabant. p̄miſit ante ſe lucernā lucidiſſimā ſanctū Ioh̓em bap quē pater ab eterno xp̄o filio p̄paruit. ẜm vati ciniū in ꝑſona pr̄is Paraui lucernā xp̄o meo. ⁊ hoc fecit ꝓpter inimicoꝝ cōfuſionē ⁊ gl̓ie ſue oſtēſionē. Ideo ſubdit̉. Inimicos eiꝰ induam ꝯfuſione. ſuꝑ ip̄m auteꝫ efflorebit ſanctificatio mea. psͣ. cxxxj. Quia videmꝰ qn̄ in nocte lucer a p̄mittit̉ ſi latrones ſint in inſidijs vident̉ et cōfundunt̉. Sic ꝑ ip̄m Ioh̓em chriſti lucernā cōfuſi ſunt inſidiatores ⁊ latrones cum ſua cla ra doctrina cum dixit. Progenies viperaruꝫ qͥs demonſtrabit vobis fugere a ventura ira. Hatth̓. iij. ⁊ Luc̄. iij. Ideo dicit xp̄s ſic. Ille erat lucerna ardens. Circa qd̓ vlteriꝰ ē ſciēduꝫ Xxp̄s comparat Ioh̓em lucerne multis d̓ cau lis. Primo ideo. qꝛ lucerna lucet his qui retro vadunt. aut qͥ eam in manibꝰ portant. ne obſta culis ſe offendāt. ſic. b. Iohānes vita ſua luxit ⁊ doctrina. qꝛ in vita ſua fuit omnibꝰ exempla ris. ⁊ luxit ſua doctrina illis qͥ erant ī tenebris peccatoꝝ qn̄ dixit Facite dignos fructus pnīe iā enī ſecuris ad radicē poſita ē. Oīs enī arbor q̄ nō facit fructꝰ excidet̉ ⁊ in ignē mittet̉. Luc̄. iij. Iō dixit de ip̄o Ioh̓. Chry. ſuꝑ illd̓ Mat. vj. Herodes tenuit Ioh̓em. Ioh̓es ſchola vir tutum. magiſter vite. ſanctitatꝭ forma. iuſticie norma. ꝟginitatis ſpeculū. tutor pudicicie. ca ſtitatis exemplū. via pnīe. fidei diſciplina. Io hanes maior hoīe. par angelis. peccatoꝝ venia legis ſummꝰ ſcriba. qꝛ oīa p̄cepta legis ſumma tim ſeruauit. ⁊ ſpecialē legis intellectū habuit. Et ſubdit Iohanes euangelij ſanctio. ſilentiū ꝓphetarum vox apoſtoloꝝ. lucerna mundi. p̄ curſor iudicis. mediator xp̄i dn̄i. teſtꝭ ⁊ totius nūcius trinitatis. hec ille. Ecce ꝙ. b. Ioh̓es fu it lucidiſſimus manuductor errantiū. Scd̓o ex tingui nō pōt lucerna a vētis flantibꝰ. qꝛ circū quaqꝫ eſt obſtructa. ſi aūt aꝑte lumē portaret̉ a ventis fortaſſis extingueret̉. Ita beatꝰ Ioh̓. nō potuit extingui a ventis tribulationū. ideo bene figuratus eſt ꝑ lucernam que erat in tem plo qͦda idolorū Refert Iſi. li. xvj. c. de gēmis Ꝙ de quodā lapide p̄cioſo qui albeſcon noīa tur. factum fuit candelabrū. ⁊ in templo vene ris collocatū. in hoc cādelabro erat lucerna ſic ardens ⁊ lucens ꝙ nullo ymbre nec vlla pote rat extingui tempeſtate. Quia vt dicit Soli. d̓ mirabili. mundi. ꝙ p̄dictus lapis ſi ſemel accē ſus fuerit extingui non pōt. Ideo beatꝰ Iohā nes cum ſemel a deo fuit accenſus. vt eēt lucer na mundi. extingui amodo non potuit. nec blā dicijs hominū. nec tribulationibꝰ tormentorū. qͣꝫuis ſederet ī tenebris. lucerna lucēs omnipo tentis amicus. Ideo dixit chriſtus ad turbas Matth̓. xj. Quid exiſtis ī deſertū videre arū dinem vento agitataꝫ. q. d. ẜm Gregꝭ. in omel̓. Arundo a vento agitata Ioh̓es nō erat. quē a ſtatus ſui rectitudine nulla rerū varietas infle ctebat. ideo de ipſo poteſt exponi illud Prou̓. xxxj. Non extinguetur in nocte lucerna eius. Tertio lucerna non habet lucem a ſeip̄a. Sed mutuat aliunde. qiua ex ſe nullo modo luceret ſic ſanctꝰ Ioh̓es non lucebat a ſeipſo. ſꝫ a xp̄o ſicut videmꝰ in ſil̓i in natura ſtellaꝝ. Nam luci fer qͥ clare orit̉ ⁊ lucet illud lumē nō habet a ſe ip̄o ſꝫ a ſole. Et ſi ſol lucē ſibi non mutuaret ne quaqꝫ terraꝫ illuſtraret. Ita beatꝰ Ioh̓es qͥ lu cifero cōꝑat̉ vt in ẜmone p̄cedente menbro ſe cūdo. lucebat a xp̄o nō a ſeip̄o. Ideo dicit Io hannes Chry. Vocando dn̄s lucernā Ioh̓em oſtēdit qm̄ non a ſe lumē habebat. ſꝫ a ſpūſſan cti gr̄a. Iō d̓r de ip̄o Ioh̓. j. Nō erat ille lux. ſꝫ vt teſtimoniū ꝑhiberet de lumine.i. xp̄o. De qͦ ſubditur. Erat lux vera qͥ illumīat oēm hoīem in hūc mundū venientē. Et hoc ꝯſiderans Id hānes ꝙ ip̄e non erat vera lucerna ⁊ lux quan do ad eum venerūt ſacerdotes ⁊ leuite interro gātes an̄ eēt xp̄s confeſſus eſt qꝛ non eſſet xp̄s Sermo ſed vox clamātis in deſerto. Et hoc eſt contra multos doctores clericos vel laicos qͥ lumē in telligētie ſibi infuſum ⁊ mutuatū hr̄e eſtimāt a ſeip̄is nolētes ſcire ꝙ oīs ſapīa a dn̄o ē ⁊ cū illo fuit ſemꝑ. ⁊ ē ante eū. Ecc̄i. j. Ideo tales merē tur lumine ſibi mutuato nōnūqͣꝫ ſpoliari. ſicut de hͦ legit̉ de Alano doctore magno qͥ tāte fuit ſuꝑbie. ꝙ omne lumē ſibi infuſū ītelligentie nō a deo ſꝫ a ſeip̄o putaret. hic quodā die aſcēdēs kathedrā ſermonē ad clerū volens ſubtilit̓ for mare ⁊ fabricare. ⁊ cū inciꝑe vellet. deus oēm ſcīam ab eo abſtulit. ita ꝙ loqui non poſſet lati nū idioma. Idcirco deſcēdit cōfuſus ⁊ deo ſa tiſfacere cupiēs humilis factꝰ ē clauſtrū ſubin trauit. In quo ꝑ multos annos pauit porcos. Tande ſurgentibꝰ hereticis. facta ē ꝯgregatio clericoꝝ ad hereticos deuincēdos. ad quā qͥdā abbas illius clauſtri eſt vocatꝰ. qd̓ cuꝫ audiſſet Alanus. abbatē petijt vt cū eo iret. ⁊ cū ille re nueret Alanus ſequebat̉ currū. ⁊ cū ibi veniſ ſet vbi hereticos ſuꝑare nō potuiſſent. Alanꝰ iam humiliatꝰ ab apl̓ico petita licentia hereti cos ſubtiliter deuicit. Ecce qͥ pͥus ſuꝑbus ꝑdi dit lumē ſciētie. poſtea humiliatꝰ reaſſumpſit. Ideo beatꝰ Ioh̓es humiliter cognouit ⁊ ꝯfeſ ſus eſt ꝙ nō eēt xp̄s. vt habet̉ Ioh̓.j. ſcꝫ ꝙ ip̄e a ſe lumē nō accepiſſet. Sic ⁊ nos exemplo illiꝰ facere debemꝰ. ⁊ oēm mētis illumiationeꝫ deo aſcribamus. a quo oē datū optimū ⁊ omne do num ꝑfectū deſurſū ē. deſcendens a patre lumi nū. Iacobi.j. Quia dicit. b. Bern̄. in ẜmōe de natiuitate btī Ioh̓is. Quid ē ꝙ tot ⁊ tantis eū p̄conijs extollem ſi ip̄m neglexerimꝰ in moribꝰ imitari. Tales enī eſſemus qͣles ſunt qͥ bene pu gillantes laudāt. cum ip̄i tn̄ pugnare nō aude ant. Ideo oportet vt ip̄m ī humilitate iſta imi temur. Quarto beatꝰ Ioh̓es lucerne cōꝑatur ꝓpter ſue lucis obumbrationē. qꝛ videmus qn̄ lucerna accendit̉ ſi maior apportat̉ illa obum/ brat̉. Recte ſicut videmꝰ in lucernis mūdi Nā ſole veniēte lumē lune minuit̉ ⁊ obumbratur. Sic fama Ioh̓is. veniente xp̄o fuit diminuta. Ideo dixit beatꝰ Ioh̓es. Illum oꝑtet creſcere me aūt minui. Ioh̓. iij. Sic etiā naturalit̓ vide mus ꝙ nō ſolū ſol obumbrat lunam. ſꝫ ⁊ alias ſtellas. ⁊ etiam luciferū: qͣꝫuis fulget radioſe ⁊ non expectat eiꝰ occaſū ẜm qd̓ dicit Chry. Sic̄ ſolē p̄ceſſit lucifer. ⁊ ſic̄ lux ſolis nō expectat oc caſum luciferi. ſed eo p̄cedēte egredit̉ ⁊ lumen ſolis obſcurat eius cadorē. ſic ⁊ xp̄s non expe ctauit vt Ioh̓es curſum ſuū expleret. ſꝫ venit adhuc eo docēte. Ad ideꝫ dicit Theophilꝰ. ſic̄ alioꝝ luminū ſole adueniēte lumē extingui vi det̉ cū non ſit ẜm ꝟitatē extinctū. ſic p̄curſor tā qͣꝫ ſtella a ſole celatus minuebat̉. Quinto dici tur lucerna ꝓpter ſuam ꝯſummationē. Recte enī ſicut lucerna alijs ẜuiendo ſe ꝯſumit. ita be atus Ioh̓es ꝓpter nr̄am vtilitatē ⁊ exempli ſubſtatiā ſuā ꝯſumpſit corpus ſuū porrigendo ꝯſumpſit vitā ſuā ꝓ iuſticia moriēdo. conſur pſit famā ſuam ip̄am minuēdo. qꝛ cuꝫ a iudeis xp̄s crederet̉ famaꝫ iſtā extinxit. ⁊ ſe valde hu miliauit dicens ſe nō eſſe Heliā nec Hieremiā nec ꝓphetā. vt hēt̉ Ioh̓. j. In hͦ debemꝰ beatū Ioh̓em imitari. ⁊ ſi non in toto tn̄ in ꝑte poſſi bili. ideo dicit Bern̄. in ẜmone d̓ natiuitate eiꝰ ſi non poſſumꝰ eū imitari in ꝯtemptu mundi et diuitiaꝝ tꝑalia bona dimittendo: ⁊ in vita he remitica. īmitemur tn̄ in tēperātia habētes vi ctum ⁊ veſtitum ⁊ his cōtēnti ſimus: alia pau peribus erogātes. Et ſi non poſſumꝰ ſequi ī vi re auſteritate ⁊ carnis maceratione. ſeqͣmur tn̄ his tēporalibꝰ non vtendo delitijs. veſtes ⁊ ſu perflua deſideria reſecādo. hec Bern̄. ⁊ tm̄ de pͥmo. Ꝙͣtum ad ſcd̓ꝫ deſcribit̉ a fragilitatꝭ hu mane accēſione cum d̓r ardens. Circa qd̓ notā dum dicūt naturales ꝙ lucifer qn̄ mane oritu ſplendorē habet rubeū ⁊ candentem electro ſi milē: ⁊ qͣſi ardēs videt̉ ſcintillare. ita beatꝰ Io hānes in ortu ſue natiuitatis ardebat igne cha ritatis. Nā cum abundaret iniqͥtas ⁊ frigeſce bat multoꝝ charitas ip̄e tactus dolore intrin ſecus ſurrexit velut Helyas tāqͣꝫ ignis ardens ⁊ verbum eius qͣſi facula ardebat vt accēderet corda frigiditatis hūane. ideo dic̄ beatꝰ Amb̓. in ẜmone de natiuitate dn̄i. Sicut ſolē mundi pͥus qͣꝫ oriat̉ adhuc ante lucē p̄cedit lucerna ar dens. ſic ⁊ xp̄s ſol habet lucernaꝫ ſuā q̄ an̄ ip̄m p̄ceſſit. Subdit ꝓpheta. Paraui lacernā xp̄o meo. Que aūt ſit iſta lucerna. oſtendit dn̄s de Iohāne. ille erat lucerna ardens ⁊ lucens. Et ſubdit an nō ardebat cū phariſeis dicebat Ge nimīa viperaꝝ q̄s oſtendit vobis fugere a ven tura ira dei. an non ardebat qn̄ Herodeꝫ corri piebat. Nō inqͥt licet tibi habere vxoreꝫ fratrꝭ tui ⁊cͣ. hec Amb̓. beatꝰ Hiero. dicit. Uere bea tus Ioh̓es ardēs vehemēter accenſus fuit quē p̄occupauit flāma celeſtis vt iā xp̄i ſentiret ad uentū qui nōdū poterat ſentire ſeip̄m. Et ꝓpt̓ talem ardorem aſſil̓atur Ioh̓es carbūculo lapi di p̄cioſo. De quo refert Iſi. li. xvij. c. xiij. Car bunculus vt carb̓o ē cuius fulgur nec in nocte vincit̉ nec obſcurat̉. lucet enī in tenebris adeo vt flāmas ad oculos vibrat. ⁊ ille melior ē īter alios qͥ fulget ⁊ emittit radios vt ignis. ita. b. Ioh̓es fuit more illius lapidis p̄cioſus ſeu nō bilis. qꝛ fuit ex nobilibꝰ parentibꝰ. qꝛ pater ſuꝰ Zacharias fuit ſummꝰ ſacerdos. ⁊ mater ſua de filiabꝰ Aaron. ⁊ erāt ambo iuſti ambulātes in mādatis dei. Luc̄. j. ⁊ ſic fuerūt nobiles ī cor pore ⁊ aīa. in quibus Ioh̓es eſt eos imitatꝰ vt verificet̉ illud poeticum. Sequit̉ patrē ſua ꝓ les. Ideo dic̄ Beda. Ioh̓es nō ſolū iuſtꝭ pare tibꝰ. ſed ex pontificali ſtirpe natꝰ eſt. Ex iuſtis D E LIX quippe parentibꝰ vt eo ꝯfidētiꝰ iuſticie p̄ceptū npl̓o daret. De ſacerdotali vero vt eo potētiꝰ imitatiōeꝫ ſacerdotij p̄dicaret. Fuit etiā Ioh̓. ignitꝰ ⁊ ardēs vt carbo in diuino amore ⁊ ꝓxi mi correctiōe ⁊ dilectione. qꝛ ꝓ ſalute hoīuꝫ ſe ip̄m quēadmodū carbo ignitꝰ ꝯſumebat. ⁊ ali os peccatores inflammabat qn̄ dixit: Ego vox clamātis in deſerto ꝑate viā dn̄i. Et ſeqͥt̉. qm̄ ex illo fuerūt igniti ⁊ illuminati. qꝛ oīs hieroſo lyma ⁊ iudea. ⁊ oīs regio circa iordanē exibāt ad eum ⁊ baptizabant̉ ab eo ꝯfitentes peccata ſua. vt habet̉ Matth̓. iij. ꝙ vtiqꝫ nō feciſſent niſi igniti fuiſſent. vtinā ⁊ nos etiā hodie accē deremur ab eo vt peccata nr̄a ꝯfiteremur Qua liter ignitus ⁊ ardens fuit qͦ ad deū ptꝫ in vita ſua: qꝛ habebat veſtimentū de pilis cameloruꝫ ⁊ zonam pelliceaꝫ circa lumbos ſuos. Eſce ſue erant locuſte. et mel ſilueſtre. Matth̓. iij. Hec māducabat ioh̓es penitētiā ⁊ patientiā p̄ferēs qui ſine peccato viuēs fuit ſpūſancto repletus Nos autē nō ſumus prochdolor in dilectione dei ſic̄ iohānes ardētes ⁊ igniti. Nam plus pe nitētiā agere debemꝰ qui plꝰ peccauimus. Nō ſolum ita penitemꝰ abſtinendo veꝝētiā ſi attē damus campos ambulantes ad meſſem piſces nātes in aqͥs. beſtias vagātes in ſiluis. ⁊ aues volātes ī aere velociter. qͥ vix noſtre gule ſuffi ciunt. ſuꝑaddimus herbas vt vix ſufficiunt cā pi vaſte ſolitudines. et foſſata ad ꝯficiendū ab apothecarijs cōfecta Ioh̓es in cilicio de pilis camelorū cōfecto penitentiā egit. nos autē etſi a patre nr̄o Adaꝫ pelliceas tunicas ferre poſſi mus. tn̄ ꝓceſſimus poſtea ad cortices herbaꝝ id ē. ad linū. deinde ad ſtercus vermiū hoc eſt ad ſericū tandē ad lapides p̄cioſos. qd̓ tn̄ ama bilis carbunculꝰ beatꝰ Ioh̓es nūqͣꝫ fecit. Ipſe nqͣꝫ extingui pōt nec potuit ab ardore chari tatis. Nos aūt multotiens extinguimur. ideo pōt nobis dici illud qm̄ abundauit iniqͥtas re frigeſcit caritas multoꝝ. Ideo eēt nobis ſum mnopere neceſſariū vt adhuc circa nos habere/ nus ſanctū iohannē corporaliter qͥ nos reacce̓ deret ⁊ igniret. ⁊ flāmas ſue charitatis mentis nr̄e ad oculos vibraret. ⁊ hͦ quo ad ẜm. Ꝙͣtuꝫ ad tertium cōmendat̉ beatus iohannes a tene broſitatis mūdane illuſtratione cuꝫ ſubiungit̉ lucēs Pro quo ſciendū dicit Iſi. li. xij. ꝙ ē que dam beſtia noīe noctiluca parua ī ſtatura mul los habēs pedes. hec in tenebris lucet vt cāde la in luce aūt plena eſt obſcura. noctis enī tene bras illuminat. ſꝫ hec lux in die obſcurat̉. Per hac beſtiolā iohannes deſignat̉ qͥ luxit in tene bris pͥmo. hoc ē ī vtero materno. qn̄ ſpirituſan tio repletus eū qͥ eſt verum lumen ⁊ cordiū illu ſtrator xp̄m adeſſe cognouit cuꝫ in p̄ſentia ſua exultauit. Ideo dicit beatꝰ Augꝰ. Celū ⁊ terrā nodū vidit. creatorē celi ⁊ terre cognouit. Et ſic iſta lucerna luxit ſub modio. cōtra illd̓. Ne mo lucernā accendit ⁊ ponit ſub modio ⁊ in ab ſcondito ſed ponit ſuꝑ candelabrū vt qͥ ingre diant̉ lumen videant. Luc̄. xj. Quia hec lucer na beatus iohānes poſita eſt ſub modio hoc ē ī vtero occulto. ⁊ tamē luxit qn̄ xp̄m cognouit Etiā matri luxit vt dn̄i matre etiā recognoſce ret quādo dixit. vnde mihi hoc ꝙ mater domi ni mei veniat ad me. Luc̄. j. Quia videmꝰ qn̄ lumen accēdit̉ lucerna illuſtrat̉. ſic Eliſabeth illumīata fuit a iohāne Iſta aūt lucerna poſtea poſita ſuꝑ cādelabrū mirabiliter luxit. qꝛ chri ſtu digito monſtrauit cum dixit. Ecce agnꝰ dei ecce qͥ tollit peccata mūdi. Ioh̓. j. Luxit in mū do per ſuam ſanam doctrinā que fuit ad peni tentiā faciendam cum dixit penitentiam agite. Mat. iij. Luxit per cōuerſationē bonā Teſte Chry. ſuꝑ Matth̓. Cōuerſatio iohānis omni um hominū vitā culpabilē apparere facit quē admodū ſi videris veſtē candidā dicis. qͥa ſatꝭ pulchra ē quā ſi ſupra niuē locauerꝭ. incipit re ſpectu niuis ſordida eſſe q̄ tibi ſatis priꝰ decora videbat̉. q. d. Chry. Si cōuerſationē alioꝝ vi deris diceres quia bona ē. ſi aūt ad cōuerſatio nem Ioh̓is cōꝑaueris ſordida incipit appare re. Luxit etiā. b. Ioh̓es xp̄o ſibi viā faciēdo qꝛ videmꝰ anteqͣꝫ ſol perfecte orit̉ radios p̄mittit qͥ celū illumināt ⁊ ei faciunt viam ſicut hͦ teſtat̉ Chry. ſuper Matth̓. Sol inquit appropians anteqͣꝫ appareat mittit radios ſuos ⁊ albeſcere facit orientē ⁊ p̄cedēs aurora aduentū diei de monſtrat. Sic dominus natus ī mūdo anteqͣꝫ appareret ꝑ doctrinā ſpūs ſui fulgore trāſmiſ ſo. illuminauit iohannē vt p̄cedens ille aduen tum denūciet ſaluatoris. hec ille. Et qͣꝫuis bea tus ioh̓es ſic in vtero ⁊ in mūdo luxit. hͦ tn̄ fuit in nocte. ideo cū venit lumen verū diei gr̄e tūc obſcuratus fuit ⁊ ꝑ mortē extinctꝰ. ⁊ ſic luxit il lis qͥ erant in tenebris inferni ẜm ꝙ p̄dixit Za charia pater eiꝰ. Luc̄. j. Illuminare his qͥ in te nebris ⁊ in vmbra mortis ſedēt. Ideo bn̄ dicit̉ ꝙ ioh̓es fuit lucerna lucēs tam in vtero ⁊ ī mū do qͣꝫ in limbo. ⁊ hͦ quo ad tertium. Sermo tertiꝰ de ſancto Ioh̓e baptiſta ſꝫ lt̓ hō MIIus a deo cui nomē erat Ioh̓es. Ioh̓.j. Con ſuetudo ē magnoꝝ dn̄oꝝ quādo venire volūt ad aliquā regione varios p̄mittunt nuncios qͥ eoꝝ aduentū annūciant incolis illius regionis Cum aūt in ꝓximo iam aduenerit ſolennioreꝫ dirigūt nunciū qͥ aduentū in breui affuturū an nunciat. Idē videmꝰ in natura ꝙ ſol qui ē rex oīuꝫ planetaꝝ ⁊ dn̄s ẜm Amb̓. in exame. an̄qͣꝫ venit ad terraꝫ noſtre regionis varios p̄mittit nūcios.ſ. ſtellas ortū ſuū p̄dicantes. cum autē ꝓpe ē circa ortū. ſolenniſſimū deſtinat nūcium N I Sermo lucifeꝝ qͥ eū ī ꝓximo nūciat oriturū. Idē etiaꝫ legit̉ in figura Numeri. xiij. ꝙ moyſes qui fuit dux filioꝝ iſrael educēs eos ex egypto an̄qͣꝫ ve niret ad terrā ꝓmiſſionis multos p̄miſit nunci os vt viā ſibi adeūdi p̄pararēt tādē miſit ſolen niores caleph ⁊ ioſue vt terrā illā explorarent. Spūaiit̓. xp̄s ē ille dn̄s in cuiꝰ veſtimento ⁊ fe more vidit. b. Ioh̓es ſcpͥtū. rex regū ⁊ dn̄s do minātiū. Apoc̄. xix. Ip̄e etiā ē ſol iuſticie. ideo hāc ꝯſuetudinē habuit ſeculariū dn̄oꝝ qͥ veni ens ad mūdi huiꝰ mirabilem regionē multipli ces p̄miſit nūcios.ſ. ꝓphetas qͥ a lōge aduētuꝫ ſuū annūciauerūt qͦꝝ vnus Zacharias ſic ait: Ecce rex tuꝰ venit tibi. iuſtꝰ ⁊ ſaluator Zach̓. ix. ⁊ multi alij eū p̄uenire dixerūt. Ad vltimuꝫ autē p̄miſit ſolēniſſimū. b. Ioh̓. bap. qͥ qͣſi luci fer p̄clariſſimus: xp̄m venturū iā p̄dixit. ẜm ꝙ dicit Chry. ſuꝑ Mat. Multe ſtelle lucē p̄ce dūt nūciantes lucis aduētū. ⁊ nll̓a ip̄aꝝ nomē luciferi meruit hr̄e niſi vna. qꝛ cū ip̄a luce ꝓce dit. Sic oēs ꝓphete an̄ faciē xp̄i p̄ceſſerūt. ſolꝰ aūt ioh̓es cū xp̄o ꝓceſſit qͥ ⁊ ip̄m digito demō ſtrauit dicēs: Ecce agnus dei. ecce qͥ tollit. hec Chry. Et bn̄ ſolꝰ ioh̓es d̓r lucifer. qꝛ ẜm natu rales lucifer qͥ ⁊ venꝰ d̓r eſt planeta beniuolus ideo ponit̉ ſub marte vt eiꝰ maliciā refrenet. vt dicit Ptolomeꝰ in li. d̓ iudicijs aſtroꝝ. Sic. b. ioh̓es fuit beniuolꝰ ⁊ māſuetꝰ vt ex hoc cūctis amabilis redderet̉. ⁊ oīs hieroſolyma ad eum exibat ad iordanem ⁊ pnīaꝫ ab eo acceptabat. Mat. iij. Sicut etiā lucifer terminat nocteꝫ et annūciat diē. qn̄ enī orit̉ ē ſignuꝫ ꝙ nox p̄ceſſit ⁊ dies accedit. Ita iohāne veniēte vetꝰ lex per noctē figurata fuit termīata. Ꝙꝛ habet̉ Mat. xj. Oīs lex ⁊ ꝓphete vſqꝫ ad ioh̓eꝫ ꝓphetaue rūt. Ip̄e aūt verū diē xp̄m annūciauit qn̄ dixit veniet fortior me poſt me cuiꝰ non ſū dignꝰ ſol uere corrigiā calciamētoꝝ eiꝰ. vt ſcribit̉ Mat. iij. ⁊ Luc̄. iij. Sic̄ etiā lucifer ſiue venꝰ oēs lau dabiles ꝟtutes tenet ī ſe. Iuxta illud poeticuꝫ Ueneris h̓ natꝰ cūctꝭ extat bn̄ gratꝰ. Ita iudei ip̄m eē xp̄m eſtimantes. Ioh̓ j. Et hꝫ in ſe ꝟtu tes patriarchaꝝ. ꝓphetaꝝ. angeloꝝ. vt ptꝫ in pͥmo ẜmōe ꝑte pͥma. Hic p̄clariſſimꝰ lucifer ho die miſſus ē in mūdū a deo ꝑ ſuā natiuitatē vt viā p̄pararet ⁊ veniēteꝫ in ꝓximo nūciaret. ſic̄ teſtat̉ euāgeliſta ī ꝟbis p̄aſſumptis dicēs: Fu it homo miſſus a deo. In qͥbꝰ verbis. b. Ioh̓. a duobꝰ cōmendat̉ ſpēaliter. Primo a benigni tatis affluentia. ibi. Fuit hō. Scd̓o a ſanctitatꝭ euidētia. ibi. cui nomē. Primo notādum dicit Ari. in li. de aīalibꝰ ꝙ elephas inter oīa aīalia ē aīal valde benignū. qꝛ d̓r felle carere. Accidē taliter d̓r eſſe ſeuꝰ qn̄ nimis ꝓuocat̉ vel vino in ebriat̉. vel qn̄ ei ſanguis demōſtrat̉. Myſtice ꝑ hͦ aīal intelligit̉ homo qͥ ẜm ph̓os eſt digniſſi ma creaturaꝝ creatura. Et ẜm Ariſto.j. Pol̓. Homo ē aīal ciuile politicuꝫ ⁊ māſuetū. Et in ſignū huiꝰ bonitatis ⁊ benignitatꝭ natura non dedit ſibi cornua vt ceruis ⁊ tauris nec vngueſ vt leonibꝰ. nec venenū vt ſerpentibꝰ: vt hō di ctis ⁊ factis māſuetꝰ deberet eē ⁊ īteriꝰ ⁊ exteri us demōſtraret. Ideo ſi hō ē litigioſus ⁊ iracū dus. nō hoī ſed beſtie cōꝑat̉. Teſte Boe. qͥ ait. li. iiij. ꝓſa. iij. Ferox atqꝫ inqͥetus linguam liti gijs exercet: cani comparabilis eſt ⁊c̄. Ire in temperans fremit: leonis animū geſtare creda tur. Et qͣꝫuis hō naturalit̓ ſit benignꝰ debet tn̄ fieri iratꝰ. ⁊ hͦ pͥncipaliter qn̄ on̄dit̉ ei ſanguis hͦ ē peccatū ꝓximi ẜm ꝙ monet psͣ. iiij. Iraſci mini ⁊ nolite peccare. Qꝛ dic̄ Augꝰ. Et ponit̉ ī cano. odio. diſ. lxxxvj. Odio habēda ſūt pec cata ⁊ nō hoīes. Idē dicit Augꝰ. ⁊ ponit̉. xxiij q. iiij. canone. Duo inqͥt iſta noīa cū dicimꝰ hō peccator nō vtiqꝫ fruſtra dicimꝰ qꝛ peccatorē corripe. ⁊ qꝛ hō miſerere. Et hͦ ẜuauit moyſes legiſlator. de qͦ legitur Numeri. xij. Ꝙ fuit vir mitiſſimꝰ ſuꝑ oēs hoīes qͥ cū accēderet̉ ſeuꝰ fa ctus fuit. Nā vt legit̉ Exo. xxxij. Cū fuit ī mō te cū dn̄o on̄dit ſibi dn̄s pctm̄ ppl̓i dicens: De ſcēde qꝛ peccauit ppl̓s tuꝰ. ip̄e aūt audiēs iratꝰ effectꝰ ē deſcēdenſqꝫ dixit: Si qͥs dn̄i ē iungat̉ mihi. Et ꝯgregati ſūt ad eū filij Leui qͥbus ait Ite de porta ad portā ⁊ occidat vnuſqͥſqꝫ fra trem ſuū. ⁊ ſic ꝓpter pctm̄ qͣſi. xxiij. milia occi derūt. Sil̓i modo. b. Ioh̓es dictꝰ eſt homo. qꝛ fuit benigniſſimꝰ hoīuꝫ ad ꝯcordiā intēdens re uocare vniu̓ſos vt p̄dixit angelꝰ Zacharie de Ioh̓e. Multos filioꝝ iſrl̓ ꝯu̓tet ad dn̄ꝫ Luc̄. j. Ideo cōꝑat̉ berillo lapidi p̄cioſo. De quo dic̄ Giony. ꝙ ē lapis modicꝰ ⁊ magne beniuolētie ad faciēda pacē int̓ dn̄os terrenos: vt reges et alios hoīes cōmunes. qꝛ valet ꝯtra ꝑicula ho ſtiū ⁊ ꝯtra lites. inuictū reddit. ⁊ amorē diligit ꝯiugalē. Sic. b. Ioh̓es fuit ꝑuus in hūilitate. qꝛ nec ꝓpheta nec helias voluit noīari. vt ha bet̉ Ioh̓. j. et multe extitit beniuolentie ⁊ beni gnitatis. vt de ip̄o pōt dici. vir iſte mitiſſimꝰ ī ppl̓o apparuit. qꝛ ſtuduit oēs ad ſe venientes ad pacis ꝯcordiā reuocare. qd̓ pͥncipalit̓ ptꝫ in militibꝰ quos inſtruxit. Reminem cōcutiatis neqꝫ calūniā faciatis ⁊ ꝯtēti eſtote ſtipēdijs ve ſtris. Luc̄. iij. Eſt autē ꝯcutere aliqͥd petere vl tra debitū rōne officij vel amicicie. vt. xxiij. q. j. Militare. qd̓ ſꝑ inducit diſcordiā quaꝫ ioh̓es volēs ſedare. ideo dixit. neqꝫ ꝯcutiatis. Quaꝫ doctrinā milites ⁊ dn̄i terreſtres debent obſer uare. Quia dicit Augꝰ. ⁊ ponit̉ in cano. vbi ſu pra. Milites boni vltra ſtipēdia ſua nihil de bēt ſibi vſurpare. ſi ampliꝰ q̄runt tāqͣꝫ calūnia tor ⁊ ꝯcuſſor a iohāne ſnīa cōdemnat. Habet ⁊ originalit̉ de v̓bis dn̄i. Et ſi hanc doctrinan S ioh̓is teneremꝰ. benigne et qͥete viueremꝰ. Q dicit Seneca in li. de moribꝰ. Quietiſſimā vita. A B C LIX hoīes agerēt in terris ſi hec duo ꝓnoīa meū et tuū tollerēt̉. Ideo tolle meū ⁊ tuū: ⁊ oīa in pa ceerūt. Et inſuꝑ. b. Ioh̓es ſic beniuolus fuit ⁊ henignꝰ: tn̄ vidēs peccata phariſeorū eos ſane redarguit dicēs. ꝓgenies viperarū qͥs demon ſtrabit vobis fugere a vētura ira. Facite ergo dignū fructū pnīe. Mat. iij. Hic hō benigniſſi nus. b. Ioh̓. miſſus ē a deo ſicut radius a ſole. Uidemus enī ꝙ ſol a ſe emittit radios qͥ ſubin trant terrā ⁊ calore ſuo terrā diſſoluūt ⁊ humi ditatē deſiccāt. Sol xp̄m ſignificat qͥ miſit vnū de maioribꝰ radijs. b. Ioh̓. qͥ calore ſuo hoc eſt amore quē habuit ad hoīes. exiccauit a multo rū corporibꝰ humiditatē luxurie ⁊ ab herode. ⁊ ab herodiana p̄ualuit exiccare cuꝫ dixit. Nō licet tibi hr̄e vxorē fratris tui. Marc̄. vj. ſꝫ ac qͥeſcere noluerūt. iō perierūt. Scimꝰ enī vbi ra dius ſolis admittit̉ ⁊ nō reſiſtit̉ ſibi lutū expur gat. vbi aūt ē reſiſtētia ibi manet īmūdicies. iō qͥvult ab hͦ radio. b. Ioh̓e mūdari nō dꝫ facere obſtaculū ꝑ pctm̄. qꝛ tanqͣꝫ mūdiſfimꝰ īmūdis dedignat̉ nec ad ſe trahit ſed expellit. ſic̄ refert Paulus in hiſtoria lōgobardoꝝ. Rocharith rex lōgobardoꝝ iuxͣ eccl̓iam ſancti ioh̓is bap. cū multo ornatū ſepultꝰ fuit. qͥdā vero cupidi tate illectꝰ nocte ſepulcrū aperiens p̄dauit Cui beatꝰ Ioh̓. apparuit dicens: Quare auſus fui ſti tāgere mihi cōmiſſuꝫ eccl̓iam meā de cetero gredi nō valebis. Qd̓ vtiqꝫ ſic euenit. nā qn̄ p̄dictā eccl̓iaꝫ intrare volebat qͣſi a validiſſimo ugile eiꝰ guttur feriebat̉ ꝙ ſubito retroceſſit. Ecce ſpernit īmūdos peccatores Scd̓o miſſus ē ſicut ſcintilla ab igne cuius qͥdē ſcintille radi clariſſimꝰ ē ad modū ſtelle luminoſus. ⁊ diffuſi one ſue igneitatis in aere apparet vndiqꝫ lumi noſus vt videmꝰ Sꝫ ẜm apl̓m ad Heb̓. xij. De us nr̄ ignis ꝯſumēs ē. hic emiſit a ſe ſcintillā. b. oh̓. qͥ fuit clariſſimꝰ abſqꝫ oī macula natꝰ et ſpūſancto repletꝰ adhuc ī vtero mr̄is ſue Luc̄. Et ꝓpter illā magnaꝫ claritatē celeſtis pater ip̄m noīat angeluꝫ Malach̓. iij. Ecce ego mit to angelū meū. Et dic̄ Chry. Puto eiſi audeo dicere ꝙ glorioſior ē Ioh̓. qͣꝫ angelꝰ. qꝛ fuit hō ⁊ ꝓpter magnitudine ꝟtutū vocatꝰ ē angelus qͣſi noīe ⁊ ꝟtute eēt angelꝰ. Fuit etiā Ioh̓es ad modū ſtelle luciferi luminoſus. iō pōt dici d̓ eo illd̓ Iob. xxxviij. Nūqͥd ꝓducis lucifeꝝ ī tꝑe uo. Ideo apparuit vndiqꝫ radioſus ad modū ſcintille. qꝛ a xp̄o cepit v̓tutē inflāmādi ſic̄ ſcin illla ab igne. Tertio miſſus ē a deo ſicut odor a nore. Flos ē xp̄s. iuxta illud Can̄. ij. Ego flos capi. Iſtiꝰ floris odor fuit. b. Ioh̓. qͥ ab eo acce pit ꝟtutē delectandi. Nā delectauit deū vt de ipſo dici poſſit illud Gen̄. xxvij. Ecce odor filij mei ſic̄ odor agri pleni cui bn̄dixit dn̄s. Odor eui ſue ſanctitatis nō fuit clauſus ſꝫ aꝑtꝰ. Naꝫ vicini ⁊ cognati iſto odore ſūt refecti. qꝛ ſuper oīa montana. iſte odor diuulgabat̉ ⁊ diffunde bat̉. vt ptꝫ Luc̄. j. Hodie etiā non ſolū xp̄iani. ſꝫ ⁊ ſaraceni odore ſue ſanctitatis reficiuntur. Quia ẜm Guil̓. in rōnali diuinoꝝ. lxxxj. l. vij. Ipſi dicunt̉ etiā hͦ feſtū ẜm ritū ſuū colere ⁊ iu bilāter celebrare: vt adimpleret̉ illud angeli di ctū. Et multi ī natiuitate eiꝰ gaudebunt. Et. b. Ioh̓es nō ſolū fuit odor agri. ſꝫ etiā agri pleni Sed tūc odor agri plenꝰ eſt qn̄ diuerſis floribꝰ redolētibus ē ornatꝰ. Ita. b. Ioh̓. floribꝰ ꝟtu tū vtpote violis humilitatis ſolſequijs ſuper ne ꝯtemplationis. roſis rubentibꝰ acerbe paſſi onis. Ecce nō ſolū fuit odor agri pleni ſꝫ etiam bn̄dicti. Tunc enī ager ē bn̄dictꝰ ſi laudabiles fructꝰ ꝓducit. Sic. b. Ioh̓. fructū. xxx. inqͣꝫtū p̄dicator eximius. lx. inqͣꝫtū martyr. cēteſimuꝫ inqͣꝫtū virgo ꝑmāſit ꝓduxit. ⁊ illi ſūt laudabi liſſimi fructꝰ qͥ poſſūt reperiri. Quarto miſſus fuit a deo ſic̄ legatꝰ a pͥncipe. xp̄s enī ē pͥnceps pacis. Eſa. ix. Ipſiꝰ legatꝰ fuit ioh̓es ⁊ īmedia te a latere miſſus. ẜm ꝙ dicit ꝓpheta Abdias in. c. vnico. Legatū auditu audiuimꝰ a deo Le gatū illū ad gētes miſit vt indulgētias faceret. Qꝛ dic̄ Chryẜ. ſuꝑ Matth̓. Solent reges na to ſibi filio indulgentias in regno ſuo dare; et exactiones p̄termittere. deꝰ autē nato filio ſuo volēs indulgētias peccatoꝝ donare p̄miſit io hannē qͣſi exactorē dicētē: penitentiā agite ⁊cͣ. Et ſubdit. O exactio q̄ non facis pauꝑes ſꝫ di uites reddis. Naꝫ qͥſqͥs debitū ſue iuſticie deo reddiderit nihil deo p̄ſtat. ſꝫ ſibi lucruꝫ acqͥrit. ſalutis. Quinto miſſus ē a deo ſic̄ riuus a fōte Chriſtꝰ ē fons vite. iuxta illud psͣ. xxxv. Qm̄ apud te ē fons vite. Iſte fons indeficiēs emiſit a ſe riuū largiſſimū Ioh̓. bap. qͥ inquā repletꝰ ē aqͥs gr̄aꝝ. Teſte pͣsͣ. lxiiij. qͥ ait. Flumē dei re pletū ē aquis ſcꝫ graꝝ ⁊ ſpūſſancti. Et aquas matri ſue Elizabeth ē largiſſime imꝑtitꝰ quaꝫ adhuc in vtero ꝓphetiſſam fecit qn̄ ipſa dixit Unde mihi hͦ vt veniat mater dn̄i mei ad me. Luc̄. j. Id̓o dic̄ Chry. ſuꝑ Mat. Quis ꝓphe taꝝ cū eēt ꝓpheta ꝓphetaꝫ facere potuit. heli as qͥdeꝫ vnxit helizeū ī ꝓphetā non tn̄ ei ꝓphe tandi gr̄aꝫ ꝯtulit. Ille aūt ī vtero mr̄is exiſtēs diuini intuitꝰ ſciētiā matri donauit ⁊ os illiꝰ in ꝟbo cōfeſſionis aperuit. vt cuiꝰ nō viderat ꝑ ſonā agnoſceret dignitatē dicēs: Un̄ hͦ mihi vt mater dn̄i veniat ad me. Ad idē Augꝰ Ioh̓es pͥus fuit ſue mr̄is mgr̄ qͣꝫ filiꝰ. primo enī eaꝫ do cuit qͣꝫ illa eū lactauerat. hec ille. Iſtas aquas etiā imꝑtitꝰ ē pr̄i Zacharie. vt habet̉ Luc̄. j. et Zacharias pater eiꝰ repletꝰ eſt ſpūſancto ⁊ ꝓ phetauit dicēs: Bn̄dictꝰ dn̄s deꝰ iſrl̓ ⁊cͣ. Illas inſuꝑ aqͣs gr̄aꝝ ſpūſſancti oībꝰ tribuit abūdan ter. ita vt de ip̄o cōuenienter exponi pōt illud Ioh̓.j. De plenitudine eiꝰ nos oēs accepimꝰ ⁊ gr̄aꝫ ꝓ gr̄a. ⁊ hoc quo ad pͥmū. Ꝙͣtuꝫ ad ſcd̓m N 2 Sermo cōmendat̉. b. Ioh̓es a ſanctitatis euidētia. cū ſubiungit̉. cui nomē erat ioh̓es. Circa qd̓ notā dū. ꝯſueuerūt reges ⁊ dn̄i ſeculares ſui. militi bus multas facere p̄rogatiuas ⁊ honore. 3. Si eos viderint negocia expedire ſagaciterqꝫꝫ cō plere. ⁊ hͦ ē indicium amoris. Si aūt eaſdē p̄ro gatiuas exhibent vel qͣs ipſi habēt fieri iubēēt. ē euidētiſſimū ſignū bonitatis eoꝝ aut virtuo ſitatis. qꝛ ẜm Ariſ. iiij. Ethi. Solus bonꝰ ⁊ vir tuoſus ē honorādus. qꝛ prauꝰ hō honore nō ē dignꝰ. Moraliter. rex celoꝝ ⁊ dn̄s dn̄oꝝ xp̄s milites ſuos apl̓os martyres. confeſſores atqꝫ ꝟgines. multis h̓ p̄rogatiuis in terris honora uit qd̓ fuit ſignū ſpēalis dilectiōis. Nullum tn̄ ita honorare voluit ſicut btm̄ Ioh̓em bap. cui has p̄rogatiuas ſic̄ ⁊ ſibijp̄i voluit exhiberi do nauit qd̓ ptꝫ ex iſto ꝙ ſicut nomē xp̄i.ſ. ieſus a deo pr̄e ſibi fuit impoſitū. ẜm illud ꝓph̓e Uo cabit̉ tibi nouū nomē qd̓ os dn̄i noīauit. Eſa. lxij. Et ab angelo Luc̄. ij. Vocatū ē nomē eiꝰ ieſus qd̓ vocatū ē ab angelo ⁊cͣ. Ita ⁊ hͦ nomē Ioh̓es fuit ſibi impoſitū a deo. quēadmodum ip̄e de hoc Eſa. xlix. gloriat̉. De vētre matris mee recordatꝰ ē noīs mei. Etiā ab angelo ē vo catū Luc̄. j. cum dicit ad Zachariā Eliſabeth vxor tua pariet tibi filiū. ⁊ vocabit̉ nomē eius ioh̓es. Sed diceret aliqͥs. ſunt tn̄ aliqͥ antiqui ſancti ſibi in hͦ eqͣles. qꝛ natiuitas Iſaac Gen̄. xvij. ⁊ Sampſonis Iudic̄. xiij. ꝑ angelū fuit nūciata. Sed ibi nomē angeli ignorat̉ nec eis nomē ē impoſitū ab angelo. Hic aūt fuit idem angelus Gabriel qͥ xp̄m nūciauit. qͥ ⁊ iohanni nomen impoſuit. Et hūc honorē xp̄s nulli alij fieri voluit. Etiā ptꝫ hͦ ex noīe qd̓ ē Ioh̓es in qͦ eiꝰ ſanctitas euidēter cōmēdat̉. qꝛ interp̄tatur gr̄a dei. ex qͦ apparet ꝙ ip̄e nō tm̄ fuit deo gra tus ſicut alij ſancti. ſꝫ oīuꝫ gratiſſimus. Ideo ī ſignū dicebant cognati elizabeth. Nemo eſt in cognatione tua qͥ vocet̉ hͦ noīe. qͣſi dicerēt. nul lus an̄ iſtū natꝰ fuit qͥ eēt dignꝰ vocari gr̄a dei. Ideo de illo pōt exponi illud Heſter. xv. Ui di te dn̄e qͣſi angelū dei ⁊ turbatū ē cor meū pre timore gl̓ie tue. Ualde enī mirabilis es dn̄e et facies tua plena eſt gr̄aꝝ. Si de hͦ latiꝰ vis hr̄e recurre ad ẜmonē pͥmū.ſ. vir bonꝰ eſt. ⁊cͣ. ibi in uenies ꝙ gr̄aꝫ oīuꝫ ſauctoꝝ habuit. ⁊ hoc qͣꝫtū ad ſecundum. ¶ In feſto apl̓oꝝ Petri ⁊ Pauli. Y nathas et ſaui amabiles ⁊ decori valde in vita ſua. in morte qͦꝫ nō ſunt diuiſi. Ita ſcribit̉. ij. Regꝭ. j. Dicūt nat̉ales ꝙ ī india regiōe ſunt duo lapi des ignee nature qͥ ſibi naturalē vt ſic loquēdo oſtēdūt charitatē. Nā qn̄ vnꝰ alteri vult appro pinquare ⁊ ſe vnire. intantū exardeſcūt ꝙ ma gnus efficit̉ ignis qͥ videt̉ in montibꝰ ⁊ in valli bus. ⁊ iſte ignis ſic aggregatꝰ ꝑ lōgū durat ip̄s vt etiā a lōge poſitis valeat intueri. Spūaliter ꝑ hos duos lapides hi duo beatiſſimi lapides id ē. apl̓i petrꝰ ⁊ puulus deſignant̉. Naꝫ petrꝰ interptat̉ vno modo qͣſi petra rōne firmitatis ī paſſione. Sil̓iter paulꝰ ī aduerſitatis toleratio ne. Et totaliter fuerūt igniti igne charitatis q̄ ad deuꝫ ꝓximos ⁊ ſeip̄os. Sicut de petro ſcri bit egeſipus papa. Ꝙ pēdēs in cruce dixit. Tu dn̄e oīa mihi es totū qͦꝫ tu mihi. Et nihil aliud niſi tu ſolus mihi es. Sed de paulo habet̉ ad Roma. viij. Certus ſū ꝙ neqꝫ mors neqꝫ vita nieqꝫ angeli neqꝫ archangeli neqꝫ aliqua crea tura nos poterit ſeꝑare a charitate q̄ ē ī xp̄o ie ſu. De charitate ꝓximoruꝫ liquet de petro. ꝙ dn̄s oues ei cōmiſit nutriēdas dicēs. Ioh̓. xxj Paſce oues meas tanqͣꝫ feruētior oīuꝫ amator De paulo habet̉. ij. Corꝭ. xij. Ego inqͥt libentiſ ſime impendam.ſ. nō tm̄ ſpūalia. ſꝫ etiā tꝑalia ⁊ ſuꝑimpendar ſcꝫ ad patiendū ꝓ animabꝰ ve ſtris. De charitate ad ſeip̄os. ptꝫ ꝙ intantū fu erūt inflāmati ꝙ neqꝫ in vita neqꝫ in morte po tuerūt ab inuicē ſeparari. vt illis cōpetere pōt illud dictū p̄libatū Ionathas ⁊ ſaul amabiles In qͥbus ꝟbis duo pͥncipaliter tangunt̉. Pri mo gratiofitas cōuerſationis. ibi. Ionatas et ſaul. Scd̓o ſocietas paſſiōis. ibi. in morte. De pͥmo ē notandū dicūt naturales ꝙ colūbe inter cetera volatilia bone ⁊ amabilis ſūt ꝯuerſatio nis. qn̄ enī alie aues hoīes fugiunt ⁊ a longe ni dos faciūt ⁊ pullos educūt. ſole colūbe manēt in domibus circa hoīes. ⁊ pullos ibi ꝑturiunt ⁊ cū hoībus ꝯuerſant̉. Moralit̓. beatꝰ petrus d̓r bariona qd̓ interp̄tat̉ filius colūbe Et hic ꝑ Ionatam qͥ interp̄tatur domꝰ colūbe paulꝰ de ſignat̉. Et recte petrus d̓r colūba qͥ inter alios apl̓os bonā ꝯuerſationē habuit vt ab omnibꝰ amaret̉. ⁊ alios docuit hr̄e bonā ꝯuerſationeꝫ qn̄ dixit. j. Pet̓. ij. Chariſſimi obſecro vos tan qꝫ aduenas et ꝑegrinos a carnalibꝰ deſiderijs abſtinere q̄ militant aduerſus aīam ꝯuerſatio nem veſtrā bonaꝫ habētes inter gentes. Et eſt notandū ꝙ colūba hꝫ ſex ꝓprietates que bea. Pe. poſſunt recte ꝯuenire. Primo colūba cito domat̉. ſi ad colūbare rectis mēſibus ponat̉. h̓ eſt in mēſe Iulij. Auguſti. ⁊ ſeptembris. qꝛ de facili pn̄t cibū inuenire ī ꝓpinquo. ⁊ ſic nō lon gius diuagant̉ vt dicit Petrꝰ de creſcētijs de ruſticanis cōmodis. li. ix. Ita be. petrꝰ de faci li fuit vocatꝰ a xp̄o in apl̓m vt in colūbario ſan cte matris eccl̓ie iugiter ꝑmaneret. qꝛ ſicut legi tur Mat. iiij. Cū quodam tꝑe dn̄s iuxta mare galilee ambularet vidit petrū ⁊ andreā mitten tes retia in mare ⁊ vocauit eos dicēs: Uenite poſt me faciā vos fieri piſcatores hoīuꝫ. At illi ꝯtinuo relictis retibꝰ ſecuti ſūt dn̄m. ⁊ circa eū ammodo māſerunt. nec ad ꝓpria redierunt. et F I A LX quare hoc. qꝛ cibū angeloꝝ ⁊ panē viuū pro ſe habuerunt xp̄m ieſum. ideo dicit beatꝰ Grec Ad vniꝰ iuſſionis vocē petrꝰ ⁊ andreas relictꝭ retibus ſecuti ſunt redēptorem. Et hͦ eſt cōtra multos peccatores ſtultos ⁊ inobedientes qui huiꝰ ſanctiſſimi viri et capitis eccl̓ie petri obe dientiā ſequi dedignant̉. qꝛ nolūt domari a p̄ dicationibꝰ vt intrent ad eccl̓ie colūbare. ſed ſi cut ſtulte colūbe ⁊ curioſe q̄ ſpernūt venire ad colubare. ſꝫ reſidēt ſuꝑ arbores circūſpiciētes ad quā ꝑtem velint volare ⁊ quaſi deliberātes collū vndiqꝫ circūflectunt. ſed ſepe dū de vola tu deliberāt anteqͣꝫ arripiāt volatū ſagitte eas tranſuolant aūt ab accipitre rapiunt̉. Ideo ꝓ poſitū non faciūt. nec ꝓficiunt. qꝛ qd̓ diutiꝰ fa cere volunt non in tꝑe cōgruo ꝑfecerunt. Sic peccatores miſeri nolūt venire ad ſancte eccl̓ie vnionē. ⁊ ſi vocant̉ venire dedignant̉. vt d̓ eis verificet̉ illud ſapiētis. Vocaui ⁊ renuiſtis. ex tendi manꝰ meas ⁊ nō eſt qͥ aſpiceret. Prou̓..j. Sed ꝙ ait psͣ. cviij. Nudātes tranſferentur et eijciāt̉ ſcꝫ a diabolo de habitationibꝰ ſuis. Ip̄i enī ꝯtinue deliberāt. ad quā ꝑtem velint decli nare aut bonorū vel maloꝝ. ⁊ cū ſic deliberant venit ſagitta mortis ⁊ eos trāſuolabat. ⁊ ſic ab accipitre inferni diabolo rapiunt̉. Sicut ptꝫ d̓ milite regis Trancredi ꝓuincie mercolis. de qͦ legit̉ in vitaſpatrū. lib̓. iiij. Qui ꝓ induſtria ex teriori regi placebat. ſed tn̄ ꝓpter vitam malā diſplicebat. Ideo monebat eū rex cū infirmus eēt ad penitētiā. ille aūt noluit dicēs ſe hec vel le facere cum ab infirmitate ꝯualeret. Sed cuꝫ ſic deliberaret venit mors ⁊ data eſt ſuꝑ eū ſen tētia dānationis ⁊ aīa eius capta eſt ab accipi tre tenebrarū. Ergo ſi volumus hec vitare ſeqͥ debemꝰ patronū nr̄m beatū petrū ⁊ ad dn̄m ꝓ perare. Ad hoc monemur. iij. Regꝭ. xviij. Uſ qꝫ quo claudicatis in duas ꝑtes ſi dn̄s ē ſequi mini eum. Secūdo colūba ē magne dilectiōis pal̓re enī viuēte diligit eum. ⁊ abſqꝫ eo volare nō ꝯſueuit. ita. b. pe trꝰ maxime diligebat dn̄m qꝛ ob eius amorē oīa mundana reliquit. ita vt audacter dicere poſſet illud Matth̓. xix. Ecce nos reliquimus oīa ⁊ ſecuti ſumus te. Etiā vt refert leo papa. Petrꝰ int̓ ceteros apl̓os maio ris dilectionis fuit ⁊ feruoris. Etiā ſcire tradi torē voluit dn̄i. cū annuit Iohāni qͥ iacebat ſu per pectus dn̄i in cena vt interrogaret qͥs eſſet quē ſi ſciuiſſet vt dicit Augꝰ dentibꝰ diſcerpſiſ ſet. Ideo dn̄s noluit euꝫ noīare. qꝛ ſi eū nomi naſſet vt dicit Chry. cōtinuo petrꝰ ſurrexiſſet ⁊ g ip̄m trucidaſſet. Dilectio eiꝰ etiam ptꝫ ex hͦ. Ꝙ cū dn̄s voluit mori dixit p̄ ceteris. etſi oportue eit me mori tecū non te negabo. Matth̓. xxvj. Luc. xxij. ⁊ Mar. xiiij. ait: Domine paratus ſum tecū in mortē ire ⁊ in carcerē qd̓ licꝫ diſpē latoris ꝑmiſſione: tūc nō impleuit. imo ip̄m ne gauit vt ꝟbum dn̄i impleret̉. Conſtat tn̄ hoc ip̄m ex īmenſa cōfidentia amoris dixiſſę. qꝛ re cordatꝰ poſtea ſermonis dn̄i exiuit foras ⁊ fle uit amare. vt infra patebit. Idcirco qꝛ ip̄m pre ceteris feruēter dilexit. ideo cū ip̄o ſemꝑ eē vo luit. Et raro ſine dn̄o eē voluit. qꝛ ſicut legit̉ in euangelio ꝙ ſemꝑ in arduis cauſis petrū ſecuꝫ ſumpſit tanqͣꝫ magis dilectū. Fuit etiā ſecum ī puelle reſuſcitatione. qꝛ vt dicit̉ Luc̄. viij. Cū dn̄s veniſſet ad domū cuiuſdā pͥncipis nō per miſit intrare quenqͣꝫ niſi petrū iohannē ⁊ iaco bum. Fuit ⁊ ſecū in monte in trāſfiguratiōe. vt habet̉ Mat. xvij. vbi legit̉. Sumpſit ſecū ie ſus petrum iacobū ⁊ iohanē ⁊ duxit eos ī mō tem ſeorſum. ⁊ tranſfiguratus ē coram eis. Fu t etiā cuꝫ eo in monte o liuēti in oratiōe Mat̉. xxvj. vbi legit̉. Aſſumpto petro ⁊ duobꝰ filijs zebedei cepit cōtriſtari. Hic beatus petrus de dit nobis exemplū vt ſicut ip̄e dominū dilexit ſic ⁊ nos facere debemꝰ. Iuxta illud Deut̓. vt Diliges dn̄m deum tuū ex toto corde tuo. ⁊ ſi ip̄m diligimus veraciter nos reamabit. Iuxta illud Prou̓. viij. Ego diligētes me diligo Ter tio colūba ꝓ cantu habet genituꝫ ſicut dic̄ glo. ſuper illud Can̄. j. Oculi tui columbarū. ⁊ pͥn cipaliter tunc gemit qn̄ pullos de nido ꝑdidit aut parem ſuum amiſit. Ita beatus petrꝰ ſpiri tualiū filiorū hoc eſt bonorū operū ⁊ xp̄i amiſ ſionem per peccatū trine negationis iugiter ꝓ leticia gemitum habuit ⁊ fletum. quia non diu tardauit. ſed ſtatim exiuit ⁊ fleuit. vt habetur Matth̓.xxvj. Et dicit Egeſipꝰ papa Quādo petrus culpam negationis ad memoriaꝫ redu cebat lachrymas vberrime emittebat. ⁊ illd̓ de eo in conſuetudinem duxit vt eius facies tota exuſta lachrymis videbatur. Et dicit Clemēs papa: ꝙ audito in nocte gallicātū ad orationē ſurgere cōſueuit. ⁊ tunc ſimiliter ad fletum pro rūpere ſolebat. Nouerat enī ꝙ peccata lachry mis purgāt̉. Ideo dicit beatus Amb̓. ⁊ habe tur de peni. diſ. j. circa pͥncipium in. c. petrus. Doluit petrꝰ ⁊ fleuit. qꝛ errauit vt homo. hoc ē mortalit̓ peccauit. Scio ꝙ fleuit. lachrymas eius lego ſatiſfactionē non lego. hec ille. He fu erunt lachryme doloris ex eo ꝙ p̄ſentia chriſti poſt aſcenſionem caruit. Ideo vt refert clemēs papa ꝙ ſemper in ſinu ſuo ſudarium portabat quo crebro lachrymas tergebat quādo dulcis allocutionis ⁊ p̄ſentie dn̄i memor erat p̄ nimia amoris dulcedine lachrymas cōtinere non po tuit. O peccatores ſequimini ⁊ hūc penitenteꝫ ⁊ lachrymantem ſi ſecuti eſtis deuiantē. Quia dicitur in cano. de peni. diſ. j. c. lachryme. Per Chryẜ. Lachryme lauāt peccatū quod pudor eſt confiteri. quaſi diceret. Si aliqd̓ peccatū eſt tam magnuꝫ qd̓ cum pudore confiteatur nō eſt ꝓpterea deſperandum. quia ꝑ lachrymas illd̓ N 3 P E Sermo deletur. ſi tn̄ cōfeſſio prius preceſſerit. fi fuerit oportunitas al̓s lachryme non lauarent. Sed petrus ſolum lachrymis deleuit peccatū. quia fortaſſis ꝯfeſſio nō erat inſtituta Sꝫ ꝓchdolor ſunt infiniti peccatores qui licet ſecuti ſūt errā tem imitari tamē nolūt ⁊ lachrymantē. Petrꝰ dūtaxat trinies dominū negauit. ſicut ſibi p̄di xerat dn̄s. Amē dico tibi anteqͣꝫ gallꝰ cātet ter me negabis. Matth̓. xxvj. Iſti autē centeſies et fortaſſis milleſies ip̄m abnegauerunt qͣꝫuis non ꝟbis tn̄ factis. quotiēs enī mortaliter pec cant: totiens xp̄m negant. ⁊ tamē de illo nolūt gemere neqꝫ flere. ſed ſe iactare potiꝰ ⁊ gaude re. ⁊ de his verificat̉ illud ſapientis. Letantur cum malefecerint ⁊ exultant in rebus peſſimis Prou̓. ij. Si autem audiunt beatū Augꝭ. in li. de ſalutaribus documētis dicentē. Nec quod libet ſcelus coram deo tam abominabile eſt qͣꝫ p̄terita peccata vnicuiqꝫ reminiſcendo gaude re: ⁊ inde exultare: ⁊ ī eis ſemꝑ iacere. De hoc etiam poeta. Dupliciter peccat qui ſe de crimi ne iactat. Quarto colūba aliquādo habet hāc ꝓprietatē alias ad rete ducēdo. ſicut de hoc re fert magiſter libro ꝓprietatum. xij. Ꝙ colūba aliquando domatur. ⁊ ad deceptionē ſilueſtri um informatur quemadmadū ſciunt aucupes Illa autē cum ſic eſt inſtructa ſilueſtribꝰ ſe ſoci at. ⁊ eas ad rete ducit. ⁊ vt callidiꝰ decipiat re te cum alijs conſueuit ſubintrare. Iſtam ꝓpri etatem etiaꝫ habuit beatus Petrus. a chriſto nanqꝫ fuit domatus. ⁊ a ſpirituſancto ī die pē tecoſtes pleniꝰ informatus ad columbas ſilue ſtres hoc eſt infideles capiendos. Ideo illis ſe ſociauit quādo eis p̄dicauit ⁊ eos ad rete fidei duxit. quia legitur Act̉. ij. vna p̄dicatione tria milia adduxit. Alio autem die duxit ad rete fi dei qͥnqꝫ milia hominū. vt habet̉ Act̉. iiij. Vt auteꝫ duceret ip̄os caute ad rete chriſti. cū eis rete ſubintrauit. quia cū eis captiuus fuit non ſemel ſꝫ pluries. Nam vno modo a theophilo p̄ſide antiochie ciuitatis. de qua captiōe habe tur in kathedra petri. Alio modo captus fuit ab herode agrippa. ſed angelus domini ipſuꝫ liberauit. Act̉. xij. Tertio captus fuit a Nero ne. ⁊ hoc fuit hodie. ſed illa captio eum nō im pediuit quin ad rete fidei adduceret duas colū bas ſpirituales ſcꝫ Marcellū ⁊ Martinianū Paulini militꝭ ſeruos. Et illi ip̄m libere abire ꝑmiſerunt. Vltimo captus fuit a militibus. et ꝑ̄fecto agrippe p̄ſentatus vt dicit̉ in legenda. Ita facere debent p̄dicatores moderni vt ad rete fidei adducāt columbas indomitas ſcilicꝫ peccatores. etſi neceſſe fuerit ſe cum eis capi. hͦ eſt occidi. permittant. Quinto columba ē auis ꝑtim medicinalis. quia dicit Cōſtantinus me dicus in viatico ꝙ habet ſanguinē medicinalē qꝛ ſanguis columbe ſub dextera ala extractus ⁊ calidis oculis inſtillatus dolorem mitigat ei pellem ſanat. Ita beatus petrus fuit medicus tam corporis qͣꝫ anime. Nam multis infirmis medelā p̄ſtitit cum vmbra ſui corporis ip̄os ſa nauit. Act̉. v. Etiam mortuos ſuſuſcitauit vt ptꝫ Act̉. ix. vbi legit̉ ꝙ in Ioppen fuit quedā muliet nomine Tabita: que cū mortua eſſet mi ſerunt diſcipuli ad Petrū rogātes vt veniret ⁊ eam ſuſcitaret. Ipſe autē veniēs omnes d̓ ce naculo in qͦ iacebat eiecit: ⁊ ponens genua ſua orauit ⁊ cōuerſus ad corpus dixit. Tabita ſur ge. ⁊ illa oculos aperuit ⁊ ꝯtinuo ſurrexit. Re fert etiam Leo papa ꝙ quadā die miſit petrus duos diſcipulos ad p̄dicandum quoruꝫ vnus nomine Franco. alter Maternus eſt vocatus Et dum viginti dies iuiſſent Maternꝰ defun ctus eſt. redijt autē alius diſcipulus ad petruꝫ ⁊ ſibi nūciauit. Petrus autē tradidit ei baculū ſuū vt ſuper defunctū poneret. qd̓ cum feciſſet qui iam ꝑ qͣdraginta dies mortuꝰ fuerat reſur rexit. Ex qͥbus elicit̉ ꝙ fuit bonus medicꝰ cor porum. multo autem melior animaꝝ. quia mul tis animabus p̄buit ſalutem: vt de illo exponi poteſt illud Matth̓. ix. Non eſt opus valenti bus medicus ſed male habentibus. Sexto co lumba inſtruitur vt ſit litterarū gerula. ⁊ ꝓuin cie ad ꝓuinciam mitis nuncia. quia ẜm natura les columba naturaliter diligit locum vbi pͥmi tus eſt nulrita. ⁊ qͣꝫtuicūqꝫ defertur ad lōgin quas partes. ſemper redit ad ꝓpria ſi ſue liber tati fuerit reſtituta. tali colūbe ſolēt alligari lit tere ſub aſcella. ⁊ ſi dimittit̉ ſe eleuat in aera. et nunqͣꝫ ceſſat donec redeat ad ſue natiuitatꝭ pri ma loca. Sed quādoqꝫ ab hoſtibꝰ cognoſcit̉ in via ⁊ ſagitta impeditur. ⁊ ſic ꝓ litterꝭ quas de fert vulnerat̉. vt die magiſter. xij. libro ꝓprie. Iſta ꝓprietas cōuenit beato petro: quia fuit ī ſtructus a chriſto vt eēt gerulus litterarū ſacre ſcripture. ⁊ ei cōpetit illud Hiere.j. Ad omnia que mittam te ibis ⁊ vniuerſa que mandauero tibi loqueris ad eos. Sed qꝛ dilexit locum ad quē fuit natus. hoc eſt celeſtē hieruſalē. Iuxta illud psͣ. xxv. Domine dilexi decorem domus tue. Id̓o aſſumpſit litteras dominicas ⁊ porta uit de vna ꝓuincia in aliaꝫ. de hieruſalē in an tiochiam. de antiochia in italiā. vt ſic portādo veniret ad locum cōcupitū. hoc eſt ad celū. Sꝫ anteqͣꝫ ibidē ꝑuenit cognitus fuit ab hoſte chri ſtianoꝝ Nerone: a quo hodie ꝓpt̓ litteras ſa cri euangelij ⁊ veritatis eſt occiſus. Et quomo do hoc factum eſt patet in legenda. ¶ Sermo ſecūdus de eiſdem apl̓is. Onathas et ſaui amabdles. vbi ſupra. Dicutmaturala quāto animal nobilius eſt ⁊ dignius tāto alia ipſum honorāt ⁊ locum ei dant. qd̓ pͥncipaliter F LAI videmus d̓ leone qui ē rex animaliū de quo re fert Soli. de mirab̓. mūdi. ꝙ in eo loco vbi vo luerit manere nullū animal ꝓ tūc audeat appa rere. ſed fugiūt locū ſibi ſolitariū tāqͣꝫ digniſſi mo relinquētesⁱ. ⁊ alia ſibi māſionis loca vſur pantes Moraliter ſic eſt etiā in ſancta eccleſia A ꝙ quāto ꝑſona eſt nobilior dignitate tāto etiā alij debēt illā honorare ⁊ ſibi locum dare. ſicut docuit ſapiens Catho dicēs: maiori cede. Sꝫ uia beatus petrꝰ fuit ſummꝰ pontifex ⁊ nobi liſſimus in dignitate. maior homine. minor tn̄ deo. vt extra de trāſlati. p̄la. Inter corporalia Ad hoc etiā denotandū dn̄s alijs dixit apl̓is. Laxate retia in capturā. ad petrū ait. duc in al tum. Ideo decēs fuit vt paulꝰ qui erat minor in hac dignitate cederet petro ī officio hodier no. ⁊ ſibi ſolitarie locū daret Quapropter Gre goriꝰ papa inſtituit vt dicit Guil̓. in rōnali di uinoꝝ. lib̓. vij. vt tm̄ officiuꝫ petri heri eſt cele bratum. qꝛ omnis cantꝰ tam ī primis veſperis matutinis qͣꝫ in miſſa de ip̄o ſolo fuit. Tum qꝛ eccl̓ia beato petro fuit dedicata. Tum qꝛ ipſe prior fuit cōuerſione. Tum qꝛ maior dignitate vt hebetur. ij. q. vij. Paulus. qꝛ romane eccl̓ie tenuit pͥmatum. Sed hodie ſtatuit eccl̓ia feſtū beati pauli celebrari. qͥ tamē ſicut petrꝰ heri eſt occiſus ⁊ ī morte ab eo nō eſt diuiſus. vt dicūt verba p̄libata. In qͥbus a duobꝰ cōmendatur Primo a vite curioſitate. ibi. Saul ⁊ ionatas Secundo a mortis inſeꝑabilitate. ibi. in morte nō ſunt. De pͥmo eſt notāduꝫ Rabanꝰ dicit ꝙ h paulꝰ ante dictus ē Saulꝰ a ſaul ſuꝑbo rege. ſꝫ poſt cōuerſionē dictꝰ eſt paulus quaſi paruus a modico ⁊ humili ſpiritu. Sed pōt beatꝰ pau lus ſaulo regi in aliquibꝰ cōparari. Primo ꝓ pter ſācte eccl̓ie ꝓ ip̄o petionē faciēte. j. Regꝭ. viij. quādo ſaul petitꝰ eſt in regē cōgregati ſūt vniuerſi maiores natu iſrael ad Samuelē ⁊ di xerūt Ecce ſenuiſti. ⁊ filij tui nō ambulāt ī vijs tuis. cōſtitue nobis regē vt iudicet ſuꝑ nos ſic̄ vniuerſe habēt nationes. Samueli autē diſpli cuit ſermo iſte ⁊ orauit ad dn̄ꝫ ⁊ p̄dixit eis ius regis filios vr̄os tollet ⁊ faciet ſibi eqͥtes. ſꝫ no luerūt audire eū ⁊ dixerūt. nequaqͣꝫ. rex erit ſu per nos ⁊ pugnabit ꝓ nobis bella nr̄a. Et ſa muel dedit eis Saul in regē. Quid ꝑ populuꝫ iſrael niſi vniuerſitas xp̄ifideliū qͥ vident deuꝫ ꝑ fidem deſignat̉. hi cōgregati ſunt vnanimi ter in orationibꝰ ſuis ad ſamuelē qͥ interp̄tatur poſtulatus ſignificans xp̄m. qͥ ante aduentum ſuū a ꝓphetis ſanctis fuit inſtanter poſtulatꝰ. ⁊ petebāt ip̄m vt daret eis regē. hoc eſt eccl̓ie fidele rectorem beatū paulū qͥ prius erat eccl̓ie ſerus deuaſtator. Et p̄cipuus qui hoc petiuit fuit beatus Stephanꝰ qͥ ꝓ ip̄o ſollicite orauit quādo lapidantiuꝫ veſtimenta ſeruauit. et pie credenduꝫ ē. ꝙ Paulus p̄cibus Stephani eſt factus eccleſte defenſator ⁊ rector. Illud etiaꝫ declarat beatus Augꝰ in ſermone de ſctō Ste phano dicens: Vt noueritis quantū valuerit oratio ſancti ſtephani. recurrite nobiſcū ad il lum adoleſcentē nomīe Saulū qui cū ſanctus Stephanꝰ lapidaret̉ oīuꝫ veſtimēta ſeruabat ⁊ tanqͣꝫ manibꝰ eum lapidabat. Cui xp̄s dixit cōtra talia mala que cōmittis in me ob hoc qui dem olim debui ꝑdere te. ſed Stephanꝰ meus orabat ꝓ te. Et infra. Si ſtephanꝰ martyr nō oraſſet paulū eccleſia nō habuiſſet. ſed ideo de terra eſt paulꝰ erectꝰ. quia in terra inclinatꝰ ex auditus eſt ſtephanꝰ. hec Augꝰ. Ex illo dicto elucet manifeſte ꝙ recte ſicut ſaul petitꝰ eſt ī re gem. ſic paulus poſtulatꝰ eſt in rectorē. Samu el aūt hoc eſt xp̄s vocem audiuit poſtulantiū. ⁊ dedit eis paulū in rectorē. quādo ip̄m de lu po fecerat agnū. de ꝓditore ſeuiſſimo p̄dicato rem fideliſſimuum. vt habet̉ Act̉. ix. Sꝫ quia decet eccl̓ie rectorē eſſe ſapienteꝫ. Ideo chriſtꝰ verꝰ Samuel inſtruxit eum. ſicut ſamuel ſaul de populo regēdo. ideo dicit ad Gal̓. j. Notuꝫ vobis facio fratres euangeliū qd̓ euāgelizatū eſt a me. qꝛ non ab homīe accepi illud. ſed per reuelationē ieſu xp̄i. Secūdo comꝑatur ſaulo ꝓpter vite ꝑfectionem. quia legitur de ſaul j. Regꝭ. xiij. ꝙ ī pͥncipio ſui regni ⁊ ſue vnctiōis multum ꝓfecit in ꝟtute. etiam dicit̉ ibidē ſaul erat puer vniꝰ anni cum regnare cepiſſet. qd̓ ex ponens Nicola. de lyra dicit. Hoc eſt erat ita innocēs ⁊ purus a peccato ſicut ē puer vniꝰ an ni. quia dominꝰ dedit ſibi gr̄am iuſtificātē ip̄m diſponēs ad ſuum officiū exercenduꝫ. ⁊ ip̄e nō poſuit obicem diuine ſapiētie ⁊ gratie ꝓ tūc li cet poſtea factꝰ eſt malus. Ita beatus paulꝰ ſta tim in pͥncipio ſue cōuerſionis non modicū ꝓ fecit in virtute. ſꝫ multū. quia ſtatim p̄dicauit chriſtū quē pͥus ꝑſequebatur. Actꝭ. ix. ꝙ īgreſ ſus in ſinagogas p̄dicabat dominū. quoniam hic eſt filiꝰ dei. ⁊ hoc fuit ſtatim poſt baptiſmū Et ſequit̉ ibideꝫ. Paulus autē magis cōuale ſcebat ſcꝫ ꝓcedens de bono in melius ⁊ cōfun debat iudeos qui habitabāt damaſci affirmās quoniā hic ē xp̄s. Ꝙ aūt in tota vita ꝓficiebat in bono ⁊ ſalubri fine terminauit ipſe teſtat̉ di cens: Bonū certamē certaui. curſuꝫ conſūma ui. in reliquo repoſita eſt mihi corona iuſticie quā reddet mihi dn̄s in illa die iuſtus iudex. ij Timotꝭ. ij. Utinā ⁊ nos hunc beatiſſimū apo ſtolū in hoc ſeq̄remur peccata dimittēdo. ī bo no ꝓficiendo. ⁊ curſu bono vitam noſtrā finiē do. vt qͥlibet noſtrū dicere poſſet. bonum certa men certaui. Sed heu qͥdam noſtrū inchoant ī pͥncipio virtutes ſectando. ſed in fine male ter minando. Recte ſicut rex Salomon qui dum eſſet iuuenis fuit ꝟtuoſus ⁊ ſapientiā a deo pe tiuit vt poſſet regere populū ſuū. vt habet̉. iij. N 4 Sermo Regꝭ. iij. Sꝫ poſtqͣꝫ ſenuit cor eiꝰ fuit depraua tū ꝑ mulieres vt idola adoraret qͥ priꝰ veꝝ deū iſrl̓ adorabāt. iij. Regꝭ. xj. Sed vtiqꝫ ſcriptū ē qͥ ꝑſeuerat in finē hic ſaluꝰ erit. Matth̓. xxiiij. Tertio cōparat̉ ſaul ꝓpterꝭ ꝑfectionē. qꝛ legit̉ de ſaul. j. Regꝭ. ix. ꝙ erat d̓ tribu beniamin ele ctus ⁊ bonꝰ. ⁊ non erat vir de iſrl̓ melior eo. ab humero ſurſum eminebat ſuꝑ oēm ppl̓m. Sic beatꝰ paulꝰ fuit d̓ tribu beniamin vt ip̄e teſtat̉ ad Phil̓. iij. Et fuit vas electū ⁊ bonū. Iuxta illud Act̉. ix. Uas electionis ē mihi iſte vt por tet nomē meū corā gentibꝰ ⁊ regibꝰ ⁊ filijs. Ꝙ etiā fuit optimꝰ in oī ppl̓o declarat Chry. in li bro de laude Pauli dicens. Nihil ꝓrſus erra uit qͥ pratū quoddā inſigne ꝟtutū ⁊ paradiſuꝫ ſpūaleꝫ Pauli animā nūcupauit. ⁊ ſubdit oſtē dens ꝙ ip̄e omnia bona priorū ſanctorū habu it ⁊ ip̄os excellit. vt habet̉ in ẜmōe Beniamin lupꝰ rapax. vt ptꝫ de eiꝰ ꝯuerſione. Quarto cō paratur ſaul ꝓpter eiꝰ feruētē dilectionē. qꝛ le git̉ de ſaul ꝙ erat feruens amator ſibi cōmiſſo rū. vt habet̉.j. Regꝭ. xj. Cuꝫ Naab amonites viros Iabes obſedit miſerūt illi nūcios ad iu deos vt eis auxiliū p̄ſtarent. ⁊ hi nūcij etiā ve nerūt ad ſaul qͥ iam erat rex electus. Cum igit̉ veniſſent nūcij venit ſaul de agro ſequens bo ues. ⁊ illi narrauerūt ei. ⁊ inſilijt ſpūs domini ī ſaul. ⁊ iratꝰ eſt furor eiꝰ. aſſumēſqꝫ bouē conſci dit in fruſta ⁊ miſit in oēs terminos filiorū iſrl̓ ꝑ nūcios dicēs: Quicūqꝫ nō exierit ⁊ ſecutus fuerit ſaul. ſic fiet bobus eius. Inuaſitqꝫ timor dn̄i populū. ⁊ cōgregati ſunt tricēta milia filio rū iſrl̓. ſed ⁊ filiorū Iuda triginta milia ⁊ cum iſtis ſaul populū ſuū liberauit. Ita beatꝰ pau lus feruidus erat amator populi ſui cōmiſſi. et pluſqͣꝫ ſaul. qꝛ plerūqꝫ opus ꝓpriuꝫ deſerebat ⁊ p̄dicationi inſiſtebat vt ſolū peccatores a po teſtate Naab. hoc ē a ſerpente infernali libera ret. Dicit enī Haymo. a pulloꝝ cantu vſqꝫ ad qͥntam horam labori inſiſtebat manuū. deinde p̄dicationi vacabat. ita vt plerūqꝫ vſqꝫ ad no ctem ſermonē ꝓtrahebat. De eius amore erga populū legit̉ qd̓ Ioh̓es Chry. in libro d̓ laude Pauli dic̄. Vt ferrū in ignē miſſum totum ꝓfe cto ignis efficit̉. Sic paulꝰ charitate ſuccēſus effectus ē totꝰ charitas. Qui qͣſi cōmunis toti mūdi eſſet pater. ita in amore hoīuꝫ ⁊ ip̄os eo rū imitabat̉ parētes. imo cūctos non ſolū car nales ſed etiā ſpirituales ſollicitudine. ac etiaꝫ pietate ſuperabat. Omnē enī prorſus homine deo exhibere cupiebat. quaſi enī vniuerſuꝫ or bem ip̄e genuiſſet. ſic omnes in dei regnū feſti nabat inducere. corpus ⁊ animam ꝓ his quos diligebat impendēdo. Sicut ⁊ ip̄e teſtatur. ij. Corꝭ. xij. Ego libētiſſime impendā ſcꝫ nō ſoluꝫ ſpūalia. ſed etiā tēporalia ⁊ ſuꝑimpendar mo riendo ꝓ animabꝰ veſtris. Refert etiā Greg turonenſis ꝙ etiā quendaꝫ deſperatū a diabo lo liberauit dicēs: ꝙ qͥdam deſperās laqueu ſibi parauit nomen tamē pauli deſperādo ſem per inuocabat dicēs: Adiuua me ſancte paule tūc affuit quedā vmbra ſqualida hortās eū di cens: Eia vir bone age qd̓ agis ⁊ morā ne fece ris. At ille ſemꝑ parans laqueū dixit Beatiſſi me paule adiuua me. Expedito iam laqueo af fuit alia vmbra tāqͣꝫ hoīs dicens illi qͥ hominē hortabat̉: Fuge miſerrime qꝛ paulꝰ aduocatꝰ venit. tūc ſqualida vmbra euanuit. ⁊ homo ad ſe rediēs laqueū in terrā ꝓiecit ⁊ penitentiā cō dignam ſuſcepit. Quinto cōꝑatur ſaul ꝓpter deplorationē. Nā legit̉. ij. Regꝭ.j. ꝙ ſaul mor tuus eſt ⁊ a dauid deplanctꝰ. Naꝫ cū audiſſet mortē ſaul ⁊ Ionate apprehēdens veſtimenta ſua ſcidit in ſignū triſticie. ⁊ omnes viri qͥ erāt cum eo plaxerūt ⁊ ieiunauerūt vſqꝫ ad veſperā Sic mors beati pauli a viris ſanctis ⁊ mulieri bus deuotis deplorata ē ⁊ p̄cipue a diſcipulo Dionyſio qͥ in epl̓a ad Thi. dicit. Quis dabit ocl̓is meis aquas ⁊ pupillis meis fontē lachry marū vt plorē die ac nocte lumē eccl̓iaꝝ qd̓ ex tinctū eſt. Quis non induet gemitū. aut nō ve ſtiat̉ lāguoribꝰ ⁊ mēte attonitꝰ nō obſtupeſcet. Ecce enī Petrꝰ fundamentū eccl̓iaꝝ. gl̓ia ſan ctoruꝫ apl̓oꝝ a nobis receſſit. ⁊ nos orphanos dereliqͥt. Pauluſqꝫ gētiū familiaris. cōſolator paupeꝝ deficit nobis ⁊ vlterius non inuenit̉ qͥ fuit pater patrū. doctor doctorū. paſtor paſto rum. Abyſſum ſapiētie. fiſtulā altiſſonā. p̄dica torem veritatis. infatigabilē dico paulum no biliſſimū apoſtolū. Hic angelus terreſtrꝭ ⁊ ho mo celeſtis. imago ⁊ ſimilitudo deitatis ⁊ ſpiri tus ſeptiformis omnes nos dereliquit. nos in quā inopes ⁊ indignos in hoc mūdo contēpti bili ⁊ maligno ⁊ ingreſſus eſt ad dominū deuꝫ ſuuꝫ ⁊ amicū. Heu frater mi Timothee dilecte aīe mee. vbi ē pater tuus mgr̄ ⁊ amator Un̄ te ſalutabit. Ecce enī orphanus factꝰ es ⁊ ſolꝰ re māſiſti. ⁊ infra Ubi ē curſus pauli ⁊ labor ſctō rū pedū eiꝰ. vbi ē os loquēs ⁊ lingua ꝯſulēs et ſpūs bn̄placēs deo ſuo. Quis nō ploret ⁊ vlu let. Naꝫ qͥ meruerūt gl̓iam apud deū. tanqͣꝫ ma lefactores tradūt̉ in mortem. Ue mihi quonia in illa hora intuitus ſum corpꝰ ſanctū ſanguie īnocenti cruentatū. Heu mihi pater mi doctor ⁊ magiſter non qͥdem reus tali morte extitiſti Nunc ergo quo ibo te querere chriſtianoꝝ glo ria et laus fidelium. Quis cōtiteſcere fecit vo cem tuam. fiſtula eccleſiarū. fiſtula altiſona per lectrū pſalterij decacordi. Ecce introiſti ad do minū deuꝫ tuū quem deſideraſti ⁊ toto affectu concupiſti. hec ille. Nos ſiquidem etiaꝫ hodie debemus partim flere partimqꝫ gaudere. Fle re quidem. quia de terris receſſit tam egregius p̄dicator ⁊ gentium illuſtrator. gaudere vero C D LXII quia ad chriſtum abijt vt ſit ꝓ nobis ſedulꝰ im plorator. Ideo clamare debemus ad ipſum et dicere illud quod canit eccleſia. Sancte Pau le apoſtole p̄dicator veritatis ⁊ doctor gentiū intercede ꝓ nobis ad deum qui te elegit. ⁊ hoc quo ad pͥmum. Ꝙtum ad ſecūdum cōmendā tur a mortis inſeꝑabilitate. cum dicit̉. in mor te non ſunt diuiſi. Circa quod notāduꝫ dicunt̉ naturales ꝙ turtur cum ſuo pari ſemel in dile ctione federata. amodo ſimul manēt. ſimul vo lant. ⁊ ſedent: donec morte corporaliter ſeparā tur. ⁊ hoc eſt magnuꝫ ſignū amoris naturalis. Per turturem hic intelligitur beatus Petrus quia recte ſicut turtur ſemꝑ gemit. ſic ip̄e fuit ī cōtinuo gemitu poſt peccatum. Hic ſemel ſoci atus in dilectione Paulo pari ſuo quo ad me ritum. vt dicit̉. ij. q. vij. paulus. Nunqͣꝫ voluit ab eo ſeparari per deſideratā charitateꝫ qͣꝫuis eſſent interdū localiter ſeꝑati. Nec etiā in mor te ſunt diuiſi. quia dicit Pelagius papa ⁊ ha betur diſ. xxj. c. qͣꝫuis. ⁊ diſ. xxij. Sacro. Ꝙ ea dem die eadeꝫ hora ſunt occiſi ſub Nerone im peratore Anno. xiiij. imperij eius. Sed vt ait Uincentius in ſpeculo hiſto. lib̓. ix. c. ix. ꝙ hoc viceſimoquinto anno fuit a promotiōe Petri in ſedem romanam. ⁊ viceſimonono a cōuerſi one ſancti Pauli. Ideo canit eccleſia. Glorioſi pͥncipes terre quomodo in vita ſua dilexerunt ſe ⁊c. Ad hoc etiam ꝙ ſimul paſſi ſunt ſonat di ctum beati Dionyſij in epiſtola ad Timotꝭ. di cēs: O frat̓ Timothee ſi vidiſſes agones con ſūmationis eorum defeciſſes quidem p̄ triſti cia ⁊ dolore. quis non fleret illa hora quādo p̄ ceptum ſententie egreſſum eſt in eos vt Petrꝰ cricifigeret̉. et Paulus decollaretur. vidiſſes tunc turbas iudeorum ⁊ gentilium ꝑcutientes eos ⁊ expuentes in facies eorū. Adueniēte au tem terribili tēpore cōſūmationis eorum cū ſe ꝑaretur ab inuicem. ligauerunt columnas mū dinon vtiqꝫ abſqꝫ fratrū gemitū ⁊ plāctū Tūc alt Paulus Petro. Pax tecum fundamentū eccleſiarum ⁊ paſtor ouium ⁊ agnorū dei. Pe trus antem dixit ad Paulum. Uade in pace p̄ dicator bonorum morum. mediator ⁊ dux ſalu tis iuſtorum. Cūqꝫ elongaſſent eos ab inuicē. ſecutus ſum magiſtrum meuꝫ. non enī in eodē vico eos occiderūt. hec ille. Nec etiā poſt mor tem ſunt ab inuicem diuiſi. quia idem Bionyſi us in eadem epl̓a ad Timotꝭ. dicit. Preſto erā in die victimationis eorum ⁊ poſt mortem illo rum vidi eos inuicem manu ad manum intrā tes portas vrbis indutos veſte luminis ⁊ coro ſis claritatis et lucis ornatos. hec ille. Et nunc iſieternum nunqͣꝫ ab inuicem diuidentur. ſed ſumma pace et claritate perfruentur. Quomo bb Paulus ad hāc peruenit gloriam. patet in egenda. I Ecit deus duo iuminaria magna ⁊ poſuit ea in firmamento. ita ſcribitur Gen̄. j. Dicunt naturales ⁊ videmus ad experientiam ꝙ firmamentum eſt multis lu minaribus multuꝫ decēter ornatuꝫ. inter q̄ ſūt maiora ⁊ clariora ſol ⁊ luna. quia ẜm Ambro. in examē. Sol eſt oculus mūdi. iocūditas diei pulchritudo celi. Sꝫ luna eſt decor noctis emu latrix ſolis. ⁊ dominatrix maris. Myſtice. ſic ſancta mater eccleſia multis eſt ſanctis doctori bus illuſtrata ⁊ ornata qui dicūtur luminaria mundi. Iuxta illud Matth̓. v. Vos eſtis lux mundi. Inter hec tamen ſunt maiora ⁊ lucidi ora lumina beati apoſtoli Petrꝰ ⁊ Paulꝰ. De quibꝰ dicit̉ Apoc̄. xix. Hi ſunt duo candelabra lucentia ante dominum. Per ſolem qui eſt rex planetarū diem illuminans ⁊ iocūditatem ei p̄ ſtans Petrus intelligitur qui eſt pͥnceps ⁊ ca put omniū apoſtolorū. vt habet̉. ij. q. vij. Pu to. Et fuit illuminator diei. hoc ē populi iudeo rum. in quo fuit lux fidei ⁊ legis diuine. ꝑ lunā que eſt illuminatrix noctis ⁊ decor Paulus in telligitur. quia fuit decor populi gentiliuꝫ in qͦ erant tenebre ignorātie ⁊ infidelitatis. quas te nebras ab ip̄is depulit ⁊ lumen fidei infudit vt de ip̄o verificari poſſit illud Eſa. xlix. Dedi te in lucem gentium. Ideo figurati ſunt Gen̄. j. vbi legit̉. ꝙ deus fecit duo lumīaria magna lu minare maius vt p̄eſſet diei ⁊ luminare minus vt p̄eſſet nocti. vbi ꝑ lumīare maius ad p̄ſens intelligit̉ Petrus qui erat maior in dignitate papali ip̄o paulo. vt habet̉ ī cano. ij. q. vij. pau lus. Sed ꝑ lumīare minꝰ ad p̄ſens paulꝰ intel ligitur qui paruꝰ fuit in humilitate. ſꝫ magnus in ſanctitate ⁊ p̄dicatione. ẜm ꝙ canit eccleſia. Magnus ſanctꝰ paulus vas electiōis. ⁊ hoc etiam volunt ꝟba p̄libata. Fecit deus duo lu minaria magna. In qͥbꝰ ꝟbis a duobꝰ collau dantur. Primo ratione maioritatis. ibi. Fecit deus duo lumīaria. Scd̓o rōne firmitatis. ibi. poſuit ea in in firmamēto. De pͥmo eſt notādū dicunt naturales. ſtelle ī firmamēto ſituate ſūt magne ⁊ multuꝫ excellentes. quia minima ſtel la viſu notabilis. ē maior tota t̓ra. tn̄ ſol ⁊ luna magis p̄emiēt in quātitate ⁊ maiora nob̓ ap parētꝭ. ⁊ multo fortius illumināt qͣꝫ aliqua ali arum ſtellarū vt videmus. Sic ſpūaliter in ec cleſia ſūt ⁊ fuerūt multa ⁊ magnā ſpūalia lumi na ſancti doctores ⁊ apl̓i. ſꝫ inter illos p̄eminēt petrus ⁊ paulus recte ſicut ſol ⁊ lunā īter alia aſtra. Teſte Amb̓. in ſermo. hodier. feſtiuitatꝭ Beati inqͥt petrꝰ ⁊ paulꝰ eminēt inter vniu̓ſos ⁊ peculiari qͣdaꝫ p̄rogatiua p̄cellunt quē inter eos alteri p̄ponā incertū eſt. Puto enim illos equales meritis qͥ ſūt equales paſſione. Et ſil̓r N 5 B A Sermo eos fidei deuotione vixiſſe qͦs ſimiles videmꝰ ad martyrij gloriam ꝑueniſſe. Nō enī ſine cau ſa factum putamꝰ ꝙ vno die vno in loco vniꝰ tyrāni tolleraue̓ ſentētiā Uno die paſſi ſunt vt ad xp̄m pariter ꝑuenirēt. vno in loco ne alteri roma deeſſet. ſb̓ vno ꝑſecutore. vt equalis cru delitas vtrūqꝫ cōſtringeret Dies ergo ꝓ meri to. locus ꝓ gl̓ia. ꝑſecutor aūt idem decretus ē ꝓ ꝟtute. hec ille. Et in quo tandeꝫ loco marty riū ꝑtulerunt. qꝛ in vrbe roma q̄ pͥncipatum et caput tenet nationū. Qua autoritate claret q̄ ſint magni quo ad martyriū ⁊ quo ad locū Io cum dicit̉. Fecit deus duo luminaria. eſt ſcien dū. ꝙ ꝑ ſolē ⁊ lunaꝫ hi duo diſcipuli recte deſi gnant̉ multiplici de cauſa. Primo rōne eccli pſis. qꝛ videmꝰ naturaliter ꝙ ſol interdū patit̉ ecclipſim. ⁊ hoc fit in cōiunctione nouilunij cū corpus lunare interponit̉ inter ſolē ⁊ aſpectuꝫ noſtrū. ⁊ ſic videt̉ obumbrari. Idem videmꝰ ī luna. qꝛ recipit lumē a ſole. ⁊ quātū a ſole nō il luminat̉ tantū ecclipſim patit̉. ſicut quādo ter ra interponit̉ inter ſoleꝫ ⁊ lunā. Tātū enī luna obumbrat̉. quātū ſolis lumē occultat̉. vt aiūt omnes naturales. Sic iſta glorioſa lumīa eccli pſim paſſa ſūt. Petrꝰ quādo xp̄m negauit. tūc peccauit mortaliter ⁊ obumbratꝰ fuit. ⁊ hoc p̄ dixit Iohel ꝓpheta. c. ij. Sol cōuertet̉ in tene bras anteqͣꝫ veniet dies dn̄i ſcꝫ paſſionis. quia ante paſſionē xp̄m negauit. vt habet̉ Matth̓. xxvj. ⁊ habetur trāſumptiue. xlv. di. licet ple runqꝫ. Paulus etiā tūc ecclipſim patiebat̉ qn̄ fideles ꝑſequebat̉ ⁊ eccl̓iaꝫ dei cum accepit lit teras a pͥncipe ſacerdotū in damaſcū. vt ſi ibi ī ueniret viros dei vinctos ꝑduceret in hierl̓m. ſic̄ habet̉. Act̉. ix. Et hoc ip̄e teſtat̉ ad Gal̓. j. Audiſtis inquit aliquādo cōuerſationē meaꝫ ī iudaiſmo. quomodo ſupra modū ꝓſequebar eccl̓iam dei. ⁊ expugnabā illam. Sed qꝛ natu raliter ecclipſis ſolis ⁊ lune nō diu durat. ſꝫ ali quādo ad horā vel dimidiā vel plus aut minꝰ. ſic ⁊ ipſi non diu in tenebris ꝑmanſerūt. Nam petrus lumē cognitiōis ꝑ aſpectū pij magiſtri ſtatim recepit ⁊ amare peccatuꝫ defleuit. quia exiēs foras fleuit amare. Matth̓.xxvj. Sic ⁊ paulꝰ ſtatim vt cognouit ꝙ erraret errorē cor rexit. quia dicit ad Gal̓. j. Cum placuit ei qui me ſegregauit ex vtero matris mee et vocauit ꝑ gr̄am ſuaꝫ vt reuelaret ſiliū ſuū in me vt euā gelizarem illū in gentibꝰ. cōtinuo nō acquieui carni ⁊ ſanguini ſcꝫ iudeis legem carnaliter in telligētibus. quaſi diceret. ſed euāgelizo ⁊ cor rexi errorē. quia dicit Amb̓. ſuper. j. Timo.j. ꝙ poſt peccatuꝫ paulus tantā ſpem didicerat ī eo ꝙ ante negabat vt plus gauderet patiendo qͣꝫ pͥus exultauerat in ꝑſequendo. quia nō ma licia hoc agebat. ſed errore. cui facile poteſt cū reſipiſcit ignoſci. hec ille. Ita nos diſcere debe mus ab iſtis glorioſis apoſtolis vt ſi fuerima obtenebrati peccatis ꝙ non in tenebris manea mus. ſꝫ peccata corrigamꝰ ſicut ip̄i. quia dicit Clemēs tertius papa. Et ponit̉ extra d̓ eo qui duxit in matrimoniū quā polluit ꝑ adulteriuꝫ c. Cum haberet. ꝙ peccata nō diminuūtur diu turnitate tēporis ſed augentur. Quia ẜm Gre goriū in moralibꝰ. Peccatū quod nō per peni nitētiam diluitur mox pōdere ſuo in aliud tra hit. Sed poc non ꝑpendūt miſerrimi peccato res qui heu non per annū vnuꝫ. ſed per multa annorū curricula in peccatis ꝑſeuerant. Sꝫ at tendāt dictū Iſidori in libro ſententiaꝝ. Neqͥſ ſimū eſt peccare. ſed peius eſt conſuetudinem peccandi facere. ad illud facile tēdit̉ ab illo au tem cum labore ſurgitur. Nec etiā illud conſi derant extra de ſimonia. c. Cū in eccleſie corpo re. Tāto grauiora ſūt peccata quāto diutiꝰ in felicem animā detinēt alligatam. Secūdo Pe trus ⁊ Paulꝰ cōparant̉ his planetis ꝓpter po teſtatem oꝑationis. quia videmus naturaliter de ſole ꝙ habet optimā poteſtateꝫ ſuꝑ his que ſunt in celo. ſuꝑ terram ⁊ infra terram. In celo quidem. quia omnes ſtellas illuminat. ⁊ illud lumē capiunt a ſole. quemadmodū Ariſto. di cit in li. de elementis. Sol inquit habet lumen pprium. ſtelle ⁊ luna habēt lumē acquiſitum. Suꝑ terrā autem. quia ſuꝑficiem terre floribꝰ ⁊ herbis veſtit. ⁊ nihil creſcit vbi ſol non ꝑtin git. Ideo dicit Ariſto. ij. Phi. Homo generat hominē ⁊ ſol. Infra terra autem. quia lapides p̄cioſi virtute ſolis infra terram generant̉. ⁊ ni ſi virtus ſolis cooꝑaret̉ nequaqꝫ in ꝟtutem la pidis p̄cioſi verterent̉. Ita etiam poteſt dici d̓ luna. quia virtute ſua in ſuperioribus boni eſt generatiua. quia de terra aufert ſterilitatem. ⁊ ſic ſuꝑ terram habet oꝑatiuaꝫ poteſtateꝫ. Sic iſti duo apoſtoli habēt oꝑatiuam poteſtatē ſu pra celum. ſuꝑ terram. ⁊ infra terram. Supra celū qͥdem. quia dicit̉ de ip̄is Apoc̄. xj. Hi ſūt due oliue ⁊ duo cādelabra lucētia an̄ dn̄m. ha bent enī poteſtatē claudēdi celū ⁊ aperire por tas eius. qꝛ lingue eoruꝫ claues celi facte ſunt. Nā dn̄s ſpecialiter cōtulit petro claues celi cū dixit Mar. xvj. Et tibi dabo claues regni ce lorū. Id̓o dicit beatꝰ Augꝰ ſermo. x. de eis. O oīpotentia ⁊ ineffabilis gra ſaluatoris. qͥs ꝑſe cutorē Saulū martyrē credidit eſſe venturuꝫ. qͥs plebium piſcatorē apl̓oꝝ venturū crederet pͥncipem ⁊ regibꝰ obſiſtere. reges ſanctificare. Regibus omnibꝰ imperare. mūdū frenare. ce lum hoībus aperire. celū claudere. Et cuꝫ pla ceret īmortale regnuꝫ cōuerſis donare. negare ꝑuerſis. merita mūdi cognoſcere. culpas ⁊ cri mina hominibꝰ relaxare. O ineffabilis ⁊ īmen ſa poteſtas hominē in terra poſitū tenere celū. Ecce nūc ad nutū Petri diuini regis clauſtra C 1 P LXII pateſcunt. Accepit a chriſto claues regni celo rum vt ſolutis vinculis delictorū aperiret cre dētibus celum. O qͣꝫ vicina. o qͣꝫ ꝓfunda reme dia cum iuxta ſe habet mūdus dei regna ſi cur rat ad petrū. hec ille. Ideo dictū eſt petro Qd̓ cūqꝫ ſolueris ſuꝑ terraꝫ erit ſolutū ⁊ in celo ⁊cͣ Matth̓. xvj. Similiter infra terraꝫ hoc eſt ſu per infernū ⁊ demones. iuxta illud Mat. xvj. Et porte inferi non p̄ualebunt aduerſus eam. Patet etiam ex illo ꝙ infernꝰ Petro obediuit quādo defunctuꝫ peccatorē reſtituit quē petrꝰ reſuſcitauit. vt d̓r in legēda. Ꝙ habuit poteſta tem ſuꝑ demones. claret de illis qui Simoneꝫ magum ꝑ aera ducebāt quibꝰ potēter impera uit vt ip̄m cadere ꝑmitterent. quo imperio ob tēperātes cadere velociter ꝑmiſerunt. De pau lopatet ꝙ demoneꝫ de homine deſperato effu auit. ſicut ptꝫ in exemplo in ſermone p̄cedēte deo dicit Augꝰ in ſermone vbi ſupra. Pau factus eſt gētiū magiſter. forma martyriū. for mido demonū. indultor criminū. fonſqꝫ virtu tum. Ideo nos ſi volumus a diabolo eē ſecuri qui qͣſi leo rugiēs circūit querens quē deuoret accedamꝰ ad petrū. ⁊ ad paulū. quia paulꝰ de pingit̉ cum gladio vt diabolum fuget. Si aūt volumus intrare celum petrus habet clauē ia nuam reſerandi. Ideo oportet vt eum rogemꝰ vt nobis aperiat. quia dicit Amb̓. in ſermōe qͥ incipit ꝓpitia diuinitate. Puto celos alit̓ ape riri nō poſſe niſi claues petri apl̓i ſumpſerimꝰ quas de largitate domini ſuſcepit. ſicut ip̄e di xit. Tibi dabo claues regni celorū. Imo roge mus petrū vt ip̄e nobis tanqͣꝫ bonus ianitor ia nuam regni celeſtis aperiat. hec ille. Tertio cō parant̉ hi planetis ratione ardoris ⁊ frigidita tis. qꝛ naturaliter ꝑcipimus ꝙ ſol eſt cauſa ar doris quādo ad nos accedit ſicut in eſtate. tūc enī magnū calorē conſueuit generare hic in ter ris. Ecōtra luna ē cā frigoris ſicut in nocte no tamꝰ que cōmuniter frigidior ē qͣꝫ dies. Ita be atus petrus fuit magis calidus qͣꝫ alij apoſtoli qd̓ patet in oīuꝫ dimiſſionē. iuxta illud Mat. xix. quādo dixit. Ecce nos reliquimꝰ omnia et ſecuti ſumus te. quid ergo ⁊cͣ. De quo habes plura in ſermone pͥmo. Et cauſa huius feruen tis amoris fuit. quia chriſtū cognouit verū de um ⁊ hominē quādo dixit: Tu es chriſtꝰ filius dei viui. Matth̓. xvj. Ꝙ autē nos non tātū di ligimus. ſignū eſt ꝙ ip̄m non cognouimꝰ Id̓o dicit Chryẜ. Uis ſcire quare non ardēter dili bis deum. quia ip̄m non cognoſcis. quāto enī int cognitione eius bonitatis ꝓficis. tāto in eiꝰ alnore exardeſcis. hec ille. Paulꝰ autē compa fatur lune rōne frigoris nō ꝙ non calidus fuiſ ſet in dilectione. quia totus erat ignitus ī amo re dei ſicut ferrum ignitū Sed quia non caluit igne cōcupiſcentie ⁊ luxurie. ſed fuit purus ab om̄i libidine a iuuētute ſua. Id̓o multū docuit de ꝟginitate. j. Corꝭ. vij. vbi inter cetera dicit. Uolo omnes eſſe ſicut ego ſum ſcꝫ ꝟgines. Et vere felix eſſet qui eum in mūdicia ſequeretur. quia nulla virtus familiarior deo ſicut virgini tas. qd̓ patuit in paulo. quia in tertium celū ca ptus fuit. Sed econtra ſūt quidam qui in iuuē tute nolunt fieri cōtinentes. de quibꝰ ait Iſido rus in li. de ſummo bono. Quidaꝫ in iuuētute luxurioſe viuētes. in ſenectute fieri cōtinentes delectant̉. ⁊ tūc eligūt ſeruire caſtitati quādo libido eos ſeruos cōtempſit. Nequaqͣꝫ in ſene ctute cōtinentes vocādi ſunt qͥ in iuuentute lu xurioſe vixerūt. Tales non habēt p̄mium. qꝛ laboris certamen non habuerūt. eos enī expe ctat gloria in qua fuerūt. ⁊ hoc quo ad pͥmum. Ꝙtum ad ſecūduꝫ cōmendatur ratione firmi tatis cum dicitur. Et poſuit ea in firmamento. Circa qd̓ notanduꝫ. dicunt naturales ꝙ ſtelle ſunt firme ⁊ ꝑpetue. neqꝫ deficiēt. ⁊ p̄cipue ſol ⁊ luna ſtabilita ſunt ꝙ nll̓o modo corrūpūtur neqꝫ poſt diem iudicij. Quia vt ait Iſi. poſt iu dicium ſol ſui laboris habebit mercedem. Naꝫ ẜm Iſidoꝝ. Sol lucebit ſeptempliciter ⁊ nō ve niet ad occaſum nec luna. ſed in ordine quo cre ati ſunt ſtabunt. iuxta illud Abachuc. iij. Sol ⁊ luna ſteterūt in habitaculo ſuo. Sol in orien te. ⁊ luna ī occidente ſtabūt ī firmamēto. Mo raliter. ꝑ firmamētū ſumitur eccleſia. ⁊ hoc tri plici ratione. Primo ratione ſitus. quia firma mentū eſt ī medio aquarū. Sic eccleſia ſemper eſt in medio tribulationū. tam ex parte hereti corū qͣꝫ etiam ex ꝑte maloꝝ chriſtianoꝝ. Ideo dicit pͣsͣ. Multē tribulatiōes iuſtorū. Sed ſic̄ firmamentū his aquis nō concutit̉. ſic eccleſia in tribulationibꝰ non deficiet. Teſte Hilariꝰ d̓ trinitate. Hoc ꝓpriuꝫ habet eccleſia vt dum ꝑ ſequit̉ floret. duꝫ opprimit̉ creſcit. dum cōtem nitur ꝓficit. dum leditur vincit. dum arguitur intelligit. ⁊ tūc ſtat cum ſuꝑari videt̉. Secūdo ratione motus. quia ſicut firmamentū aſcēden do mouet̉ ⁊ deſcēdendo. ſic eccleſia modo aſcē dendo ⁊ deſcendendo. aſcendendo per cōtem plationē. ⁊ deſcendendo ꝑ vitam actiuā ⁊ hu militatē. vt teſtat̉ psͣ. cvj. dicens. Aſcendūt vſ qꝫ ad celos ⁊ deſcēdūt vſqꝫ ad abyſſos. anima eorū in malis deficit. Tertio ratione cōtentus quia ſicut firmamentū diuerſarū cōtinet multi tudinē ſtellaꝝ quarū vna clarior eſt qͣꝫ alia. Iu xta illud. j. Corꝭ. xv. Stella differt a ſtella. Sic in eccl̓ia ſancti differūt ī ſanctitate vt ꝟgines a cōtinentibꝰ. ꝯtinentes a ꝯiugatis. De hoc dic̄ Greg. ſuꝑ Can̄. In nuce tria cōſidera amurcā. teſtā. ⁊ nucleuꝫ. ⁊ habebis tres ordines ſancto rū. Per amurcā coniugati mundi tribulationi bus amaricati intelligunt̉. Per teſtā continen tes ꝯtra vitia fortiter dimicātes. Et ꝑ nucleuꝫ G F Sermo virgines deo placētes ⁊ dulciter adherentes. In hoc firmamēto poſuit dominus duo lumi naria magna petrum ⁊ paulū qui erant firmi ⁊ ſtabiles ī fide. ꝙ nullo modo a fide trahi potue runt. Et ꝙ erant firmi in charitate dei patet ꝙ romam que erat olim qͣſi furibunda et occiſio mar tyrum intrare minime timuerūt. Sicut de hoc dicit Leo papa in ſermone feſtiuitatis ho dietne. Ad hāc vrbem beatiſſime Pe. apl̓e ve nire nō metuis ⁊ cōſorti glorie tue paulo apl̓o aliarū adhuc eccieſiarū ordinationibꝰ occupa to. ſiluam iſtā frementiū beſtiarū ⁊ turbulentiſ ſime ꝓfunditatis occeanuꝫ cōſtantior qͣꝫ ſuper mare graderis. Nec mundi dominā times ro mā qui in Cayphe domo expaueras ſacerdotꝭ ancillam. Nūquid autem iudiciū pilati. aut ſe uitia iudeorū minor erat. vel iudaica poteſtas vel in Nerone crudelitas. ſed vincebat formi dinē martyrij magnitudo amoris. hec ille. Et ſicut in paſſione ſtabilem habuerūt firmitateꝫ ita in iudicio ſtabilē ſeſſionem. Tunc enī in ha bitaculo ſuo ſtabūt quando ſuꝑ. xij. tronos ſe debūt ad ſentētie ꝓbationē. iuxta illud Mat. xix. Vos qui ſecuti eſtis me ſedebitꝭ ſuꝑ ſedes iudicantes duodecim tribus iſrael ⁊c̄. ⁊ hͦ quo ad ſecundum. ¶ Sermo in cōmemoratione Pauli apl̓i. As electionis eſt mihi iſte. Ita ſcribit̉ Act̉. ix. Cōſueue runt domini terreſtres ⁊ potētes in domo ſua varia habere vaſa. aliqua ꝓ aqua. aliqua ꝓ vi no. ⁊ reliqua ꝓ potagio. aliqua vero ꝓ nobili balſamo. ⁊ illa in quibꝰ ſeruari debet vinū vel balſamū debent eſſe electa ⁊ noua. alias vinuꝫ deſtrueret̉. iuxͣ illud Mat. ix. Nemo mittit vi nū nouū ī vtres veteres alioquin rūpēt̉ vtres ⁊ vinū effundit̉. ⁊ vtres ꝑeunt. Sꝫ vinū nouū in vtres nouos mittunt ⁊ ambo conſeruantur Sic etiā balſamū nobile in vaſa non corea. ſed argentea mittūt. vt ptꝫ de rege Soldano. de qͦ legitur ꝙ balſamus fluit ex virgis que ſūt mo dicum vlnis altiores. ⁊ ſūt formate quaſi rubꝰ roſarū. ⁊ vnuſquiſqꝫ habet cuſtodē chriſtianū qui eum colit. qꝛ ſe coli ab infidelibꝰ non ſinit. In menſe autē Martij Soldanus ꝑ ſe eſt pre ſens. ⁊ tunc virge in modū vitis p̄ſcindūtur. ⁊ ſciſſure bombice circūligāt̉ ⁊ ſubtus bombicē ⁊ ſciſſurā parua vaſcula argētea iubet poni ad que balſamus ſtillat. ⁊ cum illa vaſcula ſunt re pleta. tunc fundit in amphorā argenteā ⁊ illud balſamū magnis perſonis ad ſe venientibꝰ im partit̉. Spūaliter. xp̄s eſt dn̄s celi ⁊ terre. et ē rex ſuꝑ omnē terraꝫ ẜm pͣsͣ. xlvj.. ideo more ſe culariū dominorū habuit. ⁊ adhuc habet vaſa ſpūalia. hoc eſt corda ſanctoꝝ In aliquibus te net aquā ſapiētie. iuxta illd̓ Ecc̄i. xv. Et aqua ſapientie ſalutaris potauit illū. In aliquibꝰ vi num leticie. de quo psͣ. ciij. Uinum letificat cor hominis. In ceteris autē balſamū gratie. ⁊ ta le vas fuit beatꝰ paulus cuꝫ dn̄s in ip̄m ꝑfecte infuderit aquā ſapiētie. vt claret in ſuis epl̓is. Id̓o figurat̉. iiij. Regꝭ. ij. vbi legit̉. Poſtqͣꝫ he lizeꝰ venit Hiericho dixerūt ei viri habitātes. Ecce bona ē hic habitatio. ſꝫ aque peſſime ſūt ⁊ terra ſterilis. rogauerūtqꝫ eū vt p̄ce ſua ſana ret aquas. ille autē poſtulauit vas nouū ⁊ for te terreū. īmiſitqꝫ ſal in illud. et impoſuit aque fontis ⁊ aquas dulcorauit. Per helizeū h̓ xp̄s intelligit̉ qui venit in hiericho que luna inter p̄tatur. hoc eſt in mundū inſtabilē nō tunc cor poraliter. qꝛ iam aſcendit in celum. ſed ꝑ gr̄am ſuom ⁊ auxilium. Uidit itaqꝫ ꝙ aque eēnt ma le. qꝛ ſapientia hominibꝰ infuſa ad terrena vte bat̉. ideo poſtulauit vas nouū ⁊ electū ſanctuꝫ Pa. in qd̓ miſit aquaꝫ ſapiētie. ip̄m docuit ꝑ ſe. non ꝑ alium. in celo. ⁊ nō in mūdo. ſicut ip̄e teſtat̉ ad Gal̓. j. dicens: Notū vobis facio euā gelium qd̓ a me euangelizatuꝫ eſt ⁊cͣ. Infudit etiam in ip̄m vinum leticie. hoc eſt bonum con ſciētie. quia ſicut ip̄e teſtatur. j. Corꝭ. iiij. Nihil mihi cōſcius ſum. ⁊ vbi eſt talis conſciētia. ibi mētalis leticia. iuxta illud Prou̓. xv. Secura mens qͣſi iuge cōuiuiuꝫ. Infudit etiam xp̄s in ip̄m balſamū plene gr̄e ẜm ꝙ ip̄e teſtimonium ꝓhibet. Gratia eiꝰ in me vacua nō fuit j. Corꝭ. xv. Ideo dicit bene in ꝓpoſitis ꝟbis. vas ele ctiōis eſt mihi iſte. In quibꝰ egregiꝰ p̄dicator a duobus cōmendat̉. Primo a diuine gratie re ceptibilitate. ibi. vas. Secūdo a diuine dilecti onis ſingularitate. ibi. electionis. De pͥmo eſt notandū experit̉ hocnaturaliter. ſi aliqd̓ vas debet eſſe alicuius nobilis ꝯtenti receptiuū re quirit̉ ꝙ quattuor habeat ī ſe. Primo vt ſit ꝓ fundum vt in eo materia obſeruet̉ tutiꝰ infuſa Secūdo ꝙ ſit amplū. qꝛ ad ampluꝫ magꝭ qͣꝫ ad ſtrictum fundit̉. Tertio ꝙ ſit vacuū. qꝛ ſi eſſet plenum. inabile eēt ad recipienduꝫ. Quarto ꝙ ſit ſolidū. qꝛ alias de facili frangeret̉. ⁊ ſuꝑad di poteſtqꝫ qͥntum vt ſit mundū. ne liquorī eo infuſus corrumpat̉ Spūaliter beatus paulus eſſe debuit vas nobiliſſimi cōtēti ſcꝫ gratie dei ⁊ ſapiētie receptaculū. ideo hec p̄dicta habuit in ſe. ita vt de ip̄o pōt vere dici illud Ecc̄i. xliij Uas admirabile opus excelſi. Primo igit̉ fu it vas ꝓfundum ꝑ humilitatem. quia ꝓfunde ſe humiliauit quādo cadens in terrā vocē ieſu audiuit ſe totum a ſe deijciens. diuini volūtati vt humilis obediens ſe ſubiecit dicēs: Domīe quid me vis facere. Act̉. ix. q. d. Ecce nūc ſum paratus tibi in omnibꝰ humiliter obedire qui pͥus nequiter tibi repugnaui Ideo cōꝑat̉ lune q̄ eſt infima planetaꝝ. ſic ip̄e fuit int̓ oēs apl̓os infimꝰ. vltimꝰ ⁊ minimus. hoc ē humilimꝰ ip̄o A C B ? LXIII atteſtante qui ait: Ego ſum minus apoſtolorū ⁊non ſum dignus vocari apl̓s qm̄ perſecutus ſum eccleſiam dei. Quare autem fuit humilior alijs oſtendit Ioh̓es Chry. in li. de la. Pau. dicēs. Tāta paulꝰ tamqꝫ crebra cū deo habuit eloquia quanta nec ꝓphetaꝝ nec apl̓oꝝ vllus habuit per ea ipſe humilior reddebat̉. hec ille. Nouerat enī. b. Pau. illd̓ qd̓ dicit Auic̄. li. iiij. de diluuijs terre. ꝙ ꝓfunda laria terre maiorē ſuſcipiūt humiditatis ꝑticipationē ⁊ influxuꝫ qꝛ ſcimus ꝙ fundus terre ē plenꝰ lapidibꝰ p̄ci oſis ⁊ alijs metallis q̄ exͣ fodiunt̉ vt dic̄ Auer roīs de natura locorum. Sic ꝓfundiora corda hoīuꝫ.i. hūiliora magis lumen celeſtis gr̄e reci piūt. Iuxta illud Prou̓. xxxij. ⁊ Iac̄. iiij. Deꝰ ſuꝑbis reſiſtit hūilibꝰ autē dat gram. Idcirco paulꝰ ſe ꝓfundiꝰ hūiliauit vt maiorē gr̄am re ciperet mediāte qͣ tenebras ignorātie ⁊ pctōꝝ a ſe repelleret. Qꝛ ẜm Augꝭ. Gr̄a diuina ē qͣſi cā delabrū accēſum expellēs tenebras vt hō mo dicitatē ſuā meliꝰ cognoſcat. Ideo dic̄ Gregꝰ. Quāto qͥs maiꝰ lumen gr̄e recipit tāto ſe mino rem eē cognoſcit. Quis aūt maiorē gr̄am acce pit qͣꝫ paulꝰ q̄ ei adhuc in vita data ē. vt ī tertiū celū raꝑetur. ⁊ ibi arcana dei audiret. ſicut ip̄e teſtat̉. ij. Corꝭ. xij. dicēs. Scio hoīem raptū ad tertiū celū ⁊ audiuit arcana que non licet homi ni loqui. qꝛ ẜm docto. vt pie credit̉ ipſi paulo reuelatum ē. ꝙ ex pͥmo intuitu in omnibꝰ homi nibꝰ cognouit qͥs eēt p̄deſtinatꝰ ad gl̓iam. ⁊ qͥs ad penam. ⁊ tanta gratia nulli legit̉ apl̓o colla ę la. Ideo fuit ceterꝭ humilior. Secūdo fuit vas amplum ꝑ charitateꝫ. quia tanta charitate ad ſalutē hominū eſtuabat ꝙ non ſoluꝫ ardenter ſalutem eorum affectabat. Sed ꝓ peccatis eoꝝ flebat ⁊ ꝓ damnatione eorum a gloria excludi cupiebat. Teſte Chry. vbi ſupra. Nullus qͥp pe tanto affectu deflet mala ꝓpria. quātū defle bat paulꝰ aliena. Quēadmodū enī illū opinarꝭ afflictum cū perditionē defleret peccatoꝝ. qui vt illi ſalui fierēt a celorū gloria cupiebat exclu di. Nam non ſaluari illos multo acerbius eſti mabat qͣꝫ ſeip̄m perire. Hec Chry. ⁊ ſumpſit h̓ Chryẜ. ex v̓bis eius ad Roma. ix. Optabam egoipſe eſſe ꝓ fratribus meis anathema. Sed diceret aliquis. hec verba eſſe cōtra verū ordi nem charitatis. qꝛ vnuſquiſqꝫ debet plus pete re ſalutem ꝓpriam qͣꝫ alienam. ẜm illud Aug. ſuꝑ Ioh̓. Ordinata charitas incipit a ſeipſo. Et ſi tūc paulus voluit ſeparari a xp̄o ꝓ ſalutē ꝓximorum. tunc fecit contra ordinem charita lis. Ad hoc dico ꝙ autoritas eſt vera abſolute ioquendo. Ideo dictum pauli ẜm glo. Nico. dē lyra. intelligitur ꝙ optabarit ſe ſęꝑari a xp̄o e dilationem ſue glorie ad tempus vt incende ret cōuerſionem iudeorū ad fidem chriſti. Uel debet intelligi ſub cōditione. ſi hoc eēt poſſibile appeti qd̓ vellet ꝓ ſalute aliorū excludi. Cu ius fimile legit̉ Exo. xxxij. de Moyſe qui po pulo peccante petiuit dicēs: Dimitte eis hanc noxam. aut deleme d̓ libro in quo me ſcripſiſti Intelligendū ſi hoc eſſet poſſibile. Quātū aūt paulus dilatatus erat ⁊ amplꝰ ī charitate oſtē dit Chryẜ. vbi ſupra. Hic ſiquideꝫ ꝓ illiꝰ amo re ⁊ dilectione non angelorū non archangeloꝝ dignitatem nec quicqͣꝫ horuꝫ cōcupiuit. qd̓ enī erat maius omnibꝰ chriſti amore fruebat̉ cum hoc enī beatiorem cunctis ſe putabat. ſine hoc autem neqꝫ dominationū neqꝫ pͥncipatuū ſoci us eſſe cupiebat. Sed cū hac dilectione magis deſiderabat eſſe vel extremꝰ imo etiaꝫ ex nume ro infimorū. qͣꝫ ſine hac inter ſūmos honores ⁊ ſublimes Hoc enī erat illi ſingulare ⁊ maximū tormentum ab hac charitate diſcedere. hoc illi erat gehēna. hoc ſola pena. hoc infinita ⁊ intol leranda ſupplicia. Sꝫ perfrui charitate chriſti hoc illi vita. hoc mūdus. hoc regnū. hoc ꝓmiſ ſio. hec bona videbāt̉ innumera. hec ille. Ter tio fuit vas vacuū nō a gratia dei. qua plenus fuit. ſed rerum tēporaliuꝫ illas a ſe omnimode euacuando: vt bn̄ poſſet dicere illud Matth̓. xix. Ecce nos relinquimꝰ oīa ⁊ ſecuti ſumus te ideo dicit Chry. vbi ſupra. Abraam mirāt̉ oēs ꝙ ad dei p̄ceptum patriā atqꝫ. cognatos reliqͥt vt habet̉ Gen̄. xij. vbi dixit dominꝰ. Egrede re de terre tua ⁊ de cognatione tua. et faciā te ī gentē magnā. Sꝫ quomodo equari poſſit pau lo qui non ſolū patriā vel cognatos ſed ipſum quoqꝫ mūdū reliquit. imo ⁊ celū. ⁊ celuꝫ celi. ⁊ hec omnia xp̄m ſuſcipiēdo. Ideo ait ad Phil̓. iij. ⁊ ꝓpter xp̄m omnia detrimenta arbitror vt ſtercora vt chriſtū lucrifaciā. In cuius ſignuꝫ ⁊ figuram iuſſit ꝓpheta Heliſeꝰ mulierē habe re vaſa vacua non pauca qͥbus habitis oleum fuit ml̓tiplicatū vt habet̉. iiij. Regꝭ. iiij. Quar to etiam fuit vas ſolidum ⁊ ſerenuꝫ. quia vas cordis ſui nulla adu̓ſitate potuit frangi. vt enī ait Chry. Ip̄e tyrannos ⁊ populos ſpirantes furorem velut quoſdam eſſe culices eſtimabat Morteꝫ vero atqꝫ cruciatus ⁊ mille ſupplicia quaſi ludum eſſe puerorū putabat dūmodo ꝓ xp̄o aliquid ſuſtineret. Decorabat̉ aūt magis vinctus catenis qͣꝫ coronatꝰ diademate. Etenī coartatus carcere habitabat in celo. ac libenti us ꝟbera recipiebat ⁊ vulnera qͣꝫ alij brauia di ripiāt ⁊ dolores non minus qͣꝫ p̄mia diligebat cum ip̄os vtiqꝫ dolores duceret loco p̄miorū. ꝓpterea ip̄os etiā gr̄aꝫ noīabat. qm̄ q̄ nob̓ ſūt cauſa triſticie. hec illi maximaꝫ pariebāt volu ptātē. hec ille. Ideo pōt de illo verificari illud ſapiētis. Firmabat̉ in illo vt nō flecteret̉ Ecc̄i iiij. Quinto fuit vas mūduꝫ ꝑ continentiā ⁊ ca ſtitatē. imo vt credit̉ ꝟginitatē iugiter ẜuaſſe ⁊ vt dicūt alij doctores ꝙ an̄ ꝯuerſionē virgo H Sermo ex ſuꝑbia permanebat: ſe reputans meliorē qͣꝫ cum mulieribꝰ cōmiſceri. poſt ꝯuerſionē auteꝫ ꝑ gr̄aꝫ hoc habuit: ꝙ oīs delectatio carnis aut luxuria fuit ei luctuoſa. Quare igitur illd̓ vas nobiliſſimū fuit ita ꝓfunduꝫ. amplū. vacuum. ſolidū. ſicqꝫ mūdū. Ideo magnaꝝ gr̄aꝝ ⁊ mul taꝝ fuit receptiuū. ⁊ hͦ qͦ ad pͥmū. Ꝙͣtū ad ſcd̓ꝫ ē notandum ſolēt hr̄e reges mūdi ꝑ alijs vaſa electiſſima in quibus eis miniſtrant̉ potagia ⁊ non vaſa cōmunia. Ad qd̓ probandum legitur Dan̄. ij. ꝙ balthaſar habuit aurea ⁊ argentea vaſa electa ī qͥbꝰ ei potus portabat̉. Idē legit̉ d̓ aſuero rege qͥ de aureis poculis bibebat. He ſter. j. Ita xp̄s rex regū habuit electiſſimū vas beatū Paulū qͥ nō fuit vas ſimplex ſed electi onis. Vnde d̓ ip̄o intelligit̉ illud Ecce ſeruus meꝰ ſuſcipiam eū electꝰ meꝰ cōplacuit ſibi ī illo aīa mea. Eſa. xlij. Et dicit ſignant̓ electꝰ meus vt de ip̄o verificet̉ illd̓ Can̄. v. Dilectus meus candidꝰ. rubicūdus electus ex milibus. Et bn̄ ex milibꝰ. quia int̓ mille ſanctos non inuenit̉ ei ſimilis Sic̄ declarat Ioh̓. Chryẜ. in li. de lau. pau. vbi laudat ip̄m ſuꝑ oēs pr̄es veteris ⁊ no ui teſtamēti. vltra Abel in ſacrificio. vltra noe qͥ genꝰ humanum in arca reſeruauit Quā auto ritatem plenius inuenies de cōuerſiōe eius ibi Beniamin lupus rapax. In tertio pͥncipali eſt notandū ꝙ illud vas venerabile dictū ē princi palit̓ qͦ ad tria Primo ad dei ſapientiā. et recte pōt dici vas ſapientie. quia p̄ditus fuit tripli ci ſapientia.ſ. moſaica. angelica. ⁊ dīna. Pri mā didicit in ſchola iudeoꝝ. ſic̄ ip̄e teſtat̉ Act̉ xxij. Ego ſuꝫ vir iudeus ſecꝰ pedes gamalielis eruditꝰ iuxta veritatē paterne legis. Secundā didicit ī ſchola apl̓oꝝ ī qua mgr̄m ſolū habuit xp̄m qꝛ ſuū euangeliū nō fuit ẜm homineꝫ nec recipit ab homine. ſꝫ ꝑ reuelationē ieſu xp̄i ad Gal̓. j. Tertiā didicit ī ſchola angeloꝝ quādo raptꝰ fuit ī tertiū celū. vt patꝫ ſupra. Et quia in his ſcholis gradatim ſe excedētibꝰ hāc triplicē ſapiētiā didicerat. Ideo ꝑfectꝰ fuit predicator qꝛ nomē xp̄i tripliciter p̄dicauit. ꝟbo. exēplo. ⁊ martyrio. Et in ſignū ſue ſapīe depingit̉ ipſe cū libro quē gerit in manu vt ſuū magiſterium demonſtret̉. Secūdo fuit vas electū ad laboꝝ ſuppletionē: qꝛ tā laborioſus fuit ꝙ ẜm Chry. vbi ſupra. nec vnū diem ī ocio ⁊ quiete paſſus ē trāſire. qd̓ ꝓbat ꝑ hͦ ꝙ vix ī ſpacio triginta an norū romanos. ꝑſas. partos. medos. ⁊ ethio. pes. iugo ſubdidit ꝟitatis. Nam adeo laborio ſus fuit ꝙ noctē ꝓ maiori ꝑte in labore ꝯſūpſit manuū. diē vero ī exercitio p̄dicationis. Dicit Haymo. ꝙ a cātu galloꝝ vſqꝫ ad qͥntam horaꝫ manibꝰ laborabat. deinde p̄dicationi vacabat ⁊ plerūqꝫ vſqꝫ ad noctē p̄dicationē ꝓtraxit. et reſiduū tp̄s in refectione ſomno ⁊ orationibus ꝯſumpſit. qͣre hͦ etiam ip̄e dixit. j. Corꝭ. xv. Ab undātius oībus alijs laboraui. nullus eni legi tur in tot terris p̄dicaſſe. nec ꝓ ſuo victu ſicma nibꝰ ꝓprijs laboraſſe. qꝛ ſciebat ꝙ ocieas ⁊ vo luptas ſūt arma antiqui hoſtis. vt habet̉ de re nun. c. niſi cuꝫ p̄dem hͦ verum. Hic dic de malo ocio ſi videris expedire. Tertio vas illud fuit electū ad paſſionū tollerationē. qd̓ ptꝫ ī triplici genere paſſionū. Primū ꝯſiſtit in corporali af flictione. qꝛ a ſeip̄o ꝑtulit volūtariā corꝑis ca ſtigationē a laboribꝰ ieiunijs multis a fame. ſi ti. frigore. ⁊ nuditate. vt habet̉. ij. Corꝭ. xj. Ab aduerſarijs etiā ꝑtulit multiphariā machinati onē ꝑiculoꝝ: qꝛ p̄ſeudo apl̓i machinati ſunt in mortē eiꝰ. qꝛ in ciuitatibꝰ a falſis fratribꝰ ſuſti nuit ꝑiculū ꝓditionis. In ſolitudinibꝰ ꝑiculū occiſionis. In fluminibꝰ ſuſtinuit periculū ſub merſionis. qꝛ illi qͥ nō poterāt in ciuitatibꝰ ip̄m ꝑ ꝓditionē ꝑdere. nec in ſolitudinibꝰ interfice re. conati ſūt ip̄m in flumine ſubmergere. Et h̓ innuit. ij. Corꝭ. xj. cū dicit. In ꝑiculis fluminū in ꝑiculis latronū. ꝑiculis in ciuitate. ꝑiculis ī ſolitudine. ꝑiculis ī falſis fratribꝰ. ſꝫ xp̄o ip̄m ꝓtegente: multoꝝ ꝑicula euaſit. Ab ip̄is etiaꝫ domeſticis.ſ. iudeis ꝑtulit variam penaꝝ illa tionē. Quia vt teſtat qͥnquies.i. qͥnqꝫ vicibus accepit quadragenas ꝑcuſſiōes minꝰ vna. Nā ẜm glo. ne viderent̉ īmiſericordes vnū ictū re mittebāt: ⁊ plures alias paſſiones ab eis ſuſti nuit vt lapidationes. Act̉. xix. Et cuꝫ impiorū ſeuiciā declinaret ter naufragiū ꝑtulit. Scd̓m genꝰ paſſionū fuit in mentali affectiōe. ẜm quē affectū tripliciter paſſus eſt. Primo ꝓ eccleſia rū dilatatiōe ⁊ ꝓfectu fideliū maxima ſollicitu dinem habuit. Quia dicit ad Corꝭ. vbi ſupra. Preter illa q̄ intrinſecꝰ ſunt.i. q̄ patior in inte rioribus inſtantia mea quottidiana ſolicitudo oīuꝫ eccleſiaꝝ. Et Chry. in lib̓. de lau. pauli ꝙ nullus angelus ꝓpriū ſibi credituꝫ ita ſollicite gubernauit vt paulꝰ de ꝓfectu oīuꝫ eccleſiarū ſollicitꝰ fuit. Scd̓o ꝓ debilium ⁊ infirmoꝝ rele uatione habuit magnā cōpaſſionē. ẜm ꝙ dicit ibidē. Quis infirmat̉ ⁊ ego nō infirmor. qͥs ſcā dalizatur ⁊ ego nō vr̄or hoc ē mētaliter affligor Tertio ꝓ alioꝝ triſticia habuit triſticiā maxi mā ẜm ꝙ dic̄ ad Roma. ix. Triſticia mihi ma gna ē ꝓ vobis ⁊ ꝯtinuus labor cordi meo. Ter tium genꝰ fuit in tormentali paſſione. ideo dic̄ ij. Corꝭ. vij. Non enī volumꝰ vos ignorare de tribulatlone q̄ facta ē in azia qua ſupra moduꝫ grauati ſumus. ⁊ ſupra ꝟtutem. ita vt tederet nos viuere. Et ꝓpter eiꝰ inuictā mentis ꝯſtan tiam ait Chry. ꝙ fuit omni ſaxo durior. om̄i co lūna īmobilior. ⁊ omni adamante fortior. Fuit enī tante conſtantie ꝙ nunqͣꝫ alicui cedebat ad uerſitati. ſed eam ꝑ mentis cōſtantiaꝫ viriliter reprimebat. Rogemus. I K LXIIII ¶ Sermo de viſitatiōe beate Marie ꝟginis. Enedicta tu ī mu lieribus ⁊ bn̄dictꝰ fructꝰ vētris tui. ita ſcribit̉ Luc̄. j. Dicūt naturales ⁊ aſtronimi ꝙ luna ē nobilis planeta. ꝓpinquior nob̓ īter ali Aos planetas. Nā ẜm aſtronomos ſolū diſtat a terra qͥndecim milibus. miliariū ſexingentis. ⁊ xxxv. cū alij ſint multo remotiores iuxta ſitum Et ex qͦ eſt nob̓ ita vicina hinc ē in nob̓ humoꝝ augmētatiua. de quāto enī magis appropinqͣt de tāto magis humorē in carne. in oſſibus me dullā in capitibꝰ cerebella. ⁊ ſanguinem in cor poribꝰ augmētat. Ideo etiā in infirmitatibꝰ eſt luna a medicis intuēda. Qꝛ vt dicit Gal̓. in qͥn to de diebꝰ creticis. ꝙ qn̄ luna ē ꝯiuncta cū ſtel la fortunata. tunc egritudines ⁊ debilitates in hoībꝰ terminant̉ ad bonum. ⁊ qn̄ ē plena lumi nis tunc creſcūt in hoībus medulle ⁊ humores ſ Spūaliter. ꝑ lunam beatiſſima virgo maria ri te deſignat̉. Nam ſicut luna eſt nobis planeta vicinior. ⁊ qn̄ terre per pluuiā non ſuccurrit̉ et ab alijs planetis dimittit̉. tūc luna de ſe rorem mittit. ⁊ terrā fructificare facit vt videmꝰ. Sic Maria luna pulcherrima in oībus neceſſitati bus noſtris ē vicinior. ⁊ quādo ab alijs ſanctꝭ. imo a xp̄o ꝓpter peccata nr̄a relinquimur. ſo la maria nō nos relinqͥt in neceſſitatibus nr̄is. Ita dicit Bern̄. in quodam ẜmone. ꝙ ille ſol o ꝟgo tuas laudes ſileat qͥ te fideliter inuocatā ſenſit vnqͣꝫ in ſuis neceſſitatibꝰ defuiſſe. Et qͥd mirū ſi inuocata adeſt. que etiā p̄ſto eſt non vo cata. hec ille. Recte ſicut legit̉ Heſter ꝑ quaꝫ figurat̉ maria. in neceſſitatibus fuit ꝓ iudeis coram aſuero recōcilians ip̄os qͥbus gratiā im petrauit populo iſrl̓ neſciēte. vt habet̉ Heſter vij. Et qꝛ virgo maria eſt nobis tam ꝓpinqua ideo generat nobis humorē gratie ⁊ miſericor die. ẜm ꝙ dicit Bern̄. Maria omnibꝰ omnia facta eſt. omnibꝰ charitate debitricē ſe facit om nibꝰ ſinū miſericordie ſue aperit. vt de plenitu dine eiꝰ recipiāt vniuerſi. Recte ſicut luna qn̄ e plena tūc magis generat humores hic in ter ris. Ita ip̄a ex qͦ eſt plena gr̄aꝝ. iuxta dictū an geli. Aue gr̄a plena. Ideo hanc nobis largiter impartit̉. ⁊ illud on̄dit in elizabet cognata ſua ⁊ iohane. qꝛ ad partū eiꝰ iuuencula ad ſenē ap propinquauit. vt eā in neceſſitatibꝰ adiuuaret Ceſte Bern̄. in ẜmone de natiui. Ioh̓. qui ait. Airgo feſtinat ad elizabeth et tribꝰ menſibus ignat̉ inhabitare hoſpitiū donec noni mēſis ſine ꝯcluſo natiuitas īminet patriarche. Alij qͥ libros ſanctoꝝ diligētioribꝰ oculis inſpexerūt ibi ſe vidiſſe teſtant̉. ꝙ ip̄a dei genitrix felicem puerum de terra leuauerit pͥmo ⁊ cognate par tum omni ꝓſecuta ſit ſeruitute. hec ille. Et cuꝫ hec̄ ꝓpinqua eſſet maria elizabeth humorem gratiarū in iohāne infantulo augmentauit: vt qui prius erat debilis in membris p̄gaudio ex ultaret. vt dicit̉ Luc̄. j. Et etiā elizabeth reple ta ſpirituſancto. vt que pͥus vix ꝓ debilitate ſe nectutis loqui poterat. ſtatim iubilanter excla mauit ꝟbum p̄libatum dicens: Benedicta tu ī mulieribus. In qͥbus ſancta mulier xp̄iferam extollit quo ad tria. Primo in ſanctitate quaꝫ ꝓbat diuina dedicatio. Secūdo in ſingularita te quā ꝓbat comparis excluſio. Tertio in fecū ditate quā ꝓbat ꝓlis baiulatio. De pͥmo ꝙ ma ria extollit̉ in ſanctitate quam ꝓbat diuina de dicatio cum dicit̉ benedicta. Dicūt naturales qui tractant de naturis herbarū ꝙ benedicta ē herba vtilis ⁊ multe virtutis. Naꝫ de ip̄a legi tur ꝙ in quacunqꝫ domo vel camera poſita fu erit ibi nec vermis venenoſus. nec ſerpens nec rana poteſt latere vel manere ꝓpter eius odo rem. Habet etiā ꝟtutem ꝙ omne potum refor mat. quia qͥ pͥmam ꝟtutem ꝑdiderat ſi imponi tur benedicta ad priorem ordinē reducitur. ⁊ q̄ de ip̄a biberit. rubeum vel bonū colorem habe bit. Per hanc herbam beata virgo maria intel ligit̉ que hic ab elizabeth benedicta nominat̉. Recte enī ſicut benedicta vbi in domo cordis ponit̉ vel nomīat̉. ibi nullus ſerpēs infernalis pōt manere. Teſte Amb̓. ī li. p̄fa. Ad vocatio nem nominis marie tota cōcutit̉ ⁊ terret̉ pote ſtas contionis maligne Marieqꝫ preſentia in eſtimabilia infert demonibus ſupplicia Sicut benedicta rubeū reformat potū ad ſtatū pͥſtinū Sic bn̄dicta domina. diuinā gratiaꝫ quā Eua neglexerat ⁊ ꝑire dimiſerat reformauit. ẜm ꝙ dixit angelꝰ. Inueniſti gratiā apud dn̄ꝫ Luc̄. j. Ideo dicit Hiero. de aſſūptione eius Quicqͥd maledictionis infuſum ē per Euam totū abſtu lit benedictio marie. Inſuper ⁊ gratiā refudit xp̄i ortus quam pͥus non habuit omnis mūdꝰ. hec Hiero. Ideo ſi de hac virgine ſedule bene dicta maria biberimꝰ eiꝰ gratiā poſtulando. ꝑ ducet nos ad regnū filij ſui. vbi facies bonuꝫ ⁊ pulchrū habebūt colorē. Iuxta illud Matth̓. xiij. Fulgebunt iuſti ſicut ſol in regno patris eoꝝ. Etiam ſicut herba predieta inter ceteras herbas obtinet hoc nomē benedicta. ſic maria inter alias mulieres p̄dicatur benedicta. ita vt ei competit illud Iudith. xiij. Benedicta tu fi lia a dn̄o deo excelſo p̄ oībꝰ mulieribus ſuꝑ ter ram. Similiter illud ibidē. c. xv. Manus dn̄i cōfortabit te. Ideo bn̄dicta eris ineternuꝫ. Et illud Ruth. iij. Bn̄dicta es a dn̄o filia. qm̄ pri orem miſericordiā poſteriori ſuꝑaſti. Etiaꝫ bn̄ dicta herba nō ſolum hoc nomē habet int̓ her bas. ſꝫ etiā inter flores. qꝛ de nullo flore legitur ꝙ eſſet p̄ditus hoc nomine benedicta. Ita ma ria non ſolū hoc nomine bn̄dicta honorat̉ īter mulieres ſed etiam inter viros. Quod probat C Sermo Chry. in ſermone annūciatiōis dicēs. Abel ꝑ ſacrificiū cōmendat̉ Enoch ꝑ ꝯtēplationē me moratur. Melchiſedech imago dei p̄dicatur Abraam ꝑ fidei meritū collaudat̉. Iſaac ꝑ no mē obediētie cōmendat̉. Iacob ꝑ luctamē bea tificat̉. Moyſes ſicut legiſlator. Sampſon ve lut victor. Helias zelator. Eſaias ſicut legꝭ dei euāgelizator. Daniel ſicut prudentiſſimꝰ ſalutꝭ deſiderator. Ezechiel ſicut arcanoꝝ inſpector. Salomon ſapiētiſſimꝰ noīatur. ſꝫ nullus talis fulſit in mundo qͣlis maria dei genitrix benedi cta. quē enī illi oēs in enigmate p̄uiderūt. iſta ī vtero incarnatum portauit. hec ille. Quia ip̄a portauit in vtero xp̄m qn̄ in mōtana ad eliſa beth feſtinauit. Et hͦ quo ad pͥmuꝫ. Ꝙtum ad ſcd̓m extollit eliſabeth mariā ꝓpter ſingularē cōparis excluſionē q̄ portabat cū dicit. Tū ſcꝫ ſola non habes ſil̓eꝫ int̓ oēs mulieres Amb̓. in hexa. ⁊ Iſi. in naturalibꝰ dicūt de fenice ꝙ eſt auis ſingulariſſima nō hn̄s parē ſꝫ ē vnica ī to to orbe terrarū. ⁊ apud arabes vocat̉ ſingula ris. ⁊ p̄ alijs auibꝰ pulcherrimas hn̄s pennas velut pauo oculatas. Per hāc auē ꝟgo maria ſpecialiter deſignat̉. qꝛ fuit in terris et ē nūc in celis p̄ oībus ſingularis ī dignitate. nec aliqua mulierū in toto vniu̓ſo fuit ei coequalis. Ideo canit de ea eccl̓ia. Nec pͥmā ſil̓em viſa ē nec ha bere ſequētē. De hoc etiā dicit Chry. in ẜmōe de annūciatione. Laudat̉ zara populi pͥnceps honorat̉ rebecca ꝓponit̉ in cauernis pͥmo ge nitura. Laudat̉ delbora ſuꝑ naturaꝫ femineā ductrix ppl̓i. ⁊ victrix inimicoꝝ. Beatificatur eliſabeth ꝑtu ſterili exaltata. Beata autē ꝟgo maria ſuꝑ oēs. qꝛ facta eſt ancilla dn̄i. ⁊ thala mus ⁊ arca dn̄atoris. hec ille. Hec etiā beatiſſi ma ꝟgo maria in pulchritudine ē ſingularꝭ vt de ipſa verificat̉ illud Can̄. j. O pulcherrima int̓ mulieres abi poſt veſtigia gregū tuoꝝ. Fu erūt enī multe pulchre mulieres an ip̄aꝫ quaꝝ vna fuit rebecca. de qͣ Gen̄. xxiiij. ꝙ erat puel la decora nimis ⁊ ꝟgo pulcherrima. Alia fuit Heſter. de qͣ. c. ij. que erat formoſa ⁊ īcredibili pulchritudine oīuꝫqꝫ oculis gr̄oſa videbat̉. ſꝫ oīuꝫ illaꝝ pulchritudo nō pōt eius ſpecioſitati cōꝑari. Quia dicit doctor bertiriꝰ in li. de veſti gio. ꝙ oēm pulchritudinē quā oīs creatura p̄t ſuſciꝑe Maria inter oēs creaturas pͥmogeni tas ſuſcepit. in magna affluētia p̄ ꝯſortibꝰ Nā ſolē iuſticie qn̄ pͥmo egreſſus eſt de ſinu patris. marie cor inter ceteras creaturas ſuſcepit Hec ille. Cui cōcordat Hiero. in ẜmo. Si mariā in ſpexeris nihil ꝟtutꝭ. nihil decoris. nihil ē ſpeci oſitatis. qd̓ nō in ea reſplendeat. hec Hiero. Il̓ la ꝓ tanto dicūt qꝛ ſciūt ꝙ ꝟgines ſpecialit̓ de pulchritudine delectāt̉. Ideo hāc ip̄aꝫ ꝟginē laudāt de decore. ⁊ qͣre nō laudaret talē ꝟginē in qͣ decor ⁊ pulchritudo nunqͣꝫ defuit nec defe cit. qꝛ adhuc in aīa hꝫ filiū ⁊ oēm theſaurū bea tiſſime trinitatis. Sꝫ quō ego pauper ingenio hāc pulcherrimā collaudabo. qꝛ ſi oīuꝫ docto rū mēbra verterētur in linguas ip̄ius pulchri tudinē exprimere nō ſufficerēt. ſꝫ qꝛ ſeculares amatores ſuas laudāt ꝟgines amatrices. Id̓o ego meā dn̄am glorioſiſſimā atqꝫ dilectiſſimaꝫ amatricē. ẜm poſſe meū cōmēdabo. Hec ē inqꝫ ortus ꝯcluſus. ſoror mea ſponſa. de quo dicit ſpōſus Can̄. iiij. Ortus ꝯcluſus ſoror mea ſpō ſa. Hunc delectabilē fecerūt ꝯcentus volucrū hoc eſt ꝓphetaꝝ qͥ de ipſa vario modo p̄cinu erūt. viriditas herbaꝝ virētiū.i. virtutū. ame nitas florū ⁊ fructuū bonorū operū. Recte ſic̄ ortū materialē hec p̄dicta faciūt delectabilē et amenū qn̄ audit̉ cantꝰ auiū in ortis vbi eſt viri ditas herbarū ⁊ arboꝝ amenitas fructuū atqꝫ florū. ille ortus pulcher diceret̉ rōne illius: qꝛ materia pulchra ē. Hec eſt vitis pulcherrima quā rex aſuerus habuit in veſtibulo ſui ortus. cuiꝰ ſtipites erāt argentei. palmites aurei. ⁊ bo tri ex gēma ⁊ auro inſerti. ſicut dicit petrus co meſtor in hiſto. ſco. Fuit enī vitis quēadmodū ip̄a teſtat̉ Ecc̄i. xxiiij. Ego qͣſi vitis fructifica ui ſuauitatē odoris. ⁊cͣ. Stipites aūt.ſ. paren tes Ioachim ⁊ Anna huius nobiliſſime ⁊ pul cherrime vitis. fuerūt argentei. hͦ ē puri ⁊ iuſti Quia dicit Iacobꝰ ꝙ fuerūt ambo iuſti ſine re p̄henſione in oībus mādatis dn̄i incendentes. Hec ē mulier illa ſpecioſiſſima ⁊ pulcherrima quā iohānes vidit ī apoc̄. xij. que erat ſole ami cta. ⁊ luna ſub pedibꝰ eius: in capite autē coro na. xij. ſtellaꝝ. Maria aūt amicta erat ſole: qꝛ xp̄s verus ſol iuſticie ip̄aꝫ tam interius exteri uſqꝫ repleuerat dūmodo eliſabeth viſitauit vt habet̉ Luc̄. j. Qn̄ ipſa angelo ꝯſenſerat dicēs Ecce ancilla dn̄i. ſtatim cōcepit filiuꝫ dei. ⁊ ſic in illis diebꝰ circūdata ſole exurgēs abijt ī mō tana. Habuit etiā lunā ſub pedibꝰ. qꝛ iā de mū do nō curauit ⁊ potuit dicere cū apl̓o ad Gal̓ v. Mihi mūdus crucifixꝰ ē.i. cōcupiſcētia eiꝰ mortua ē ⁊ ego mūdo. Habuit inſuꝑ coronam .xij. ſtellaꝝ in capite. qꝛ habuit. xij. ꝟtutes decē tiſſimas q̄ in diuerſis fulſerunt ſanctis. ⁊ tn̄ ſin gulariter ip̄am exornauerūt. Prima ē puritas q̄ ē in angelis. qꝛ natura puri ſūt. Sꝫ in ꝟgine ⁊ dn̄a nr̄a gr̄oſa ſuꝑabundāter hec effulſit. de qua d̓r Sap̄. vij. Hec ē ſpecioſior ſole. qꝛ ē can dor lucis et̓ne ⁊ ſpeculū ſine macula. Et meri to debuit eē ſuꝑ oēs angelos puriſſima virgo glorioſiſſima. de qua naſci voluit ſplēdor prīs eterni. ieſus xp̄s ẜm ꝙ dicit Anẜ. in li. de con ceptū ꝟginis. Decebat vt illius hoīs ꝯceptio de puriſſima matre fieret vt ea puritate niteret qͣ ſb̓ deo neqͥt maior intelligi Scd̓a ſtella ē ꝯſta tia q̄ fuit in patriarchis qͥ aduentū dn̄i ꝯſtāter expectabāt. quoꝝ vnus iacob dixit. Salutare C I E 6 LXIIII tuum dn̄e expectabo. Gen̄. xlix. Sed hac mul to decētius decorata fuit maria. qꝛ monitu an geli in egyptū fugit. ⁊ ibi cōſtanter reditū ī ter ram iſrael expectabat. vt dicit̉ Matth̓. ij. Sic etiā ꝑ triduū cum magna cōſtantia filiū q̄ſiuit ⁊ tandē in templo inuenit Luc̄. ij. Et pͥncipali ter cōſtās fuit in ꝓpoſito caſtitatis. qꝛ angelo diutius recuſauit ꝯſentire. ⁊ modū quō fieret hoc voluit ſcire Luc̄. j. Sꝫ qꝛ noſtre mulieres valde in eaꝝ animis ſunt incōſtātes. ⁊ raro in bono ꝓpoſito ꝑdurātes. id̓o qn̄ ſibi ꝓponunt aliqua bona ẜuare. ſcꝫ caſtitateꝫ. ⁊ cito animꝰ īmutat̉. diſcere debēt ab hac ꝟgine cōſtantiſſi mane tam leues ſint ad credenduꝫ. Quia ẜm vbum ſapiētis. qui cito credit leuis ē mentis. Ecc̄i. xix. Tertia ſtella ē cognitio que fuit ī ꝓ phetꝭ. qꝛ multa futura de deo ꝑ ſpiritūſanctuꝫ coguouerūt. Sed in hͦ p̄cellit maria. qꝛ hunc ī vtero geſſit quē ꝓphete futuruꝫ agnouerunt. Ideo dicit Anẜ. Quid illa de deo non ſentie bat ⁊ ſapiebat ī qua ſapīa dei latitabat. Quar ta ſtella eſt fides q̄ fuit ī apl̓is. quia duodecim articulos fidei in vnū collegerūt. ſed hāc excel lentius habuit maria. qꝛ alijs dubitantibꝰ et a xp̄o recedentibꝰ tꝑe paſſionis ip̄a nunqͣꝫ fideꝫ ꝑdidit nec a filio receſſit qd̓ deſignat eccl̓ia ī cā dela ardente in matutinis tenebroſis remanē te. Nam ſicut illa cādela alijs extinctis non ex tinguit̉. ſic alijs apl̓is diffidētibꝰ maria lumē ſͦꝫ extinctū nunqͣꝫ habuit. Sed hāc ſtellā fidei p̄ clariſſimā non portāt certe mulieres ſortilege incātatrices q̄ verā fidem deſerunt chriſtianā ⁊ diabolicā ſequūtur. Nam ſolent p̄dicere ex quadā pactione quā habent cuꝫ diabolo. q̄ ta men excogitata mēdaciā dici potius qͣꝫ vera ī ueniūtur. capita etiā ⁊ alia membra ſolent ī in firmis mēſurare. ⁊ benedictiōes ſuas. ſꝫ veriꝰ maledictiones diabolicas dicere qͥbus credūt ineſſe aliquā ꝟtutem ſanitatis. Contra hͦ dic̄ Augꝰ. ⁊ habet̉. xxvj. q. vl. c. Ammoneāt in qͥt fideles ſacerdotes populuꝫ vt nouerint artes magicas incātationeſqꝫ qͥbuſlibet infirmitati tibus hoīuꝫ nihil poſſe remedij cōferre. nō aīa libus languentibꝰ claudicantibꝰ vel etiā mori bundis quicqͣꝫ mederi. ſꝫ eſſe laqueos antiqui hoſtis qͥbus ille ꝑfidus genꝰ humanuꝫ deciꝑe nitit̉. Hoc ſi qͥs exercuerit clericus degradet̉. laicꝰ anathematizet̉. Hec Augꝰ. Uideāt nunc tales infideles incātatrices ꝙ earū infidelitas nihil ꝓficit ad ſalutem. ſed magis ad ꝑpetuaꝫ danationē. Ideo qui ī ſe extinxerūt lumē fidei xp̄iane ſunt etiā ꝑ mortē extinguēde. ẜm ꝙ iu bet ſcriptura Exo xxvij. Sortilegas ne patia ris viuere ſuꝑ terrā. Sed diceres quare tales ſunt extinguende cū tn̄ vident̉ interdū ſanare hoīes ⁊ iumenta. Ad hoc dico ꝙ vetule incan tatrices vel etiā qͥcunqꝫ ſortilegi bn̄dictionibꝰ falſis vel etiā bonis cū aliquo pacto diabolico exp̄ſſo vel tacito vident̉ ſanare. ⁊ non ē ibi ali ud niſi ꝙ diaboli ꝓpter taliū infidelitatē deſi ſtunt̉ ab om̄ī afflictione quā miſerabiliter infe rebant. qd̓ ⁊ deus iuſte ꝑmittit. vt ꝓbet hoīeꝫ an potiꝰ velit infirmari vel mori: qͣꝫ diabolicaꝫ ſic q̄rere ab hominibꝰ ſanitateꝫ. Quinta ſtella ē charitas q̄ fuit in martyribꝰ quoꝝ charitatē extinguere non potuerūt exqͥſite paſſiones. vt d̓r Can. viij. Et hanc p̄ alijs habuit virgo ma ria. de qua dicit Hiero. Beata mater dei cuiꝰ candor ꝟginitatis ſicut platanus in hiericho ſpecialius effulſit ⁊ ſplēdidius emicuit officio circūdata charitatis. Sexta ſtella ē humilitas q̄ fuit ī cōfeſſoribus. de qͥbus canit̉. Qui pius prudens humilis pudicus ſobriꝰ caſtꝰ. Hanc excellētiꝰ habuit ꝟgo maria. qꝛ ꝑ eam meruit fieri mater dei. ⁊ ſine qua nullo modo mat̓ dei eſſe meruiſſet. qd̓ Gregꝰ in regi. ꝓbat. Quātū cūqꝫ beata ꝟgo caſta fuiſſet. nunqͣꝫ tn̄ dn̄m cō cepiſſet niſi ſummā humilitatē habuiſſet. Id̓o de ſua hūilitate gloriat̉ in euāgelio hodierno. Reſpexit inqͥt hūilitatē ancille ſue. Septima ſtella ē exemplaritas q̄ fuit in doctoribꝰ qͥbus dictū eſt. Sic luceat lux veſtra coraꝫ hoībus. Matth̓. v. Sed hāc ſil̓iter habuit ꝟgo maria cuius tota vita inclita fuit oībꝰ in exemplum fanctitatis. Sed de hoc dicit Amb̓. in li. d̓ vir ginitate. Per arbitriū mētis non hoīeꝫ ſꝫ deū ſtuduit q̄rere oībus bn̄ velle. maioribus aſſur gere. ęqualibꝰ nō inuidere. iactantiaꝫ fugere. rōnem ſequi. ⁊ amare ꝟtutem. hec ille. Sꝫ no ſtre ꝟgines ⁊ mulieres non ſūt taliter bn̄ exem plares. ſed male q̄ geſtibus ſuis malis multos maculant. ſed audiāt illud Gregꝰ. xj. q. iij. c. p̄ cipue. Tot mortibꝰ digne ſunt. quot exempla mala in alios trāſmiſerūt. Octaua ſtella eſt di ligentia miniſtrādi q̄ debet eſſe in ſacerdotibꝰ qꝛ debent eſſe diligētes circa populū eis cōmiſ ſum. ne alias negligentia eorū cadant in diſcri men. vt habet̉. xl. diſ. c. ſi papa. ſed diligētiam ſingulariꝰ habuit maria q̄ fuit diligēs circa in ſtructionē ꝟginum ſibi cōmorantiū. Quia ẜm Uincen. in ſpecu. hiſto. li. vij. erat valde ſolli cita ⁊ diligēs in clauſtro circa ſorores ſuas ne aliqua ex eis peccaret vl̓ ne iniurioſa exiſteret Hac etiā diligentiā exhibuit hodie Elizabeth ſue cognate. qꝛ ad ip̄am hodie ꝓperauit veni re vt ei famulatū exhiberet diligenteꝫ. vt dicit Amb̓. Et ſubdit. Diſcite ⁊ vos mulieres ſedu litatem quā p̄gnantibꝰ debeatis exhibe̓ cogna tis. vt patet in omelia hodierna. Etiā hāc dili gentiā circa xp̄m infantulū fecit. vt dic̄ Augꝰ Firmiter credo ꝙ maria multotiens de nocte ſurrexit ⁊ lactauit infantulū vt eius vagitū p̄ ueniret. quē vagiētē fine dolore audire nō po terat̉. hec ille Nona ſtella ē deuotio q̄ fuit ol in O Sermo in religioſis. Sed hanc excellētius habuit ma ria. qꝛ ſpūs eius ſemꝑ in celeſtibꝰ fuit fixus Et hoc ꝓbat canticū deuotiſſimū hodiernū qd̓ ex ingenti deuotione ꝓtulit ꝟgo dicēs. Magni ficat aīa mea dn̄m ⁊cͣ. Ideo dicit btūs Bern̄. Sācta maria ſobria ꝟgo deuota. nūqͣꝫ caſtior illa nunqͣꝫ deuotior. Decima ſtella ē caſtitas q̄ fuit in ꝟginibꝰ. ſed hanc ſingulariꝰ habuit ma ria ꝓpter qd̓ dicit̉ ꝟgo ꝟginū. Vndecima ſtel la fuit fecūditas q̄ fuit in ꝯiugatis. ſed hāc ſpe cialius habuit maria q̄ peperit ꝟgo ꝑpetua ꝑ manēdo. ⁊ ꝓles eius eſt ſuꝑ omnes benedicta ẜm ꝙ h̓ dicit̉. Et bn̄dictus fructus vetris tui. Duodecima ſtella eſt patiētia q̄ fuit in viduis qͥbus multe moleſtie inferebāt̉. Illā aūt excel lentiꝰ habuit maria que cuꝫ videret filiū illudi crucifigi ⁊ vndiqꝫ vulnerari. nullū impatiētie ſignū oſtēdit. nec iudeis ꝓpter hoc maledixit ẜm qd̓ teſtatur Amb̓. in li. d̓ virgi. nec curuuꝫ in oculis marie. vel in verbis vel in actu inue recundū vt ſpecies corporis ſimilitudine men tis fieret figura ꝓbitatis. Hec igit̉ virgo bn̄di cta taliter ſolis pulchritudine amicta. Luna ſb̓ pedibus eius calciata. ſtelliſqꝫ virtutum decē ter adornata. hodie cognatam ſuā Elizabeth viſitauit ⁊ ſpūſancto ſua p̄ſentia adimpleuit. Que cum repleta eēt illud verbū laudabile et laude dignū humiliter eructauit dicēs: Bn̄di cta tu in mulieribus. ⁊ bn̄dictus ⁊cͣ. ¶ Sermo ſecūdus de eodem feſto. Xurgens autem maria abijt in mōtana cum feſtinatiōe ita ſcribit̉ Luc̄. j. Dicunt naturales Luna int̓ omnes planetas ⁊ ſtellas erraticas ē nobiliſſi mi curſus non enī tardat in motu ſuo. ſed citiſ ſime vltra alios planetas ꝑtranſit ſuam ſperā qd̓ ſic ptꝫ. Saturnus cōplet curſum ſuū in tri ginta annis. Iupit̓ in duodecim ānis. Mars in duobus annis. Sol auteꝫ. ccclxv. diebus ⁊ ſex horis. Similiter Uenꝰ ⁊ Mercuriꝰ. ſꝫ lu na in. xxx. diebus. Et cauſa iſtiꝰ ē non rōne tar ditatis motus ꝙ alij planēte tardiꝰ cōplēt cur ſum. ſed ratione inequitudinis ſperarū. qꝛ lu na habet breuiſſimā ſperam. ideo ꝑcurrit omīa ſigna in totidem diebꝰ que ſol in anno ꝑtrāſit. Spūaliter. ꝑ lunam glorioſiſſima virgo maria deſignat̉. De qua dicit̉ Can̄. vj. Que eſt iſta q̄ ꝓgreditur quaſi aurora cōſurgens pulchra vt luna electa vt ſol. Cui conſonat psͣ. lxxxviij. Maria eſt luna ineternū ꝑfecta. Et merito lu ne cōꝑatur. Uidemus qͥde in luna ꝙ apparet quedā macula. ⁊ tamē non eſt in ꝟitate. Quia ẜm Ariſto. Celū non recipit in ſe ꝑegrinas im preſſiōes. vt dicit̉ ī de celo ⁊ mūdo. ⁊ qꝛ luna ē pars celi vtputa luna et ſtelle que ſunt eiuſdeꝫ nature cuiꝰ eſt celū. vt dicit̉ ibidem. Sꝫ hec ma cula vt dicit Auerrois ſuper de celo ⁊ mundo. ſurgit ex illo ꝙ luna eſt corpus rotundum ⁊ ra rum in medio. Et ideo ī medio ꝓpter raritateꝫ non pōt reuerberari lumen ſolis. Ideo pene trat ipſum in medio. ⁊ inde ſurgit illa macula. Martianꝰ autē dicit ꝙ ꝓuenit cum ad terraꝫ ꝓpinquat. ex cuiꝰ vicinitate ⁊ nebuloſitate tra hit quaſdam ſordes. Quādo autē ad altiores aſcēdit circulos claret nuda. et nullis maculis obnoxia tūc videt̉. Ita pulcherrima noſtra lu na beata ꝟgo in iſto mūdo apparuit inter pec catores qͣſi macula q̄ tamē ī veritate nullas ma culas habuit. nec cogitatōnibꝰ q̄ ſemꝑ fuerunt ſancte. nec affectionibꝰ q̄ ſemꝑ fuerūt munde nec intentionibꝰ q̄ ſemꝑ fuerūt recte. ita vt de ipſa verificat̉ illud Can. iiij. Tota pulchra es amica mea: ⁊ macula non ē in te. Et illud figu ratum fuit Gen̄. xlij. Quando tēpore famis to ta terra egypti fuit tributaria pharaoni ſepteꝫ annis. ſola terra ſacerdotum ex regis pͥuilegio erat exempta. Ita etiā tēpore famis gratiaruꝫ ī mūdo quādo omnes hoīes fuerūt tributarij diaboli. ſola maria ex pͥuilegio ſūmi regis fuit exempta. qꝛ nō ſolū fuit d̓ ordine ſacerdotuꝫ ſꝫ ⁊ regum. ẜm ꝙ canit eccl̓ia. Germīe regali nec nō pōtificali ⁊cͣ. Si enī habuiſſet aliqua macu lam peccatoꝝ. cōcipere non potuiſſet regeꝫ an gelorum. quē nuꝑ cōceperat anteqͣꝫ Elizabeth viſitauit. Ideoqꝫ quia fuit expers mortalium peccatorū ⁊ digniſſima et mūdiſſima omniuꝫ. ideo velox fuit in ſuo motū ad omne bonum ⁊ nullus homo ī toto vniuerſo ita velox legit̉ fu iſſe ad bonū faciēdū ſicut maria domina bene dicta. Quare hoc. qꝛ habuit ſperā breuiſſimaꝫ hoc eſt paruā Uel vt verius dicā nullā ad hec trāſitoria. Ideo fuit velociſſima ad omnia bo na oꝑa qd̓ pͥncipaliter ptꝫ in euangelio hodier no. qꝛ feſtināter ibat ad Elizabeth. vt ipſaꝫ be nigne ſalutaret Iohannē ſpūſancto ex p̄ſentia filij repleret. ⁊ poſtea matrē. ſibiqꝫ in partu hu militer deſeruiret. ⁊ hoc ē qd̓ dicit euangeliſta Exurgens maria. In quo tria tangūt̉. Primo ꝟginis ſalutatio cordialis. ibi. Exurgens ma ria. Secūdo iohānis exultatio incarnalis. ibi. Et factū eſt. Tertio humilis cōmendatio ꝟgi nalis. ibi. repleta ē. De pͥmo ē notāduꝫ ꝙ Pli. in ſpecu. natu. dicit ꝙ canicula ē huius nature quādo ſe ſentit p̄gnatā ⁊ cito pariturā. feſtina ter vadit in mōtana ⁊ minus timet ſemitas re ctas ſiue tritas ab hominibꝰ qͣꝫ ſemitas a feris cognitas. qꝛ ē animal placidiſſimuꝫ. etſi a cane fugiens vrgeret̉. ad hoīem fugit vltro. Et ſi gnificat ꝟginem mariā. qꝛ cum ſenſit ſe p̄gnata a ſpūſancto. ⁊ in vtero habere filiū dei. ꝯfeſtim aſcēdit in montana ad Elizabeth ſalutandam. De qua dicit Bern̄. in ſermone de nati. Ioh̓. dicēs: Aſcendit ꝟgo cū feſtinatione in domuꝫ A LXV Zacharie ad ſalutanduꝫ elizabeth portans in vtero filium dei. regē glorie. dominū maieſta tis. leta ad cōgaudendū. ꝓmpta ad ſeruiendū cōſueta ad bn̄dicendū. Occurrit illi elizabeth ⁊ antiquis ſterilitatis carens obproprijs. ami cum ſpōſi. preconem ꝟbi. feliciſſimo ventre de portauit. Iungunt̉ amplexibꝰ veniūt ad oſcu ſa felices vteri. regēqꝫ ⁊ militem niſi duo tener rimi parietes diſiugūt. Quis mirat̉ ſi exultet puer ad tam ꝓxime diuinitatis affatus. hec il le. Et hoc innuit apl̓us. qui ſic inqͥt. Miſit de us filiū ſuum vnigenituꝫ quādo ſcꝫ in tēporis plenitudine. qui factus ē quo ad corpꝰ ex mu liere factus ſub lege vt eos qͥ erant ſub lege re dimeret. ad Gal̓. iiij. Quādo celi deſuꝑ roraue runt ⁊ nubes iuſtum pluerūt. qd̓ ẜm rectos pa tres diu fuit deſideratū. iuxta illud Rorate ce li deſuꝑ ⁊cͣ. Eſa. xlv. Quādo montes dulcedi nem ſtillauerūt. ẜm qd̓ dixit ꝓpheta Iohel. iij. In die illa ſtillauerūt montes dulcedinē ⁊ col les fluēt lacte. quādo ꝟgo animo angelo ꝯſen ſerat dicēs: Ecce ancilla dn̄i. Iam cōceperat ⁊ angelus diſceſſerat. In illis diebus exurgens maria de loco cōtemplatiōis. oratiōis ⁊ deuo tionis in quo erat clauſa quādo angelꝰ ſibi cō ceptum filij dei nūciauit. abijt in montana ſcꝫ a nazareth in hieruſalē q̄ erat in mōtanis ſicut ⁊ tota iudea. Quia dicit magiſter ꝓprie. lib̓. xv ꝙ hieroſolyma abundat in cedris. palmis ⁊ ci preſſis ⁊ nobiliſſimis alijs arboribꝰ ⁊ inſignibꝰ plena virens malogranatis ⁊ oliuis. q̄ omnia ſolēt creſcere in mōtanis. Ideo dicit euāgeliū cꝙ maria exurgens abijt in mōtana. Myſtice ietelligit̉ ꝙ maria q̄ eſt nobiliſſimis his arbori bus cōꝑata. iuxta illud Ecc̄i. xxiiij. Quaſi ce drus exaltata ſum in libano ⁊ quaſi cipreſſus ī mōte ſion. quaſi palma exaltata ſum in cades. ꝙ hic vna cedrus aliā viſitauit ⁊cͣ. Cuꝫ oē ſimi le applaudet ſuo ſimili. ix. Ethi. Hoc ex loco a maria q̄ ſedebāt in cōclaui. id ē. in cōtemplatio ne diſcere nos oportet ſi volumꝰ vt deus ſic no bis inclinet. Quia dicit fortunatꝰ ī Omel̓. Ne quaqꝫ ſe deꝰ deuote anime applicat nec īclinat niſi ip̄a totā ī ꝯtemplatiōe ſe erigat ⁊ occurrat ſꝫ ſicut maria de hac cōtēplatione ſurrexit ⁊ ſe in vita actiua etiā exercere voluit. ita nō ſemꝑ oportet nos eē in orationibꝰ ⁊ ꝯtēplationibus ſꝫ interdū actiuā vitaꝫ ꝯtemplationi preferre. qꝛ actiua vita qͣꝫuis magis laborioſa ⁊ minꝰ ſe cura. eſt tamē magis fructifera. vt exͣ d̓ renū. c. Niſi cū p̄dem. Et hͦ bn̄ ꝑpendens maria pru dentiſſima. exurgens de quietē ꝯtēplationis. abijt in mōtana ab laborē. Et hͦ cum feſtinatio ne. vt elizabeth antiq̄ ſeruiret. Qd̓ probat ſan ctus Amb̓. in omel̓. hodi. dicens. Angelus cū abſcodita nunciaret vt fides aſtrueret̉ exēplo ſemine ſterilis ꝯceptū ſcꝫ ꝟginis nūciauit vbi hoc audiuit maria nō qͣſi incredula de oraculo nec quaſi incerta de nūcio nec dubitans de ex emplo. Sed leta ꝓ voto. religioſa ꝓ officio. fe ſtina ꝓ gaudio in mōtana ꝑrexit ⁊ viſitauit eli zabeth. Etiaꝫ dicit glo. qͣꝫuis maria feſtināter iuit ꝓ deſiderio ſeruiendi. tn̄ multo magis pu dorem ꝟgineū retinendi. qꝛ nō gaudebat diu videri in publico. nec ſibi cōtrahere colloquia viroꝝ. Sic etiā noſtre ꝟgines faciāt ⁊ ſumant exemplū ab iſta ꝟgine pudoroſa. ſimilit̓ ⁊ mu lieres ne in plateis ſole ſine neceſſitate frequen ter currāt. ⁊ colloquia cū viris miſceāt. ne eis cōtingat ſicut Dyne ꝟgini filie Iacob. de qua legit̉ Gen̄. xxxiiij. ꝙ ſola egrediebat̉ de domo vbi debuiſſet māſiſſe tanqͣꝫ verecūda. Ideo ex iuit vt videret mulieres illius regionis. Sꝫ cū vidiſſet eā ſichen filius Emor. qͥ erat pͥnceps ci uitatis. rapuit eā ꝑ potentiā. ⁊ dormiuit cū ea vi opprimēs ꝟginem. Ideo tu ꝟgo ⁊ tu muli er. ſi cōtigerit te ire de domo parētū aūt ꝓpria exēplo marie. non ſtare in plateis maneas. nec cū adoleſcētibꝰ ſermones cōmiſceas. Qꝛ Eua incauta cū ſerpente colloquia habuit. ideo la pſa in peccatū maudatū fregit. vt habet̉ Gen̄. iij. Ideo fac ẜm exempluꝫ marie ⁊ doctrinam Amb̓. in omel̓. qͥ ait. Diſcite ꝟgines non circū curſare alienas edes. nec cōmorari in plateis nō in publico cōmiſcere ſermones. maria ī do mo ſerata. feſtina in publico. māſit apd̓ cogna tam ſuā. hec ille. Sed ꝓchdolor hoc exempluꝫ ꝟginis verecūdiſſime multū ſpernitur a virgi nibꝰ ⁊ mulieribꝰ impudicis. q̄ dimittunt hoīuꝫ edes. ⁊ currunt ad theatra. ad ſpectacula cori ſantiū. ⁊ hoc faciūt frequētius ī diebꝰ feſtiuis qd̓ tamē in iure ꝓhibet̉ de ꝯſe. di. j. in. c. qͥ die. Qui die ſolenni p̄termiſſo eccl̓ie conuentu ad ſpectacula vadit excōicetur. Nec tm̄ tales mu lieres inuerecūde ceſſant a ẜmonibꝰ in plateis ſed cachinnationes cū viris faciūt vt in quar ta domo alique audiunt̉. Seneca ī epl̓a ad lu cillum. Riſus tuus ſit ſine cachinnatiōe. ſꝫ ſic nō fecit feliciſſima ꝟgo maria q̄ dimittēs inho neſta loca intrauit in ciuitatē iuda. hoc ē in hie ruſalem. q̄ interp̄tatur viſio pacis. ad domum zacharie patris ioh̓is baptiſte intrauit. ad de ſignandū ꝙ loca ſuſpecta nō amaret. nec etiaꝫ vox eiꝰ vnqꝫ audita ē in plateis. Qꝛ ẜm Amb̓. in lib̓. de ꝟgini. Nihil procax in ꝟbis. in actu inuerecūduꝫ nō geſtus nō inceſſus non vox vt ip̄a corporis ſpecies imago fieret mētis ⁊ figu ra ꝓbitatis. hec ille. Vox autem ꝟ̓ginis q̄ erat ꝯſueta ad ſalutandū elizabeth ſalutauit. vt di cit euāgeliſta. Ideo dicit Bern̄. in ſermone de natiuitate Ioh̓is. Felix elizabeth ad quā ma ter ꝓperat ſaluatoris quam ſalutationis obſe quijs celoꝝ imperatrix honorat. hec ille. Salu tauit enī maria prior ſicut humilis ꝟgo. ⁊ ſi ut O 2 D Sermo minor mainorē. qd̓ tunc moris erat. Quia ẜm Amb̓. Decēs eſt quāto caſtior ſit ꝟgo. tāto ſit humilior. Noueritqꝫ deferre ſenioribꝰ honorē ſic vt in gr̄a humilitatis ī qua eſt ꝓfeſſio caſti tatis erat ſublimior. Et ſubdit. Diſcite enī vir gines hūilitateꝫ marie. venit ꝓpinqua ad ꝓxi mū. iunior ad ſeniorē. nec ſolū venit ſꝫ prior ſa lutauit Sed qͣre venit. patꝫ aliqualiter ex iā dī ctis. vt eliſabeth in ꝑtu miniſtraret. ⁊ grauedi ne p̄gnanti iuuēcula deſeruiret. Sic debent fa cere iuuenes mulieres vt humilitate autiquis cognatis ī puerperio ſeruiāt ⁊ eas viſitēt. ẜm ꝙ docet Amb̓. in omel̓. hodier. Diſcite inquit vos mulieres ſancte quaꝫ pregnatis exhibere debeatꝭ cognatis reuerētiā. Mariā q̄ āte ſola in intimis penetralibꝰ ꝯuerſabat̉ non a publi. co ꝟginitatis pudor. non a ſtudio aſperitates montiū. non ab officio ꝓlixitas itineris retar dauit. hec ille O qͣꝫ beatū puerperiū elizabeth ⁊ beata natiuitas Ioh̓is qͥ dei gr̄a interp̄tatur ad qd̓ maria humilis venit. Sꝫ nūc nō niſi ad puerperia diuitū mulierū veniūt ſuꝑbe mulie res. ad pauperē autē venire dedignant̉. Ueni unt enī in peplis et veſtibꝰ pulchrioribꝰ quas habēt. Ibiqꝫ vna p̄ alia apparere vult ⁊ vide ri. ⁊ ſingula geſta tractāt ⁊ exponūt. q̄ etiā tur pia funt al̓s inebriant̉ ⁊ rixant̉. Idcirco credē dum ⁊ timendū eſt ꝙ ibi non Ioh̓. dei gr̄a na ſcatur. qꝛ dn̄s dic̄ Matth̓. xviij. Ubi duo vel tres fuerint cōgregati in noīe meo. ego ſum in medio eorū. Sicut hͦ hic claruit in maria et eli zabeth: nā legit̉ ꝙ repleta ē ſpirituſancto Luc̄ j. Sed in cuius noīe iſte mulieres ſuꝑbe cōgre gant̉. neſcio. oꝑibus tn̄ oſtēdūt ꝙ non in nomi ne dn̄i. qꝛ vbi deberet eſſe gr̄a dei. ibi portātur cātari ampli ⁊ reſonāt cantilene theatrales et ſcurriles. etſi ibi eſſet gratia dei ip̄am prorſus effugarēt. Et hoc quo ad pͥmum. Ꝙͣtū ad ſcd̓ꝫ breuiter eſt notādū. naturaliter ſcimꝰ qn̄ aqui la vel alia auis habet pullos ſuos in nido non dū euolatoſ. ſi illa volat ab eis. ⁊ diu abeſt. pul li interim fame angariātur. ſi poſtea mater ve nit. pulli in aduētu ip̄ius plaudēt ⁊ exultant ⁊ ſignā leticie ẜm modulū ſuū expͥmūt ⁊ oſtēdūt Tum qꝛ venit illos ad cibandū. tū quia venit ad excubandū. Moraliter. per aquilam xp̄s dei filius intelligit̉ ab alto celorū deſcēdens in vterū virginalēꝫ Hic habuit pullos diu dereli lictos. quoꝝ aliqui adhuc fuerūt in nid vide licet limbo vt ſancti patres. Sed vnus ſcꝫ Io hannes pullus pͥncipalis fuit in nido vteri ma ternalis ⁊ non euolauit ꝑ natiuitatē. Ideo qn̄ xp̄s venit ad ip̄m cibādū gr̄a ſpūſſancti ſigna leticie oſtendit. ⁊ in p̄ſentia ip̄ius motu corpo ris ⁊ plauſu manuū exultauit. Et bene potuiſ ſet dicere v̓ba que dixit ꝟgo maria. Exultauit ſpūs meus in deo ſalutari meo. Luc̄. j. Et hoc cognouit mater elizabeth. ideo dicit euangeli ſta. Et factū ē vt audiuit ſalutationē marie eli zabeth. exultauit infans in vtero eiꝰ. vbi dicit glo. qꝛ ſenſit aduentū dn̄i ⁊ redemptoris ſui. in cuiꝰ ꝑſentia exultatio ⁊ iocūditas ſūma. Ideo tunc ioh̓es triſtari nō potuit. Ideo dic̄ Betn̄. in ẜmone d̓ natiuitate ip̄ius. Puer ioh̓es mul to matre felicior qͥ ſalutantis maieſtateꝫ agno ſcens infra tenebras ī velamine viſceꝝ gaudio gaudet. qꝛ vim btē ſalutationis attēderat. hec ille. Et in hͦ miraculo oſtendit̉ ꝑ exultationem Ioh̓is xp̄m adueniſſe qͥ pͥmo ſumpſit gratiam adueniētis. ẜm ꝙ dicit Amb̓. in omel̓. Uide di ſtinctionē ſinguloꝝ ⁊ verboꝝ ꝓprietates vocē pͥor elizabeth. ſed ioh̓es pͥor gratiam ſenſit. Il la nature ordineꝫ audiuit. iſte ratione myſterij exultauit. illa marie. iſte dn̄i ſenſit aduentum Tūc impleta ē p̄dicatio angeli qͥ dixit. Et ſpū ſancto replebit̉ adhuc in vtero matris ſue. Sꝫ antea nō fuit repletus ſpūſancto ẜm Origꝭ. ni ſi aſſiſteret illa q̄ xp̄m gerebat. O ſi Ioh̓es tm̄ exultauit qͥ xp̄m ocl̓is carnalibꝰ ad huc exiſtēs in vtero nodum vidit. Quid tūc illi exultabūt qui deū facie ad faciē in manifeſta reuelatione videbūt. Ideo dicit psͣ. xlviij. Exultabūt ſan cti in gloria. Ꝙtum ad tertiū eſt notandū. Re fert ſolinus de mirab̓. mūdi. ꝙ elephātes luna creſcente petunt amnes ⁊ ſparſi liquore. ſolis ortum ſalutāt motibꝰ qͥbus pn̄t. qͦ facto ad ſa tus ⁊ habitacula reuertūt̉. Myſtice ꝑ elephā tes qui ſūt aīalia magna ⁊ benigna. ſūt maria ⁊ elizabeth recte deſignate. qꝛ miſcd̓ie magni tudo ⁊ benignitas marie non poteſt mēſurari ẜm ꝙ dicit beatꝰ Bern̄. in quodaꝫ ẜmo. Quis miſcd̓ie tue o beata ꝟgo longitudiuē. latitudi nem. ꝓfunditatē. atqꝫ ſublimitatē. queat inue ſtigare. Nam longitudo eiꝰ vſqꝫ ad nouiſſimū die inuocantibꝰ ea ſubueniet. Latitudo eiꝰ re plet orbem terraꝝ. Sublimitas eiꝰ ſuperne ciui tatis inuenit reſtaurationē. Et ꝓfundum eius nūc ſedentibꝰ in tenebris ⁊ vmbra mortis obti nuit redēptionē hec ille. Elizabeth etiā d̓r ma gna ꝓpter magnū ꝓphetā quē geſtabat. qui ⁊ maior fuit qͣꝫ ꝓpheta. Mat. xj. Idcirco more elephantū ꝯuenerūt in domo zacharie. qn̄ ne quitia huiꝰ mūdi q̄ ꝑ lunā deſignatur creuit et abundauit. ⁊ charitas multoꝝ refriguit. vt d̓r Mat. xiij. Sꝫ qꝛ ambe ꝑfuſe erāt graꝝ liquo re. ideo ortū noui ſolis iuſticie deuote ſalutaue rūt. Sicut ptꝫ manifeſte de maria q̄ dixit Ma gnificat aīa mea dn̄m ⁊cͣ. Sil̓iter Elizabeth re pleta ē ſpūſancto. ⁊ clamauit voce magna hͦ eſt deuota ⁊ magis clamoroſa ⁊ xp̄m nouū ſolē ſa lutauit. Sed qꝛ erat plena ſpūſancto cognouit ẜm ꝙ ait Hięro. in li. d̓ p̄rogatiuis btē ꝟginis ꝙ magis remunerat deus cultū qͥ matri ſue im pendit̉ qͣꝫ ſibijp̄i. Id̓o pͥmo laudat ⁊ ſalutat ea LXVI dicens Benedicta tu inter mulieres. hoc ē ſuꝑ omnes. qꝛ nomē tuū laudabūt in ſecula. iuxta illud Prou̓. vlt̓. Surrexerūt filie eiꝰ ⁊ beatiſſi mā p̄dicauerūt. vir eiꝰ ⁊ laudauit eam. Et tunc ſubiūgit ſalutationē xp̄i. Benedictus fructus ventris tui. Et capit̉ h̓ ẜm theologos. et ꝓ qͥa vel etiā vere. q. d. Uere chriſtꝰ nouus ſol qͥ iam eſt fructus ventris tui. ē benedictꝰ. Sꝫ diceret quis. Unde ſciuit elizabeth ꝙ ꝟgo eēt p̄gnas ⁊ haberet fructū in vtero ſuo. ꝑ ſenſum nō po tuit cognoſcere. qꝛ vix erat vnus menſis qd̓ cō ceperat. ⁊ mulieres non apparēt grauide infra ſpaciū vnius menſis. nec etiā maria dixit ſe cō cepiſſe. quia ẜm Chryẜ. ſuper Matth̓. nec cre dit maria ab aliquo poſſe fideꝫ adhiberi mirā dis relatibꝰ. Ad hoc dicit Bern̄. doctor. ꝙ per ſenſum nō potuit noſcere ip̄am p̄gnatā. Quia ſꝫ corpus chriſti in pͥmo inſtanti ſue conceptio nis fuit formatuꝫ ⁊ animatū: tamen infra vnū menſem nō fuit deductum ad notabileꝫ quāti tatem. ꝙ mater ſua poſſet pregnans appellari Quomodo ergo cognouit? Per ſanctū ſpiritū quo ſtatim fuit repleta cū virgo eam ſalutauit. nō tamē ante fuit repleta qͣꝫ filius. Sed filio re pleto reſultabat in parēteꝫ. Etiā ꝑ iſtū ſpiritū ſanctū Mariā eſſe matrem domini cognouit ꝑ hoc ꝙ dixit. Et vnde mihi hoc ꝙ veniat ma ter domini ad me. qͣſi diceret. Quibꝰ meis me ritis accidit hoc mihi ſterili et ſeni. ⁊ ẜm repu tationē hominū maledicte. vt veniat mat̓ do mini mei ad me. ſcꝫ ꝟgo bn̄dicta et fecunda. hͦ ẜm Amb̓. in omel̓. non dixit qͣſi ignorans. ſed quia nō ex humano merito. ſed diuine gr̄e mu nus hoc eſſe cognouit. Ideo dixit. Unde mihi hoc ⁊cͣ. Ecce enī vt facta ē vox ſalutatiōis tue in auribꝰ meis. exultauit infans in gaudio. qꝛ gauiſus eſt mente interiꝰ ⁊ exultationē oſtēdit motu corporis exteriꝰ. qꝛ de p̄ſentia ſpōſe gau det amicus ſpōſi. ẜm illd̓ dictum. Amicus qui ſtat in gaudio. gaudebit ꝓpter vocem ſponſi. Et dicit Augꝰ ad Dardanuꝫ: ꝙ hec exultatio H Iohannis potuit fieri duobꝰ modis. Uno mō ꝙ Iohannes per ſpūmſanctū cognouit domi nū p̄ſentem in vtero v̓ginis. Et ſic oportet di cere ꝙ in eo fuit acceleratus vſus ratiōis Alio modo ꝙ Iohānes non cognouerat ſaluatoris p̄ſentiam. ſed mater eius que habebat vſuꝫ ra tionis Illa tamē motio pueri ⁊ exultatio facta eſt ad declarationē ſanctitatis ꝟginis ⁊ prolis Nō tamē determīate aſſerit Augꝰ. ſed dicit ſi ue hoc modo. ſiue illo facta ſit exultatio. attri buenda tamē eſt diuino miraculo. qꝛ nō potuit neri ꝑ naturam. Alij tamē doctores vt Gregꝰ. ⁊ ceteri tenēt ꝙ facta eſt pͥmo modo. Et poſtqͣꝫ elizabeth mariā ex ammirabili vocꝭ ⁊ ſalutati bnis virtute cōmendauit. cōmendat eam con ſequēter ex fidei magnitudine dicēs. O beata que credidiſti qm̄ ꝑficient̉ in te que dicta ſunt tibi a dn̄o. hoc eſt ab angelo miſſo a dn̄o qui di cit ꝑ psͣ. lxxxviij. Que ꝓcedūt de labijs meis non faciā irrita. Et tātū de hoc. ¶ Sermo pͥmus de ſancta Margareta ꝟgine Nuenta vna pre cioſa margarita. abijt ⁊ vēdidit omnia bona ſua que habuit ⁊ emit eam. Matth̓. xiij. Ad experientiaꝫ hoc videmus ꝙ ſi ſtultus ho mo vel fatuꝰ mercator inuenerit venalem rem pulchram ⁊ p̄cioſam ip̄am nō curat cōparare. ſed potiꝰ in re vili delectat̉. Hic eſt ſimilis gal lo. de quo Eſopus talē refert fabulaꝫ. Ꝙ gallꝰ ſollicitus ꝓ cibo verrere cepit fimū. ⁊ cū ſic ver reret gēma īuenit p̄cioſam. quā cuꝫ vidiſſet ait O p̄cioſa res cur vileſcis h̓ ī fimo ſi ſors dediſ ſet te artifici fulgeres ornata auro puro. ſꝫ mi hi non es vtilis ac d̓ tritico plus gauderē. Sic facit qͥlibet ſtultus qui de p̄cioſa re non curat. vt vellet cōꝑare eam tanto p̄cio quātū hec va leret. Ideo dicit ſapiēs Prou̓.j. Sapientiā au tem ⁊ doctrinā ſtulti deſpiciūt. Sapiētia p̄cio ſior eſt cunctis opibus Prou̓. iij. Sed econtra prudētes mercatores rem p̄cioſam care emūt. nec pecunie parcūt̉. nec vellēt rem viliꝰ emere quā valeret. quoniā ſciunt hoc eſſe inhibitū in cano. xiiij. q. iiij. c. Canonū. Spūaliter per ſtul tum mercatore Olibrius p̄fectꝰ intelligit̉. qui fuit de numero illorum. de qͥbus ait apl̓us ad Roma j. Dicētes ſe ſapientes eſſe ſcꝫ in tēpo ralibus. ſtulti facti ſunt ſcꝫ in ſpūalibꝰ. ⁊ muta uerūt gloriaꝫ incorruptibilis dei. in ſimilitudi nem imaginis corruptibilis homīs ⁊ volucrū ⁊ quadrupēdū ⁊ ſerpentū. Hic more galli ver rens in fimo luxurie inuenit p̄cioſam margari tam ſcꝫ margaretā ꝟginem glorioſam de qͣ ho die cātat eccl̓ia. Margareta ſpecioſaꝫ ſpōſam xp̄i generoſam veneremur hodie. Sed cū inue niſſet eam ꝟtutibꝰ adornataꝫ. fide decorataꝫ. ſi bi cōtrariā reſpuit. vt verificet̉ illud Mat. vij Nolite ſanctū dare canibꝰ nec mittetis marga ritas ante porcos ne cōculcēt eas pedibꝰ. Fuit enī olibriꝰ ꝓteruus libidinoſus. Ideo hec glo rioſa margarita nō fuit ſibi in matrimoniū tra dita. ſed xp̄o prudēti qͥ eā emit ſanguine ꝓprio ⁊ in fide deſpōſauit. Iuxta illud Ozee. iij. De ſponſabo te mihi in fide. ⁊ hoc volunt vba the matis. Inuenta vna p̄cioſa margarita In qui bus beata margareta a duobꝰ cōmendat̉. Pri mo ex ꝟtutū varietate. ibi. Inuenta vna p̄cio ſa ⁊cͣ. Secūdo ab ineſtimabili precioſitate. ibi. Uendidit. De pͥmo eſt notāduꝫ ẜm naturales qͣꝫuis interdū vnū animal ē minus altero ī cor poris quātitate. nō tamē eſt minoris actiōis in ꝟtutuꝫ varietate. ſicut hoc ꝓbari pōt ī natura apis. Apis enī hꝫ naturam ⁊ valde parui cor O 3 3 Sermo pus tamē facit meliorē fructū qͣꝫ miluꝰ habens magnū corpꝰ. Ideo dicit ſapiēs. Breuis in vo latilibꝰ apis ⁊ initiū dulcoris habet fructꝰ illiꝰ Ecc̄i. xj. Idemqꝫ ptꝫ de margarita q̄ lꝫ īter gē mas ē minima. ē tamen multoꝝ p̄cioſoꝝ ⁊ ma gnarū in ꝟtute exceſſiua. Quia ẜm Iſi. ē oīuꝫ gēmaꝝ p̄cioſarū cādidaꝝ p̄cipua. Sic ad ꝓpo ſitum qͣꝫuis btā marga. ꝑuula fuit ī ꝑſona ⁊ te neris in annis. vtputa qͥndecim annoꝝ. tn̄ mul tos antiquos p̄cellit ꝟtutum varietate. vt dice re poſſet illud apl̓i ad Gal̓. j. Proficiebā ſupra multos coetaneos in genere meo ſcꝫ humano. Et etiā ſuꝑ coetaneos q̄ multe ꝟgines fuerūt. ⁊ ſeniores. q̄ nō fuerūt tātarū ꝟtutuꝫ ſicut hec beatiſſima margareta. Ideo rōne ſuaꝝ ꝟtutū de ip̄a hodie canit̉. Ibat de ꝟtute in ꝟtutē ar denter ſitiens aīe ſalutē. De eiꝰ ꝟtutibꝰ ſcribit qͦdā ſctūs. ſic̄ refert Theotinꝰ. Beata marga. fuit timoris dei plena: iuſtitia p̄dita. religione cōpta. cōpūctōne ꝑfuſa. honeſtate laudabilisˣ patiētia ſingularꝭ. nilqꝫ in ea religiōi xp̄iane cō trariū inueniebat̉. odioſa pr̄i ſuo. dilecta dn̄o ieſu chriſto. hec ille. Propter has ⁊ plures ali as ꝟtutes qͥbus fulcita erat. poptime margari te gēme p̄cioſe cōꝑatur. in hoc ꝙ dicit inuenta vna p̄cioſa margarita. ꝓpter tres cauſas Pri ma qꝛ ſicut margarita ē parua p̄ oībus alijs gē mis p̄cioſis. Cū enī alie īterdū ad manuū vl̓ di gitoꝝ reperiūt̉ quātitatē. margarita vltra quā titatē nucis auelane creſcere non reꝑit̉. vt diē Soli. in li. de mira. mūdi. Ita beata ꝟgo mar gareta fuit vna de numero humiliū ⁊ ꝑue cir ca ſe reputatiōis. Attende eiꝰ paruitateꝫ ⁊ hu militatē. qꝛ cuꝫ eſſet filia pulchra ſummi regis gētiliū patriarche. non extulit ſanguinis nobi litatem nec corporis ſpecioſitatē ſicut nūc ꝟgi nes facere cōſueuerūt. ſꝫ humiliter nutrici ſue inferiorē ſe in dignitate ſubiecit ⁊ oues ip̄iꝰ cu ſtodiuit. quia animadu̓tit dictū ſapientis qͦ di cit. Quāto maior es. humilia te in omnibꝰ ⁊ co ram deo inuenies gratiā. Ecc̄i. iij. Magnaꝫ ſi quideꝫ magareta īuenit gratiam. quia ꝓ terre nō patriarcha accepit patrem celeſtē ieſū chri ſtum qͦ nunc iubilando ſibi dicit. Audi filia et vide. ſcꝫ celeſtes choros ⁊ cātica. ⁊ vide meaꝫ diuinitatē in quā angeli deſiderāt cōſpicere. et inclina aurem tuaꝫ quia cōcupiuit rex ſpeciem tuam Ideo beata margareta bene olim figura ta eſt ꝑ rebeccam. Quia ſicut legit̉ de ip̄a Gen̄. xxiiij. Ꝙ erat puella puchra nimis d̓ bona ſapi entia. nō tamē ſe de illis iactauit. ſed humiliter ſeruo abrae adaquabat camelos. Ideo ꝓpter hͦ cōpulata eſt Iſaac qͦ fuit ſūmus patriarcha Ita beata margareta fuit huic in illo ſimilis. Quia canitur de ea. Erat enī nimiū formoſa ī vultū ſcꝫ floruit vt roſa. Sed fuit multū nobi lior in genealogia ⁊ clarior diuitijs. ⁊ tamē de illis nō ſe p̄ſūpſit. Quia ſciuit ex inſtinctu ſpi rituſſancti illud Augꝰ qd̓ ſcribit in libro ad ſa cras ꝟgines dicētis. Dominica ꝟgo nec ẜmo. nis iactātia nec diuitijs nec generis nobilitate ſe debet extollere. ſed in humilitate ⁊ pauꝑta te ſpūſſancti a xp̄o accepta. debet quātū vixe rit ꝑmanere. Attende etiā paruitatē huiꝰ nobi liſſime margarete. Cuꝫ enī Olibrius p̄fectꝰ ita elegerit. vt ſi ei licuiſſet. ip̄am ducere vellet in vxoreꝫ. vbi magna fuiſſet magnāqꝫ gloriā mū di habuiſſet. Ip̄a tanta gloria oblata ſe non ex tulit. ſed potius ꝟginitatis humilitatē vſqꝫ ad mortē cōtēni eligēs cuſtodiuit. vt dicere poſſet cum ꝓpheta psͣ. lxxxiij. Elegi abiectus eē ī do mo dei mei magis qͣꝫ habitare in tabernaculis peccatorū. Sic nos abijcere oportet ſuꝑbiā et ſequi humilitatē. ſi volumꝰ diabolū ſic effuga re. ⁊ in domo dei habitare. Uide prudētiā cer ui. De quo referūt naturales: ꝙ ceruus habet magna cornua que ip̄m impediūt ꝑ nemꝰ trāſe untē. ideo ſi vult effugere venatores duꝫ trāſit ꝑ ſiluam cornua ſupra dorſuꝫ cōſueuit declina re. vt ſic in curſu nō impediat̉ nec a canibꝰ capi atur. Ita nos ſi volumus ꝑ nemus huiꝰ mūdi trāſire. abijciamꝰ cornua ſuꝑbie ⁊ humiliter in cedamus. Quia dicit Hyla. ſuꝑ Matth̓. Dū hoſtꝭ noſter antiquꝰ humilitateꝫ ſibi dominari cōſpexerit. de alijs vitijs hominē tēptare non p̄ſumit Secūda cauſa qꝛ ſicut margarita ē cā dida ⁊ pura ⁊ p̄cipua oīuꝫ gēmarum cādētiuꝫ vt ait Iſid̓. Ita beata margareta fuit cādida ꝑ mētꝭ mūdicia. vt dice̓ poſſet illd̓ qd̓ dixit Zara Tob̓. iij. Mundā ſeruaui animā meā ab om̄i ꝯcupiſcētia. Quia ſciuit ꝙ ꝟginitas ẜm Bern̄ eſt ſigillum ⁊ tanulus caſtitatis. gemma ꝟ̓tu tum. germana angelorū. lux anime. lampas ec cleſie. ſemita ſecuriſſima celeſtis patrie. Idem ptꝫ in autent̓. C. de noxa. act̓. l. ſanximus. vbi dicit̉. Sola caſtitas ⁊ mūdicia cum fiducia eſt placabilis deo. Sed heu tam pauci hoīes tam viri qͣꝫ mulieres. hanc nobiliſſimā margaritaꝫ in cādore puritatis ſequūtur. Quia ẜm ſapien tem. Quis poteſt dicere mūdum ē cor meū. pu rus ſum a peccatis. Prou̓. ij. Sed iacent ī tene bris peccatorū. Nec de hoc cādore ſcire volunt ⁊ ſignuꝫ eſt ꝙ ſemꝑ fuerunt in carcere peccato rum. Et nunqͣꝫ perfecte aſpexerunt lumen ſcri pturarū. Cuiꝰ exemplū ponit beatꝰ Gregꝰ ī pͥn̄ cipio. iiij. dialo. Si mulier p̄gnans mittit̉ ī car cerē. ibiqꝫ puerū parit. natꝰ puer in carcere nu triat̉ ⁊ creſcat. etſi forte mater que hūc genuſt. ſolē. lunā. ſtellas. montes. campos. aues. volū cres. equos currentes nominet. Ille vero q̇ in carcere natus eſt nihil aliud niſi carceris tene bras ſcit. hec ille. Per mulierē p̄gnantē poſſu mus intelligere eccl̓iam q̄ duplices ponit̉ pue ros aliquos in lumīe ſcpͥturaꝝ. et illos faciliter B A n C LAVI inducere poteſt ad imitandū puritatem chriſti qui eſt verus ſol iuſticie. ſimiliter lumē. ⁊ ſic de alijs. Quia tales ſciūt mala que inducūt īmun diciam ⁊ bona q̄ inducūt mundiciā. de qua di cit Amb̓. in hexame. Mūdicia mētis ſola me retur deuꝫ in ſe reciꝑe. Cui cōſonat Gregꝰ. Cū ſumma felicitatis dulcedine xp̄s mūde anime applicat̉. ſed a feda mente in infinitū elongat̉. Alios autē pueros ponit in carcerē peccatorū ſicut ſunt luxurioſi ⁊ īmundi qui ſunt īmundi cia enutriti ⁊ nihil aliud ſciūt niſi ꝙ ſciūt mane re in angulis tenebroſis. cuꝫ mulieribꝰ impudi cis opera nepharia exercere. ⁊ cuꝫ in actu non poſſunt de illis loquūtur. ⁊ nōnūqꝫ hoīuꝫ vul nerāt corda bonorū ⁊ caſtoꝝ. Recte enī faciūt ſicut ſtrutio. De quo refert Solinꝰ in li. de mi rab̓. mūdi. Seneſcēs ſtrutio dū ferrū edere ne quit. roſtrū tamē ſtudet acuere ꝯtra ferrū. Ita illi dūmodo nō poſſunt īmūdiciaꝫ exercere vel ſaltē locū non habere. ora ſua maledicta acuūt in ꝟbis luxurioſis ⁊ fetoſis. vt de illis bn̄ veri ficari poſſet illud psͣ. v̓. Sepulchrū patens eſt ittur eorū ⁊cͣ. Si illis mater eccl̓ia nomīaret ſolē iuſticie xp̄m qͥ eſt cādor lucis eterne. ⁊ ſpe culū ſine macula. ⁊ lunā.i. mariā puriſſimam q̄ ēſole ſplēdidior. Sap̄. vij. Similiter de ſtellis id ē. puritate angelorū. vel nomīet cāpos. hoc eſt ſanctas ꝟgines lilijs ꝟginitatis ⁊ ruta caſti tatis pulcherrime exornatas. ⁊ ſic de alijs. non placet eis. ſed multū diſplicet ⁊ dicūt. dic nob̓ placita ⁊ audiemus te. Sed quia eccl̓ia ſuadet mūdiciā dicēs: Beati mūdo corde. quoniā ip̄i deū videbūt. Matth̓. v. Et non placet eis. iō nō audiūt ip̄am. ſed diabolū qui dicit eis placi ta. Sap̄. ij. Uenite vtamur bonis. ⁊ fruamur creatura tāqͣꝫ in iuuētute celeriter. venite coro nemus nos roſis anteqͣꝫ marceſcāt. ⁊ nullū pra tum ſit qd̓ non ꝑtrāſeat luxuria noſtra. Sꝫ au diat illi apl̓m ad Heb̓. xiij. Fornicatores ⁊ ad ulteros iudicabit dn̄s.i. ꝯdēnabit. Tertia cau ſana ſicut margarita inuenit̉ in mari. qꝛ qͥdam piſcis nomīe oſtrea cōcipit rorē. ex qͦ fiunt mar garite. quas ꝓijcit in ꝓfundū maris. ſed ſapiē tes inqͥſitores has ꝑ quēdā modū educunt ad portū. ſicut legit̉ in li. gēmaꝝ. Ita btā marga reta inuēta ē in mari tribulationū ⁊ paſſionuꝫ. tui tota īmerſa fuit vt ſibi competeret illud psͣ lxxvj. In mari via tua ⁊ ſemite tue in aqͥs mul lis ⁊ veſtigia tua nō cognoſcent̉. Sed xp̄s ve rus margaritaꝝ inqͥſitor. deſcendit ad ip̄am in paſſione adiuuādo. ſꝫ ⁊ hodie de mari tribula lionis. ip̄am manu ſue potētie ⁊ miniſterio an delorū ad portum eduxit eterne ſalutis. Ideo poteſt dicere ad xp̄m ſuū ſponſum hoc. Tenu ſſti manū dexterā meā ⁊ in volūtate tua dedu ęxiſti me. ⁊ cū gl̓ia ſuſcepiſti me. Et tm̄ de pͥmo. Atum ad ſcd̓m eſt notandum. Sapiens mercator ſicut patuit in arēga. ſi viderit rem ī mer cimonijs expoſitā ad vendenduꝫ. q̄ eſt p̄cioſa. multū ꝓ ea exponeret anteqͣꝫ ea careret. ſi ſaltē ip̄ius opus haberet. Ad qd̓ ꝓbandū refert in apiario. de quodā nobili adoleſcēte qͥ pr̄e mor tuo ſucceſſit in regno. Et factuꝫ eſt vt nundine fierēt in ſua ciuitate. ad quaꝫ venerūt mercato res. inter quos venit qͥdam ſenex quē videns rex. interrogauit qͥd venale haberet. Cui ille. Sapientiā habeo. Qd̓ audiēs rex gauiſus eſt. qꝛ ſapiētia ꝑtinet ad populū regendū ẜm ſapi entē. Rex inſipiens ꝑdet populū ſuū ⁊ ciuita tes inhabitabunt̉ ꝑ ſenſuꝫ prudentiū. Ecc̄i. x. Et quia ſapientia eſt res p̄cioſiſſima ẜm illud Prou̓. iij. Sapiētia p̄cioſior ē cūctis opibus ⁊ oīa q̄ deſiderant̉ nō valēt ei cōꝑari. Id̓o dixit rex ad ſenē. Quātū dabis mihi ꝓ cētu marcis. Et ille. Unū dicaꝫ tibi inqͥt ꝓ p̄cio dicto. qd̓ ſi tenueris ꝑ illud regeris ⁊ reges. ⁊ ait rex: dic. Et dixit ſenex. Temere nihil loquaris. niſi co gites qͥd ſequat̉. Quo rex audito pecuniā ſibi tribui imꝑauit. ꝑ quā ſapiētiā populū ſuuꝫ in omni iuſticia gubernauit. ⁊ ſeip̄m a morte libe rauit. Spūaliter. ꝑ ſapientē mercatorē xp̄s in telligit̉ qͥ eſt eterni patris ſapiētia. Ip̄e enī vē dit ⁊ emit. vendit nāqꝫ regnū celorū omnibus emere volētibꝰ. Ideo ad terrā noſtraꝫ venit ⁊ venale exponit dicens: Uenale habeo. qͥd? re gnū celorū. quo emitur: pauꝑtate regnū. labo re requies. dolore gaudiū. morte vita. hec ille. Attēde attētius. ſi vis emere regnū qd̓ eſt val de glorioſum. ſicut canitur. O qͣꝫ glorioſuꝫ eſt regnum in quo cuꝫ xp̄o gaudēt omnes ſancti. neceſſe eſt te dare diuitias qͣs diligis. ip̄is pau peribus quorū eſt regnū celorum. Matth̓. v. et hic continue in bonis operibꝰ laborare. Si cut docet apl̓us. ij. Corꝭ. ij. Labora ſicut bonꝰ miles ieſu chriſti. Et ſic requiē obtinebis. Ne ceſſe etiam eſt hic pati triſticiam ⁊ dolorem. qꝛ ẜm Hiero. Impoſſibile ē delitijs vel gaudijs. ad delitias eternas ꝑuenire. Ideo dixit chri ſtus Matth̓. v. Beati qͥ ꝑſecutionem patiunt̉ ꝓpter iuſticiā: quoniā ipſorū eſt regnū celorū. Oportet etiam vltimo mori ꝓ chriſto ſi neceſſe fuerit. vt ꝑ mortem vita habeatur. Ideo dicit Ioh̓.xij. Qui odit animā ſuam in hoc mundo in vitam eternam cuſtodit eaꝫ. Al̓s enī tam ca ram rem emere nō valemus. Ita etiā chriſtus vendidit regnum celorū huic beatiſſime ꝟgini margarete In hoc ꝙ dicit. vēdidit omnia que habuit. ⁊ bene regnū celoꝝ dicit̉ omnia. qꝛ ẜm venerabilē Boetiū lib̓. iij. ꝓſa. ij. Beatitudo ē ſtatus omniū bonorū aggregatione perfectus ⁊ hoc ſolum habet̉ in celo. Sed vide diligen tius in paſſionali ꝙ iſta prudens emptrix his quattuor regnū celoꝝ emit. ⁊ inuenies. Elegit̉ enī volūtariā pauꝑtatē ſpernēs pr̄is diuitias. O 4 O 4 I Sermo vt ſolū regnū celorū obtineret. Fuit etiaꝫ in la bore mitis. cuſtodiēdo nutricis ſue oues. poſt ſuſtinendo tortores. Vt bn̄ poſſet dicere illud psͣ. lxxxvij. Ego enī in laboribꝰ ſum a iuuētute mea. Et hoc fecit vt poſſideret requiē opulētā De qͣ dicit dn̄s Eſa. xxxij. Sedit populꝰ meꝰ in pulchritudine pacis. ⁊ in tabernaculis fidu cie in requie opulenta. Fuit etiaꝫ in dolore. vt patꝫ in corpore lacerato. vt dicere poſſet illud psͣ. lxviij. Ego ſum pauꝑ et dolens. ſalus tua deus ſuſcepit me. Et hoc fecit vt gaudiū habe ret. de quo dicit Eſa. lij. Gaudiū ⁊ leticiaꝫ ha bebunt. ⁊ fugiet dolor ⁊ gemitꝰ. Fuit etiaꝫ ho die demū occiſa. vt vita eterna frueret̉. Et nō fuit mirū ꝙ tāto p̄cio regnū celorū emit. Quia chriſtus eaꝫ multo p̄cio prius chariori cōpara uit ſicut ⁊ omnes hoīes. ẜm ꝙ innuūt v̓ba hec ⁊ emit eam. Nā humanitatē accepit ꝓ ea. Iu xta illud Eſa. lx. Erit tibi dominꝰ deus tuus ī lucē ſempiternā: ⁊ deus tuus in gloriā. Scd̓o dedit aīam ꝓ ip̄a. iuxta illud Eſa. xij. Reliqui domū meā dimiſi hereditatē Dedi dilectā ani mā meā in manꝰ inimicoꝝ. Et hͨ teſtatur Ioh̓. xv. Filius hoīs venit dare aīam ſuam in redē ptionem ꝓ multis. Suꝑ quo dicit Origꝭ. Ani mā ſuam dedit in morteꝫ. vt in ip̄m credentes. ⁊ ſequi volentes. ab eterua liberatet morte. Et tantum de illo. ¶ Sermo ſecūdus de eadem ꝟgine. Irgoveneranda in magna ſtans cōſtantia. ita canit̉ ī ho dierno officio. Plinius in ſpe. natu. ſic inquit. Muſcatum ē nux cuiuſdaꝫ arboris in india ⁊ nobiliſſima. Et habet has ꝟtutes. Quia nari bus applicata cerebrū confortat. faciē diſcolo ratam valde colorat. in ciboqꝫ modice ſumpta capiti iuuamē p̄ſtat. ſꝫ exceſſus eiuſdē doloreꝫ accumulat. qꝛ eſt penetratiue nature. Spiritu aliter. per hāc arborem nobiliſſimā intelligitur chriſtꝰ qui ē hec arbor. quā vidit quedaꝫ inclu ſa in tēpore cōſecrationis ſuccidere de calice ī altari. Hec pͥmo flores cādidiſſimos ꝓtulit qͦs capita hominum volatiliū ſubito decerperūt. Secūdo ꝓtulit virides. Tertio autem roſeos ꝓcreauit. vt in miraculis inuenitur Ab hac ar bore veniunt flores ꝟginei quorum vnꝰ princi palis fuit beata margareta que bene dicit̉ ve nire a chriſto. Nam ꝟginitatꝭ florem ab ip̄o ha buit. quem ſine ip̄o nullus poteſt habere. ẜm il lud ſapiētꝭ. Non poſſum eſſe cōtinens niſi deꝰ dederit. Sap̄. viij. Hic flos fuit cādidus ꝑ vir ginitatē. Ideo dicit̉ a margarita q̄ ẜm Iſi. om niū gēmarū eſt candidiſſima. Fuit etiā viridis in ꝟtutū operatione. ẜm ꝙ de ip̄a canit̉. Ibat de virtute in virtutem ⁊cͣ. Tertio facta ē roſea per ſanguinis effuſionē quē intantū effudit vt riui in terraꝫ fluxerunt. Sed ꝑ muſcatū intelli gitur ſua caſtitas que in ipſa cerebrū mentalis intelligētie cōfortauit. Quia dicit Fontinꝰ in deſcriptiōe vniuerſi. ꝙ virgines qͣꝫdiu ꝟgīes ſunt tenerior ē in eis intellectꝰ. Qd̓ ptꝫ in ipſa quia aſtutiā diaboli intellexit. ⁊ caput eius cō triuit. Iuxta illud Geij. iij. Ip̄a cōteret caput tuum. ⁊ tu inſidiaberꝭ calcaneo eius. Ip̄a etiā caſtitas faciē eiꝰ peroptime colorauit. vt canit̉ Erat enī nimiū formoſa in vultū ſcꝫ floruit vt roſa. Quia ẜm Saluſtium in iugurtino bello. Caſti hoīes diu effigiē p̄ferunt iuuētutis. Sic btā margareta recte in ꝟbis p̄miſſis dicit̉. vir go venerāda. In qͥbus verbis tria tangūtur. Primo mentis ⁊ corporis ꝟginitas. Secūdo tāgitur ꝑſone ⁊ vite honorabilitas Tertio paſ ſionis ſtabilitas. Primo cōmēdatur beata vir go margareta ꝓpter mentis corporiſqꝫ ꝟgini/ tatem. cum dicitur. Uirgo. Pro quo ſcienduꝫ Apes ẜm Amb̓. in hexamerō. corporis ꝟgina lis habent integritatē. Nullo enī cōcubitu mi ſcentur. nec libidine reſoluūtur. nec partꝰ qua tiunt̉ doloribus. Et tamē maximū filiorū exa men conſtituūt. Nam cuꝫ alie volucres vix in anno ſingulos ꝓcreent fructus apes geminos creant. ⁊ duplici ceteris fecūditate p̄ponderāt Spūaliter. ꝑ apes ꝟgines pure mente ⁊ corpo re deſignant̉. que lꝫ non cōmiſcent̉ cōcubitu. tamē fructū maximū ſpiritualiū fructuū gene rant. ꝓpter qd̓ ⁊ fructum cēteſimū dicunt̉ fer re. De numero illaꝝ fuit beata margareta q̄ na turas apiū ſagaciſſime eſt ſecuta. Dicūt enim naturales cū Amb̓. in hexa. ꝙ apes eligūt ſibi regē magnitudine ⁊ ſpecie magis inſignem. et ſi rex p̄cipuus fuerit in manſuetudine eū clari orem habēt. Itaqꝫ regē electū diligunt affectu naturali ⁊ ſūma defenſione defendunt Et pro eo perire paruū putāt. Ita beata margaretha ſpreuit olibriū p̄fectum ⁊ elegit regem regū do minū dominantiū qui ẜm psͣ.xlvij. Magnus dominus ⁊ laudabilis nimis in ciuitate dei nō ſtri in monte ſancto eius. Qui eſt ſpecioſus for ma p̄ filijs hoīuꝫ psͣ. xliiij. Qui ē clariſſimus ī māſuetudine. ẜm ꝙ docuit Matth̓. xj. Diſci te a qꝛ me mitis ſum ⁊ humilis corde. Ideo re fert Theotinꝰ in legēda. ꝙ p̄fectus olibrius qͥ ſiuit. quem deū colis. vel quē adoras. Reſpo dit deū omnipotentē inuoco. ⁊ ieſū xp̄m filiuꝫ eius qͥ meam ꝟginitateꝫ cuſtodiuit īmaculata ⁊ illeſam. Et potuit bene dicere illud qd̓ canit̉ de virginibus. Regnum mūdi ⁊ omnem orna tum ſeculi contempſi propter amorem domini mei ieſu chriſti. Pro ip̄o etiam pugnauit ꝯtra diabolū ⁊ olibriū. a quibus multa ſuſtinuit ob propria ⁊ cōfuſionē. vt dicere poſſit ad xp̄m fe gem ſuū. illd̓ psͣ. xlviij. Quoniā ꝓpter te ſuſti nui obprobriū. operuit cōfuſio faciem mealū. B LXVII Nam illa facies que prius floruit vt roſa. ī paſ ſione facta eſt ſanguinoſa. Et pro ip̄o rege ſuo perire corporaliter feſtinauit. ẜm ꝙ legitur ī le genda vbi dixit. Chriſtus ſeip̄m ꝓ nobis tra didit in mortem. ⁊ ego pro ip̄o mori non dubi to. quia me ſuo ſignaculo conſignauit. Et nos exemplo ſuo huius apis ſagaciſſime margare. ſanctiſſime. querere nobis debmus regem ma gnum chriſtū ⁊ diligere ip̄m. Ad qd̓ facienduꝫ monet nos Augꝰ dicens: Elige tibi illum ami cum p̄ omnibus amicis tuis regem chriſtū qui cū omnia ſubtracta ſūt tibi ſoli fidem ſeruabit. in die ſepulture cuꝫ amici tui recedent a te. ille te nō relinquet. ſed tuebit̉ te a rugientibꝰ pre paratis ad eſcam. ⁊ ꝑducet ad ignotaꝫ regionē ad plateas celeſtis hieruſalē vbi collocabit te cum angelis ante faciem ſue maieſtatis. vbi eſt cumulus felicitatis. ſuꝑeminēs gl̓ia. ſuꝑabun dans leticia ⁊ omnia bona. hec ille. Secundo apes ꝟginee aerem mundū ⁊ ſere num diligūt quia tunc plus de rore inueniūt. tempora autē pluuioſa eas impediūt. Odores etiam fetidos ⁊ ceteros fumos maxime fiagiunt et odiūt. ſed in rebus odoriferis iocundātur. Ita beata vir go margareta ſerenitatem interne conſcientie dilexit. Iuxta illud psͣ. xliiij. Omnis gl̓ia eius filie regis ab intus. Quia ſciuit ꝙ cōſciētia bo na ẜm Hugo. lib̓. j. de anima. eſt titulꝰ regiuis. templū Salomonis. ager benedictiōis. ortus delitiarū. gaudium angelorū. aureum reclina torium. thalamus regis. aula dei. habitaculuꝫ ſpūſſancti. liber ſignatus in die indicij aperien dus. hec ille. Ideo odiuit loca fetida peccatoꝝ ẜm illud psͣ. xxv. Odiui eccleſiam malignātiū ⁊ cum impijs non ſedebo. Si enī ſedere voluiſ ſet cum impio prefecto olibrio. bene habuiſſet in eius domo. ẜm ꝙ dixit tortor. Crede marga reta p̄fecto. ⁊ bene tibi erit ſuꝑ omnes puellas ſed noluit. fugiens more ꝟginearuꝫ apum ma lorum ⁊ fetentium cōſortium peccatoruꝫ. Ita ⁊ nos curare debemus de ſerenitate interioris conſcientie. Quia ẜm ſapientē. Secura mens quaſi iuge cōuiuiū. Prou̓. xv. Etſi illam habe mus de vituperio curare non debemus. ſicut dicit Augꝰ. Et habetur. xj. q. iij. c. Quid obeſt homini ꝙ de illa tabula eum vult delere huma na ignorantia. ſi de libro viuentium eum nō de let iniqua cōſcientia. Tertio apes virginee di ligunt ſonum naturalem ſiue dulcem. ſiue etiā inſtrumentalē. Ideo dicit Ariſto. in li. de ani malibꝰ. Quādo apes de alueario volauerint. ſi rector apum voluerit eas reuocare. debet can illenas dulces cantare ⁊ ſuauē ſonū facere. qui bus citiꝰ attrahūt̉. Sic beata margareta apis virginea multum dilexit dulcem ſonuꝫ eloqui orum dei. Quod ptꝫ quando nutrix ſibi expo ſuit. quare deus pati voluiſſet. ⁊ crucifixus eēt Ideo potuit dicere illud psͣ. cxviij. Ꝙ dulcia faucibus meis eloquia tua domīe ſuꝑ melori meo. Ideo cuꝫ dulci cantu angelorū ad celeſte alueare introducta eſt feliciſſime ⁊ attente. Et quia fuit non mixta concubitu olibrij. ideo ẜm naturā apum magnū ſpiritualiū filiorū examē cōſtituit. Quia vna die quinqꝫ milia viroꝝ do mino generauit. mulietibꝰ ⁊ ꝑuulis exceptꝭ ita vt de ip̄a poſſet dici illud Eſa. ꝓph̓e. ix. Mul tiplicaſti gentes. ſed non magnificaſti leticiam Nam quādo per ipſam crediderunt. olibriꝰ nō eſt effectus letus ſed iratus. Quare iuſſit torto rem vt ip̄am decollaret. Et tm̄ de pͥmo. Secū do cōmendat̉ beata margareta a ꝑſone ⁊ vite honeſtate. cum dicitur: Ueneranda. Ubi ē ſci endū Ari. iiij. Ethic̄. dic̄ ꝙ ſolus bonus ⁊ vir tuoſus honorādus ē. quia prauus honore nō eſt dignus. ⁊ ponit rationē ibidem dicēs: Ho norē premiū virtutis. ideo homo ſi bene ⁊ vir tuoſe viuit eſt dignus honore. Sinautē dignꝰ vituperio. quia per ſolam virtuteꝫ ad honorē ꝑuenitur. Ideo dicit Augꝰ lib̓. xv. de ciui. dei ꝙ ratio ⁊ voluntas oſtendit. ꝙ nemo poſſit ad honorē ꝑuenire niſi pͥus vixerit ꝟtuoſe. Duo pͥncipes aliquādo elegerūt.ſ. ꝟ̓tuteꝫ ⁊ honorē ⁊ illis templū ſolēne ꝯſtruxerūt in quo altaria erexerūt. ꝟtutis in ingreſſu templi. ⁊ altare ho noris retro in eccleſia poſuerūt. ⁊ oīs qui vole bat accedere ad altare honoris. oportuit eum prius altare ꝟtutis p̄terire. Myſtice btā ꝟgo margareta ē merito venerāda. qꝛ ꝑ multas vir tutes h̓ trāſiuit ẜm ꝙ ſancta mater eccl̓ia cātā do ꝓteſtatur dicens: Ibat de ꝟtute in ꝟtuteꝫ ⁊cͣ. Habuit enī ꝟginitatem q̄ p̄cipua eſt de nu mero ꝟtutum q̄ valde delectabilis eſt apd̓ deū Teſte Euſebio in ſermone. O qͣꝫdelectabile ⁊ iocūdum eſt apud xp̄m ⁊ beatiſſima amenitas dum quis ꝓtulerit corporis venuſtatem ⁊ ori ginalis mūdicie non amiſerit puritateꝫ. Ideo pus p̄mittitur hoc ꝟbum ꝟgo. deinde venerā da. qꝛ antiquitus virgines ſunt honorate a pa ganis. Legit̉ enī in geſtis romanoꝝ quādo ce ſar ꝑtranſiuit aliqua viam oportuit ꝙ oēs ſibi cedebant. p̄ter ſolas ꝟgines qͥbus ip̄e ſolis ceſ ſit in hoc ip̄as venerādo. Refert valeriꝰ in po licra. ꝙ Laertiꝰ pͥnceps dū ciuitatē Bias expu gnauit. oēs ī ea occidit ſolas ꝟgines abire per miſit. Idē legit̉ Nume. xiij. ⁊ Iudic̄. vlt̓. Qn̄ aliqua ciuitas fuit expugnata alijs occiſis ſole ꝟgines libere ſunt dimiſſe. Et hoc fuit priuile giū tam diuitū qͣꝫ paupeꝝ. Quia dicit Ariſto. viij. Pol̓. Honor virtuoſo ſine faſtidio impen ditur. licꝫ de humiliori mundi vitā oriat̉. Id̓o nos etiam cum eccl̓ia debemus noſtrā ꝟginem margaretā venerari. Et hͦ quo ad ſcd̓ꝫ Ꝙͣtum ad tertium notandū. ẜm naturales in li. gē: marum legit̉ ꝙ nō inuenit̉ aliqua gēma q̄ ē ita O5 E C D Sermo conſtans ⁊ inuicta. ſicut eſt adamas. Nā nulli cedit ferro. ſꝫ ferrū ꝯtemnit. nec igne vnqͣꝫ inca leſcit. nec ab aliqua re ſuꝑat̉. ſed ſolū ſanguine hircino reſoluit̉. Myſtice huic lapidi cōꝑare poſſum cōuenienter. b. marga. qꝛ valde ꝯſtās fuit in ſuſtinēdo martyriū ⁊ inuicta. Qd̓ d̓ ip̄a teſtat̉ hodie cātando eccl̓ia dicens in ꝟbo the matis. Uirgo venerāda in magna ſtans cōſtā tia. verba cōtemnēs iudicis. nihil cogitans de rebus lubricis. p̄mij celeſtis ſpe gaudēs. in tri bulatione erat patiēs. Vnde potuit dicere cū Chry. Si milleſies morior. ⁊ ſi omnes labores in dei amore expendā. nihil dignū ad ea que d̓ ip̄o ꝑcipiā. Ꝙꝛ reſpectuꝫ habuit ad p̄miū cele ſte. ꝓpter qd̓ ita cōſtans fuit. nō enī ceſſit ferro lacerātiū. ſed cōtēpſit. Quia ẜm ꝙ dicit Theo tinꝰ in legēda. ꝙ ſuſpēſa fuit ī eculeo ⁊ ferreis vngulis acerbiſſimis. corpꝰ eiꝰ laceratū. tamē nec flecti potuit ad culturā idoloꝝ. nec a ꝓpoſi to frāgi. ſed dixit tyrāno cōtēnens verba eius. O impie ⁊ impudēs canis ⁊ vorax. ſi ego car ni mee miſereor: aīa mea vtiqꝫ ad interitum va dit ſicut ⁊ tua. Iteꝫ de ip̄a poteſt exponi illud Ezech̓. iij. Vt adamātē ⁊ ſilicē dedi faciē tuaꝫ. Nec etiaꝫ potuit igne calefieri. qͣꝫuis lāpadibꝰ accēderet̉ ⁊ corpꝰ eiꝰ cōburebat̉. ſꝫ dicebat illd̓ psͣ. xxxv. Vre dn̄e renes meos ⁊ cor meum vt nō ſit in me iniqͥtas. Etiā potuit dicere illd̓ psͣ. xvj. Igne me examinaſti. ⁊ nō eſt inuēta in me iniqͥtas. Nō potuit etiā btā margareta ab aliqͦ ſuperari. Non a patre qͥ fuit idolatra. ⁊ voluit vt idola adoraret. qꝛ fugit domū eius ſpernēs oīa bona heditaria ⁊ cuſtodiuit ouiculas ſue nutricꝭ vt adimpleret̉ illuſit Gen̄. xij. Egrede re de terra tua ⁊ cognatiōe tua. ⁊ faciā te in gē tem magnā. Habet enī nunc gentes multas de qͥbus gloriat̉. Nam oēs quos cōſtātia ⁊ paſſi on cōuertit quorū multi fuerūt. ſibi obediunt ⁊ ip̄a eis quaſi domina dominat̉ Non etiā po tuit vincia tyranno olibrio p̄fecto. qꝛ eius po teſtatē ꝯtēpſit ⁊ illuſit. Et hoc qd̓ ſibi in igno miniā fecit. illud ſibi ad honorē venit. qꝛ ī hoc xp̄m imitata eſt. Nam ſicut xp̄s nudatus fuit in patibulo vt nihil ſecū portaret. ſic margare ta expoliata eſt ⁊ in eculeo ſuſpenſa. in ſignū ꝙ omnia mūdana deſpexerat. Sicut xp̄s fuit fla gellatus ad colūnā vt diſciplinaꝫ ꝓ nobis por taret. ſic corpus margarete ꝟginis totaliter eſt laceratū. ne poſt hanc vitā pateret̉. Sicut xp̄s clauis laceratus vt claue nobis ianuaꝫ paradi ſi aperiret. ſic btā margareta fuit vngulis lace rata: vt ab ea oēm vetuſtatē abraderet. Sicut xp̄s totus ſanguiue rubricatꝰ fuit ⁊ cruentatꝰ vt homo in eiꝰ ſanguine lauaret̉. ſic margare ta fuit ſanguine plena. vt in ſuo ſanguīe bapti zaret̉. Et hͦ eſt huic ſanctiſſime ꝟgini tā in mū do qͣꝫ in celo magna gloria. ꝙ in ſua paſſione ſe cuta eſt xp̄m. Iuxta illud Ecc̄i. xxiij. Gl̓ia ma gna eſt ſequi dn̄m. quia lougitudo ab eo ſume tur. Non etiā ſuꝑari potuit a diabolo qͥ habet magnā potentiā. ẜm illud Iob. xlj. Non ē po teſtas ſuꝑ terrā que ei comparet̉. Quia habet ſuꝑbiaꝫ vt dicit̉ ibidē. Ip̄e eſt rex ſuꝑ omnes filios ſuꝑbie. Habet magnam aſtutiam. Quia ẜm apoſtolum. trāſfigurat ſe in angelū lucis. ij Corꝭ. xij. Habet maliciam. quia antonomatice dicit̉ malus. Vnde Matth̓. xiij. Uenit inimi cus homo ⁊ ſuꝑſeminauit zizaniā Sed iſtis ar mis non potuit vincere margaretā. ſꝫ ip̄a eum vicit. qꝛ fregit potentiā eiꝰ qn̄ ip̄m in ſpecie dra conis apparentē euaneſcere fecit. Cōfregit ſu perbiā qn̄ ſuꝑ verticē ip̄ius pedē impoſuit di cēs: Sternere ſuꝑbe demon ſub pedibꝰ femīe. Confregit eiꝰ aſtutiā. qꝛ coegit eum vt diceret ꝓpter quid veniſſet. Confregit eius maliciam q̄ ſemꝑ inuidet felicitati hominis. Sicut refert de hoc Theotinus in legēda qͥ dicit ſe fuiſſe p̄ ſentē in carcere ⁊ oīa vidiſſe ⁊ omīa ſcripſiſſe. quādo draco horribilis ei apparuit varijs colo ribꝰ deauratis ⁊ barba aurea cum ferreis dēti bus. ⁊ oculi eius ſplēdebant ſicut margarite. ⁊ de naribꝰ eiꝰ fumꝰ exibat. ⁊ lingua eiꝰ ⁊ anheli tus fetorē faciebat ⁊ lumē factū ē in carcere ab igne qͥ exibat de ore. qd̓ videns margareta ora bat dicēs. Dn̄e deꝰ inuiſibilis quē abyſſi ⁊ tar tari cōtremiſcūt reſpice in me ⁊ miſerere mei. ⁊ nō ꝑmittas hanc ferā nocere mihi. ſꝫ placeat ti bi dn̄e vt vincam ipſam. Et cum hoc dixiſſet. aperiens os deglutiuit eā. ſed ſignū crucis qd̓ pͥus ꝟgo beata fecerat creuit in ore eiꝰ. Et ſciſ ſus eſt ꝑ mediū ⁊ beata ꝟgo illeſa exiuit. Et re ſpiciēs vidit tanqͣꝫ hoīem nigrū ſedentē ad ia nuam. manibꝰ ⁊ pedibus ligatis. ⁊ cū orationē margareta fudiſſet. ſurgēs demon acceſſit ⁊ te nuit manuū dicēs: O marga. ſufficiāt tibi ea q̄ feciſti ī ꝑſonā meā. qꝛ viuere nō ſubſiſto. ſocū enī meū interfeciſti. ⁊ me vis interficere oratio ne. Tūc illa cōprehēdit euꝫ ꝑ capillos traxit ⁊ ꝓiecit in terrā ⁊ poſuit pedē dextruꝫ ſuper col lum eiꝰ dicēs: Ceſſa a me ꝟgine generis hūani homicida. ꝓtector ē mihi deꝰ. Et ſubito reful ſit lux in carcere. ⁊ crux xp̄i videbat̉ in ea. ⁊ ſu per crucem colūba q̄ dixit. beata es margareta expectant te angeli dei ad portas. Illa autem gr̄as agens dixit ad demonē. vbi ē genꝰ tuuꝫ: Cui ille. Tolle pedē tuū de ceruice mea ⁊ oꝑa mea tibi indicabo. Qd̓ cū feciſſet. ait: Belialē mihi nomen ꝯtra oēs pugno. ⁊ tu ſola me vici ſti. ⁊ ſic t̓ra eū ſuſcepit. Iō dictū ē a deo d̓ mar gare. Gen̄. iij. Ip̄a ꝯteret caput tuuꝫ. ⁊ tu inſi diaberis calcaneo eiꝰ. Un̄ ptꝫ ꝙ ille fortiſſim adamas. b. marga. frāgi nō potuit. ſꝫ ſolū ꝑ ſā guineꝫ hedi ad veſpeꝝ īmolati xp̄i ieſu ob cuiꝰ amorē fracta fuit et caro eius vndiqꝫ lacerata LXVIII ⁊ tandem decollata. Ideo hodie tanqͣꝫ ſponſa decēter ornata ad thalamū eius cum cāticꝭ mu ſicis ab angelis eſt portata gaudēter. ẜm illud Apoc̄. xix. Gaudeamus ⁊ exultemus et demꝰ gloriam deo. quoniam venerūt nuptie agni et vxor eiꝰ ſe preparauit. ⁊ quomodo ſe prepara uit. patet in legenda eius. ¶ Sermo pͥmus in diuiſione apoſtoloꝝ. Am non eſtis ho ſpites ⁊ aduene. ſed eſtis ciues ſancto rum ⁊ domeſtici dei. ita ſcribit̉ ad Eph̓. ij. So lent domini terreſtres varios mittere explora tores ad ciuitatē quam volunt ꝑ ſe vel ꝑ ſubdi tos expugnare ⁊ lucrari. Hi cum venerint va dunt quaſi ꝑegrini. vt ſic non cognoſcātur ter ram explorare. Qd̓ figuratū eſt pulchre Ioſue ij. vbi legit̉ ꝙ Ioſue qui fuit dux filioꝝ iſrael. miſit exploratores qui explorarent Hiericho. Qui pergentes ingreſſi ſunt domū meretricis mulieris nomine Raab. Qd̓ cum nūciatuꝫ eēt regi Hiericho queſiuit eos. ſed Raab abſcon dit eos ⁊ miſit eos ꝑ feneſtram vt irent viā ſuā A Moraliter vt dicit Hiero. in epl̓a ad paulinū per Ioſue intelligit̉ xp̄s. qꝛ de oībus ſacre ſcri pture libris ioſue non ſolum in geſtis. ſꝫ etiam in nomine figurā ſaluatoris habet. Hic inquā miſit exploratores hoc eſt apl̓os in hūc mūdū qui per Hiericho deſignat̉. qꝛ Hiericho inter pretat̉ luna que ē multū inſtabilis ⁊ variabili lis. quia nunc ē ſub ſole. nunc ſuꝑ ſolem. nunc ante. nūc retro euagat̉. Quādo eſt ſub ſole tūc habet cornua aduerſus terrā inclinata. ſꝫ quā do eſt ſupra. tunc habet cornua ſuprema velut nauicula. vt dicit Beda. Sic ⁊ mūdus ē inſta bilis in cōtinua variabilitate. ⁊ nūc extollit ſu os amatores nūc depͥmit. In hūc mundū miſit dn̄s apl̓os dicens: Ite in mundū vniuerſum ⁊ p̄dicate dicētes euangeliū oī creature Matth̓ vltꝭ. Illi autem ꝓfecti ingreſſi ſunt domū mu lieris meretricis. hoc eſt gētilitatis. que publi ce cum idolis fornicabat̉. ẜm dictuꝫ Hiere. iij. Frons mulieris meretricis facta ē tibi. ⁊ nolu iſti erubeſcere. Sꝫ cū veniſſent apoſtoli ad ter ras gētilium querebant̉ a regibꝰ ⁊ tyrannis vt occiderent̉. Sed nōnūqͣꝫ cōuerſi gentiles illos in domibꝰ abſcōderūt. ſicut patꝫ cuilibet legen das eoꝝ ꝑcurrenti. Sed qͥ pͥus in mūdo fuerūt hoſpites. facti ſūt nūc celeſtes ciues et milites ſicut innuūt v̓ba thematꝭ. Iam nō eſtis hoſpi tes. In qͥbus duo tangūt̉. Primo vnū inſinu atur ibi. Iam nō eſtis hoſpites. Scd̓o aliud af firmat̉. ibi. ſed eſtis ciues. De pͥmo eſt notāduꝫ ita dicit̉ in cōmuni ꝓuerbio. Aduene venerūt̉ ⁊ dn̄i facti ſunt. ⁊ ē ſenſus. Ꝙ ſepe cōtingit ali quos venire ad aliquā ciuitatē vel domuꝫ vel regnū qͥ ſūt extranei hoſpites ⁊ fauēte fortuna ⁊ eoꝝ ꝓbitate ⁊ ſtrennuitate interueniēte effic untur ibidem dn̄i ⁊ magiſtri. Ita fit in natura. ꝙ ſepe canis portat̉ ad domū vbi alij ſūt canes ꝯtra ip̄m rixantes. Etſi ille ē audax ⁊ ſtrennuꝰ depellit alios ⁊ fit cuſtos domꝰ. Ita legit̉ ī ſcri pturis Gen̄. xliiij. Dū fames creſcebat in terra tota. miſit iacob filios ſuos in egyptū ī domuꝫ pharaonis. vt emerēt frumenta. Qui cū veni rent vt ꝑegrini ⁊ hoſpites. ita vt exploratores terre dicerēt̉ ⁊ in carcere tenerent̉. ſuccedente tꝑe facti ſūt dn̄i in t̓ra egypti. Qꝛ dixit ad eos ioſeph. Oēs opes egypti vr̄e ſunt. ⁊ dedit eis optimā terrā. ⁊ pinguiſſimaꝫ yeſſen. vt habet̉ Gen̄. xlv. Id̓o potuit de eis dici illud Prou̓. Hoſpites ⁊ aduene venerunt ī terrā alie nā. Spūaliter. ſancti apl̓i fuerūt pͥus aduene ⁊ hoſpites in hͦ mundo. vt qͥlibet ip̄oꝝ dicere po tuiſſet illud psͣ. xxxviij. Aduena ego ſum apd̓ te ⁊ ꝑegrinꝰ Sꝫ cū eos vocaſſet ad apl̓atū xp̄s tā ꝟtuoſe ſe habuerūt in ꝯgregatione vt illos nō ſolū ciues ⁊ domeſticos imo pͥncipes ⁊ toti us orbis dn̄os dice̓t. ẜm illd̓ psͣ. xlvj. Princi pes ppl̓oꝝ ꝯgregati ſūt cū deo abraā. Sed ho die diuiſit ip̄os a ſe ⁊ ꝯſtituit ſuꝑ oēm terram ẜm ꝙ p̄dixerat ꝓph̓a dauid psͣ. xliiij. Cōſtitu es eos pͥncipes ſuꝑ oēꝫ terrā. Recte ſic̄ rex po tēs qͥ hꝫ ī curia ſua fideles pͥncipes ī ſignum re muneratōis. vnūquēqꝫ ſubſtituit ſuꝑ vnā ciui tatē vel regnū. vt de hͦ ſibi cū ppl̓o famuletur. Sic facit xp̄s rex regū oīuꝫ. cuiꝰ eſt vniu̓ſa ter ra ⁊ plenitudo petruꝫ qͥ fuit caput oīuꝫ eccl̓iaꝝ pͥncipem ꝯſtituit qͥ eſt caput oīuꝫ eccl̓iaꝝ ⁊ ma ter. ſicut habet̉ ī cano. Teſtes. ij. q. vij. Paulū in greciā deſtinauit vt ibi ducatū obtineret. et populū ſibi acquireret. Et hoc tangit̉ in ſequē tia hodierna. Hinc petrus romā apoſtolorum pͥnceps. Paulꝰ adijt greciā. ibiqꝫ docēs gr̄am. Andreā vero miſit in achaiā ꝓuinciā qui dn̄o tanqͣꝫ fidelis pͥnceps non modicū populū acqͥſi uit. Ioh̓em in aſiam. Iacobū in iudeam. Bar tholomeū in vlteriore indiā. Mattheū in an tiochiam. Simonē ⁊ iudaꝫ in egyptū ⁊ ꝑſiam. ⁊ meſopotaniam. Iacobuꝫ vero qͥ dicit̉ frater dn̄i. dimiſit hieroſolymis. Philippū direxit ī ciliam. Thomā in aliā indiam. ſed Mathiam in iudeaꝫ in italiam. Et ſic pͥncipatus eis diui ſit. ita vt verificaret̉ illd̓ psͣ. lxxvij. Diuiſit eis terrā in funiculo diſtributiōis. Et illud figura tū fuit..j. Machab̓. j. vbi legit̉ ꝙ cū Alexāder rex macedonum vicit dariū ⁊ multas natiōes. poſtea decidit in lectum ⁊ cognouit vt morere tur. Ideo vocauit pueros ſuos nobiles qͥ ſecū nutriti erāt a iuuētute ſua. ⁊ diuiſit illis regnū ſuuꝫ. Quid ſignificat Alexander niſi chriſtum qͥ omnes ſibi ſubiecit natiōes vt ſibi famulent̉ iuxta illud psͣ. lxxxv. Omnes gētes quaſcūqꝫ feciſti venient ⁊ adorabunt coram te dn̄e. Hic E Sermo cum ꝑ paſſionē viciſſet diabolū et cognouit vt aſcēderet ad patrē. vocauit ſuos filios. qͥbꝰ an te dixit. Filioli adhuc vobiſcum modicū ſum. Ioh̓. xiij. Qui etiam erāt nobiles moribꝰ. ⁊ di uiſit eis regnū eccl̓ie vt p̄eſſent populo ſuo. et nō dedit dūtaxat ptāteꝫ ſuꝑ populū vt eos in fide erudirent. ſed etiā ſuꝑ demonia vt infirmi tates curarent. vt habet̉ Marc̄. vltꝭ. ⁊Mat. x. vbi legit̉. Cōuocatꝭ ieſus. xij. diſcipulis ſuis dedit illis ptāteꝫ ſpirituū īmundoꝝ vt eijcerēt illos ⁊ curarēt oēs lāguores. Ecce qͣꝫ potentes ſunt effecti. qͥ prius erant hoſpites ⁊ peregrini Ideo bene ꝑ filios Iacob figurāt̉. qͥ venerunt aduene in terrā egypti. ⁊ facti ſūt diuites ⁊ do meſtici. ⁊ nimiū multiplicati. ẜm ꝙ dic̄ Chry. ſuꝑ Matth̓. j. c. dicēs: Iacob genuit Iudam ⁊ fratres eius. Et xp̄s verꝰ Iacob genuit duo decim apl̓os in ſpūſancto. non in carne. in ꝟbo nō in ſanguine. Nā ſicut ille cuꝫ filijs ſuis duo decim deſcendit in egyptum vt multiplicarēt̉. ſic chriſtus cuꝫ duodecim ſuis apoſtolis deſcē dit in mūdū ſicut res ipſa teſtatur. Et ſubdit. Sicut ille deſcēdit vt medullam egypti mādu caret. ſic chriſtꝰ cum apoſtolis ſuis intrauit mū dum vt medullā huiꝰ mūdi ſibi acqͥreret. Me dulla huiꝰ mūdi ſancti homīes ſunt. Sicut enī in arbore qͣꝫdiu medulla ſana fuerit. ſemꝑ flo ret. cū autē ꝯſumpta fuerit paulatim marceſcē do ſiccat̉. Sic ⁊ qͣꝫdiu ſunt homines fideles in mundo. ſtat iſte mūdus. Nam ſicut egredienti bus filijs iſrael de egypto exterminata eſt egy ptus. ſic ⁊ ſancti cū de iſto mūdo defecerint ca ſurus ē mūdus iſte. hec ille. Ex illo dicto habe tur qͣꝫ ꝓficui fuerūt huic mūdo ſancti apoſtoli ꝑ quos fideles vndiqꝫ ſūt collecti. ⁊ ad fideꝫ ꝑ ducti. ꝑ quos ẜuat̉ anima. Et hoc quo ad pri mū. Ꝙtum ad ſecūdū affirmat̉ ꝙ apoſtoli ſūt ciues ſanctorū ⁊ domeſtici dei. Circa qd̓ notā dum quādo aliqua ciuitas vel regnum habet pͥncipem apud regem domeſticum. qui cum re ge egreditur. ⁊ eſt ſibi multum ſpecialis. Si ci uitas illa vel regnū hꝫ negocia ardua ad expe diendū. accedit pͥnceps eius ⁊ vſqꝫ ad regē ꝑ ducit. ⁊ cauſam eius efficaciter ⁊ faciliter obti nebit. qd̓ ptꝫ Gen̄. xlvij. ꝙ ioſeph qͥ fuit de ge nere ⁊ ciuitate patris ſui iacob. quādo pater.ſ. Iacob cū filijs venit in egyptū acceſſit Ioſeph ⁊ ſtatuit patrem ante regem Pharaonē. Et il le gauiſus ad modū tradidit ei quicqͥd Ioſeph dare demādauit. Moraliter. ꝑ ciuitatē intelli gitur mūdus. de quo ſapiēs Ecc̄s. ix. Parua ciuitas ⁊ pauci viri in ea. et bn̄ pauci. qꝛ pauci ſunt qͥ viriliter vicijs reſiſtūt. ẜm illud psͣ. xiij. Omnes declinauerūt ſimul inutiles facti ſunt Hec ciuitas ſcꝫ mūdus apud ſummū regeꝫ ſcꝫ chriſtū: habet non ſolū vnū regem vel pͥncipem ſꝫ duodecim pͥncipes glorioſos ſcꝫ petrū paulum iohannē andreā ⁊cͣ. qͥ ſunt figurati per. xij pͥncipes Numeri. vij. Et electi erant per filios iſrael ⁊ inſtruxerūt eos de mandatis. vt curaꝫ eorum haberēt. Ita ip̄i facti ſunt ſuꝑ omnes qͥ viſuri ſunt deū. vt curā eorū habeant. ⁊ cū eis coram deo cōpareant. ⁊ ꝓ eis intercedāt. Id̓o dicit Gregꝰ in omel̓. Ibi petrꝰ cum iudea con uerſa quā poſt ſe traxit apparebit. ibi paulꝰ cō uerſū vt ita dixerim mūdū ducet Ibi andreas poſt ſe achaiaꝫ Ibi iohānes aziā. Thomas ī diam in cōſpectu ſūmi iudicis cōuerſaꝫ ducet. hec ille. In quo dicto claret ꝙ qͥlibet apoſtolo rū ꝓ populo a ſe ꝯuerſo reſpōdebit. ⁊ non ſolū ꝓ illis. ſed etiā ꝓ omni populo terre intercedēt qꝛ ſunt pͥncipes cōſtituti ſuꝑ oēm terrā. Et me rito pͥncipes ppl̓i intercedent. ꝓut legit̉ Mat. xv. ꝙ q̄dā mulier chananea a finibꝰ tiri ⁊ ſydo nis egreſſa clamabat poſt ieſū dicēs. Dn̄e miſe rere mei. filia mea male a demonio vexat̉. Ille aūt nō reſpondebat ei ꝟbum. nec eā exaudiuit Diſcipuli aūt miſerti ip̄iꝰ accedētes ad ieſū ro gabāt ꝓ ea dicētes. Dn̄e dimitte eā. qꝛ clamat poſt nos Etſi ip̄i hoc fecerūt exiſtentes adhu in terris quāto magis faciūt iam ciuibꝰ ſociatī celicis. ⁊ domeſtici exiſtūt dei. Ideo inſtāte ne ceſſitate ad ip̄os cōfugere debemꝰ. Quia vt di cit Amb̓. in li. p̄fa. Ingruente metu tribulatio nis ⁊ anguſtie. tutū ē ſub vmbra apl̓oꝝ ꝯfu re. Vt ſic a dolore tribulatiōis afflictiōiſ ni dāne ꝓtegamur. ⁊ hoc quo ad ſcd̓m. ¶ Sermo ſecūdus de eodem feſto. Legi Vos vt ea tis ⁊ fructum afferatis Ioh̓. xv. Dicūt naturales ⁊ p̄ſerttm̄ martianuſ. ꝙ ſol qui ē rex planetarū in medio inter eos incedens. bis ſe nos radios a ſe emittit. ex qͥbus inferiora ⁊ ſu periora illuſtrant̉. Spūaliter. per ſolem qui ē rex planetarum. intelligit̉ chriſtus rex non ſo lum ſtellarū ſed omniū creaturarū. tam ſuperi orū qͣꝫ inferiorū. vt habet̉ de ſumma trinita. et fide catho. c. firmiter. Hic emiſit a ſe bis ſenos radios. hoc eſt duodecim apl̓os qui bn̄ radijs cōꝑantur. qꝛ ſic̄ radius ſolis lōge lateqꝫ diffiun dit̉. Sic fides apoſtolorum per vniuerſuꝫ mū dum eſt diffuſa. ẜm illud psͣ. xviij. In omnem terram exiuit ſonus eorū. Etiam quādo ſol ra dios emittit homines infirmi melius habent. ⁊ dormientes excitantur. Sicut videmus in au rora. Et hoc teſtatur baſilius ſuꝑ illud Mat. v. Vos eſtis lux mūdi dicēs: Ueniēte aurore luce. infirmorū dolores alleuiātur. homines a ſomno excitātur. aues garriūt. beſtie ad latibu la ſua fugiūt Sic adueniēte fide apoſtoloꝝ mū dus fuit edificatus in credendo. fecundatus in bonis operibus. alleuiatus a peccatis. excita tus a negligentijs. animatꝰ ad cōtemplationeꝫ P A LXIX celeſtiū. ereptꝰ a ptāte demonū. hec ille. Et qꝛ xp̄s hos duodecim apl̓os miſit in mundū figu ratum fuit Ioſue. ij. vbi legit̉ ꝙ Ioſue miſit duos E viros vt cōſiderarent terram ꝓmiſ ſionis. vt ad eam obtinendā ceterū populū ani marent. Sic xp̄s verꝰ Ioſue miſit hodie ī vni uerſum mundū xij. ſolennes viros vt gentibꝰ ⁊ iudeis dicerent de fertilitate terre ꝓmiſſiōis ſcꝫ regni celeſtis. ⁊ ip̄os ad hoc anhelandū ꝓ uocarent. Et hoc īnuit chriſtꝰ in vbis p̄miſſis cum ait: Elegi vos vt eatis. In qͥbus quidem verbis tria deſcribunt̉. Primo electio ſpenalis ibi. Ego elegi vos. Secūdo ꝓgreſſio ꝟtualis. ibi. vt eatꝭ. Tertio fructificatio ſpūalis. ibi. vt fructum afferatis. De pͥmo eſt ſcienduꝫ ꝙ pru dens carpentariꝰ volens cōſtruere pulchrā do mum ⁊ edificium ſolenne. pͥus vadit ad nemo ra querendo pulchras arbores ⁊ ligna ⁊ p̄con cipit in mente ſibi longe ante eligendo vt tēpo re cōſtructionis veniēte nō impediat̉ in ſtructu ra. Moraliter. xp̄s eſt prudens carpentarius ⁊ artifex qui volens edificare domū ſancte ec cleſie elegit ab eterno fortia ligna tanqͣꝫ colum nas. q̄ domū eccleſie ſuſtētaret. ⁊ hi fuerūt apo ſtoli ſancti. in quoꝝ ꝑſona dicit apl̓s ad Eph̓. j. Elegit vos in ip̄o ante mundi cōſtitutioēꝫ vt eſſeruꝰ ſancti ⁊ īmaculati in cōſpectu eiꝰ in cha ritate. ⁊ hoc figuratū eſt. iij. Regꝭ. iiij. vbi legi tur ꝙ ſapiētiſſimus ſalomon elegit ſibi. xij. ꝑ̄fe ctos ex omni tribu iſrael. quos cōſtituit ſupra domū ſuaꝫ ⁊ curiam. vt cibaria domui ſue ꝓui derent: ⁊ omnia bn̄ eſſent ordinata. Per queꝫ Salomonē chriſtꝰ intelligit̉. hic elegit duode cim apoſtolos. vt domui ſue in cibarijs ſpiritu alibus ſcꝫ ꝟbo dei ꝓuiderēt. De quo cibo dici tur Deut̓. viij. ⁊ trāſſumptiue Mat. iiij. Non in ſolo pane viuit homo. ſed in om̄i ꝟbo qd̓ ꝓ cedit de ore dei. Et hec eſt pͥma cauſa ⁊ pͥncipa lis quare eos elegit vt populū ſuū ꝟbo doctri ne paſcerent. Ideo dixit petro qͥ fuit caput om S niu. paſce oues meas Ioh̓. vltꝭ. Secūdo elegit eos vt teſtimoniū ꝑhiberent ꝟitati. quod ptꝫ Act̉. j. vbi dicit̉. Accipietis ꝟtutem ſuꝑueniē tis ſpūſſancti in vos.ſ. ꝯſtanter euāgeliū ꝑ mū dū p̄dicātes. ⁊ eritis mihi teſtes ī hierl̓m ⁊ ī oī iudea ⁊ ſamaria ⁊ vſqꝫ ad vltimū terre. Tertio elegit eos vt miracula facerēt ẜm ꝙ d̓r Mat. x. Cōuocatꝭ ielxxij diſcipulis ſuis dedit eis po teſtate ſuꝑ oēs demones ⁊ vt languores cura ret. Suꝑ quo dic̄ Augꝰ in ẜmone de apl̓is De dit dn̄s ptāteꝫ apl̓is ſuꝑ naturā vt eā curarēt. uꝑ demones vt eos vincerēt. ſuꝑ elemēta vt ea mutarēt. ſuꝑ mortē vt eā ꝯtēnerēt. ſuꝑ oēs ad vt corpus xp̄i ꝯſecrarēt. hec ille. Quia tunc in pͥmitiua eccl̓ia neceſſaria erāt miracula ꝓpter ꝯuerſionē increduloꝝ qͥ plus miraculis cōuer ſi ſunt qͣꝫ doctrinis. Quarto elegit eos vt mandatū ſuū cūctis ppl̓is edicerēt ⁊ nomē ſuū per vniuerſū mūdū veherēt. qd̓ figuratum fuit. ij. Paral̓. xxx. vbi legit̉ ꝙ rex ezechias miſit nunci os ⁊ curſores ad oēm ppl̓m iſrl̓ vt p̄ceptuꝫ regꝭ explanarēt. Ezechias īterp̄tat̉ dei fortitudo. ⁊ ſignificat xp̄m. qꝛ ē fortis ⁊ potēs ẜm psͣ. xxiij. Hic elegit ſanctos nūcios apl̓os vt ꝑ mādata ſua ppl̓m inſtruerēt. ⁊ nomē ſuū notū facerent ẜm qd̓ dixit paulo. Uas electiōis eſt mihi iſte vt portet nomē meū corā regibꝰ ⁊ pͥncipibꝰ ⁊ fi lijs iſrl̓. Act̉. ix. Quinto elegit eos vt electos d̓ terra meterēt. Quia legit̉ Apoc̄. xiiij. ꝙ ange lus exiuit de tēplo clamans voce magna ad ſe dentē ſuꝑ nubē mitte falcē tuā ⁊ mēte. qꝛ venit hora vt metatur. qm̄ maturauit meſſis terre. ⁊ miſit ille qui ſedebat ſuꝑ nubē falcem ſuaꝫ ſuꝑ terrā ⁊ meſſuit eam. Falx ẜm haymonē ſuper Apoc̄. eſt p̄dicatio. ſed angelus eſt p̄dicator. ⁊ p̄cipue ſignificat illos p̄dicatores magnos ſan ctos apl̓os qui hodie cū falce p̄dicatiōis miſſi ſunt in vniu̓ſaꝫ terrā. quia tūc fuit hora debita meſſionis. qd̓ patuit in petro. qꝛ vno die meſſu it tria milia. ⁊ alio die qͥnqꝫ milia manipuloꝝ. vt habet̉ Act̉. ij. ⁊. iiij. Cuꝫ qͥbus veniet in die iudicij portās manipulos ſuos. ⁊ dicet ad dn̄ꝫ illud Can̄. v. Meſſui mirrhā meā cū aromati bus meis. ⁊ tūc mercedē accipiet ⁊ ꝯgregabit fructū in vitā eternā. Ita ē dicēdū de apl̓is ce teris qͥ terrā dn̄i fideliter meſſuerūt. Sed quō mercedeꝫ dn̄i nos ſacerdotes accipiemꝰ qui in meſſe dn̄i minime laboramus. meſſis qͥdē mul ta. ſed pauci ſunt operarij. Quia ẜm Gregꝭ. in omel̓. Mundus ſacerdotibꝰ plenus eſt. ſed tn̄ in meſſe dei valde raro inueniunt̉. Officiuꝫ qͥ dem ſacerdotale accepimus. ſed opus ſacerdo tij nō implemus. hec ille. Ideo vos laici deuo te rogate dn̄ꝫ meſſis vt mittat operarios ī meſ ſem ſuaꝫ. qꝛ regiones iam albe ſunt ad meſſem Ioh̓. iiij. Sed ſacerdotes hoc nō ꝑpendūt ſed langueſcūt. qͥd tn̄ dicemus in cōſpectu iudicis qn̄ petrus cum iudea ⁊ romano populo qͦs cū p̄dicatione ſua cōuertit apparebit. Paulꝰ cuꝫ grecis ⁊ gentibꝰ. Bartholomeus ⁊ Thomas cum indis. Mattheus cū ethiopibꝰ. Mathi as cum iudeis. ⁊ ſic de alijs quos quilibet p̄ dicatione ſua ꝯuertit mētēs in meſſe dn̄i. ⁊ nos vacui aperibimꝰ. Ibi etiam ẜm Gregꝭ. ī omel̓. xvij. Omnes dn̄ici gregis arietes cum aīaꝝ lu cris apparebunt qͥ ſanctis ſuis p̄dicationibus deo poſt ſe trahūt gregē. Cū ergo tot paſtores cuꝫ gregibus ſuis ante eterni paſtoris oculos venerint. qͥd nos miſeri dicturi ſumus qui ad dn̄m nr̄m poſt negociū vacui redimꝰ. qͥ paſto ris nomē habemꝰ. ⁊ oues ex nutrimēto nr̄o de bemus oſtēdere ⁊ nō habemꝰ. hic paſtores vo cati ſumus. ⁊ ibi gregē non ducemus. hec ilie. Sexto electi ſunt vt cum xp̄o comedāt. Iuxta āgel C Sermo illud Can̄. v. Comedite ⁊ bibite amici mei ⁊ in ebriamini chariſſimi. Ip̄i enī ſunt ſpēales ami ci xp̄i ad qͦs dixit Ioh̓. xv. Iam non dico vos ẜuos. qꝛ ſeruꝰ neſcit qͥd facit dn̄s eiꝰ. Sꝫ dixi vos amicos. qꝛ oīa q̄ audiui a patre meo nota feci vob̓. Et nūc ſcimꝰ eē in curijs dn̄oꝝ ſpecia les regꝭ amicos ſecū ſedere ī mēſa ſua. Ita etiā ī curia celeſtis regis. ſancti apl̓i ſunt ip̄ius cō mēſales. iuxta illud Luc̄. xxij. Ego diſpono vob̓ ſicut diſpoſuit mihi pater meꝰ regnum vt edatis. ⁊ bibatis ſuꝑ mēſam meā ī regno meo. Illd̓ figuratū ē Gen̄. xlvij. vbi legit̉ ꝙ ioſeph veniētibꝰ fratribus ſuis ad ip̄m in egyptū eos ad mēſaꝫ ſuā collocauit quēlibet iuxta p̄moge nita ſua ⁊ egyptij ſeorſum in alia mēſa comede bant. Septimo elegit eos vt ſecū iudicarēt vel ſecū in iudicio ſederēt. quod figuratuꝫ fuit. iij. Regꝭ. x vbi legitur ꝙ. xij. leunculi circa thro nū Salomonis erāt ſituati. Quid ꝑ. xij. leun culos. poſſumꝰ notare cōpetenter. xij. apl̓os qͥ aſſidebūt xp̄o iudicāti. ⁊ alios iudicabūt. quia ip̄is credentibꝰ credere noluerunt ẜm qd̓ dixit xp̄s Mat. xix. ꝙ vos qͥ reliquiſtis oīa ⁊ ſecu ti eſtis me. amē dico vobis ⁊cͣ. ⁊ hͦ qͦ ad pͥmum Ꝙtum ad ſcd̓m ē notandū ẜm naturales īter oīa volatilia tam domita qͣꝫ indomita. nō ē ali ud qd̓ tā ſepe de fructu ī fructū eat ſic̄ columbe domite. Nā īterdū duodecies fructificāt ī an nō cū alia bis aūt ſemel tm̄. Per colūbas intel ligunt̉ apl̓i ſancti. de qͥbus Mat. x. Ecce ego mitto vos ſic̄ oues ī medio lupoꝝ. eſtote ergo prudētes ſicut ſerpētes ⁊ ſimplices ſicut colū be. Ip̄i enī quottidie ī fructibꝰ ſpūalibꝰ ꝓfece rūt.ſ. in ꝟtutibꝰ. Iuxͣ illud psͣ. lxxxiij. Ibūt d̓ ꝟtute in ꝟtutem. Nā enī fructū in ſancta eccle ſia fecerūt oīa bn̄ diſponendo ⁊ multitudinem peccatorū ꝯuertendo. Hi celis cōꝑant̉ ẜm qd̓ canit̉ in ſequētia. Hi ſūt celi in qͥbus xp̄e habi tas in quoꝝ ꝟ̓bis tonas. ⁊ pͣsͣ. xviij. cōꝑat eos celis dicens. Celi enarrant gl̓iam dei. Et ſicut ſtellas celi numerare nō poſſumꝰ. ſic nec virtu tes apl̓oꝝ expͥmere ſufficimꝰ. abſqꝫ hoc ꝙ eorū doctrina fulget eccl̓ia vt ſol ⁊ luna. Et ſi oīum hoīuꝫ mēbra ī līguas ꝟterēt̉ ⁊ qd̓libet ẜm ſuū modulum ꝟtutes eoꝝ narraret ad plenū tn̄ ex pͥmere non valerēt. Ip̄i nanqꝫ ſunt qui extra xerunt. xij. lapides d̓ fluuio iordanis deſigna tos ꝑ. xij. viros electos. de duodecim tribubꝰ iſrael. Ioſue. iiij. Et per. xij. lapides deſignan tur xij. articuli fidei. Quorum pͥmum extraxit Petrꝰ dicēs: Credo in deū patrē omnipotēteꝫ Scd̓m Andreas. Et in ieſum xp̄m filiū eiꝰ vni cum dn̄m nr̄m. Tertiū Iacobꝰ maior. Qui cō ceptus eſt de ſpū ſancto. natus ex maria ꝟgine Quartū Iohānes. Paſſus ſub pontio pilato crucifixus mortuꝰ ⁊ ſepultꝰ. Quītū Philippꝰ Deſcendit ad inferna t̓tia die reſurrexit a mor tuis. Sextū Bartholomeꝰ. Aſcendit ad celos ſedet ad dexteraꝫ dei patris omnipotētis. Se ptimū Thomas. Inde venturus eſt iudicare viuos ⁊ mortuos. Octauū Mattheꝰ. Credo in ſpm̄ ſanctū. Nonū Iacobꝰ mīor. Sanctam eccl̓iam catholicam ſanctoꝝ cōmunionē. Deci mū Simon. Remiſſionē pctōꝝ. Undecimum Thadeus. Carnis reſurrectioneꝫ. Mathias duodecimū. Et vitam eternam. Hi. xij. articu li quaſi fructus nobiliſſimi extracti ſūt. ꝑ hos xij. viros electiſſimos de omni iſrael. ex aluec iordanis. hoc eſt. de deitate ⁊ humanitate xp̄i quia ſicut iordanis cōponitur ex ior ⁊ dan̄. ita xp̄s ex deo ⁊ homine. vnꝰ in duabꝰ naturis ꝓ uenit. Etſi ſancti apl̓i nullum aliū fructū in ec cleſia feciſſent. digni tamē eſſent colēdi ꝙ nob̓ fidem tradiderūt. Exemplo illoꝝ virorum ele ctiſſimoꝝ nos etiā debemus continue ire ꝓfici endo in ꝟtutibus. ⁊ veloces eſſe ad bonū. Iu xta dictum ſapientis. In omnibꝰ oꝑibus tuis eſto velox ⁊ omnis infirmitas non occurreto tibi. Ecc̄i. xxxj. Sed cōtra hoc faciunt pigri qͥ non ꝓficiunt. ſed in quadam tepitudine ſubſi ſtunt ſemꝑ ſimiles tigridi. De quo referi Iſid̓. in hiſto. na. li. xij. Ꝙ tigris eſt aīal adeo velociſ ſimū ꝙ a nullo poteſt capi venatore. cum autē ad ignē vel ſpeculum aūt aquā venerit. ita pi grum efficit̉ ꝙ etiā a quocūqꝫ capit̉. Ideo ve natores qͥ al̓s capere non pn̄t. ip̄o abſente capi unt iuuenes tigrides ⁊ fugiūt. quod cū ꝑcipit ip̄os inſeqͥt̉. illi aūt vidētes ſe nō effugere ſpa gunt ſpecula magna in via. in qͥbus ſe ꝯtēplat̉ ſuꝑ pulchritudine ſua. vel faciunt ignem circa quem tardus efficit̉ ꝙ a canibꝰ ⁊ venatoribus capit̉. Sic hoīes q̄ ſunt creati veloces ad labo rem. iuxta illud Iob. v. Homo natꝰ eſt ad la borē ſicut auis ad volandū. Sꝫ circa ignē pra ue ꝯcupiſcentie ⁊ aqͣs damnoſe voluptatꝭ ⁊ cir ca ſpecula mundane voluptatis ſeu felicitatis adeo tardi ad bonū efficiunt̉. ꝙ a venatore in ferni.i. a diabolo capiunt̉. ⁊ ignibꝰ eternis nō nūqͣꝫ cōcremant̉. Sic cōtigit illi diuiti epulan ti. De quo Luc̄. xij. Aīa mea habes multa bo na. poſita in annos plurimos. reqͥeſce comede bibe ⁊ epulare. dixit autē illi deꝰ. ſtultē hac nō cte morieris ⁊ diaboli repetēt a te aīam tuam. Sic etiaꝫ accidit regi ſardrinapulo. de qͦ legit ī hiſto. ꝙ tm̄ delectabat̉ in aqͥs voluptatuꝫ. ꝙ ſemꝑ domi māſit ⁊ cū mulieribꝰ luſit. ſed mira biliter interijt ⁊ a canibꝰ infernalibꝰ captus eſt Id̓o nos nō ſic fratres ſꝫ ꝯtinue de bono eamꝰ ad bonum. qꝛ ideo ſumus electi ẜm illud. Ego vos elegi vt eatis ⁊ fructū afferatꝭ. hͦ ē in ꝓcel ſu ꝟtutis ⁊ in gr̄a ꝓficiatis. Sꝫ ē ſciēdū ꝙ alit debēt ire incipiētes. aliter ꝓficiētes. aliter ꝑfe cti. Incipiētes debēt ire ⁊ ꝓficicere ī tribꝰ Pri mo in innocentie recuꝑatione. qd̓ fit ꝑ pnīam ¶ D E hͥ E . LXIX Quia ẜm Augꝭ. ī li. d̓ penitētia. Penitētia pec catū diluit ⁊ angelice felicitatis cōſortes facit. Et qͣliter agenda ſit vt capiat̉ īnocentia docet Amb̓. dicēs. Qui penitētiā agit paratꝰ debet eſſe ad obprobria ꝑferēda ⁊ iniurias ſuſtinen das nec cōmoueri ſi aliqͥs ei crimen ſui peccati obijciat. Scd̓o incipiētes debēt ꝓficere ī pecca toꝝ ſuoꝝ continua recordatione amara. etiam poſt pnīaꝫ ⁊ peccatoꝝ deletionē. ſicut fecit eze chias rex qͥ dixit. Recogitabo tibi oēs annos meos ī amaritudine aīe mee. Eſa. xxxvij. Ter tio debēt ꝓficere ſatiſfactione. ꝙ peniteāt pctā p̄terita eis dimiſſa Proficiētes etiā ire debēt. Primo in ꝓprie infirmitatis ꝯfideratione. exē plo publicani qͥ ꝓprie īfirmilatꝭ ꝯſciꝰ ſtabat a longe ꝓpter criminū pudorem ⁊ dixit. Beꝰ ꝓ pitius eſto mihi peccatori. Luc̄. xviij. Ideo di cit Anẜ. Alterius ꝟtutem nō vitiū debet attē dere qͥ ad culmen humilitatis ⁊ ꝑfectionis cu pit aſcēdere. qꝛ hoc eſt neceſſariū. qꝛ ẜm Gregꝭ Sancti viri qͥ ad cognoſcendū ꝓpriā iufirmita tem ſuum ingeniū dirigunt. ꝓpter hoc ad ꝓfe ctum ꝟtutum melius cōualeſcunt Secūdo de bent ire ⁊ ꝓficere in feruida deuotione ⁊ ip̄ius chriſti cōformatione. Ad hoc hortatur Bern̄. dicēs: Induere homo inſignijs tuis vt chriſto cōformeris. Que auteꝫ ſunt illa ſigna oſtendit apl̓s ad Col̓. iij. Induite vos ſic̄ electi dei ſan cti ⁊ dilecti viſcera miſericordie benignitatem humilitatē. modeſtiā. patientiā ⁊cͣ. ſuꝑ omnia autē hec charitatē habete. qd̓ eſt vinculuꝫ ꝑfe ctiōis. Suꝑ quo dicit Remigiꝰ. Qui habet iu ſticiā. veritatē. patientiā. charitateꝫ. ceteraſqꝫ ꝟtutes qͣs xp̄s habuit xp̄m vtiqꝫ induit. Ter tio debēt ire ⁊ ꝓficere in bonoꝝ operum multi tudine. Ad qd̓ hortatur ſapiēs. Quātū poteſt manꝰ tua inſtāter oꝑare. qꝛ nec ē ſciētia nec ra tio apud inferos. Ecc̄s. ix. Idem ꝑſuadet bea tus Augꝰ li. de ꝟbis dn̄i. Semꝑ inquit aliqͥd adde. ſemꝑ labora. ſemꝑ ambula. ſemꝑ ꝓfice. Nam in via dei ſtare nō eſt ꝓficere ſꝫ deficere. Adeo nanqꝫ feruidū appetituꝫ debet hō ſemꝑ habere ꝓficiendi in meliꝰ vt quātūcūqꝫ ꝓfece rit ſemꝑ ſibi videri debet ꝙ primo incipiat. qꝛ ym ſapientē. Cū cōſūmauerit hō tūc incipiet. Ecc̄i. viij. Sed ꝑfecti ire debēt etiaꝫ in tribus. Primo in omniū rerū mūdanaꝝ obliuione. de quibus psͣ. xliiij. Obliuiſcere populū tuum et domū patris tui. Illis enī ẜm Gregꝭ. affluētia rerū mūdanoꝝ debet eē oneroſa vt dicere poſ ſnt cum apl̓o. mihi mundus crucifixus ē ⁊ ego mūdo ad Gal̓. vj. Secūdo in ſue ꝑfectiōis oī moda recognitione. qꝛ ẜm Gregꝭ. Magna eſt ꝑfectio ſue īꝑfectiōis cognitio. Qd̓ bn̄ vas ele ctionis paulus oſtēdit cuꝫ ſe minimū apl̓oꝝ aſ ſeruit vt habet̉.j. ad Corꝭ. xij. Nā vt ait Greg. Sancti dei oēs quāto magis in dei cognitione ꝓficiunt tanto magis imꝑfectionem ſuaꝫ reco gnoſcūt. Quia nūqͣꝫ legit̉ ſe abraam cinerē ap pellaſſe ⁊ puluerē niſi qn̄ dei eloquium habere meruit. Gen̄. xviij. dicēs Loquar ad dn̄m cuꝫ ſim cinis ⁊ puluis. Tertio in aliene imꝑfectio onis ꝑpeſſione. Et ẜm Gregꝭ. Ille ꝑfectus eſt qͥ ad ꝑfectionē ꝓximi impatiēs non ē. Nam qͥ imꝑfectionem alienā equo aīo ferre nō potuit ip̄e ſibi teſtis ē ꝙ ꝑfecte non ꝑfecit. hec ille. ⁊ in his ſtatibꝰ qͥlibet ꝓficere debet. Ꝙtum ad ter tium eſt notandū ẜm Iſi. li. xij. Oues īter oīa aīalia quadrupedia vbiqꝫ afferūt fructū. ī car ne que eſt ī cibuꝫ. in pelle q̄ eſt ad variū vſū. in pilis qui ſunt ad veſtimentū. in fimo qui valet ad terre impīguationē. Per oues intelligūtur apl̓i. de quibꝰ Matth̓. x. Ecce ego mitto vos ſicut oues in medio lupoꝝ. He fructifere oues fructum attulerūt in carne ⁊ vndiqꝫ magnum fructū fecer̄t. Tulerūt enī fructū in ꝟbis et ī ex emplis vita ⁊ doctrinis. De verbo ⁊ doctrina ptꝫ. Quia in oēm terrā exiuit ſonus eoꝝ. Sed de vita eoꝝ exemplari ptꝫ. qꝛ in vita ſua mira bilia exempla ſanctitatꝭ nobis reliquerūt. que tamē poſſunt reduci ad tria. Primū fuit patiē tie ⁊ longanimitatis. qꝛ oēs penas et iniurias patiēter ꝓ xp̄o ꝑtulerunt. ⁊ cum gaudio ſuſce perunt. Iuxta illud Act̉. v. Ibant apl̓i gaudē tes a cōſpectu concilij. qm̄ digni ſunt habiti ꝓ noīe ieſu cōtumeliā pati. Et illud maxime ꝑfe ctionis eſt exemplū. Sꝫ exemplo patiētie pau ci imitant̉. Nam ꝓ ꝟbo vno iniuriaꝝ. ī magnā impatiētiam multotiens cōcitant̉. qd̓ ꝯquerit̉ Augꝰ. O nimis dolendū ē. ꝙ cum apl̓i nec ter roribꝰ nec tormentis potuerunt a charitate dei ⁊ patiētia ſeꝑari. ⁊ nos īterdū ocioſis fabul̓ ⁊ ſepe ꝑ omiſſū cōmerciū ſiue ꝑuiſſimo. imo qn̄ qꝫ ꝓpter ſignum ita dereliquimꝰ charitateꝫ nō ſolum multis diebꝰ. ſed etiā menſibus. nec loqͦ volumꝰ. nec amiciciā habemꝰ. hec ille. Et nos qͥ talia facimus ẜm Gregꝭ. Oīa bona prius ge ſta cōfundimus ⁊ ſubito impulſu deſtruimus qͥcquid ante diu ꝓuido labore ꝯſtruximꝰ. Iō docet beatus Augꝰ. Noli inqͥt murmurare fili ꝯtra flagellū dei qꝛ qd̓ pateris medicina ē. nō pene caſtigatio. nō cōmēdatio. noli repellere ſi vis ꝯſequi regnū. Scd̓m fuit exemplū māſue tudinis ⁊ mititatis q̄ eſt ꝟtꝰ tanta ꝙ a ſolo xp̄o digna edoceri fuit. Mat. xj. Diſcite a me qꝛ mitis ſum ⁊ humilis corde. Ideo dicit beatus Amb̓. ſuper Lucam. cuꝫ depoſuero omne pec catum ⁊ extermino omnē maliciā ſuꝑeſt vt mi tis reperiar. Quid enim prodeſt carere ſceleri bus niſi fuero mitis ⁊ manſuetus: Tertiū fuit exempluꝫ beniuolentie ⁊ charitatis que maxi me in hoc apparet ꝙ ꝓ fidei dilatatiōe ⁊ aliqꝝ ſaluatiōe mortis amaritudinē alacriter ſuſtine hant. qꝛ in ſchola ſtuduerūt bene iſtaꝫ lectionē de H TErMo 4 Ioh̓ xiij. quādo dixit xp̄s. Mandatuꝫ nouū do vobis vt diligatis inuicē. in hoc cognoſcēt omnes ꝙ mei diſcipuli eſtis ſi dilectionem ad nuicem habueritis. ¶ Sermo de ſancto Alexio cōfeſſore. Ccce odor filii mei r C ſic̄ odor agri pleni cui bn̄dixit dominus ¶ Gen̄. xxvij. Caſſiodorus ſuꝑ psͣ. l. dicit Iſopꝰ ē breuis ⁊ modica herba q̄ in eſtate ꝓducit flo res ⁊ illi debent colligi in loco vmbroſo ⁊ mū do ⁊ nō fumoſo qͥ deſiccati habēt ꝟtutē attra hendi ⁊ mūdificandi pulmonē. hec herba cre ſcit libenter in locis petroſis ⁊ in radicibus pe tre ſolide ſe infigit. Odor eius bn̄ redolet. ſi au tem fuerit trita odorē vndiqꝫ dilatat. Myſti ce. per iſopū Alexius romanus nobilis poteſt hic optime deſignari. qꝛ ſicut iſopus eſt breuis herba ⁊ modica. ita beatus Alexius qͣꝫuis eēt ortus ex nobiliſſimo ⁊ alto ſanguine ſenatoruꝫ verūtamē tenuit humilitatē ⁊ modicitateꝫ. qꝛ dicit̉ in libro de paradiſo anime. Illa eſt vera ⁊ ꝑfecta humilitas cum qͥs gl̓iam exhibitā con temit nec appetit exhibēdā. Sicut beatꝰ Ale xlus fecit. Cui puella de domo regali electa fu it ⁊ cū magna gl̓ia exhibita. Ip̄e autē hanc cō tempſit. ⁊ de mane clarus deceſſit. nec etiaꝫ pe tijt expibendā. Quia aduertit illud ſapientis. Gl̓ia eius ſcꝫ mūdana ſtercus ⁊ vermis ē. ho die extollit̉ ⁊ cras non inuenit̉. Iſta iſo pꝰ bea tus Alexius ꝓduxit florem mūdiſſime caſtita tis ⁊ ꝟginitatis quē collegit xp̄s qui ē amator puritatis in loco vmbroſo talamī ī quo erat cū ſponſa ſua. ip̄m inducēs vt ſeruaret caſtitateꝫ vt dicit̉ in legēda. Et cum illo flore ꝟginitatis multos attrahit ad ſimile faciendū. quia ex nu ptijs diuina gr̄a p̄uentus ſponſam deſeruit et mūdū. ⁊ xp̄o famulari cepit. Ita nunc ſpōſus vel ſpōſa pōt alterutrū dimittere ⁊ ſub ſigillū caſtitatis cōfugere vt dicit Euſebiꝰ papa. ⁊ po nit̉ xxvij. q. ij. c. deſponſatā. Sicut etiaꝫ iſopꝰ creſcit ī locis petroſis ⁊ adheret petris. Ita be atus Alexiꝰ adheſit xp̄o qui petra dicit̉. Et di xit illud psͣ. lxxij. Mihi adherere deo bonū ē ⁊ ponere in dn̄o deo ſpem meaꝫ. Et ſicut iſop bn̄ redolet. cōtrita autē magis. Ita beatꝰ Ale xius odorē vite odorifere habuit. ſed cū cōtri tus fuerat tribulationibꝰ. odore ſuo totū mun dū repleuit. ita vt d̓ ip̄o exponi poſſūt ꝟba the matis ſupradicti. que xp̄s de ipſo dicitꝭ. Ecce odor filij mei. In qͥbus ꝟbis a duobꝰ cōmēdat̉ Primo ab odoris fragrātia. ibi. ecce odor. Se cūdo a diuina tollerātia. ibi. filij mei. De pͥmo eſt notandū. Dicunt naturales ꝙ illius floris vl̓ alteriꝰ rei materialis odor ē laudabilis quā do non ē occultꝰ ſed apertus. nō paruus. ſꝫ ma gnus. Tūc enim non pōt occultari quādo res odorifera in igne cremat̉ ſicut thus qd̓ vndiqꝫ odorē ſuū diffundit. vel quādo inter manꝰ aui in mortario cōterit̉. qꝛ aromata integra modi cum redolēt. trita autē vel fracta odorē habēt delectabilē. Ideo ſpōſus volēs excellētē odo rem ſponſe oſtēdere ait Can̄. iij. Que eſt iſta q̄ aſcēdit ꝑ deſertū ſicut ꝟgula fumi ex oromati bus mirrhe ⁊ thuris ⁊ vniuerſi puluerꝭ pigmē tarij. Uel quādo ex ſuo naturali odore odora tur. Sicut ptꝫ in lilijs roſis ⁊ alijs floribꝰ redo lentibꝰ q̄ non indigēt his p̄dictis. ſed grato co lore vernātes odorē ſuauitatis emittūt. aut qn̄ agitant̉ aūt afflant̉ ꝑ ventū. Myſtice his mo dis in beato Alexio factus ē odor ſuauiſſimus Recte ſicut res cremata in igne que ē odorife ra magis diffundit odorē. Ita beatꝰ Alexius qͣꝫuis interiꝰ odore bone ꝯſciētie plenus fuit. igne tamē amoris cōcrematꝰ qͣſi thus redolēs odorē emiſit. ita vt de ipſo exponi poteſt illud Ecc̄i. x. Quaſi thus ardens in igne Et bn̄ thu ri cōꝑatur. qꝛ dicit Pli. libro. xvij. c. xvj. Illd̓ thus eſt optimū qd̓ eſt albū. Et ꝓbat̉ carbone ſi ſtatī ardeat ⁊ īflāmet̉. Et maſticatōe ſi dentē n̄ recipit ſꝫ ſtatī frāgit̉ in puluerē vel micā Ta le thus fuit Alexiꝰ ꝑ mundiciā ꝟginalē. ⁊ hoc ideo vt fetidū mūdū ſuo odore recrearet. quia erat ꝑ īmūdiciā carnalē infectꝰ. ẜm illd̓ Iohel̓. j. Cōputruerūt iumēta in ſtercore ſuo. qd̓ expo nens Gregꝰ in moral̓. dicit. Iumēta in ſtercore putreſcere ē in luxuria vitam finire. Sicut heu multi fecerūt ⁊ adhuc faciūt qͥ in hac īmūdicia aſſuefacti etiā vitaꝫ cū ip̄a finiunt. Quia dicit Gregꝰ. Cuꝫ luxuria mentē ſemel occupauerit alicuiꝰ. vix eū bona deſideria cogitare ꝑmittit Ad hoc etiā dicit Hiero. Rete diaboli ē luxu ria. ſi qͥs rete huiꝰ modi capit̉ non cito ſoluitur Ideꝫ etiā thus beatꝰ Alexiꝰ ita ꝓbatus eſt. qꝛ tactus carbone diuine charitatis ſtatim in pͥn cipio ſue adoleſcētie arſit in dei dilectione ⁊ in flāmatus fuit in deſiderio ſupernorum. Quia animaduertit illud Thren̄. iij. Bonuꝫ eſt viro cū portauerit iugū dn̄i ab adoleſcētia ſua. Na cum de ſcholis rediret ⁊ dūtaxat annū puber tatis attingeret ilico fuit accenſus in dei chari tate vt ſpōſaꝫ ſuā deſereret mūdiciamqꝫ ſeque ret̉. Ideo illo odore accēſus puritatis non po tuit occultari Sicut ⁊ thus ardens in igne cir cūquaqꝫ ſe diffundit. Ita ip̄ius odor virgini tatis vndiqꝫ eſt diffuſus Ita vt de ip̄o exponi p̄t illud Can̄. iiij. Odor tuus ſuꝑ oīa aromata Secūdo odor Alexij ex cōteritione cōprobat carnis qꝛ carnē ſuam ꝑ mortificationē attriuit vehemēter. Nam.xvij. annis in pauꝑtate vo lūtaria dn̄o ẜuiuit omnia mūdana cōtēnens. ⁊ ſeip̄m abnegans. Qd̓ eſt vnū maximū de car nis penalitatibꝰ. quia aduertit illud Matih. xvj. Si qͥs vult venire pꝰ me abneget ſemetipꝫ B A B LXX eriam ſciuit illud qd̓ dicit beatꝰ abbas effrem. Gi deſideras eſſe celeſtis ſemꝑ que terrena ſūt erercere deſpice. Si quis ſincere diligit deum huius cōuerſatio in terris non eſt. ſed ſurſū eſt ſemꝑ vbi anima deſiderat ⁊ mens ſitit. Anima que terrena ſūt odio habet ⁊ ſolū deum aucto rem vite complectit̉ ⁊ diligit. hec ille. Et quali ter carnem macerauit iacēs ſub gradu ⁊ aqua ſeruorū ꝑſuſus docetur in legenda. Ita ⁊ nos corpus noſtrū cōteramus macerādo ꝑ abſtinē tiam. Quia ẜm Iſid̓. de ſūmo bono. Abſtinen na eſt ianua regni celeſtis. ſuffocatio ſcelerꝭ. ex inctio libidinis. pͥncipiuꝫ omnis ſacre actiōis fundamētū humilitatis. fons ſanctitatis. ⁊ ꝑ fectio ſuauitatis. cauſa totiꝰ falutis. origo oīs boni oꝑis ⁊ ꝟtutis. hec ille. Si autē ſumꝰ tam delicati ꝙ hūc ſanctū virum ſequi nō poſſumꝰ in carnis cōtritione. ſequamur tamē eū in cor dis cōtritione. Iuxta illud Iohel̓. j. Scindite corda veſtra ⁊ nō veſtimēta veſtra. qꝛ ꝯtritum cor maxīe deo redolet. Ita ꝙ ẜm pͣsͣ. l. illud nō deſpicit. Tertio cauſabat̉ odor beati Alexij ex x ſui naturali odoratiōe. Quia etiā realiter d̓ mo numento in quo iacebat corpꝰ eiꝰ ſuauiſſimus odor fragrauit. vt omnibꝰ videret̉ aromatib plenū. nec mirū. qꝛ corpus eiꝰ fuit vas plenuꝫ. balſamo ſapiētie. qꝛ diabolū ⁊ mūdū vicit. Iō p̄t illud dicere Ecc̄i. xxiiij. Sicut cynnamomū ⁊ balſamū aromatizās odorem dedi. Fuit ortꝰ plenus lilijs mundicie vt de illo poſſet dici illd̓ psͣ. Iuſtus germinauit ſicut liliū. Fuit ager plenus roſis redolentibꝰ patientie. qꝛ patiēter obpropria ſuſtinuit ſeruoꝝ qͥ ip̄m ſepius aqua imūda de lotione ſcūtellaꝝ ꝑfuderunt. ita ꝙ d̓ illo poteſt dici illd̓ Ecc̄i. xxiiij. Quaſi plātatio roſe in Hiericho. Fuit inſuꝑ pratū plenū vio lis cōtemplatiōis ſuꝑne. Et ob hoc roſariū pa tris ⁊ mūdi gaudia ⁊ ſpōſam ſuā que maxime npediūt in cōtemplatione ſuꝑnoꝝ dimiſit. vt ſe ſolū cū xp̄o occuparet. Ideo pōt dicere cuꝫ apl̓o illud ad Phil̓. iij. Noſtra cōuerſatio ē in celis. Fuit etiaꝫ teca plena nardo humilitatis. None hec eſt maxima hūilitas huiꝰ ſancti Ale xij. ꝙ diuitias magnas cōtempſit. gl̓iam mun dana ſubterfugit. ſpōſam imperialē dimiſit. ⁊ de tantis tāqꝫ magnis honoribꝰ ſubito fugiēs ſe medicis ſociauit. imo maior nō pōt reperiri. Uoluit enī erigere celſitudinē bonoꝝ operuꝫ. deo pͥus iecit fundamentuꝫ hūilitatis. Quia ym Lhry. in ẜmōe. Nemo cōſtruet celſitudinē bonoꝝ opeꝝ ⁊ ꝟtutis niſi pͥus iactēt̉ fundamē la humilitatis. Fuit deniqꝫ eiꝰ corpꝰ alabaſtrū plenū nobiliſſimo vnguēto deuotionis. in qua ſemꝑ ꝑſeuerabat. ita vt deuotionē eiꝰ virgo be aliſſima maria approbaret. cuꝫ ip̄m ad eccl̓iaꝫ ntroduci imꝑabat vt ptꝫ in legēda. Fuit ⁊ de ſū apoteca plena aromatibꝰ omniū ꝟtutū vt dicere poſſit. In me oīs gratia vite ⁊ virtutis. Ecc̄i. xxiiij. Ꝙꝛ tanta ꝟtꝰ ⁊ gr̄a de corꝑe eiꝰ exi bat cū eſſet mortuus vt cūcti qui tāgerēt illud ſanarent̉. Et vbi in vno aromate tot aromata totqꝫ flores redolētes cōgregant̉. non mirū ꝙ de ſe emittit odorē redolentē. Quarto cauſaba tur odor beati alexij ex auſtri ſpūſſancti afflati on. Sentimꝰ enī quādo ortus ē plenus arbo ribꝰ aromaticis ille ex flatu vēti auſtralis odo rem emittit aromatū. Ideo petit ſponſa in lib̓. Cantꝭ. Ueni auſter ꝑfla ortum meuꝫ. ⁊ fluent aromata illiꝰ. Ortꝰ plenus aromaticis arbori bus eſt aīa beati Alexij plena nobiliſſimis vir tutibꝰ. Fuit enī in ea amigdalus maturi floris qꝛ hec arbor inter alias cito floret. Sic ip̄e ma ture floruit. Et bene potuit dicere illud Ecc̄i. xxiiij. Flores mei fructus honoris ⁊ honeſtatꝭ Fuit etiaꝫ cedrus ſpūalis roboris. qꝛ cedrus ē tāte firmitatꝭ ꝙ nū qͣꝫ teredine corrupit̉. Sic̄ ip̄e fuit tante cōſtātie ꝙ a nullo potuit ꝓpoſito moueri qͣꝫuis pater ſuus ⁊ ſpōſa quotidie flen tes p̄terirent. Fuit etiaꝫ in eo oliua miſcd̓ie. qꝛ omne aurū qd̓ de domo patrꝭ portauit. eroga uit pauꝑibꝰ. Et quādo auſter ſpūſſancti hunc ortū delitiaꝝ ꝑflauit ſua gratia. tūc ſuauiſſimū odorē emiſit. ⁊ hoc apertius videbis in legen da. ⁊ hoc quo ad pͥmū. Ꝙͣtum ad ſecūdū ſcien dū breuiter Magnū eſt ſi aliquis ſit ſeruꝰ ma gni regis aūt imꝑatoris. Quia ſi talē rex mittit in negocio ip̄m de curia ſua in littera ſua dūta xat nominādo ſeruū. ille extollit̉. ⁊ nōnūqͣꝫ ſtu dioſiſſime honorat̉. qꝛ ẜm Linconiēſem. Qui honorat ſeruū alicuiꝰ inquātū ſeruū eius. ip̄m dn̄m honorat. Si autē aliqͥs eſt amicꝰ eius ille magis honorat̉. Si vero filius regis ē natura lis vel adoptiuus. ⁊ a rege filius nominat̉. ille plꝰ extollit̉ ⁊ laudat̉ ⁊ a ſubditis honorat̉. Ad ꝓpoſituꝫ beatus Alexiꝰ fuit ſeruꝰ dei. ⁊ ſic̄ ſer uus cuſtodit mādatū dn̄i ſui. Ita ip̄e omnia p̄ cepta dn̄i cuſtodiuit nec in tribulationibꝰ p̄ter miſit. Ideo dicere pōt cuꝫ psͣ. cxviij. Tribula tio ⁊ anguſtia inuenerūt me. ⁊ mādata tua me ditatio mea ē. Ideo ſignatur per adoleſcētem Matth̓. xix. qui venit ad xp̄m dicēs: Magi ſter bone quid faciā vt vitam eternā poſſideaꝫ Reſpōdit ieſus. Si vis ad vitam ingredi ẜua mandata. Cui ille. Om̄ia hec cuſtodiui a iuuē tute mea. qͥd adhuc mihi ſuꝑeſt vel deeſt. ait il li ieſus: Si vis ꝑfectus eē. vade vēde oīa que habes ⁊ da pauꝑibus. ⁊ habebis theſauꝝ ma gnū in celo ⁊ veni ſequere me Unde ſcrutare le gendā an̄ Alexius nō ſit ille qͥ iuſſum dn̄i inte graliter adimpleuit. Nam mādata dei ẜuauit a iuuētute. Inſuꝑ omīa que ſecū tulit a domo pr̄is aurū ⁊ p̄cioſas veſtes vēdidit. ⁊ pauꝑibꝰ tradidit. ⁊ xp̄m in volūtaria pauꝑtate ſecutus eſt vt dicere poſſet cū psͣ. lxxxvij. Pauper ego Sermo ſū et ī laboribꝰ a iuuētute mea. Fuit etiā betaꝰ Alexius amicꝰ dei. ⁊ ſicut amicorū intereſt ſer uare cōſilia ita ip̄e ſeruauit ꝯſilia quoꝝ ſūt tria Caſtitas Obediētia ⁊ Pauꝑtas. Que ſpecia liter ꝑtinēt ad religioſos. vt extra de ſtatu mo nachoꝝ. c. cū ad monaſteriū. Et qͣꝫuis ip̄e non eēt obligatꝰ ad illa. tamē voluit ob maiorē ꝑfe ctionē ea ſeruare. Etiā fuit filius dei ſicut hte ſtat̉. Ecce odor filij mei ⁊cͣ. ſcꝫ Alexij. et ſic̄ ad filios ꝑtinēt pr̄is volūtatē implere. ſic ip̄e oēm volūtatē celeſtis pr̄is ſui quotidie adimpleuit Ideo nūc apud ip̄m ſicut volūtariꝰ filiꝰ hono rat̉ quē ⁊ nos debemꝰ ꝓpter dn̄m extollere et laudare deuote. Qualiter hūc honorem acqͥſi uit. vide in legenda. ⁊ hoc quo ad ſcd̓m. ¶ Sermo pͥmꝰ de ſancta maria Magdalena. Icut exhibuiſtis mēbra veſtra ſeruire īmūdicie ⁊ iniqui tati ad iniqͥtatem. ita nūc exhibete ea ſeruire iu ſticie ī ſanctificationē ad Roma. vj. Dicūt na turales de certis animalibꝰ debilia capita ha bentibꝰ. vt ſunt anguille. ſerpētes ⁊ dracones ꝙ ex ſono tonitrui multū ꝑturbant̉. qꝛ anguil le q̄ al̓s capi non poſſunt cuꝫ ſemꝑ iacent in li mo. facto magno tonitrui ſono adeo turbāt̉ ꝙ quātūcūqꝫ latitēt in limo extra natant ⁊ a piſcā toribꝰ capiunt̉. Spūaliter ꝑ hec animalia ītel ligunt̉ peccatores aut peccata. Quia ſicut illa ſupradicta animalia capita debilia habēt ⁊ le ſis capitibꝰ moriunt̉ que etiaꝫ leſio ꝑ leuē pun cturam fieri pōt. ſic peccatū mortale ē adeo de bile ꝙ cum leui diſplicētia necat̉ ⁊ fit nihil. Te ſte Leſario in dialogo qui ait: Nullū peccatuꝫ eſt mortale ſi diſplicet ⁊ nullū veniale ſi placet. quia ẜm Augꝭ. d̓ vera religione. Et ponit̉. xv q. j. c. qd̓ autē. Nō eſt peccatū niſi ſit volūtariū etſi diſplicet volūtas īmutat̉. ⁊ ſic peccatū ne catur. Qd̓ figuratū fuit in peccato Dauid qui adulteriū ꝑpetrauit ⁊ militē ſuuꝫfidelē vriā ꝓ ditorie īterfecit. vt habet̉. ij. Regꝭ. xj. Uenies autē ad ip̄m Natan ꝓpheta ꝓponēs ſibi para bolā ex qua correxit eū. Qui dixit vnicū ꝟbuꝫ Peccaui. Cui natan. Trāſtulit dn̄s peccatuꝫ tuū non morieris. ſed filiꝰ tuꝰ qͥ tibi natus ē mo riet̉. Idem de publicano Luc̄. xviij. Et qꝛ pec cata ſunt tam debilia ad occidendū. tn̄ ſi pecca tor venerit in ꝓfunduꝫ extrahi pōt difficulter. Quia ẜm ſapientē. Peccator ſi in ꝓfundū ve nerit pctōꝝ cōtemnit Prou̓. xviij. Quid ꝯtem nit? dicit glo. lyre. Deū cuiꝰ monita interiora ⁊ documēta p̄dicatoꝝ cōtemnit. id ē. non audit. Cōtemit etiā ſeip̄m qꝛ ꝓ quolibet vili dat au rū ꝓ obolo theſaurū. vt luxurioſus ꝓ delecta bili momētaneo et̓na gaudia. ⁊ ſic d̓ alijs Qui valde grauiter poſſunt capi niſi venerit ſonus diuine p̄dicatiōis. ſonātis ęterna p̄mia vel tonitrua ſeuere cōminatiōis ſonātis eterna ſup plicia. Tūc exeunt peccata de ꝯſcientia ſic̄ dra cones ⁊ ſerpētes de cauerna. qd̓ figuratum eſt Apoc̄. xij. vbi legit̉ ꝙ facte ſunt voces ⁊ fulgu ra. ⁊ ecce viſus ē draco magnꝰ habēs ſeptē ca pita. hoc ē ſeptē capitalia peccata. Hec beſtia ē maria magdalena de qua dn̄s eiecit ſepteꝫ de monia. Marc̄. vltꝭ. Sꝫ poſtqͣꝫ audiuit vocem dulciter p̄dicantis. pnīam agite appropinqͣbit enī regnū celoꝝ. Mat. iij. Sil̓iter auſteritateꝫ tonantis niſi pnīaꝫ egeritis oēs peribitꝭ. Luc̄. xiiij. Statim exiuit de ꝓfundo vitioꝝ ⁊ intātū exarſit in dei timore ꝙ oīa mēbra q̄ pͥus ad va nitates ⁊ pctā extēderat. poſtea illa xp̄o ſeruie bāt. cōplēs dictū pauli dicētis: Sic̄ exhibuiſtꝭ mēbra vr̄a ⁊cͣ. In qͥbus duo tangunt̉. Primo excedentie memoratio doloroſa. ibi. ſicut exhi buiſtis. Scd̓o penitētie recōpēſatio fructuoſa ibi. ita nūc ⁊cͣ. De pͥmo ē notandū. Dicūt natu rales cū Amb̓. in hexame. Ꝙ apis ē valde dili gēs in officio ſeu obſeqͥo ſui regis. ⁊ ſi aliqͦ mo do ꝯtra ip̄m exceſſerit aut ei nocuerit adeo cō tra ſe iraſcit̉ ꝙ ſeip̄am tādiu punit quoſqꝫ mo rit̉. vel ſaltem ab alijs apibꝰ necat̉. Idē refert Albertꝰ de ꝓſis. ꝙ tales hoīes ſi excedūt ꝯtra ip̄oꝝ regem ſeip̄os puniūt vel ad iuſſum regis mox ſuſpendūt̉. Moraliter. ꝑ apem h̓ ſignat̉ maria magdalena. qꝛ recte ſic̄ apis multos ha bet pedes ꝑ qͦs ſe inuoluit. Ita maria magda lena multas habuit malas affectiōes ad pecca ta q̄ actu ꝑpetrauit. qd̓ teſtat̉ Gregꝰ ſuper illo ꝟbo Marc̄. vltꝭ. Surgēs ieſus mane pͥma ſab bati apparuit primo marie magdalene de qua eijcerat ſeptē demonia dicēs: Maria ſeptē de monia habuit q̄ vniu̓ſis vitijs plena fuit. Fuit etiā valde diligēs in obſequio diaboli. qꝛ mul tas aīas p̄ſentauit ſibi quas a ſūmo rege auer tit. Ideo dicebat̉ ante ꝯuerſionē magna quaſi manēs rea ꝑ obligationē ad penam eternā. Iō circa hec bn̄ api cōꝑatur que ſe tot ſceleribꝰ tur pibꝰ pedibꝰ inuoluit vt peccatrix publica amiſ ſo nomine ꝓprio dicebat̉. vt habet̉ Luc̄. vij. Sed diceres. quare tn̄ ip̄a intātū vituꝑat̉ cuꝫ fuerit mulier ⁊ a pluribꝰ dicat̉ virgo fuiſſe. ſed laſciua diſſoluta ⁊ ſuperba. Ad hoc dico ꝙ nō ſibi hec ad vituperiū nec cōtumeliaꝫ. ſed ad ei extenſam cōmendationē ⁊ diuine miſericordie magnā exaltationē dicunt̉. Quia maius eſt de ſtercore aurū fabricare puriſſimū. ⁊ ex eo moni le fabricare p̄cioſſimū. qͣꝫ de auro exiſtente mo nile facere. Ita hic. ſi deꝰ fecit tam p̄cioſiſſimū monile ex tam fetidiſſima peccatrice maius cer te fuit qͣꝫ de alio mūdo ſiue mūda. Nec dico ꝙ fuit ꝟgo licet multi ſancti doctores vident in contrariū ſonare quoꝝ vnus eſt Leo papa tra ctans illud Matth̓. xxvj. Tunc abiens vnus d̓ duodecim. dicit: An̄ ꝓditionis tp̄s meretrix A B LXXI ſuꝑ caput eius vnguentū fudit ⁊ quando ꝓſti tuta lupanar exiuit. tunc diſcipulus ille gehen nā intrauit. Cui cōſonat Augꝰ in li. de cōflictu vitiorū ⁊ ꝟtutum dicēs: Meretrix illa beata omni genere fornicationū fuit plena. Ad idem eſt Chry. in li. de iuda traditore qui dicit Pau lo ante meretrix. ſubito pudica ꝓceſſit. ⁊ ꝓfun do abrupto peccati. ſerenitatis portū agnouit Quādo illa mercedeꝫ ſui corporis abdicabat. tunc ille p̄cium ſanguinis ſui magiſtri poſtula hat. hec ille Nec dico ꝙ fuit meretrix qꝛ multe C ppter diſſolutos mores dicunt̉ meretrices qͣꝫ uis oꝑe non ꝑpetrent luxuriaꝫ. Sed hoc dico qͣꝫuis peccatrix magna tamen veniā inuenit. ⁊ optimā ꝑtem nunc elegit. Sicut ſcribit̉ Luc̄. x Et idcirco qꝛ exceſſit multipliciter cōtra regeꝫ dn̄m. more apis ſe puniuit. Naꝫ memorās pec cata ſua magna ⁊ exceſſus graues doloroſe in mēte anxiabat̉ ⁊ potuit dicere cū Manaſſe. ij Paral̓. xxxiij. O dn̄e peccaui ſuꝑ numerū are ne maris ⁊ multiplicata ſūt peccata mea ⁊ non ſum dignꝰ videre altitudinē celi p̄ multitudīe iniqͥtatis. quia irritaui irā tuam ⁊ malū coram te feci. Potuit etiā dicere cum filio ꝓdigo vel ꝑditionis. Luc̄. xv. O pater peccaui in celum ⁊ coram te. ⁊ non ſum dignus vocari filiꝰ tuus facme ſicut vnū ex miniſtris tuis. Et vere feli citer hec mulier memorata ē tam flebiliter ſua peccata. Quia dicit ſapiēs. Qui abſcōdit ſcele ra ſua non diriget̉ ſcꝫ in viā ſalutis. qui aūt cō feſſus fuerit ⁊ reliq̄rit miſericordiā cōſequetur Prou̓. xviij. Perpēdit etiam dānuꝫ qd̓ incur rit. Ideo potuit dicere illud deuoti amādi qd̓ ponit ī horalogio ſapīe. li. j. c. iiij. Quis det̓ mi hi mēbranas celi habētes latitudinē. attramē tū maris excedens quātitatē. ⁊ calomos tot qͦt arboꝝ folia ⁊ pratoꝝ gramīa vt ꝑſtringere poſ ſem dolorē ſimulqꝫ damnū irrecuꝑabile qd̓ in curri. qꝛ dilectū meū ꝑdidi. ſcꝫ ꝑ peccatuꝫ. hec ille. Refert magiſter. xij. ꝓprie. ꝙ ciconia quā do ex multitudine ſenij ſentit ſe grauatā aquaꝫ marinā amarā ītra roſtrū recolligit quā ꝑ ſter cora in vētrē mittit. q̄ aqua mollit cibi cōpacti duriciā. ⁊ mordicādo inteſtina ſuꝑflua eijcit et expellit. Ita fec̄ btā maria magdalena. qꝛ ſen ſit ſe grauatā multitudine peccatoꝝ vt ꝯueniē ter dicere poſſet cū psͣ xxxvij. Quoniā iniqui tates mee ſuꝑgreſſe ſunt caput meuꝫ. Ideo ab his vt purgaret̉ recepit aquā amara ꝯtritiōis doloroſe. qua erat plena vt dicere potuit illud Ruth. j. Ne vocetis me noemi.i. pulchrā. ſed vocate me mara. id ē. amarā. qꝛ valde amari iudine repleuit me omnipotēs. Ecce quātū do iorem ⁊ amaritudinē habuit ī ſe feliciſſima pec catrix ꝓ peccatis. ꝙ iſta amaritudo largiſſime lachrymas expelleret. qͥbus pedes dn̄i abūdā liſſime lauaret. Et quātuꝫ ſe mētaliter puniuit nullus expͥmere ſufficit niſi ille qͥ abſcōditaⁱ cor dis nouit. Nos igit̉ peccatores vl̓ peccatrices ſi cum ip̄a volumꝰ gratiā inuenire oportet nos ſicut ip̄am mētaliter punire qn̄ exceſſimꝰ gr̄am ꝑ peccata. ſed ẜm Augꝭ. in ẜmonibꝰ cōmunibꝰ ẜmone. xliij. Impunitū nō pōt eē peccatū. nec decet. non oportet nec ē iuſtū. Et qꝛ nō pōt eē impunitū puniat̉ a te ne a deo puniat̉. hec ille. Oportet ergo etiā vt cū illa fleamus ẜm quod nos āmonet eccl̓ia dicens: Ploremꝰ corā dn̄o cum maria vt veniā mereamur cū illa. Et meri to facere oportet ꝓpter quattuor q̄ ponunt̉ in canone. d̓ peni. diſ. j. c. Si peccatū dauid. Pri mo qꝛ iniuſte peccādo deū qͥ eſt ſummū bonuꝫ ⁊ creatorē noſtrū offendimꝰ. Scd̓o ꝙ nos pec catis vltro obtulimus. ⁊ in illis diu ꝑmāſimꝰ. Tertio ꝙ non ſolū peccauimꝰ ſed interim nos bonis oībus ⁊ ꝟtutibus negligēter ſpoliamus Quarto ꝓximū noſtrū malo exemplo corrūpi mus. Et tātū de pͥmo. Ꝙͣtum ad ſcd̓m eſt notā dum ẜm Ariſto. in li. de animalibꝰ. Ciconia cū adultera fuerit ſtatim volat ad fontē poſt coi tū ſe lauādo ne veniēs ad maſculū fetorē adul terij ſentiat ⁊ ip̄am roſtro tranſuerberet ⁊ occi dat. ⁊ niſi hoc faciat ip̄aꝫ ſine dubio cōuocatis alijs iugularet. Sicut hͦ ꝓbat Alexāder in lib̓. de naturis rerū dicens: Ciconia adultera ſe la uab at poſt coitū. ⁊ hͦ qͥdaꝫ miles ꝯſiderās bal neū impediuit. Uidēs aūt cōpar ciconie ip̄am adulteram notauit. inde igit̉ exiēs adduxit ci coniaꝝ cohortem ſociāqꝫ deplumauit ⁊ lacera uit ⁊ alteram ſibi in ſodalē ſociauit. Per cico niā myſtice intelligit̉ maria magdalena. qꝛ ſic̄ ciconia tꝑe veris venit. ſic ip̄a venit tꝑe gratie ſcꝫ ad fontē gr̄e ⁊ miſcd̓ie ad xp̄m vt ſe lauaret De qua ꝓpheta Hiere. iij. Fornicata es cum amatoribꝰ multis ẜm certos doctores corꝑali ter vel etiā ſpūaliter ꝑ peccata a deo recedēdo ideo dic̄ Augꝰ de ꝯflictu vitioꝝ ⁊ ꝟtutū. Ecce maria magda. īnumeris fornicationū ſordibꝰ inqͥnata ad fontē pietatis anxia currēs dn̄i ve ſtigia lachrymis rigās ē mūdata. De hac ideꝫ etiaꝫ in alio loco dicit. Venit ad fontē iuiſcd̓ie xp̄m an̄ clemētꝭ dn̄i veſtigia nihil p̄ verecūdia ore de ꝓmēs. ſꝫ ꝑ exteriora obſequij bn̄ficia ſue dilectiōis feruorē intimās. ac ſi ip̄is loq̄ret̉ ver bis. O dn̄e ieſu clementiſſime tu oīa ſcis ⁊ cor dis inſpector es verꝰ qͥ non vis mortē peccato ris. ſed vt ꝯuertatur ⁊ viuat. tu ip̄e intelligis quid mei depoſcant ſingultus. quid lachryme ab imo erupte flagitent. quid meus amarꝰ ex oret gemitus. peccatrix ſum īmunda. ſiue oīuꝫ criminū labe polluta. Cui cōcordat Innoc̄. iij. in ſua ſūma. Venit inqͥt cū fonte lachrymaruꝫ ad fontē miſericordiaꝝ vt cū largo fletu larga miſcd̓iaꝫ eiꝰ impetraret. hec ille. Ecce qͣꝫ fructu oſa fuit hec recōpēſatio magda. qꝛ dic̄ Caſſio. Pr E D Sermo ſuꝑ psͣ. Hic veram agit penitētiā qͥ ſic ma la p̄terita deplangit ⁊ futura non admittit Iō dicit Gregꝰ in omel̓. hodier. Cogitāti mihi de marie penitētia libet magis flere qͣꝫ aliquid di cere. cuius enī vel ſaxeū pectus ille huiꝰ pecca tricis lachryme ad exemplū penitētie nō emol liant. Cōſiderauit nanqꝫ qͥd fecit ⁊ noluit mo derare qͥd faceret. Suꝑ ꝯuiuantes ingreſſa eſt nō iuſſa venit inter epulas lachrymas obtulit. Diſcite qͦ dolore ardet q̄ flere inter epulas non erubeſcit. et ſubdit. Sed ecce. qꝛ turpitudinis ſue maculas aſpexit. lauanda ad fontē miſcd̓ie cucurrit ꝯuiuātes nō erubuit. nā qꝛ ſeip̄aꝫ gra uiter erubeſcebat intꝰ. nihil eſſe credidit qd̓ ve recūdaret̉ foris. Et iteꝝ. Liquet frēs ꝙ illicitꝭ actibꝰ mulier pͥus intēta vnguētū ſibi ꝓ odore carnis ſue adhibuit. qd̓ gͦ turpiter ſibi exhibue rat hͦ iā deo laudabiliter offerebat. Oculis t̓re na ꝯcupierat. ſed hec iam ꝑ pnīam ꝯterens fle bat. Capillos ad cōpoſitionē vultꝰ exhibuerat ſꝫ iam capillis lachrymas tergebat Ore ſuꝑba dixerat. ſed pedes dn̄i oſculans. hoc ī redēpto ris ſui veſtigia figebat. Quot ergo habuit ī ſe oblectamēta tot de ſe inuenit holocauſta. Con uertit ad numeꝝ ꝟtutū. numerū criminū. vt to tū ſeruiret deo in pnīa qͥcqͥd ex ſe deum ꝯtēpſe rat in culpa. Et ſubdit Orig. Aures pͥus dele ctabāt̉ auditu vario vel bonoꝝ derogatiōibꝰ. ſꝫ nūc ꝯuertit eas ad v̓bū dei audiēdū. Qꝛ fre quēter ad pedes ieſu ſedebat ⁊ ꝟbum eiꝰ audie bat. Luc̄. x. In lingua turpia ⁊ vanitates ꝓfe rebat. nūc ꝯuerſa ē ad bn̄dicendū ⁊ vbū dei p̄ dicandū. Fuit etiā doctrix ⁊ apl̓oꝝ apl̓a quos oēs ī fide dubios in morte xp̄i ad fidē ꝯuertit. Pectus qd̓ prius ornauerat nūc deo dedicat. Manꝰ qͣs pͥus p̄tēderat nunc ad elemoſynas extēderat: ⁊ ad lauādū pedes xp̄i. Pedes qͥbꝰ ad vanitates inceſſerat nunc ad ſequēda veſti gia dn̄i p̄parauerat ⁊ vltra totū corpus ad pe des dn̄i ꝓſternebat qd̓ ieiunijs ⁊ maceratrioni bus ⁊ caſtigationibꝰ caſtigauerat. hec ille. Ec ce qͣꝫ bn̄ aduertit illd̓ ſapiētis. Per q̄ qͥs pecca uit: ꝑ hec ⁊ puniet̉. Et ſil̓iter hic doctrinā pau li. Sic̄ exhibuiſtis vr̄a mēbra ſeruire. ⁊cͣ. Sed diceres. qͣre ita pleniſſime penituit maria mag dalena. ⁊ nō ſicut iā faciūt peccatores dicētes. non poſſum penitere. qꝛ nō ſolꝰ pecco ⁊ qͦcunqꝫ venero ſocios habebo. etiā ſi ad infernū vene ro. O peccator non gaudeas de hac ſocietate. qꝛ dicitur in cano. ij. q. j. c. multi. Et eſt Augꝰ. Nec inqͥt gaudeāt peccatores. qꝛ plures īueni untur ſibi ſil̓es. nā ꝓpterea nō minꝰ ardebunt: qꝛ cū multis ardebūt. Quia qͥlibet dānatꝰ vna teda ē in inferno. Et ſic̄ ex additione ignis cre ſcit. ſic ex peccatoribꝰ pena dānatoꝝ. Ad q̄ſtio nē dico ꝙ illa felix mulier ita ſolēniter penituit Primo qꝛ triplex dānū purgauit. qꝛ pctm̄ ẜm Cęſariū in dialogo pͥuat hoīem oī bono qd̓ ꝓ meruit qd̓ bonū xp̄s nob̓ fecit. ⁊ cōmunione fi deliū. Scd̓o penituit ita ꝑfecte ꝓpter amorem qͦ cor eius repleuerat. qꝛ ſicut ignis fac̄ calefie ri ollas ⁊ bulire. ſic ignis amoris facit bulire la chrymas ⁊ ſonare deuotionē. Tertio penituit ꝓpter penas inferni qͣs ſciuit eē ẜm dictū euā gelij. Ibūt mali in ignē eternū. Mat. xxv. O peccator ſi ad eternitatē penarū inferni oculos attolleres ſine dubio vitā emēdares. Nā ſic le git̉ feciſſe qͥdam vanus ioculator d̓ quo ī libel lo de dono timoris. Hic qͣꝫuis eēt vanitatibus ſeculi deditus ſemel tn̄ audiēs ī eccl̓ia de pena rū eternitate. ⁊ cuꝫ iocaret̉ cogitare cepit. O ſi ꝯtinue in lecto molli iacere deberes. ⁊ inde nū qꝫ recede̓. nō poſſes ſuſtinere. quō ergo penas inferni q̄ ſūt ꝑpetue ſuſtinebis. Et hac ꝯſidera tione ꝑterritꝰ oīa reliquit et factꝰ ē monachus ⁊ poſtea magnꝰ vir ⁊ ep̄s mire ſanctitatis. ¶ Sermo ſecundus de eadem. Oi abudauit de lictuꝫ ſuꝑabundauit ⁊ gr̄a. ad Roma. v. Ariſto. in li. d̓ animalibꝰ ſcribit cuiuſdā ani malis naturam noīe abiles. Primo habitat in aquis ſalſis marinis. ⁊ in his tanqͣꝫ ſibi ꝯueni entibꝰ delectat̉. poſtea autē ſpecies eiꝰ īmutat̉ ⁊ fit altera ⁊ exit aquas illas ſalſas. tāqͣꝫ amo do ſibi ꝯtrarias ⁊ nutrit̉ in terra. nec vlteriꝰ in trat illas Spūaliter ꝑ hanc beſtiā qͥlibet pecca tor deſignat̉ qͥ ꝓpter peccata ſua magis meret̉ dici beſtia qͣꝫ ho. Qd̓ ꝓbat boeciꝰ li. iiij. ꝓſa. iij. dicēs: Euenit vt quē tranſformatū vitijs vide as hoīeꝫ eſtimare nō poſſis. ⁊ cōcludit. ita vt qͥ ꝓbitate deſerta hō eē deſinit cū in diuinā natu ram eē neqͥt vertit̉ in beluaꝫ. hec ille. Qd̓ patu it in rege Nabuchodonoſor. de quo legit̉ Ban̄ iiij. Et ponit̉ tranſumptiue in cano. xxiij. q. v. c. remittunt̉.§. hinc notandū. Hic enī in corde ſuꝑbiens dicebat: Nōne hec ē ciuitas magna babylon quā edificaui in domū regni. Statim deꝰ mutauit rationalē eius mentē ⁊ induit for ma beſtialitatis vt ab hoībꝰ fugeret ⁊ cum be ſtijs viueret. Sic homīes beſtiales viuūt ⁊ ha bitāt cum p̄dicto animali in aqͥs marinis volū ptatum. q̄ qͣꝫuis dulces eis vident̉ tamē finis e amarus. ẜm ꝙ teſtat̉ ſapiēs Prou̓. v. Fauus diſtillās labia meretricis. hoc ē carnalis volu ptatꝭ. ẜm glo. Paſcaſij. et nitidus oleo guttur eius. nouiſſima aūt eius amara qͣſi abſinthiuꝫ Ideo debent ip̄i peccatores has aquas maris exire. ⁊ ſpeciē beſtialitatis ecōtra mutare ꝑ pe nitētiā in ſpeciē humanitatis vt poſſint habita re in terra viuētiū. Ita fecit maria magdalena ⁊ exemplū penitētie tribuit. que pͥus totaliter īmerſa fuit aqͥs voluptatū ⁊ culparū. in qͥbus diutiꝰ habitauit vt dicere potuiſſet cum pͣsͣ. F A LXXII Fircūierunt me aque multe vſqꝫ in aīam meaꝫ Gimiliter illd̓ psͣ. lxviij. Saluū me fac deꝰ qm̄ intrauerunt aque vſqꝫ ad aīam meaꝫ. He ſunt aque peſſime ⁊ amare que fuerūt in hiericho q̄ interp̄tatur luna. Et ſignificāt munduꝫ in quo adhuc heu ſūt aque ille amariſſime. et peſſime aque voluptatū in quibꝰ īmerſa fuit Magda lena. Et adhuc illis multi īmergunt̉. Sꝫ ſicut Elizeꝰ Hiericho aqͣs dulcorauit. iiij. Regꝭ. iij. immittēdo ſal ī vas nouū. Sic deus miſit ſpiri tūſanctum in cor marie ⁊ illas aqͣs voluptatis mutauit in aquas ſanitatis. Ideo pōt dicere il lud psͣ. xvij. Miſit de celo.ſ. ſpiritūſanctuꝫ et aſſumpſit me ſcꝫ in ſuā ſponſaꝫ ⁊ aſſumpſit me de aquis multis ſcꝫ variaruꝫ fornicationū ẜm Augꝭ. ⁊ multaꝝ voluptatum. Et poſtqͣꝫ beata peccatrix exiuit aquas voluptatu vlteriꝰ non intrauit. ſed ſtatū ſuuꝫ mutauit vt q̄ plena pec catis erat pͥus poſtea abundaret ī gratijs Id̓o bene ad laudē ip̄ius hec vexba ſunt aſſumpta. Ubi abūdauit delictū ⁊cͣ. In qͥbus verbis eiꝰ ſtatus deſcribit̉ a duobus. Primo quo ad ſta tum trāſgreſſionis. ibi. Ubi abundauit delictū Scd̓o qͦ ad ſtatū iuſtificationis. ibi. ſuꝑabun dauit ⁊ gratia. In pͥmo deſcribit̉ quo ad ſtatū trāſgreſſionis ⁊ tāgit īmundiciā culpe. cū dicit I vbi abūdauit delictū ⁊cͣ. Circa qd̓ notādū mi ſerabilis ſtatus huiꝰ mulieris peccatricis colli git̉ ex tribꝰ. Primo ex peccati vtilitate. Uide mus enim ꝙ prudens ⁊ ingenioſus pictor pul chram facit imaginē. ex om̄ī ꝑte bn̄ diſpoſitā ⁊ ornatā in oībus corporis lineamētis nullū ha bēs corrigibile ⁊ defectū. ad quā ſi venit inui dus pictor ⁊ ſuꝑbus videns eā tam pulchre ex ornatā inuidet illi. ⁊ nōnunqͣꝫ lutū ꝓijcit ſuper ip̄am ⁊ totaliter coinqͥnat ⁊ deformat. qͦ qͥdem luto imago ad nihilū redigit̉ niſi ꝑ priorem pi Ectorem mundet̉. Moraliter. ꝑ ingenioſum pi ctorē deꝰ omnipotēs deſignat qͥ ſua ꝓuidētia firmamētū depinxit clariſſimis ſideribꝰ. celum empyreū angelicꝭ ſpiritibus. aīaꝫ qͦꝫ hoīs crea uit ⁊ hanc etiā ornauit ad ſuaꝫ imaginē capacē ꝟtutum. De hoc dicit Bern̄. aīa inſignita dei imagine. decorata ſil̓itudine. deputata cum an gelicis ſpiritibꝰ. depicta fide. redempta chriſti ſanguine. capax beatitudinis. heres bonitatis ꝑticeps rōnis. Et ſubdit. Agnoſce o hō qͣꝫ no bilis eſt aīa tua ⁊ qͣꝫ grauia fuerūt eius vulne ra. ꝓ qͥbus ncc̄e fuit dn̄m vulnerari. totꝰ ſiqͥdē iſte mūdus ad vniꝰ aīe p̄ciū eſtimari non pōt. Non enī ꝓ toto mūdo deꝰ aīam ſuam dare vo tuit quaꝫ ꝓ aīa hūana dedit. hec Bern̄. Uide hō qͣꝫ ingenioſus eſt ille pictor qͥ aīam tam pul chram decorauit. qꝛ ẜm Hugo. Pulchrā eam decebat eē q̄ ad ſui regis thalamū introducen da erat. Sꝫ hanc pulchritudinē aīe nō ꝑpēdēs maria magda. ſic̄ nec heu alij peccatores. ideo venit ſecūdus pictor diabolꝰ qͥ ē inuidus ⁊ ſu perbus. ẜm qd̓ dic̄ Bonauētura ſuꝑ. ij. ſnīaꝝ. Mens diaboli duobꝰ vitijs ſcꝫ ſuꝑbia ⁊ inui dia ē poſſeſſa. Hic ꝓiecit lutū ſeptē peccatoruꝫ mortaliū ſuꝑ ip̄iꝰ aīaꝫ ⁊ eā turpiter defedauit. Qꝛ dicit Augꝰ Sic̄ lutū fetidū ꝓiectū ſuꝑ pul chram imaginē ip̄aꝫ fedat ⁊ deturpat. ita pec catū aīaꝫ maculat ⁊ deformat. Ideo potuit di cere illd̓ Thren̄. j. Uide dn̄e ⁊ ꝯſidera qꝛ ſū vi lis. Hoc etiā dicit Hugo de ſan. vic. Uide in qͥt qͥd feciſti dereliqͥſti ſpōſum tuū ⁊ cū alijs ꝓ ſtituiſti amorē tuū. corrupiſti ꝟginitatē tuam. diſperſiſti ornamentū tuū. tā vilis ⁊ tā turpis facta es ꝙ iā ſponſi amplexibus digna nō es. ſpōſo tuo de tātis bn̄ficijs nō gr̄as egiſti. mere trix facta es. ⁊ p̄ nimijs fornicationibꝰ tuis la xata ſūt vbera tua. rugoſa facies tua. gene mar cide. languētes ⁊ ſtupētes oculi. labia pallore obducta. crura exiccata. ꝟtus cōfracta. oībus amatoribꝰ odioſa. pulchra facta fueras eiꝰ mu nere. feda facta es tua iniquitate. Hec hugo d̓ qͣlibet aīa peccatrice. Fuit enī maria magda. fa cta lōge a deo. nō ſolū ī aīa ſꝫ etiā in ſpē corpo rea q̄ qͥdem fuit occaſio peccādi. qꝛ dic̄ ſapiens Prou̓. xj. Circulꝰ aureꝰ ī naribus ſuis mulier pulchra ⁊ fatua. Qꝛ ſus nō ꝑcit circulo aureo. ſꝫ ponit ad lutū. ſic mulier pulchra ⁊ fatua quā tecūqꝫ pulchritudīs fuerit. ad luxurie volupta tes ſe ꝯu̓tit. Sic̄ ip̄a fecit. Qd̓ teſtat̉ Inno. pa pa ī ẜmone. Rogabat ieſū. dicēs: Mariā ma gdale. reſpicies. q̄ mulier erat ī ciuitate pecca trix ad quā oībꝰ patebat acceſſus ⁊ nullꝰ ab ea repulſā paſſus ē. ſꝫ dimiſſa ſūt ei pctā ml̓ta qm̄ dilexit multū. hec ille Sꝫ xp̄s pictor ingenioſiſ ſimꝰ lutū abſterſit qd̓ diabolꝰ in eaꝫ ꝓiecit. et hͦ cū calidis lachrymis q̄ de oculis eiꝰ ꝓfluxerūt tam largiter vt etiā pedes eiꝰ lauaret. Luc̄. vij Id̓o o hō ſi ꝯſideras lutū pctōꝝ a diabolo ꝓie ctum ſuꝑ aīaꝫ tuā pete dn̄m ꝓ lachrymis que oēm īmudiciā aīe abſtergūt. ẜm ꝙ dic̄ Caſſio dorus ſuꝑ psͣ. xlj. Fuerūt mihi lachryme mee ⁊cͣ. fletꝰ ē cibꝰ aīaꝝ. corroboratio ſenſuū abſolu tio pctōꝝ. refectio mētiū. ⁊ lauacꝝ culpaꝝ. hec ille. Scd̓o cognoſcit̉ ſtatꝰ eiꝰ miſerabilis ex pec cati enormitate. Dicunt medici. ſi lepra faciem homīs occupauerit non ſolū nocet vultui ip̄m enormē faciēdo. ſꝫ etiā inficit totuꝫ corpus. oīa mēbra corrūpēdo. Ita pctm̄ mortale qd̓ eſt le pra aīe. ip̄iꝰ tollit ſenſus ⁊ corrūpit. excecat enī ocl̓os ⁊ viſū ne errorē ſuū cognoſcat ⁊ horrorē extremi iudicij expaueſcat Ꝙꝛ excecat eos ma licia eoꝝ. Sap̄. ij. Tollit etiā auditum ne voci dei obediat. Qꝛ dic̄ draco ille antiquus hūani generis inimicꝰ lucifer ad quēlibet diaboluꝫ: Exceca cor ppl̓i huiꝰ ⁊ aures eiꝰ ne forte auribꝰ ſuis audiāt ⁊ corde ītelligāt deū ⁊ ꝯu̓tāt̉. Eſa. vj. Tollit etiā diſcretionis odoratuꝫ reddēs ei P 3 E Sermo ſuaue qd̓ eſt fetidū ⁊ amaꝝ. qꝛ fetorē nō ſentiūt peccatores ſuoꝝ peccatoꝝ. ſꝫ potiꝰ in eis dele ctant̉ ſicut ſus īuolutꝰ luto. Tollit etiā ſpūaleꝫ guſtū ne mens poſſit ſpūalibus cibis delectari Iuxta illud psͣ. cvj. Oēm eſam abominata eſt aīa eoꝝ ⁊cͣ. Aufert etiā ſpūalem tactū. qꝛ quā tūcunqꝫ peccatores diuinis inſtructionibꝰ aut ſermonibꝰ moueant̉ ⁊ tangant̉. nō tn̄ ſentiunt ſed ad bonas affectiones qͣſi inſenfibiles fiunt. Ideo d̓r de illis Iohel̓. j. Iumēta. hͦ ē homīes beſtiales vſu ratiōis carentes. cōputruerūt in ſtercore ſuo.i. in fetore ſuoꝝ pctōꝝ. Conſidera an non pctm̄ in illa maria magda. fuerit. Fuit enī intātū excecata ꝙ creatorē ſuū nō agnouit nec etiā potuit audire v̓bū eiꝰ. Ideo venit celi cus medicꝰ ⁊ lepraꝫ cordis ip̄iꝰ abſterſit. ⁊ oēs ſenſus reformauit. Et q̄ pͥus non poterat audi re ꝟbū dei. ſedebat quottidie ſecus pedes dn̄i audiēdo v̓bū illiꝰ. Luc̄. x. Tertio miſerabilis ſtatꝰ huiꝰ mulieris peccatricis ex peccati ſteri litate. oſtendit̉. Dicit Iſi. li. xij. e. iiij. Ꝙ in illo loco vbi habitat baſiliſcꝰ oīa deſiccat. fructꝰ et herbas ſteriles facit: ⁊ exurit nō ſolū tactu ve rūetiam ſibilo ⁊ flatu circūiacentia oīaⁱ deſtru it ⁊ corrūpit. Ita pctm̄ ꝑ baſiliſcū deſignatum vbi abundat in aīa hoīs oīa virētia oꝑa bona deſiccat ⁊ infructuoſa quo ad vitā eternā facit Sicut patuit in maria magda. q̄ in ſtatu culpe nullā fecunditatē bonoꝝ operū attulit. nullum imbrem ſpūalis gr̄e recepit vt dicere potuiſſet cū psͣ. cxlij. Aīa mea ſicut terra ſine aqͣ tibi Sꝫ ẜm Ariſto. li. aīaliū. Baſiliſcꝰ occidit̉ a muſte la qd̓ eſt aīal paruū. nam munit ſe ruta ⁊ intre pide inuadit ip̄m ⁊ occidit Ita hūilitas marie magda. quādo venit ⁊ ſe humiliter nō ante pe des ſꝫ retro ſtrauit veniā poſtulādo lachrymis occidit in ea peccatū. vt amodo fieret fructuo ſa. vt habet̉ Luc̄. vij. Et hoc qͦ ad pͥmū. Ꝙͣtuꝫ ad ſecundum deſcribit ſtatum ip̄ius iuſtificati onis. ⁊ tangit gr̄e abundantiā. cū addit̉. Suꝑ abundauit ⁊ gr̄a. Pro qͦ notandū dicit Gal̓. li. iij. ſecretoꝝ. Corꝑa frigida q̄ ſunt calore euacu ata: qn̄ igne accendunt̉ tunc feruentiꝰ diutiuſ qꝫ in calore ardoreqꝫ ſubſiſtūt. Qd̓ ptꝫ de quo dam lapide p̄cioſo qui albeſcon vocat̉ qui eſt ferrei coloris. De quo refert Soli. d̓ mira. mū di. ꝙ cum ſemel accēdit̉ ab igne. oīno extingui non pōt. ſed ſemꝑ igneꝫ retinet ⁊ ꝯſeruat. Ita peccatores qͥ ſunt frigidi dūmodo calore accē dunt̉ ab igne ſpūſſancti feruentiꝰ ardent ī amo re ⁊ gratia dei qͣꝫ illi qͥ ſemper calidi fuerunt in gr̄a ⁊ nūqͣꝫ peccauerūt. Qd̓ ꝓbat btūs Gregꝰ ſic inquiens. Plerūqꝫ illi qͥ nullis ſe oppreſſos peccatoꝝ molibꝰ ſciunt. ſtant qͥdem in via iuſti cie. ſed tamē ad celeſtem patria anxie nō anhe lant ⁊ plerūqꝫ pigri remanent ad exercendum bona. p̄cipue qͥ ſecuri ſunt. ꝙ nulla cōmiſerunt mala grauiora. At ecōtra hi nōnūqͣꝫ qui ſe ali qua mala aūt illicita geſſiſſe meminerit. ex ip̄o ſuo dolore cōpuncti. ad maiorē dei amorē inar deſcunt. ⁊ qꝛ erraſſe ſe cōſiderant dāna p̄ceden tia lucris ſequētibꝰ recompēſant. hec ille De hͦ etiā dicit Amb̓. in lib̓. d̓ paradiſo. Magꝭ poſt qͣꝫ peccauimꝰ ⁊ ſcelera noſtra cognoſcimꝰ. erro res erubeſcimꝰ. qͣꝫ anteqͣꝫ peccauimus peccata non eſſe putaueramꝰ. Et declarat illud dicens Maria magda. qꝛ poſt culpas ꝑpetratas tur pitudinis ſue maculas aſpexit ad fontē miſeri cordie currens lauāda cōuiuantes nō erubuit Nam qꝛ interius ſeip̄am grauiter erubeſcebat nihil qd̓ verecūdaret̉ foris credebat hec Amb̓ Ex hoc pꝫ ꝙ iam totaliter fuit accēſa in amore dei ⁊ āmodo nunqͣꝫ extincta fuit Sed hic dicit Gregꝰ ſuꝑ illo ꝟbo Ioh̓. xx. Maria ſtabat an̄ monumentū. Huius inqͥt mulieris mētē quā ta vis amoris accēderat. q̄ a monumēto domi ni diſcipulis etiā recedētibꝰ nō recedebat. quē non inueniebat. flebat inqͥrendo ⁊ amore eius accēſa ardebat deſiderio. Quāta etiā vis men tem eiꝰ accēderat oſtendit Orig. in omel̓. ſuꝑ il̓ lo ꝟbo Ioh̓. xxj. Ubi poſuiſti eū. ego eū tollā. Quid e bone ieſu. ꝙ maria dixit. ego eū tollā. Ioſeph timuit ⁊ nō fuit auſus tollere corpꝰ tu um de cruce niſi nocte. ⁊ niſi peteret hͦ apilato Maria autē nocteꝫ nō p̄ſtolat̉ ſꝫ audacter po ſtulat dicens. Et ego eū tollam. O maria ſi for ſitan corpꝰ ieſu poſitū eſt in atrio pͥncipis ſacer dotum. vbi apoſtoloꝝ pͥnceps Petrꝰ ſe calefa ciebat ad ignem. qͥd factura es? Ego eū tollam O admirabilis huiꝰ mulieris audacia. o muli er nō ml̓ier. ⁊ ſi ancilla oſtiaria interrogaret te quid facis: ego eum tollā. O ineſtimabilis mu lieris amor nullū excipit. nullū anteponit ſine timore dicit abſolute ꝓmittit dicito: vbi poſu iſti eū ⁊ ego euꝫ tollā. O mulier magna ē fides tua. ⁊ magna ꝯſtantia tua. hec Orig. Sꝫ quia dicit Gregꝰ in omel̓. ſuꝑ Ioh̓. xiiij. Signuꝫ di lectionis eſt exhibitio oꝑis. Ideo ꝑ oꝑa exteri ora ip̄a oſtēdit. ꝙ ip̄m dilexit veraciter. Et pͥn cipaliter ꝑ oꝑa pietatꝭ. q̄ xp̄m induit mētaliter byſſo ⁊ purpura ſcꝫ puritatis ⁊ charitatis Iu xta illud Prou̓. vltꝭ. Byſſus ⁊ purpura indu mentū eiꝰ. Ip̄m corꝑaliter pauit. qꝛ Ioh̓. xj. le gitur ꝙ martha ⁊ maria magdalena fecerūt ei ꝯuiuiū. Ip̄m etiaꝫ receperūt hoſpitio. Luc. x. Et cū martha ſorore eiꝰ ip̄m in trihulatione vt ſitauit. qꝛ cū maria mr̄e ſtetit iuxta crucē Ioh̓. xix. Ip̄ius ſepulture obſequium p̄buit. Qꝛ d̓r Marc̄. vltꝭ. Maria magdalene ⁊ maria iacō bi ⁊ ſalomē emerūt aromata vt veniētes vnge rent ieſū. Refert etiā Ioſephꝰ ⁊ ẜm alios Ege ſippus. ꝙ totaliter erat in amore dei ⁊ gr̄a dei accēſa ꝙ poſt aſcēſionē dn̄i. qͣꝫdiu vixit oē ſola tiū humanū declinauit. nec ex tedio pn̄tis vite F LXXIII aliquē virū reſpicere voluit vt dulcedine ſoliꝰ dn̄i frueretur. Ideo de ip̄a poteſt exponi illud Ezech̓. xxxvj. Terra illa inculta facta ē quaſi ortus voluptatis. Quia in ſtatu culpe fuit ter renis affectibꝰ ⁊ carnalibꝰ voluptatibꝰ occupa ta. Sꝫ in ſtatu gr̄e facta eſt ortus voluptatis ī quo creuit flos viue p̄dicatiōis. qꝛ ꝯſtātiſſime verbū dn̄i p̄dicauit. Flos olei miſericordie. qꝛ xp̄m pauꝑem vnguēto vnxit. Luc̄. xvij. Sil̓i ter flos rōſe martyrū. ⁊ lꝫ non ꝑ ſanguinis effu ſionē. tn̄ in mente ꝑ dilecti cōpaſſionē.ſ. xp̄i. qꝛ aīaꝫ ip̄ius marie magda. ꝑtrāſiuit gladiꝰ dolo ris. Ita vt etiaꝫ de ea pōt dici illud Luc̄. ij. E tuā ip̄iꝰ aīaꝫ ꝑtranſibit̉ gladiꝰ. ſcꝫ cōpaſſionis Qꝛ dic̄ Orig. in omel̓. ꝙ ſpūs marie magdale. erat tā in corde xp̄i qͣꝫ in corꝑe ſuo. Creuit vna in hoc orto flos lilij ꝟginū nō carnalis ſꝫ ſpūa lis. qꝛ amorē ſuū nō ad angelos ſpargēdo diui dere voluit. ſꝫ toto corde ⁊ integritatis amore ad ſponſū velociter anhelauit. Creuit flos vio larū humiliū. qꝛ etiaꝫ hūiliter retro pedes dn̄i cos ſe ꝓſtrauit. Creuit ⁊ demuꝫ flos ſpice oīuꝫ ꝑfectionū. quia optimā ꝑtē elegit q̄ nō auferet̉ ab ea Luc̄. x. ¶ De eadem ſermo tertius. Ogabat ieſu qui dam phariſeꝰ vt māducaret cū illo. ita ſcribit̉ Luc̄. vij. Albertꝰ in. iiij. ſue ſūme dicit ꝙ ventꝰ aquilonis eſt fortiſſimi flatꝰ eradicās arbores. ⁊ edificia fortia deijciēſ. etiā abſcindit pluuias ⁊ claudit poros terre. Cuiꝰ ratio ē. qꝛ aquilo ē frigidus multū: ⁊ generat̉ in loco mul tum frigido ⁊ inhabitabili. qꝛ ibi nemo ꝓpter frigiditatē pōt habitare. Sed econtra ventus meridionalis ē calidus. ⁊ pluuiaꝝ multiplica tiuus. qꝛ aperit poros terre. ſic ꝙ materia pōt eleuari: ⁊ in pluuiā ꝯuerti. ⁊ ſic pōt terrā fecun dare. vt dicit Auic̄. in li. de elemētis. Spūalit̓ ꝑ aquilonē intelligit̉ diabolꝰ. de qͦ d̓r Hiere.j. Ab aquilone pandet̉ omne malū. Quia omne malū peccati ab ip̄o ꝓcedit. h̓ eſt fortiſſime na ture. Iuxta illud Iob. xlj. Non ē ptās ſuꝑ ter ram que cōꝑetur ei. qꝛ fortis eſt nec vllū timet ergo qn̄ flat cōtra hoīes qͥ ei non reſiſtūt. illos deijcit in locum luxurie vel peccati. Sicut fecit regi dauid quem ꝓiecit in ſtercus adulterij. vt habet̉. ij. Regꝭ. xj. Similiter ſalomō quē iecit in amorē alienarū mulierū. iij. Regꝭ. xj. Idem fecit marie magdalene quā ꝓiecit in ꝓfunduꝫ luxurie ⁊ aliorū peccatoꝝ vt cōuenienter dici potuiſſet illud pͣsͣ. lxviij. Infixus ſum in limo ꝓfundi ⁊ non eſt ſubſtantia. Recte ſicut arbor qn̄ a vento deijcitur que pͥus florida fuit indi ſpoſita fit ⁊ marceſſit. Abſcindit etiaꝫ diabol pluuias lachrymaꝝ. qꝛ vbi eſt in mēte peccatū criminale homo nō pōt flere ꝓ delictis. qn̄ aūt flat auſter hoc eſt gratia ſpūſſancti tunc multi plicāt̉ pluuie lachrymarū. Quia dicit Leo pa pa in ẜmone Ab ip̄o ſpūſancto ſunt lachryme penitētiū. Qd̓ patuit in dauid: qui afflatꝰ ſpū ſancto vberrime fleuit ꝓ peccatis. Iuxta illud psͣ vj. Lauabo ꝑ ſingulas noctes lectū meuꝫ. lachrymis meis ſtratu meum rigabo. Ideo di cit alibi. Flauit ſpūs eius ⁊ fluent aque. Ideꝫ ptꝫ de maria magdalena q̄ in peceato fuit tam frigida. ꝙ flere non potuit. qn̄ autē in eā flauit gratia ſpūſſancti vberrimas lachrymas effudit Ideo canit eccl̓ia hodie dicēs: Flauit auſter ⁊ fugauit aqͥloneꝫ qn̄ lauit cor marie penitentis imbre ſpūſſancti. et hoc ptꝫ in euangelio hodi erno. In quo quidē pͥncipaliter qͣttuor deſcri bunt̉. Primo xp̄i a phariſeo īuitatio. ibi. Ro gabat ieſuꝫ. Scd̓o peccati a maria deploratio. ibi. ecce ml̓ier. Tertio phariſei ꝯtra xp̄m mur muratio. ibi. videns autē. Quarto mulierꝭ pe nitentis excuſatio. ibi. reſpōdēs ieſus. De pri mo eſt notandū ꝙ ſapiētes homīes medicos fi deles ⁊ magiſtros ꝯſueuerūt multiplicit̓ hono rare. iam eis reuerēter inclinādo ⁊ ſalutādo et a via corā eis declinādo: ⁊ qn̄qꝫ ip̄os ad mēſas inuitādo. Quia p̄cipit̉ hoc a ſpūſancto ꝑ os ſa pientis Ecc̄i. xxxviij. Honora medicuꝫ ꝓpter neceſſitatem corꝑis tui. etenī illuꝫ creauit altiſ ſimus. Ita refert Ioſephꝰ de ſeip̄o in cronicis ꝙ quodā tꝑe Ueſpaſianꝰ accepta licētia a Thi berio in Iudeaꝫ q̄ romano rebellauerat imꝑio eſt ꝓuectus ad quādā ciuitatē nomīe Ionapā in qua Ioſephꝰ erat pͥnceps. ⁊ illā pͥmitꝰ eſt ag greſſus. quā cuꝫ lucratꝰ eſſet. venit ad ip̄m Io ſephus dicēs: Imꝑator romanꝰ interijt ⁊ ſena tus te in imꝑatorem elegit. Et cuꝫ ſic loqueret̉ venerūt legati romanorū ipſūqꝫ ī imperiū ſub limatuꝫ aſſerunt. ⁊ eum romam deducūt. ⁊ ille reliquit Titū filiū ſuū in obſidione hieruſaleꝫ. Audiens autē Titus patrē ſublimatū in infir mitatē cecidit. qui cum curatꝰ eſſet ꝑ Ioſephū ip̄m inuitauit ⁊ in ſuam amiciciā recepit. ⁊ oēs ꝓpter ip̄m honorauit qͥ cum eo venerunt. Ita etiā fecit pͥnceps ille phariſeoꝝ Simon. quem xp̄s ſummꝰ medicus a lepra curauit. Ideo vo lens facere ſibi retributionē ⁊ honorem ipſum inuitauit. ẜm qd̓ dicit euāgelium. Rogabat ie ſum qͥdam phariſeus ſcꝫ Simon leproſus. qui licꝫ fuerat mūdatus tamē vt ait Hiero. adhuc retinuit nomen vt diceret̉ leproſus. hic ꝓpter beneficia ſibi exhibita rogabat ieſum vt mādu caret cum illo. ⁊ ille ingreſſus domuꝫ phariſei diſcubuit. Querit hic glo. quare hic dominus rogari voluit cuꝫ tamē ad Zacheū ſeip̄m inui tauit dicens Luc̄. xix. Zachee feſtinas deſcen de. Reſpōdet̉ ꝙ fideles medici ceteris paribꝰ potius infirmos viſitant qͣꝫ ſanos. qꝛ nō ē op valentibꝰ medicus ſed male habentibꝰ. Mat. P 4 A B C Sermo ix. Sed qꝛ Simon reputauit ſe ſanū Zacheus autem eſtimabat ſe infirmum. ideo non rogatꝰ venit ad ip̄m. ⁊ ip̄e fecit ei cōuiuiū. Sic chriſtꝰ multotiens venit ad nos nō rogatꝰ. qꝛ ſumope re ſitit ſalutem hominuꝫ. Ideo dicit Apoc̄. iij. Ego ſto ad oſtium ⁊ pulſo. ſcꝫ ꝑ infirmitates ⁊ ammonitiōes. ſi qͥs mihi apperuerit intrabo ⁊ cenabo cum illo. Et nos debemꝰ ei aperire di centeſ: Ingredere benedicte domīe quid foris ſtas Gen̄. xxiiij. ⁊ hoc quo ad pͥmum. Ꝙͣtū ad ſecūdum ē notandū Ariſto.j. metheoro. dic̄ ꝙ ꝙ fontes vel fluuij ſic generāt̉. Nam quādoqꝫ terra eſt poroſa. in quibus poris ſunt vapor et aer qui ꝓpter frigiditatem terre cōuertuntur ī aquā. quo facto intrat alius vapor ⁊ aer ne re maneat vacuum qd̓ ⁊ natura non ꝑmittit. ⁊ ſic iterū in aquā cōuertunt̉. ⁊ ſic deinceps. Inue niens autē illa aqua exituꝫ ꝑ meatus. ⁊ ſi ē ma gna dicit̉ fluuius. ſi parua tunc fons appellat̉ Ita etiā generat̉ aqua cōtritionis in hoīe pec catore. Nam malus homo eſt vtiqꝫ aliquo mo do poroſus. hoc ē habet vtiqꝫ aliqͥd boni. quia ẜm Ariſto. iiij. Ethi Purum maluꝫ ſeip̄m de ſtruit. Qd̓ ꝓbatur exemplo de maria magda lena. que fuit mala quo ad ſtatum culpe. ſicut tangit euangeliſta dicens: Ecce mulier q̄ erat in ciuitate peccatrix. Et vt volūt doctores etiā fornicaria vt ſupra ſermone.j. Sic̄ exhibuiſtis membro pͥmo. Ideꝫ ꝓbatur in exemplo. Legi tur ꝙ fuit qͥdā magiſter nomine Ioh̓es de flā dria. ⁊ ſacre theologie ꝓfeſſor. hic predicauit pariſiꝰ eam fore carne nō corruptā. qui fuit cō pulſus ꝑ magiſtros tāqͣꝫ erroneū reuocare. Et nō mirū ꝙ fuit talis. qꝛ habuit occaſiōes ip̄am incicātes. Nam fuit pulchra de qua d̓r Prou̓. xj. Circulꝰ aureꝰ in naribꝰ ſuis mulier pulchra ⁊ fatua. Fuit ⁊ diues ⁊ abundans q̄ abundan tia occaſio peccati eſt. ẜm illud Ezech̓..vj. Hec fuit iniquitas ſodome ſororis tue ſaturitas pa nis ⁊ abundātia vini. Fuit ⁊ ocioſa qd̓ etiā eſt occaſio peccatoꝝ. Ideo ſequit̉ Ezech̓. ibidem Ocium ip̄ius ⁊ filiarū. Et qͣꝫuis ip̄a fuit mala ẜm Gregꝭ. vniuerſis vitijs plena. tamē habuit aliquid boni. Et hoc fuit qd̓ ſequit̉. Vt cogno uit ꝙ Ieſus accubuit in domo phariſei attulit alabaſtrū qd̓ ẜm Iſi. li. xvj. c. v. Eſt genꝰ mar moris in quo vnguenta ſeruātur diutius incor rupta. Et hoc genꝰ lapidis ideo portat̉. qꝛ ẜm dioſcoꝝ dicit̉ valere ad amiciciā obtinendam. Sic ip̄a ꝑ hoc deſignans ꝙ amiciciā chriſti vo luit obtinere. Hoc autē alabaſtrū impleuit pre cioſo vnguēto. qͣſi dice̓t. Scio ꝙ habet pedes īmūdos. qꝛ vadit diſcalciatus. ⁊ habet pedes ſciſſos a vento. Ideo vnge eos vt citius ad pi etatem moueas. Et qꝛ ita fuit poroſa habēs in ſe illud bonū Iō ſpūſſanctus generauit ī ea im brem. fontēqꝫ lachrymaꝝ quo etiam pedes ieſu lauaret. Qd̓ figuratū eſt Gen̄. ij. vbi legitur ꝙ fons aſcendebat de terra irrigans vniuerſā terre ſuꝑficiem. Et eſt notandū ꝙ maria mag dalena multū p̄cioſiora fercula ad cōuiuiū por tabat qͣꝫ phariſeus. Nam a phariſeo eſt inuita tus marie ferculis ſaturatus. Primū ferculuꝫ fuit ꝓprie infirmitatis ⁊ peccatoꝝ cognitio. qd̓ notat̉ cum dicit euangeliſta. Vt aūt cognouit qꝛ ieſus accubuiſſet ī domo ſimonis leproſi at tulit vnguentū Scd̓ꝫ glo. Maria deliberauit intra ſe. Ecce enī tu es peccatrix īmundiſſima ⁊ diu iacuiſti in peccatis. vidiſti ieſum intrātē in domū ſimonis qui ob hoc venit peccatores ſaluos facere et peccata dimittit. ⁊ peccatores dulciter recipit. modo obtulit ſe mihi. certe nō recedā ab eo. ſed ibo ad eum ⁊ ponam me ī ma nus miſericordie ſue. Ideo dicit beatꝰ Augꝰ. Nouit quāto morbo laborauit. ⁊ ideo illuꝫ ad ſanāduꝫ eſſe idoneū. ad quē veniebat. infallibi liter p̄ſumebat. acceſſit immūda ⁊ receſſit pur gata. acceſſit egra et receſſit ſanata. Ideo nos ꝓpriam fragilitatē cognoſcamꝰ. Non ſimꝰ illi de qͥbus Bern̄. in pͥncipio meditationū. Mul ti multa ſciūt. ⁊ ſeip̄os neſciūt. alios inſpiciūt ⁊ ſeip̄os obliuiſcunt̉. Accedamus cum maria ad xp̄m. quia nobis eē alibi malū eſt. Quia di cit beatus Augꝰ in li. ſolilo. Scio quia malum eſt p̄ter te domine. cōferam me ad te. vbi bene mihi ſit de te. Scd̓m ferculū fuit cōfuſio q̄ tan gitur ibi ⁊ ſtans retro nō ad faciem. Talis fuit cōfuſio publicani Luc̄. xviij. Hec ē cōfuſio ad ducens gl̓iam ⁊ gratiam Ecc̄i. iiij. ideo ſuꝑ cō uiuantes ingreſſa eſt. Nec ꝓpter hos penitere erubuit. cum indignaꝫ ſe conſiderās. ad pedes retro ſtetit. Et potuit dicere Heſter j. Domīe deus confundor leuare faciē meam ad te. quia multiplices ſunt iniquitates mee. Hanc erube ſcentiam debet habere qͥlibet penitēs. qꝛ dicit beatus Augꝰ. Laborat penitens patiēdo eru beſcentiā. quia magna eſt pena. ⁊ digna ē miſe ſericordia. Ideo melior ē modica amaritudo ī faucibꝰ. qͣꝫ eternū tormentū in viſceribꝰ Bern̄. in ẜmone. Melius eſt nunc erubeſcere coraꝫ paucis qͣꝫ coraꝫ multis deo angelis ⁊ hoībus. Tertium ferculū fuit magna humiliatio que ī nuit̉ ibi. Secus pedes. non ad caput. Sed cur ſic ſe humiliauit. quia magnū pondus peccato rum ip̄am ad terram p̄mebat. quia ẜm Mat. euāgeliſtā habuit ſeptē demoniā. et illa exibat ab ea ante pedes ieſu. Iuxͣ illud Abachuc. iij. Egrediat̉ diabolus ante pedes eiꝰ Conſidera uit enī ꝙ terrena ꝯcupierat ⁊ viros incaute in ſpexerat. Iō ꝑ penitētiā cōterēs flebat vt dic̄ Gregꝰ in omel̓. Cōſiderauit etiā ꝙ ante cōuer ſionem fuit tenebroſa frigida. īmunda. ⁊ inſipi da. Lachryma autē eſt clara. hūida. calida. el ſalſa. ideo habuit lachrymas claras. vt aīaꝫ te D E p LXXIII nebroſam illuminaret. Lachrymas hūidas v imūdā ablueret. calidas vt frigidā inflāmaret. ſalſas vt inſipidā ſale diuine ſapiētie cōdiret. De his lachrymis dicit Chry. Sic̄ vehemens imber cū ꝓrumpit etiaꝫ fit ſerenitas. ſic lachry mis effuſis apparet trāquillitas ⁊ perit caligo Quartū ferculū fuit hūilis ſatiſfactio q̄ tāgit̉ cū dicit̉ Et capill̓ terſit. Qꝛ ẜm Gregꝭ. capillos ad cōpoſitiōm vultꝰ exhibuerat ſꝫ iā capillis la chrymas t̓gebāt. Quītū ferculū fuit vehemēs dn̄i dilectio q̄ innuit̉ cum ditit̉. oſculata eſt pe des eiꝰ. Quia vana ore loquēdo peccauerat ⁊ upba dixerat. ideo nunc ſe deuotā exhibebat Fuit enī hec oſculatio in ſignū recōciliationis quia fuit dei inimica. ideo oſculabat̉ pedes ie ſu in ſignum ꝙ fuit deo recōciliata Illi etiā eū oſculant̉ qui pͥus inimici effecti. poſtmodum ꝑ penitentiā ſunt ad pacem reducti. Sextū fercū lum fuit inenarrabilis eleuatio q̄ tangitur cuꝫ ſubdit̉. Et vnguēto vngebat. Quia multotiēs ſe in corpore inunxit. ideo illud nunc deo exhi buit. Illis ferculis maria xp̄m pauit. licꝫ ip̄m phariſeus inuitauit. Ideo dicit Gregꝰ ī omel̓. Ad phariſei prandiū dominus diſcumbebat. ſed apud penitēteꝫ ml̓ierem mētis epulis dele ctabatur. Apud phariſeū veritas paſcebatur foris. apud peccatricē ml̓ierē ſꝫ tn̄ ꝯuerſam pa ſcebat̉ intus. Sed mō nr̄e matrone ſeip̄as ma gnificantes habēt aliū modum cōfitendi. venī unt enī ſine matura deliberatione. ⁊ qͣſi cum ri ſu nec verecundāt̉ cum veniūt ad ſacerdotem non ſe humiliāt. ſed lateri ſuo ſe aſſociant ac ſi h fabularent̉. ⁊ hoc ad fecūdū. Ad tertiū ponit̉ inuitatoris murinuratio. cuꝫ addit̉. Uidēs au tem phariſeus qͥ vocauit eum ait intra ſe. hic fi eēt ꝓpheta ⁊cͣ. Habuit enī phariſeus ſimilitu dinem capre. De qua dic̄ Pli. in ſpecu. natu. Que vultum habet placidū humanū ⁊ amabi lem. ſed intus mordentē. qꝛ ſemper homini in ſidiatur vt ip̄ꝫ perimat ⁊ occidat. Ita ip̄e chri ſto in apparentia placiduꝫ ⁊ amabilē faciebat vultū interiꝰ autem ſtimulū detractionis. quia ip̄m arguebat. ẜm qd̓ dicit euāgeliſta. ait intra ſe. Si hic eēt ꝓpheta ſciret vtiqꝫ que ⁊ qͣlis ⁊cͣ qſi diceret. Ignarus eſt. neſciēs eaꝫ eſſe pecca tricem. que tamē eſt publica meretriy. ⁊ eiꝰ pec catu tota ciuitas cognoſcit. Ideo dicit Augꝰ. O phariſee domini inuitator ⁊ irriſor. quanta tua p̄ſumtio. q̄ reficiendum inficit. non reſpici ens marie amaritudinē. que multo excellētius le eundem paſcebat. Contra hunc etiam inue hit ex huius mulieris maxime effluūt illi ocu li lachrymis qͥ quōdā affluebāt laſciuijs. ⁊ nūc couertuntur ad fletum. qui quondā ad luxuri am. olim capillos cōpoſuerat ad decorem. va rijs ligaturis aptauerat vt intuētiū ꝓuocaret anectus. Sed ecce ſpargit eas vndiqꝫ ac ꝑfundit. ⁊ capillis lachrymas tergit. qͦs ī capite de linire ſolebat vnguētis. hec ille. Ꝙͣtū ad qͣrtū ponitur mulieris excuſatio cū dicit euāgeliſta Rn̄dens ieſus ſcꝫ ad cogitationem. vt ſe plus qͣꝫ ꝓphetaꝫ oſtenderet dicens: Simon habeo tibi aliquid dicere. ait ille. magiſter dic. Et di xit dominꝰ. Duo debitores erāt cuidā fenera tori. id ē. vſurario Iſte fenerator ẜm glo. ſigni ficat chriſtum qui in baptiſmo gratiaꝫ dat. In iudicio autē requirit eam tanqͣꝫ ſorteꝫ. ⁊ bona opera vltra ſortem. Ille etiam ꝓ culpā morta li in hac vita ꝑpetrata ⁊ non deleta. exigit pe nam eternam. Iſti ergo feneratori debemꝰ qͥc quid ſumus. j. Pet̓. j. Empti enī eſtis p̄cio ma gno. Secundo quicquid habemus. ẜm illud. j. Corꝭ. iiij. Quid habes qd̓ non accepiſti. ſi acce piſti quid gloriaris. quaſi non acceperis. Id̓o ſequitur. vnus debet denarios quingentos. ⁊ ſignificat mariaꝫ magdalenā q̄ duplo plus pec cauit qͣꝫ Simō. qꝛ ſcꝫ qͥnquaginta eſt ꝓportio decupla ad qͥngeta. Ideo dicit aliꝰ ſcꝫ Simō debebat qͥnquaginta denarios. Nō habentes ergo vn̄ redderēt donauit vtriſqꝫ ſcꝫ debitori bus. Ꝙꝛ peccatores non habēt vn̄ deo reddāt cū gr̄aꝫ dei amiſerūt ⁊ cōſequēter omnia bona q̄ ad vſum debitum receperūt. Poſſunt enim peccare ꝑ ſe ſed non de peccatis ꝑ ſe reſurgere vt innuit pͣsͣ. lxxvij. Homo eſt ſpūs vadēs ſcꝫ in peccatum. ⁊ non rediens ſcꝫ ꝑ ſe de peccato Ideo oportet cōcurrere miſericordem dei do nationē. qd̓ innuit hic. Bonauit vtriſqꝫ.i. miſe ricorditer dimiſit. Quis ergo eum plus diligit hoc ē diligere debet. Rn̄dens ſimo dixit. Eſti mo ꝙ is cui plus donauit. at ille rn̄dit. Recte iudicaſti. q. d. bn̄ reſpōdiſti ꝙ maria plꝰ me di ligit qͣꝫ tu. qꝛ illi plura pctā indulgeo. Gregꝰ in omel̓. Cum ſua ſnīa phariſeꝰ ꝯuincit̉. funē por tat cū quo ligat̉. plus tenebatur peccatrix dili gere ex dimiſſo. plus aūt phariſeꝰ ex cōmiſſo. Qꝛ ſibi cōmiſſa erat maior ꝯſcīa legis. oēs aūt homīes tenent̉ deū diligere ex dimiſſo. ex quo oēs peccauerūt ⁊ egent gl̓ia dei. ad Roma. iij. ſaltem oēs p̄deſtinati. Similiter ex cōmiſſo. qꝛ cōmiſit vnicuiqꝫ qͥnqꝫ talēta. Matth̓. xxv. Et ſequitur cōuerſus dn̄s ad mulierē dixit ſimo ni. vides hanc mulierē. q. d. corpore cōſideras ſed non corde. Et radarguit ip̄m ex triplici de fectu pietatis dicēs: Intraui in domū tuaꝫ ſic̄ hūilis ad detractorē. aquā pedibꝰ meis qͥ erāt feſſi non dediſti. hec aūt lachrymis rigauit pe des meos. ⁊ capillis ſuis terſit. q. d. ſic te ī oꝑe pietatis excellit. Secūdo redarguit eum ex de fectu charitatis dicēs. Oſculū mihi nō dediſti quod eſt amicie ſignum. Hec autem ex quo. hͦ eſt a tꝑe in quo ſedi nō ceſſauit oſculari pedes meos. Tertio redarguit euꝫ ex defectu miſeri cordie dicēſ Oleo caput meū nō vnxiſti pedes P 5 I Sermo meos illa vnxit. ꝓpterea. id ē. ꝓpter oꝑa que mihi exhibuit. ⁊ quia ſe humilem ⁊ contritam oſtendit. remittūtur. id eſt. dimiſſa ei oſtēdun tur peccata multa. quoniaꝫ dilexit multū. id ē. oſtendit dilectionis ſigna multa. Cui auteꝫ mi nus dimittitur. id eſt. Simoni. minꝰ dilexit qͣꝫ maria. dixit auteꝫ ad illam: Remittuntur tibi peccata tua. Super quo dicit Hiero. ad ruſti cum monachum. Meretrix pedes ſaluatoris lauat ⁊ crine detergit. ⁊ ī typo eccleſie meretur audire. Dimittūt̉ tibi peccata tua. phariſei ſu perbia ac iuſticia perijt. publicane humilitas: remiſſioneꝫ peccatorū meruit. hec ilie. Et cepe runt qͥ ſimul accūbebant dicere intra ſe. quis ē hic qͥ etiam peccata dimittit. quia ignorabant ip̄m eſſe verum deum. ſed ſolū purū hominem iudicabant. Ideo dixit ad mulierē. Fides tua ſcꝫ charitate fundata ⁊ firmata. te ſaluaꝫ fecit vade in pace. Rogemus. ¶ Temporibus Raroli magni. ſcilicet an no domini. dcclxix. Girardus dux burgundie cum de vxore ſua filium habere non poſſet. lar ga manu res ſuas pauperibus erogabat. et ec cleſias multas ⁊ monaſteria conſtruebat. Cuꝫ ergo viceliacenſe monaſterium conſtruxiſſet. miſit ipſe ⁊ abbas ipſius monaſterij monachū quendam cum decenti comitatu ad aquenſem ciuitateꝫ. vt inde ſi poſſet beate marie magda lene reliquias tranſportaret. Ueniens igitur predictus monachus ad predictam ciuitatem cum ip̄am funditus a paganis deſtructam re periſſet. caſu quoddam inuenit ſepulcrum. cu ius ſculptura marmorea demonſtrabat ꝙ cor pus beate marie magdalene repoſitum intus erat. In ipſo autem ſepulcro hiſtoria eius mi ro opere ſculpta erat. Nocte igitur illud effrin gens. aſſumptas reliquias ad hoſpiciū depor tauit. In ipſa auteꝫ nocte beata maria magda lena eidem monacho apparuit dicens: ne time ret ſed ceptum opus ꝑficeret. Rediens igitur cum ad mediam lecuaꝫ a monaſterio veniſſet. nullo modo inde reliquias mouere potu erunt donec veniente abbate cum monachis cum ceſſione honorifice ſūt recepte. ¶ Miles qͥdā qui ſingulis ānis ad corpus beate marie mag dalene venire conſueuerat. in p̄lio occiſus eſt. Qui dum in feretro a parentibus ploraretur. magdalene pijs querelis opponebant. cur de uotum ſuuꝫ mori ſine confeſſione ⁊ penitentia ꝑmiſiſſet. Tunc ſubito qui defunctus fuerat. ſtupentibus cunctis ſurrexit ⁊ ſacerdotem ad ſe vocari precepit. Cunqꝫ deuote confeſſus fu iſſet. ⁊ viaticū recepiſſet. ꝓtinꝰ in pace quieuit. ¶ Nauis quedā viris ⁊ feminis onerata nau fragium ꝑtulit. Una autem femina cum eſſet pregnās. ⁊ ſe in mari periclitari cōſpiceret ma riā magda. inquātum poterat inclamabat. vo uens ꝙ ſi ſuis meritis a naufragio euaderet. et filium pareret. ip̄m eius monaſterio condona ret. Statimqꝫ femina quedam ſpecie ⁊ habitu veneranda ei apparuit. que eam per mentū ar ripiens periclitantibus alijs incolumē ad ripā perduxit Illa autem poſtmodū filium peperit et votum ſunm fideliter adimpleuit. ¶ Aiunt quidam mariam magdalenam ſponſam fuiſſe Iohānis euangeliſte. quam duxerat tūc quā do de nuptijs chriſtus eum vocauit. Ex hoc ip ſa indignata ꝙ ſcilicet ſpōſum ſuum ſibi abſtu lerat. abijt ⁊ omni voluptati ſe dedit. Sꝫ quia cōgruum non erat vt Iohānis vocatio dana tionis ſibi occaſio fieret. dominꝰ ad penitētiaꝫ ip̄ām miſericorditer conuertit. Et quia a ſūma delectatione carnali eam remouit. ideo ipſam ſūma dilectione ſpirituali. que eſt in dei amore pre ceteris impleuit. Quod ⁊ de Iohāne qui dam fatentur. ꝙ ideo dulcedine ſue familiari/ tatis eū p̄ ceteris decorauit. quia a predicta de lectatione eum remouit. Hec autem falſa ⁊ fri uola reputant̉. Quia frater albertus in prohe mio ſuper euangeliū iohānis ponit ꝙ hec ſpō ſa de cuius nuptijs vocatus fuit ideꝫ iohānes in virginitate ꝑmanſit ⁊ in ſocietate beate ma rie virginis matris chriſti poſtmodū viſa fuit. ⁊ tādem fine bono quieuit. ¶ Uir quidaꝫ ocu lorum lumine priuatus. cum ad monaſterium viceliacenſe cauſa viſitandi corpus beate ma rie magdalene veniret. ⁊ ſuus ei ductor diceret ſe eccleſiam iam videre. ille magna voce excla mauit: O ſancta maria magdalena vtinam ali quādo videre merear eccleſiam tuaꝫ. ſtatimqꝫ oculi eius ſunt aperti. ¶ Quidā dum peccata ſua in quadaꝫ cedula ſcripſiſſet. eam ſub palla altaris beate marie magdalene poſuit. rogans eam vt ſibi indulgentiā impetraret. Qui poſt modum cedulaꝫ accipiens. peccata ſua de ip̄a cędula omnino deleta inuenit. ¶ Quidam dū ob pecunie exactionem in compedibus tenere tur. mariam magdalenam in ſui adiutorium in uocabat. Et ecce quadam nocte mulier quedā ſpecioſa ſibi apparuit. que vincula frangens ⁊ hoſtiuꝫ reſerās ſibi vt fugeret imperauit. Qui ſe abſolutū videns ꝓtinus inde aufugit ¶ Cle ricus quidam de flandria ſtephanus nomine in tantā ſcelerū īmanitatem ceciderat ꝙ omnia exercens flagicia ea que ſalutis erant. non ſo lum nō facere: ſed nec audire volebat. In bea tā tamen mariā magdalenā deuotionē magna habens eius vigiliam ieiunabat ⁊ feſtum cole bat. Bum igit̉ eius tumulum viſitaſſet maria magdalena nec ex toto dormiēti nec ex toto vi gilanti tanqͣꝫ mulier formoſa lugubres gerens oculos ⁊ duoꝝ angelorū dextra leuaqꝫ ſuſten tata preſidio apparuit. eiqꝫ dixit: Cur queſo ſtephane indigna meis meritis facta repedis: LXXIIII cur labiorum meorum inſtantia nulla compun ctione moueris. Ex quo enī deuotioneꝫ in me habere cepiſti. ꝓ te dominū ſemper inſtāter ex oraui. Surge igitur ⁊ penite neqꝫ enim ego to deſerā donec deo fueris recōciliatus. Ille igit̉ mox in ſe infundi tātā gr̄am ſenſit. ꝙ ſecl̓o abre nūciās. religionē ītroiuit. ⁊ ꝑfectiſſime vite fu it. In cuiꝰ morte viſa ē maria magda. iuxͣ fere tru cū angelis aſtitiſſe. ⁊ eiꝰ aīam qͣſi colūbam candidā cū laudibus in celū ſuſtuliſſe. ¶ De ſancto Iacobo ſermo pͥmus. Cceſſit ad ieſum mater ſiliorum Zebedei cum filijs ſuis ⁊ petens aliquid ab eo. Matth̓. xx. Dicūt na A turales ꝙ arbores que nō mouētur per ventū non faciūt fructum qui ad mēſas poſſunt por tari dominoꝝ honorabiliter. Quia ẜm Pli. in ſpe. naturali. Arbores non mote vento. illo an no reddunt̉ penitꝰ infecunde. Sed eo anno qͦ multi ꝑflauerint vēti fertilitas multa arbores comitatur. Cuius ratio eſt. quia ventis quāti unt̉. per quā cōcuſſionem fertiles redduntur. Moraliter per arbores intelligunt̉ homines. Iuxta illud Innocētij li. j. de vilitate conditi onis hūane. vbi dicit: Homo eſt quedā arbor euerſa. cuius radices ſunt crines. truncus ē ca put cum collo. ſtipes pectus cuꝫ aluo. rami ſūt palme cum tibijs. frondes digiti ſunt cum arti culis. hec ille. Marc̄. viij. Uideo homines vt arbores. hec arbor nō facit fructū eterni regni meritoriū niſi quātiat̉ vento tribulatiōis ⁊ paſ ſionis. Scd̓ꝫ qd̓ dic̄ beatꝰ Augꝰ. Nequaqꝫ ad regnū celorū ꝑuenire ſe iudicet. qui hic ī arena tribulata turbidine non cōditur tribulatrione nec mēbra xp̄i ſe iudicent qui caput ſuū ſpinis coratum in paſſionibꝰ non ſequūtur. Cui con ſonat Act̉. xiiij. Per ml̓tas tribulatiōes opor tet nos intrare in regnum celoruꝫ. Qd̓ figurat̉ Exo. j. vbi legit̉ ꝙ filij iſrael anteqͣꝫ intrarēt in terram ꝓmiſſionis multipliciter fuerunt tribu lati a pharaone in egypto Et hoc non ꝯſidera bant glorioſi apoſtoli ⁊ pͥncipes terre Iacobꝰ ⁊ Iohānes. ſed adhuc carnales petebant ꝓ re gno anteqͣꝫ paterētur ⁊ ventis tribulationū qͣ teretur. Ideo reſponſuꝫ eſt eis. Neſcitis quid petatis. Poteſtis bibere calicem ⁊cͣ. quaſi dice ret. Per calicem paſſionis ꝑuenitis ad gaudi um celeſtꝭ regionis. Et hoc dicit euāgeliū. In quo pͥncipaliter tria deſcribūtur. Primo indi ſcreta petitionis propoſitio. ibi. Acceſſit ad ie ſum. Secundo illius digna reprehēſio. ibi. ne ſcitis. Tertio quibus regnum celoruꝫ paratur oſtenſio. ibi. ſedere autem. De primo eſt notan dum ẜm Ariſto j. de animalibꝰ. Duplicia ſūt animalia. aliqua diligunt ſocietatē. vt ſunt cer ui ⁊ oues. De ceruis dicit Iſid̓. li. xij. quando tranſeūt flumina ſimul ſolent ire ⁊ natare. ⁊ vt ſimul maneāt fortiores antecedūt ⁊ debiliores humeris eorum ſe imponūt. De ouibus dicit Ariſto. viij. li. de animalibꝰ. Si remāſerit vna ſola ⁊ fuerit imp̄gnata facto tonitrū abhorret forſitan p̄ timore. ideo bonum eſt vt in vnū cō gregent̉. Ecōtra ſunt animalia que ſocietatem non diligunt ſicut ſunt aqͥle. q̄ ſolitarie eſſe vo lunt ⁊ regnare vt regine. Ita etiā moraliter di ſcipuli chriſti fuerunt duplices. Aliqui dilige bant ſocietatem ⁊ tāqͣꝫ oues timoroſe ſimul ma nebant. quales fuerunt illi. de quibꝰ euangeliū dicit audiētes. x. indignati ſūt de duobꝰ fratri bus. Illi etiam poſt paſſionē chriſti erant con gregati ꝓpter mētum iudeoꝝ. vt habet̉ Ioh̓. xx. Alij autē vt Iacobꝰ ⁊ Iohānes velut aqͥle ſocietatem fugiebāt. Et bene cōꝑātur aquilis qꝛ ſicut aquile altius ceterꝭ auibus volāt ⁊ ma iorem ſonum faciūt in volatū. ſic illi duo diſci puli Iacobꝰ ⁊ Iohānes altius volauerunt in doctrina Sicut canit̉ de Iohāne. Volat auis ſine meta. Et d̓ Iacobo dicit Beda ſuꝑ Iohā nem. ꝙ tam alte intonuit ꝙ ſi aliquātuluꝫ altiꝰ intonuiſſet. totus mūdus eum capere non po tuiſſet. Ideo dicit̉ filiꝰ tonitrui rōne ſonoroſe p̄dicatiōis qͣ malos terrebat. pigros excitabat omnes altitudine ſua in admirationē cōuerte bat. ideo dicit̉ Iacobꝰ maior. Idcirco etiā mo re aquilaꝝ volebant ſoli cum xp̄o regnare. nec cūalijs hr̄e ſocietatē. qd̓ ptꝫ ex illo qd̓ Mar. x legit̉ ꝙ Ioh̓es ⁊ Iacobus filij zebedei acceſſe runt ad ieſum dicētes. Magiſter volumꝰ qd̓ cunqꝫ petierimus facias nob̓. qͥbus dixit. quid vultis vt faciaꝫ vobis; ⁊ dixerūt. da nobis vt vnus ad dexterā tuam. ⁊ alius ad ſiniſtrā tuaꝫ ſedeamꝰ in gl̓ia tua. qꝛ audierūt pauloante ꝙ vellet pati ⁊ tertia die reſurgere ⁊ ipſum erede bant poſt mortē regnaturū hic Ideo cupiētes p̄ ceteris ei eſſe collaterales informauerunt de petitione matrē vt ꝓ eis intercederet. Ideo di cit euangeliū. Acceſſit ad ieſū mater filiorū ze bedei cum filijs ſuis. ⁊ hec fuit maria ſalomē q̄ vt ait Chry. reliquit virū zebedeū ꝓpter amo rem caſtitatis. Et cū acceſſiſſet ad eum pͥus ad orauit anteqͣꝫ petitioneꝫ ꝓpoſuit. Quia moris apud antiquos erat ꝙ quando aliqͥs ad perſo nam nobilem venit ꝓ aliquibꝰ petēdis. pͥus eī reuerentiā exhibuit cadens in terraꝫ. ſicut legi tur. j. Regꝭ. xxv. Ꝙ prudēs abigail veniēs ad regem dauid petitura pro Nabal viro ſuo an teqꝫ ꝓpoſuit petitioneꝫ ſurrexit ⁊ adorauit ꝓ na in terra dicens. Ecce famula tua ſit in ancil lam vt lauet pedes ſeruoꝝ dn̄i mei. Quo facto ꝓpoſuit petitionē. Ita fecit h̓ mat̓ filioꝝ zebe dei q̄ ip̄m prius hūiliter adorauit. vt ipſam ci tius exaudiret ⁊ poſtea petiuit. Ideo ſequitur ⁊ petēs aliqͥd ab eo. Sed qꝛ diuitie ⁊ honores B Sermo mundi nihil ſunt ⁊ adducunt ad nihilum. ipſa autē petiuit aliqͥd vt dic̄ euāgel̓. Et dicit ioh̓es Chry. ſuꝑ Mat. Non dicimus qꝛ recte petit hec mulier. ſꝫ hͦ dicimꝰ qꝛ nō terrena ſꝫ celeſtia filijs ſuis optabat Non enī ſicut cetere matres q̄ corpora natoꝝ ſuoꝝ amāt. aīas autem condē nant. deſiderāt illos valere ī hoc ſeculo vt oſtē dant ꝙ corporū ſunt parentes non animaꝝ Et ſubdit. Eſtimo autē ꝙ hi fratres cuꝫ audiſſent dominū de paſſione ⁊ reſurrectione ſua loquē tem ceperūt dicere eū eſſe regem vt fideles. Ec ce rex celeſtis ibit ad regna tartarea vt regem mortis deſtruat. cum autē victoria fuerit cōſū mata qͥd aliud reſtat niſi vt regni gl̓ia ſubſeqͣ tur. Ergo qͥd faciemus fratres. quomodo poſ ſumꝰ regni ip̄ius eſſe ꝑticipes. ſcimꝰ qꝛ inuidꝰ non ē. qui enī ſeip̄ꝫ donauit hoībus quō regni ſui ſocietatē non donabit. Petētis negligētia rep̄hendit̉ vbi dantis miſericordia nō dubita tur. Ideo ſubmiſerūt matrē que ſi rep̄henſibi lis inueniret̉ citiꝰ veniā mēret̉. ip̄e enī ſexꝰ mu liebris excuſat errorē. hec ille. Sed diceres. tn̄ dictū eſt ſupra ꝙ diſcipuli ꝑ ſe ad ip̄m acceſſiſ ſent. hic aūt d̓r ꝙ matrē ſubmiſiſſent. ergo con trarietas. Ad hoc reſpōdet Augꝰ in li. de con cordia euangelioꝝ ꝙ mater ex cōſilio filioꝝ ac ceſſit. ⁊ volūtatē ip̄oꝝ ad ip̄m detulit. Et dicit regula iuris exͣ d̓ regū. iu. li. vj. c. qui fac̄. Qui aliqͥd ꝑ aliū ſacit. idē eſt ac ſi faceret ꝑ ſeipſum. Ideo dicit Marcꝰ eos ad xp̄m acceſſiſſe qͣꝫqͣꝫ mater in veritate acceſſit ⁊ nō ip̄i. timebāt enī ne alios diſcipulos ſcādalizarent. Tum qꝛ per matrē citius impetrarēt. Tū ne notam ambiti onis incurrerēt. Ideo acceſſit mater dicēs illi: Dic vt ſedeāt hi duo filij mei. id ē. vt collatera les. ⁊ maiores ſint. vnus ad dexterā tuā ⁊ ali ad ſiniſtrā tuam in regno tuo. hic dic̄ glo. Bo num deſideriū ſed incōſiderata petitio. ⁊ ideo non ꝓpoſitū. non voluntas culpat̉. ſed ignorā tia. Si impetrare non debet. ſimplicitas. tn̄ nō meretur ꝯfundi. Quia omnis mater deſiderat filijs ſuis tria. ſcꝫ quietem diuitias ⁊ honorem qd̓ patet in rebecca. Gen̄. xxvij. Que diligēter laborauit vt filius eiꝰ Iacob pͥmogenita obti neret. Idem patet de berſabee. iij. Regꝭ. j. vbi ſic legitur ſeneſcēte dauid filius eius adonias ſurrexit viuent e patre dicēs. Ecce regnabo pꝰ patrē. Qd̓ audiens mater Salomonis p̄dicta acceſſit ad regem dauid. ⁊ ꝓcidit ante ip̄m re uerētiā ſibi exhibendo. Cui rex: Quid vis in quit. Ad quē illa. Domīe mi rex Tu iuraſti mi hi ꝑ dominū deū tuū. ꝙ Salomon filius tuus regnaret poſt te. ⁊ ipſe ſederet in ſolio tuo. Et nūc regnat adonias te ignorāte. ad te tamē ad huc reſpiciūt oculi omniū ex iſrael ⁊ eligere po terꝭ quē voluerꝭ qͥ regnet poſt te. ⁊ ſic Salomō petitionibꝰ mr̄is regnauit poſt pr̄eꝫ. Ita fec̄ h̓ fidelis mater filioꝝ zebedei q̄ petiuit eis requiē cū dixit. Dic vt hi duo filij mei. Honorē cū ad didit. vnꝰ ad dextrā ⁊cͣ. Diuitias cū ſubiūgit. in regno tuo. Et qͣꝫuis xp̄s petitionē ip̄ius ꝓ tūc nō exaudiuerit tn̄ poſt mortē filioꝝ exaudi uit. Nā ꝑ ſinīſtrā vita pn̄s. ꝑ dextrā vita et̓na deſignat̉. Sedēt igit̉ a ſiniſtris dei qꝛ eoꝝ cor pora in pn̄ti vita multā habēt gl̓iam ⁊ honorē Qꝛ de ſancto Iacobo exponitur illud Eſa. xj Ip̄m gētes dep̄cabūt̉ ⁊ erit ſepulchrū eiꝰ glori oſum. Cuiꝰ nāqꝫ ſancti corpus ⁊ ſepulchrū ita frequentiꝰ viſitat̉ ⁊ deuotiꝰ honorat̉ ſic̄ ſancti Iacobi. qͥ ſuis ꝑegrinis ⁊ corpꝰ ip̄iꝰ viſitātibꝰ tam ſedule ſubuenit ⁊ ſuccurrit. Sicut de hoc refert Hugo de ſanc. vic. ꝙ cuidā ꝑegrino ad ſanctū iacobū pergēti diabolꝰ in ſpecie ip̄iꝰ ap paruit. ⁊ de p̄ſentis vite miſeria plurima cōme morās. felicē ſe eſſe ſi ob amorē ⁊ honorē ip̄ius ſe necaret. Et ille mox gladiū arripuit ⁊ proti nus ſe occidit. ⁊ cum ille in cuiꝰ domo hoſpita tus fuerat ſuſpectꝰ haberet̉ ⁊ mori plurimū for midaret. cōtinuo qͥ mortuꝰ fuerat ſurrexit aſſe rens ꝙ dū demō qͥ mortē ſuaſerat ad ſuppliciū ip̄m duxiſſet. Beatꝰ iacobꝰ mox cucurrit ⁊ ere ptū ad thronuꝫ iudicis deduxit. ⁊ accuſantibꝰ demonibꝰ vt vite reſtitueret̉ obtinuit. hec ille. Sedēt etiā nūc a dextris dei. qꝛ aīe eoꝝ in celo beatificant̉. ita vt qͥlibet illorū dicere pōt illud psͣ. cxxxj. Hec requies mea in ſeculū ſeculi. hic habitabo qm̄ elegi eā. Etiā plus dn̄s eis tribu it qͣꝫ mater petijt. Rogauit vt vnꝰ ad dexteraꝫ ⁊ aliꝰ ad ſiniſtrā ſederet. Id̓o eoꝝ corpora tāta gl̓ia illuſtrāt̉. Et aīe eoꝝ ī dextera dn̄i. diuino ꝑfruūt̉ honore ⁊ viſione. ⁊ hoc quo ad pͥmum Ꝙͣtum ad ſcd̓m eſt notandū. Dicit cōmētator li. de imp̄ſſione aeris ꝙ ſerenitatē multā diur ni aeris multa tenebroſitas ⁊ caligo noctis co mitat̉. Et rationē ponit Fontinꝰ in deſcriptio ne vniuerſi. quia diei ſerene ⁊ calide nox ſuc cedit frigida ex natura qd̓ quidem frigꝰ eſt cau ſa noctis tenebroſe. Sic ſpūaliter poſt ſerenita tem ꝓſperitatis ⁊ honoris huiꝰ mundi vt fre quēter ſequunt̉ tenebre noctis ⁊ caligo ſempi terna. Quia dic̄ Orig. Tā diu diabolꝰ hoīeꝫ il laqueat qͣꝫdiu ī honoris appetitu tēptat. qd̓ pa tuit de Salomone de quo legit̉. iij. Regꝭ. x. i tam magnam ꝓſperitatem habuit ꝙ argentuꝫ tempore ip̄ius in tāta erat abūdantia in quata lapides. ⁊ tantuꝫ honorē habuit vt oēs reges a lōginquis ꝑtibꝰ venirent. ⁊ regina ſaba vide re eius honorē. Sed illa ꝓſperitas ⁊ honor ex cellens intantū cor eius penetrauit ꝙ idolatra eſt effectus ſequens deos alienos ꝓpter amo rem mulierum. vt habetur. iij. Regꝭ. xj. Et nūc fortaſſis hunc honoreꝫ ſecute ſunt te nebre ſem piterne. Ideo petiuit beatus Augꝰ li. viij. con feſſionū dicenſ: Peto domine omnis honoris C LXXIIII mundani facias me expertem ⁊ fac me tue gra tie coheredē Idcirco apoſtoli credentes cū iu deis xp̄m tēporaliter regnaturū ẜm quoſdam petebant honorē hūanū ⁊ mūdanū ẜm Chry. Quia audierunt ꝙ ſuꝑ. xij. thronos ſedere de herēt cum dn̄o. quare pͥmatum cathedre pece hant accipere. Timebāt enī petrum ſibi p̄ferri Ideo xp̄s qui eſt cognitor occultoꝝ nō ad ver ha matris intercedētis. ſed ad cōſilia eoꝝ dixit Veſcitis qͥd petatis. qͣſi diceret. petitꝭ ꝓ hono re mūdano vt tēporaliler mecū regnetis. Sed hunc debetis merito fugere an neſcitis ꝙ pͥma tus et honor deſiderantē ſe fugiat ⁊ deſerat et fugiētē comitat̉. ẜm Chry. Recte enī ſicut vm bra q̄ in ſequentē ſe fugit inſequitur auteꝫ fugi entem. Et eſt ſciendū ꝙ hec petitio eſt rep̄hen O ſibilis in multis. Primo ī ordine in quo erat ꝑ uerſitas. qꝛ ante meritū habebat p̄mium cū ta men ẜm Ariſto. iiij. Ethi. Honor p̄miū ſit vir tutis. Id̓o dixit eis. Neſcitis qͥd petatis. q. d. ẜm gloſam. Sedē glorie petitis quā nōdū me ruiſtis. delectat culmen honoris qd̓ nōdū exer cuerūt vie laboris. Nā ſicut legit̉ in geſtis Ro ma. Ille qui in bello vicit hoſtes ⁊ ꝟtuoſe egit triplicē honorē habuit. Primus fuit ꝙ clipeū rotundū quo hoſtes vicit habuit ſuꝑ caput eiꝰ ⁊ omnis populꝰ ſibi cum leticia obuiaret. Se cundus honor fuit ſibi exhibitus. ꝙ omnes ca ptiui liberi dimittebant̉. ⁊ currū eius poſt ter gum ligatis manibus ⁊ pedibus ſequebātur. Tertius honor ꝙ victor indutꝰ tunica Iouis rubea ſedebat in currū quem trahebāt quattu or equi albi. ⁊ ſic intrauit ciuitatē Et hunc ho norem nullus habuit niſi victor inimicoꝝ exti tiſſet. Sic apoſtoli non potuerūt habere hono rem niſi ſubirent laborem. Superatis autē dia bolo ⁊ tyrānis. his honoribꝰ ſunt honorati. vt patꝫ de hodierno apl̓o qui hoc triplici honore honoratus eſt. Nā clipeus rotūdus depingit̉ quaſi diadema ſuꝑ caput eiꝰ imaginis ī ſignuꝫ ꝙ viriliter hoſtes ſuos ſuꝑauit. Et hoc habet ortum a victoribꝰ romanis. ꝙ tales clipei ſuꝑ capita imaginū depingunt̉. Ip̄i autē apl̓o cu ctus populꝰ hodie obuiat cum laudibꝰ ⁊ hono re: ita vt cōpetit ſibi illud psͣ. cxxxviij. Nimis honorati ſūt amici tui deꝰ ⁊cͣ. Scd̓o honorauit cū dn̄s. vt ꝓpt̓ ſuā victoriā oēs captiui d̓ qͥbꝰ rogat libere dimittant̉. Refert Uincētiꝰ ī ſpe. E hiſto. li. xxvij. c. xxxj. ꝙ tꝑibꝰ Alphunſi regis hiſpanie viginti viri xp̄iani qͦꝝ vnꝰ erat ſacer dos a ſaracenis capti ſūt. ⁊ in vrbe ceſaris au guſti ī carcere tenebroſo incluſi. diuerſoꝝ gene rum nexibꝰ ligati. qͥ cum deo inſpirāte monitu p̄ſbri beatū iacobū inuocauerūt. ī obſcuro car cere ſic eos alloquēs refulſit. ecce aſſum quem vocaſtꝭ. Illi aūt ad pedes eiꝰ ꝓciderūt ſolutis loris q̄ ī pedibꝰ ſuis habebāt. Tūc ſuffuſo eius ꝟtutis vnguēto eoꝝ vincula ꝯfregit. ⁊ ad por tas ciuitatꝭ eo duce ꝑuenerūt eoſqꝫ ad quoddā caſtellū xp̄ianoꝝ detulit. et inde viſibiliter ce los aſcēdit. Ad idē recitat iacobus Ianuēſis. ꝙ qͥdam mercator a quodā tyranno ſpoliatus iniuſte. in cuſtodia tenebat̉. qui deuote ſanctū iacobū in ſuū auxiliū inuocauit. Cui vigilanti bus cuſtodibꝰ apparuit. ⁊ ad turris ſūmitateꝫ ꝑduxit. Statimqꝫ turris adeo ſe inclinauit ꝙ ip̄ius ſūmitas eqͣlis terre fuit. de qua ſine ſaltu deſcendēs. ſolutus receſſit. quē cuſtodes inſe quētes licꝫ iuxta eū ꝑgerēt tn̄ ip̄m videre non poterant. Tertio ip̄m honorauit. qꝛ tūc indutꝰ tunica rubea paſſionis ſebebat in curru ſui cor poris. quē trahebāt quattuor albi equi. ſcꝫ cor dis puritas. virginalis integritas. obedientie ꝓnitas. ⁊ dilectionis vnitas His equis hodie ductus ē quo ad aīaꝫ in celeſtis patrie ciuitatē ita vt bene dicere poſſet illud psͣ. cxxj. In do mū dn̄i letantes ibimus. Scd̓o hec petitio fuit rephenſibilis in intentione in qua erat carnali tas. qꝛ reputabāt ſe ex ſola cognatiōe ius regni obtinere quod tn̄ non ē. qꝛ dicit̉ Matth̓. viij. Amē dico vobis ꝙ multi veniēt ab oriēte ⁊ oc cidente. ⁊ regnabūt cū abraam iſaac ⁊ iacob in regno celoꝝ. Filij auteꝫ regni eijcient̉ foras. et Matth̓. xxj. Auferet̉ a vobis regnuꝫ ⁊ dabit̉ gēti faciēti fructꝰ eiꝰ. Ideo dixit. neſcitis qͥd pe tatis. q. d. Deſideratis ꝙ debeo vobis dare re gnū meū. qꝛ eſtis mei cōſobrini Sꝫ ſcire debe tis qꝛ regnū nō dat̉ rōne parentele. ſꝫ dat̉ me rentibꝰ ꝟtutum exercitio vel paſſionis merllo Id̓o dixit. poteſtꝭ bibere calicē quē ego bibitu rus ſū. q. d. Ego ꝑ ignominiā paſſionis ītratu rus ſū in gl̓iaꝫ reſurrectionis. Iuxͣ illud Luc̄. xxiiij. None hec oportuit pati xp̄m ⁊ ita ītrare in gl̓iam ſuā. Si vultꝭ ꝯregnare. cōpati etiā no lite recuſare Qꝛ dic̄ Petrꝰ damiani. Per bel lū ꝑuenit̉ ad pacē. ꝑ laborē trāſit̉ ad requiem. Nō enī eſt ſine pugna victoria. nec abſqꝫ victo ria ꝑuenitur ad coronā. Sed illud ē cōtra mul tos in hoc mūdo hoīes delitioſos qui nihil vo lunt pati in hͦ mūdo. neqꝫ in ieiunijs neqꝫ in ca ſtigationibꝰ corporis. ſꝫ ſemꝑ pleni eē. ⁊ ī lectꝭ mollibus dormire. Sꝫ audiāt tales. b. Hiero. dicentem. Uis regnare cū xp̄o. ſi dn̄m chriſtū oportuit pati. ⁊ ita intrare in gloriam ſuā. quā fiduciam nos habemus intrare ſine labore. O qͣꝫ ſtulti ſumꝰ volumus h̓ gaudere cum ſeculo ⁊ poſtea regnare cū xp̄o. Nudus dn̄s ingredi tur. ſeruus ſuꝑfluitate onuſtus veſtibus auro ⁊ gemmis intrabit Ille ieiunijs. iſte crapula ⁊ luxuria plenꝰ. Ille in cruce ꝓ nobis moriens. iſte in lecto p̄cioſo ⁊ delicato dormiens. hec il le. Audientes auteꝫ hi duo apl̓i. ꝙ abſqꝫ paſſi on non poſſent cuꝫ xp̄o regnare. interrogante ip̄o. an poſſent bibere calice paſſiōis. dicunt ei Sermo I poſſumus. Sed ẜm glo. loquunt̉. ſicut inexꝑti fragilitatis ꝓprie. quā fugientes a dn̄o oſtēde runt. ſic̄ habet̉ Matth̓. xxvj. Relicto eo oēs fugierūt. qꝛ in exꝑtis nō apparet terribile. qd̓ expertis neceſſariū eſt timere. Confirmauit tn̄ dn̄s ꝟbum eorū dicens: Calicē.i. martyriū. bi betis. q. d. Tu iacobe gladio moriendo. tu ve ro iohānes in feruenti oleo buliēdo. Circa qd̓ vlterius notanduꝫ. duplex eſt calix dei.ſ. pene tēporalis. ⁊ eterne beatitudinis. Primū bibit xp̄s a tēpore natiuitatis quo poſitꝰ ē a matre ī p̄ſepio ita vt dicere poſſit illd̓ psͣ. lxxxvij. Qm̄ ego in laboribꝰ ſum a iuuētute mea. Hūc ꝓpi nauit matri ſue. qꝛ ſtatim nato filio anxia fuit ne ab herode occideretur fugiens in egyptū. Matth̓. ij. Et ꝑdito filio in tēplo cum dolore ip̄m q̄ſiuit. ⁊ ſub cruce omnē paſſionē mētalit̓ ſuſtinuit quā xp̄s corporaliter. ita vt gladius doloris aīam eius ꝑtranſiret. Luc̄. ij. Hūc cali cem ꝓpinauit apl̓is qui diuerſa paſſi ſunt tor menta. Iuxta illud Act̉. v. Ibant apl̓i gaudē tes ⁊cͣ. ⁊ ſpecialiter hi duo apl̓i iacobꝰ ⁊ iohan nes. Nam iacobꝰ ab herode ē occiſus. Sic̄ pa tet Act̉. xij. Miſit herodes rex manus vt affli geret quoſdā de eccl̓ia. occidit autē iacobū fra trem iohānis gladio. Iohānes etiā a domitia no in inſulā pathmos eſt relegatꝰ. Ideo dixit dn̄s. Calicem qͥdem meum bibetis. Hūc etiaꝫ calicē ꝓpinauit martyribꝰ. de quibus dic̄ apo ſtolus ad Heb̓. xj. Sancti ꝑ fidem vicerunt re gna. Et ſubdit̉. Ludibria ⁊ ꝟbera exꝑti ſunt. inſuꝑ ⁊ vincula ⁊ carceres. lapidati ſunt. ſecti ſunt. in occiſione gladij mortui ſūt. Iſtū calicē ꝓpinauit cōfeſſoribꝰ. Ideo ibidē ait apl̓s. Cir cūierūt in melotis ⁊ pellibꝰ caprinis. egentes. anguſtiati. afflicti. quibus dignus nō erat mū dus. Hūc ꝓpinauit virginibus. vt ptꝫ Hiere. xlix. Ecce quibus nō erat iudicium vt biberēt calicem. id ē. qͥ non meruerunt affligi. bibentes biberūt. Hunc demūqꝫ ꝓpinauit cunctis gēti bus. Iuxta illud Hiere. xxv. Sume calicē vi ni furoris. ſcꝫ afflictionis huiꝰ tēporalis de ma nu mea ⁊ ꝓpinabis de eo cunctis gentibꝰ. Et ſequitur infra. Cūqꝫ noluerint ſumere cailcem de manu tua. ſcꝫ tēporalis pene. dices ad eos. hec dicit dn̄s exercituū. bibētes bibetis. ſcꝫ ca licē. ſcꝫ pene eternalis. Ideo dicit Gregꝰ ī mo ral̓. Electus quiſqͣꝫ vt eterna ſupplicia euadat ⁊ ꝑhennē gloriam aſcendat. debet hic aſſiduis flagellis atteri quatenꝰ in iudicio valeat purga tus īueniri. Secūdus calix ē beatitudinis eter nalis. de quo ꝓpinat eis dulcedinē iocūditatꝭ eterne. h̓ calix ſemel bibitus facit obliuiſci oēs labores. ⁊ triſticiaꝫ p̄teritam. Quia dicit deuo tus doctor Amādus li. j. c. xiij. Tribulatio cū p̄ſens eſt meſticiā p̄ſtat. cum autē p̄terit ⁊ me ſticia ſcꝫ victa fuerit. ſūme letificat. breuem ha bet amaritudinē ⁊ longam cōſolationē. hec ille Ibi tunc implet̉ illud ſapientis. Date ficeram merentibꝰ. ⁊ vinū ſcꝫ cōſolationis his qͥ meſto ſunt corde Prou̓. xxxj. Hunc calicem biberūt hi duo apoſtoli iacobꝰ ⁊ iohānes. qui inebriās eſt ⁊ p̄clarus. Tertio fuit rep̄henſibilis hec pe titio ī veritate. quia eſtimabāt in regno chriſti aliquid ſiniſtrū. eum tamē oēs regni ſui incole ad dexterā ſtatuentur. Iuxta illud Mat. xxv Statuet qͥdem oues ad dexteram: hedos autē ad ſiniſtra. Suꝑ quo dicit Chry. ī omelia. Ne ſcitis qͥd petatis. audiſtis me referenteꝫ. Cum venerit filius hominis in ſede maieſtatis ſue. ponet oues ad dexterā ſuam. hedos autem ad ſiniſtrā. dicēs ſiniſtris: Diſcedite a me maledi cti in ignem eternū. quō vultis vt vnus ſedeat ad dexterā. ⁊ alius ad ſiniſtraꝫ. Ideo forſitā ꝑ mulierē res agebat̉. Uidit enī diabolus. quia ꝑ hoc aduerſus eos agere volebat. cōuertit ſe ad ꝯſueta arma. ſcꝫ ad mulierē. vt ſicut Adā ꝑ mulierē ſpoliauit. ita iſtos a xp̄o ſeꝑaret ꝑ ma trem. nā ⁊ ſi mater erat. tamē mulier erat. ꝓpt̓ qd̓ ⁊ ſi affectus eius dulcis erat quaſi matris. ī tellectus tamē eiꝰ nociuꝰ erat qͣſi mulieris. Sꝫ tn̄ nō potuit ꝑ muliereꝫ ꝑditio introire in iſtos ſanctos. ex qͦ de muliere ſalus cunctoꝝ ꝓceſſit. Intelligere ergo debemꝰ vt ⁊ nos non aliqͥd a deo petamꝰ qd̓ nos bonū eē iudicamus. ſꝫ rati onē in eiꝰ ptāteꝫ ponamꝰ vt ⁊ illud nobis cōce dat. qd̓ nob̓ expedire ip̄e cognoſcit. hec Chry. Et hoc qͦ ad ſcd̓m. Ꝙͣtum ad tertiuꝫ pͥncipale oſtendit̉ qͥbus regnū celorū parat̉. cuꝫ ſubdit̉ Sedere autem a dextris ⁊cͣ. non ꝑtinet ad me vt vobis dem ſedere circa me. quia nōdū eſtis humiliati. ⁊ adhuc carnalia ſentitis. Nam ī re gno meo ſuperbia non habet locum. cum luci fer oīuꝫ angelorū pulcherrimus ſuꝑbiens: de celo ē detruſus. Sicut dicit̉ Ezech̓. xxviij. Ele uaſti cor tuum in decore tuo ⁊ in terrā ꝓieci te. Quomodo ergo vos d̓ terra illic vultis ꝑ ſuꝑ biā aſcēdere. Id̓o dicit. nō ē meū dare vob̓ ſu perbis ſic̄ vos adhuc eſtis. ſed alijs.ſ. hūilibꝰ qͥbꝰ ꝑatum ē a patre meo. ẜm p̄deſtinationem Uel alit̓ ẜm glo. Regnū celoꝝ nō ē dātis ſꝫ re cipientis. Nō enī ē ꝑſonaꝝ acceptio apud dn̄ꝫ ſed qͥcunqꝫ dignus ē accipit qd̓ ꝑſone non ē pa ratum ſed vite. ſi itaqꝫ tales eſtis ſicut pater pa rauit tunc accipietis. Et eſt notanduꝫ ꝙ regnū celorū paratū eſt quintuplicibus generibꝰ ho minū. Primo innocentibꝰ tanqͣꝫ veris heredi bus ſicut puerꝭ baptizatis. Qui ſi diſceſſerint poſt baptiſmum ſtatim euolant ⁊ ſaluant̉. In ſignū illius chriſto baptizato vidit Iohannes ꝙ celi aꝑti ſunt. ⁊ ſpiritūſanctū deſcendentem ⁊ vox patris audita eſt. Hic eſt filius meꝰ dile ctus. Matth̓. iij. De illo etiam dicit chriſtus Mat. vltꝭ. Qui crediderit et baptizatꝰ fuerit F G LXXIIII ſaluꝰ erit. Et de his dic̄ psͣ. xxiiij. Innocentes ⁊ recti adheſerūt mihi. Maledicte igitur ſunt oēs matres pueros ſuos an̄ baptiſmū iugulan tes. ⁊ tali gl̓ia ⁊ hereditate eos priuantes. Vt ſunt ꝟgines in crinilibꝰ incedētes. fornicatiōi bus aūt varijs deturpate ⁊ meretricibꝰ per oīa ſil̓ate. in capite ornate crinilibꝰ. in actu autē cō pate ſunt publicis meretricibꝰ. Et audeo dice re ꝙ deteriores ſūt meretricibꝰ. que qͥdem pub lice peccant. etſi fructū cum ſuis amatoribꝰ ha buerint. tamē non necant. qꝛ non verecūdant̉. Iſte autē peccant occulte ⁊ nolunt feciſſe. ideo fructꝰ ſuos ſtrāgulāt ⁊ occidūt. ne eoꝝ nephas percipiat̉. Et fortaſſis raro illud ꝯfitent̉. ne ca put tegere cogant̉ Tales crudeliores ſūt omni bus aīalibꝰ. qͥ ẜm naturales feras a ſe genitas affectione naturali diligūt. ⁊ ne ab alijs occidā tur: inquātum poſſunt defendunt. ⁊ nutriūt ⁊ educāt p̄ter ſcroffam que interdum fetus ſuos deuorat ⁊ occidit. vt dicit Soli. in li. de mirab̓. mūdi Et illud ſcripſit tanqͣꝫ mirabile ⁊ crudele qd̓ eſt preter ſolitū morem aliorū animaliū fe tus necare. Sed his ſunt he mulieres peſſime ſeuiores. iſta caret ratiōe. ille autē decorate ſūt lumine rationis qͣꝫuis ea abutant̉. Ideo de ta libus dicit ſapiēs. Circulꝰ aureus in naͣribus ſuis mulier pulchra et fatuā. Prou̓. xj. Qꝛ tā qͣꝫ ſtultiſſime. pulchritudīe ſua abutūt̉. ⁊ ſe ī lu tū luxurie velut ſus deijciunt ⁊ ꝓſternūt. Iſte etiaꝫ criminioſiores ſunt omnibꝰ homicidis. qͥ ſolum corpꝰ ꝯccidūt. animaꝫ autē occidere non poſſunt. iſte autē aīaꝫ cū corpore occidūt ⁊ igni bus eternis puniēdas tradūt ⁊ trāſmittūt Qd̓ ꝓbat Augꝰ de fide ad petrū. Et ponit̉ in cano ne de conſe. diſ. iiij. c. firmiſſime. vbi dicit̉. Fir miſſime tene non ſolū hoīes rōne vtentes. veꝝ etiaꝫ paruulos qui ſiue in vtero matris viuere incipiūt. ⁊ ibi moriunt̉. Glo. ſcꝫ ꝑ potagia qͥbꝰ ille peſſime mulieres vtunt̉. fetū in vtero occi dentes. Siue iam de matribꝰ nati ſi ſine ſacr̄o baptiſmi. qd̓ dat̉ in noīe patris ⁊ filij ⁊ ſpūſſan cti. de hoc ſeculo trāſeunt. ſempiterno igne pu niēdos. Glo. dicit. qꝛ erūt in tenebris. nō ꝙ pe na ſenſus puniant̉. ſꝫ dūtaxat dāni quēadmo dū determinat beatꝰ Thomas in. iiij. diſ. j. in ſol. pͥmi ar. ſimiliter pe. de plaude idē ſentit. Et ſubdit. Quia etſi peccatū actiōis ꝓprie nulluꝫ habet. originalis tn̄ peccati dānationē carnali cōceptione ex natiuitate traxerūt. Et plꝰ dicit Augꝰ. Nam in die iudicij pueri decedētes ſine baptiſmo. vel ſtabūt a dextris xp̄i vl̓ a ſiniſtrꝭ. Non a dextris. qꝛ ſic irent ad regnū celoꝝ Cu ius oppoſitū dicit xp̄s Ioh̓. ij. Niſi quis rena tus fuerit ex aqua ⁊ ſpūſancto nō intrabit ī re gnū celoꝝ. Igit̉ ſtabūt a ſiniſtris ⁊ cōſequēter ibunt in ignē eternuꝫ. qꝛ in vltimo iudicio via media nō ſignat̉. hec ille. Ex qͣ auctoritate ptꝫ ꝙ paruuli ſic decedētes fine baptiſmo non ſo lū puniunt̉ eternaliter pena damni.ſ. carentia viſionis beatifice. ſed etiā pena ſenſus. Idē di cit Hugo cardinalis ꝙ puniāt̉ diuerſis tormē tis. minus tn̄ punientur qͣꝫ illi qui peccata actu alia cōmiſerūt. qꝛ hec ē pena minutiſſima vt di cit Augꝰ in li. d̓ baptiſmo paruuloꝝ. c. iij. ⁊ ha bet̉ de cōſe. diſ. iiij. c. Regenerāte. In qͣ tn̄ dic̄ Augꝰ mallet ſe ſic eſſe qͣꝫ nō eſſe. Et dicit ibidē gloſa. ꝙ pena dicit̉ minutiſſima. nō ideo ꝙ nō poſſet eē minor. ſed in cōꝑatiōe ad alias penas quas qͥ in peccato mortali decedūt ſuſtinebūt. Et certū eſt ꝙ non intellexit d̓ pena damni. qꝛ illa eſt equalis vtrobiqꝫ. ergo de pena ſenſus ī telligendū eſt. Sed diceres. Tamē decretalis dicit extra de baptiſmo ⁊ eiꝰ effectu in. c. Ma. iores. pena originalis peccati eſt eterna dei vi ſionis carentia. pena vero actualis peccati eſt gehenne ꝑpetuus cruciatꝰ. Reſpōdet Augꝰ d̓ fide ad petrū. ꝙ decretalis non intendit dicere ꝙ pͥuatio diuine viſionis eſt ſola pena qua par uuli puniunt̉ ſine baptiſmo decedentes. qꝛ pe nam ſenſus nō negat. ſicut non negat penā dā ni in damnatis cuꝫ dicit eos ſubire gehēne cru ciatus. ⁊ tamē ſi hoc intēderet decretalis. tunc gloſa illa que diceret ꝙ pena paruuloꝝ eſt mi nutiſſima. cōtradiceret textui. Sꝫ nō loquitur gloſa de pena dāni. que in omnibꝰ equalis eſt. igitur de pena ſenſus. Et iſtam penaꝫ patiunt̉ omnes qͥ non fuerūt a peccato originali per ba ptiſmū fluminis aut ſanguinis aut flaminis li berati. Ecce ad quātā miſeriā ꝑducūt iſte infe lices mulieres fructꝰ vteri ſui. Etſi iſti innocen tes pueri qͥ peccata actualiter nō cōmiſerūt ita puniēt̉. quāto magis ille diabolice matres tra dent̉ eternis ignibꝰ cruciande. Non tn̄ hec di co ꝙ non poſſunt de hoc grādi crimine penite re. cuꝫ al̓s obſtaculū ponerē diuine pietati. ſed motꝰ cōpaſſione ſuꝑ īnocētū iugulatiōe ꝑuulo rū. que ꝓchdolor his tꝑibus ē cōis. Et ſuꝑ dā natione eoꝝ hec inſerui vt videāt he maliuole quātā īhumanitatē exerceāt ī ſuis pueris vte rinis. quā nō exercēt aīalia carentia vſu rōnis Sed cum tales mulieres volūt cōdigne penite re. conſulit eis papa tertiꝰ Alexāder. vt intrēt religionē in qua peccata ſua ꝑpetue deplorent vt habetur extra de his qͥ. fi. oc. c. veniens. Si autem repugnante carnis fragilitate ad hoc in duci non poterint. nubendi eis licentia tribua tur. qꝛ tutius videt̉ vt in dn̄o nubāt vni ſoli qͣꝫ inhoneſte multos admittant. vt dicit idē canō allegatus. Et dicit̉. xxxiij. q. iij. c. In adoleſcē tia. Si nō eēt p̄ſumptio d̓ ip̄ius incōtinētia nō daretur ſibi licētia cōtrahendi propter crimen ſuum. ſed tamen ip̄is alia grauis penitentia in iungit̉. que exprimit̉ extra de his qui fi. occi. c. ītelleximus. vbi dicit̉. Mulier que fornicata Sermo fuerit ⁊ partū ſuum viuū occiderit decē annos debet penite̓. tamen pōt moderari ẜm arbitriū ſacerdotꝭ. Hoc pōt ꝓ correctione recitari ſi vi derit expedire. Secūdo regnū celorū ē paratū penitētibus. qͣꝫuis enī pauci ſūt qͥ in innocētia maneāt baptiſmali. Ideo ẜm Hiero. Et poni tur d̓ penitē. diſ. j. in. c. ſecūda tabula. Si quis veſtem inuocētie maculauerit penitētie reme dio pōt reparare. Ideo dicit dn̄s Matth̓. iij. Penitētiā agite. appropinquabit enī regnū ce lorū. qͣſi diceret. qd̓ elongatū ē a vobis ꝑ pecca ti ſtulticiā. appropinquabit ꝑ peccati penitēti am ac prudentiā. Qd̓ figuratū fuit in rege Na buchodonoſor Dan̄. iiij. Quia ꝑ ſuā ſtulticiaꝫ ⁊ ſuꝑbiam quādo dixit: Nōne hec ē babylon ciuitas magna quā ego edifitaui in domū regi am in robore fortitudinis mee. depulſus fuit d̓ regno ſuo ſeptē mēſibus. Sed poſtea reuocatꝰ per Danielē. ⁊ vſqꝫ ad finem ſeptē annoꝝ egit penitētiaꝫ. ⁊ neqꝫ panem neqꝫ carnē comedes. neqꝫ vinū bibens. ſꝫ leguminibꝰ ⁊ herbis vſus fuit. Qua penitētia finita reſtitutꝰ eſt in regnū ſuum. ⁊ nūc habet regnū cum chriſto ſempiter num. Qd̓ ꝓbat Augꝰ. Et ponit̉ in cano. xxiij. q. iiij. Nabuchodonoſor penitētiā meruit fru ctuoſam. Et ſubdit. Nōne etiā poſt īnumeras pietates flagellatꝰ penituit. ⁊ regnū qd̓ ꝑdide rat rurſū accepit. hec ille. Ita etiā iſti duo apo ſtoli Iacobꝰ ⁊ Iohānes ꝑ ſuꝑbiam qua infla ti erāt. ſuꝑ alios volētes regnare elongatū fuit ab eis regnū. quādo dixit eis ieſus. Sedere ad dexterā meaꝫ ⁊ ſiniſtrā. non ē meū dare vobis ſcꝫ ſuꝑbis Illis autē penitētibus petitionē im pleuit. ip̄oſqꝫ ſedere ad dexteraꝫ fecit ⁊ ad fini ſtram. Sicut hoc declarat ſanctꝰ Amb̓. dicēs: Apoſtoli ſederūt a ſiniſtris quādo officio apa ſtolatus p̄ſiderunt. nūc autem ſedēt a dextris. quia de p̄ſenti viſione ſui conditoris letantur. quorū vtrūqꝫ datū eſt a chriſto. hec Amb̓. Ul̓ etiaꝫ acceperūt qd̓ petierūt. quia regnū chriſti etiaꝫ vno modo ē eccleſia militās. Iuxta illud Matth̓. xiij. Exibunt angeli ⁊ ſeparabūt ma los de medio iuſtorū ⁊cͣ. Cuius qͥdem regni ſi niſtrū eſt martyriū. Dextrum autē pax ⁊ tran qͥlitas. Iacobo venit ſiniſtrū. qꝛ martyriū ꝑtu lit. Actꝭ. xij. Occidit herodes iacobū fratre io hānis gladio. Iohānes autē dextrū tenuit. qꝛ ſine martyrij morte in pace requieuit. vt habe tur Ioh̓. xxj. Sic eū volo manere donec veni am Tertio regnū celorū paratum ē pugnanti bus. Iuxta illud qd̓ canit̉ d̓ apoſtolis. Eſtote fortes. Et hi ſunt martyres qͥ ꝓ chriſto patiun tur. De qͥbus dicit̉ Matth̓. xj. Regnū celorū vim patit̉ ⁊ violēti rapiūt illud. In ſignū illiꝰ ſtephanꝰ paſſus a iudeis. vidit celos apertos ⁊ ieſum ſtantē ⁊ expectantē. Actꝭ. vij. Ideo di cit Augꝰ. Et habet̉ in cano. xxiij. ꝙ. vj. c. oīuꝫ. Si qͥs fideliū morit̉ in certamine. qd̓ cōtra infi deles gerit̉. celeſte regnuꝫ ꝓmeret̉. Illo modo beatus Iacobꝰ ꝓmeruit regnū celorū. quia pu gnauit cū triplici hoſte. ſcꝫ diabolo quē vicit ꝑ fidem. ẜm illud qd̓ dicit̉.j. Pet̓. v. Diabolꝰ ta qͣꝫ leo rugiēs circūit querēs quē deuoret cui re ſiſtite fortes in fide. Secūdo pugnauit cū her mogene ſortilego ſiue mago. que vicit per diui nam ſapiētiaꝫ. ita vt artē magicā dimitteret. ⁊ ſibi ī ſide adhereret dicēs: O liberator anima rū ſuſciꝑe nunc penitētem quē hactenus ſuſti nuiſti detrahentē. Tertio pugnauit cū herode maliuolo quē vicit ꝑ patientiā. quia morteꝫ ab eo patiēter ꝑpeſſus ē. Ideo hodie merito ē co ronatus ⁊ cū chriſto in throno glorie collocatꝰ Iuxta illud Apoc̄. iij. Qui vicerit dabo ei ſede re mecū in throno meo. ⁊ ſic nunc impletum eſt qd̓ petiuit mater vt ſederēt ſecum in regno ſuo Quarto paratū eſt regnū celorū pauperibꝰ tā qͣꝫ chriſti imitatoribꝰ. Ideo dicit beatꝰ Augꝰ. in lib̓. ſolilo. Ecce domīe pauꝑes filij tui ſumꝰ. ⁊ puſillus grex tuus aperi nobis ianuas tuas. Et edent pauꝑes ⁊ ſaturabūt̉. ⁊ laudabūt do minū qui requirēt eū. psͣ. xxj. Scio domīe ⁊ ꝑ me fateor quoniā ſoli qͥ cognoſcunt ſe pauꝑes ditabuntur. hec ille. qꝛ ẜm Gregꝭ. xviij. moral̓. Cū deeſt terrena ſubſtātia liberiꝰ ad patriā ten dimꝰ. quia qͣſi ī via poſiti pōdere caremꝰ. Iſto modo etiā beatꝰ Iacobus meruit celoꝝ regnū quia ꝓpter chriſtū pauꝑ fuit ſequens ip̄m. qꝛ legitur Matth̓. iiij. ꝙ ieſus ambulabat iuxta mare galilee ⁊ vidit Iacobū zebedei. ⁊ Iohā nem fratrē eius in naui cum patre eorū. reficiē tes retia eorū ⁊ vocauit eos. Illi auteꝫ ſtatim relictis retibꝰ ⁊ patre ſecuti ſunt dominū. Su per quo dicit Nico. de lyra. per hoc oſtēditur ꝙ ꝑfecti imitatores chriſti erāt. quia relictis re tibus poſſeſſis. ⁊ etiā parētibus quātū ad car nalem affectū. animo prompto ſecuti ſūt eum. Ideo meruerūt audire Matth̓. xix. Vos qͥ ſe cuti eſtis me. ſedebitis ſuꝑ ſedes duodecim ⁊ Quinto regnū celoꝝ paratū eſt miſericordibꝰ. Id̓o dicit Gregꝰ naͣzēzenus in cōmētario pſa morū. De nulla re ſic vincit̉ inimicꝰ. qͣꝫ cuꝫ mi ſericordes ſumus. Et ſubdit. In quo inuentu fuerit opus miſericordie. ⁊ ſi habuerit aliquid de quo in iudicio puniat̉. tāqͣꝫ vnda. miſericor dia peccatū extinguet̉. hec ille. Iſta miſcordia beatus Iacobꝰ regnū celorū meruit. Quia ẜm Rabanū ſuꝑ Matth̓. Qui eſuriētē pane ver bi reficit. ⁊ ſitientē potū ſapiētie refrigerat. ⁊ er rantem in domū patris reuocat innocente ꝓte git. infirmū fide inſtruit. oppreſſis tribulatioe ſubuenit cōpatiēdo. veraꝫ miſericordiā implet Et hec oīa beatus Iacobꝰ excellēter adimple uit. vt habet̉ in legenda. LXXV ¶ Sermo ſecundus de ſancto Iacobo. N baculo meo trāſiui iordanē iſtū ⁊ nūc cuꝫ dua II bus turmis regredior. ita ſcribit̉ Gen̄. xxxij. Dicūt naturales Irū do eſt illiꝰ nature qn̄ tꝑus hyemis appropinqͣt ad loca calida ſe trāſfert. in qͥbꝰ ꝑ hyemē manet Accedēte aūt tꝑe veris iterato ſe trāſferre ſolet ad regiones nr̄as. ſed an̄qͣꝫ veīt oportꝫ ip̄aꝫ ma re tranſire. in quo ꝓ baculo tali vtit̉ cautela. ꝙ vna ala natat aliā ꝓ velo erigit. vt ſic ſecure ꝑ fretū veniat. Cū aūt ad nos ꝑuenerit ouificat ⁊ ꝑducit pullos vt ſic duplicato fructu ad cali das reū̓tat̉ regiōes. Spūal̓r aūt ꝑ irundinem b. Iacobus deſigͣt̉. Recte ſic̄ irundo eſt auiſ ca ſta. Quia ẜm Ari. li. vj. de aīmalibꝰ. nō coit in āno neqꝫ ouificat niſi ſel̓. ⁊ ſi bis ouat. pͥma oua corrūpunt̉ ꝓpter hyemē. ſꝫ ſolū poſteriora cō plent̉ ⁊ faciūt pullos. Ita. b. Iacobus caſtuſ ⁊ mūdus fuit tam mūdicia aīe qͣꝫ corꝑis. Et figu ratus eſt ꝑ thronū eburneū quē vidit Ioh̓es ī Apocal̓. qͥ erat veſtitꝰ auro. ⁊ ornatꝰ lapide pre cioſo. ⁊ rex ſedebat ſuꝑ eū. Per ebur qd̓ natu ralit̓ eſt frigidū ſignificat̉ ſua caſtitas quā cre ditur a iuuētute ſua ꝯẜuaſſe. vt dice̓ poſſꝫ illd̓ Tob̓. iij. Mundā ẜuaui aīaꝫ meā ab omī con cupīa.ſ. carnal̓ libidinis. Hic thronꝰ erat veſti tus auro charitatis erga deū ⁊ ꝓximū. Ꝙ autē habuerit dilectōeꝫ erga deū. ptꝫ qꝛ ſamaritani qͥ xp̄m nō receperūt Iacobꝰ ⁊ ioh̓s ex zelo ma gno quo eū dilexerūt voluerūt vt ignis ad mo dum helie deſcēderet de celo ⁊ ꝯſumeret illos tanqͣꝫ eiꝰ ꝯtemptores. Lu. ix. Ꝙ habuit dilectō nem erga ꝓximos ptꝫ. qꝛ ml̓tū laborauit in do mo dei. vt fideles xp̄o vndiqꝫ cōgregaret. vt cō uenient̓ dicere poſſet. zelus domꝰ tue come. me psͣ. lxviij. Iſte thronꝰ etiā erat ornatꝰ lapidibꝰ p̄cioſis ꝟtutū. Erat em̄ ornatꝰ fide abraam. de quo d̓r. credidit abraā ⁊ reputatū eſt ei ad iuſti ciam. qꝛ ip̄e Iacobꝰ vocāte xp̄o credidit ei. re lictis oībus ſecutus eſt eū. Mat. iiij. Fuit ful citus victoria iacob. qꝛ vicit diabolū. vt dicere poſſit illud Gen̄. xxvij. Recte vocatū ē nomen eius Iacob. qꝛ ſupplantauit me en altera vice. Erat p̄ditus mititate moyſi. qꝛ mitis erat red dens bona ꝓ mal̓. vt ptꝫ de hermogene in legē da. qͣtenus impleret doctrinā. Mat. v. Diligi te inimicos vr̄os ⁊ bn̄facite his qͥ vos ꝑſequu tur. Fuit ſtipatꝰ ſapīa ſalomonis. qꝛ fuit ip̄e cū fratre ſuo qͥ ſpecialit̓ a dn̄o diſcere voluit d̓ die iudicij ⁊ venturis. Mat. xxiiij. Ecce qͣꝫ bn̄ or natus fuit ille thronꝰ. Ideo xp̄s ſedebat ſuper eū qͥ in caſtis qͥeſcere ⁊ mūdis delectat̉ cordibꝰ ẜm qd̓ dicit Plato in phedronē. Ubi puritas in ip̄a vera diuinitas. atqꝫ ea q̄ diuītatis ſunt s approbant̉. Et ꝓpter illā mundiciā ⁊ caſtitatē irundini cōꝑat̉. q̄ ẜm naturales locū ſuū tenet mundū. ⁊ ad hͦ inſtruit pullos ſuos ſtercora eij cere exͣ nidum. Ita ip̄e vbicūqꝫ p̄dicauit loca fecit mūda peccatores ꝯuertendo. de homībuſ demones expellēdo. magos deuincendo. ⁊ di uinam voluntatē tanqͣꝫ alam vnā dextram eri gēdo. ratōe aūt velut altera ala in hͦ iordane ſe regendo. ⁊ tāqͣꝫ baculo vtendo. Et qͥ iuit ſolus ad p̄dicandū. cōpleto curſu cū duabus turmis ingreſſus eſt. qꝛ velut ꝟbo ml̓tos p̄monuit ẜua re caſtitatē. ita exemplo ſui martyrij ml̓tos de niqꝫ ſecū traxit. Sicut ioſiā hermogenē. ita vt poſſet dicere p̄dicta ꝟba thematis. In baculo meo ⁊cͣ. In qͥbus verbis a tribus commendat̉ Priuo de actu ſue acerbe penalitatis. ibi. ī ba culo meo. Secūdo de trāſitu p̄ſentis mortalita tis. ibi. tranſiui iordanē iſtū. Tertio de glorio ſo redditu eterne iocūditatis. ibi. Et nunc. De pͥmo eſt notandū. Roſa creſcēs int̓ ſpinas acu tiſſimas eſt inter illas qͣſi peregrina. nō em̄ cum ill̓ cōmunicat. cū ille ſunt pungētes. illa autē ſi ne ſtimulo iugit̓ ꝑſeuerat. Et qͣꝫuis eſt ſine ſti mulo. tn̄ a ſpinis pungit̉. ⁊ ab eis ſuſtinet paſſi ones. Moraliter ꝑ rōſam intelligūt̉ viri iuſti. ⁊ ſpecialiter hic iuſtus Iacobus apl̓s. Nam di cit Pli. in ſpe. natu. li. ij. c. xix. ꝙ roſa decocta ī aqua celeſti vel pluuiali. omnē fluxū ex calida cauſa ſedat. ⁊ puluis eiuſ ſedat ſanguinē de na ribus ꝓfluentē. ⁊ deſiccat conſumitqꝫ putredi num humorē. Ita. b. iacobus tāqͣꝫ rōſa d̓coctꝰ in aqua celeſtꝭ ſapīe ⁊ potatus. ẜm illud Eccī. xv. Aqua ſapīe ſalutaris potauit illū. ml̓torū hoīm ſedauit fluxū peccatorū. vt patꝫ de phile to hermogene ⁊ Ioſia. in qͥbus ſanguineꝫ pctō rum deſiccauit ⁊ humorē putredinū expurga uit. vt dicere poſſet illud Eſa. xliij. Ego ſum qͥ deleo iniqͥtates tuas. qꝛ ml̓toꝝ hoīm pctā dele uit p̄ce ſua. Et vtinā nr̄a deleret peccamina. ſic̄ fecit qͥdam de quo refert Iacobus Ianuenſis Cū qͥdam pictor enorme peccatū ⁊ plurimū de teſtabile cōmiſiſſet. ⁊ epūs illū abſoluere timu iſſet. illum cū cedula in qua ſcriptū hͦ pctm̄ erat ad ſanctū Iacobū miſit. Cum gͦ in feſto eiuſdē cedulā ſuꝑ altare poſuiſſet. ⁊ vt ſuis meritꝭ pec cata ſua deleret exoraſſet. Cedulā poſtmodum aperuit. ⁊ peccatū deletū inuenit. Hic inqͣꝫ apo ſtolus velut roſa int̓ ſpinas creuit.ſ. peccatorū ⁊ ſtimulantiū iudeorū. inter quos fuit ꝑegrinꝰ ſicut ip̄e depingit̉ cum pera ⁊ baculo. ſic̄ ſolent ire ꝑegrini. Iō dicit. In bacu. m. tran. iordanē Circa qd̓ notandū ſicut roſa exorit̉ pͥmo int̓ ſpi nas tāqꝫ ꝑegrina. in ſuo ſtipite nullā ꝯueniētiā cum eis habēdo nec natura. Ita. b. Iacobꝰ int̓ iudeos exortꝰ eſt ꝑegrinus. ⁊ in baculo labori oſe p̄dicatōis trāſiuit iordanē pn̄tis penalitatꝭ Et bn̄ d̓r ꝑegrinus. qꝛ videmꝰ ꝙ ꝑegrini qͥ vo lunt ambulare hierl̓m ſiue roma. oīa pono ra Q B C V DETMō gͣuantia ⁊ depͥmētia a ſe deponūt vt agiles fiāt. ⁊ ſolūmō neceſſaria ſecū ſumūt. Sic. b. iacobuſ tāqͣꝫ ꝑegrinꝰ. volēs ire ad celeſtē hierl̓m omnē terrenā ſb̓am domi dimiſit apd̓ pr̄em Matth̓. iiij. cū dn̄s eū vocauit cū fratre ſuo cariſſimo io hanne ad ſtatū ꝑegrinatōis ſtatī oīa dimiſitꝭ.ſ. nauem rete ⁊ pr̄em. ⁊ ſecutꝰ eſt ih̓m. Quod tra ctans Chry. ſuꝑ Mat. dicit. Tria ſunt q̄ relin quere dn̄t qͥ ad xp̄m voluerīt ire.ſ. actꝰ carnaleſ q̄ ꝑ retia ſignāt̉. ſeculū ⁊ res mūdiales q̄ ꝑ nauē ⁊ parētes qͥ ꝑ pr̄em notant̉. Reliq̄rūt gͦ naueꝫ vt fierēt eccl̓aſtice nauis gub̓natores. Relique rūt retia vt iam nō afferēt piſces ad ciuitatē ter renā. ſꝫ hoīes ad celeſtē patriā. Reliq̄rūt vnuꝫ carnalē pr̄em. vt ſpūales pr̄es oīm fierent. Hec Chryẜ. Ecce verꝰ ꝑegrinꝰ. qͥ oīa reliqͥt. ⁊ nihil qd̓ ip̄m aggͣuaret ſecū ſumpſit Iacob. Geneſiſ xxviij. ⁊. xxxiij. qͥ tranſiens ꝑegre in meſopota miā ad laban. oīa dimiſit pr̄em ⁊ mr̄em. nec ha buit aīal nec famulū. ſed in baculo iordanē trāſ iuit ⁊ volēs reqͥeſcere lectū nō habuit. ſed lapi dem ſupponēs capiti. ſic dormiuit. Ita. b. Ia cobus reliqͥt pr̄em. nec portauit aurū vl̓ argen tum. ſꝫ in ſolo baculo trāſiuit pn̄tē md̓m. Nam audiuit a xp̄o Mat. x. Nolite poſſide̓ aurum nec argentū. neqꝫ pecuniā in zonis vr̄is. Nos em̄ oēs in hͦ mūdo ſumꝰ ꝑegrini. Qꝛ dic̄ Chry ſuꝑ Mat. Uia ē ꝑ quā oēs tranſeūt qͥ naſcunt̉ via ⁊ ꝑegrinatio eſt qͥ intelligūt ꝙ a deo exiue rūt. ⁊ ad deū feſtinēt. hec ille. Et apl̓s ad heb̓ xiij. Nō habemꝰ h̓ manentē ciuitatē. ſꝫ futuraꝫ inquiramꝰ. Iō exemplo. b. Iacobi. qͥ de nullo ſollicitꝰ erat. niſi de neceſſarijs ad victum. alia oīa relinquēdo. ⁊ nos ſuꝑflua reijcere debemꝰ ne gͣuemur in via. ẜm cōſiliū apoſtoli. Deponē tes oē pondus. ad Heb̓. xij. Et ſolū neceſſarijs ꝯtenti eſſe. Iuxͣ illud. j. Timo. vj. Habētes ali menta ⁊ qͥbꝰ tegamur his ꝯtenti ſimꝰ. Qꝛ dicit b. augꝰ. in li. ſolilo. Ualde rarū eſt vt qͥ diuitiaſ poſſident ad reqͥeꝫ tendāt. qͥ rebus terrenis ſe ī plicant. ⁊ eis amore ſe ſociāt. qͥ in rerū tꝑalium amore defigunt̉. in deo nullatenꝰ delectant̉. ne mo pōt amplecti gl̓am dei ⁊ diuitias ſiml̓ ⁊ fel̓. Hec ille. Iō petiuit etiā rex Salomō Prouer. xxxj. Diuitias ⁊ pauꝑtates ne dederis mihi. tā tum victui mes tribue neceſſaria. Scd̓o ſicut ro ſa ꝑtrāſit ſpinas vndiqꝫ aculeis caſtigata. Ita b. Iaco. ſtatū pn̄tis miſerie vbi ſunt diu̓ſe pū cture trāſiuit baculo vigoroſe caſtigatiōis iugi ter corpꝰ ſuū p̄dicatōibꝰ ſuis. vigilijs. ieiunijs. macerauit. Ita vt dicere poſſet cū apl̓o.j. Cor. ix. Caſtigo corpꝰ meū. ⁊ in ẜuitutē iteꝝ redigo Hic ſctūs Iaco. attēdit dictū Iſidori. Abſtinē tia vitā ꝓlogat. caſtitatē ꝯẜuat. deū placat. de mōes expugt. intellectū illumīat. vitia domat. cor ip̄m amore dei inflāmat. Et hͦ ꝯtra multos qͥ libēt̓ vellēt cū apl̓o coronari. ſꝫ nolūt ſecuꝫ ca ſtigari. volētes ſꝑ viuē in crapl̓a ⁊ raro ieiuna. re. Sꝫ dicit poeta. Dulcia ſunt caſtra. ſꝫ ſic non itur ad aſtra. Caſtigatꝰ eſt etiā. b. Iaco. varijs penis. aliqn̄ flagellatꝰ. vt ptꝫ Act. v. cum alijs apoſtol̓. de qͥbꝰ d̓r. Ibāt apoſtoli gaudētes In terdū carceratꝰ. vt hr̄ ibidē. Et iecerūt manꝰ in eos ⁊ poſuerūt in cuſtodia publica. Qd̓ eſt con tra ml̓tos qͥ pati nolūt libēt̓ adu̓ſa ⁊ penas cor pales. ⁊ ſi eis euenerint caſtigatōnes triſtāt̉. cū potiꝰ deberēt gaude̓. ẜm illud Augꝭ. Gaudeat xp̄ianꝰ in adu̓ſis. qꝛ h̓ ꝓbat̉ an ſit iuſtꝰ aut pec cator. Cōtriſtat̉ ſane quē flagella corrigere nō pn̄t. Timeat ſuppliciū futurū qͥ pͥus iudicis cō tempſit remedium. Gaudeat pctōr cū in iſto ſe culo ꝯtriſtat̉. vt poſt ſeculū cū xp̄o remuneret̉. hec ille. Tertō rōſa trāſit ꝑ ſpinas ab eiſqꝫ pati tur. ⁊ tandē ſuffocat̉. Ita. b. Iacobꝰ tranſiuit ꝑ pūcturas pn̄tis mūdi in bacl̓o paſſiōis doloro ſe. qd̓ p̄dixit ſibi ⁊ fratri ſuo ioh̓i xp̄s Mat. xx Calice meū.i. paſſionem amarā bibetis. Sic̄ p̄ ẜtim ptꝫ de Iacobo qͥ ab herode ⁊ a iudeis pu nitus fuit. ꝙ tandē ip̄m gladio ſuffocauit Act̉. xij. Occidit aūt Iacobū fratrem ioh̓is gladio. Et hͦ quo ad pͥmū. Quantū ad ſcd̓m de trāſitu mortalitatis cōmendat̉ cū d̓r. Trāſiui iordanē Ubi ſciendū ẜm Iſi. li. xiij. ꝙ iordanis ē fluui qͥ naſcit̉ ſub libano in oriēte. ⁊ tādē ꝑ ml̓tos cir cūitus iuxͣ iericho in mare mortuū fluit. qd̓ ip̄ꝫ abſorbet penitꝰ ⁊ ꝯſumit. Hic fluuiꝰ ſignificat md̓ꝫ ⁊ hoīes in eo ꝯtētos. qꝛ recte fic̄ ille fluui ſꝑ trāſit. ſic md̓s ꝯtinue trāſit. Iuxͣ illd̓. j. Ioh̓. ij. Trāſit mūdus.i. hoīes mūdani ⁊ ꝯcupīa eiꝰ qꝛ omēs hoīes fluunt in mortē. q̄ eſt tāqͣꝫ mare mortuū nihil viue̓ ꝑmittēs. Iō d̓r. ij. Re. xiiij. Omēs morimur ⁊ qͣſi aqͣ dilabimur. Cui dicto ꝯſonat psͣ. xxxviij. Quis eſt hō qͥ viuet ⁊ nō vi debit mortē. q. d. nullus. Qꝛ ẜm apl̓m ad heb̓. ix. Statutū eſt oībꝰ hoībꝰ ſel̓ mori. Iō mēdax fuit diabolus qͥ dixit ad pͥmos ꝑentes. Neq̄qͣꝫ moriemī. Gen̄. iij. Dixiſſꝫ qͥdē veꝝ. ſi illi in in nocentia ꝑſtitiſſent. ẜm qd̓ d̓r in cano. de ꝯſecͣ. di. iiij. c. placuit. vbi d̓r. Quicūqꝫ dixerit adā pͥ mū hoīeꝫ mortalē factū ita vt ſiue peccaret ſiue n̄ moreret̉ in corꝑe. n̄ peccati merito ſꝫ neceſſita te nature. anathema ſit. Eſt etiā h̓ trāſitꝰ mortꝭ vil̓ ⁊ velox. qꝛ oēs in puluerē redigunt̉. Iuxͣ il lud Gen̄. iij. Cinis es ⁊ in cinereꝫ reu̓teris. Eſt velox. qꝛ d̓r Iob. xiiij. Breues dies hoīs ſunt. Et iuxͣ dictū Chry. ſuꝑ Mat. Tā breues dies hoīs ſunt ꝙ vix aliqͥs in tota vita ſua poſſet ſe ad mortē diſpone̓. Eſt tn̄ ſciendū ꝙ trāſitus iu ſtorū ml̓tū differt a trāſitū vel a morte maloruꝫ Et ſpēalit̓ in tribus. Prīo qꝛ tranſitꝰ ſanctora eſt dulcis. qꝛ h̓ gemuerūt. Recte ſic̄ refert Pli. in ſpe. na. ⁊ Soli. in li. de mira. mūdi. Cignus dū viuit gemit iugit̓ ⁊ triſtat̉. Cū aūt moritur ameniſſime cātat ⁊ letat̉. Sic iuſti in morte leta E f LXXVI tur. Tum ꝓpter ꝯſcīe puritatē. Tū ꝓpt̓ ange lorum ip̄oꝝ aīas deducentiū claritateꝫ. Ideo b. Iacobus hodie cū leticia ꝓ dn̄o mortuꝰ eſt. ⁊ reqͥeſcit in pace. ita vt de ip̄o exponi pōt illd̓ Eſa. xlvj. Trāſibit in pace ⁊ ſemita maligni in pedibus eius nō apparebit. Qꝛ in pace d̓ductꝰ eſt de iudea a diſcipul̓ ſuis in regnū galicie lu pe regine vt legit̉ in legēda. Sꝫ in mal̓ iſte trāſi tus eſt turbidus ⁊ amarꝰ. ſicut tradunt natura les de leone. Qui dū viuit letat̉. ſꝫ dū moritur emittit magnū clamorē ⁊ triſtat̉. Sic mali duꝫ viuūt letant̉ in malicia. ẜm illud Prou̓. ij. Le tant̉ cū male fecerīt ⁊ exultāt in rebus peſſimis ſꝫ in morte triſtant̉. qꝛ hn̄t ꝯſcīe obſcuritatem. meritorū infecūditatē ⁊ demonū ꝯducentiū te terrimā viſionē. Iō de eorū morte dicit Pſal̓. xxxiij. Mors pctōꝝ peſſima. Sic̄ ptꝫ de morte herodis agrippe qͥ hunc gl̓oſuꝫ apl̓um occidit. Nā vt legit̉ Act̉. xij. ꝙ lib̓ato petro ꝑ angeluꝫ de carce̓ herodes deſcēdit a hicrl̓m in ceſaream Et cū ibi eſſet indutꝰ veſte regali. ſedit ꝓ tribu nali. ⁊ ppl̓s ſibi laudē diuinā exhibuit. Cōfeſtī ꝑcuſſus fuit ab angelo vehemēti dolore vteri. ẜm Ioſephū. ij. antiqͥtatū. ⁊ ꝟmes generabāt̉ h̓ ab eo a qͥbꝰ miẜabl̓r ꝯſumptꝰ expirauit. Scd̓o iſte trāſitus in ſanctꝭ eſt ſecurꝰ. eo ꝙ de ſtatu ꝑ egrinatōis tranſeūt in terrā ꝓmiſſionis. q̄ fluit lacte ⁊ melle. in qͣ ſiue ingrediāt̉ ſiue egrediant̉ ad ꝯtēplatiōꝫ hūanitatꝭ ſꝑ inueniūt ibi paſcua diuīe felicitatis. Ioh̓. x.. Sꝫ in mal̓ iſte trāſit eſt pauidus ⁊ inſecurꝰ. Iō. b. Bern̄. li. j. medi. in ꝑſona malorum inqͥt. O aīma mea. qͥs erit ille pauor. cū dimiſſis oībꝰ. quorū tibi pn̄tia tā delectabil̓ fuit ⁊ iocūda. ſola ingredierꝭ ī alienā ꝓrſus ignotā regionē. vbi tibi occurrūt cat̓ua tim teterrīa mōſtra. Quis tibi in die tāte ncc̄i tatis ſuccurret. Quis te eruet a leonibꝰ rugien tibꝰ p̄ꝑatis ad eſcā? Quis ꝯſolabit̉ ⁊ qͥs dedu cet. q. d. nullꝰ. Tertio trāſitꝰ in ſctīs ē deſidera tus. iuxͣ illd̓ pͣsͣ. xlj. Quēadmodū deſi. c. a. f. a. Sic̄ legit̉ de Tobia. c. iiij. Nūc dn̄e ẜm tuā vo luntate fac mecū miſcd̓iam. ⁊ p̄cipue in pace re cipe ſpm̄ meū. expedit em̄ mihi mori pluſqͣꝫ vi uere. Et. be. paulꝰ ad Phil̓. j. Cupio diſſolui ⁊ eſſe cū xp̄o. ſed iſte trāſitꝰ eſt in mal̓ doloroſus. Sicut declarat deuotus Amādus in hora. ſa. lib. ij. c. ij. O mors qͣꝫ amara eſt mēoria tua hoī locundo ⁊ in delicijs nutrito. Horribil̓ p̄ſentia tua. ei qͥ in īiqͥtate viuēs. ⁊ parit̓ ſucceſſibus ꝓ ſperis gdiens. hec ille. Et ille dolor ſurgit ex hͦ qꝛ ſciūt eſſe ſcriptū Iob. xxiiij. ꝙ de aquis ni uium tranſibūt ad calorē nimiū. ⁊ ꝙ ꝟmis ꝯſci entie remordentꝭ. nec ignis exurēs eos vnqͣꝫ ex tinguet̉. vt d̓r Eſa. vl. Chryẜ. ſuꝑ Mat. dicit Morte impiorum nihil doloroſiꝰ. Et econtra morte bonorū nihil dulcius. Mors em̄ a mal̓ nimiū formidat̉. a iuſtis aūt vix expectat̉. Et hͦ quo ad ſcd̓m. Quo ad tertiū. b. Iacobꝰ gl̓at̉ de redditu gl̓oſo eterne felicitatis. cū dicit. Et nunc cū duabus tur. In qͥbus innuit tripliceꝫ materiā leticie. Prīa ſumit̉ ex eiꝰ ꝓſper reuer ſione. Scimꝰ em̄ cū aliqͥs ꝑegrinꝰ in t̓rā alienā ꝑegrinat̉. vbi eſt qͣſi exul Si poſtmodū ꝓſpere ad ꝓpͥa renertit̉ gaudet. ſicut figuratū eſt in ia cob Gen̄. xxxiij Qui tāqͣꝫ exul exiuit patriā ſuā ⁊ ꝑegrinauit in meſopotamiā ad laban Cui ẜ uiuit ꝓ rachel ſeptē annis. poſt ml̓tiplicatꝰ in fi lijs ⁊ iumētis reuſus eſt cū gaudio in patriam ſuā. Cui cū eſau frater ſuus obuiā in via dede rat̉. diuiſit filios in duas turmas. vt ſic gl̓oſꝰ co ram fratre appareret. Ita. b. Iaco. exul fuit in hac terra. vt dicere poſſet ad mundū illd̓ pſal̓. xxxviij. Aduena ego ſuꝫ apud te ⁊ ꝑegri. Sed ſic ml̓tiplicauit ſpūales filios ꝑ fidē ⁊ doctrinā cū qͥbus gl̓oſe nunc apparet corā fr̄e ſuo xp̄o. Qꝛ d̓r Exo. xxiij. Nō appareb̓ an̄ ꝯſpectū me. va. Scd̓a ſumit̉ ex eius iocunda ſocietate. Ꝙ vt dictū eſt nō eſt reu̓ſus ſolus. ſed cū multis fi delibus qͦs ꝯuertit. qd̓ fuit ſibi magnū gaudiū Recte ſicut meſſores cū meſſem diuturnā com pleuerīt ⁊ reu̓tunt̉ cantāt ip̄i tunc ⁊ letāt̉. Iō d̓r de ſanctis. Cū meſſuerūt in cāpo dn̄i electoſ dei cū gaudio reu̓tebāt̉. Iuxta illud psͣ. cxxv. Ueniętes aūt veni. cū ex. por. ma. ſu. Recte ſi cut victores cū ceperint p̄dam ab hoſtibꝰ illis ſuꝑatis in reuerſiōe letant̉. Eſa. ix. Sic̄ victo res exultāt capta p̄da qn̄ diuidunt ſpolia. ita ē de ſanctis. Tertia eſt ex ſocietatis aggregatōe ⁊ duplicatōe. Quia dicit. Cū duabꝰ turmis in gredior. q̄ turme fuerūt ſocietas angelorū ⁊ ho minū cū quibus aīma ſua ſanctiſſima gl̓oſe ad etherea hodie gaudia cōſcendit. Uel fuer̄t iſte due turme ſocietas iudeorū ⁊ gentiliū. de qui bus vtriſqꝫ ml̓tos ad fidem ꝯuertit. Ul̓ pn̄t eē duo populi orientaliū quos mortuꝰ ad fidē eſt lucratus quos nō poterat viuus ꝯuerte̓. vt di cit Guil̓. li. vij. vt patꝫ in legēda. Iō tota curia celeſtis de ſuo gl̓oſo redditu ⁊ aſcēſu admirās dice̓ potuit illud Eſa. lxiij. Quis eſt iſte glorio ſus in ſtola ſua gͣdiēs in ml̓titudīe fortitu. ſue. ¶ Sermo pͥmus Petri apoſtoli ad vincula. cxv. Iſid̓. lib̓. xij dicit ꝙ elephas inter cetera qͣ drupedia eſt bone mēorie ⁊ intellectꝰ. Qn̄ eniꝫ capit̉ a venatore ⁊ vinculat̉ ⁊ ꝟberat̉. ſi aliꝰ ſu peruenerit venator ⁊ ip̄m ab illo lib̓abit et dat ei comedere ordeū bis vl̓ ter. illiꝰ bonitatis nō obliuiſcit̉. ſed diligit eū. ⁊ deinceps ei obedit ⁊ manſueſcit. vt dicit Solinꝰ in li. de mira. md̓i. Moralit̓ hͦ animal ponit̉ nob̓ peccatoribus in exemplū. ne bonorū dei obliuiſcamur. ſꝫ atten ta mente iugit̓ recordemur. Ad hͦ etiā nos hor Q 2 A B H Sermo tatur. b. Bern̄. Quantū ꝓ te fecit ex his ꝙ pro te factꝰ eſt hō cognoſce. q. d. Et ſi nullū bonuꝫ tibi aliud feciſſet. ſatis eſt ꝙ ꝓ te factꝰ eſt hō. hͦ deuote deberes recogͦſcere. ⁊ ſibi gͣtes reddere ſed nō ſolū factus eſt hō. ſꝫ ꝓ nob̓ eſt paſſus. et a ptāte diaboli nos lib̓auit. Iō hͦ memoremur ⁊ ne ſimus ingͣti. Iō legit̉. ij. Re. xv. ꝙ abſalō ꝑſequebat̉ pr̄em ſuū dauid pellēs eū a regͦ. ita vt ꝓfugus eſſet a facie eius. ⁊ hͦ factū fuit in pe nam ꝓ pctīſ adulterij ⁊ homicidij q̄ cōmiſit. de qͥbus hr̄. ij. Re. xj. Reſpexit aūt dn̄s eiꝰ humi liationē ⁊ lib̓auit ip̄m ab hͦ vinculo ꝑſecutōnis Nam. ij. Re. xviij. legit̉ ꝙ abſalon occurrēs qͦ dam tꝑe ſeruis dauid ſedēs in mulo. Et cuꝫ in greſſus eſſet mulus ſubter ꝯdēſam quercū ad heſit caput eius quercui. ⁊ illo ſuſpēſo mulus tranſijt. Ioab aūt fixit tres lāceas in cor eiꝰ. Et dauid lib̓atus ab hac ꝑſecutōe quaſi a vīculo. fecit hunc pͣsͣ. cxv. Credidi. ne eſſet ingratus In quo dicit. Dirupiſti vincl̓a mea. hͦ eſt per ſe cutōes abſalon ⁊ aliorū ſibi fauentiū. Et iō ſa crificabo hoſtiā laudis. n̄ ꝑ me. ſꝫ ꝑ ſacerdotes meos. Qui em̄ aliqͥd ꝑ aliquē facit eſt ac ſi ꝑ ſe ip̄m faceret. exͣ de regꝭ. iiur̄. li. vj. Et hec verba pn̄t hodie cōuenient dici de. be. Petro pͥncipe apl̓oꝝ quem dn̄s ꝑ angelū ſuū liberauit a vin cul̓ herodis. Act̉. xij. Nūc ſcio vere qꝛ dn̄s mi ſit angelū ſuū. ⁊ eripuit me de manu herodis. Et iō gͣtes ſibi refert dicens Dirupiſti vincula mea ⁊cͣ. In qͥbus duo ſpecialit̓ deſcribuntur. Prīo diuina benignitas petrū ſoluēs. ibi. Di rupiſti vin. m. Scd̓o hūana gͣtuitas hymnum referēs. ibi. Et tibi ſacrificabo ⁊cͣ. De pͥmo eſt ſciendū. ſi auceps viderit auē in rete vinctam. q̄ fortaſſis eſt ſibi vtil̓ ad attrahendū alias aueſ ⁊ ad capiendū. hanc non ſinit iugulare. ſꝫ lenit ſoluit. ⁊ in caueā ponit. licꝫ alie ab ip̄o iugulēt̉ Moralit̓ ꝑ aucupē xp̄s intelligit̉. de quo dic̄ poeta. Fiſtula dulce canit volucrē duꝫ decipit auceps. qꝛ ip̄e dulcit̓tantauit qn̄ ad rete fidei attrahe̓ voluit aues humanas dicēs. Peniten tiam agite appropinqͣbit em̄ regnū celoruꝫ. O dulcꝭ fiſtula ⁊ oīm melodiaꝝ ſuauiſſima ꝙ ho mo pōt poſſidere regnū celorū ꝑ pnīam. qd̓ per didit ꝑ culpā ⁊ negligentiā. Hic auceps xp̄us vidit varias aues vinctas ali qͣs rete errorꝭ. qͣ lis fuit dauid. ſic̄ di. ī psͣ. cxviij. Erraui ſi. ouiſ q̄ per. Sil̓r illi de qͥbus alibi. Errauerūt in ſoli tudine. viā ciuitatis habitaculi nō inuenerunt Et hi bn̄ ſignificant̉ ꝑ aues. Quia ẜm Iſid̓. di cūtur qͣſi deuie. i. ſine via. qꝛ earū vie nō ſunt ī aere diſtincte. qͣꝫuis em̄ motu alaꝝ diuidunt ae rem ſtatī poſt volatū aere ſe claudēte. nulluꝫ ſi gnum ſui volatꝰ derelīquūt. Iō dicit Salomō Prou̓. xxx. Tria ſunt mihi difficilia. ⁊ quartū penitꝰ ignoro. Uiā aqͥle in celo. viā colubri ſuꝑ terrā. viā nauis in medio maris. ⁊ viam viri in adoleſcētia. Ita hoīes etiā fuerūt cōiter omēs capti rete errorꝭ. qꝛ viā dei nō agnouer̄t Sꝫ de illo vinculo ⁊ rete errorꝭ eripuit eos xp̄us verꝰ auceps ꝑ ip̄m petrū. qꝛ vidit ip̄m fore vtilē ſue eccl̓e. licet alios ml̓tos in errore ſuo iugulare ꝑ miſit. Iō regratiando dicit. Dirupiſti vin. ⁊c̄. Alias aūt vidit vinctas rete auaricie. ſicut mat theū ⁊ ꝯſequent̓ oēs alios iudeos. Hiere. vj. A minore vſqꝫ ad maiorē. oēs auaricie ſtudēt. ⁊ hi etiā bn̄ ꝑ aues deſigͣnt̉. Quia ẜm Ariſto. aues dicūt̉ ab aueō es. ere. qꝛ auide comedunt ⁊ tota die cibū querūt. ſic illi ꝯtinue amare ter rena q̄rebant. Sed de illo retis vinculo lib̓auit xp̄s mattheū dicēs. Mat. ix. Seq̄re me. qꝛ vi dit ip̄m ſibi fore ꝓficuū. qꝛ ml̓tas aueſcepit ſua p̄dicatōe. ⁊ ad rete xp̄i ꝑduxit. Ita ad ꝓpoſitū b. Petrus fuit vinctus varijs vincul̓ in quibꝰ ip̄m xp̄us iugulari nō ꝑmiſit. qꝛ ſciuit ꝙ velut fructuoſa ⁊ ml̓tū vtil̓ columba. ml̓tas colūbas ſibi adduceret. quia vno die adduxit tria milia Act̉. ij. ⁊ alio die qͥnqꝫ milia. Act̉. iiij. De qͦ lu cidius habes sͣ in ẜmōe Ionatas ⁊ ſaul. Pri muꝫ vinculū a quo xp̄s eū abſoluit fuit terrene cupiditatis. Quia legit̉ Mat. iiij. ꝙ cum magͦ ſtudio laborauit piſcādo ⁊ retia in mari mitten do cū fratre ſuo andrea vt ſe ſuoſqꝫ nutrirꝫ. Et in hͦ cōꝑat̉ onagro. de quo dicit Pli. in ſpe. n. Ꝙ herbas virētes cū magͦ diligētia ſolet q̄rere ⁊ inuētas tm̄ dilige̓. ꝙ beſtiā inſequentē vel ve natorē non pōt ſentire niſi clamauerīt vocē ex altādo. Iō. b. petrus tm̄ fuit implicatꝰ curis ſe cularibus in piſcādo ꝙ niſi eū dn̄s vocaſſꝫ. eſti mo ꝙ nec rete neqꝫ alia ſua reliquiſſet. ſed cum xp̄s venator clamauit dicēs. Venite pꝰ me. fa ciam vos fieri piſcatores hoīm. ſtatī ſolutꝰ fuit ab his vincul̓. Relinquēs rete ſecutus eſt eur Iō interrogauit xp̄s Iob. xxxix. Quis liberū dimiſit onagrum. ⁊ vincula eius qͥs ſoluit: niſi ego. vbi dicit glo. Onager tūc liber dimittitur. cū calcatis terrenis deſiderijs a dilectōne oīm vanitatū mēs funditꝰ eradicat̉. Ita factū eſt d̓ Petro. vt ꝯfidenter dicere poſſet. Ecce nos re liquimus oīa ⁊ ſecuti ſumꝰ te. Mat. xix. Oqꝫ ml̓ti in hͦ mūdo vincti ſunt cū illo vinculo terre ne cupiditatꝭ. ſil̓es onagris qͥ quotidie his inſu dant tꝑalibus. ⁊ dn̄s clamat ad eos ꝑ apoſto lum ſuū Ioh̓em.j. Ioh̓. iij. Nolite diligere mū dum neqꝫ ea q̄ in mūdo ſunt. Sꝫ venite ad me omēs qͥ laboratis ⁊ onerati eſtis. ⁊ ego reficiaꝫ vos. Vos qͥ onerati eſtis.ſ. his tꝑalibꝰ Mat. xj. Nec tn̄ audiūt cū. b. petro vocē dn̄i. Iō tl̓es incidunt in laqueū diaboli. a quo gͣuit̓ poſſunt lib̓ari. Iuxͣ illud apoſtoli. j. Timo. vj. Qui cu piūt diuites fieri incidūt in laqueum diaboli. Secundū vinculū fuit iniqͥtatis qͦ ligatus erat qn̄ xp̄m ter negauit Mat. xxvj. Sꝫ ab hoc vl culo ip̄m lib̓auit qn̄ eū ocul̓ ſue miſcd̓ie r̄ſpexiᵗ C D LAAV I vt pctā ſua mite defleret. ⁊ fauorē ip̄iꝰ reqͥreret Iō dicit Petrus rauen̄. Quis in ſeculo pecca. uit enormiꝰ paulo: Quis in religione gͣuiꝰ pe tro. Illi tn̄ ꝑ lachrymas ⁊ pnīam meruerūt aſ ſequi nō ſolū myſteriū ſꝫ magnū ſanctitatꝭ me ritum. hec ille. Sꝫ ſunt ꝓchdolor ml̓ti qͥ hͦ vin culo iniqͥtatis ligant̉. Aliqui in capite ꝑ ſuper biam. reliqui in corde ꝑ ira. ceteri ꝑ loqͣcitateꝫ in lingua. Nōnulli ꝟo in manibꝰ ꝑ auariciam. ml̓ti etiā in pedibꝰ ꝑ accidiā. Aliqͣ aūt in ore ꝑ gulam aut caſtrimargiā. ⁊ qͣſi oēs in genitalibꝰ ꝑ iniquā luxuriā. vt dicit Hugo in glo. ſuꝑ de cretaleꝫ. c. firmit̓ credimꝰ. De his vincul̓ dicit ſapiēs. Iniqͥtates ſue capiūt impiū. ⁊ funibus peccatorū ſuorū ꝯſtringet̉. Prou̓. v. Facit em̄ diabolus ẜm augꝭ. in li. ꝯfeẜ. funeꝫ ⁊ cathenā de pctīs. qꝛ cauſāt malā volūtateꝫ. ex qͣ fac̄ libi dinē ex qͣ ꝯſuetudīeꝫ. ex illa ncc̄itatē. ex qͣ obſti nationē. ⁊ cū illa cathena trahit hoīem ad. dā natōꝫ ſempiternā. Sed fidel̓ deꝰ qͥ non vult dā natōeꝫ peccatorꝭ. hortat̉ quēlibet peccatorem dicens. Solue.ſ. cū ꝯfeſſione. vincula colli tui captiua filia ſyon. Eſa. liij. Sed illi nō audiunt dn̄m ⁊ vtinā reſpiceret eos oculo miſcd̓ie ⁊ pie tatis. vt ad lachrymas cōcitarent̉. ⁊ cū Petro peccata deflerēt. Tūc audirēt vocē illam letaꝫ dn̄icam. Auferā iugū diaboli de collo tuo ⁊ vī cula eius dirūpam. Hięre. xxx. Tertiū vinculū fuit carcer iudaice prauitatꝭ. qꝛ legit̉ Actuū. v. Cū p̄dicaret in hierl̓m ⁊ in iudea cū alijs apl̓is ⁊ miracula ml̓ta faceret. exurgēs pͥnceps ſacer dotū. ⁊ qͥ cū eo erāt repleti inuidia manꝰ in apo ſtolos iniecerūt. ⁊ in cuſtodia vbi ponūt̉ male factores poſuerūt. ſꝫ dn̄s cū alijs nō ꝑmiſit euꝫ interfici. qꝛ adhuc maiorē fructū deberet face̓ Iō miſit angelū ſuuꝫ. qͥ ianuas carceris aperu Fit ip̄mqꝫ eduxit. Quartū vinculū fuit berodia ce immanitatis. de quo eſt pn̄s feſtiuitas De qͦ habemꝰ plenius Act̉. xij. Si vis potes h̓ hiſto riam introducere. De hͦ vinculo fuit ab angelo miẜicordit̓ lib̓atus in ꝓfectū plebicl̓e xp̄iane. Que qͥdem liberatio ſigurata eſt Gen̄. xlj. vbi legit̉. ꝙ ioſeph accuſante eū vxore Puthifarꝭ miſſus fuit in carcerem. ſed ad regie dignitatis pharaonis iuſſum. de carcere eſt lib̓atus. ⁊ ſuꝑ domū ſuaꝫ ꝓcurator honorifice ſublimatꝰ Sic b. Petrus accuſantibꝰ iudeis eſt incarceratus ſꝫ iuſſu celeſtis regis eſt de carcere hęrod edu ctus. ⁊ in ꝓcuratorē eccl̓e exaltatꝰ. Scd̓o hec li beratio. b. petri fuit figurata. iiij. Re. vl. vbi le gitur ꝙ euilmerodach rex babylonie ſubleua uit caput ioachī regis iude de carcere ⁊ poſuit thronū eius ſuꝑ thronos regū. Ita dn̄s libera uit petrū ⁊ fecit eū pͥmū apl̓um. q̄ ptās excellit oēs thronos regū ſeculariū. vt dicit Gre. nazā ze. ⁊ ponit̉ in cano. di. x. c. ſuſcipitis. Ptās īqͥt pontifical̓ ſic excedit regalē dignitatē ſic̄ huma na celeſtia ⁊ ſpūs carnē. Ex quo eū d̓ tot vincul̓ eripuit ⁊ talit̓ exaltauit. pōt exponi de eo illud Sap̄. x. A peccatoribꝰ liberauit eū. deſcēditqꝫ cū eo in foueā ⁊ in vincul̓ nō dereliqͥt eū. donec afferret illi ſceptrum gl̓e. Iō bn̄ potuit dicere il lud pͣs. cxv. Dirupiſti vin. m. Et hͦ quo ad pri mum. Quantū ad ſecundū ponit̉ hūana gͣtui tas hymnū referens cū addit̉. Et tibi ſacrifica. ho. lau. pͣsͣ. vt ſupra. Refert Uincē. in ſpe. hi. li.xxvj. ꝙ leo nō eſt ingratus his qͥ eū liberant ⁊ in neceſſitate eū adiuuāt. ⁊ ponit tale exēplū Cū qͥdam inſtitores venetijs applicuiſſent. vi derunt leonē nō ꝓcul a litore trahi violenter a dracone in ſpeluncā ad occidendū. At illi repē te draconē occiderūt ⁊ leonē liberauerūt. Libe ratus igit̉ nō ingͣtus extitit ſꝫ ꝑ aliqͦt dies quī bus illic morati ſunt quotidie pellē vnam aīal̓ eis apportauit. Moraliter ꝑ leonē. b. petrꝰ de ſignat̉. Recte em̄ ſicut leo ẜm Iſi. li. xij. eſt rex aīmaliū. ita. b. petrus fuit rex oīm apl̓oꝝ ⁊ xp̄i fideliū. ſicut teſtat̉ dn̄s in cātico hod̓. quo dic̄ Simon petre an̄qͣꝫ de naui vocarē te noui te. ⁊ ſuꝑ plebem meā pͥncipem te ꝯſtitui. ⁊ claues re gni celorū tradidi tibi. Sicut leo etiā eſt ml̓tum audax. nō timens aliqd̓ aīal. ſed cū catulus an̄ eū ꝟberat̉ timet ⁊ ſe abſcōdit. vt dicit Solinꝰ ī li. de mira. mundi. Sic ⁊. b. Petrus fuit ml̓tuꝫ audax ī ꝟbis ſuis ex magna dilectōe erga chri ſtum. qn̄ dixit xp̄s Mat. xxvj. Omēs ſcanda lū patiemī in me iſta nocte. ip̄e rn̄dit. Et ſi oēs ſcandalizati fuerint ⁊cͣ. Cui dixit dn̄s. Amē di co tibi. qꝛ in hac nocte an̄qͣꝫ gallus bis cātet ter me negab̓. Reſpōdit. Et ſi oportuerit me mori tecū ⁊cͣ. Nec etiā timuit armatos iudeos. ſꝫ ex emit gladiū ⁊ ꝑcuſſit ẜuum pͥncipis ⁊ preſcidit auriculā eius dexterā. vide quāte audacie fuit Sed cū ꝟberaret̉ an̄ eum in domo Cayphe be nedictꝰ catulus ꝟginis Marie filiꝰ. tm̄ timuit iſte leo ꝙ ip̄m negauit ꝙ nūqͣꝫ vidiſſet eū. et ex iens domū ſe abſcōdit. Hunc leonē draco cru delis herodes traxit in ſpeluncā carceris vt eū ꝓduceret iudeis ⁊ occideret. ſed xp̄s qͥ eſt ver mercator. qͥ mercatus eſt nos ſuo p̄cioſo ſāguīe ẜm illud. j. Chorꝭ. vj. Empti em̄ eſtis p̄cio ma gno. lib̓auit ip̄m a poteſtate herodis. quē qͥdē etiam poſtea occidit morte turpiſſima. vt habe tur Act̉. xij. Ideo noluit eſſe ingͣtus. Seneca ī epl̓a qͣdam dicit. Ingratitudo eſt maximum ⁊ turpiſſimū vitiū inter omīa vitia ⁊ peccata Sꝫ dn̄o ſuo liberatori obtulit ꝓpriam pelleꝫ morti exponēdo. Iuxta illd̓ psͣ. xliij. Qm̄ ꝓpt̓ te mor tificamur tota die. facti ſumus ſicut oues occiſi. onis. Etiā quotidie pellem faciei ſue obtulit la chrymis amariſſimis. Qd̓ teſtat̉ ſupra Calixtꝰ Et habet̉ in canone. di. l. c. Vt conſtitueret̉.§. Btūs petrus inqͥt lachrymas amariſſimas fu dit qn̄ dn̄m negaſſe penituit. Iō dicit. Tibi AQ 3 F Sermo crificabo hoſtiā laudis. Et hͦ quo ad ſecūduꝫ. ¶ Sermo ſecundus de eadem feſtiuitate. ANgelꝰ dn̄i aſtitit ⁊ lumen refulſit in habitaculo carce ris. percuſſoqꝫ latere petri excitauit eū dicens. Surge velocit̉ ⁊ ceciderūt cathene de manibus eius ⁊c̄. ita ſcribit̉ Act̉. xij. Scd̓m naturales ⁊ amb̓. in hexa. Lupus qui ſeml̓ gu ſtauerit carnē humanā ampliꝰ eā comedere ap petit. effundere ſanguinē humanū delectat̉. et intm̄ vt etiā ꝓ ea carne ſepius morti ſe exponit Iō refert Ari. li. ij. aīmaliū. Ꝙ in india ſunt qͥ dam ſeuiſſimi lupi. habentes tres ordines den tium qͥ ſolū comedūt homīes. Et ratō huiꝰ po teſt eſſe. qꝛ hō inter omīa aīmalia carnē hꝫ ſapi diorē. ⁊ ſanguinē dulciorē. qꝛ dequāto aīal de melioribꝰ veſcit̉ eſcis ⁊ nutrit̉ detāto caro eiꝰ ſuauior reddit̉. ⁊ ſanguis a medicis laudabili or eſtimat̉. ⁊ ſic eſt de hoīe. ⁊ ſic caro eius a lu pis plus appetit̉ Spūal̓r ꝑ lupū intelligo quē libet crudelem tyrannū. Sed ꝑ hoīem omnē fi delem xp̄ianum. qꝛ qͥ ſunt mali xp̄iani homīes dici nō merent̉. ẜm illud venerabil̓ Boe. li. iiij. ꝓſa. iij. Euenit vt quē tranſformatū vitijs vide as. hominem eſtimare nō poſſis. Modo recte ſicut lupus ſemel guſtata carne hoīs ⁊ eiꝰ effu ſum ſanguinē ſꝑ appetit. ſic malus ⁊ lupinꝰ ty rannus qͥ ſeml̓ guſtauit ꝑ occiſionē carnē ſctō hoīm ⁊ effudit ſanguinē ip̄oꝝ ſꝑ deſiderat effū dere. Quia dicit regꝭ. iur̄. de re. iur̄. li. vj. Qui ſemel malus ſꝑ p̄ſumit̉ eſſe malus. Et tales fue runt illi de qͥbus dicit dauid in psͣ. lxxvij. De venerūt gentes in hereditatē tuā polluerūt tē plum ſauctū tuū. poſuerūt morticinā ſeruorū tuorū eſcas volatilibus celi carnes ſanctorum tuorū beſtijs terre. effuderūt ſanguinē eorū tan qͣꝫ aquā in circūitu hierl̓m. ⁊ nō erat qͥ ſepeliret Qui tyrannꝰ lupinꝰ fuit herodes agrippa. qui cū ſel̓ guſtaſſet carnē dulciſſimā. b. Iacobi apo ſtoli. quē occidit. vt hr̄ Act̉. xij. Occidit auteꝫ Iacobū fratrē iohānis gladio. Iō ꝓpoſuit ap phendere petrū. ⁊ vt eū tꝑe oportuno occide̓t. miſit eū in carcerē. qꝛ appetitus eiꝰ nō fuit ſati atus. ſed magis accenſus. Sꝫ dn̄s eū ab illo lu po liberauit. mittens angelū ſuū. ⁊ hͦ volūt ver ba thematis p̄libata. Angelus dn̄i aſti. ⁊cͣ. In his v̓bis duo pͥncipal̓r innuunt̉. Prīo libera tio petri lr̄alis. ibi. angelus. Scd̓o lib̓atio pec catorū. ibi. lumē refulſit. De pͥmo eſt notādum Dicit alb̓tus in li. rerū de natu. elephātꝭ. cuꝫ ta le aīmal ceciderit ꝑ ſe reſurge̓ non pōt. Qd̓ ſen tiunt venatores inſiſtūt diligent̓ vt capiāt Nā arborē concauāt qͣ ſe ſolet appodiare. ⁊ cum de nocte venerit dormire cupiēs. inclinando ſe ad arborē cadit. Cū aūt ſe eleuare nō pot̓it clamat quē clamorē cū alij elephātes audierit. adueniunt ip̄m cupiētes eleuare. Sꝫ cū nō pn̄t euꝫ iu uare clamant cū eo qͦuſqꝫ venerit mīor elephaſ qͥ ſe inclinando pōt eū roſtro eleuare. Moral̓r ꝑ hͦ aīal b. petrus pōt deſignari. qꝛ legit̉ de ele phante ꝙ eſt maximū inter oīa aīalia. Verſus. Corꝑe tam grādes apud indos ſunt elephātes Qd̓ bn̄ putares montibus eſſe pares. Quia. j. Mach̓. vj. legit̉ ꝙ antiochꝰ pugͣturꝰ ꝯtra Iu dam machabeū in ſuo exercitu habuit elephā tes in qͥbꝰ erant lignee turres edificate. ⁊ in eis machine de qͥbꝰ pugͣbāt. xij. viri. De hͦ legit̉ ī hiſtoria regis alexandri magni. ꝙ porꝰ rex in dorū pugnaturꝰ ꝯtra alexandrū ſecū ml̓titudi nem ſumpſit elephantuꝫ vt ſic macedones cito expugnarꝫ. Alexander aūt hͦ ſciēs excogitauit ſolertiā. fecit ſtatuas figuraꝫ hoīs hn̄tes qͣs re plens pēnis igneis an̄ exercitū ſuuꝫ iuſſit pire. Ueniēs aūt porus cū exercitu ſuo quē preibāt elephātes. qͥ vidētes ſtatuas putātes eē hoīes irruerūt in eas. ⁊ roſtra cōcremātes retro proti nus fugerūt. ⁊ a magnitudīe ml̓tos occiderūt. Ex qͥbus figurꝭ claret huiꝰ aīalis magnitudo. Ita. b. Petrus int̓ alios apl̓os fuit maior in di gnitate. qd̓ ptꝫ ex illa figura Mat. xvij. vbi le gitur. Cū ih̓s veniſſet capharnaū acceſſerunt qͥ didragma acceperūt ad petrū. ⁊ dixer̄t ei Ma giſter vr̄ nō ſoluit didragma. ⁊ erat didragma qd̓dā pondꝰ ẜm Hiero. Verſus. Dāt nūmos didragma duos ſtater illd̓ duplicabit. Petrus ait eis. Eetiā? Et cū veniſſet domū. p̄uenit euꝫ ih̓s dicēs. Quid tibi vid̓r ſimon. Reges terre a qͥbus accipiūt tributū vl̓ cenſuꝫ. a filijs ſuis an ab alienis? At ille dixit. ab alienis. Dixit illi ie ſus. Ergo liberi ſunt filij. ſꝫ ne ſcandalizemꝰ eoſ vade ad mare ⁊ mitte hamuꝫ ⁊ eū piſcē qͥ pͥmꝰ aſcēderit tolle. ⁊ aꝑto ore eius inuenies ſtaterē illū aſſumes. da eis ꝓ me ⁊ ꝓ te. vbi dicit Glo. ꝙ Petrꝰ intelligit̉ maior. qꝛ tūc tꝑis ſolū capi tanei ⁊ nō alij exoluebāt cēſum. Iō etiaꝫ d̓r ī ca no. ij. q. vij. c. Petrus a dn̄o dictꝰ fuit cephas. hͦ eſt caput omniū aliorū diſcipulorū. ⁊ nō ſolū apl̓orum. īmo oīm regū ⁊ pͥncipū ⁊ imperatorū fuit pat̓ ⁊ mgr̄. vt habet̉ di. xcvj. c. qͥs. Ubi di cit Gregꝰ. Quis dubitet ſacerdotes xp̄i quorū petrus fuit pͥncipalis ⁊ caput regū ⁊ principuꝫ oīmqꝫ fideliū patres ⁊ igros cēſeri. Secundo elephas eſt boni intellectꝰ ⁊ mēorie. ⁊ ita ſunt dociles ꝙ regē cognoſcūt. ⁊ qͣſi adorare inſtru untur. vt dicit Pli. in ſpe. na. li. viij. c. j. Ita. b. Petrus ita boni intellectꝰ fuit ꝙ xp̄m verū re gem celorū intellexit qn̄ dixit. Tū ēs xp̄us filiꝰ dei viui. Matth̓. xvj. In qͥbus vbis cogͦuit in xp̄o eſſe duas naturās. hoīs videlicꝫ ⁊ deitatꝭ. ꝙ tn̄ nullus aliorū cognoſce̓ potuit Naꝫ alij di cebāt Ioh̓em baptiſtā. Alij helyā. ceteri hiere miam. aut vnū ex ꝓphetis. ſed ille ſolūmō teti git illius interrogatiōis veritatē. Recte ſicut ī C B A LXXVII ſcholis multi ſcholares in vna interdū queſtio ne examināt̉. quā tamē vnus ſoluſ exoluit ma giſtro. reſpondēdo ad veritatē queſtionis. Iō dicit Beda in omel̓. cōmendādo btm̄ Petrum Noſcat aūt dilectio veſtra ꝙ mirāda inſtīctōe ſit factū. vt cū de vtraqꝫ eiuſdē domī ⁊ ſaluato ris noſtri natura ab ip̄o dn̄o ⁊ fidei eiꝰ diſcipu lo eſſet ꝓferenda ſentētia. ip̄e dn̄s humilitateꝫ aſſumpte nature ꝓfiteat̉. ⁊ diſcipulus excellen tiam diuīe eternitatis oſtēdat. dn̄s de ſe quod minus eſt. diſcipulus de dn̄o intimauit quod maius eſt. dn̄s de ſe ꝙ factus eſt ꝓpter nos. di ſcipulus de dn̄o declarat quia eſt qͥ fecit nos. hec ille. Et ꝓpter talē ꝓfundum intellectū com patur btūs Petrus ꝓphete danieli. de qͦ Da niel̓. v. Ꝙ rex balthaſar vidit ſcribentē manum in pariete hec ꝟba. mane thetel phares. de qui bus interrogauit ſapiētes regni. ⁊ nemo potu it intelligere v̓ba hec. Tande daniel ſolert̓ ex ponēs dixit. Manę.i. numerauit deꝰ regnum tuū. ⁊ compleuit illud. Tethel. appenſus ēs in ſtatera. ⁊ inuentus es minus habēs. Phares diuiſum eſt regnū tuū ⁊ datū eſt medis. Iubē te igit̉ rege indutus eſt purpura ⁊ circūdata eſt collo eius torques aurea. ⁊ p̄dicatū eſt de eoꝗ poteſtatē habet tertius in regno. Ita fuit ad p ſenst ꝙ nullus potuit huius dubij quod propo ſuit dn̄s inuenire veritatē qn̄ dixit. Quem di cūt homīes filiū eſſe hoīs. niſi ſolus petrus qui illud expoſuit. ideo remuneratꝰ eſt a ſummo re ge. non̄ auro aut purpura. ſed maiori dono btī tudinis quādo ait. Beatus es ſimon bariona. ¶ Et tradidit ei poteſtatē regni celoꝝ. Mat. xvj Tertio elephas eſt illius nature. vt dicit Pli. li. viij. c. v. Si in deſerto viderit hoīem erran tem ip̄m p̄cedit. ⁊ in viā veram de errore redu cit. Et ſi draco homī occurrerit volēs ip̄m im pugnare. elephas ꝓ homīe defendēdo pugnat cum dracone. ⁊ pro eo viriliter ſe exponit. Sic beatꝰ Petrus ſi viderit nos in hoc mundo de ſerto errare in peccatis. tanqͣꝫ verus paſtor re ducet nos ad viā veritatis. ſicut reduxit illos qͥ bus dixit. j. Pe. ij. Eratis aliqn̄ ſicut oues er rantes. Sed conuerſi eſtis.ſ. ꝑ me nunc ad pa ſtorem ⁊ epūm animarū veſtrarū. Et etiā tue bitur nos a dracone infernali dīcens in ſua epi ſtola.j. Pe. v. Sobrij eſtote ⁊ vigilate qꝛ adu̓ ſarius veſter diabolus tāqͣꝫ leo rugiēs circūit q̄ rens quem deuoret. cui reſiſtite fortes in fide. Idem oſtendit in exemplo. Ꝙ quendaꝫ demo niacū a poteſtate diaboli liberauit ⁊ animā ad corpus ad agendā pnīam reduxit. Sicut de hͦ refert Iacobus ianuen̄. Apud coloniā vrbem in monaſterio ſancti Petri erat qͥdā monach leuis lubricus ⁊ laſciuus. h̓ dū ſubita morte fu lſſet puentꝰ. demones ip̄m accuſabāt. Et queli bet peccatorū genera corā eo clamabāt. Unuꝫ dicebat. Ego ſum cupiditas ⁊ iniqͥtas tua. quā tam frequent̓ ꝯtra p̄cepta dei cōcupiſti. aliud clamabat. Ego ſum vana gl̓a qua te apd̓ hoīes exaltaſti. tertiū ait. Ego ſum mendaciū in quo mentiēdo peccaſti ⁊cͣ. ⁊ ſic econtra bona oꝑa q̄ fecerat ip̄m excuſabāt dicētia. Ego ſum obedi dientia quam ſenioribus ſpūalibus exhibuiſti Ego pſalmorū cantus quos frequent̓ ceciniſti deo. Sanctus aūt Petrus cuius erat mōachꝰ ꝓ ip̄o deū dep̄cat̉us adijt Cui reſpōdit domīꝰ Nunqͥd ꝓpheta me inſpirāte dixit. Dn̄e quis habitabit in tab̓nacl̓o tuo. qui ingreditur ſine macula. psͣ. xiiij. Quomō hic pōt eſſe ſaluꝰ. cuꝫ nō eſt ſine macula. nec ſit iuſticiā operatus Ro gante igit̉ ꝓ eo petro cū ꝟgine matre dei Hāc dn̄s ſententiā ꝓtulit vt ad corpus rediret ⁊ pe nitentiam ageret. Tunc cōfeſtim petrus claue quā tenebat in manu diabolū terruit ⁊ in fugā conuertit. Animā ꝟo eius in manū cuiuſdam monachi olim in p̄dicto monaſterio ad eorpus ꝯducendā tradidit. Qui ab eo ꝓ mercede con ductōis popoſcit. vt ſingulis diebus ꝓ eo psͣ. l. Miſerere mei dens. diceret. ⁊ ſuā ſepulturaꝫ ſepe ſcopis mundaret. Ip̄e aūt de morte redi ens que ſibi contigerāt cuctꝭ enarrauit. Quar to elephas ẜm Pli. vbi sͣ. ca. j. magne eſt ꝟtu tis inter omīa aīmalia vt vix ab homībus tan ta virtus inueniat̉. Nam in noua luna conue niūt ⁊ in flumine ſe abluūt. ⁊ nouo ſideri ſe īcli nant. Ita beatus Petrus inter omēs ſanctos magne fuit in miracul̓ faciēdis ꝟtutis. Refert em̄ Uincen. in ſpe. hiſto. li. viij. ꝙ taliter priui legiatus eſt in miraculis. ꝙ aliter legit̉ feciſſe qͣꝫ xp̄s. Habuit em̄ ꝟtutem in ꝟbis dicens. Enea ſanet te ieſus xp̄s. ſurge ⁊ ſterne tibi. Cōtinuo ad illa ꝟba ſurrexit. ⁊ liberabat̉ a morte. Item in plateis vbi ſolebat tranſire infirmi ponebāt̉ Act̉. v. Habuit ꝟtutem ꝑ baculū facere mira culum. ſicut legit̉ de beato Martiali cui bacu lum ſuū dedit ⁊ maternū mortuum ſuſcitauit. Habuit ꝟtutem exercere in cathena. vt ptꝫ in legenda ſua. Et nunc habet ꝟtutem in oſſibus ſuis. Si gͦ tante ꝟtutis fuit eius vmbra. quāte ꝟtutis eſt nunc eius aīma gl̓oſa. ſi tm̄ valuit eꝰ baculꝰ quantū nunc valet eius pius effectus. ſi tantū poſſunt eius oſſa. quantū nunc poſſunt eius merita. Iō bn̄ nunc elephanti comꝑatur. Iſte elephas gl̓oſus. b. petrus apl̓s cecidit in guem carcerē herodis. Et nō potuit ꝑ ſe ſurgē nec effuge̓. qꝛ erat vinctus duabꝰ cathenis ⁊ cu ſtodes an̄ hoſtiū cuſtodiebant carcerē. vt dicit̉ Act̉. xij. Et ſil̓r duo milites cū eo in carcere. ita ꝙ homī nō patebat euaſio. Iō ip̄e ad dn̄m cla mauit dicēs cū psͣ. cxlj. Educ de cuſto. aīaꝫ m. ad cōfi. no. t. me expe. iuſti. Quia oēs iuſti ex pectabāt eius lib̓atōꝫ. ⁊ hi cū ip̄o clamabāt ad dn̄m. Quia d̓r Act̉. xij. Petrꝰ ẜuabat̉ in carce̓. Q 4 P E I CTMO oratō aūt fiebat ſine intermiſſiōe ad dominum ab eccl̓a. Et addit Glō. Nico. de ly. Vt chriſtꝰ ſuū vicariū ẜuaret adhuc in vita. eū de carcere lib̓auit. qꝛ nō poterāt ip̄m ſubleuare oꝑbꝰ. iō adiuuabāt clamoribꝰ ⁊ oratōnibꝰ. Et tā diu ſe cum clamabāt quouſqꝫ veniret xp̄s qͥ ē paru elephas ꝓpter ſuā humilitatem. Quia vt dicit apl̓s ad Phil̓. ij. Humiliauit ſemetip̄m formā ẜui accipiēs. Hic ore ſuo. hͦ eſt mīſterio āgelico qͥ expͥmunt voluntatē domī. recte ſicut os exhi bet voluntatē mentis. ſic ip̄m de carcere ſuble uauit. Ip̄e em̄ ꝓmiſit ꝑ psͣ. xc. dicens. Clama uit ad me ⁊ ego ex. e. cū ip̄o ſum in tri. e. e. ⁊. gͦ. eum. Quia ip̄m liberādo glorificauit ſuꝑ omēſ reges ⁊ pͥncipes. ita vt de ip̄o exponi pōt illud Sap̄. Glorificabit dominus ſanctū ſuū.ſ. Pe trum in cōſpectu regū ⁊ dedit illi coronam. Ad quā nos ꝑducat ieſus in ſecula bn̄dictꝰ. ¶ Sermo tertius de eadem feſtiuitate. ANgeluſ domini aſtitit ⁊ lumen refulſit in habitaculo carceris ⁊cͣ. Act̉. xij. Dyoniſiꝰ in ie rarchia angelica dicit. Ignis eſt corpꝰ ſenfibl̓e longe excellentiꝰ ⁊ ſubtilius alijs oībus rebus corꝑalibꝰ ⁊ nature ſpūali ꝓximū. ac ꝑ hͦ effectū ſuum diſſimiliꝰ cūctis alijs demōſtrat. Ignis em̄ eſt in oībus ⁊ ꝑ oīa ſe dare cōſueuit. ⁊ ab oī bus nō remouet̉. Iō caldei vidētes ignis excel lentiā ip̄m adorabāt ꝓ deo. qꝛ idola alioꝝ gen tiliū cum eo cōbuſſerūt. ⁊ ſic ignē ſummū deuꝫ crediderūt. vt dicit Rob̓tus Hol. ſuꝑ li. Sap̄. Nolētes aūt adorare coegerūt et cū eis pugnā inierunt. ita ſi ignis ab aliquo vinceret̉ illiꝰ cul turam ꝑmitterēt. Si ꝟo ignis vinceret. colen dos tales ſꝑ obligarēt. Canopei aūt in egypto idolū belli colentes. cū hoc audiſſent coronam auream capiti idoli ſui depoſuerūt. ⁊ ſuꝑ illd̓ quoddā vas teſteū aquā plenū locarūt ⁊ illud multis foramībus ꝑforauerūt. ⁊ cera foramīa obdurauerūt. Veniētes aūt caldei ad iſtd̓ ido lum examinandū. appoſuerūt ignē ⁊ ſtatī in fo ramībus cera liquefacta deſcēdit aqua. ⁊ ignē extinxit. ⁊ ſic canopei ſunt cuꝫ idol̓ ſuis ꝑmiſſi. Spūal̓r ꝑ ignem deſignat̉ charitas. hec eſt ex cellentiſſima ⁊ ſumma ꝟtutū. ⁊ ſicut ignis ſem per aſcendēs. ẜm illud augꝭ. lib̓. de laude chari tatis. Charitas eſt actio rectitudīs oculos ſem per hn̄s ad deū. ſcrutiniū aīmaꝝ. ſocietas fide lium. actio nō frigida nec fugax. hec ille Ubi eī hec charitas fuerit ibi oīa idola peccatorū com burunt̉. Quia ẜm qd̓ dicit ꝓſper de vita ꝯtē. Charitas eſt vitā ꝟtutū. mors vitiorū. Sic̄ em̄ fluit cera a facie ignis. ſic vitia a facie charitatꝭ Iō. be. augꝰ. in ſol̓. orat dicēs. O ignis qͥ ſꝑ ar des. ⁊ nūqͣꝫ extingueris. o amor qͥ ſꝑ ferues et nūqͣꝫ tēpeſcis. accēde me. accende inqͣꝫ me totū. vt totū diligam te ſolū. Qm̄ minꝰ amat qͥ tecuꝫ aliqͥd amat. hec augꝰ. Canopei aūt ſunt demo nes cōſiderātes ꝙ charitas oīa idola comburit vitiorū. occulte pordinant vt aqua voluptatis hanc extinguat charitatē. Sicut ptꝫ in ſalomo ne. iij. Re. iij. qui accēſus erat charitate. ꝙ dile xit dn̄m. ⁊ ambulauit in p̄ceptis pr̄is ſui. ſꝫ dia bolus ſuꝑfudit aqͣs voluptatis. ꝙ ip̄e adama uit ml̓eres alienigenas. ⁊ idola eis erexit ī mon te oliueti. ⁊ cū eis idolatrauit. vt hr̄. iij. Re. xj. Ꝙ aūt ignis charitatis illumīat peccatorē. ⁊ fa cit ip̄m ſurge a peccato cōburēdo vitia. on̄dūt ꝟba p̄libata. quo ad myſticū ſenſuꝫ cū dic̄. An gelus domī aſtitit. ⁊ lumē refulſit.ſ. charitatis in habitaculo carceris.ſ. cordis. Et diuiditur ī duo. Primo oſtendit̉ qͦt ſunt neceſſaria pecca tori vt reſurgat. Secūdo quot requirant̉ ꝙ in gr̄a ꝑmaneat. Pro doctrina morali eſt notādū Ari. in li. de plantis ait. Arbor habet in ſe po tentiam ſeminalem. ⁊ hanc non pōt ꝓducere ī actū. niſi ab extrinſeco adiuuet̉. ⁊ hͦ eſt a tempi bus anni. Indiget em̄ veris temꝑatōe ad eius emiſſionē. qꝛ tunc tꝑis nō eſt vehemēs frigus ꝯgelans vel calor vehement̓ ſemē adurēs. In diget etiā ſole vt calor ingrediēs ſegreget hūo rem ſeminalē a radice. Quia d̓r. ij. phiſi. Hō ge nerat hoīem ⁊ ſol. Indiget etiā hyeme vt hūor ſeminalis cōgreget̉ ad radices. ⁊ poſt exit ⁊ ar borem viuificat ⁊ ad ꝓducendū fructꝰ excitat. Spūal̓r ꝑ arboreꝫ hō deſigͣt̉. ẜm ꝙ dic̄ abbas Agaton in vitaſpatrū. Hō ſimil̓ eſt arbori. cuiꝰ labor folia interior cuſtodia fructꝰ. Hec arbor ſi arida facta eſt ꝑ peccatū ⁊ mortua non pōt re ſurgere ⁊ viuificari. niſi affuerint q̄ ad arborem materialē exigunt̉. Primo indiget vere. hͦ eſt gͣtia dei. Et hͦ tangit̉ in ꝟbis thematis. Ange. domī aſti. Per que notat̉ diuine gratie p̄uētio fine qua peccator nō pōt exire de carcere pctōꝝ ſicut nec planta de terra fine auxilio veris ⁊ te pore calidorū. Quia dicit ſaluator in euāgelio Ioh̓. xv. Sine me.i. ſine gratia mea nihil pote ſtis facere.i. nullū bonū. Id̓o dicit Fortunat̉ in omel̓. Omīs hō qd̓ ſibi bonū cōſpexerit eue nire totū hͦ aſcribat clementie diuine gr̄e. Pōt qͥdem ꝑ ſe hō cadere in peccatū. ꝑ ſe aūt nequa qꝫ pōt reſurgere. qd̓ declarat Chryẜ. ſuꝑ mat in exēplo dicēs. Stās ſuꝑ puteū aūt foueā. libe rum hꝫ arbitriū incidēdi vel foris manēdi. ſi āt volūtarie inciderit. exire nullo mō poterit. niſi ab aliquo extrinſeco adiuuet̉. Ita hō an̄qꝫ pec cat ſtat ſuꝑ foueā. ⁊ pōt peccare vl̓ dimitte ⁊ ſe qui ratiōeꝫ q̄ ſꝑ ad optīa dep̄cat̉.i. inclinat ẜm Ari. Cū aūt inciderit exire nō poterit. niſi gͣtia dei mediāte. Iuxta illud Chry. in ome. Nos qͥ dem hoīes anqͣꝫ peccamꝰ libeꝝ habēꝰ arbitriū. ſi volumꝰ illud ſequi an diaboli volūtatē. Qd̓ ſi obligauerimus nos oꝑibus eiꝰ. iam nr̄a volū A B LXXVIII rate euadere nō poſſumꝰ. Et ponit exemplum. Rectę ſicut nauis fracto gub̓naculo ducit̉ quo tempeſtas impellit. Sic ⁊ hō diuine gr̄e auxi llo amiſſo ꝑ peccatū. nō agit qd̓ vult. ſꝫ qd̓ dia holus vult. Et niſi deus valida manu ſoluerit hō in peccatis manebit hec ille. Et patꝫ ex illo ynō eſt mirū ꝙ qͥ ceciderit in foueā peccatorū. ad diuerſa impellit̉ peccata. nam diabolus eqͥ tat̉ ip̄m ⁊ ducit ip̄m. recte ſicut equeſter equum ſuū. Vt in eo verificet̉ illud Ioh̓.xxj. Aliꝰ cin get te. ⁊ ducet te quo tu nō vis. Iō hō ſumma diligentia deberet ſe a peccatis p̄caue̓. ⁊ nō taꝫ cito cadere in peccata. Hꝫ em̄ poteſtatē cadēdi ſed mīme reſurgendi. Sed di. tn̄ audiui ī euan gelio. Lu. xv. ꝙ gaudiū eſt angel̓ ſuꝑ vno pec catore penitētia agente magis qͣꝫ ſuꝑ nonagin tanouē inſtis. qͥ non indigēt pnīa. gͦ innocēſ pec cabo ⁊ penitebo. ⁊ faciā gaudiū angelis de mea uerſione. Reſpondet̉ ꝙ nō ſcis o pctōr ſi cum tali fatuo ꝓpoſito pecces. an det̉ tibi gratia re ſurgendi. Quia dicit ꝑ ꝓph̓am Oſeam domīꝰ Perditio tua iſrl̓ ex te. ex me tm̄ auxiliū tuum. Oſee. xiij. Iō cōſulit Ioh̓. cuilibet innocenti Tene qd̓ habes ne accipiat alter coronā tuam. Et apl̓us.j. Chorꝭ. x. Qui ſe eſtimat ſtare vide at ne cadat. q. d. Quia neſcit an ſibi deus auxi lium cōferat vt reſurgat. Scd̓o indiget ſole. hͦ eſt ꝯſcīe illuminatōe. ⁊ innuit̉ cū d̓r. Et lumē re fulſit in habitaculo carceris. Natural̓r enim hͦ ſcimus. ꝙ in domibus aut alijs habitacul̓ mul ti volāt athomi. qͥ tn̄ ab ocul̓ intuentiū minime pn̄t videri vel intueri. ſed ſi lumen ſol̓ ſplendue rit ⁊ habitaculū illuminauerit. tūc tales pulue res vndiqꝫ apparēt ⁊ vident̉. Hic ꝑ habitacu lum carceris intelligit̉ ꝯſcīa peccatoris que eſt occupata tenebris cecitatis. Iō peccata ī ea la tentia peccator nō agnoſcit dicēs cū Iob.xvij. Nō peccaui. cū tn̄ ml̓titudinem hꝫ peccatorum vt dicere poſſet cum psͣ. xxxvij. Iniqͥta. m. ſuꝑ greſſe ſunt ca. m. Sed tn̄ obumbrata ꝯſcīa non ꝑpendit. Si aūt ꝯſcīa gratia dei illuſtrat̉. tunc peccata cogͦſcunt̉. ⁊ ꝑiculoſus ſtatus peccati Iō petiuit psͣ. xij. dicēs. Dn̄e deꝰ meꝰ illumīa oculos meos.i. cordis interiora ne vnqͣꝫ obdor miā in morte. Tertio indiget peccator interdū hyeme hͦ eſt corꝑali ꝑcuſſione. Nam ẜm Ariẜ. x. ethi. Oportet bonos ꝓuocare ad ꝟtutes per pͥmia. malos aūt ꝑ penas inſanabiles totaliter exterminare. qꝛ plus obediūt coactōni qͣꝫ ẜmo ni. ⁊ hoc oſtendit̉ hic cum dicit̉ Percuſſo late re petri. ꝑ quod innuit̉ planctus interior. aut tribulatio aut percuſſio exterior que multotiēs faciunt cognoſcere peccatorē peccata ⁊ deflere illa. ẜm quod dicit Amandus doctor in hora. ſap. li. j. c. xiij. Tribulatio rubiginē aufert pec catorū incremēta p̄ſtat ꝟtutum. Ip̄a eſt potio ſanatiua herba ſalutifera ſuꝑ omēs herbas pa radiſi. anima ſanat̉ tribulatōne. ſicut lilia ⁊ ro ſe fecundant̉ celeſti rore. Ip̄a eſt donū dei ele ctum ꝟga amoroſa plaga pat̓na ip̄a volūtari os inuitat. ⁊ rebelles ad ſe trahit. Et ſubdit. O qͣꝫ ml̓ti in limbo peccatorū ꝓfundiſſimo obdor mierūt ⁊ morte ſpūali ꝑierūt. qͦs infelix abſor buerat iniqͥtas. qͥ adueniēte gr̄a dīne correctio nis velut de ſomno gͣui ac mortꝭ imꝑio excitati vitā in meliꝰ cōmutat. ⁊ oꝑa tenebrarū abijciē tes arma lucꝭ ſunt induti. hec ille. Et hͦ fuit fīgu ratū in manaſſe de qͦ legit̉. iiij. Re. xxj. Ꝙ regͦ uit. lv. annis in hierl̓m. ⁊ fecit mala in ꝯſpectu dn̄i. Erexit em̄ idola ⁊ adorauit oēm militiā ce li.ſ. ſolē ⁊ lunā ⁊ planetas. ⁊ occidit ſanguineꝫ innoxiū ꝓphetarū. dōec ierl̓m ſanguīe īpleret̉ vſqꝫ ad os. ẜm glo. qͣꝫtū potuit face̓. ⁊ tn̄ pctūꝫ ſuum cogͦuit. Idcirco hr̄. ij. Paral̓. xxxiij. Tri bulatōꝫ ⁊ ꝑcuſſionē induxit ſuꝑ eū dn̄s.ſ. exer citum regis aſſyriorū qͥ ceperūt eū ⁊ vinctū ca thenis atqꝫ cōpedibꝰ duxerūt in babylonem. ⁊ tūc in carcere cogͦuit pctā ſua ⁊ egit pnīaꝫ vald̓ corā dn̄o dicēs. Peccaui ſuꝑ numerū are. ma ris ⁊cͣ. Quarto peccator indiget excitatōe. ⁊ hͦ tangit̉ cum d̓r. Excitauit eū dicēs Surge velo citer. Peccatū em̄ habet ſe ſicut ſomnꝰ. Quia ẜm Ari. li. de ſomno ⁊ vigilia. Somnus eſt li gamentū omuiū ſenſuū. ligant̉ em̄ oculi ne vi deant. aures ne audiant ⁊cͣ. ſic homo in ſomno peccati ꝓſternit̉ ad amorē terrenorū. Et oculi claudunt̉ ad intuitionē celeſtium. ẜm illud psͣ lxxiij. Obſcurant̉ oculi eorū ne videāt. ſcꝫ cele ſtia. Aures obturant̉ ab audiētia p̄ceptorū di uinorū dicente Pſal̓. lvij. Sicut aſpidis ſurde obturantis aures ſuas. Manus ligant̉ ne bn̄ operent̉. vel ne ad elemoſynā extendant̉. Lin gua ligat̉ ne confiteat̉. Iuxta illud Ezech̓. iiij. Līgua tua adheſit palato tuo. Genua debilitā tur ad ſtandū. ⁊ in bono ꝑſeuerandū. Sicut di cit psͣ. cviij. Genua mea infirmata ſunt. Igitur taliter in peccatis dormiētes comꝑant̉ idolis. de qͥbus psͣ. ciij. Os habent ⁊ non loquentur. Talem ſomnum diabolus cauſat vt homīeꝫ in eo in anima occidat. Recte ſicut refert Iſidor̄. in li. ethimo. de quodam ẜpente. Qui eſt huiꝰ nature ꝙ homine in ſomno necat ⁊ homo mori tur dormiēdo. ſi aūt homo vigilauerit ſibi pro pinquare nō p̄ſumit. Ita facit diabolus homī dormienti in peccatis qui occidit ip̄m in anima qͣꝫuis corpus vīuat. Ideo petiuit psͣ. xij. Illu mina oculos meos ne vnqͣꝫ obdormiam ⁊cͣ. Si ab hoc ſomno homo pctōr vult exꝑgiſci opor tet ꝑ angelum.i. ſacerdotē excitari. qd̓ figurat̉ iij. Re. xx. Ubi legit̉ ꝙ helias ſub vmbra iuui peri dormitauit ꝑ que deſignat̉ dilectio pecca ti. ſed angelꝰ venit ⁊ eū a ſomno excitauit Sic ip̄i ſacerdotes excitāt pctōres dicētes illd̓ ꝓu̓. vj. Uſqꝫ quo piger dormis.ſ. ſomno pctī. qꝛ ve Q 5 E Sermo nit tibi qͣſi victor.i. ſubito egeſtas Et pctōr de bet ei acqͥeſcere ⁊ ſubito ſurge̓. Quia dic̄ Hel inandus de reꝑatiōe lapſi. Surge frat̓. nam ſi reſurgē̓ eſt hodie difficile. cras erit̉ difficilius. Quāto em̄ iaces diutiꝰ tanto cades ꝓfundius ⁊ ſi hō acqͥeuerit ⁊ a pctīs ſurrexerit ſtatīqꝫ pe nitētiā egerit. tūc cathene qͥbus eū diabolꝰ diu tius ligatū tenuit cadent de ip̄o. Et oſtendit lu cas hͦ cū dicit. Et ceciderūt cathene de manibꝰ eius. Et hͦ quo ad pͥmū. Quantū ad ſecūdū de ſcribit̉ quot reqͥrunt̉ vt hō in gr̄a ꝑſeueret. qd̓ tangit̉ cū dicit. Angelus dixit ad petrū p̄cīge te ⁊cͣ. De quo eſt notādū ẜm naturales. Arbor q̄ ſurrexerit de terra ⁊ fructifera facta ē adhuc indiget vlterioribꝰ cultibꝰ vt in ſtatu fructifica tionis ꝑmaneat. Neceſſe em̄ eſt vt circūligetur aliqͦ retinaculo ne rami nimiū extendant̉. ⁊ alie arbores ſuffocent̉. Neceſſe eſt etiā ramoꝝ ſuꝑ fluorū ⁊ inutiliū abſciſio. vt fructꝰ ꝓducat me liores. Ita hō qͥ eſt arbor euerſa ẜm Ari. cuꝫ ꝑ diuine gr̄e p̄uentōꝫ. conſcīe illuminatōꝫ. corꝑa lem ꝑcuſſionē. ſacerdotis excitatōeꝫ ſurrexerit a peccatis. adhuc alijs indiget qͣtuor vt in gͣtia ꝑſeueret. Primum eſt corꝑis p̄cinctio qd̓ nota tur cū dicit. p̄cinge te. Et hec eſt quadruplex. Prima eſt cōtinentia a ſuꝑfluitate voluptatū. q̄ ſumme neceſſaria eſt peniteti. Iō dicit domī Lu. xij. Sint lumbi vr̄i p̄cincti. Suꝑ quo dicit Gregꝰ. in omel̓. Tūc lūbos p̄cingimꝰ cū carnis luxuriā ꝑ cōtinentiā coartamꝰ. Scd̓a eſt abſti neutia qͣ p̄cingimur a ſuꝑfluitate ciborū. q̄ etiā neceſſaria eſt penitēti ẜm Euſebiū. Abſtinētia mētē placitā reddit. hoīeꝫ ad bn̄ agendū diſpo nit. deū oīpotentē allicit. ad ſuſcipiendū rorem celeſtis gr̄e abilē efficit. vitia abigit. demōeſqꝫ repellit. Hec fuit zona Helie. iiij. Re. j. de quo d̓r. Uir piloſus pellicio accinctus. Tertia ē iu ſticia a ſuꝑfluitate actionū. Iuxͣ illud Eſa. xj. Erit iuſticia cingulū lūborū eius. Quarta ē ſa pientia vel charitas a ſuꝑfluitate cogitationū ⁊ ꝟborū. ẜm illd̓ Apoc̄. j. Precinctū ad mamil las.i. circa pectus zona aurea. Scd̓m eſt mūda norū vel terrenorū affectuū ꝯtēptus ⁊ mortifi catio. ⁊ hͦ tangit̉ ibi. Calcea te caligas tuas. id eſt ſandalijs qd̓ eſt genus calciamēti nō habēs coriū ſuꝑ pedes. ⁊ fit de pellibꝰ aīaliū mortuoꝝ Et ſignificat inortificatōꝫ vl̓ abſciſionē omniū affectuū terrenorū. Quia cui deus peccata di miſit. ⁊ reſurgere ꝑgr̄am ſuā fecit. ille tenet̉ euꝫ amare. ſed hͦ facere non pōt. niſi abſcindat affe ctōnes tꝑalium. Quia dicit Gre. xviij. moral̓. Qui terrenorū amore vincit̉. in deo nullatenꝰ delectat̉. Iō dicit Sene. in epl̓a ad Lucil̓. Ne mo eſt dignus deo niſi qͥ opes ꝯtēpſerit. Ter tium eſt ꝟtutū decoratio qd̓ innuit̉ ibi. Circū da tibi veſtimentū tuū. qꝛ videmꝰ ꝙ arbor qn̄ circūligat̉ ⁊ a ſuꝑfluis ramis abſcindit̉. tūc fru ctibus decorat̉. Sic etiam homo debet fructi bus ꝟtutū exornari. nec ſufficit ei ſi vult eē ve rus penitens a voluptatibꝰ carnis ⁊ md̓i exui. ſed etiam debet ꝟtutibus indui. Quia dic̄ gre gorius in omel̓. Et habet̉ tranſumptiue in ca none. xxij. q. v. c. de forma Nō ſufficit mala nō facere niſi quis bonis operibꝰ ſtudeat inſuda re. Ideo cōſulit̉ penitentibꝰ Eſa. j. Quieſcite puerſe agere. diſcite bn̄ facere. Quartū eſt dn̄i imitatio. ⁊ hoc tangit̉ ibi. Seq̄re me. qd̓ expo nens Gregꝰ. in omel̓. Relinqͥmus noſmetip̄oſ penitēdo. ⁊ cōfitendo peccata nr̄a deſinamꝰ ta les eſſe qͣles fuimus. ⁊ nos faciamꝰ ꝑ peniten tiam vt mereamur ꝑmanere mūdi coram deo. qͣles ꝑ gr̄aꝫ d̓i ī ſacro facti ſumꝰ baptiſmo Qui eſt ſuꝑbus deſinat malā ſuꝑbiā ⁊ ſit humil̓ pro pter deū. Si luxurioſus imitet̉ ꝯtinētē vitam. ſi auarus quiſqꝫ ambire deſinat. ⁊ humilitateꝫ diſcat ⁊cͣ. ¶ Sermo de ſancto Donato martyre. gna eſt gloria 5 eius in ſalutari tuo gl̓am ⁊ magnum decorem ⁊c̄. Ita ſcribit̉ psͣ. xx. Pri cipes ſeculares domīqꝫ terreſtres in curijs ſuiſ ſolēt habere fortes milites. qui ſe exponūt mor ti ꝓ ip̄is ⁊ qui ſunt intelligētes de cura dome ſtica. ẜm illud Prou̓. xvij. Acceptꝰ eſt regin niſter intelligens. Sil̓r etiā illud Prouer. xxij. Uidiſti virū velocē in oꝑe ſuo. corā regibꝰ ſta bit. nec erit ante ignobiles. qꝛ illos ſic intelligē tes. eos diligūt. ⁊ interdū magnis honorāt di gnitatibus ⁊ honore. Quod figuratū eſt de re ge Pharaone. vbi legit̉ Gen̄. xlj. ꝙ nouit Io ſeph virū intelligente eo ꝙ ſibi ſapient̓ viſum ſomnij expoſuiſſet magno honore ip̄m honora uit. Accepit em̄ annulū de manu ſua ⁊ tradidit ei. ⁊ veſtiuit eū ſtola biſſina. ⁊ fecit eum aſcēde re currū ſuum ⁊ an̄ eum clamare p̄conē vt om nes ante eū genu flecterēt. ⁊ honorē exhiberēt. Moraliter xp̄s eſt pͥnceps pacis. ⁊ dn̄s nō ſo lum terre. ſed omniū que in ea ſunt. iuxta illud psͣ xxiij. Domī eſt terra ⁊ plenitudo eius. hic habuit in ſua curia.ſ. eccl̓a militāte fortes mili tes. vt fuit Georgius Laurentiꝰ Uincentius. qͥ fortiter ꝓ fide xp̄i domī ſui pugnauerūt. quo rum p̄cipuus fuit btūs Donatus noſter patro nus. quia de eius fortitudine canit eccl̓a. Mi les dei ſe ꝟtute cingens fortitudīs ſuꝑat pēas pugnat tute ſpe beatitudīs. Nam ꝓ xp̄o morti ſe expoſuit. vt de ip̄o exponi pōt illud. ij. Ma chab̓. vj. Iſte gl̓oſam mortē magis qͣꝫ odibl̓em vitā amplectens volūtarie p̄ibat ad ſuppliciū. Ideo ip̄m xp̄us multum honorauit. in hoc ꝙ fecit ip̄m patronum huius dioceſis Miſnēſis Et nunc in celis ſuper omnia bona tanquaꝫ in telligentem militem collocauit. vt habet̉ in ꝟF A LXXIX his premiſſis. In quibus a duobus cōmēdat̉. Primo ab eminētia dignitatis. Secūdo ab ex cellentia ſanctitatis. Circa quod notandū Gl̓a eſt triplex quantū ad ꝓpoſitū. temporal̓. ſpūa lis ⁊ eternalis. harū poſuit dn̄s quālibet ſuper beatū Donatū. Dico pͥmo ꝙ poſuit ſuꝑ ipſum gl̓am temꝑalem. ⁊ hec fuit quadruplex. Prīa fuit alta pontificalis potētia. qua fuit ornatus glorioſe. ⁊ bn̄ dicit̉ alta. quia excedit omniū re tū potentiā. vt dicit̉ in can̄. xxvj. di. c. deinde. Sicut auri fulgor p̄ualet mētallo plumbo. ſic pontificalis dignitas p̄ualet regum diademati Sed tamē de hac gl̓a ſe nō extollebat. Quia le git illud dictum ſapientꝭ. Rectorē te poſuerūt. noli extolli. eſto in illis quaſi vnꝰ ex ip̄is. curaꝫ illorū habe. vt leteris ꝓpter illos. vt ornamen tum accipias gratie coronā. Eccī.xxxij. Sꝫ ta les heu nunc nō ſunt ſacerdotes qual̓ fuit bea Ctus Donatus. qͥ hoc donum cū magno timore accepit. ſed letanter nūc ad potentias aſcendūt ⁊ in eis ſuꝑbi exiſtunt. De quibus dicit hiero. ſuꝑ Ezech̓. libro. ij. Grandis dignitas ſacerdo tum. ſed grandis ruina ſi letant̉ ad glorie aſcē ſum. ſed timeamꝰ lapſum. non ſolum ꝓ noſtrꝭ delictis reddemus ratōnem. ſed ꝓ omniū pec catis quorū vtimur bonis. ⁊ nequaqͣꝫ ſumꝰ de eorū ſalute ſolliciti. Hec ille. Tl̓es ſunt mō do mini ſeculares qͥ in alta ſua potētia gloriant̉. ſi miles leoni. De quo dicit Iſido. li. xij. ꝙ vald̓ glorioſus in potētia ſua incedit vt rex. ⁊ dum a canibus agitat̉ ſe nō abſcondit. ſed in campuꝫ vadit ſe p̄parans. Cum aūt vana potentia non aduertit foueā paratam in eā ruit. de qua cum exire nō poſſit colla cathenis ſubmittit. Et ſe quit̉ ꝙ gloriatio ſua ſibi obfuit. Ita dū illi vi uunt glorioſi apparent. ſed tandē ad foueā ge hennalem cadūt. non ſolum cathenis ferreis. ſed ignibus colla ſubmittūt. Tunc verificabit̉ in eis illud Sap̄. vj. Potentes potent̓ tormēta patientur. Dic mihi. vbi eſt vana potētia Iu lij qui ſolus pͥmū imperiū obtinuit. a qͦ om nes ceſares ſunt vocati. Cito perijt a romaniſ qꝫ gladio interijt. vt legit̉ in cronicis. Ubi eſt ampla potētia Alexandri magni. qui domina tor mūdi vocabat̉. velocit̉ vt fenū exaruit Nā duodeciꝫ annis regnauit. vt habet̉.j. Mach̓. j. Et de ip̄o ⁊ de cōſimilibus dici poteſt. Ceci derunt in ꝓfundum vt lapides. quis ſcit ſi dat̉ eis requies. Ideo cōſulit dn̄s ꝑ hieremiā pro hētam eiuſdē. ix. Non gloriet̉ fortis in fortitu dine ſua. Secūda gloria fuit ſapiētia qua fuit p̄ditus ſanctus Donatus. vt dicere potuit illd̓ Sap. vij. Sapientiā ſine fictōne didici a deo ⁊ ſine cōuitio. ⁊ honeſtatē eius nō abſcondo Ip ſe em̄ didicit ſapientiā cum Iuliano imꝑatore. Ideo dicit. Sapiētiā didici.ſ. a deo. Quia dici tir Rccī.j. Omīs ſapiētia a dn̄o deo eſt. et cuꝫ illo fuit ſem. ⁊ eſt an̄ euū. Illā autem ſapiētiam ⁊ ſcientiā cōmunicauit ꝑ p̄dicatōꝫ. quia noue rat dictum ſapiētis. Sapiētia abſcōdita ⁊ the ſaurus abſconditꝰ que vtilitas in vtriſqꝫ. qua ſi diceret nulla. Eccī. xlj. Sed ſic nō faciūt mo derni ſapiētes. qui ſapiētiā ſuā nō cōmunicant ſed de ip̄a quaſi de ꝑ ſe gloriant̉. Contra quos dicit apl̓us.j. Chorꝭ. iiij. Quid habes quod nō accepiſti? Quid gloriaris qͣſi nō acceꝑīs. Et ta les antiqui philoſophi fuerūt qui de ſua ſapīa gl̓aꝫ queſierūt. dicēte apoſtolo ad Ro. j. Dixe runt ſe eſſe ſapiētes. ſtulti facti ſunt ⁊ euanuer̄t in cogitatōnibꝰ ſuis. Vbi eſt nunc ſapientia ſa lomonis totalit̓ euanuit. Sicut legit̉ ꝙ cuidaꝫ diſcipulo apparuit dicēs ꝙ nihil ampliꝰ ſciret niſi penā ſentiret. qꝛ ẜm ſententiā ſapiētis Nō eſt ſapiētia nec ſcientia apud inferos. Ecc̄s. ix. Nō gloriet̉ ſapiēs in ſapientia ſua. Tertia gl̓a fuit rerū opulētia qua erat dotatꝰ. qꝛ pat̓ ſuus credit̉ fuiſſe diues romanꝰ quē iulianꝰ auarus vt diuitias ſuas ſumeret interfecit. Iſte autem btūs Bonatus filius eiꝰ relinquēs diuitias ad aretinā fugit ciuitatē. qꝛ didicerat in ſchol̓ ⁊ le gerat illud dictū ſapiētis Catōnis. Deſpice di uitias ſi vis eſſe beatꝰ. Sed btūs ille donatus paucos habet in illo imitatores. ſed gloriant̉ ī opulētia ſua. Iuxta illud psͣ. xlviij. In multi tudine diuitiarū ſuarū gl̓ant̉. qualis fuit Eze chias rex hierl̓m qͥ nuncijs regis babylonis ad ſe venientibꝰ in magͣ gl̓a oſtēdit oēs thezauroſ ſuos gl̓ando. Sed quid ex hͦ euenit. venit ideꝫ rex babylonie beridach ⁊ abſtulit oēm thezau rum Ezechie ⁊ filiū ſuū vinctū ꝑduxit in baby lonem. vt impleret̉ ꝓphetia Eſaie qui dixit ad ezechiā. Ecce dies veniūt ⁊ auferunt̉ omīa q̄ ī domo tua ſunt. iiij. Regū. xx. Quid etiā ꝓfuit diuiti epuloni qui tot diuitias habuit. quotti die comedit ſplendide in aureis ⁊ argēteis va ſis. ⁊ in nullo ſibi ꝓfuerūt niſi ꝙ in inferno ſe pultus eſt. Lu. xvj. Mortuꝰ eſt aūt diues ⁊ ſe pultus eſt in inferno. Quid ꝓfuit Salomoni qͥ collegit aurū qͣſi auricalcū. ⁊ vt plumbuꝫ cōple uit argentū. niſi ꝙ fuerūt ſibi he diuitie cā luxu rie ⁊ idolatrie. Quia d̓r Ecci. xlvij. ꝙ h̓ inclīa uit femora ſua mulieribꝰ. ⁊ dedit maculā ī gl̓aꝫ ſuā. Iō de diuitijs nō eſt gl̓andū. ẜm illd̓ Hie re. ix. Non gl̓et̉ diues in diuitijs. Quarta gl̓a fuit in exteriori apparētia. qͣ veſtibꝰ pontificali bus fuit decent̓ ornatꝰ. ita vt dici pōt illud psͣ. viij. Gl̓a ⁊ ho. coro. eū dn̄e. ſed in illa potētia nō eſt gloriatus. Quia ſciuit ſpūmſanctū dicē tem. In veſtitu ne glorieris vnqͣꝫ. Ecci. ix. Cō tra qd̓ ml̓ti fecerūt ⁊ faciūt ⁊ gl̓ati ſunt d̓ veſte exteriori. Sicut refert Uin. li. x. in ſpe. hiẜ. de Nerone qͥ vnā veſtē nūqͣꝫ bis induebat. etiam idē aureis retibꝰ piſcabat̉. Sꝫ qͥd ꝓfuit ei illa aurea piſcatio. qͥ nūc apd̓ inferos in auro lique D A TEFMO facto ⁊ fetido penas luit. Sicut hoc a qͦdaꝫ vi ſum fuit. vt hr̄ in tragedijs Senece. Illa qͣtuor p̄dicta pontifical̓ potētia. alta ſapīa. reruꝫ opu lentia. ⁊ exterior apparentia. ml̓tos heu nimis extulerūt. ⁊ tādē in ꝓfundū dimerſerunt. Nec ab ill̓ honoribꝰ pauci manēt viui vita gl̓e. ſꝫ mo riunt̉ morte culpe. Iō aſſimilant̉ mari mortuo in cuiꝰ ripa ẜm Iſid̓. li. xv. creſcūt poma viren tia ⁊ educta deſideriū gignūt. q̄ ſi carpūt̉ reſol uunt̉ in cinerē fumūqꝫ exalāt. In hͦ mari nihil manet viuū neqꝫ piſces neqꝫ aues. neqꝫ vagia patit̉. qꝛ oīa vita carētia in eo in ꝓfundum di mergūt̉ In eo lucerna in qͣ fuit accēſum lumen ſuꝑnatat. dimergit̉ aūt ſtatī ſi lumē extinguit̉. Quid ꝑ hͦ mare aptiꝰ qͣꝫ gl̓a md̓i q̄ ꝯſiſtit in his qͣtuor p̄dictiſ deſignat̉. qꝛ in gl̓a mūdi ſemꝑ eſt amaritudo. Iuxͣ illud Bern̄. in ẜmōe. Nam in honore ſine dolore nūqͣꝫ in p̄latōe qͥs eſſe pōt ſi ne tribulatōe. Et qͣꝫuis vid̓r ꝓduce fructꝰ dele ctabiles. ad vltimū tn̄ erunt qͣſi cinis ⁊ ſtercus. Iuxͣ illud Iob. xiiij. Gl̓a viri pctōrꝭ eſt ſtercus ⁊ ꝟmis hodie eſt ⁊ cras nō inuenit̉. In hͦ mari nihil remanet viuū vt dictū eſt vita gr̄e. qꝛ ml̓ ti ꝑiclitant̉. Iō dicit Sene. in epl̓a ad lucillum Tu honorē mūdanū vt mortꝭ p̄ſagiū ſꝑ fuge. nulli em̄ vnqͣꝫ credūt̉ ſolium honoris aſcediſſe qͥn in fine cōprobent̉ gͣuit̓ corruiſſe. hec ille. Qꝛ tales extinguūt in ſe lumē intellectꝰ qd̓ deꝰ aīe infudit. vt hr̄. iij. Regum. de ſalo. Quia nō in telligūt fallaciā gl̓e vl̓ honoris. iō ſubmergunt̉ Sꝫ qͥ hꝫ in ſe accenſum lumē intellectꝰ. iſte ſuꝑ natat. qꝛ ſpernit gl̓am mūdi qͣꝫtū pōt. ſicut fecit b. Donatꝰ. iō nō fuit ſubmerſus. Scd̓a gl̓a eſt ſpūal̓ q̄ eſt hoīs interioris ſicut p̄cedens fuit ex terioris. Et ꝯſiſtit etiā in qͣtuor. Prīo in cōſcīe puritate. nōne pulcrū eſt aurū. Eſt em̄ aurū vt lux gl̓oſa inqͣꝫtū eſt diuiſuꝫ a tenebrꝭ. ſic aīa ē in ml̓ta leticia ⁊ gl̓a plena cū eſt diuiſa ab omī cul pa. ⁊ nullo mō p̄mixta. ẜm qd̓ d̓r Prouerb̓. lj. Secura mēs qͣſi iuge ꝯuiuiū. h̓ eſt q̄ deleitabl̓r viuit ſicut hoīes in cōuiuio. Et ibidē cor īquit gaudēs bone ꝯſcīe. Cui apl̓s ꝯſonat. ij. Corꝭ. j. Gl̓a hec eſt nr̄e ꝯſcīe teſtimoniū. Scd̓o cōſiſtit in recta aīe volūtate. qꝛ cor eſt oīm mēbroruꝫ pͥ mū motuſqꝫ ⁊ ceteris mēbrꝭ vite impenſiuuꝫ. ſi fuerit rectū nihil erit in corꝑe tortuoſum. Sic etiā ex ꝑte aīe cū volūtas in regͦ aīme domīet̉. ſi fuerit recta. recta erūt ⁊ cet̓a. iō digͣ gl̓a dn̄te. psͣ. xxxj. Letamī in dn̄o ⁊ ex. iu. ⁊ glo. om. re. c. Tertio ꝯſiſtit in mētis carniſqꝫ integritate ma gnāqꝫ gl̓am inauditāqꝫ leticiā generat in aīma vtriuſqꝫ hoīs mūdicia. Quarto cōſiſtit in cogͦ ſcēdo ꝓpͥam vilitatē. ex qͣ.ſ. materia generatur qͦ cibo in vētre.ſ. nutrit̉. cū qͣ veſte in md̓m na ſcit̉. ⁊ inde exit. Et hec cogͦuit Inno. pa. ⁊ id̓o dicit de vil̓. hu. ꝯdi. li. j. c. j. Quis det ocul̓ me is fontē lachrymaꝝ vt flea miſerabilē ꝯditōis ī greſſuꝫ. ⁊ dānabilē hūane diſſolutōis egreſſuꝫ culpabl̓eꝫ hūane ꝯu̓ſatōis ꝓgreſſum. Iſta gl̓a fuit. b. Donatꝰ ornatꝰ. nā habuit ꝯſcīaꝫ puraꝫ nō ſorde peccatoꝝ maculatā. Iō pōt dice̓ illudͥ psͣ.xvij. Scd̓m puritatē m. m. re. mi. qꝛ c. v. d. Habuit corꝑis integritateꝫ. vt ei cōpetit illud Eſa. xxxv. Gl̓a libaui data eſt ei. Libanꝰ cādi datio interp̄tat̉ ⁊ ſignificat mentis carniſqꝫ ſue mundiciā. Tertia gl̓a eſt et̓nal̓ q̄ eſt oīm nr̄m fi nis deſideriorū. ⁊ cōſiſtit etiā in qͣtuor. Prīo in ſanctoꝝ ſocietate. Quid em̄ dulciꝰ qͣꝫ eſſe in cō ſortio tātorū fctōꝝ cū xp̄o regnātiū. O mira ſo cietas ⁊ p̄dulcꝭ ex ſocietate ſuauitas vide̓ tot ſā ctos qͥ ſunt reges purpura veſtiti. diademate coronati. ſuꝑ hūc ſolē oībꝰ bonis pleni. de qͥbꝰ dicit psͣ. cxlix. Exultabūt ſan. in. g. le. in cu. ſu. Scd̓o cōſiſtit in bonorū oīm ſatietate. In hac em̄ vita ſꝑ ſciētijs ꝓfice̓ cupimꝰ. ⁊ nunqͣꝫ qd̓ cu pimꝰ obtinēꝰ. qꝛ qͣꝫtūcūqꝫ intelligāꝰ ⁊ ꝓficiam ſꝑ ſuꝑeſt qd̓ q̄ramꝰ. Iō legit̉ in geſtis ph̓orum cū qͥdā ph̓s ad mortē veniſſet dixit ſe dolere ꝙ iā deberet mori cū iā tūc incipiebat diſcere. Et aliꝰ īterrogatꝰ vbi eſſet terminꝰ ſcīe? dixit. vbi eſt terminꝰ vite. Tāte aūt capacitatꝭ voluntas hūana eſt vt oībꝰ bonis mūdi ſatiari non poſſi Nā totꝰ md̓s Alexādro nō ſuffecit. Nec alicui regū potuit eſſe ſufficiens qd̓ poſſidebat. Ergo qͣꝫta eſt illa gl̓a q̄ ſic intellectū ꝯſumat. affectuꝫ ſatiat. vt nihil vltra qd̓ poſſideat q̄rat. ſed oīno ꝯtētꝰ exiſtat. ẜm illud psͣ. xvj. Satiabor cū ap. gl̓a tua. Tertio ꝯſiſtit in oīm bonorū reuelatōe qꝛ nihil boni hoī occultat̉. vn̄ debeat eſſe letus vl̓ btūs. Quarto hec gl̓a ꝯſiſtit in clara dei viſi one. Oīa em̄ alia mūdi bona oīa celeſtia nō ſuf ficerēt nob̓ data niſi diuinā eſſentiā videremꝰ. Iō dixit qͥdā ph̓us ꝙ tā delicata eſt dei viſio totoqꝫ honore digniſſima vt qͥcqͥd hr̄i poſſit. il la nō habita nō facit hoīem beatū ſed miſerū ſumme btī erimꝰ qn̄ deū in ſeip̄o videbimꝰ. Et hāc gl̓aꝫ certiſſime poſuit dn̄s ſuꝑ famulū ſuū ſanctū Bonatū. hꝫ em̄ ꝯſortiū cū celeſtibꝰ ciui bus. ⁊ eſt bonis oībꝰ ſatiatꝰ nihilqꝫ eſt qd̓ ſit ei occultū cū videt deū facie ad faciē. in qͦ tāqͣꝫ in ſpeculo clariſſimo relucent oīa ⁊ apparēt. Id̓o ꝯuenient̓ aſſumptū eſt ꝓ feſto ip̄ius hͦ verbuꝫ. Magna eſt gl̓a eius in ſalutari tuo. ¶ Sermo pͥmus de ſancto Laurentio. Adam ⁊ videbo viſionem hanc quare nō cōburat̉ ru bus. Exodi. iij. Plinius in ſpe. natu rali. x. lī. c. xvij. dicit. Salamandra eſt ſerpens q̄ ſola ꝯtra incēdia repugnat ſola int̓ alia aīma lia ignem extinguit. ⁊ in igne ſine cōſumptione viuit. Et cauſa huius eſt magͣ frigiditas Naꝫ recte ſicut glacies in ignem ꝓiecta ip̄m extīguit Ita hec beſtia veniens in ignem propter ſue S G A LXXX frigiditatis rigorē. vt ptꝫ de pelle eiꝰ de qͣ fiunt interdū cingula regū qͥ poſt longā vetuſtatem in ignem ꝓiecti nō cōburūt̉. ſꝫ illeſi purgati ex trahūt̉. De hac etiā lichni fiūt in lāpadibus q̄ 3nullo incēdio cōmburunt̉. Spūal̓r ꝑ ſalaman drā. b. Lau. poſſumꝰ deſigͣre. qꝛ recte ſic̄ Sala mandra apparet ſolū tꝑe pluuie ⁊ tempeſtatis ſꝫ in tꝑe deficit ſerenitatꝭ. Ita. be. Lau. tꝑe ꝑſe cutōis martyrū noluit occultari. qꝛ cū Sixtus papa ad paſſionē duceret̉ apparuit Laurētiuſ clamās. Quo ꝓgręderꝭ pr̄ ſine filio. q. d. Para tus ſum tecū mori o pr̄ non me derelinqͣs. Iſte ſanctꝰ martyr poſitꝰ in ignē illeſus in mēte per māſit. ⁊ frigidate ſue caſtitatꝭ ꝑ ignē diuīe cha ritatis materialē ignē extinxit Qd̓ declarat. b. amb̓. in ẜmōe de hac feſtiuitate dicēs. Quāuis rex impiꝰ ligͣ ſubijceret vt incēdia maiora incē deret. tn̄ ſanctꝰ Lau. fidei calore accēſus n̄ ſen ſit. Et dū xp̄i p̄cepta cogitat. frigidū eſt illi oē qd̓ patit̉. Et ſb̓dit. Laurētiꝰ in craticula flāma rum igne torquet̉ ardebat extrinſecꝰ tyrāui ſe uientis incēdijs. Sꝫ maior illū intrinſecus xp̄i amorꝭ flāma torq̄bat. Nec pōt ī viſceribꝰ igniū tormēta ſentire qͥ in ſenſibꝰ ꝑadiſi refrigerium poſſidebat. hec ille. Ecce quō hec ſalamandra b. Lau. in ignē ꝓiectꝰ incendijs illiꝰ repugͣuit. nec cōbuſtꝰ fuit. qd̓ innuit̉ in ꝟbis p̄miſſis vbi cōꝑat̉ rubo incōbuſto. In qͥbꝰ a tribꝰ pͥncipali ter cōmendat̉. Prīo qͣꝫtū ad meritū qd̓ habuit hͦ tangit̉ in rubo. Scd̓o qͣꝫtū ad tormētū qd̓ ſu ſtinuit h̓ tangit̉ in incēdio. Tertō quō p̄ualuit hͦ tangit̉ in miraculo. De pͥmo eſt notandū ẜm Iſi. li. xvij. Rubꝰ eſt dēſitas ſpinarū ⁊ alioruꝫ fruticū aculeos habentiū ⁊ acrit̓ pūgit. Et per hūc ſignificat̉. b. Lau. qͥ fuit plenꝰ aculeis paſ ſionū. ẜm qd̓ dicit amb̓. in ẜ. ho. Nō eī fratres b. Laurētiꝰ breui ſimpliciqꝫ paſſiōe ꝑimit̉. naꝫ qͥ gladio ꝑcutit̉ ſel̓ morit̉. qͥ in flammaꝝ camīo mergit̉ vno impetu liberat̉. h̓ aūt lōga ⁊ multi plici pena cruciat̉. Et ſubdit. Legimꝰ btōs pu eros in penaꝝ ſuaꝝ flāmis deambulaſſe ⁊ igne os globos pedibꝰ ꝯculcaſſe. vn̄ ⁊. b. lau. nō mi nori gl̓a p̄ferēdus eſt. Siqͥdē illi in penaꝝ ſuaꝫ flama ambulāt h̓ in ip̄o ſupplicij igne recūbit. Illi veſtigijs pedū ꝯculcāt incēdia. iſte lateruꝫ ſuorū incedia diffuſiōe reſtrinxit. illi ſtātes ī pe nis eleuatis manibꝰ orabāt ad dn̄m. iſte ꝓſtra tus in ſua pena toto corꝑe dn̄m dep̄catur. hec amb̓. Uide qͣꝫ plenꝰ aculeis paſſionū fuit btūs Cau. recte ſicut plenꝰ ſtimul̓ eſt rubꝰ pūgētibꝰ. Et eſt ſciendū ꝙ rubꝰ hꝫ pl̓es ꝓpͥetates q̄ meri to. b. lau. pn̄t appropͥari. Primo rubus eſt ſic cus ⁊ frigidus a natura. ꝙ eſt frigidus patꝫ ex hͦ ꝙ hoīes tꝑe eſtiuo ꝓpter refrigeriū declināt ſeū ſe ponūt infra rubū. Ita. b. lau. fuit frigidꝰ ab eſtu ꝯcupīe ⁊ libidīs. Iō ſignificat̉ ꝑ rubuꝫ ardentē. ſꝫ nō cōbuſtū. de qͦ legit̉ Exod̓. iij. Ꝙ moyſes paſcēs oues ietro ſoceri ſui ſacerdotis madian. cū minaſſet gregē ad interiora deſerti apparuit ei angelꝰ in ꝑſona dn̄i in flāma ignis. ⁊ vidit ꝙ rubꝰ ardebat ſꝫ non cōburebat̉. Hec fuit figura ꝙ qͣꝫuis. be. lau. arderet igne ꝯcupīe male carnal̓. tn̄ nō cōburebat̉. Sꝫ intꝰ frigidus fuit ab omī luxuria. ẜm illd̓ Iob. xxxiij. Mū dus ſuꝫ ego.ſ. a vitijs carnis ⁊ abſqꝫ delicto im maculatꝰ ⁊ ini. nō eſt in me. Iō pōt dicere illud Eccī. xlj. In medio ignis.ſ. ꝯcupīe luxurie nō ſuꝫ eſtuatꝰ. Fuit em̄ ī medio ignis ſic̄ adoleſcēſ in qͥbꝰ adhuc eſtuat igniſ luxurie ſꝫ tn̄ ꝑtrāſijt ī uſtus. Sicut de hͦ dicit maximꝰ in ẜ. pn̄tis diei Ecce. b. lau. tranſit ꝑ ignē nō quo inhorruit ad uſtuſ. ſed effulſit illuminatꝰ. arſit ne arderet. ne vreret̉ vſtus eſt. hec ille. Et illd̓ fuit magne gr̄e ⁊ ꝟtutis eſſe in igne ꝯcupīe. ⁊ nōcōburi. Quia dicit amb̓. li. de interpellatōe Iob. c. vij. In pͥn cipio adoleſcētia magꝭ ad vitia.ſ. carnalia lub̓ ca eſſe cōſueuit. qꝛ puericia hꝫ innocentiā. ſene ctus prudentiā Sꝫ adoleſcētia ſola inualida vi ribꝰ. infirma ꝯſilijs. vitia colēs ⁊ illecebrꝭ dedi ta. Sic̄ hͦ videmꝰ de adoleſcētibꝰ modernis qͥ ſe exponūt diu̓ſis fornicationū generibꝰ dn̄tes ſicut ait augꝰ. in ẜ. de vita familiari exͣnearum ml̓eꝝ. Adoleſcēs ſuꝫ iō faciā qd̓ delectat. pꝰ ea pnīaꝫ agā. Sꝫ illd̓ eſt ſil̓e. qͣſi vnꝰ dicat. ꝑcutiā me gladio crudeli vulne̓. ⁊ pꝰ ea vadā ad medi cū. ⁊ neſcit ꝙ vniꝰ hore pūcto vulnꝰ accipit̉. ſꝫ pꝰ lōga tꝑa ad ſanitatē p̄ſtinā vix reuocat̉. hec augꝰ. Sꝫ ſic nō fecit. b. lau. ſꝫ habuit ꝓpͥetates bonorū adoleſcentū timorē dei hn̄tiū. De qͥbꝰ dic̄. b. amb̓. li. de offi. c. xix. Eſt em̄ bonoꝝ ado leſcētū timorē dei hr̄e. ꝑentibꝰ referre honorē. exhibere ſe moribus. caſtitatem non aſperna ri. hūilitatē dilige̓. Scd̓o rubꝰ eſt cōis omībus oīs em̄ hō qͥ voluerit ad ip̄m accedit ⁊ colligit nec vlli collige̓ inhibet̉. Ita. be. lau. fuit cōis dādo oībꝰ hoībꝰ elemoſynā ẜm qd̓ dic̄ psͣ. cxj. Diſꝑſit de. p.ſ. indifferent̓ oībus indigentibꝰ. iō iuſticia eiꝰ m. in ſe. ſe. Suꝑ hͦ dic̄ Maximꝰ. Quō nō hmōi in eternū māet iuſticia quā non ſolū ſācto īpleuit oꝑe ⁊ gl̓oſiſſimo martyrio cō ſecͣuit. ſꝫ ⁊ el̓ ynaꝝ largitōe tā ī vita qͣꝫ pꝰ mortē d̓corauit Iō refert Gre. turonēſis exēplū. Cū qͥdā ſacerdos quandā eccl̓am ſancti Lau. reꝑa ret. ⁊ trabs q̄dā nimiū breuis eſſet. rogauit be. Lau. vt qͥ pauꝑes foueret. ſue inopie ſubueni ret. qd̓ cū rogaſſet ſubexcreuit. vt ꝑs n̄ modica ſuꝑabūdaret. quā ꝑtē minutatī ſacerdos inci dit. ⁊ ind̓ ml̓tas infirmitates ſanauit. Sic nos ab eo diſcāꝰ ⁊ indigētibꝰ ſubueniamꝰ. Iō docꝫ b. hiero. in epl̓a qͣdā. Sine diſcretōe oībꝰ indi gētibꝰ tribuas nō q̄ras cui. qͣre. ſꝫ qͥbuſcūqꝫ ī qͣ cūqꝫ ncc̄itate poterꝭ. ſuccurre. Et hͦ pͥncipal̓r ſa cerdotes opulēti qꝛ eoꝝ bōa ſūt paupeꝝ Teſte hier̄. d̓ vitā cle. Oīs poſſeſſio ſacerdotū ītellige D Sermo quā hn̄t ab ītuitu eccl̓e. elemoſyna eſt pauperū hoīm. Et ſi qͥd vltra neceſſitatē vite poſſederīt nec in elemoſynā pauperū erogauerint furtū ⁊ ſacrilegiū exiſtit. Teſte deo. Sꝫ hͨ pauci anim aduertūt ſacerdotes. nā quorū domꝰ deberent eſſe cōes pauꝑibꝰ. vt hr̄. xvj. q. j. c. ſi cupis. q̄ ⁊ pate̓ debēt oībꝰ ꝑegrinis. ⁊ hoſpitibꝰ. ſicut hr̄ xlij. di. Quieſcamꝰ. nūc ſtant cōit̓ clauſe ⁊ nulli pauperi patēt ⁊ raro de ill̓ buccella fit paīs eie cta. Iō talibꝰ ſpēal̓r dicet xp̄s in diſtricto exa mine. Eſuriui ⁊ nō dediſtis mihi māducare ⁊cͣ Mat. xxv. Tertio rubꝰ eſt breuis ſtature. non em̄ creſcit in altū ſic̄ alie arbores qd̓ ꝓuenit ex ſiccitate quā in ſe hꝫ. qd̓ ſiccū ꝯſumit humiduꝫ ſi aliqd̓ eſt. ⁊ nō ſinit in altū rubū eleuari. ẜꝫ na turales Ita. b. Lau. fuit breuis hͦ eſt humil̓. qꝛ ſciuit ſe in ſua hūilitate ſublimari. Fuit em̄ ar chidiaconꝰ ſedis apl̓ice poſt quē vt aiūt ī roma na ſede aliꝰ nō ſurrexit. ſꝫ de hͦ ſe non extulit ſic̄ nūc qͥdā de ſuis dignitatibꝰ ſe iactāt ⁊ extollūt qꝛ nouerat ꝙ arbores alte ẜm Pli. in ſpec̄. na. citius exaleſcūt qd̓ fit ꝓpt̓ elongatōꝫ humoris quē difficulter p̄n̄t attrahe̓. Ita eſt de altꝭ ⁊ ſu perb̓ honoribꝰ. Iō ẜm amb̓. in ẜmōe qͥ incipit libēt̓ vob̓ p̄dicarem. cōꝑat ip̄m gͣno ſinapis qd̓ eſt modicū. cū dicit. Btm̄ Lau. grano ſinapis poſſumꝰ cōꝑare qͥ diu̓ſis attritꝰ paſſiōibus per totum orbem gratia ſui meruit fragrare myſte rij. qͥ antea cōſtitutꝰ in corꝑe erat hūil̓. egrot ⁊ vil̓. hec amb̓. Sed ecōtra qͥ volūt in altuꝫ ex tolli gͣuius ruunt. ſicut ⁊ audiuimꝰ a pr̄ibꝰ no ſtris qd̓ vtiqꝫ non ſine magͦ tremore recolo. ſed ml̓to timore cōfiteor pͥus aſcende vſqꝫ ad celos ⁊ inter ſidera nidū ſuū collocaſſe poſtmodum aūt cecidiſſe vſqꝫ ad abyſſos ⁊ aīas eoꝝ īfernū rapuiſſe. vidimꝰ ſtellas cecidiſſe de celo vſqꝫ ī petu ferientis caude draconis ⁊ eos qͥ iacebāt in t̓re pulue̓ a facie ſubleuātis manꝰ celos aſcē diſſe. qͣre aūt illa oīa. qꝛ in mōtē aſcender̄t ī que aſcēdit diabolꝰ. hec ille. Iō. b. Lau. noluit cuꝫ alijs in altū creſce̓. ſꝫ in tabe hūili decliuꝰ ꝑma nere. Et hͦ quo ad pͥmū. Quātū ad ſcd̓m cōmi dat̉ quo ad tormētū qd̓ ſuſtinuit qd̓ ſignificat̉ ī incēdio. Videmꝰ em̄ natural̓r in re ꝑ ignē accē ſa vt ferro vl̓ carbone ignito ſi habuerit aliqd̓ refrigerās ſic̄ eſt ros aqͣ pruina. tūc incēdiū ex tinguet̉. Ita. b. lau. qͥ fuit incēſus igne exterio ri habuit triplex refrigeriū qͦ illd̓ incēdiū extin gͣuebat. Primū fuit deſideriū celeſtꝭ gl̓e qd̓ per rorē ſignificat̉. De qͦ dicit amb̓. in ẜmōe an̄dcō Iacet an̄ pedes tyrāni exuſta caro. corpus exa mīe. nihil tn̄ detrimēti patit̉ cꝰ animꝰ demorat̉ in cel̓. De hͦ etiā dic̄. b. augꝰ. in ẜ. hꝰ feſtiuitatis Ardet totꝭ viſceribꝰ fortiſſimus martyr ⁊ vrit̉ ſꝫ regnū dei ꝓmiſſaqꝫ fideli mēte ꝑtractans. re frigerio ꝯſcīe victor exultat. nec penali flexꝰ ē incēdio. cuiꝰ in pectore inſuꝑabil̓ ſpūſſctī flamma feruebat. hec ille. Ita ⁊ nos ſi incendimur flāmiſ tribulationū refrigeriū habeāꝰ cū. b. lau ren. celeſtis gl̓e deſideriū meditādo. ẜm Cip̄a. in li. de moralita. Qual̓ illic celeſtiū voluptas ſine timore moriēdi ⁊ coet̓nitate viuēdi. q̄ ſum ma ⁊ ꝑpetua felicitas. illic eſt apl̓oꝝ chorꝰ gl̓o ſus. illic ꝓphetarū exultantiū numerꝰ. illic īnu merabil̓ ppl̓s ob certamīs ⁊ paſſionis victoriaꝫ ornatꝰ. qͣlit̓ illic triūphātes ꝟgīes. ⁊ illic remu nerat felicit̓ patiētes. Tūc reuera ardorē ⁊ paſ ſionē ⁊ incendiū ⁊ tribulatōes corꝑis extīguēꝰ ⁊ minus curemꝰ. qꝛ ẜm Sen̄. Spes p̄mij ſola tium eſt laborꝭ. Scd̓m fuit meditatō legꝭ diuīe de quo dicit amb̓. vbi sͣ. Cū. b. lau. xp̄i p̄cepta cogitat frigidū eſt illi oē qd̓ patit̉. Iō pōt de il lo exponi illud psͣ. j. In lege dn̄i fuit vo. e. ⁊ in lege eiꝰ me. die. ac no. Sic debemꝰ nos iugit̓ le gem dei cogitare. qꝛ dicit hiero. ſuꝑ Ioh̓. ome lia. iij. Nihil eſt ita t̓ribl̓e diabolo ex his q̄ īpo nunt̉ ab eo cogitatōibꝰ vt mēs diuīa cogitans ⁊ huic ſꝑ ſe inijtiens. De hͦ etiā Hugo ſuꝑ hie re. Sēſus mentis rōnal̓ ille quo diuīa p̄cipim aliqn̄ ad dn̄m ꝯiūgendo admittit̉. Tertiū fuit puritas interne ꝯſcīe quā habuit. be. la. ſic̄ te ſtat̉ psͣ. xvj. Probaſti corm. ⁊ nō eſt inuē. ī me iniqͥ. ⁊ ꝓpter ꝯſcīe puritatē merito in craticula exultauit. qꝛ ẜm ſapientē. Nō eſt oblectamētū ſuꝑ cordis gaudiū. Eccī. iij. Et hͦ quo ad ſcd̓m Quantū ad tertiū cōmēdat̉ quo ad triumphū qͦ p̄ualuit. Ubi nota ꝙ triplicit̓ triūphauit vel pualuit. Prīo ꝯtra ſenſualitatē qd̓ patꝫ ex illo ꝙ ꝯtra naturā ſenſualitatꝭ q̄ naturaliter leſiua horret in ip̄o incēdio exultauit. Iō dixit ad de cium ꝙ ille eſſent epule delectabl̓es qͣs ſꝑ opta uerat. Ex quo ptꝫ ꝙ. b. Lau. ad ꝑfectōꝫ apl̓o ꝑuenit qͥ ibāt gaudentes a ꝯſpectu ꝯſilij qm̄ di gni habiti ſunt ⁊cͣ. vt hr̄ Act̉. v. Scd̓o triūpba uit ꝯtra tortorū ferocitatē. qd̓ ptꝫ ex his ꝙ ip̄is ſubijciētibꝰ prunas inſultauit leuita xp̄i. et de mora ꝙ eiꝰ pena nō acceleret̉ rep̄hēdit. Iō po tuit dice̓ illud Chry. Hec mihi ſit cōſolatio ⁊ a fligens me dolor nō parcat. ſciēs ꝙ iuxͣ magni tudinē doloris creſcat magnītudo et̓ne exulta tiōis. Tertio vicit ꝯtra regiā ptātem. nā in cra ticula ferrea poſitꝰ ⁊ prunis ardētibꝰ ſuppoſitꝭ tanqͣꝫ piſcꝭ xp̄o aſſatꝰ decio inſultauit di. Ecce miſer aſſaſti vnā partē. gyra.i. ꝟte ad aliam et māduca. Ex p̄dictis ptꝫ ꝙ mag erat viſio iſta. erat qͥdem magͣ manifeſte qꝛ inſolita. magͣ feri tate carnificū ⁊ magna vtilitate. qꝛ in magnum firmamētū fidei nr̄e cedit ꝙ. b. Laurē. ita arde bat exteriꝰ ꝑ corꝑis exuſtionē. ꝙ nō cōbureba tur interius ꝑ mentis leſionē. ſed floruit viridi tate fidei. vt dicere poſſit cū pſal̓. xxvij. Reflo ruit caro mea ⁊ ex volūtate mea cōfitebor dn̄o. Et hoc quo ad tertiū. ¶ Sermo ſecundus de ſancto Laurentio. E LXXXI Iſi granum fru menti cadens in terrā mortuū fuerit ip̄m ſolū māet. ſi aūt mor. fu. m. f. af. Ioh̓. xij. Petrus de creẜ. de ruſticorū comodꝭ li. iij. dicit. Ꝙ loliū nō eſt bonū in cibū hūanum qꝛ hꝫ vim venenoſam q̄ mētē inebriat ⁊ contur bat. Sꝫ tn̄ hꝫ ꝟtutē vulneꝝ ſanatiuā. nā coctuꝫ in cortice radicis ⁊ vulneribꝰ appoſitū putrefa ctōnes mūdificat atqꝫ ſanat. ſed triticū eſt opti mum in cibū hoīs. qꝛ laudabilē ſanguinē gene rat ⁊ venenis obuiat ⁊ repugͣt. Spual̓r ꝑ loliū mali intelligunt̉. qꝛ tales nō cibāt alios exēplo bone vite ⁊ doctrine. Iō ꝓ tāto iuſſi ſunt eradi cari. Exo. xxij. Maleficos ne patiaris viue̓ ſu per terrā. Idem iubet. b. Hiero. ⁊ ponit̉. xxiiij q. iij. c. Reſecāde ſunt putride carnes ⁊ ſcabio ſa ouis a caul̓ repellēda ne tota domꝰ maſſa cor ⁊ pecora. ardeat. corrūpat̉ putreſcat int̓eāt. Sꝫ tn̄ qͣꝫuis nō cibāt bonos. abſtergūt tn̄ ab eiſ pctōrū putridos morbos inqͣꝫtū puniūt eos. ꝓ pterea iuſſit dn̄s vt viue̓ ꝑmittāt̉ ⁊ cum bonis ꝯu̓ſent̉. ẜm illud Deut̓. xxiij. Nō abomineris idumeū. qꝛ frat̓ tuꝰ eſt. nec egyptium qm̄ adue na fuiſti in t̓ra egypti. Qd̓ exponens Nico. de ly. dic̄. Per egyptiū qͥ interp̄tat̉ tenebroſus ſi gnificat̉ malꝰ quē iuſtꝰ nō dꝫ abomīari. qꝛ fuit aduena in t̓ra egypti. hͦ eſt pctōrꝭ. qꝛ iuſtꝰ et re ctus peccauerūt ei. Deut̓. xxxij. Sꝫ ꝑ triticū in telligūt̉ boni qͥ vita ꝟ̓bo ⁊ exēplo paſcunt fide les ⁊ venenis reſiſtūt peccatoꝝ. qͣlis fuit. b. lau ren. qͥ ꝟbo ⁊ exēplo xp̄ifideles ſaginauit ⁊ pec catis decij repuguit. Iō hic in vbis thematis ritico aſſimilat̉. cum d̓r. Niſi gͣnum frumē. ⁊cͣ In qͥbus duo deſcribūt̉. Prīo mortꝭ eiꝰ neceſſi tas. ibi. Niſi gͣnū fru. Secūdo paſſiōis vtilitaſ ibi. Si aūt mor. fue. ⁊cͣ. De pͥmo eſt notandum ẜm naturales. ſi granū tritici aut alteriꝰ frumē tidꝫ ferre fructū neceſſe eſt vt a ſemīatore in ter ram ꝓijciat̉ in qͣ pͥus ſb̓am amittat ⁊ moriat̉. ⁊ niſi talit̓ moreret̉ neqͣqͣꝫ fructꝰ ml̓tiplicarentur ſicut dn̄s h̓ in ꝑabola inſinuat dicēs. Niſi gͣnū. fru. Myſtice ꝑ granū tritici ſignificat̉. b. Lau ren. ml̓tiplici rōe. Prīo triticū int̓ alia frumēta interiꝰ eſt albiſſimū. ⁊ illud int̓ cetera ē optimū ⁊ magis nutritiuuū. de illoqꝫ melior farina ad pinſandū panes fit. Ita. b. Lau. fuit albus per ginitatem ⁊ caſtitatē. Ita vt dice̓ poſſet illud Cob̓. iij. Mundā ẜuaui aīaꝫ meā ab oī ꝯcupi ſcētia. Uere decuit tāqͣꝫ miniſtrū altarꝭ ip̄m eē ꝑ ꝯtinētiā albū. qꝛ d̓r ꝑ Gregꝭ. in regiſtro. ⁊ hr̄ ī cano. j. q. j.§. Neceſſe eſt vt manꝰ ſit mūda q̄ di iuere ſordes curat. ne tacta q̄qꝫ deteriꝰ inqͥnet. vꝫ nūc nō adu̓tunt mīſtri altaris ⁊ eccl̓e. ſꝫ(vt Sern̄. de ꝯtēptū ſeculi dicit) puritatꝭ auctoreꝫ inpuro corde ⁊ corp̄e mīſtrāt. nec verent̉ ſtare aſſ angelū domī qͥ ſecet eos medios ⁊ diſꝑdat. Sed oīno audēt agni immaculati ſacras cōtin gere carnes Et intinge̓ in ſanguīe ſaluatorꝭ ma nus nepharias qͥbus paulo an ꝓchdolor mere trices ꝑtractauerūt. Hec ille. Scd̓o granū triti ci eſt maiorꝭ nutrimēti ſi nō fuerit nimis nouū. ſed ſi fuerit nouū eſt pauci nutrim̄ti. ⁊ illd̓ ſi co meditur crudū eſt inflatiuū ⁊ lateribꝰ dolorem cōmouet. cito etiā conu̓tit̉ in putredinē ⁊ aliqn̄ lumbrici ⁊ alij ꝟmes ex illo cito generantur. vt dicit Iſaac in dietis. Sic. b. Lau. tāqͣꝫ nobiliſ ſimum granū fuit boni nutrimēti ml̓tos paupe res paſcendo. ẜm illud psͣ. cxj. Diſperſit dedit pau. Perpēdit em̄ illud Iſi. li. iij. de ſum. bo. Hoc tantū hꝫ poſſeſſio rerū p̄ſentiū. vt vitā re ficiat miſerorū. Sil̓r illud beati Augꝭ. Nihil in uenerūt oēs diuitiarū viri in manibꝰ ſuis. Uis inqͥt aliqͥd inuenire poſt mortē in manibꝰ tuis. noli ꝯtēnere vitā mō pauꝑis. recipies manus plenas. Sed ſic mō nō faciūt rectores eccl̓aruꝫ Sunt em̄ valde parciſſimi nutrimēti. pauꝑib parū vel nūqͣꝫ aliqͥd erogādo. nec hūc gl̓oſum martyrē imitando. de qͦ canit̉. Leuita laurētiꝰ bonū opus oꝑatus eſt qͥ theſauros eccl̓e dedit pauꝑibꝰ. Iō de ill̓ dicit amb̓. li. ij. de officijs. et hr̄ tranſumptiue in cano. xij. q. ij. c. aurū. Auꝝ hꝫ eccl̓a nō vt ſeruet. ſꝫ vt eroget ⁊ ſubueniet in neceſſitatibꝰ. qͥd opꝰ eſt cuſtodire qd̓ nihil adiu uat. O ſacerdos nōne dicturus eſt tibi domīꝰ. cur paſſus es tot inopes fame mori. ⁊ certe ha bebas aurū vn̄ mīſtraſſes alimoniā. cur tot ca ptiui ī captiuitatē ducti nec redempti ab hoſte occiſi ſūt. meliꝰ fu̓at vt vaſa viuētiū ẜuares qͣꝫ metallorū. his nō pōt rn̄ſuꝫ referri. qͥd eī dices: Timui ne in tēplo dei ornatꝰ deeſſet. Reſpon det. auꝝ ſacr̄a nō q̄rūt neqꝫ auro placāt q̄ auro nō emunt̉. ornatꝰ ſacͣmētoꝝ redēptio ē captiuo rum. Ille theſaurꝰ verꝰ eſt dn̄i qͥ oꝑat̉ qd̓ ſan guis xp̄i oꝑatꝰ ē. ⁊ vere illa vaſa ſunt precioſa q̄ redimūt aīmas a morte. hec ille. Ad idem di cit. b. Bern̄. in apologetica. O vanitas vanita tum fulget eccl̓a in parietibꝰ. eget in ſuis pau peribꝰ. lapides auro īduit. ⁊ ſuos filios nudos deſerit. de ſumptibꝰ egenorū ẜuit̉ ocul̓ diuitū. inueniūt curioſi quo delectāt̉ ⁊ nō inueniūt mi ſeri quo ſuſtentēt̉. Iō dic̄ Hiero ad paulinum. Uerū xp̄i templū aīam credās. illā exorna. iliā veſti. illi offer donaria. in illa xp̄m ſuſcipe Que em̄ eſt vtilitas parietes gēma fulge̓. ⁊ chriſtū ī pauꝑibus mori fame. q. d. nulla. Tertio gͣnum tritici eſt interius fuſcū ꝑ quod ſignificat̉ hūili tas beati Lau. qui. be. Sixto in oībꝰ tāqͣꝫ patri humilit̓ obediuit ⁊ pauperū pedes lauit qͣꝫuis eſſet archidiaconꝰ rome qd̓ tūc nulli alteri erat ꝯceſſum. Iō bn̄ cōpleuit illd̓ Eccī. iij. Quanto maior eſ. h. t. ī. o. Suꝑ qͦ dic̄ glo. qͣꝫuiſ hūilitaſ ī oībꝰ ſit laudabil̓. maxīe tn̄ ī potētibꝰ ē p̄dicabil̓ qꝛ nll̓a maior ip̄m merceſ corōabit. cui ꝯcordat B Sermo Bern̄. dicens. Cū oīm indifferent̓ ꝑſonarū hu militas ſit q̄dam turris a facie inimici. neſcio qͦ pacto ſit maior in maioribꝰ. clarior in clariori bus. Sed ſunt qͥdam p̄lati ſpūales qͥ ẜm bern̄. de ꝯtemptu ſeculi. cū militibꝰ ſuꝑbie vaſtam ⁊ amplā habēt familiā. ⁊ nobiles apparatus. eqͦ rum faleras accipitres ⁊ his ſimilia frequētāt. cū agricol̓ non laborāt. ⁊ tn̄ eorū ꝓmptuaria ī plere mandāt cū negociatoribꝰ mare nō peram bulant. ⁊ tn̄ aurū in ſcrinijs ſuis ꝓpter iactan tiam accumulāt. Sed cū reſurgē̓ ceperīt hoīes vnuſqͥſqꝫ in ordine ſuo vbi putas generatō iſta locabit̉. Si ad milites forte aduertent. exuf fla bunt eos ꝙ mīme ꝑicula ⁊ labores tollerauer̄t ſic agricole ſic negociatores. ſic ſinguli a ſuiſ ar cebunt̉ vtpote qui in labore hoīm nō ſunt neqꝫ fuerūt. qͥd gͦ reſtat niſi vt quos oīs ordo repel lit parit̓ ⁊ excludit. eū ſortiant̉ locū vbi nullus ordo ſed ſempiternꝰ horror inhabitat. hec ber. Quarto granū tritici inter omīa alia frumēto rum genera gͣue eſt. ⁊ p̄cipue qd̓ creſcit in terra pingui ⁊ putribili craſſius eſt ⁊ pinguius ⁊ pō deroſius atqꝫ nutribilius qͣꝫ aliud qd̓ creſcit in terra ficca. Ita. b. Lauren. fuit optimū granū inter alios martyres ⁊ etiā cōfeſſores. qꝛ ſemīa tus fuit in terrā romanā q̄ fuit pinguiſſima. ſan guine martyrū fecūdata. ⁊ plena pinguedine gͣ tiarū ⁊ rore ſanctorū in ea occiſorū. Iō dicit. b. augꝰ. in ẜmone. x. huius diei. Int̓ laurigeros ꝯfeſſores. ⁊ quos ad celū ꝓuexit ꝑhennis gl̓ia triumphorū. b. Lau. veritatis fulgore decor coruſcat. qm̄ leuiticā ⁊ candidā ⁊ immortalem ſortitus eſt in paſſione coronā. Quoſdaꝫ igitur ſanguis roſeus cruentauit. alios flāma tanqͣꝫ ī fornace accendit. In his roſeꝰ cruor. in iſtꝭ put pureus color effulſit. Inter oēs. b. Laurentiuſ palma vniuerſi coloris radiauit. hec ille. In qͥ bus ꝟbis ptꝫ ꝙ. be. Lauren. inter alios martꝭ res tanqͣꝫ granū p̄cioſiſſimuꝫ obtinet pͥncipatū Nō em̄ maiorē penā ſuſtinuitqͣꝫ alij ſancti ma tyres cum ml̓ti tantā penā. ⁊ alij maiorē legant̉ ſuſtinuiſſe. ſed hͦ fuit ꝓpter ſex cauſas quarum tres ponit Guil̓. in ratiōali diuinorū libro. vij. Prīa ꝓpter paſſionis locū. qꝛ rome paſſus eſt q̄ eſt caput mūdi ⁊ mat̓ oīm eccl̓aꝝ. ⁊ vbi eſt ſe des apoſtolica. vt hr̄ in cano. di. xij. Nō decet Tum ꝓpter p̄dicatōis officiū qd̓ diligent̓ adī pleuit. Tum ꝓpter laudabilē diſpenſatōeꝫ the ſaurorū quos oēs pauꝑibus ſapiēter diſtribu it. Tum ꝓprer autenticū ⁊ approbatū eiꝰ mar tyriū. qꝛ ⁊ ſi de alijs maiora tormēta legant̉. tn̄ hͦ autenticū nō habet̉. huius aūt paſſio in eccle ſia eſt valde ſolēnis ⁊ approbata. Tū ꝓpt̓ grā dis dignitatiſ excellentiā. qꝛ fuit archidiaconꝰ ſedis apoſtolice. Tū ꝓpter ſeuiciā tormētoruꝫ qꝛ gͣuiſſima ꝑtulit. qꝛ ſuꝑ crate ferrea aſſatꝰ fuit Iō inter alios martyres tria hꝫ pͥuilegia. Primum qꝛ int̓ martyres ſolus hꝫ vigiliā ſeu ieiu niū. Secūdū in octaua. qꝛ ip̄e ſolus cū. b. Ste phano hꝫ octauā int̓ martyres. ſicut martinus int̓ ꝯfeſſores. Tertiū in regreſſionibꝰ antipho narū qd̓ ſolus ip̄e ⁊ paulꝰ hꝫ. Paulus hꝫ ꝓpt̓ excellentiā p̄dicatōis. ſed laurentiꝰ ꝓpt̓ excellē tiam paſſionis. Quinto granū tritici qͣꝫuis ē al biſſimū ⁊ optimū. tn̄ ml̓tipliciter terit̉. quia tri bulat̉. ita ꝙ dicat̉ a tritura ẜm Iſi. lib̓. xvij. vi ſic puriſſimū in horreo granū recōdat̉. Deind̓ etiā cōmolit̉ vel terit̉ vt edat̉. Cū em̄ coquit̉ gͣ uiſſimum eſt ⁊ ml̓tū inflat ⁊ humorem generat Si aūt aſſatū fuerit magis nutrit ⁊ vētoſitateꝫ facit vt dicit Iſaac in dietis. Sic. be. Laurētiꝰ qͣꝫuis fuit interiꝰ mūdus in ꝯſcīa. purꝰ ī corꝑe. ſuo. attamē igne aſſatꝰ. qd̓ teſtat̉. b. augꝰ. in ſer mone ſuo vbi sͣ. Laceratos inqͥt artꝰ multa mē brorū ſectōne cōſciſos ſubiecto igne p̄cepit tor reri. vt ꝑ cratē ferreā q̄ iam de feruore cōtinuo vim in ſe haberet vrendi. ꝯuerſorū alterna mu tatione mēbrorū fieret cruciatꝰ vehementior et pena ꝓductior. De hac pena dicit. b. amb̓. in ẜ monē hꝰ feſti dicēs. Btīſſimi laurētij martyris cuiꝰ natalē hodie celebramꝰ paſſionē noſſe vos credo. Et quantā ꝑſecutōꝫ ꝑtulerat. dilectōeꝫ vr̄am ſcire nō dubito. Tāta em̄ martyrij gl̓a ex titit p̄clarus ꝙ paſſione ſua mūdum illuſtraret vniuſum. Illumīauit plene mūdū Laurentiuſ eo lumīe quo ip̄e accēſus eſt ⁊ flāmis qͣs ipſe tulit oīm xp̄ianorū corda calefecit. Sexto gͣnu tritici vt dicit Iſaac qn̄ in ore maſticat̉ valꝫ cō tra morſum rabidorū canū. qꝛ exiccat venent Ita. b. Lauren. ſi deuote maſticat̉ in ore mētis ꝑ dilectōꝫ ad ip̄m ⁊ memoriam lib̓abit a morſu rabidorū canū infernaliū. ⁊ extrahit venenum peccatorū qd̓ in Henrico imꝑatore demonſtra uit. De quo refert Iacobꝰ ianuenſis. qui cun obijſſet maxīa ml̓titudo demonū an̄ cellā cuiuſ dam heremite trāſibat. qͥ aꝑta feneſtra interro gauit vltimū qͥ naͣm eſſent? ⁊ ille. legio d̓monū ſumus qͥ ad mortē ceſarꝭ ꝓperamꝰ ſi aliqͥd pro prij in eo reꝑire poſſumꝰ. adiurat̉ aūt vt ad ſe veniret. qͥ rediens dixit. nihil ꝓfecimus qꝛ duꝫ bona ⁊ mala in ſtatera fuiſſent poſita. aduſtus ille Lauren. ollā aureā immēſi pōderis attulit. ⁊ dum ſuꝑaſſe videbamur. illa iactata ſuꝑ alia plurimū p̄ponderauit. tūc ego iratꝰ manu ar reā ollā dirupi. Ollā calicē vocabat quē dictuſ ceſar onicenſi eccl̓e in honorē ſancti Laurē. fie ri fecerat. ⁊ ip̄m ſanctū martyrē in magͣ deuotiꝭ on habuerat. Iō. b. augꝰ. in ẜmōe. x. huius fe ſti dicit. Beatu virū Laurentiū tota deuotone debemꝰ ſuſciꝑe. qꝛ p̄cioſum ſanguinē ſuū ꝓpt̓ deū tradidit. ⁊ tam ſancte ꝯuerſatōis fuit vt cō ronā martyrij tꝑe pacis inueniret. hec ille Iſto nobiliſſimū gͣnū. b. Lau. cecidit in t̓rā adu̓ſari orū ⁊ tyrānorū ⁊ auctum eſt dicēte augꝭ. vbi s. D E LXXXII Seuiſti ꝑſecutor in martyrē ſed auxiſti palmā dū aggeras penā. Mortuꝰ eī ē vt fideles ml̓ti plicaret. qꝛ ẜm augꝭ. Hec totiꝰ cā paſſiōis ꝓpt̓ quā morti eſt addictꝰ vir ſanctꝰ fuit vt exemplo ſui ſil̓es eſſe ceteros exhortaret̉. Iō in ẜmōe di cit amb̓. Quis em̄ velit hͦ exēplo ꝓ xp̄o arde re cū Lau. vt poſſet cū laurentio coronari. qͦs voluerit ad honorē laurentij ſuſtinere penā vi delicet ignē vt eternū gehenne nō patiat̉ incen dium. hec amb̓. Et qꝛ mortuus eſt ml̓tū fructū attulit. ſicut ptꝫ de Hipolito quē cū omni fami lia ſua credere fecit in deū. ⁊ de ml̓tis alijs. Et ſic talit̓ tribulatus ⁊ purgatꝰ ductꝰ eſt ⁊ porta tus ab angel̓ in gͣnarium aule celeſtis cuꝫ ill̓ qͦs conuertit. Iō pōt dice̓ illud psͣ. xvj. Probaſti me dn̄e igne me examinaſti. ſicut examinat̉ ar gentū tranſiui ꝑ ignē ⁊ aquā ⁊ induxiſti me in refrigeriū. vbi ẜm Bern̄. lib̓. medita. Pax pie tas. bonitas. lux. ꝟtus. ſplendor. hōeſtas. gau dium. leticia. dulcedo. vita ꝑhennis. gl̓a. laus reqͥes. amor. ⁊ ꝯcordia. Et quō ad hͦ refrigeriū ꝑuenerit patꝫ in legenda. vt clare vides. ¶ Sermo tertius de eodem martyre. Robaſti cor meū ⁊ viſitaſti nocte. igne me examinaſti. ⁊ non eſt inuēta in me iniqͥtas. psͣ. xvj. Dicūt na turales ꝙ ebur eſt multū frigide nature. ita ꝙ ſi ſuꝑ carbonem igneum ponat̉ ſua frigiditate mox extinguit. ⁊ ad ꝓbandū ip̄m ſi ſit veꝝ po nitur ad ignē. ⁊ ſi nō recipit aduſtionē. bonum eſt ⁊ verū. Sin aūt. tunc eſt zophiſticatuꝫ. Ita pōt ꝓbari an pectē ſit eburneus. ſumat̉ crinis ⁊ pectini ſupponat̉. ꝙ ſi crinis nō cōburit̉. pe cten eburneus credit̉. qꝛ ſua reſiſtit frigiditate calori carbonis ne crinis cōburat̉. Si aūt com burit̉ crinis. pecten de ebore nō credat̉. ſed de oſſibus piſciū marinorū. Spūal̓r ꝑ ebur intelli gunt̉ oēs xp̄iani qͥ debent eſſe frigidi ab oī eſtu auaricie ⁊ mundane ꝯcupīe. ẜm illud Rabani ſuꝑ Mat. O opes maligna auaricia ſꝑ boniſ homībꝰ deteſtāda. Illos ſiqͥdem hoīes probat deus iactādo in igne ꝯcupīe. aut intollerantie. dicente Ioh̓e j. Ioh̓. v. Totus md̓s in maligͦ poſitus eſt.i. in malo igne ꝯcupīe. In hͦ aliqͥ cō burunt̉ in ſignū ꝙ nō ſunt veri xp̄iani. De qui qus psͣ. lvij. Suꝑcecidit ignis.ſ. luxurie. auari cie ſuꝑbie ⁊ intollerātie. ⁊ non viderunt ſolem In luxuria cōbuſtus fuit Salomō. iij. Re. xj In auaricia rex magnꝰ alexander. cui totꝰ mū dus nō ſuffecit. ſicut legit̉ in hiſtoria ſua. In ſu perbia Saul. de quo. j. Re. ꝑ totū. In intolerā tia adhuc multi cōburūt̉. ſicut impatiēteſ. Sꝫ ī his ignibus boni ⁊ veri xp̄iani nō cōburūt̉. ſꝫ ꝓbant̉ ⁊ purgāt̉. Iō dicit dauid psͣ. xvj. Igne me exami. ſicut examinat̉ argentū. qͣre hͦ. certe ſo. qꝛ ſciunt illud qd̓ dicit deuotꝰ amandus in hora. ſap̄. li. j. c. iij. Ꝙ tanta eſt p̄eminētia eter ne gl̓e ad temꝑales ⁊ tranſitorias tribulatōnes vt diligens ꝑſpector deberet potiꝰ eligē multiſ annis in fornace ignis ardentis velle torq̄ri. qͣꝫ minimo p̄mio in futuro velle pͥuari. cū labor ſi ue merces īt ibi ſine fine. hec ille. Et tal̓ eburne us verus xp̄ianus fuit. b. Lau. qui nec igne lu xurie eſt eruſtus. quia credit̉ fuiſſe ꝟgo. nec ig ne auaricie. qꝛ diſꝑſit thezauros ⁊ dedit pauꝑi bus. nec igne ſuꝑbie. qꝛ humiliter lauit pedes pauperū. nec etiā igne intolerātie cōbuſtus eſt qꝛ de eo ſcriptū eſt illud Eſa. xliij. Cū ambulaꝫ ueris in igie non cōbureris ⁊ flāma non conſu met te. qꝛ eto ſaluator tuus. Iō pōt cōuenient̓ dicere hec ꝟba thematis. Probaſti cor meum ⁊cͣ. In qͥbis qͣtuor de ip̄o dicunt̉. Primum ꝙ fuit a deo ꝓbatus. Scd̓m ꝙ fuit a deo viſitatꝰ Tertiū ꝙ fuit a deo examinatꝰ. Quartū ꝙ fu it a deo inuentꝰ immaculatꝰ. De pͥmo notāduꝫ Hō patielis ꝓbat̉ iniuria ⁊ opprobrio. Sic̄ de hoc legit̉ In vitaſpatrū li. ij. c. viij. de qͦdā diſci pulo qͥ volebat ſcholas intrare ī athenis Erat aūt qͥdam ſenex poſitus an̄ collegiū qͥ intranteſ ꝓbauit de patiētia. ille qͥ cōuitijs affligebatur. ⁊ qͥ impatiens fuit intrare collegiū mīme eſt ꝑ miſſus. venit gͦ p̄dictus iuuenis ad oſtiū quem vidēs ſenex ip̄m multū iniuriatꝰ eſt ⁊ opprob̓a intulit. ille aūt tāqͣꝫ patiēs illa omīa nō curauit ſed exorto cachinno riſit. ad quē ſenex. quid eſt hͦ qd̓ agis ego te iniurior. ⁊ tu rides. Cui iuue nis vt qͥd non rideā cū tribus annis mercedem dederim vt h̓ paterer. ſed nūc gͣtis patior. Qd̓ audiēs ſenex dixit. ingredere gͦ qꝛ dignꝰ es in uentus. Ad ꝓpoſitū. ſic btūs Lau. qꝛ fuit pati ens agnus qͥ mactat̉ ad edendū. Ideo fuit pro batus deo ꝑmittēte ml̓tis opprobrijs ⁊ tormen tis. ml̓ta em̄ opprobria audiuit. tormēta maxi ma ſuſtinuit. ⁊ in oībus patiens fuit. Iō figura bat̉ ꝑ Thobiā Tob̓. ij. vbi legit̉ ꝙ Tobias li benter ſuſtinuit obcecatōꝫ oculorū ⁊ alias paſ ſiones. ⁊ cū ſui eū deriderēt ait. Nolite ita loqͥ. qꝛ filij ſanctorū ſumus. ⁊ vitā illā expectamus quā deus daturus eſt his qͥ ſidē ſuam nūqͣꝫ mu tant ab eo. Ita. b. Lauren. paſſus ml̓titudineꝫ dolorū tam in vbis qͣꝫ in plagis fuit ſꝑ patiens qꝛ ſuſtinuit ꝓ vita eterna q̄ non dat̉ impatienti Teſte Origꝭ. qͥ dicit Cuncta que hō paſſus fu erit in hac vita. ſi abſqꝫ ꝑfecta ferant̉ patientia a celeſti p̄mio ſit penitus alienus. Ideo hugo de clauſtro aīme li. j. laudat beatū Laurentiuꝫ vltra abraam. qꝛ multa ſuſtinuit. ⁊ tn̄ in omībꝰ fortis fuit ⁊ patiens. dicens. Fortiſſimꝰ abraaꝫ b. Lauren. fortior fortiſſimo Abraam qͥ filium ſuū deo obtulit. Laurē. ſeip̄m ꝓ alio deo Hic ignem parat. colligit filiū. gladiū euaginat. ſed angeluꝫ audit ꝓhibentē ne ꝑficiat. Ille ad ignē poſitus xp̄m p̄dicat carnifices qͥ vrgentes carB 9 DeTMō bones mīſtrabant vbis non exaſperat Abraā qꝛ obediens fuit filiū recepit incolumē. Ille qͥa patient̓ ꝑſeuerat in tormētis a dei filio ſuſcipit̉ in ſalutē. Hec hugo. Ideo dixit Gr̄as ago tibi dn̄e qꝛ ianuas tuas ingredi merui. Scd̓o hō ſa piēs ꝓbatur argumēto ſicut ſcholaiꝭ ſapiēs in ſchol̓ quem volēs ꝓbare mgr̄ ꝓporit ſibi argu mentū arduū. qd̓ ſi ſcholaris debite expedierit ⁊ ſoluerit ſapiens reputat̉. ⁊ tal̓ nōnūqꝫ in loca tum exaltatur. Sicut etiā legit̉ Dan̄. vj. Ꝙ rex balthaſar volēs ꝓbare ſapientiā daniel̓ propo ſuit ſibi obſcurū argumentū qd̓ fur mane the tel phares. Ille aūt ſapiēt̓ expoſui ⁊ diſſoluit vt d̓r ibidem. Iō exaltauit eū indians eū pur pura ⁊ torquem auream collo eius ircūdedit. Sic. b. Lau. ꝓbatus eſt ⁊ ſapiens nuentꝰ eſt. Nam tyrāno obijcienti ſapiēs dabat reſpōſum Nā cū thezauros peteret ille colligens paupe res dixit. Ecce iſti ſunt theſauri eterni qͥ nunqͣꝫ minuunt̉. ſed creſcūt. qͥ in ſingul̓ diſꝑgunt̉ et ī oībus inueniunt̉. horū em̄ manꝰ thelauros ī ce lum deportauerūt. Pulchra ⁊ ſapiēs reſpōſio ꝑquā oſtendit̉ ꝙ ſpūalia bona alijs cōmunica ta nō minuunt̉ ſꝫ creſcūt. Quō aūt pn̄t ad inui cem cōicari bona ſpūalia oſtēdit. be. augꝰ. li. v. omel̓. dicēs. Cōgaude illi cui deus aliquā gr̄aꝫ dedit. ⁊ potes in illo qd̓ in te nō potes. Ille for te hꝫ ꝟginitatē ama illā ⁊ tua eſt. tu habes ma iorem patīam. diligat te ⁊ ſua eſt. Ille pōt ſatis vigilare. ſi nō inuides tuū eſt ſtudiū. Tu forte potes ampliꝰ ieiunare. ſuū eſt ſi amet te. hͦ ideo qꝛ in illo tu es ꝓpͥetatem hn̄s. ſed ꝑ charitatem tu es. hec ille. Oſtēdit etiā in hac ſapiēti reſpō ſione ꝙ bona tꝑalia donata pauꝑibꝰ augent̉. ſed ẜuata minuū. tͣ Qd̓ teſtat̉ etia Ioh̓. Cryẜ. Qui collocat theſauros ſuos in mūdo non ha bet qd̓ ſperat in celo. nec reſpiceret celū ſi nihil in eo haberet repoſitū. qͥd ꝓ aīa tua fecerꝭ tuuꝫ eſt. qd̓ aūt relinqͥs amittis. ⁊ ſubdit. Que ſtulti cia eſt ibi theſauros repone̓ vn̄ exiturꝰ es. et il lic nō p̄mittere quo iturꝰ es. Illic ſb̓am tuā col loca. vbi eſt tua patria. hec Chryẜ. Facere em̄ oportet ẜm exemplū cuiuſdā regis. De quo re fert Barlaā in diſtinctōibꝰ Ioſaphat. In qͥdā magͣ ciuitate tal̓ erat conſuetudo vt quendā exͣ neum oī anno in regē eligerēt qͥ faciebat qͥcqͥd volebat ⁊ in delitijs viuebat. Cōpleto igit̉ āno ciues in ip̄m irruebāt. ⁊ nudū ꝑ totā ciuitatem trahebāt. ⁊ tandē in remotā inſulā mittebāt. et relegebāt vbi deficiente cibo vl̓ veſtitu fame et frigore deficiebat. Quidā aūt ſublimatꝰ in regē cū conſuetudinē ciuium ſciret. infinitos theſau ros ad infulā trāſmiſit vbi poſt annū in exiliuꝫ relegatꝰ. ceris fame deficientibꝰ delitijs abūda uit. Et exponit dicēs. Ciuitas hec md̓us eſt. ci ues ſunt pͥncipes tenebraꝝ qͥ nos falſa md̓i de lectatōe alliciūt nobiſqꝫ nō ſperātibꝰ ſuꝑuenit mors. ⁊ ſic nudi trahimur in locū miſeriaꝝ vbi nō poſſumꝰ cibū inuenire. Nūc gͦ exqͦ ſcimꝰ cō ſuetudinē horū ciuiū. p̄mittamꝰ diuitias ad et̓ num locū ꝑ manus egenoꝝ. ſicut fecit. b. Lau. Et hͦ etiā cōſulit ſaluator Mat. vj. Thezauri ſate vob̓ theſauros in celo ⁊cͣ. Tertio hō fort ꝓbat̉ p̄lio ⁊ ſupplicio. ſicut ꝓbatꝰ eſt. be. Iob. eiuſdē. j. c. cui hoſtis antiquus ſepe mortem mi natꝰ eſt. Corpꝰ eiꝰ gͣui vlcere vulnerauit. deni qꝫ chariſſimos filios extinguebat. ⁊ oīa alia bo na tꝑalia auferebat. nec tn̄ a fortitudīe aīmi po tuit ip̄m ꝑ hec ſupplicia remoue̓. Sic. b. Lau. ꝓbatus eſt ⁊ fortis inuentꝰ. qꝛ deciꝰ omne genꝰ tormētorū ſibi minatꝰ eſt. vt ip̄m exterreret. ni ſi idol̓ ſacrificaret. ſed ip̄e mortē libēt̓ ꝓ chriſto ſuſtinuit. vt vitā inueniret celeſtē. Et pōt de ip ſo exponi illud. ij. Macha. vj. Iſte glorioſam mortē magis qͣꝫ odibilē vitā āplectēs volūtarie p̄ibat ad ſuppliciū. Qꝛ ẜm Chryẜ. Meliꝰ eſt ꝓ tꝑe mori ⁊ in eternū viue̓ qͣꝫ ꝓ tꝑe viue̓ ⁊ īꝑ petuū mori. Probatꝰ eſt etiā dolore corꝑis. qꝛ exꝑtꝰ eſt fuſtes ſcorpiōes laminas ferreas plū bata. omīa genera tormentoꝝ. ⁊ tādē craticulā ferreā. Sed quo magꝭ cruciabat̉ in deo magis delectabat̉ dicēs. Infelix has epulas ſꝑ opta ui. Probatꝰ eſt ꝑ ſubtractōeꝫ pr̄is ſui chariſſi mi Sixti. poſt quē clamauit. quo ꝓgrederis ſi ne filio pat̓. quo ſacerdos ſancte ſine mīſtro ꝓ peras. Sꝫ tn̄ nō doluit de eius ſubtractōne. qꝛ ſciebat ꝙ hunc quē habuit fidelē patrē. habitu rus eſſet in breui coheredē. Non em̄ fecit h̓ ſan ctus martyr ſicut nūc faciūt hoīes qͥ de morte amicorū ⁊ parentū flent dolent ⁊ triſtāt̉. Cōtra quos d̓r ꝑ Ciprianū. Et hr̄ in. c. xiiij. q. ij. Qua qꝫ eſt p̄poſteꝝ. flendū nō eſt ꝓ morte amicoruꝫ ⁊ charorū. qꝛ eos nō amittimꝰ. Probatꝰ etiam eſt amiſſione rerū tꝑaliū. qꝛ oīa bona eccl̓e que erāt in eius ptāte tyrannus rapuit. ſed talem a miſſionē nō curabat. Legerat em̄ hͦ ꝟbū ſapien tis Catōnis. Ereptis opibꝰ nolito time̓ dolen do. ſed potiꝰ gaude ⁊cͣ. Legerat etiaꝫ exempla ph̓oꝝ antiquorū. de numero quoꝝ vnꝰ fuit no mine anaxagoras. de quo refert Endoxꝰ in ge ſtis ph̓oꝝ ⁊ Ualeriꝰ. Hic cū in Azia ad moduꝫ diues eſſat oībus derelictis poſſeſſionibꝰ ob gͦ tiam ſtuciēdi diutinā ꝑegrinatōꝫ aſſumpſit. Cū aut poſt ml̓ta tꝑa reu̓ſus eſſet ⁊ poſſeſſiōes de ẜtas videret non triſtabat̉ ſicut mō nos facim amiſſis rebus nr̄is in parte vel in toto. ſed ait. Ego non eſſem ſaluus niſi poſſeſſiones iſte de periſſent. Quia viri ꝑfecti nō curāt de amiſſiōe rerū tꝑalium. ſcientes ꝙ omīa cito finiunt̉. De his dicit apl̓s ad Heb̓. x. Rapinā bonorū vro rum cā gaudio ſuſcepiſtis. Et hͦ quo ad pͥmuꝫ Quantū ad ſcd̓m oſtendit̉ in his ꝟbis ꝙ btus Lau. ſit a deo vifitatꝰ. cū dicit. ⁊ viſitaſti nocte Circa qd̓ notandū ẜm autorē li. ꝓprietatuꝫ. ix. D L E I KI LLCLL 4 Nox dicta eſt a nocēdo. qꝛ nocet ocul̓. Eſt etiā nox tꝑus nocentibꝰ aptū. ⁊ peccātibus tollens verecūdiā. Iuxta illud Ouid̓. de arte. Nox et̄ amor vinū nihil moderabl̓e ſuadēt. Illa pudo re caret. liber amorqꝫ mētu. Et capit̉ h̓ lib̓ ꝓ ba cho ⁊ vīo Moralit̓ h̓ ꝑ noctē intelligit̉ t̓bulatō q̄ multotiens nocet bonis qͥ ſunt qͣſi oculi et lu men aliorū. qꝛ ſepe ſenſualitatē ꝑturbando ob ſcurat. Et hoc teſtificat̉ eccl̓a ſanctorū. ſic̄ legit̉ de xp̄o Mat. xxvj. qͥ cepit inſtāte tribulatōne ſua triſtari ⁊ meſtus eſſe dicēs. Triſtis eſt ani me mea vſqꝫ ad mortē. Ita etiā pōt dici d̓ alijs quorum ſenſualitatē tribulatio meſtificat et ob ſcurat. Quia dicit doctor Amādus li. j. c. xiij. in hora. ſap̄. Tribulatio cū p̄ſens eſt meſticiaꝫ p̄ſtat. cū aūt p̄terit ⁊ victa fuerit ſumme letiſi cat breuēqꝫ amaritudinē ⁊ longā ꝯſolatōeꝫ fac̄ Etiā ſicut nox eſt tꝑs aptū animalibꝰ nocētibꝰ. qꝛ tunc lupi intrāt domos villanorū eis dam num inferēdo. Sil̓r apri intrāt vineas ⁊ agros ⁊ q̄ inueniūt lacerāt. qͥ al̓s in cauernis de die et antris ſuis latitāt. vt dicit Gregꝰ. Ita in nocte tribulatōis ſupini tyrāni etiā apris crudelioreſ plus ſolito nocēt bonis xp̄ianis ⁊ vineā dn̄i ſā ctam eccl̓aꝫ magis deuaſtāt. qꝛ hec eſt hora eo rum ſicut xp̄s dixit iudeis ad ſe nocte venienti bus vt eū caperēt. hec eſt inqͥt hora vr̄a ⁊ ptās tenebrarū. Lu. xxij. Ita etiā fuit quo ad p̄ſens qꝛ crudel̓ inimicus deciꝰ in nocte tribulationis ml̓tū deuaſtauit vineā domīcā. ml̓ta milia mar tyrum occidendo. In qͣ qͥdem tribulatōne dn̄s ip̄os viſitauit diuina cōſolatōe. vt impleret̉ il lud dictū dauidicū. Cuꝫ ip̄o ſum in tribulatōe Et hͦ oſtendit h̓ in ſuo martyte Laurē. glorioſo qͥ dicit. Uiſitaſti nocte igne.ſ. tua gl̓oſa atqꝫ di uina ꝯſolatōe. Et eſt notandū ꝙ in nocte: ribu latōnis viſitauit deus Laurentiū ꝑ qͣtuor ꝯſo latōes quas ſibi fecit. de qͥbꝰ d̓r in psͣ. cxxxviij Et nox illuminatio mea in delitijs meis. Nox em̄ tunc in delitias ꝟtit̉. qn̄ tribulatio amoris dulcedine ſuꝑat̉. Sicut. b. Lauren. ſua tribula tio in dulcedinē ꝟſa fuit qn̄ dixit. Diſce miſer ꝙ tormenta tua mihi epule ſunt. qꝛ ẜm Augꝭ. Omīa ſeua. omīa immania. facilia ⁊ ꝓpͥe nulla facit amor. Sicut de hͦ refert Ualeriꝰ in poli. li. viij. Ꝙ dyogenes ph̓us tanto amore ad cele ſtia eſtuauit ꝙ morte nequiens expectare natu ralem. igni ſe dedit p̄cipitem. ſicqꝫ ſpm̄ ꝓ amo ris deſiderio exalauit. Ita etiā. be. Laurentiꝰ ex magno amore quē habuit ad p̄mia et̓na ml̓ to tꝑe an naturalem mortē nō timuit ignis īcen dium. Scd̓a cauſabat̉ ex ſecuritate gr̄e. ſecurꝰ em̄ erat ꝙ in ſua tribulatōe a gr̄a cadere nō po terat. Et hͦ tangit̉ ibi. qꝛ tenebre nō obſcurabū tur a te. Tūc em̄ tenebre nō obſcurabunt̉ quan do qͥs in tribulatōe poſitus ꝑ pene caliginē nō obnubilat̉. ſicut factū eſt de. b. Lau. Iō pot̓at dicere cū apl̓o ad Ro. viij. Certus ſum ꝙ neqꝫ mors neqꝫ vita ⁊cͣ. Tertia cauſabat̉ ex ſereni tate ꝯſcīe. Ideo ſubinfert̉. ⁊ nox ſicut dies illu minabit̉. qꝛ tribulatīo luce ꝯſcīe ſerenat̉. Iſtaꝫ ſerenitatē ⁊ lucem ꝯſcīe habuit. b. Laurentius qn̄ dixit. mea nox obſcurum nō hꝫ. Quarta cō ſolatio cauſabat̉ ex certitudine gl̓e. Ideo ſubiū gitur. Sicut tenebre eius ita ⁊ lume eiꝰ. Tunc em̄ lumen eſt ſicut tenebre qn̄ quis recipit mul titudinem celeſtiū gaudiorū ẜm ml̓titudinem paſſionū. Iuxta illud psͣ. xciij. Scd̓m ml̓titudi nem dolorum meorū cōſolatōes tue letificaue runt animā meā. Iſtā certitudinem celeſtis gl̓e habuit qn̄ dixit. Gr̄as tibi ago dn̄e. quia ianu as tuas ingredi merui. ⁊ tantū de ſecūdo. Sermo quartus de eodem martyre Gne me examina ſti. ⁊ non eſt inuenta in me iniqui. pſal̓. vbi ſupra. Dicunt naturales qn̄ hō veneno in toxicaret̉ ſi eius cor extraheret̉ ⁊ in ignē pone retur cōburi non poſſet. Qd̓ ꝓbat. b. augꝰ. di. Ꝙ conſuetudo erat antiqͥtus ꝙ corda imꝑatoꝝ poſt mortē igni cōburebant̉. ⁊. cineres in ſolem in loco ponebant̉. accidit vt qͥdaꝫ imꝑator mo reret̉ cuius cor cū ad ignē poſitū fuiſſet non po tuit cōcremari. ⁊ ml̓ti ſuꝑ hͦ ammirabāt̉. ⁊ oēs mgr̄os ⁊ ſapientes illius ꝓuincie vocauerunt. ⁊ ab eis cauſam q̄ſierūt. Tandē inuenerūt cau ſam naturalē. ⁊ dixerūt ꝙ imꝑator eſſꝫ veneno intoxicatus. ⁊ ꝓpter venenū nō poſſet cor illiꝰ cōburi. Tunc extrahentes cor de igne. venenū fugauerūt. ⁊ iterū ad ignē poſuerūt. ⁊ mox ī ci neres eſt redactū. Et dicūt naturales vlterius ꝙ tale cor ſic intoxicatū poſt nouē annos ī lapi dem p̄cioſum noīe phirophiluꝫ tranſmutat̉. qͥ habet has ꝟtutes ꝙ ꝓtegit a fulmine et toni truo. dat victoriā ꝯtra hoſtes. ⁊ a morte ſubita nea cuſtoditꝭ. Spūal̓r qͣꝫuis venenū ſignificat generalius peccatū tn̄ in ꝓpoſito ſume̓ poſſum ꝑ amore dei. Recte em̄ ſicut venenū dulce ē et hoīem interficit. ſic amor xp̄i eſt valde dulcꝭ de uotis homībus ⁊ ꝑfectis. ſicut dicit. b. auguſti nus li. v. confeẜ. Mēoria de te bone ieſu ſuꝑ mel dulcis cogitare de te plus qͣꝫ cibus. loqͥ de te plus qͣꝫ refectio. noſcere te ꝑfecta dilectio. a mare te vita eterna eſt. Hic amor dei tātus eſt ꝙ hoīem interficit. etiā aliqn̄ morte corꝑali. ſiē patet de dyogene ſupra ẜmone p̄cedenti mem bro. ij. Si em̄ hoc amore cor homīs inflamma tur nullo igne cremat̉. ſicut teſtat̉ appanius in canticis canticorū dicens. Electa nāqꝫ mens q̄ vere in dilectōne dei fuerit inflāmata nūqͣꝫ me tuit ꝓ eius amore. ꝓ eius noīe. ꝓ eius fide. neqꝫ ignē neqꝫ beſtias neqꝫ gladij rigorē. Qd̓ mani feſte patꝫ de ſancto Lau. qͥ licet in igneꝫ fuiſſet n̄ poſitus. tn̄ cor eius amore accenſum cremari R 2 A B Sermo potuit. ſicut de hoc dicit augꝰ. in ẜmone huius diei. Igne. b. Lau. accenſus flammarū nō ſen ſit incendia. ⁊ dum xp̄i arderet deſiderio perſe cutoris pena nō ardet. Inqͣꝫtum em̄ in illo fid̓i ardor fuerit intantū ſupplicij flāma refrigeſcit Et ſubdit. Corꝑaliter. b. Laurentiꝰ laborabat in incendio. ſed amore xp̄i ſuccenſus materialē reſtringit tyranni ardore. hec ille Ex qua auto ritate patet ꝙ cor eius amore accēſum nō potu it igne inflāmari. Sed nūc cor eiꝰ vel aīma ꝟſa eſt in lapidem p̄cioſuꝫ quo platee celeſtis ieru ſalem ⁊ muri decent̓ ſunt ornati. Et habet vir tutes lapidis p̄libati. qꝛ ꝓtegit ſibi ẜuientes a fulmine ⁊ tonitruo diſtricti iudicij ⁊ ignis et̓ni qn̄ dicet̉ malis. Ite maledicti in ignem eternū Mat. xxv. Dat etiā victoriā ꝯtra hoſtes hūa ni generis. ſicut patet de henrico imꝑatore ſu pra ẜmone ſecūdo. ⁊ liberat a ſubitanea morte Non em̄ ꝑmittit ſibi famulātes morte mori im ꝓuiſa. Et ꝙ non potuit cremari mens eiꝰ ⁊ cor ptꝫ in ꝟbis p̄libatis. in quibus dicit. Igne me examinaſti. In his. b. Laurentiꝰ a duobꝰ com mendat̉. Prio a paſſionis acerbitate. ibi. igne me examinaſti. Scd̓o a vite ſue puritate. ibi. n̄ eſt inuenta. Circa pͥmū eſt notandū Alique reſ examināt̉ igne. vt aurū ⁊ argentum. alique aqͣ vt vaſa plena vl̓ vacua. alique ſonitū. vt cam pane an ſint integre vel fracte. Quedā aūt ven to vel flatu ſicut granū vel palea. Dixi pͥmo q̄ dam res examinant̉ igne vt aurū qd̓ eſt valde ſolidū ⁊ cōpactum. ideo in igne poſitū nō eua porat neqꝫ in pondere minorat̉. nec cōſumitur. ſed ſolū liqueſcit. Et ſi quid habet impuritatis ⁊ ſordis deponit̉ ⁊ ampliꝰ depurat̉. vt dic̄ au cor ꝓpͥe. li. xvj. Quid ꝑ aurum niſi beatꝰ Lau. aptius p̄figurat̉. ſicut aurū inter omīa metalla eſt candidius prunis ſuꝑpoſituꝫ. ⁊ habꝫ ꝟtutē lepre exterſiua. qꝛ limatura auri in cibo vel po tu ſumpta a lepra p̄ẜuat. vl̓ ſalteꝫ eaꝫ occultat Ita. b. Laurentius inter alios martyres cādo re puritatis rutilat. Sicut hͦ declarat Augꝰ. in vna autoritate bn̄ſonante quā inuenies s. ẜmo ne ſecūdo. ibi. Niſi granū frumēti. qꝛ per igneꝫ omīs impuritas ab eo eſt total̓r purgata. Ha buit etiam. b. Lauren. ꝟtutem ꝙ a nob̓ pōt ex tergere ſeu abſtergē leprā ſpūalem peccatoꝝ ſi paſſionē ip̄ius in nob̓ deuote maſticamꝰ. quia legitur ꝙ ſuis inimicis ſicut Hipolito qͥ ip̄m in carcerauit veniā impetrauit. ⁊ maculā vitiorū expurgauit. vt hr̄ in legenda. Legit̉ etiā ꝙ qui dam iudex nomīe ſtephanꝰ tres domos eccle ſie. b. Lau. abſtulit ⁊ iniuſte poſſedit. Hic cum mortuus eſſet an̄ iudiciū ductꝰ eſt qd̓ videnſ. b Lau. ip̄m acceſſit ⁊ tribus vicibus brachiū eiꝰ duriſſime ſtrinxit. Iudex ꝟo dedit ſnīam vt il le qͥ aliena abſtuliſſet in locū iude ꝓditorꝭ trade ret̉. Sꝫ ſanctꝰ ꝓiectus martyr quē idē amauerat in vita ſanctū Lau. acceſſit. ⁊ ꝓ eo veniam p̄cat̉. Ille aūt ſtatim ꝓ ſtephano p̄caturus ac ceſſit ad xp̄m. eiꝙ cū alijs veniā impetrauit. vt ad corpus rediret. ⁊. xxx. diebꝰ pnīam ageret. qd̓ ⁊ factū fuit. ⁊ tunc oīa ablata reſtituit. et pꝰ xxx. dies ad dn̄m migrauit. Et ſi hͦ inimicꝭ ſuis fecit. ml̓tomagis faciet nob̓. qui paſſioneꝫ eius recolimus ⁊ feſtū eius ſolennit̓ celebramꝰ. Iō clamemus ad ip̄m cū ſancta mr̄e eccl̓a dicētes. Beate Laurenti xp̄i martyr intercede ꝓ nobis Ex iam dictis patꝫ recte ſic̄ auruꝫ eſt inter alia metalla puriſſimū. ⁊ lepre abſterſiuū Sic btūs Lau. inter alios martyres obtinet pͥncipatum ẜm Guil̓. in rōali diuinorū dicens li. vij. Et ab ſterget ſuorū crimina deuotorū. Illud nobiliſ ſimū aurū. b. Lau. hodie in igne eſt examīatuꝫ ẜmillud qd̓ p̄dixit ſapiēs Prou̓. xxij. In igne ꝓbat̉ aurū ⁊ argentū. ſed nō eſt minutū ſed cō ſtans inuentū. Ideo figuratꝰ eſt ꝑ quēdā pue rum. de quo refert Ualeriꝰ in Pol̓. li. iij. Ꝙ ali xandro magno ſacrificāte. qͥdam puer aſſiſtēs arrepto thuribulo thurificauit. carbo auteꝫ ar dens in brachiū pueri delapſus eſt. Et licꝫ cre maret̉ ⁊ odor ad circūſtantes veniſſet. puer tn̄ brachiū immobile tenuit. ne ſacrificiū īpediret Alexāder aūt ip̄m cremari ꝑmiſit ſic volēs pu erum examinare. Sic verus alexander Ieſus xp̄s ꝑmiſit cremari carnes ſui pueri Laurenti ita vt de ip̄o poteſt exponi illud Eccī. xxxviij. Uapor ignis vrit carnes eius. ⁊ in calore forna cis concertat̉. Et hͦ fecit ne ſacrificiū īpediret. Quia dn̄s ꝯſolabat̉ ip̄m dicēs. fic̄ hodie cait̓. Puer meus noli time cū trāſieris ꝑ ignē flāma non nocebit te ⁊ ardor ignis nō erit in te. Fuit tn̄ iſte ignis pena acerba ex qͣtuor. Prīo ex do loris immenſitate. qꝛ ignis eſt maxīe afflictiuꝰ Ideo d̓r Eſa. xxxiij. Quis poterit habitare de vob̓ cū igne deuorāt. q. d. nullus. vl̓ pauci Se cūdo ex pene a cerbitate. qꝛ mēbra ml̓tis vulne ribus lacerata ⁊ conſciſſa aduri fecit. Ita vt di cere pōt illd̓ Iob. xvj. Nō peꝑcit ⁊ effudit ī ter ra viſcera mea ⁊ ſcidit me vulnere ſuꝑ vulnus. Tertio ex temꝑis diuturnitate. ẜm illud amb̓. Non em̄ fratres. b. Lau. ſimplici ⁊ breui paſſi on punit̉. reqͥre ſupra.j. ẜmone de ſancto lau. mēbro.j. Quarto ex pene diu̓ſitate. qꝛ oīa gen ra tormentorū in eius corꝑe fuerūt exꝑta. vt di cere poſſet cum psͣ. lxxxvij. Omēs fluctꝰ tuo induxiſti ſuꝑ me. Secūdo aliq̄ res examinan tactu. vt videmꝰ de argento qd̓ examinat̉ ī la pidis tactu ⁊ ſi eſt ſonorū. bonū eſt argentum. Sic deꝰ examīauit tactu corpꝰ. b. Lau. qͥ totūs fuit in corꝑe laceratus ⁊ aduſtus. ⁊ tāqͣꝫ argen tum electū eſt inuētus. Iō pōt exponi de eo il lud Iob. ij. Mitte manū tuā ⁊ tange os eius ⁊ carnē. et tunc videb̓ ſi in faciē bn̄dicat tibi. Et poſſunt eſſe ꝟba decij qͥ miſit carnē beati Lau. C D LAAALLL crudelit̓ tangere qͥ tunc gr̄as agens dominum bn̄dixit. Ita vt dicere pōt cū pͣsͣ. xxxiij. Bene dicam dn̄m in omni tꝑe. Sed tale argentū ele ctum nos nō ſumus ꝓchdolor. qꝛ cuꝫ a deo ta ctu tribulatōis examinamur non ſumꝰ ſonoro ſi bn̄dicētes dn̄m ſicut ip̄e fecit. Iō de nob̓ dic̄ dn̄s Hiere. vj. Argentū reprobū vocaui vos. Tertio examinant̉ alique res ſonitu. ſic̄ ſonus groſſus bonus vel malus. Ita. b. Lau. exami E natus nō dedit ſonitū murmuris ſꝫ laudis. nō ſonitū blaſphemie ſed cōfeſſionis deuote. quia dicit. Aſſatus nō negaui nomē ſanctū tuū. int̓ rogatus te xp̄e ꝯfeſſus ſū. Ita adhuc inueniūt̉ boni xp̄iani fideles qͥ cum a dn̄o examināt̉ exa mine tribulatōis. amiſſione rerū ſuarū vel ami corū. ſonitū deuotōnis oſtendūt dicentes cum Iob. c. j. Dn̄s dedit dn̄s abſtulit ſicut dn̄o pla cuit ita factum eſt. ſit nomē domī benedictum. Et illi demōſtrant ꝙ ſunt vaſa. non aūt vacua ſed plena plenitudine gr̄aꝝ. ⁊ vere beati ſūt illi quia ẜm psͣ.xxxvj. bn̄dicentes ei hereditabūt terrā. quam terrā. reuera terrā viuentiuꝫ. de qͣ idem ait alio in loco. Credo videre bo. d. in ter ra viuē. ⁊ etiā terrā morientiū.ſ. pn̄tem Ꝙuis em̄ ad tempꝰ in ꝑditōne rerū examinant̉. tamē in oībus poſtea remunerant̉. Sicut legitur de Iob. c. vl. Cui dn̄s oīa addidit duplicia qͥbus terrā hereditauit. Sed ſunt heu plurimi qͥ cū a dn̄o benigne examinant̉. qui quos amat argu it ⁊ caſtigat. Apoc̄. iij. nō hn̄t ſonitū laudis ſed murmuris. nō ꝯfeſſionis ſꝫ maledictōis. Ideo vere ſunt maledicti. qꝛ maledicētes ei diſperi bunt. ẜm illud pͣsͣ. xxxvj. Qd̓ figuratū eſt de iu deis Exo.xvj. qui cū deficeret eis cibꝰ ⁊ victua lia que portauerūt de egypto. murmurauerūt ꝯtra dn̄m dicentes. vtinā mortui eſſemꝰ ꝑ ma num domī qn̄ ſedebamꝰ ſuꝑ ollas carniū. Id̓o oēs tales diſꝑierūt. nec in tertā ꝓmiſſionis in trauerūt. ſed mortui ſunt in ꝯſpectu dn̄i in deẜ to. vt hr̄ Nume. xiiij. Iō nos nō ſic fratres cha riſſimi. ſed cū venerit tribulatio leti ei aſſurga mus. Sicut de hͦ dicit doctor Amādus in hor̄. ſap̄. lib̓. j. c. xiij. Cū tribuſatio aduenerit exi ho ſti obuiā tanto benigne eū recipiēdo. ⁊ dic cor de iocūdo. Beneueniat amica mea tribulatio. Quarto alique res examinant̉ vento vel flatu ſicut palea vel gͣnum. granū cadit in terrā. pa lea aūt in aera extollit̉ ⁊ hincinde diſꝑgit̉. Ita examinatus eſt. b. Lau. ⁊ habuit ſimilitudineꝫ grani. qꝛ cecidit in terrā humilitatis ⁊ nō ī altū elatōis. qͣꝫuis eſſet iactatꝰ in ventum honoris. Iō legit̉ de ip̄o euangeliū Ioh̓. xij. Niſi gͣnuꝫ frumēti ⁊cͣ. Sed ſunt ecōtra ml̓ti qͥ cū in hono rem nō exaltant̉ ſunt hūiles. nec a vēto ſicut pa lea diſꝑgunt̉. Cū aūt in vētum honoris ꝓijciū tur ſtatim in elatōꝫ reſoluunt̉ Et tal̓ fuit Saul qͥ fuit humil̓ cuſtodiēs iumēta pr̄is ſui. ⁊ ꝓpter hanc humilitatē electus eſt in regē. ſed ꝓiectus in ventū regij honoris. ſicut palea in altuꝫ ſuꝑ bie ſe ſubleuauit Iō dixit ad eū Samuel. j. Re gum. xv. Nōne cū paruulus eſſes in ocul̓ tuis caput in tribubus iſrl̓ factus es. q. d. ſic. Sꝫ ꝓ pter ſuꝑbiā tuā regno pͥuaberis. Sed ſic nō fu it. b. La. ſed qui an̄ honorē fuit humil̓. in ho nore humilior eſt effectus. Nec etiā in vēto tri bulatōnis ꝑ vituperiū eſt diſꝑſus. qꝛ infideles ſepe ip̄m vituꝑabant. ſed tulit patient̓. Sꝫ eſt notandū. qn̄ non eſt aliqͥs vētus. remanēt ſiml̓ palee ⁊ frumentū. qn̄ aūt horrea ſunt ventoſa. ariſte ⁊ palee euaneſcūt. Cū aūt eſt vētus vali dus tunc palee ſiml̓ ⁊ frumētum diſꝑgunt̉. niſi illa q̄ in horreo ſunt locata. Sic qn̄ nulla eſt ꝑ ſecutio. boni ⁊ mali inſil̓ ſunt nec ab inuicē diſ cernunt̉. Cum ꝟo tribulatio aduenerit. mali re cedunt. ⁊ boni remanēt. Cū aūt maxima tribu latio aduenerit. ſicut erit tꝑe autixp̄i tūc nō ſo lum mali. ſed etiā multi qui videbant̉ electi eſſe recedēt. ⁊ ſolū illi remanebūt qͥ in horrea beati tudinis eterne ꝑ diuinā p̄deſtinatōeꝫ collocati fuerint. Et hoc quo ad pͥmū. Quantū ad ſcd̓m notandū. Uidemꝰ ad experientiā ꝙ auꝝ ī igne maiorē acqͥrit puritatē. lutū aūt vel palea facit fumoſitate. Sic viri ſancti in igne tribulatōniſ acqͥrunt ſanctitatē. mali aūt iniqͥtatem. Qd̓ de clarat. b. Augꝰ. Et hr̄. xxiij. q. iiij. c. Nabubho donoſor. Nōne nabuchodonoſor pꝰ innūeras impietates flagellatus penituit ⁊ regnū qd̓ ꝑdi derat rurſus accepit. Pharao auteꝫ in ip̄is fla gell̓ durior eſt effectus ⁊ perijt. Et idem in lib̓. de ciui. dei demōſtrat tribus exemplis dicens Manet diſſimilitudo paſſorū in ſimilitudine paſſionū. Nam ſicut ſub vno igne aurum ruti lat ⁊ palea fumat. ⁊ ſub vna tribulatiōe ſtipule cōminuunt̉ ⁊ frumēta purgāt̉. Ita vna eadem qꝫ tribulatio bonos ꝓbat ⁊ purificat. malos fu ſcat ⁊ extermīat. vn̄ eadem afflictōe mali deuꝫ deteſtant̉ ⁊ blaſphemāt. boni aūt p̄dicāt ⁊ lau dant. hec ille. Ita. b. Lau. in igne tanqͣꝫ auruꝫ rutilauit. decius aūt correptus a Laurentio ſo lum fumigauit. Ille inuētꝰ eſt ſine iniqͥtate. iſte mortuus eſt plenus ſorditate. ille purgatꝰ celū aſcendit. iſte cōminutus ad infernū deſcendit. vt pleniꝰ hr̄ in legenda. ⁊ tm̄ de ſecundo. ¶ Sermo pͥmus de aſſumptōe beate ꝟgīs. E Aſſumā ⁊ regna bis ſuꝑ oīa que deſiderat aīa tua. Ita ſcribit̉. iij. Re. xj. Dicit platearius ſponſa ſol̓ ē herba frigida ⁊ humida in ſecūdo gͣdū ⁊ eſt cō munis omībus. Et eius ſuccus bulitus valꝫ cō tra venenū ſumptū interius. valet etiaꝫ contra morſum canū venenoſum ſi ſuꝑ vulnus pona tur. huius florē ſol ad ſe trahit. qꝛ ẜm Iſid̓. qn̄ ſol orit̉ flores ſuos aꝑit. ⁊ cū occubuerit iterum R 3 F A Sermo ſe claudit. ⁊ ſic ſequit̉ motum ſol̓. Spūalit̓ per hunc florē beatiſſima ꝟgo maria deſignat̉. qͥa fuit frigida ab omni calore peccatorū. ⁊ humi da ex plenitudine gr̄aꝝ. Quia dicit augꝰ. Cuꝫ de peccatis agit̉ de maria nullā ꝓrſus volo ha bere mentiōeꝫ. qꝛ ſcimꝰ ꝙ illi plus eſt collata gͣ tia ad vincenuū ex omni ꝑte peccatū. qꝛ ꝯciꝑe ⁊ parere meruit eū quē conſtat nullū hr̄e pctm̄ Eſt etiā cōmunis omībꝰ tam peccatoribꝰ qͣꝫ iu ſtis. Teſte Bern̄. in ẜmone. Maria oībꝰ cōis facta eſt. omnibꝰ ſinū miſcd̓ie aperuit. ⁊ de ple nitudine eius accipiūt vniu̓fi. captiuus redem ptionē. eger cōſolatōꝫ. peccator veniā. iuſtus gͣ tiam. angeli leticiā. filius dei carnis ſubſtantia deniqꝫ tota trinitas gl̓am. Eius ſuccus hͦ ē gr̄a ſpūal̓r bulita valet ꝯtra venenū peccatorū. qͥa peccatorē quē deus ꝑ ſuā non pōt ſaluare iuſti ciam Maria ꝑ ſuā gratiā ſaluat infinitā. vt di cit Chry. de p̄rogatiuis. b. ꝟgīs. Ualet etiā cō tra canu morſum.i. demonū qͥ magis terreētur marie p̄conio qͣꝫ ſuo ſupplicio. ẜm Chryẜ. ī ho dierno ẜmōe. Iſtū iocūdiſſimū florē mariā vir ginem ⁊ ſpōſam veri ſolis traxit ad ſe idē ver ſol iuſticie xp̄s ieſus ꝑ aſſumptōꝫ venerandaꝫ qd̓ teſtat̉. be. Hiero. in ẜmōe hod̓. Uirgo inqͥt ſingularis ⁊ ꝟgo regal̓ hodie a ꝓprio filio ſuo ad thronū dei vehit̉. ⁊ in ip̄a ſede trinitatꝭ col locat̉. Quod figuratū fuit heſter. ij. vbi legit̉. ꝙ Heſter ꝟgo ſpecioſiſſima ducta fuit ad cubi le regis aſueri. ⁊ rex ip̄am amauit ſuꝑ omēs et dedit ei poteſtatē ſuꝑ omīa. Ita xp̄s cum tota celeſti curia duxit hodie mariā ad celeſte cubi le patris ſui. Et hͦ ꝓmiſerat ſibi in ꝟbis thema tis. Te aſſumā. In qͥbus ꝟbis tria tanguntur. Primo dilectio maternal̓ ad quā a filio inuita tur. ibi. te aſſumā. Secūdo exaltatio pͥncipalis ꝑ quaꝫ ſuꝑ angelos ſublimat̉. ibi. ⁊ regnabis. Tertio p̄miatio eternalis. qꝛ bonis omnibꝰ ſa tiatur. ibi. ſuꝑ oīa q̄ deſiderat aīa tua. Quātuꝫ ad pͥmum eſt notādū. Dicūt naturales ⁊ p̄ſerti Petrus de creſ. li. vij. ꝙ prata ſunt fecūda cum herbe ad debitū augmentū ꝑuenerint. ⁊ flores cōpleuerint an̄qͣꝫ ad caſum floris ⁊ ſiccitateꝫ ꝑ ueniāt. Nam ſi maturius ſecant̉ erit aquoſum fenū nō p̄bens animalibꝰ ſolidū nutrimentum ⁊ hmōi nō eſt ſtatim inducendū. ſed ꝑ aliqͦt di es vt ſiccet̉ dimittendū. ⁊ tūc in horreū reponē dum. Moral̓r ꝑ pratū ꝟgo bn̄dicta maria in telligit̉. ẜm ꝙ hr̄ in pſalterio eius qd̓ approba uit papa Ioh̓es. xxij. Aue pratū floridū qd̓ ef ficit gͣuidū auſter ſancti ſpūs. Et maria prato a ptiſſime comꝑat̉. qꝛ ſicut ait Petrꝰ vbi sͣ. Fe lix eſt prati poſitio qd̓ hꝫ in ſe riuū fluentem qd̓ poterit qͦtiens opus fuerit irrigari. ⁊ ꝙ non ha beat nimiū eſtū qͦ herbe poſſēt nō cōplete exic cari. Ita maria habuit ſuꝑ ſe riuū ameniſſimū ſpūmſanctū a quo fluxerūt largiſſime aq̄ gr̄arū qͣ eā fecūdauerūt ẜm illud Lu. j. Spūſſanctus ſuꝑueniet in te. Nec etiā habuit eſtū carnalis ꝯcupīe. ſed flores ꝟtutū nō cōburētes. qꝛ dei fi lium genuit. ⁊ ꝟgo in euū ꝑmanſit. ſicut hr̄ ī. c. firmiter credimꝰ. de ſum. tri. ⁊ fi. ca. vbi dicitur Unigenitus dei filius ih̓s xp̄s a tota trinitate cōmunit̓ incarnatꝰ eſt ex maria ſꝑ ꝟgine. De h̓ etiā hr̄ in ẜmone Arnonis qͥ dicit. Corrēs di uine voluptatis in eā ſuꝑueniēs affluit in cui mirabili ſuauitate ⁊ ineffabili voluptate deum ⁊ hoīem cōcepit. Et ſubdit. Non em̄ ibi carnal̓ ꝯcupīe eſtus veniēs ex voluptate carnis affla uit vbi ſpūſſanctꝰ ignis diuinꝰ penetrās affuit Hec ille. Et qꝛ fuit irrigata aqͥs gratiaꝝ ⁊ exſic cata ab eſtu carnal̓ ꝯcupīe. iō ꝓtulit in ſe mul tos flores ꝟtutū. Recte ſicut pratū qd̓ riuis ir rigatur ⁊ ab eſtu ſol̓ nimiū elongat̉ ornat̉ decē ti ornatu florū in qͥbus viſus recreat̉. Protulit igit̉ in ſe violas humilitatis ⁊ rōſas rubentes ꝑ fecte charitatis. qꝛ dicit Bertramꝰ. In hac ꝟ gine maria tota trinitas tantā abundantiā hūi litatis ⁊ charitatis poſuit ꝙ mirabl̓e fuit ꝙ cor pus ſuū ex abundantia gr̄e nō crepuit. Protu lit deniqꝫ lilia albentia puritatis ⁊ rutā ꝟginal̓ caſtitatis. Quis em̄ hoīm fuit ea purior q̄ tāta nitet puritate. ꝙ ſub celo nō pōt maior reꝑiri. ẜm Anẜ. in li. de ꝯceptōe ꝟginis. Quis ea ca ſtior q̄ eſt ſpeculū ſine macula ⁊ ꝟginuꝫ norma certe nemo niſi xp̄s filius eiꝰ vnigenitus qͥ ē cā dor lucis eterne Sap̄. vij. Produxit inſuꝑ om nes flores ꝟtutū. qꝛ ẜm Hiero. Si mariam in ſpexeris. nihil eſt ꝟtutis vel decoris. nihil ſpe cioſitatis qd̓ nō in ea reſplendeat. Illud igitur iocūdiſſimum ⁊ ornatū pratū ꝟ̓ginū ſpeculum ſiccauit hodie xp̄s ꝑ mortē nō acerbam ſꝫ letā. de hͦ nequā ſeculo aſſumēdo. qꝛ herbe gratiarū ⁊ flores oīm ꝟutū in ea ad debitū augmentum venerunt. nō em̄ nimis matura qꝛ ſexagenaria exiſtēs mortua eſt. vt cōmunit̓ doctores tenēt. Refert nāqꝫ Epiphanius ꝙ qn̄ xp̄m concepit erat annorū. xiiij. ⁊ qͥndecimo ip̄m peꝑit. ⁊ ma ſit cū eo. xxx. tribus annis ⁊ dimidio. ⁊ pꝰ mo tem xp̄i ſuꝑuixit vt ꝓbabilius hr̄. xij. ānis. qͥa apoſtoli totidem annis p̄dicauerūt in iudea et circa ꝑtes illas. vt in eccl̓aſtica hiſtoria legitu Corpꝰ aūt eius nō ſtatim ductū fūat in horreū celeſtis hierl̓m. ſed ꝑ aliqͦt tꝑus in valleꝫ Ioſa phat collocatū. Sed aīa eiꝰ ſanctiſſima hodie a filio ⁊ a tota celeſti curia in celū eſt deducta Et gl̓oſius(vt ſic dicā) qͣꝫ xp̄s eſt aſſumpta. Qd̓ ꝓ bat. b. Bern̄. in ẜmone de aſſum. Attolle inqͥt oculos ad aſſumptōꝫ. b. marie ꝟginis. ſalua fi lij maieſtate inuenies curſum huiꝰ fore non me diocrit̓ digniorē. Soli em̄ angeli redēptori oc curre̓ potuerūt. mr̄e ꝟo celorū palatia penetra te. filius ip̄e cū tota curia tā angelorū qͣꝫ iuſtoꝝ ſolennit̓ ocrurrēs erexit ad btīſſime cōſortium P D LXXXIIII ſeſſionis. hec ille. Gaudeāt igit̉ peccatores. qͥa hodie ductū eſt pabulū eorū in horreū btōruꝫ. Si ſunt ſuꝑbi inueniūt ī ea violas ſalubres ve re hūilitatis. Si ſunt impuri ꝑ pctā. inueniunt liliū puritatis. Si incōtinētes hn̄t rutā caſtita tis. Diceret qͥs an etiā poſtea corpꝰ eiꝰ vnitum qīe ſit aſſumptū. vidēt̉ ſentire doctores ꝙ ſic vt cōit̓ qd̓ Bern̄. in ẜmōe ꝓbat rōe dicēs. Quan do deus corꝑa ſctōruꝫ ſb̓limauit p̄cioſe vtputa Petri Iacobi taꝫ gl̓oſe venerabilia reddidit et honore tam mirifico ſb̓limauit. vt ⁊ ip̄is depu tet̉ locus eorū veneratōi cōgruus. ⁊ ad ip̄a mū dus ꝓperat vniu̓ſus. Si igit̉ corpuſ marie ſuꝑ terrā eſſe dicat̉ nec tn̄ deuota viſitatōe fideliuꝫ frequētet̉. nec eidē locꝰ deputet̉ honorꝭ. nimiꝝ videbit̉ xp̄s honorē materni corꝑis ꝯtēpſiſſe. cū tn̄ ſuꝑ terrā aliorū corꝑa ſanctoꝝ ſic honorꝫ hec ille. Ad idē eſt. be. augꝰ. ẜ. vij. de aſſump. Thronꝰ inqͥt dei thalamū dn̄i ⁊ tabernaculuꝫ xp̄i ⁊ tēplū ſpūſſancti dignū eſt eſſe ibi vbi ipſe eſt. Tā p̄cioſum theſaurū digniꝰ eſt celo qͣꝫ t̓ra ẜuari. ⁊ ꝯcludit. Letare leticia inenarrabili ꝟ go maria corꝑe ⁊ aīa in ꝓpͥo filio. cū ꝓpͥo filio. ꝑ ꝓpriū ſiliū integͣlit̓ aſſumpta. qꝛ ꝑfectā inte gramqꝫ genuiſti vitā. hec ille. Et hͦ qͦ ad pͥmum Quantū ad ſecundū eſt notādū ẜm naturales Cedrꝰ eſt alta arbor in mōte libano ſuꝑ oēs ar bores exaltata. ẜm illd̓ qd̓ canit eccl̓a. Cedrꝰ al talibani. Per hanc arborē intelligit̉ ꝟgo Ma ria. Recte em̄ ſicut cedrꝰ eſt arbor altiſſima om niū arborū dn̄a ⁊ regina. vt dicit Rabanꝰ ſuꝑ pſalteriū. Ita maria eſt oīm celeſtiū ⁊ t̓reſtriuꝫ electiſſima dn̄a ⁊ regīa. Quia ẜm augꝭ. in ẜ. iij. de eius ntītate. Facta eſt maria palma ꝟginuꝫ norma pͥncipū. gl̓a viduarū. exultatio ꝯiugum victoria xp̄ianorū. gaudiū āgeloꝝ. reqͥes aīaꝝ ianua celorū. ſb̓limatio apl̓oꝝ. lauſ martyrū. iu bilatō ꝯfeſſoꝝ ꝯtinētia ꝟginū. ſaluſqꝫ oīꝫ pctōꝝ hec ille. Recte em̄ ſicut cedrꝰ ē arbor odorifera ⁊ odor eius fugat ẜpentes ⁊ oīa venenoſa Sic etiā nr̄a dn̄a fugat ẜpentes infernales. qꝛ in ei pn̄tia nequeūt ſubſiſte̓. Quia dicit amb̓. in li. p̄ fa. Ad inuocatōꝫ noīs marie tota cōcutit̉ ⁊ cō terit̉ ꝯcio ptātis malignē. Marieqꝫ pn̄tia īeſti mabilia infert demonibꝰ ſupplicia. qd̓ ꝓbat in ſꝫ exemplo. Refert Iacobꝰ ianuen̄. ꝙ qͥda mona chi ſtabāt an̄ diē iuxͣ flumē. ⁊ ibidē fabul̓ ⁊ ocio ſis ſermonibꝰ ſe reſoluebāt. Et ecce remigeſ au diūt ꝑ flumē impetu nimio nauigātes. Quibꝰ monachi dixerūt. qͥ nā eſtis vos? ⁊ illi. demōes ſumꝰ ⁊ aīaꝫ ebronini p̄poſiti domꝰ regꝭ frācor qͥa monaſterio ſancti Galli apoſtatauit deferi mus in infernū. qd̓ audiētes monachi vehemē tiſſime timuerūt ⁊ fortit̉ clamauerūt ſancta ma ria ora ꝓ nob̓. qͥbus demones dixerunt. bn̄ ma rla inuocaſtis. vos em̄ diſcerꝑe ⁊ ſubmergere voſehamꝰ. qꝛ vos diſſolutos ⁊ exͣ horā cōfabu lantes inuenimꝰ. Tūc monachi redierūt ad ce nobiū ⁊ demones ꝓperauerūt ad infernū. Ex illo miracl̓o ptꝫ ꝙ maria qͣſi odor cedri fugat ẜ pentes infernales. Iſta igit̉ cedrus. b. ꝟgo ma ria hodie pͥncipal̓r eſt exaltata ſuꝑ oēs choros angelorū. ſicut ip̄a teſtat̉ Eccī. xxiiij. Ego qua ſi cedrꝰ exaltata ſum in liba. Cui ꝯſonat eccl̓a. Exaltata es ſancta dei genitrix ſuꝑ choros an gelorū ad celeſtia regͣ. Quia vt dic̄ Gerhardꝰ in ſuis omelijs. Hodie beatā ꝟginē celi ſuſcepe rūt letādo. angeli gaudēdo. archangeli iubilan do. throni exultādo. dn̄atōes pſallēdo. pͥncipa tus armonizādo. cherubin ⁊ ſeraphī hymnizā do. ad ſuꝑne diuinitatis tribunal deducendo. Hec ille. De hͦ etiā dicit Bern̄. in ẜmōe. Quis cogitare ſufficiat qͣꝫ gl̓oſe mundi dn̄a ꝓceſſerit qͣꝫto deuotōis occurſu celeſtiū legionū prodijt ml̓titudo. qͥbus ad thronū gl̓e canticis ſit d̓du cta. qͣꝫ placido vultū. qͣꝫ ſerena facie qͣꝫ diuerſis amplexibus ſuſcepta a filio. ⁊ ſuꝑ oēꝫ exaltata creaturā cū honore quo tanta mat̓ digna fuit. Et hͦ figuratū eſt. iij. Re. ij. vbi legit̉ ꝙ mortuo dauid filius eius Salomon regnauit ꝓ eo. h̓ qͣ dam vice ſedens in ſolio ſuo regali videns ad ſe venire Berſabee mr̄em eius. aſſurrexit ho norifice ⁊ in occurſum eius veīt. ⁊ iuſſit ſibi po nere ſedem iuxͣ ſe in dextera. Ad quē mr̄. vnaꝫ petitōꝫ paruulam ego dep̄cor a te. ne cōfūdas faciē meaꝫ. Cui rex. pete mater mea. neqꝫ enim phas eſt vt auertā faciē tuā. Salomon qͥ inter p̄tat̉ pacificus ſignificat xp̄m qͥ eſt pͥnceps pacꝭ Eſa. ix. Hic videns ad ſe venientē matrē ſuaꝫ gl̓oſam ei aſſurrexit ⁊ eā circa ſe locauit. ſicut te ſtat̉ Hiero. in ẜmone hod̓. Credit̉ ꝙ ip̄e ſalua tor ꝑ ſe feſtinus ⁊ totus matri occurrerit. ⁊ cuꝫ gaudio eam ſecū in ſolio collocauerit. Et ſb̓dit Hec eſt dies in qͣ vſqꝫ ad throni celſitudinē in temerata maria mat̓ ⁊ ꝟgo ꝓceſſit. atqꝫ ī regni ſolio ſublimata pꝰ xp̄m gl̓oſa reſedit. Hec ille. Ibi reſidēs ꝓ peccatoribꝰ exorare deū nō deſi ſtit. ſꝫ ꝓ oībꝰ intercedit. ẜm qd̓ dic̄ Bern̄. in ẜ. Pctōrē qͣꝫtūcūqꝫ fetidū maria nō deſpicꝭ ſi ad te ſuſpirau̓it tuūqꝫ interuentū penitēti cord̓ fla gitauerit. tu illū a deſperatōis baratro pia ma nu retrahis. ſnīam ab ore diſtricti iudicꝭ rapis dōec miſerū pctōrem ſaluēs ⁊ tuo filio recōcili es. Idē. Aduocatā p̄miſit ꝑegrinatō nr̄a q̄ tā qͣꝫ mr̄ iudicis ſalutꝭ nr̄e ꝑtractat negocium. Et dn̄s nr̄ xp̄s filiꝰ eiꝰ petitōꝫ ip̄ius nō reijcit. ſꝫ ex audit. Iō clamat eccl̓a. Audi nos naͣ te filiꝰ ni hil negans honorat. Et hͦ qͦ ad ſcd̓m. Quātum ad tertiū eſt notādū. Ꝙ hoīes in pn̄ti cupiūt eē in locis amenis. ſic̄ vidēꝰ in vere ꝙ trāſeunt ad loca viridia Deſiderant deniqꝫ veſtes p̄cioſas qd̓ ptꝫ. qꝛ ſubtrahūt in cibis ⁊ in alijs neceſſa rijs. ⁊ cōparāt ſibi veſtes meliores inqͣꝫtū pn̄t. ſed illa deſideria nō ſunt cōpleta. De his dicit K 4 A Sermo Terentius in adelphis. Hec natura defidera torū eſſe ꝑhibet̉ vt deſiderata non habita magͣ ſunt. habita ꝟo vileſcūt. Sic̄ declarari pōt de tunica p̄cioſa. q̄ ſi nō habet̉ deſiderat̉. ſed cum habet̉ fortaſſis vilipendit̉. qd̓ habemꝰ de Ne rōne qͥ erat auidus appetitu veſtiū p̄cioſarum ſꝫ cū ſibi cōꝑauit vilipēdit ⁊ nūqͣꝫ vnā bis īdu it. vt refert Guidoniꝰ ⁊ Uincē. li. ix. Iō ſi vult hō vt deſideriū ſuū impleat̉ dimitiat exteriora ſua ⁊ q̄rat deū. Quia dicit. b. augꝰ. in li. ſolilo. Aiam quā creaſti dn̄e capax facta eſt ita maie ſtatis tue ꝙ a te ſolo ⁊ nullo alio pōt adimpleri Cū aūt te habet plenū eſt deſideriū. ⁊ nihil qd̓ deſiderat̉ exterius reſtat. Si aūt creaturā deſi derat ꝯtinue famem hꝫ. qꝛ licet deſiderat d̓ cre aturis ⁊ adipiſcat̉. vacua tn̄ remanet. qꝛ nichil̓ eſt qd̓ eā impleat niſi tu ad cuius imaginem eſt creata. hec ille. Et hͦ cōſiderās maria h̓ nō que ſiuit aut deſiderauit eſſe in locis amenis mūdi. ſed loca vbi filius ſuus paſſus eſt frequent̓ viſi tauit ⁊ deſideriū habuit eſſe cū deo. ita vt dicē̓ poſſet cū pͣsͣ. xlj. Sicut ceruus deſiderat ad fō. aquaꝝ. Nec etiam deſiderauit hr̄e veſtes p̄cio ſas ſed ꝟtutes. Ideo augꝰ. ſuꝑmiſſus eſt in per ſona ip̄ius dicit. Reſpexit non ornatā auro flā meam tunicā meā. nō pompoſum vultū radiā tis auri ⁊ ornamentū ceruicis mee. aut p̄cioſo rum lapidū ⁊ gemmarū dependentiū in auribꝰ meis. aut gemmarū ruborē attēdit. ſucco men dacij coloratū. q. d. Illa nō q̄ſiuit. ſed reſpexit humilitatē ancille ſue. Iō nūc ſedēs apud filiū habet omīa q̄ deſiderat eius aīma. qꝛ iam eſt in loco ameniſſimo vbi ſunt albētia lilia ꝯfeſſorū ⁊ ꝟginum. ⁊ roſe rubentes martyruꝫ. ⁊ ornata auro ⁊ gemmis p̄cioſis. ẜm illud qd̓ dicit btūſ Augꝰ. in ẜmone. iij. de ntītate eius. Exultans ꝟgo ꝑ albentia lilia confeſſorū ⁊ ꝟginuꝫ roſas ꝟnantes martyrū. Illo regnas beatorū feliciſ ſimo regno quo ſequeris agnū quocunqꝫ ierit. Inter ꝑadiſi amenitates ſacris greſſibus ince dis. felici ⁊ immarceſſibili palma ⁊ corona gl̓ie a filio tuodno nr̄o coronaris. angelicis iuncta choris ac ſociata ſanctoruꝫ cateruis. gēmis ac margaritis ornata ꝑſiſtis. thronꝰ regni tibi cō fert̉. verā matrē regis eterni p̄ oībus diligens non imꝑiali ſed filiali amplectit̉ amplexibꝰ. cō gaudet tibi in cel̓ quem tu paruulū totiēs oſcu labaris in terris. hec ille. Ecce quō iocūdat̉ in locis iocūdiſſimis ⁊ paſcit̉ ab vberibus eterne conſolatōis. Ecce coronā regni habens in capi te ſuo ſuꝑ omnia regna Et que deſiderat aīma eius boniſqꝫ omībus in eterna gl̓a ſatiatur. Et hoc quo ad tertiū. ¶ Sermo ſecundus de eadem feſtiuitate. Ntrauit ieſus in quoddam caſtellum ⁊ mulier quedā Martha nomine excepit illū in domum ſuam Ita ſcribit̉ Lu. x. Conſuetudo debet hec eſſe inter bonos homīes ⁊ fideles vt ſi vnus ꝑegri nus in longinquā ꝓzeſſerit regionē ⁊ ibi inueīt hoſpitiū in quo decent̓ tractat̉ ⁊ alat̉ ꝙ temꝑe exigente benefactori ſuo faciet recompenſaꝫ ip ſum ad hoſpitium ſuum reuerenter aſſumēdo. Iuxta illud ſapientis Catōnis. Beneficij acce pti memor eſto. De hoc venerabilis autor Al pitius refert exemplum fidedignum dicens. Quidam iuuenis ſagax ingenio. mercationis cauſa venit ad quendā gentilē in partibꝰ orien tis. in omībus rebus ditiſſimū ⁊ liberalē. queꝫ ille videns honeſtū moribus ⁊ ſagacē ingenie eum nō paruo tꝑe tenuit in expenſis. qͥ cum de liberaret redire ad patriā. duxit ip̄m gentil̓ ad theſaurū incōꝑabilē rogās vt de eo acciperet. Ille aūt recuſauit tandē on̄dit illi in cōclaui ſe ptem puellas genere nobiliſſimas qͣs ẜm rituꝫ ducere ꝓponebat. quas vidēs iuuenis miro ca ptus amore vnā elegit p̄ſtantiſſimā. Cui gētil̓. tu ex illis omībus pulchriorē elegiſti ⁊ mihi di lectiſſimam. ⁊ hec dicēs ſpōte tradidit ſibi cum munuſculis dignis ⁊ ad ꝓpria trāſmiſit. Gen tilis frequent̓ recolens quid in dicta iuuēcula ꝑdidiſſet de die in diem in rebus decreſcebat. ⁊ tandē in extremā veniens miſeriaꝫ de patria ſua eſt repulſus. Veniēs igit̉ in terrā iuueniſ p̄ fati pulſat ad oſtiū. ⁊ cū negligētia famuloruꝫ nō fuiſſet intromiſſus. deſperas abijt. ⁊ ad ec cleſie atriū ſe ꝓiecit. Noctis igit̉ ſilentio qͥdam latro hoīem occidit ⁊ aufugit. mane igitur occi ſus inuenit̉ ⁊ homicidiū gentili imponit̉. Ra ptus igit̉ ad iudiciū cū ob deſperatōꝫ factū nō negaret. ducit̉ ad mortem. quē videns ille iuue nis cognouit eum ⁊ ꝓſiliens dixit Innocēs eſt ille. ego ſum qui feci. ⁊ cū ille iuuenis caperet̉ ad decollandū Uidens hͦ reus ſaliēs in mediū dixit. ego ſum qui homicidiū feci. Mox proce res ciuitatis ſtupefacti dietas tres faciūt. ⁊ cū veritatem agnouiſſent innocentes abſoluūt. et ſimilit̓ reum abire fecerunt. Iuuenis autem ac cepti beneficij non immemor obuijs manibꝰ eſ oculis gentilem ſuſcepit ad fidem inuitat. nobi lem cōſobrinam in vxorem tradidit. ⁊ omīa bo na ſecum diuiſit. Spūal̓r xp̄s qͥ eſt ſapīa patrꝭ ſummi venit quaſi ꝑegrinus in hunc munduꝫ. vt dicere poſſet ad mundum illud Psͣ. xxxviij Aduena ego ſum apud te ⁊ ꝑegrinus. In hoc mundo inuenit hoſpitium decenter ornatu. in quo fuit tentus nouem mēſibus.ſ. corpus bea tiſſime virginis marie. que qͥdem ipſum lacta uit aluit ſeu nutriuit. ſicut de ip̄a canitur. So la virgo lactauit vbere de celo pleno. Idcirco decens fuit vt q̄ ip̄um recepit in hoſpitiū. aſſu meret ⁊ ip̄am in hoſpitiū eternale. ſic̄ de ſꝫ dic̄ b. Bern̄. in ẜmōe. Quē inqͥt ꝟgo in caſtellū hͦ A LXXXV mūdi intrantē pͥus ip̄a ſuſceꝑat. ab ip̄o ſuſcipi tur ſanctā ingrediēs ciuitate. Sed cum quāto putas honore cū quāta exultatōe. cū quāta gl̓a nec in mūdo locus dignior ꝟginal̓ vteri tēplo in quo ꝟgo maria filiū ſuſcepit. nec in cel̓ regali ſolio quo mariā marie filius ſublimauit. De hͦ dicit pn̄s euangeliū. Intrauit ih̓s in qd̓daꝫ ca ſtellū. In quibꝰ tria tangunt̉. Prīo xp̄i marie corꝑalis inhabitatio. ibi. Intrautt ih̓s. Secū do filij pia maternal̓ miniſtratio. ibi. Martha aūt. Tertio optima ꝟginal̓ electio ibi. Porro vnū eſt neceſſariū. De pͥmo eſt notandum ẜm Pli. in ſpę. na. Aues eſtiuales in arbore conca ua ſe ſolēt ꝯẜuare. vt ſunt cuculi qͥ depoſitꝭ plu mis in eis ſe inuoluūt. ibiqꝫ a frigore hyemis ſe defendūt. Ueniente aūt tꝑe veris exeunt voce I ſua ver ꝓdunt ⁊ antea nō audiūt̉. Moralit̓ ꝑ arborē cōcauā intelligit̉ ꝟgo bn̄dicta maria. qꝛ ſignificata eſt ꝑ arborē quaꝫ vidit rex nabucho donoſor Dan̄. iiij. Cuius altitudo magͣ ⁊ ꝓceri tas ꝯtinens celū. aſpectꝰ eius vſqꝫ ad termīos vniuſe terre. Folia eius pulcherrima. fructus eius nimiꝰ ⁊ eſca vniu̓ſorū. In ea ⁊ ſubter eam habitāt beſtie. ⁊ in ramis eius volucres celi hī tabant ⁊ conu̓ſabant̉. Hec arbor ſignificat ꝟgi nem mariā. cuiꝰ altitudo(ẜm Bern̄. in ẜmōe) ciuitatis ſuꝑne inuenit reſtauratōꝫ. longitudo eius vſqͣꝫ in diē nouiſſimū. latitudo eius replet orbem terrarū. Ip̄a ſua ꝓceritate ꝯtinet nō ſo lum celū ſed ⁊ terram. qꝛ ẜm Fulgentiū lib̓. iiij. mirtologiaꝝ. Celū ⁊ terra inuicē irruiſſent ſi n̄ maria iaꝫ ſuis p̄cibꝰ ſuſtētaſſet. Aſpectus eiꝰ ad oēs reſpicit oculo ſue pietatis. Igit̉ oēs eā aſpiciūt nauigantes in hͦ mari furibūdo tanqͣꝫ ſtellā matutinā ſiue marinā. qꝛ ſine ip̄a de facili ꝑiclitamur. Iō dicit Anẜ. O dn̄a magnas ti bi gͣtias agat concio leta iuſtorū. ad quā territa reſpicit ⁊ fugit turba reoꝝ. ad te ꝓperās o miſe ricors dn̄a ego peccator anxius ꝯfugio. qͦniam p̄ter te nō eſt ſalus in hͦ mundo. hec ille. In iſta arbore debent ſe hoīes in hyeme adu̓ſitatis cō ꝯẜuare. ⁊ ad eam confugere. ⁊ p̄cipue beſtialeſ peccatores debent ſubter eā habitare. quia ibi ſunt ſecuri. Teſte amb̓. in li. de ꝟgini. Mens homīs ꝓtectōne dei mr̄is eſt ſecura. Sicut hͨ le gitur in hiſtorijs. Quidā vir noīe archinus ha buit pictā imaginem. b. v̓ginis marie in īterio ri parte ſcuti. ⁊ quotiēs in bello fatigatus fuit imaginē reſpexit ſtatī ip̄e recuꝑauit vires ⁊ ab hoſtibꝰ fuit ſecurus. Iſtā arborē intrare debēt ꝯtēplatiui. ⁊ in ramis ꝟtutū xp̄i ip̄ius iugiter ꝯuſari. Iuxta illud Can̄. vij. Aſcendā ī palmā ⁊ app̄hendam fructꝰ eiꝰ. In iſta arbore bn̄di cia xp̄s qͥ eſt norma ⁊ exemplar cōtemplatiuo rum abſcōdit ſe nouē menſibus. ⁊ poſt exiens. ver.i. hͦ tempꝰ gr̄e voce ſua ꝓdidit dicēs. Pe nientiā agite appropinqͣbit em̄ regnū celoruꝫ. Et de hͦ dicit euangeliū hod̓. Intrauit ih̓us in quoddā caſtellū. Circa qd̓ notandū ẜm Anẜ. Iſtud caſtellū fuit corpꝰ intemerate ꝟgīs ma rie. qd̓ bene dicit̉ caſtellū ꝓpter ſeptē que con ſtituūt caſtrū nobile. Primū eſt ſitus altus. vt caſtrū ſit in alto ſituatū. qꝛ illud ſecurū eſt a ne bulis que circa terrā ꝓpe generant̉. Eſt etiam ſecurū ab hoſtiū inſidijs a quibꝰ caſtra frequē tius impugnāt̉. Ita beatiſſima ꝟgo maria fu it alt̓a nobilitate ꝓgeniei ⁊ ſil̓r alta ſpecialitate fidei ⁊ vite. ita vt eius altitudo excellit celum. Ideo. be. augꝰ. in ẜmone. Quid dicā de te o ꝟ go maria ego pauꝑ ingenio cū de te qͥcqͥd dixe ro minor eſt laus qͣꝫ tua gͣtia meret̉. Si celuꝫ te vocito altiores. Si matrem gentiū te dicam p̄ cellis. Si formam dei te appellem digna exiſtꝭ Si dominā angelorū te vocem ꝑ oīa comꝑabe ris. Quid gͦ de te dicā digne quid feram cuꝫ ne mo ſufficit lingua tuas enarrare ꝟtutes. hec il le. Et pͥncipaliter fuit alta quo ad qͣtuor. Prīo ab actōne vagarū cogitationū. nō em̄ vaga co gitauit. ſed cogitatōes ad deū dirigebat. quia tanqͣꝫ prudentiſſima legerat illud psͣ. liiij. Ia cta cogitatū tuū in dn̄o Scd̓o ab affectōne cor poraliū voluptatū ⁊ delectationū. nō em̄ in cor poris voluptate delectabat̉. ſed in dn̄o. Iuxta illd̓ psͣ. xxxvj. Delectare in dn̄o ⁊ dabit tibi pe titiōes cordis tui. Ideo vlterius potuit dicere cum Psͣ. ciij. Ego ꝟo delectabor in domino. Tertio in altitudine celeſtiū deſiderioruꝫ. de qͦ ſupra ẜmone p̄cedenti mēbro. iij. Quarto fuit alta in ſancta oratōe ⁊ deuota ꝯtemplatōe. id̓o dicit Heldefōſus toletanus epūs. Maria vo lauit ſuꝑ pennas ventorum. eo ꝙ nūqͣꝫ de filijs aut filiabus mr̄is nr̄e eue aliqͥs hoīm. pari gl̓ia aſcēderat aut aſcēſurus ſit. Nā ſicut vita ip̄iuſ nulli ex toto eſt imitabil̓. ſic eiꝰ aſcēſus.ſ. ꝑ ora tōeꝫ ⁊ ꝯtēplatōeꝫ oībꝰ eſt incōꝑabil̓. Scd̓m qd̓ caſtrū facit nobile eſt murus clauſus ⁊ firmus. Sic reddebat caſtellū babylonie murꝰ firmus. de cuiꝰ nobili firmitate dicit hierony. ſuꝑ Eſa. xj. Ꝙ muri ſedecī milia paſſuū erāt ꝑ quadrum ab angulo in angulū. in latitudine habuit cubi tos qͥnqͣginta qͣtuor. ⁊ tm̄ habuit in altitudine. ambitꝰ eiꝰ in circūitu ſtadijs fuit qͣdringentis ⁊ octuaginta. murꝰ decocto late̓ fuſo bitumīe cō pactꝰ. vt dic̄ Oroſiꝰ. Ita clauſum fuit firmit̓ hͦ caſtellū corpꝰ marie firma clauſura ⁊ vigili cu ſtodia integritatꝭ ꝟginal̓. vt nullus vnqꝫ libidi ni eſſet ad eā accenſus. Qꝛ d̓r Ortꝰ concluſus. Can̄. iiij. Iō dicit amb̓. in lib̓. de ꝟgi. Quid no bilius dei matre. Quid ſplēdidius ea quā ſplē dor elegit. Quid caſtius ea que corpus chriſti ſine contagione generauit. Nam de ceterꝭ vir tutibus eius quid loquar. Uirgo erat nō ſoluꝫ corpore ſed ⁊ mente. que nullo dolo ſeu ambi tu adulteraret affectū. Cui conſonat Beatus C Sermo Bern̄. Que puritas vel etiā angelica. puritati marie potuit cōꝑari. q. d. certe nulla. Tertium qd̓ nobilitat caſtrū eſt turris. Iō refert hiero. ſuꝑ Eſa. xj. Ꝙ in caſtello babylonie erat turris mille paſſuū in altitudine duaꝝ leucaꝝ ⁊ in alto in artū coanguſtata Cuius mat̓ia fuerūt lat̓es decocti ex bitumīe indiſſolubili ꝙ nec igne nec aqua pōt diſſolui Et hec turris maxime nobili tat ciuitatē. Ita nr̄m caſtellū bn̄dicta ꝟgo ma rla habuit turrim.i. hūilitatē q̄ hoīeꝫ ꝓuehit ī altū. recte ſicut in turri aſcēdit̉ ī ſublimū Qꝛ d̓r Lu. xviij. Qui ſe hūiliat exaltabit̉. Et ſic̄ turrꝭ eſt in ꝓtectōꝫ oīm q̄ ſunt in caſtro. ſic humilitaſ ꝯẜuat omēs ꝟtutes. ⁊ hec maxime vtil̓ eſt ꝟgi nibus. Et qꝛ(vt dicit Anẜ. ſuꝑ hod̓. euā) ꝟgi nitatem cū libido impugnare nō pōt. eā impu gnare ſuꝑbia ſolet. Fuit gͦ in maria turris hūi litatis. que a muro ꝟ̓ginitatis oēm ſuꝑbiaꝫ re pellit. Et qꝛ cū humilitateꝫ ſuꝑbia impugnare non pōt. ea libi do impugͣre ſolet. Sed murus ꝟginitatis a turri hūilitatis oēm repellit libidi nem. Itaqꝫ hec duo murus ꝟginitatis. ⁊ turrꝭ hūilitatis ad inuicē muniunt̉. O felix igit̉ ꝟgi nitas quā ornat hūilitas. hūilitas ornat ꝟgini tatem ne ſit ſuꝑba. ꝟginitas ornat humilitateꝫ ne ſit deſpecta. Quartū qd̓ ꝑtinet ad bonitateꝫ caſtri eſt foſſatū qꝛ hoſtes impediunt̉ aqͥs ne li berū habeāt acceſſum. ⁊ piſces ibi ẜuant̉ qͥ ſūt ꝓ exiſtentiū in caſtris nutrimēto. Ita maria hͦ nobiliſſimū caſtrū habuit foſſatū. hͦ eſt pauꝑta tem q̄ oēm terrenitatē euacuat in aīo eiꝰ. Quia vt refert Uin. li. vij. in ſpe. hiẜ. Cū adhuc eſſet in clauſtro ſub diſciplīa oīa q̄ ei a pōtificibꝰ da bant̉ ꝓ refectōe nihil de his retinuit. ſꝫ alijs ꝟ ginibꝰ dedit. ⁊ ſol̓ cib̓ angelicis vtebat̉. quoſ ei angelus apportabat. Etiā qn̄ genuit ſaluatorē mūdi. nō erat ei locus in diu̓ſorio. vt d̓r Lu. ij. Quintū qd̓ nobilitat caſtrū ſunt ornamēta ad ꝓtectōꝫ caſtri ⁊ ꝯfugientibꝰ ad illud neceſſaria vt habeant̉ pixides tela in magͣ copia. q̄ tꝑe ne ceſſitatis ꝯtra inimicos iaciant̉. Sic nr̄m bene dictū caſtrū. b. ꝟgo maria habuit ornamēta ꝟ tutū. ⁊ pͥncipal̓r ornamēra ꝟ̓tutꝭ.ſ. pietatis. qͣ ꝓ tegit peccatores obſeſſos ab hoſte ad eā fugie tes. Iō d̓r in canticis. Mille clipei pēdēt ex ea oīs armatura fortiū Can̄. iiij. Sextū qd̓ ornat caſtrū eſt ſufficiēs nutrimentū. qd̓ habeat fari nam in futuro tꝑe. aquā fontaneā ꝓ adaqͣtōne aīaliū vel ſaltē ciſternā in quā aq̄ currūt ⁊ colli gūt̉ pluuiales. Ita. b. ꝟ̓go maria habuit copiā alimēti ſpūal̓. qꝛ inſe habuit verū panē qͥ de ce lo deſcēdit. oēm ſuauitatē odorꝭ hn̄tem. Habu buit in ſe potū inebriantē charitatꝭ ⁊ aquā gr̄a rum. de qͥbus Eccī. xxiiij. In me oīs gr̄a vite ⁊ veritatis Septimū eſt fluuiꝰ ꝯfluēs qͥ nobilitat caſtrū. ꝑ quē intelligit̉ plenitudo gr̄e q̄ fluxit in b. ꝟgīe. Qꝛ dicͣ augꝰ. in li. de natura ⁊ gr̄a. Ceteris ſctīs ꝑ ꝑtes data eſt gr̄a. marie aūt ſe totū infudit plenitudo gr̄e. Iō dixit angelus. Auc gr̄a p. d. t. Lu. j. Ptꝫ gͦ quō ꝑ caſtellū intelligit̉ b. ꝟgo maria. Et d̓r notat̉ qd̓dā.i. ſpēale. quia ẜm Anẜ. Ꝙuis ml̓te filie hn̄t murū ꝟginitatꝭ ⁊ turrim hūilitatis.i. ꝟgines ſint ⁊ hūiles. ſal ua tn̄ ꝟ̓ginitate mr̄es eſſe nō pn̄t neqꝫ filios ge nerare qd̓ ſola maria fecit. Sil̓r ꝟgines p̄dctās ꝯditōnes caſtri boni in aliqͦ pn̄t hr̄e. ſꝫ in tanta excellētia nll̓e ita cōit̓ ſic̄ ꝟgo maria. Iō de ip ſa excellent̓ exponit̉ illud Prou̓. vl. Ml̓te filie ꝯgregauerunt diuitias.ſ. ſpūales tu ſuꝑgreſſa es vniu̓ſas. Et ſeqͥt̉ Ml̓er q̄dā martha nomīe accepit illū in domū ſuā. Hec ml̓er eſt. b. virgo maria q̄ d̓r mulier ꝓpt̓ ſexum. vt ibi Ioh̓. xix. Ml̓er ecce filiꝰ tuus. Et iterum Ioh̓. ij. Quid mihi ⁊ tibi eſt ml̓er. ſꝫ q̄dā d̓r ꝓpt̓ puilegij fingu laritatē. qꝛ ꝯcepit ſine pudore. portauit ſine la bore. ⁊ genuit ſine dolore. qd̓ nulli mulieri da tum eſt. nec pͥme mulieri eue Cui dictū ē In do lore paries filios tuos. Gen̄. iij. Iō exclamauit Anẜ. O btā illa ml̓er q̄ ſine ꝯtaminatōe ꝯcepit ſine grauedine geſſit. ⁊ ſine dolore oīm peperit medicinā. Hec ml̓er accepit illū in domū ſuam qͥ eam creauit. Iō dicit in epl̓a hod̓. Qui crea uit me reqͥeuit in tabernaculo meo. Eccī. xxiiij. Uere mag dignitas marie. ꝙ eū quē totꝰ nō ca pit orbis in ſua clauſit viſcera. Accepit illum qͥ eam ſanctificauit. Iuxta illud psͣ. xlv. Sancti ficauit tab̓naculū ſuū altiſſimꝰ. Et hec fuit ite rum ingens dignitas ⁊ excellētia. vt eā ſanctuſ ſanctorū ſanctificaret. de quo. j. Re. ij. Nō eſt ſanctꝰ vt eſt dn̄s. Et huic erat ſoror noīe maria qͣ ſedens ſecus pedes dn̄i audiebat v̓bū illius Circa quod ſciendū. ſi diligent̓ inſpicere volu mus inuenimꝰ ſeptē p̄rogatiuas btē ꝟginis in cōꝑatōe ad mariā magdalenā. Prīo fuit quie ta ⁊ nō vagabunda. Iō de ip̄a dicit. b. amb̓. in li. de ꝟgi. Maria ꝓdire de domo non feſtinat niſi cum ad eccl̓am conuenerat cū parētibꝰ aut ꝓpinquis. Hanc angelus in penetralibꝰ repe rit. ⁊ ad eam ſalutandā venit. ⁊ hͦ fuit ſignū ſue prudentie. Scd̓m Ari. nāqꝫ aīma in ſedendo ⁊ qͥeſcendo ſapiens fit ⁊ prudēs. Hic corrige mu lieres vagabūdas p̄ponēdo exemplum dyne. Gen̄. xxxiiij. Scd̓o fuit taciturna. Quia dicit Amb̓. in li. de vgini. Maria em̄ corde erat hu milis. v̓bo grauis. aīmo prudēs. loquēdo par tior. nihil ꝓcax in ꝟbis nec petulans. Id̓o vix poſt ml̓ta v̓ba angelo reſpōdit. Quia ſciuit il lud quod dicit Ariẜ. j. pol̓. Silentiū mulieris p̄ſtat ornatū. Ideo btūs augꝰ. in libello ad ma trē. c. vj. Hortor inqͥt te vt in locutōe ſis conti nens. vt aſſidue cū psͣ. decātes. Dixi cuſto. vi. meas. vt nō delī. in lī. m. psͣ. xxxviij. Et ſubdit Hortor qꝛ nobis aſſidue tace̓ non liceat. Tn̄ ſꝑ a mala detractōe ſileamꝰ. Et vt virtus taciture LXXXV nitatis tibi placeat. audi qͥd zacharias int̓roga tus reſpōdeat quē interrogas moyſes. Quid ī qͦt ſentis homī eſſe ꝓficuū: Cui ille. Nihil qͣꝫ ta cere poſſe. Cui ille. Uerū eſt fili: tace. Hora aūt mortis eiuſdē zacharie ſedēs abbas reſpexit ce lum ⁊ dixit. Letare letare zacharia ſile̓. qꝛ aꝑte ſunt tibi ianue regni. Uides o ſanctiſſima mat̓ ꝙ zacharie ꝓ taciturnitatis maxīa ꝟtute aꝑte ſunt ei ianue celi. vt gͦ tibi aꝑiant̉ ama ſilētium hec ille. Hanc taciturnitatem nō amāt nr̄e mu lieres. ſed magis ꝓ taciturnitate amāt garruli tatem q̄ vbicūqꝫ venerint miſcēt ẜmones. tam in domibꝰ qͣꝫ in plateis. Quia ẜm Tulliū ī rhe torica li. x. Garrulitas femīs innata eſt. qͣ ſi ca ret feminā ꝟtuoſam hāc credimus ⁊ honeſtam Eſt em̄ eis innata. qꝛ pͥma femina eua de oſſibꝰ ſcꝫ de coſta ade eſt formata. Ideo cetere vt cōi ter ſunt garrule ⁊ ꝓcaces. ſed illa garrulitas fa cit eas deformes. Iuxta illud Tullij ꝯtra Ca thelinā. Hoc inqͥt tua garrulitaſ ꝙ garrulatrix ſis omēs ſꝑ ꝟtutes exurit. famā tuā late ꝑ ſpa tia denigrauit. Et non ſolū earū famā hic deni grat ſed timeo in eternū has cōdemnat Refert Gregꝰ. in. iiij. dial̓. de ſanctimoniali que carniſ ꝯtinentiam habuit. ⁊ al̓i ordinate vixit. ſed ꝓ iecta taciturnitate a ſtultiloqͥo mīme declīauit hec cū defuncta eſſet ⁊ in eccl̓a ſancti Laurē. ſe pulta. Eadē nocte vidit cuſtos templi ꝙ dedu cta an̄ altare fuit. ⁊ ꝑ mediū ſecabat̉. cuius vna ꝑs igne cremabat̉. altera intacta remanente. ⁊ huiuſcōbuſtionis ſigͣ die ſequēti in murꝭ appa rebant. ac ſi fuiſſet ibi corꝑalit̓ cōcremata. Id̓o beata ꝟgo tenuit taciturnitatē omībus mulieri bus in exemplū. ne tm̄ malū diffamie nūc. ⁊ dā nationis tūc incurrāt. q. d. Ecce ſpeculum taci turnitatis facta ſum vob̓ ſequimī exēplū meuꝫ Et vere felix eſt hec mulier que ſequit̉ hāc bea tiſſimā v̓ginem mariam. Tertio. b. ꝟ̓go maria erat expedita a rebus mūdi. Quia d̓r Luce. ij. Nō erat ei locus in diu̓ſorio. Quarto erat va cans auditōni ꝟbi dei. Quia d̓r Luce. 13j. Ma ria ꝯẜuabat omīa ꝟ̓ba hec ꝯferēs in corde ſuo Et hͦ ideo vt diſcipul̓ poſtea explanaret. Iō lu cas qui ſcripſit euangeliuꝫ pͥus ab ea didicit. ⁊ pͥncipal̓r ea in qͥbus maior difficultas fuit. De hͦ dicit augꝰ. li. ſol̓. Ih̓us vt oīa oꝑa pietatꝭ cō mēdaret antiquū decretū qd̓ de honorādis di ctauerat ꝑentibus obẜuauit. Et volēs eē ad cō ſolatiōeꝫ apl̓oꝝ ſuꝑſtitem reẜuauit. vt ex eis q̄ ab initio audierat ⁊ viderat ⁊ in corde contule rat ſenatꝰ apoſtolicꝰ doceret̉. vt ⁊ ſic illeſa euā gelica ẜuaret̉ doctrina. Quīto fuit ardēs in di uino amore ẜm illud Can̄. ij. Nunciate dilecto qꝛ amore lāgueo. Sexto fuit vnica ⁊ ſimplex in voto. iuxͣ illd̓ Can̄. vj. Una eſt columba mea. Septio fuit ꝑqͥrēs qͦtidie curā celeſtē ⁊ coniun ges ſe ei ꝑ deſideriū. ẜm illd̓ Cā. iij. Surgam ⁊ circūibo ciuitatē q̄rēs quē ⁊cͣ. Iō Anẜ. conclu dit dicēſ. Maria nō tm̄ ad pedes ſed ad caput ſedens audierat vbum ex ore eiꝰ. hec obſerua bat oīa ꝟba angelorū paſtorū magorū necnon ip̄ius filij dei cōferens in corde ſuo. Nēo vnqͣꝫ guſtauit ſicut ip̄a qͣꝫ ſuauis eſt dn̄s ⁊ inebriaba tur ab vbertate domꝰ dei. ⁊ de torrēte volupta tis eius potabat̉. Hoc quo ad pͥmū. Quantuꝫ ad ſecūdū notandū. Scd̓m naturales cignꝰ pul los ſuos ſollicite nutrit ⁊ educat ⁊ roſtro ⁊ ſibi lo eos ꝓtegit ⁊ defendit. ⁊ ſi qͥs aduerſus eos appropinqͣuerit. inter pullos ⁊ appropinquan tes opponere ⁊ interpone̓ ſe nō ceſſat. Per Ci gnum intelligit̉. b. ꝟgo maria. Recte em̄ ſic̄ ci gnus totalit̓ eſt albꝰ. nullā hn̄s ꝑtē nigredinis Iō cignꝰ d̓r latīe oler grece ab olon qd̓ eſt totū. eo ꝙ totꝰ albꝰ ſit in plumis. qd̓ de nullo volati li inuenit̉. Sic maria fuit total̓r alba in purita te. nullā hn̄s maculā nigredīs pctōꝝ. Qd̓ teſta tur xp̄s de ip̄a Can̄. iiij. Tota pulcͣes ami. mea ⁊ macula nō ē in te. qd̓ tn̄ de nullo ſanctorū dici pōt. Iō dicit augꝰ. li. de natura ⁊ gr̄a. Excepta ſanctā ꝟgine de qͣ ꝓpter honorē dn̄i cū de pec cato agit̉ nullā ꝓrius hr̄e volo mentōeꝫ. qꝛ ſci mus ꝙ illi plus ſit collatū gr̄e ad vincenduꝫ ex omni ꝑte pctm̄. Hac igit̉ ꝟgine excepta ſi oēs ſanctos ⁊ ſanctas cū h̓ viuerēt ꝯgregare poſſe mus. ⁊ interrogare vtrū eſſent ſine peccato Re ſponſuꝫ putamꝰ illud qd̓ ait Ioh̓es. Si dixeri mus qꝛ peccatū nō hubemꝰ noſmetip̄os decipi mus ⁊ veritas in nob̓ nō eſt. Recte em̄ cignus dū viuit iugit̓ gemit ⁊ triſtat̉. veniente aut die mortis canit ⁊ letat̉. vt dicit amb̓. in hexa. Ita maria cignꝰ albiſſima dū vixit iugit̓ fuit ī gemi tu ⁊ triſticia. Tū ꝓpter filij ꝑſecutōeꝫ. qꝛ ab he rode ad occidendū q̄rebat̉ Mat. ij. Tū ꝓpter filij ꝑditōꝫ qui in templo inter doctores inueni ebatur. Lu. ij. Tū etiā ꝓpter eius crucifixionē cui aſtitit lachrymoſa. Ioh̓. xix. qn̄ a iudeis de ridebat̉. ita vt de ip̄a exponi pōt illd̓ Thren̄. j. Plorans plorauit in nocte. ⁊ lachryme eius in maxillis eius. nō eſt qͥ conſolet̉ eā ex omībꝰ cha ris eius. Sed q̄ gemuit in vita. ī receſſu eiꝰ dul citer cecinit ⁊ mulieres ad ſe veniētes de receſ ſu ſuo dolentes dulciter cōſolata eſt. Sicut re fert ſanctus Coſmas cognomīe veſtitor dictus Si inqͥt vos corruptiliū natorū matres nō tol leratis ab eis modicū ſeꝑari. quomō ego mat̓ ⁊ ꝟgo deſiderare nō debeo ad meū ꝑgere filium dei patris vnigenitū. Sic q̄libet veſtrū aliquo orbat̉ filio conſolabit̉ ſuꝑſtite vl̓ naſcit̉ o. Ego aūt q̄ vnicum poſſideo ⁊ incorrupta maneo. qͦ mō ad eum nō ꝓperē anxia qͥ eſt omnium vita. Ideo vt teſtat̉ Ioh̓es damaſcenꝰ in ſuis ẜmo nibus de aſſum. ait. Maria letanter dixit. In manus tuas fili cōmendo ſpūm meū. ſuſcipe aī mā meā tibi dilectā. quā inculpatā ẜuaſti. tibi G Sermo ⁊ nō terre cōmendo corpꝰ meū. cuſtodi illd̓ īte gralit̓ qd̓ tibi inhabitare placuit. Tranſfer me ad te. vt vbi tu es meorū viſcerū partus. ſim et ego tibi cohabitās. Et addit ſanctꝰ Coſmas in ẜmone qͥ ſolennit̓ legit̉ in certis eccleſijs. Ꝙ pꝰ qͣꝫ egreſſa eſt aīma eius a corꝑe. adhuc nō ceſſa uit a letis laudū canticis. ſed corpꝰ dixit Gr̄as tibi ago dn̄e q̄ tua digna ſum gl̓a. memento mei qm̄ tuū ſum figmentū ⁊ ẜuaui tuū depoſitum. Et dicit Coſmas. Quō hoc factū eſt. non indi get naturali diſcuſſione nec curioſa inueſtigati on. cū omīa que de dei genitrice dicunt̉ ſūt ſu pernaturalia ⁊ ammirāda ⁊ tremēda potius qͣꝫ inueſtigāda. Ecce ꝙ recte maria cigno comꝑa tur. que gemit viuēs ⁊ cantat moriēs. quia ip̄a etiā viua gemuit. ⁊ emigrās iubilant̓ cātauit. Et ſicut cignus ſollicite ſe habꝫ circa pullos vt dictū eſt. Ita ꝟgo maria candidiſſima ſollicita fuit circa ſuū puerū bn̄dictū. ita vt ei cōpetat il lud ꝟ̓bū euangelij. Martha aūt ſatagebat cir ca frequens miniſteriū. Certe maria ml̓tū ſolli cita fuit ꝓ filio. cui omīa oꝑa exhibuit pietatis Ideo dicit Anẜ. ſuꝑ euangeliū. Nunqꝫ in alie ꝑſona īmo nec in omībus ſic martha oꝑata eſt ſicut maria cū filio. quarū tn̄ oꝑa conferamus. Martha ſi quēlibet hoſpitē in domū ſuā ſuſce pit. iſta dei filiū de celo ꝑgentē in terrā. ⁊ nō ha bentē vbi caput ſuū reclinaret. in hoſpitio pro prij corꝑis ſuſcepit. ẜm ꝙ de hͦ gloriat̉ Eccī. xx iiij. Qui creauit me requieuit in tab̓nacl̓o meo Et ſi martha nudū quēlibet ſuſcepit ⁊ veſtiuit veſte corruptibili. iſta dei ꝟbuꝫ carne induit. qͥ ſine fine incōmutabil̓ atqꝫ incorruptibil̓ ꝑmāe bit. ẜm illud apoſtoli ad Galla. iiij. Cum venit pleuitudo tꝑis. miſit deus filiū ſuū factū ex mu liere. Et ſi illa cuilibet indigēti cibū ⁊ potū exte riorem tribuit. Iſta deū ⁊ hoīem humanitꝰ in digenteꝫ nō ſolū cibis exterioribꝰ vel potibus pauit. ſed etiā interioribus aluit. Natū inqͥt pa uit vbere de celo pleno. ⁊ poſtea oꝑbꝰ manuū ſuſtentauit.ſ. acu ⁊ colo. Iuxͣ illud Prou̓. vlti. Manus ſuas aperuit inopi. ⁊ palmas ſuas ex tendit ad pauperē.ſ. filiū. Et ſi illa infirmū viſi tauit. iſta deū humanatū infirmū ꝑ infantiā et etatē nō ſolū viſitauit ſed etiā balneādo fouen do liniendo ⁊ geſtādo frequētauit. ⁊ poſtea ip ſum infirmū ⁊ vulneratū in cruce pendentē vi fitauit. Et ſi illa incarcerato cōſolamē prebuit. Iſta incarceratū in ſepulchro flens viſitauit. ⁊ ſepulto humanitatis īmo maternitatis officia p̄buit. hec ille. Ideo bn̄ d̓r de illa. Martha āt ſata. circa fre. ⁊cͣ. Et ſequit̉. Que ſtetit et ait Dn̄e non eſt tibi cure ꝙ ſoror mea relīqͥt me ſo laꝫ miniſtrare. Dic gͦ illi vt me adiuuet. Scd̓m glo hec pn̄t eſſe ꝟba actiue vite marie auxiliuꝫ ꝯtēplatiue reqͥrentis. qꝛ actiua vita ſibi nō ſuffi cit ꝓpter difficultates rerū ⁊ ambiguitates cau ſarū p̄ſidiū ꝯtēplatiue dꝫ pete̓. qd̓ fecit h̓ btā ꝟ go q̄ in p̄miſſis tribulatōibꝰ ſuis de vita actiu refugit ad auxiliū ꝯtemplatiue q̄ eſt pars eius ⁊ ꝑ hoc certe nō mediocre ad interiora accepit. Et inde eſt qd̓ dicūt doctores ꝙ ip̄a beata ꝟgo in oībus ſuis tribulatōibꝰ nunqͣꝫ fuit mēte aut fide aliqͣtenus ſauciata. qꝛ licet vidēdo in filio ſuo tantā paſſionē ⁊ ignominiā immani dolore ꝯcuteret̉. qd̓ ꝑtinet ad vitam actiuā. Intus tn̄ minime perturbabat̉ inſpiciēdo myſteriū diui ne paſſionis qd̓ ip̄a optime nouit. cuius contē platōne dolor omīs exterius mitigabat̉. Et ſic ꝯtēplatiua actiuā in ip̄a adiuuabat. ⁊ hͦ eſt qd̓ voluit. Dic gͦ illi vt me adiuuet. Iō etiam dicit Origꝭ. ꝙ licet btā ꝟgo filiū ex carne ſua ꝓcrea tum. nō ſine doloris affectu potuerit videre ſic ignominioſe tractari ⁊ crucifigi. qꝛ tn̄ nō dubi tauit xp̄m filiū ꝓpͥa volūtate mori ⁊ morteꝫ ip ſam deuicturū. Iō cōpaſſio nō ita ratōeꝫ offu cabat. vt qͥcqͥd inordinatū in geſtibꝰ ſuis oſten deret vita contēplatiua actiuā adiuuabat. hec ille. Tūc xp̄s approbat ſollicitudinē mr̄is ſue gl̓oſe dicens. Martha martha ſollicita es et turbaris erga plurīa. Suꝑ quo dicit Anẜ. Ue re turbabat̉ ⁊ ſollicita erat ml̓tū dū fuge̓t ī egy ptum a facie herodis. qͥ eius filiū adeo ꝑſeq̄ba tur. vt iaꝫ ml̓tos ſuſpecte etatis pueros occide ret. Turbabat̉ dū iudeos inſidiātes ⁊ mortem ei inferre molientes cogͦſceret. demū valde tui bata fuit. ⁊ iuxͣ v̓bū ſymconis ſuā ip̄ius animā gladiꝰ amaritudīs ꝑtrāſiuit. dū filiū eiꝰ cōp̄hē di ligari. flagellari. c ſpui. ſpinis coronari. de rideri. colaphizari. eculeo ſuſpēdi. clauos ⁊ lan ceā infigi eiꝰ corpori mori ⁊ ſepeliri vidit. Hec anẜ. Iō bn̄ dicit. Turbaris erga plu. Et hoc q ad ſecūdū. Quantū ad tertiū notandū eſt d̓r in cōi ꝓuerbi. Qui hꝫ electōꝫ. eligit partē melior Qd̓ patet de regina alicuiꝰ regi q̄ habꝫ electō ideo libētiꝰ ſedet in loco ſublimi qͣꝫ inferiori. vt hr̄ de berſabee regina q̄ elegit ſedē ſuā iuxͣ filiū ſuum Salomonē. iij. Re. ij. Ita Maria que regīa celi. mūdi dn̄a. īꝑatrix angelorū ꝟitaſ ꝓ phetarū doctrix apl̓oꝝ. ꝑſeuetātia martyrni lucerna cōfeſſorū. regula ꝟginū. Merito īter oēs partem elegit meliorē. qꝛ tanqͣꝫ regina hūit electōꝫ inter omēs Ideo pōt dicere illud Eccī xxiiij. In plenitudine ſanctorum detentio mea Suꝑ quo dicit Bern̄. Merito in plenitudine ſanctorū detentio marie. cui nō defuit ſides pa triarcharū. zelus apl̓oꝝ. ꝯſtantia martyrū. ſo brietas cōfeſſorū. caſtitas ꝟginū. fecūditas cō iugatarū. īmo nec puritas viduarum. Hec ille Eleger̄t em̄ pr̄iarche fidē. quoꝝ pͥmꝰ fuit abraa De qͦ ſegit̉ Gen̄. xv. Credidit abraā deo et re putatū eſt ei ad iuſticiā. qͥd vl̓ cui credidit. cer te dn̄o credidit. qͥ dixit ad eū illd̓ gen̄. xij. Egre dere de terra tua ⁊ cognatōe tua ⁊ vade ī t̓ram H I LXXXVI quā mōſtrauero tibi. ⁊ faciā te creſcere in gēteꝫ magnā. Sed incomꝑabil̓r plus maria elegit fi dem. q̄ credidit angelo ⁊ mr̄ dei ē effecta Quid credidit ip̄a? certe ill̓ud Lu. j. Spūſſanctꝰ ſuꝑ ueniet in te. Iō ibidem d̓r. Beata es q̄ credidi ſti dn̄o. Moyſes elegit manſuetudine. de quo legit̉ Nūe. xij. Erat vir moyſes mitiſſimus. qꝛ cū eſſet maior inter iudeos. tn̄ eoꝝ patienter ſu ſtinuit iniuriā. Sed hāc ml̓to magis elegit ma ria. q̄ fuit māſuetiſſima. qꝛ ẜm amb̓. in li. de vir gini. Nullū leſit verb̓ vel factis. ſed oībꝰ ad ſe venientibꝰ mite rn̄dit. Iō dicit. Bern̄. Reuol ue diligent̓ euangelij ſeriem vniu̓ſā. ⁊ ſi qͥd du rum inueneris in maria. de cetero ſuſpecta ha beas ⁊ accedē verearis. Elegit dauid miſcd̓iaꝫ qͥ dicit in pͣsͣ. c. Miſcd̓iam cātabo tibi dn̄e. ſed vere miſcd̓iam elegit Maria. ita ꝙ mr̄ miſcd̓ie nuncupat̉. Iō dicit Bern̄. in ẜmōe. Quis mi ſericordie tue o benigͣ ꝟgo longitudinē ⁊ latitu dinem. ꝓfunditatē atqꝫ ſublimitatē q̄at īueſti gare. q. d. nullus. Iō deſignata eſt ꝑ arborem therebinthū. De qͦ Eccī. xxiiij. Ego q̄ſi there binthus extendi ramos meos. ⁊ rami mei ho noris ⁊ gr̄e. Scd̓m glo. Hec eſt arbor magͣ cre ſcens in ſyria hn̄s ramos ml̓tos ⁊ magnos qͦs extendit. Et ſignificat mariā q̄ ramos ſue miẜꝫ cordie extendit in altū ⁊ ꝓfundum ⁊cͣ. Iō dicit Bern̄. in ẜmone. Maria oībus gr̄am ſue ſub uentōiſ nō ſurripuit. ip̄a eſt que pctōribꝰ veniā impetrat. Iuſtos a gr̄a dei cade̓ nō ꝑmittit. ſꝫ ſicut fetidū mundū ab immundicia ꝯẜuat. Ad ideꝫ Anẜ. Loquar dn̄a de gr̄e tue bn̄ficijs. ple nam eſſe mundū. infernū penetrat. celū ſuꝑat. Per plenitudineꝫ em̄ gr̄e tue. qͥ in purgatorio erūt ſe letant̉ liberatos. qͥ in mūdo ſe clamitant cōſolatos. ⁊ qͥ ſupra mundū ſe gaudēt reſtaura tos. Elegit Iudith caſtitatē. ſicut hr̄ Iudith. xij. Bn̄dictatu a dn̄o. eo ꝙ caſtitatē amaueris ⁊ poſt virū tuū aliū neſcieris. Sꝫ magis bn̄di cta maria q̄ p̄ omnibus elegit ꝑpetuā caſtitatē. nec virū coguit. Lu. j. Qm̄ virū nō cognoſco. Iō dicit. b. Bern̄. Optimā partē elegit maria plane. qꝛ bona fecūditas ꝯiugal̓ melior pudici cia vidual̓. optima caſtitas ꝟ̓ginal̓. Sed magꝭ dat̉ ꝟginalis fecunditas vel fecūda virginitas marie. Hoc pͥuilegiū nō dabit̉ alteri nec aufere tur ab ea. Et addit Anẜ. Pars marthe btē vir gini aufert̉. q̄ iam nō erit ſollicita vt mīſtraret filio ſuo ſicut puero. cui omēs angelorū ordīes miniſtrant ſicut dn̄o. Iam nō turbat̉ erga plu rima q̄ fecerūt filio ſuo iudei. qꝛ oīa ſb̓iecta ſūt ei. Iam filius eius a iudeis vel a militibus non flagellabit̉. nō occidet̉. nō cōſpuet̉. qꝛ xp̄us re ſurgens a mortuis iam non morit̉. mors illi vl tra nō domīabit̉. Et ſubdit. Pars em̄ marthe ei auferet̉. ⁊ iam ablata eſt. ſed bono ſuo. qꝛ ꝑs marie ꝑficiet̉ ei. q̄ nō auferet̉ ab ea. Exaltata ē em̄ ſuꝑ choros angelorū. ⁊ impletū eſt in boniſ deſideriū ſuū. videt deū facie ad faciē ſicuti eſt gaudet cū filio in eternuꝫ. Hec eſt ꝑs optima q̄ nō auferet̉ ab ea. hec ille. Ita ptꝫ ꝑ p̄dicta ꝙ il lud euangeliū nō ꝑ humanā inuentōeꝫ. ſꝫ diui nam inſpiratōꝫ fuit aſſumptioni beate ꝟgīs ap propriatū. qꝛ ſpūſſanctꝰ clauſit ꝟginis commē datōꝫ quo ad ml̓titudinē p̄rogatiuarū ſuꝑ oēs alios. Ideo ſignant̓ cōcludit hͦ euāgeliū Ma ria optimā partē elegit que non auferet̉ ab ea. Ip̄a em̄ ꝟgo maria elegit optimā partē in gr̄a ⁊ gl̓a. In gra qͥdem in iſta vita ꝑ omnimodam ꝟtutem ⁊ abundanttā. Quia ſicut dicit hiero. Sicut in comꝑatiōe dei nullus ſit hō ꝑfectus. ita in comꝑatōne matris nulſa inuenit̉ ꝑfecta. qͣꝫtūcūqꝫ ꝟtutibus eximia ꝓbet̉ Iō cātat eccl̓a bn̄. Nec pͥmam ſil̓em viſa eſt. nec hr̄e ſequentē. partem illā qͣ nulla in celo citra thronuꝫ diuine maieſtatis ſublimior eſt. qꝛ exaltata eſt ſuꝑ oēs choros. Hec eſt ꝑs optīa q̄ nūqͣꝫ auferet̉ ab ea ī eternū. De hac ꝑte quā elegit hodie maria di cit augꝰ. in ẜmone qui incipit. Tibi o pijſſima. Ad hanc vſqꝫ gl̓am tu ꝟgo gl̓oſa es ꝑuecta. vt ſuꝑno regi nihil ſuperius habeas in ſup̄mis. q̄ etiam tranſcēdit angelicā dignitatē ad ſuperni regis es ſublimata cōſeſſuꝫ. vbi em̄ rex filiꝰ tuꝰ poſuit qd̓ ex te ſumptū. poſuit ⁊ te reginā mr̄eꝫ ex qua ſumptū eſt. Neqꝫ em̄ phas eſt tibi alibi eſſe qͣꝫ vbi eſt quod ex te ſumptū eſt. Et qͦniam huius optime partis ip̄a pijſſima ꝟgo nos mi ſeros peccatores vult eſſe ꝑticipes. Ideo ſb̓dit augꝰ. Hec dona dn̄a ꝓ peccatoribus habes. ſꝫ multū a te hereditāt peccatores. nos em̄ a te he reditamus ingrati gram. peccatores veniaꝫ. ce leſtia terreni. ſublimia infimi. deū hoīes. morta les patriā. Ad quam nos ꝑducat pater. ¶ Sermo tertius de eadem feſtiuitate. 9 Sſumpta eſt ma ria in celū. gaudēt angeli laudātes bn̄ dicant dn̄m. Ita canit̉ in cantico hodierno. Al bertus in li. de elementorū ꝓpͥetatibus. c. j. re fert de qͣdam nobili gemma noīe alabaſtrum. q̄ hꝫ albū colorē ⁊ mirabl̓r attrahit ad ſe ignē. eti am ꝑ magnā diſtantiā. ⁊ ignis ip̄am localit̓ co. mitatur. ⁊ ponit idē huiꝰ ratōꝫ. qꝛ hic lapis ſpi rat qͣſi ſpūm ſulphuris quo ſpū ignis gignitur ⁊ ad ip̄m attrahit̉. Myſtice ꝑ hanc gēmā xp̄s intelligit̉. Recte em̄ ſicut gēma p̄fata eſt alba. ita xp̄s eſtalbus ꝑ vite innocentiā. qꝛ cādor lu cis eterne ⁊ ſpeculū ſine macl̓a Sap̄. vij Sed ꝑ ignem deſignare ꝟginē volo gl̓oſam mr̄eꝫ ip̄iꝰ Recte nāqꝫ ſicut ignis extinguit fulmē. Teſte cōmentatore de impreſſione aeris qͥ dic̄ ꝙ ge nus fulmīs aqͣ non extinguit̉. ſꝫ magis accēdit̉ ſed dū ignis immittit̉ ꝓtinus ſuffocat̉ Ita ma ria q̄ tota fuit ignea in charitate dei ⁊ ꝓximi. S A B Sermo extinguit etiā fulmē materiale ⁊ repellit. Quia dicit Euſebius in ẜ. Nuliū ibi tonitruū aut tē peſtas. nulla choruſcatio. nullū fulmē ferire po terit. vbi marie aliqͣlis mēoria fulmi neſcit. Ex tinguit maria pͥncipal̓r fulmen diſtricte ſenten tie dei erga peccatorē. qd̓ hr̄ pulchre figuratuꝫ heſter. iij. vbi legit̉ ꝙ aſuerus rex monitū amō dedit ſententiā ſuꝑ filios iſrl̓ vt omēs extingue rent̉ ⁊ occiderent̉. Heſter aūt intrans ad regē ſnīam mutauit. Sic nr̄a heſter. b. ꝟgo reconci liat peccatorē ⁊ extinguit fuliē ire dei. Hunc ignem ꝟ̓ginē mariā igne charitatis plenā tra xit ad ſe īmo venerabilit̓ aſſumpſit xp̄s verus alabaſter hodie dicēs ad ip̄am. vt refert augꝰ. in ẜ. hod̓. Tꝑus eſt te aſſumēdi ad me matrem meā. Sicut em̄ terrā ⁊ ea q̄ in terra ſunt. o gͣtia plēa repleſti gaudio ita fac gͣtulari ⁊ celeſtia. io cūdas redde patris mei māſiones. ꝯſolare ſan ctorū meoruꝫ ſpūs. qͥ tuam a me honorabilem tranſlatōꝫ āgelicꝭ cōſtipatā obſequijs vidētes. de ſua qͦꝫ certificabunt̉ Ueni gͦ cū exultatōe. ne turberis deſerens corrūpendū cū ſuis concupi ſcentijs mūdū. adeptura celeſte palatiū. Et ſic̄ ego cū non eſſem in mūdo deſcēdi vt illumīarē q̄ in mūdo ſunt. ita ⁊ tuū patrociniū vſqꝫ ad cō ſummatōꝫ ſeculi patrotinabitur his qui in mū do ſunt. Et poſt pauca. Habita inqͥt cū vnige nito. adhere feſtina filio. ⁊ hͦ teſtat̉ eccl̓a in his ꝟbis. Aſſumpta eſt maria ⁊cͣ. In qͥbꝰ duo de ſcribunt̉. Primū Marie gl̓oſa ſublimatō. ibi Aſſumpta eſt maria. Scd̓m angelorū ſonoroſa exultatio. ibi. Gaudēt ⁊cͣ. De pͥmo eſt notādū. Uidemꝰ qn̄ ſol natural̓r aſcēdit ſuꝑ noſtꝝ emi ſperiū. non ſtatim aſſumit̉ in corꝑe ſed pͥus ẜm aurorā. q̄ qͥdem in ammiratōꝫ ⁊ exultatōꝫ volū cres ducit vniu̓ſas. Et poſtea ſol aſcēdit ẜm ſe totū in corꝑe luminoſo. Spūal̓r ꝑ ſolē intelligi tur gl̓oſa ꝟgo maria. Recte em̄ ſicut ſol corꝑa libus ocul̓ nō pōt intueri ꝓpter ſuā claritatem. qꝛ al̓s oculos offuſcaret. vel ſaltem fluentes la chrymas generaret. Ita. b. ꝟ̓go maria q̄ eſt ſol iocūdiſſimꝰ adhuc in corꝑe exiſtēs recto viſu nō potuit intueri. Teſte hiero. in ẜ. qͥ ait. Qui dam ignei radij in ocul̓ eius micātes. ſic faciem eius infundebāt. vt eā ioſephnūqͣꝫ poſſꝫ recto lumine intueri. Et declarat. Nō miꝝ ſi moyſes qͥ viderat deū. ſine velamīe nō potuit ppl̓ꝰ intē dere nec vide̓ eū. qͥd de ea tūc q̄ deū nō tm̄ vidit ſed etiam genuit ⁊ tractauit. Ideo refert Ioh̓. euāgel̓. celeſtis aqͥla. Ꝙ qͥdam heremita faciem ꝟgīs clariſſimi ſol̓ cū adhuc viueret deſiderās vide̓. audiuit vocē domī dicentē. Ibis ī ierl̓m ⁊ ibi faciē matris mee videb̓. vt diud̓ſideraſti. Surgens ille ml̓to tꝑe laborauit. tandē illuc ꝑ uenit. ⁊ ꝓ hoſpitio ꝟginis ſollicite querēs ad montē ſyon ſub quo habitabat ductus. veīt ad manſionē eius quā clauſam reꝑiens pulſauit. Et ecce iuuenis deuotꝰ hoſtiū aꝑiens ⁊ adue nam cernēs. ſui aduētus cām inqͥrit. Ille autē ſibi intimauit q̄ fuerant a deo ſibi ꝓmiſſa. Cui iuuenis(Et fuit ip̄emet Ioh̓s qͥ hͦ ſcribit). Fa cieꝫ inqͥt eius videb̓. ſi tibi oſtende̓ voluerit. ex pectab̓ ad nonā. ⁊ regredientē ab oratōe ſi ſibi placuerit eam videb̓. Iuxͣ tꝑs nōne cum regre deret̉ ꝟgo. ait Ioh̓es. Dn̄a filius tuus direxit ad te quendā ſenē. repromittēs ei ꝙ debeat fa ciem tuā videre. at illa ſubſiſtēs dimiſſo pallio qd̓ ſuꝑ caput gerebat. conu̓ſa ad ſenē ait. Uid̓ nūc faciem famule dei. Quā cū intuitus fuiſſet p̄ nimia claritate ſtare nō potuit. ſed cadens in terrā dixit. Eya mat̓ miſcd̓ie ſi nunc facies tua adeo eſt gͣtioſa. qual̓ erit in patria. Iſte igit̉ cā didiſſimus ſol maria nimphula cādidiſſima et iocūdiſſima hodie aſſumpta eſt in aīa ad thro num gl̓e tanqͣꝫ aurora rutilantiſſima. ⁊ in āmi rationē angelos incitauit qͥ dixerūt Que ē iſta q̄ ꝓgredit̉ qͣſi aurora ꝯſurgens pulcͣ vt lūa. ele cta vt ſol. vt hr̄. Can̄. vj. Et ſic ſuꝑ oēs creatu ras fuit collocata. Recte ſicut ſol hꝫ ſublimita tem in ſitu. qꝛ poſitꝰ eſt in medio planetaꝝ treſ hn̄s ſupra ſe.ſ. martē iouem ⁊ ſaturnū. ⁊ tres ī fra ſe.ſ. venerē mercuriū ⁊ lunā. Sic. be. virgo maria mūdi dn̄a. celi regīa. poſita eſt ſuper treſ hierarchias oīm angelorū. ⁊ ſupra trinam ma chīam celeſtiū terreſtriū ⁊ infernorū. Hꝫ enim imꝑatoriam ptāteꝫ in celeſtibꝰ tanqͣꝫ imꝑatrix potētiſſima. quem em̄ vult ſaluat ⁊ aſſumit Te ſte augꝭ. in ẜ. Hanc fatemur verā reginā celorū q̄ in regnū celorū recipit aīas ſanctorū. Iō dic̄ Hugo ⁊ Richar. de ſanc. victo. Nihil a thro no dei diuini muneris defluit ⁊ deſcēdit qd̓ per manus marie nō trāſierit. Hꝫ etiā ptātem in ter reſtribꝰ. iō p̄cepit tāqͣꝫ dn̄a ip̄is mīſtris. qn̄ cuꝫ filio erat in nuptijs in chana galilee dicēs. Qd̓ cūqꝫ dixerit vob̓ facite. Ioh̓. ij. Hꝫ ptāteꝫ in de monibꝰ hos terrēdo ⁊ fugando. ẜm qd̓ dic̄ hu go de ſan. vic. Demones em̄ ſufferre non pn̄t. īmo territi fugiūt ⁊ confuſi diſcedūt. dū marie obſequio molleſcūt. Et ſic ptꝫ ꝙ maria eſt poſi ta quaſi imꝑatrix ſuꝑ celeſtia. terreſtria. ⁊ īfer nalia. Et ſolum hꝫ ſuꝑ ſe tres ꝑſonas. patreꝫ ⁊ filiū ⁊ ſpūmſāctū. Iō dicit Anẜ. Nihil tibi do mīa eſt eqͣle. omne em̄ qd̓ eſt. ſupra aut infra te eſt. ſupra te ſolꝰ deus. infra te eſt oē qd̓ nō ē deꝰ Et qͣꝫuis hodie aſſumpta eſt in aīa ꝟgo maria. tn̄ poſtea etiā in corꝑe reuerent̓ eſt aſſūpta. Si cut dicit de hͦ Bamaſ. in ẜmoni. ſuiſ. de aſſum. Hodie īmaculata ꝟgo terrenarū paſſionuꝫ ne ſcia. īmo celeſtibꝰ intellectibꝰ erudita. nō in ter ram abijt. ſꝫ vere celū aīatū appellata in celeſti bus tab̓nacul̓ habitat. Licꝫ em̄ ſacͣtiſſima bea taqꝫ aīa tua a gl̓oſo corꝑe tuo ſeꝑaret̉. ⁊ ſepul ture corpus traderet̉. verūtamē non manet in morte nec diſſoluit̉ corruptōe. Cuiꝰ em̄ parieti A F E LXXXVI ꝟginitas inuiolata ꝑmāſit. huiꝰ ⁊ migrātis cor pus irreſolutū ꝑ oīa ꝑſeuerat. ⁊ ad meliorē ſan ctiorēqꝫ vitā traducit nō morte diſſolutū. ſꝫ eti am in eterna ſecula ꝑmāſurū Et declarat hͦ ī ex emplo lucidiꝰ dicēs. Sicut em̄ ſol iſte lucifluus ⁊ ſplendidus ſb̓ lunari corꝑe latēs ad breuē ho ram quodāmō vid̓r defice̓. tn̄ ſuo nō pͥuat̉ lule hn̄s in ſe ꝑhennē fōtē luīs. Sic ⁊ tu fōs veri lu mīs. incōſumptꝰ vite theſaurꝰ. licꝫ qͦdā breui ī teruallo tꝑis corꝑal̓r morti ſis addicta. tn̄ copi oſe nob̓ infundis indeficientꝭ lumīs claritatem Et ſubdit. Nō iuiſti ꝟgo. be. in celū vt helias. neqꝫ vt paulus vſqꝫ ad tertiū celū aſcēdiſti. ſed vſqꝫ ad regalē thronū filij tui attigiſti. hec ille. Ꝙ etiā ſit aſſumpta in corꝑe legit̉ in Euthimia ta hiſtoria li. iij. c. xl. Ꝙ ſanctꝰ Germanus ꝯſtā tinopolitanꝰ archiepūs ſcriptū ſe reperiſſe dic̄ qd̓ ⁊ magnꝰ Damaſcenꝰ ſil̓r atteſtat̉. ꝙ pulcra auguſta cū apud ꝯſtātinopoli ml̓taſ eccl̓as ere xiſſet. inter ceteras apd̓ baltenas admirabilem eccl̓am tꝑe Martiniani imꝑatoris ad honorē ſctē ꝟgīs edificauit. ⁊ ꝯuocās iuuenaleꝫ archi ep̄m hieroſolymitanū alioſqꝫ paleſtine ep̄os. tunc in vrbe regia morabant̉ ꝓpt̓ ſinodū q̄ fcā ē calcidonie dixit eis. Audiuimꝰ corpꝰ ſanctiſ ſime ꝟgīs in p̄dio gethſemani tumulatū. Uo lumus igit̉ ad cuſtodiā huiꝰ vrb̓ corpus illud cū debita reuerētia huc trāſferre. Cui p̄dictus Iuuenal̓ rn̄dit. O dn̄a corpꝰ illud ſicut ab anti qͥs hiſtorijs cōperi in gl̓am eſt trāſlatū. ⁊ ſola ī monumēto veſtimēta cū ſindone remāſiſſe. ⁊ ip ſe iuuenal̓ veſtimēta ꝯſtantinopolī miſit. ⁊ ī p̄ dicta eccl̓a honorifice collocauit. Tunica auteꝫ ip̄iꝰ poſtea veīt ad vrbē cathinenſeꝫ. de qua re fert Iacobꝰ ianuen̄. Cū dux normanorū vrbeꝫ cathinenſiū obſediſſet. epūs illiꝰ vrb̓ tunicā. b. Marie q̄ ibidem ẜuabat̉. more vexilli haſte ī poſuit. ⁊ ſubſequēte ppl̓o ſecurus exiuit ad ho ſtes. Statimqꝫ oīs hoſtil̓ exercitꝰ cecitate ꝑcuſ ſus eſt ⁊ amētia. ſtabatqꝫ totꝰ corde trepidus ⁊ totꝰ aīo ſtupefactꝰ. qd̓ illi de ciuitate cernentes diuino iudicio ſuꝑaddunt. ⁊ atrocit̓ hoſtes ce dunt. qd̓. b. marie plurimū diſplicuiſſe cōꝓbat̉ ex eo ꝙ ꝓtinꝰ tunica illa diſparuit. ⁊ viſum cō tinuo hoſtes receperūt. Qn̄ aūt maria ē aſſum pta ī aīa dubiū nō ē qͥn ſb̓ito qn̄ de corꝑe egreſ ſa eſt. De aſſumptiōe aūt corꝑis qn̄ facta ſit hr̄ in legenda ꝙ tertia die reſurrexerit ⁊ in celum aſcendit. ⁊ gl̓oſe aſſumpta eſt. Sꝫ in reuelatio nibus. b. elyzabeth q̄ fuit de ꝑtibus ſaxonie. le ſitur ꝙ ſibi reuelatū eſt ꝙ poſt. xl. dies ſui tran nitus in corꝑe ſit aſſumpta. Nā. b. maria ſecum colloquēs ait. Oēs apl̓i dormitioni mee affue runt. ⁊ corpꝰ meū reuerent̓ ſepulture dederunt ſed. xl. die poſtmodū reſurrexi. Cū aūt eliſabeth uiterrogaret vtrū hͦ manifeſtare vl̓ celare debe ret. dixit. Nec carnalibꝰ ⁊ incredul̓ reuelanda. nec deuotis ⁊ fidelibus abſcondēda. Sꝫ rōna bilibus vid̓r cū corpus Ioh̓is qͥ fuit cuſtos ꝟ ginis ſtatim aſſumptū eſt. qꝛ ſtatī ſepulchro aꝑ to corpus nō eſt inuentū. qͣre etiā marie corpus nō ſtatī reſurgeret? Et hͦ quo ad pͥmū. Quantū ad ſcd̓m ſubdit̉ angelorū ſonoroſa exultatō cū d̓r. Gaudent angeli. Circa qd̓ notandū qn̄ aliqͣ ꝟgo regia de regno egypti ī regnū vngarie du ceret̉ coronanda. ⁊ in imꝑatricem eligēda. hec vtiqꝫ nō ſola veniret nec cū paruo comitatu. ſꝫ ſecū haberet pͥncipes terre ⁊ milites qͥ currum circūdarent ⁊ iubiloſe decantarēt p̄cedētibus buccinis fiſtul̓. alijſqꝫ muſicalibus inſtrumētis Et deinde rex cuius eſſet ſpōſa electa venirꝫ ſi bi obuiaꝫ in appa ratu. ⁊ ſic cū gl̓a ⁊ gaudio nō paruo in regnum duceret̉. Moral̓r ꝟgo regia de ſtirpe orta dau idica maria. de qͣ canit pſal̓. xliiij. Omīs gla eius filie regis ab intus. hodie de regͦ mundi ducta eſt in regnū celi. ſicut de hͦ dicit Hiero. in ẜ. de aſſum. Defert̉ maria in ce lum vt ſpōſa in thalamū. regina in regnū. dile cta in cubiculū. Sed ꝓpter qͥd? certe vt corone tur ⁊ in impatricem eligeret̉. nō regni vngarie aut mūdi. ſed celi. Iō non veīt ſola. ſꝫ cū hono rabili comitatu. Habuit em̄ ī ſuo comitatu aut cōductu terre pͥncipes apl̓os. de qͥbus psͣ. xliiij Conſtitues eos pͥn ſ. o. ter. Et de hͦ dicit beatꝰ augꝰ. in ẜ. hod̓. Ex veriſſima ⁊ antiqͣ traditōne accepimꝰ ꝙ tꝑe gl̓oſe dormitōis marie cuꝫ apl̓i ad ſaluandas gētes orbē terre ꝑagrarēt. momē to tꝑis in altū ſublati hieroſolymīs ꝯuenerūt. Et ſubdit. Quō eam laudauerūt oēs parit̓ di centes. Cū in huius mūdi incolatu te o celeber rima ꝟgo habuerimꝰ habitatricem qͣſi ip̄m do minū ⁊ mgr̄m nr̄m aſpiciētes ꝯſolabamur. qͥa nunc trāſmigrandā te cogͦſcimus cū triſticia ſu ꝑſtites remanemꝰ. hͦ ſolū hn̄tes refrigeriū ꝙ te mediatricē apud deū poſſidebimꝰ. Filius eniꝫ tuus creator ⁊ deus qͥ iuſtificanit te vocat te. ne mo eſt qͥ ꝓhibeat filio matrē. nec deus te deſere re vult in medio natōnis ꝑuerſe ⁊ praue. Me mento ſꝑ noſtri in cōſpectu filij dei nr̄i ⁊ mgr̄i. hec augꝰ. Habuit etiā imꝑatrix celica in ſua aſ ſumptōe aut cōductu celi miſites ſanctos āge los. vt dicit idem in eodem ẜ. Quis hymnos ⁊ q̄ ⁊ qͣlia hymnis dicta conſiderare valeat et in tellectu cop̄hendere. quo ille ml̓tiplex dei ſuꝑ norum exercitꝰ oī ſpūaliū ꝟtutū gene adornatꝰ inopinata cōcinnebat modulamīa q̄ a dn̄o acce pta cū his vt reor adornauit ſanctoꝝ aīas du centes choros circa lectū ⁊ iter faciētes p̄cede bant cū iubilo. Et ſubdit. O regina oīs hūane nat̉e. ſuꝑ ſoliū excelſū eleuata. celi celoꝝ porta oīs te lingua glorificat. repleta eſt oīs terra gl̓a tua. ſuꝑ enoch magnificare. ſuꝑ helyā eleuare. ⁊ inenarrabili gaudio ſuꝑ oēs choros angeloꝝ ſpe filij tui potire indeficientibtītudine. ſupra S 2 G Sermo quā ꝓrſus nihil habet̉. Suſcipite hāc cādida tam angeli. hymnū dicite celi. glorificate terri gene. terra plaude. oīſqꝫ creatura lauda creato ris matrem. hec augꝰ. Ꝙ etiā milites maria ha buit in ſuo cōductu. teſtat̉ Hiero. in ẜ. dicens. Legimꝰ ad funera ſepe quorūlibꝫ ſanctorū an gelos veniſſe ⁊ ad exeqͥas eorū obſeqͥa p̄ſtitiſſe necnō eorū aīmas cū hymnis ⁊ cāticis ad celū detuliſſe. quātomagis credendū eſt hodie mili tiā āgeloꝝ cū ſuis agmībꝰ feſtiue obuiā veniſſe genitrici d̓i. ⁊ eā īgēti lumīe circūfulſiſſe. ⁊ vſqꝫ ad thronū an̄ mūdi ꝯſtitutōeꝫ factū cum laudi bus ⁊ cantilenis ſpūalibus ꝑduxiſſe. Et ſb̓dit. Nec īmerito credit̉ ꝙ ip̄e ſaluator oīm ꝑ ſe to tus feſtinus occurrit. eaqꝫ ſecum in throno gl̓e collocauit. Sicut hr̄ ex reuelatōibus ſancte eli ſabeth. vbi legit̉ ꝙ qͣdam vice rapta in ſpū vi dit in loco valde remoto quoddā ſepulcrū ml̓ to lumine circūfulſum. ⁊ qͣſi ſpeciē mulieris cir cūſtabat multitudo angelorū. ⁊ pꝰ puſilluꝫ ere ctam ⁊ in ſublime cū illa aſtantiū ml̓titudīe ele uatam. Et ecce in eius occurſuꝫ vir qͥdā de cel̓ admirabil̓ ⁊ gl̓oſus aduenit portās in dextera crucis vexillū. ⁊ cū eo infinita turba angeloruꝫ ſicqꝫ eam alacrit̓ ſuſcipiētes. cum cōcentu mag eā in celū deduxerūt. Poſt modicū tēꝑis eliſa beth angeluꝫ cū quo ſepe loquebat̉. de p̄dicta viſione inqͥſiuit. qͥ reſpondēs ait. Oſtenſuꝫ eſt tibi in hac viſione ꝙ tam in carne qͣꝫ in ſpū dn̄a nr̄a in celū eſt aſſumpta. Iō bn̄ canit eccl̓a. Aſ ſumpta eſt maria in celū.ſ. in corꝑe ⁊ aīa. vt pie tenent cōmunit̓ doctores. Iō gaudent angeli qͥbus ⁊ nos conformes eſſe oportet in gaudio ⁊ laude matris dei. Et hͦ ad ſecundū. ¶ Sermo quartus de eadem feſtiuitate. Ultiplicate ſunt aque ⁊ eleuauerūt arcā in ſublime a t̓ra A Gen̄. vij. Ad experiētiā ſcimus ⁊ audimus qn̄ flores ⁊ gramīa aſcendūt e terra. campū ⁊ pra ta exornātes. ⁊ aſpectui noſtro ſe p̄ſentant. vt ī vere. tunc aīalia incipiūt iocūdari ⁊ letari. eo ꝙ paſcua inueniūt. q̄ ſic eorū nature cōueniūt. et que tꝑe eſuriei hr̄e nō pn̄t. Incipiūt volucres letis vocibus vociferare ⁊ cātare. ſicut patꝫ de alauda q̄ ſtatim vociferat dulcit̓ ⁊ letatur Ita etiā amatores mūdi ⁊ amatrices tēꝑe veris vt circa feſtū Ualpurgis qn̄ flores aſcēdūt ſigna amoris oſtendūt. ſibi munera dirigunt. ramos arborū an̄ hoſtia ſibi inuicē ponūt ſeu figunt. ⁊ in hͦ letos ſe oſtendūt. vt dicit deuotꝰ Amāduſ in hora. ſap̄. lib̓. ij. in fi. Spūal̓r maria nimpha omni laude digniſſima q̄ eſt flos florū ⁊ roſa ro ſarū. Flos inqͣꝫ campi ⁊ liliū conualliuꝫ. hodie ꝓdijt ⁊ aſcēdit de terra valle miſerie in lucē ce leſtis curie ꝯſpectui filij ſui ⁊ ſanctorū ſe preſen tando. Idcirco peccatores gaudeāt aīales. qꝛ p̄miſerūt matrē miſcd̓ie ad quā refugiū habe ant cū peccatis ſint gͣuati. Gaudeāt ꝯtemplati ui ⁊ iuſti ꝑ alaudā deſigͣti. qꝛ maria inceptrix ⁊ initiū ꝯtemplatōis. hodie de miſeria ad gloriā aſcendit. ⁊ illū in quo mēs eiꝰ iugit̓ conuerſat̉ veracit̓ cōp̄hendit. Letent̉ inſuꝑ amatores hꝰ ꝟginis vniu̓ſi. qꝛ potentiſſimā ad celeſtē curiā deſtinauerūt aduocatā. Ideo. b. Hiero. in ſer. de aſſum. ad leticiā inuitat vniu̓ſos di. Hodie gl̓oſa ſꝑ ꝟ̓go maria celos aſcēdit. rogo gaude te. qꝛ(vt ita dicaꝫ) ineffabiliter ſublimata. cun xp̄o regͣt in eternū. Regina mūdi hodie de ter ris ⁊ de pn̄ti ſeculo neqꝫ eripit̉. Iterū dico gau dete. qꝛ ſecura de ſua immarceſſibili gl̓a ad celi iam ꝑuenit palatiū. Exultate inquā ⁊ gaudete ⁊ letet̉ omīs orb̓. qꝛ nobis oībus hodie int̓ue nientibus eius meritis ſalus aucta eſt. Vobi qͦꝫ eā diligentibꝰ honor ⁊ ꝟtus vna cū ceteris ꝟginibus ſacris amplior p̄ſtat̉ ⁊ gr̄a. Idcirco dilectiſſimi letamī ⁊ laudate. qꝛ ſi deū ore ꝓphe tico in ſanctis ſuis laudare iubemur. ml̓to ma gis eū in hac celebritate btē ꝟginis marie mr̄is eius. oportet cū hymnis ⁊ cāticis diligētius ex tollere ⁊ dignis deo p̄conijs iubilare. ⁊ myſtidꝭ honorare muneribꝰ. Et ſubdit. Hec eſt p̄ſentiſ diei feſtinitas. in qua gl̓oſa felix maria ad ethe reum ꝑuenit thalamū. Que ꝓfecto feſtiuitas ſicut ⁊ ꝟgo incomꝑabil̓ eſt ceteris ꝟginibꝰ. ita incomꝑabil̓ iſta feſtiuitas eſt oīm ſanctorū fe ſtiuitatibꝰ. ⁊ admirāda etiā ꝟtutibꝰ angelicis. De iſta eius gl̓oſa aſſumptōe aūt aſcēſione hr̄ ī ꝟbis thematis p̄libati. Ml̓tiplicate ſunt a. ⁊cͣ In qͥbus ꝟbis duo tangūt̉. Prīo ml̓titudo v tutum. ibi. Ml̓tiplicate ſunt aq̄. Scd̓o p̄mio altitudo. ibi. Et leuauerūt arcā. Quantū ad pͥ mum cōmendat̉ ꝟgo gl̓oſa a ꝟtutū ml̓titudīe. cū d̓r Ml̓tiplicate ſunt aq̄. qꝛ aque ml̓tiplicatō eſt ꝟtutū augmentatio. quarū vna fuit infim hūilitas. Circa qd̓ notandū ad exꝑientiā vide mus ꝙ metallū qd̓ aurifab̓ plus flectit vl̓ ſe fle xibile pbet. id magis exaltat. ⁊ ſuꝑ oīa metalla ornatius collocat. Sicut patꝫ de auro qd̓ inter oīa metalla eſt flexibilius. qꝛ inter incudē ⁊ mal leum ſine ruptōe ſiue diſcuſſiōe partiū in tenu iſſimas lamīas dilatat̉. iō de eo fiūt ornamēta q̄ in ſublimiori loco exponunt̉. et inter oīa alia mētalla ad decorem exaltant̉. Moral̓r ꝑ aurū ꝟginem mariā poſſum intellige̓. Quia ẜm ari. in li. ꝓbleu. Aurū natural̓r fugat ſomnū. ꝓpt̓ qd̓ vt ait Auicenna. ab infirmis nō dꝫ deferri aurū ⁊ anuli aurei. qͥ gerūt̉ in digitis. vt eo me lius reqͥeſcant. Quia auruꝫ eſt amicꝰ vigilie. ⁊ no ſomni. Sic heatiſſima ꝟgo ſimil̓ auro fugat a nob̓ ſomnū ignorātie ⁊ peccati. ſicut in ml̓tis peccatoribus oſtēdit illud. Iō dicit Bern̄. īẜ. Si crimine turbaris. ſi cōſcīe feditate es confu ſus. Mariā cogita. mariā inuoca. nō recedat̉. A B LXXXVII nec tranſiet ab ore. Nam ip̄am cogitās non er ras. ip̄am rogās nō deſperas. ip̄am ſequēs nō deuias. ip̄aꝫ cernēte ⁊ n̄ deuias. ip̄a te ꝓtegēte nō corruis. ip̄a te ducēte nō fatigarꝭ. ip̄a via ꝓ picia ad deū venies. qꝛ ip̄a ꝯtinue intercedit ꝓ peccatoribꝰ vt a ſuis reſurgāt erroribꝰ. Sicut hͦ legit̉ in legenda ſancti domīci. ꝙ qͥdā vir ſan ctus vidit ꝑ diuinā reuelatōꝫ ꝙ cuꝫ iugit̓ dei fi lium ꝓ hūano genere exoraret. Ilſe reſpondit Quid debeo amplius facere? Miſi pr̄iarchaſ ⁊ ꝓphetas. ſe paꝝ emendauerūt Ueni ego ad eos. deinde miſi apl̓os. ⁊ me ⁊ illos occiderunt miſi martyres ⁊ cōfeſſores ⁊ doctores. neqꝫ il lis acqͥerunt. dediqꝫ ſententiā vt deleant̉. Sꝫ regina miẜicordie reſpōdit. Bone fili nō ẜm eo rum maliciā. ſed ẜm miſcd̓iam tuā agere debeſ Ad quā filius. Cū eis miſcd̓iam facia ⁊ predi catores meos eis mittā. Iō ꝑpendēs hec b. au guſtinus ait. Nec potentiore qͣꝫ te meritis inue nimus ad placandū iram iudicis. q̄ meruiſti eſ ſemater eiuſdem iudicis ⁊ ſaluatoris. Sꝫ ⁊ hec maxima pars peccatoris ex fiducia hꝫ. quia ꝙ beata facta es ꝓpter nos peccatores eſt. Naꝫ il lud quod habes ꝓ nob̓ habes. Ad qͥd eniꝫ fie res mater ſaluatoris ſi nulla indigētia eſſꝫ ſalu tis. Ideo tāqͣꝫ aurū puriſſimū excitat a ſomno peccati peccatores. Aurū em̄ letum facit ipſuꝫ inſpicientē. Teſte Pli. in ſpe. na. Ex auri ītui tu naturaliter leti ſumus. Cuius ratō eſt. quia aurū ſibi aerem ꝓximū dulcorat. alterato autē aere alterat̉ cor humanū. Sic dū mariā inſpici mus ocul̓ cordis nr̄i. q̄ eſt reconciliatrix nr̄a er ga filiū. et ob hoc ip̄am deuote laudēꝰ. Mag em̄ nob̓ leticia ꝓuenit ex hac laude. teſte augꝭ. li. ſolilo. O quanta inqͥt iocunditas cordis mei ex laude ꝓuenit matris dei. Cui alludit Oroſi us ſuꝑ Can̄. Nihil dulcius nihilqꝫ iocundius reperiqꝫ mariā. Et p̄cipue in morte maxīe gau debit. qͥ hic mariā laudando inſpexit. ẜm illud Haymonis ſuꝑ Apocal̓. Gaudēs inqͥt erit eiꝰ obitus qͥ marie dū viueret fuit ſedulus ⁊ deuo tus. Illud igit̉ rubicundū aurū ꝟgo maria ru bea ex charitate maxima. omnibus alijs ſanctꝭ plus fuit flexibil̓ hoc eſt humil̓. Quia ẜm Gre goriū in regiſtro. habuit innumerahilē humili tatem. ⁊ hanc oſtendit in animo. in ꝟbo ⁊ in ſi gno. In animo teſte Bern̄. Eua ꝑ ſuꝑbiam ſe dei creaturā nō conſiderās deo obedire noluit. Maria ꝟo humiliter factori ſuo ſe ſubijciens ancillā ſe nominauit dicens. Ecce ancilla domī Lu. j. In v̓bo aūt quādo dixit. Quia reſpexit humilitatē ancille ſue Cum em̄ iam eſſet mater dei. nō tn̄ dixit. reſpexit humilitatē matris dei dn̄s. nec mundi. nec regine celi. ſed ancille ſue In ſigno qͥdem habuit humilitatē. qꝛ nunqͣꝫ ſe ꝓferebat. ſed ceteris mulieribꝰ ſe cōmunem ex hibebat. Idcirco xp̄s filius eius vt dicit augꝰ. in ẜmone de nati. hodie ip̄am ſuꝑ oēs celos ex altauit. qꝛ ſe ita ꝓfunde ſuꝑ oēs ſanctos humi liauit iō poſita eſt ad decore totius regni celeſtꝭ ẜm quod dicit. b. augꝰ. ſuꝑ illd̓ psͣ. lxxxv. Sal uum fac̄ filiū ancille tue. Scio dn̄e mi qꝛ regina celi eſt. ſed humilitas ſua p̄ornat omne decꝰ ho noris. Refert Iſid̓. lib̓. xvij. c. vij. Ꝙ ficus egy ptia fertilior eſt qͣꝫ noſtra. que ſi in aquaꝫ miſſa fuerit ilico mergit̉ petendo fundū. ⁊ cum in aqͣ aliquādiuiacuerit ⁊ ml̓titudinem aque in ſe bi berit. deinde in ſuꝑficiem eleuat̉ ꝟſa vice natu re. qm̄ madefacta debuit humoris pondere re ſidere. Per hanc arborē intelligit̉ ꝟgo maria. que fuit fertiliſſima in omībus ꝟtutum fructi bus. ⁊ oēs fructus ſanctorū in ſe habuit Abra am habuit fidē. ſed Maria ml̓to fidelior. moy ſes mititatē. ſed ip̄a mitiſſima. Dauid humili tatem. qꝛ humiliter ludebat an̄ dn̄m indutus ephot. ij. Re. vj. Sed ml̓to humilior fuit̉ Ma ria īmo exemplū humilitatis Iohānes habuit ꝟginitatem. ſed ip̄a ml̓to purior q̄ eſt cādor lu cis eterne ⁊ ſpeculū ſine macula. Sapiētie. vij. Martha fuit hoſpital̓ ⁊ recepit xp̄m in domū ſuam. Lu. x. Maria fuit liberalior. qꝛ ip̄m no uem menſibus in vtero baiulauit. Magdalēa habuit contemplatōꝫ que optimā parte elegit ſcꝫ contemplatōꝫ. Maria aūt ml̓to fuit ſb̓limi or. Ecce qͣꝫ fertilis ficus. Hec inquā miſſa fuit totaliter in aquas gr̄arum ⁊ in ſe plenitudineꝫ gr̄e imbibit. ẜm illud Origꝭ. ſuꝑ Can̄. Aue in quit angelus gͣtia plena. ⁊ bn̄ plena. quia cete ris ſanctis ꝑ partes p̄ſtat̉ gr̄a. Marie ꝟo tota īfudit ſe gratie plenitudo. Ita ꝙ de ip̄a pōt di ci illud Iudith. Facies tua plena eſt gͣtiarum. nec ꝓpter hoc ip̄a ſuꝑbiuit. vel elata eſt. ſꝫ pe tijt fundum humilitatis animaduertens illud Chryẜ. in ẜmone. Nemo ꝯſtruit celſitudinem bonorū operū ⁊ ꝟtutis. niſi pͥus iactent̉ funda menta humilitatis. Ideo humectata eſt totalit̓ in aquis. ⁊ hodie ſurſum eleuata. ⁊ ſuꝑ choros oīm ſanctorū angelorū exaltata. ẜm quod dicit Bern̄. in ẜmone hodierno. Summa es poſt fi lium tuū. ⁊ in tue ꝓtectōnis munimine demon ſtrant̉ felices ſpūs qͥ tuā habēt p̄ſentiā Nos āt miſeri memoriā abundautie ſuauitatis tue eru ctamus. Et hoc quantū ad pͥmum. Quantum ad ſcd̓m cōmendat̉ h̓ maria a p̄miorū altitudīe qꝛ ſublimius alijs ſanctis in ſua aſſumptōe pre mium accepit. quod tangit̉ ibi. Et leuauerunt̉ arcam in ſublime. Ari. j. de celo ⁊ mūdo. Idem eſt locus totius ⁊ ꝑtis. ⁊ totius terre ⁊ vnius globi. Sed corpus filij dei fuit ſuꝑ oēs āgelos Iedens ad dexterā maieſtatis dei. ad Hebre.j. Ergo rationabilit̓ corpus ⁊ aīma beate ꝟginiſ hodie exaltata ſūt ſuꝑ oēs choros angeloruꝫ ⁊ ſpūs. quod ⁊ ꝓbat Damaſcenus in ſuis ẜmōſ F3 bus de aſſumptōe. Hodie inqͥt ſanctiſſima S H A DETMO go celeſti thalamo inuehit̉. hodie ſacra ⁊ aīma ta arca que ītra ſe ſuū tulit artificē. in templo n̄ manufacto reponit̉. hodie ſacratiſſima colūba innocens ⁊ ſimplex euolans ex arca.i. ex corꝑe quod deū ſuſcepit. requiem pedibus ſuis adin uenit. Et infra ſubdit. Decebat eī dei ſacrariū fontem indefoſſum. agrū inaratū. vineam non irrigatā. oliuam fructiferā terre gremio non te neri. Decuit matrē a filio ſublimari. vt ad ip̄m aſcendat. ſicut ad ip̄am deſcenderat. vt que in partu ẜuabat v̓ginitatem. poſt mortē corpꝰ nō videret corruptōꝫ. ⁊ que creatorē portauit ī ſi nu. in diuinis tabernacul̓ cōmoret̉. ⁊ quam pa ter deſponſauit in ſponſam in celeſtibus thala mis conſeruet̉. ⁊ a matre que ſunt filij poſſideā tur. hec ille. Et hͦ figuratū fuit pulchre. ij. Re. vj. Ubi legitur ꝙ rex dauid fecit tabernaculū iuxta domū ſuā ꝓ retentione arce. deind̓ deſcē dit ip̄e cū electis iſrael ⁊ tulerūt arcā de domo aminadab ⁊ poſuit eā ſuꝑ plauſtrū nouū. quā cū tetigiſſet oza ꝑcuſſus fuit a domino. deinde portauerat arcā in locum ſuū. Dauid p̄cedēte cū cithara ⁊ cantoribus electis ex iſrahel. Per arcam electiſſima ꝟgo maria apte deſignatur. ip̄a reuera eſt arca diluuij in qua nō ſoluꝫ octo aīe ſaluate ſunt. Gen̄. vij. Sed in qua omēs qͥ ſaluant̉ ſalui fiunt. qꝛ dudū ml̓ti peccatores in diluuio peccatorū perijſſent. ſi nō in hac ſaluti fera arca incluſi fuiſſent. Ideo dicit Ignacius in epl̓a ad beatā ꝟ̓ginem. Impoſſibile eſt ſalua ri aliquē peccatore. niſi ꝑ tuum o ꝟgo auxiliū ⁊ fanoreꝫ. quia qͦs ip̄e deus non pōt ſaluare ꝑ ſuam iuſticiā ⁊ veritatē. hos ip̄a ſaluat ꝑ ſuam miſericordiā infinitā. ẜm Anẜ. in ẜmōe qd̓ in uenio ꝓbatum in exemplo. Refert mgr̄ Alex ander ⁊ epūs in epiſtol̓ ſuis ſuꝑ illud verbum psͣ. lxxxiiij. Miẜicordia ⁊ veritas obuiauer̄t ſibi. Ꝙ qͥdam ſtudens degens bononie vanita tibus ſecularibus eſſet deditus. talē vidit viſi onem. videbat̉ em̄ ſibi ꝙ in cāpo magͦ ꝯſiſteret ⁊ ibidem tempeſtas ingens ſuꝑ ip̄m deſcende ret. qui dū fugeret a facie tempeſtatis ad quā dam domū ꝑuenit. quā cuꝫ clauſam inueniſſet poſtulauit ſe ibidem recipi pulſans ad hoſtiū. qͥ intus erat reſpondit. Ego ſum iuſticia que h̓ habito. ⁊ hec domus mea eſt. qꝛ aūt tu iuſtꝰ nō es mecū habitare nō vales. ad cuius ꝟbuꝫ iſte plurimū merens abſceſſit. ⁊ aliā vltra illaꝫ con ſpiciens domū. veīt ad ip̄am. ⁊ pulſans ad ho ſtiū ſe ibidem recipi poſtulabat. ſed que intus erat hoſpita reſpōdit. Ego ſum veritas que h̓ habito. ⁊ hec eſt domꝰ mea. te aūt hoſpitē non recipio. qꝛ veritas nō liberat eum. qͥ veritateꝫ nō amat. Indeqꝫ recedēs. deẜtam domū vltra illā ꝓſpexit. ad quā veniēs ſe ſil̓r ꝯtra tēpeſta tem recipi flagitauit. qͥ deintus erat reſpondit. Ego ſum pax que h̓ habito. non eſt aūt pax im pijs. ſꝫ tm̄ hoībus bone volūtatis. Ueruꝫ ego qͥdem cogito cogitatōes pacis ⁊ nō afflictōnis vtile cōſiliū do tibi. vltra me ſoror mea habitat q̄ miſeris conſiliū p̄ſtat. ad hāc accede. ⁊ ꝯſiliū eius ⁊ monita cōple. Cū aūt acceſſiſſet que int erat rn̄dit. Ego ſum miſcd̓ia qͥ hic habito. Si aūt ab eminēti tempeſtate ſaluari vis. vade ad Mariā illuminantē. q. d. Ip̄a eſt arca q̄ p̄ſer uabit te ab impetu tēpeſtatis. qꝛ ſic̄ arca noe tā mūdos qͣꝫ immūdos recepit. ſic maria nullum deſpicit. Iō dicit Bern̄. in ẜmōe. Peccatorem qͣꝫtucūqꝫ fetidū maria nō deſpicꝭ ſi ad te ſuſpi rauerit. tuumqꝫ interuentū penitēti corde flag tauerit. tu illū a deſperatōibus baratri pia ma nū retrahis. ſeutētiā diſtricti iudicis rapis. do nec miſerū peccatorē ſaluēs. ⁊ filio tuo recōcili es. hec ille. Igit̉ bn̄dicta arca in cuius vtero fu it bn̄dictus fructus. eſt fedus ſempiternū inter deū ⁊ homīem. qꝛ propulit demōes qͥ hanc ini miciciā fecerūt. Qd̓ figuratū eſt. j. Re. iiij. vbi legit̉. Cū veniſſet arca dn̄i in caſtra timuerunt philiſtei dicētes. Ue nob̓. ve nob̓. qͥs nos ſalua bit de manu ſublimiū deorū iſtorū. Sic dū ma ria venit in caſtra dn̄i. timuerūt demōes. qͥ ẜm Euſebiuꝫ in ẜ. magis terrent̉ marie p̄conio qͥ ſummo ſupplicio quocūqꝫ. Hec eſt arcabtiſſi ma in qua fuit vrna aurea diuīe ſapīe. māna ce leſte ih̓s xp̄s. tabule nō ſolū veteris teſtamenti ſed ⁊ noui. qꝛ eſt vtriuſqꝫ teſtamenti ꝯẜuatrix. Recte ſic̄ in arca fuit vrna aurea. māna. ⁊ tabu le teſtamēti. Huic arce bn̄dicte fecit rex dauid ſcꝫ xp̄s tab̓naculum. hͦ eſt locū ſublimē ſuꝑ om nes angelos. iuxta domū ſuā..i. ſuū ſoliuꝫ. Iuxͣ illud psͣ. xliiij. Aſtitit regina a dextris tuis ⁊c̄. deinde aſcendit cū electis iſrl̓. i. angel̓ ⁊ oību ſanctis qͥ vident faciē dei. qꝛ dicit Hildefonſuſ toletanꝰ epūs. Non fuit archangelus. nō ptās neqꝫ ꝟtus. neqꝫ pͥncipatus. neqꝫ domīatōes. nl̓ li throni. nulliqꝫ ſancti ⁊ electi dei quin mr̄i dn̄i occurrere feſtinauerūt. Et ſic tulerunt arcā de domo aminadab qui interp̄tat̉ ppl̓us. quia de ppl̓o mortali aſſumpſit eā ⁊ poſuit eā ī plauſtro nouo. hͦ eſt corꝑe glorificato. Et portauerūt ar cam hāc gl̓oſam in locū ſuū. de quo dicit augꝰ. in ẜde aſſum. Thronū dei thalamū dn̄i. taber naculum xp̄i ⁊ templū ſpūſſancti. dignū eſt ibi eſſe vbi xp̄s eſt. Tam p̄cioſuꝫ theſaurū dign eſt celuꝫ qͣꝫ terrā ẜuare. Precedebat aūt dauid ſcꝫ xp̄s cū cithara ſue humanitatis. ⁊ cātorib ſanctis angel̓. qꝛ vt ait Hiero. in ẜ. hod̓. de af Obuiā venerūt dei genitrici. ⁊ vſqꝫ ad thronū ſibi an̄ mūdi ꝯſtitutōꝫ p̄paratū cū laudibꝰ ⁊ ca ticis ſpūalibus honorifice deduxerūt. Ibidem Nulli dubiū eſt illā oēm celeſtē hierl̓m tunc ex ultaſſe ineffabili leticia ⁊ iocundā tam ineffabili charitate ⁊ omni gͣtulatōe iubilaſſe. qm̄ feſtiuiꝰ tas hec q̄ nob̓ reuoluit̉ annua. ill̓ omībꝰ facta ē F E LXXXVIII cōtinua. Et ſubdit. Si gaudiū fit in celo de qͦli bet peccatore ꝯuerſo. ml̓to magis putanduꝫ ꝓ tante ꝟginis exultatōe. p̄ẜtim qꝛ eius celebri tas laus ⁊ fauus eſt ſaluatōis. Un̄ credimus ꝙ non hunc diē tm̄ hymnū dicant in ſuꝑnis. veꝝ etiā continuū eterne io cūditatis ⁊ leticie. et ve neratōis obſequiū. eū colūt omī tripudio amo ris ⁊ gaudij. Et hoc ad ſecundū. Sermo pͥmus de ſancto Bartholomeo apl̓o. Onathas expoli I auit ſe tunica ⁊ dedit eā dauid. j. Regū xviij. Solinus in li. de mira. mūdi. Aues inqͥt q̄ plumas a ſe abijciūt vel ill̓ ſe expoliāt. quodā modo renouant̉. Quia Pli. in ſpe. natu. ꝓbat de aqͥla que in ſenectute patit̉ gͣuedineꝫ in alis ita ꝙ volare non pōt. ideo q̄rit fontē aqͣ ſcaturi entis. Deinde aſcendit in aera inqͣꝫtum poteſt. donec ex calore aeris. ⁊ labore volatus fortius incaleſcat. ⁊ tunc poris aꝑtis ⁊ pennis relaxa tis. ſubito deſcendēs in fontē ruit. in qͦ plumis depoſitis renouat̉. Spūal̓r ꝑ aquilā intelligū tur hoīes ſancti. qꝛ recte ſicut aqula inter alias aues eſt velut regina. ſic aīe ſanctorū hominuꝫ hn̄t ſe vt regine. vt ꝓbat. b. Gregꝰ. ſuꝑ illd̓ Cā tico. vj. Sexaginta ſunt regine dicēs. Quid ꝑ reginas niſi ſanctorū aīme deſignant̉. que duꝫ corꝑa ſua prudent̓ regūt ⁊ alijs p̄ſunt. regnum eternū ſibi acqͥrunt. Et ſubdit. Sunt em̄ nōnul li in ſancta eccl̓a qͥ carnem ſuā ꝓpter deum affli gunt. vitia vincūt. demones velut tyrannos ſi bi ſubijciunt. oēs motus ſuos vt nō inordinate currant ſapient̓ regunt. alijs p̄dicāt hͦ quod ip̄i faciūt. ml̓tos a faucibus demonū gladio impu gnantes abſtrahūt. Quid hmōi aīe niſi regine exiſtūt. q̄ dum regem ſuū xp̄m valde diligunt. ex amoris mixtione regi oēs filios.i. fideles po pulos gignunt. Hec ſunt ꝟba Gre. Talis regi na fuit aīma. b. Bartholomei. que corpꝰ ita re xit. vt ſe ꝓpter deū affligeret. qꝛ centies in die ⁊ totiēs in nocte genua flectebat. ⁊ corpori ſuo vim faciebat. vt dicere potuiſſet cuꝫ apl̓o. Ca ſtigo corpus meū. ⁊ in ẜuitutem regigo j. Co rin. ix. Uicit etiā demones quos in oratōe ſua ſuccēdit. alijs homībus p̄dicauit. ⁊ rete ſue pre dicatōins cepit. Sicut de his dicit. bea. abbas Theodorus in ẜ. de. b. Bartho. Aue inqͥt bar tho. beatorū ter beate qͥ es diuine lucis ſplēdor ſancte eccl̓e piſcator rōnabiliū piſciū. dulcꝭ fru ctus viuide palmitis. vulnerator diaboli mun dum ſuo latrocinio vulnerātis. hec Theodorꝰ Ita igit̉. b. bartho. plumas abiecit diuitiarum ⁊ ſe ill̓ ſpoliauit more aqͥle. qn̄ de reliqͥt regnum ſuū terrenū ⁊ ad xp̄m qͥ eſt fons vite volauit. ī quo ſe velut aqͥla renouauit. ita vt de ip̄o dici poſſunt ꝟba p̄libata. Ionathas expoliauit ſe tuica ſua. hͦ eſt diuitijs q̄ hoīem tegūt ⁊ veſtiūt. In qͥbus. be. apl̓us a duobꝰ cōmendat̉. Prīo ab eminenti liberalitate. ibi. Ionathas expoli auit ſe. Scd̓o a feruenti charitate. ibi. Et dedit eā dauid. De pͥmo eſt notandū. ẜm phiſologū ⁊ alios naturales. Serpēs ſeneſcens plurimis diebꝰ abſtinet ſe a cibo. vt ſic pell̓ eius citius a carne relaxet̉. deinde guſtata herba qͣdaꝫ ama ra ꝑ quam ꝓuocat̉ ad vomitū. humorem euo mit virulentū. qͥ fuit cauſa infirmitatis. caudaꝫ ⁊ cutē rigidā mollificat. in qͣ ſe balneat ⁊ hume ctat. ⁊ ſic anguſtā rimam alicuius petre querēſ in eam intrat ⁊ qͣdam violentia trāſiēs ꝑ eam. a pelle antiqua ſe expoliat ⁊ enudat. ⁊ pꝰ ea tu mulū fugit ⁊ ſoli ſe exponit ⁊ nouaꝫ cutē ad ſe ſumit. Eundē modū renouatōnis ponit etiam Ari. xiiij. li. de aīmalibus. Spūal̓r ꝑ ſerpenteꝫ beatus apl̓s Bartho. aꝑte deſignat. Quia do minꝰ dixit ad eū quemadmodū ad alios apl̓oſ Ecce ego mitto vos ſicut oues in medio lupo rum. eſtote ergo prudentes ſicut ſerpentes ⁊cͣ. Mat. x. Primo igit̉ cōꝑat̉ ẜpenti. Quia ẜm Ari. li. vij. aīaliū. Serpetes multū diligunt vi num. Iō venant̉ cū vino ⁊ ſepe vino capiunt̉. Sil̓r diligūt lac valde. ⁊ ſequunt̉ odorem eius ⁊ ideo ſi alicuiꝰ ventrē ſubintrauerint extrahi poſſunt lactis odore. vt dicit idē. v. diaſcorideſ Ita. b. Bartho. dilexit vinū diuinitatis. ẜm il lud Eccī. xxxj. Uinū eſt exultatio aīe et cordis moderate potatū. Et ſil̓r vinū ſue auſtere p̄di catōis qn̄ de penis inferni intonuit dn̄s Ibūt hi in ignē eternū. Mat. xxv. Et p̄ oībꝰ tn̄ dile xit lac ſui dulciſſimi ẜmonis. Quia de ip̄o dici tur Can̄. iiij. Fauus diſtillans labia tua mel et lac ſub lingua tua. Iō ſecutꝰ eſt odorē huiꝰ la ctis doctrine melliflue. Et ſic xp̄o eſt venatus. Quia legit̉ de ip̄o qd̓ licet eſt apocriphū. eſt tn̄ rōni nō ꝯtrariū ꝙ Philippꝰ rex ſyrie qͥ fuit pr̄ b. Bartho. valde ꝑitꝰ erat in ſcīa aſtrologica. qͥ ſel̓ intuens aſtra vidit int̓ cetera ꝙ mūdus ꝑ vnū hoīem eſſꝫ renouandus. qd̓ retulit pͥncipi bus ſuis ⁊ militibꝰ qͥ illud tāqꝫ acceptōe dignū in rei memoriā ſcripto cōmendarūt. Mortuo aūt Philippo rege Bartho. tāqͣꝫ verꝰ heres ei in reg ſucceſſit. illudqꝫ vſqꝫ ad tꝑa xp̄i in iudea p̄dicantꝭ ſtrenue gub̓nauit. Cū aūt bar. a mer catoribꝰ didiciſſet ꝙ xp̄s in iudea p̄dicar et ⁊ ſi gna face̓t. cogitauit. Uere iſte eſt deqͦ pat̓ tuuſ dixit ꝑ quē md̓s eſt renouādꝰ. ⁊ ſic aſſūpto ex ercitu ꝯcito curſu veīt in bethaniā in qͣ ⁊ inue nit ih̓m p̄dicātē. Hūc gͦ cū inſpexiſſꝫ vidit quē dam ſplēdorē igneū de facie eiꝰ ꝓcedētē. qͦ me diāte eiuſdē p̄dicatōe melliflua mixto vino acu te correctōis tractꝰ fuit ad xp̄ꝫ. ⁊ ab eo acceptꝰ ⁊ remiſſo exercitu. regͦ renūciauit. ⁊ xp̄o āno e tatis ſue. xxix. adherebat. Hec nō ſcribo aſſer tiue ſꝫ dūtaxat exēplatiue. Sꝫ illd̓ ē ꝯtra ml̓toſ ſeculares qͥ nec vino ſue auſtere p̄dicatōis. nec S 4 C B Sermo lacte dulcis monitiōis poſſunt reuocari. Siue em̄ eis dicat̉ de penis ꝑpetuis inferni. ſiue de gaudijs dulciſſimis celi. nullo mō illud capit eo rum memoria. Ideo docet. b. Bern̄. in quodā ẜmone dicens. Subeat memoriā tuā gehenne olla. fornax ferrea. magne babylonis domus. montis anxietas. domiciliū flammaꝝ. globus acerbitas frigoris ⁊ tenebre ſempiterne. Conſi dera ordinē tormentorū tartari. magnitudineꝫ penarū. miſeriā. infirmitatē intellectualibꝰ ocu lis. iſta ꝑcurre ⁊ poteris dicere. Melius mihi erat ſi natus nō fuiſſem. hec Bern̄. Idem ꝑpē dit qͥdam Gothardus noīe. de quo inuenies ī ẜmone. jͣ. de. b. Magdalena. in fin. Iō Bern̄. docet in quodam ẜmone illos qui paruipēdūt penas inferni. ⁊ p̄dicatores de his narrantes. nō tn̄ inſpiciūt celi gaudia. ſic inqͥens. Remini ſceris gͦ qual̓ ſit illa gl̓oſa ciuitas. celeſtis habi tatio. locus vite. ſuauitatiſ palatiū. ſplēdor gl̓e magnitudo gr̄e ⁊ claritas infinita. Attēde ordi nem gaudiorū. gaudentiuꝫ vultus. p̄miorū vi ciſſitudinē ⁊ ml̓titudinem delitiarū. Et potes exclamare. Dn̄e tu es deꝰ meꝰ. Scd̓o ſerpenteſ aliqui ẜm Iſi. li. xij. ſunt velociſſimi curſus et leuis motus. ꝙ qͣi volare vidēt̉. ſicut eſt ſerpēſ qͥ dicit̉ Iaculus. qͥ volat vt iaculū. ſicut in ara bia ſunt ẜpentes qͥ a multis ſyrene vocant̉ qui plus currūt qͣꝫ equi. vt dicit idē. Sic. b. bartho lomeus fuit velox ad obediendū diuino prece pto. ⁊ qͣſi volando illud adimpleuit. Dederat em̄ dn̄s ſibi p̄ceptū. ſicut teſtat̉. b. Theodorus in ẜmō quē fecit de ip̄o. Uade inqͥt diſcipl̓e me us ad p̄dicandū. exi ad pugnā. capax eſto ꝑicu lorum. ego paternū opꝰ cōſumaui pͥmꝰ teſtis fa ctus. Uas quod neceſſariū eſt imple. tuū imita re mgr̄m. emulare dn̄m tuū. ſanguinē ſanguini bus pone. carnibus carnē trade. q̄ ꝓte paſſus ſuſtinui ꝓ me patere. arma tibi ſint benignitas in ſudoribꝰ. manſuetudo inter maleficos. patiē tia in his q̄ pimūt. Tunc ſubdit eius velocē ad impletōꝫ. Non inqͥt refutauit apl̓s ſed vt famu lus fidel̓ domīco acqͥeſcens precepto. ꝑgit gau dens tāqͣꝫ lux mūdi vt tenebroſos illuminaret. tanqͣꝫ ſal terre vt gentes inſipidas ſaliret. tanqͣꝫ agricola vt ſpūalem agriculturā ꝑficeret. Hec Theodorus. Ip̄e em̄ videbat mundū eſſe ſine cognitōe dei. Iuxͣ illud Oſce. iiij. Nō eſt ſcien tia dei in terra. Iō ibat tanqͣꝫ lux vt tenebras il luſtraret. Uidebat mūdū ip̄m eſſe ſine ſapiētia dei. Iō ibat tāqͣꝫ ſal terre. vt inſipidas gentes ſale ſapīe ſaliret. Uidebat etiā ip̄m mūdū ſine ſcīa ꝟbi dei. De quo d̓r Eſa. j. Niſi dn̄s exerci tuum reliquiſſet nob̓ ſemen qͣſi zodoma fuiſſē iō ibat tāqꝫ agricola. vt ſpūalem age̓t culturaꝫ ⁊ ꝑfice̓t. Fuit em̄ tāqͣꝫ velox ẜpēs. b. bartholo meꝰ. Quia teſte. b. Theodoro in ẜ. tres magͣs ꝓuincias Lycaniā in qͣ pͥmo p̄dicauit. Indiaꝫ in qua poſtmodū. ⁊ armeniā in qͣ pꝰ ea xvltimo ꝑdicauit. in breui tꝑe ꝑagͣuit Iſte igit̉ diſcipu ius. b. bartho. more ẜpentis ſe expoliauit t̓pli ci tunica. Prīo diuitijs. qꝛ ꝑpēdit illd̓ dictum b. augꝭ. Qui diligēti cura terrena cuſtodit. cele ſtis patrie celeſtē theſaurū amittit. quē theſau rum nullꝰ hoīm hr̄e pōt. niſi qͥ pauꝑibꝰ ſolatia p̄bet. aut ꝑ ſemetip̄m pauꝑ ē. Iō legit̉ in vitaſ patrū li. iij. c. lx. Ꝙ ſenex interrogatus a fratre qͥd faceret vt ſaluꝰ fieret. Ille aūt ſe expolians veſtimēto ſuo ⁊ cingēs lūbos ſuos. ⁊ extēdens manꝰ dixit Sic debes eſſe nudꝰ monachꝰ ab oī materia ſeculari. Ita. be. bartho nudꝰ fugit ad xp̄m. Scd̓o ſpoliauit ſe ⁊ libētiſſime ſpoliari ꝑ miſit tunica corꝑali.ſ. pelle corꝑis. Iuxta illud Iob. ij. Pellē ꝓ pelle et oīa q̄ hꝫ hō dabit ꝓ aī ma ſua. qd̓ figuratū eſt Leuit̓. j. vbi legit̉ ꝙ bo ues q̄ debebat īmolari excoriabāt̉ ⁊ artꝰ in fru ſta cōcidebāt̉. deinde fiebat in altari ignis in qͦ ſacerdos helocauſtū adoleuit. Ita. b. bartho. qͥ dn̄o debebat īmolari fuit excoriatus pelle ſui corꝑis. ⁊ fuit in fruſta ꝯciſus qn̄ decapitatꝰ fu it. Quia ẜm. b. abbatē Theodorū in albiſſima vrbe maioris armenie excoriatꝰ fuit. tandē ca pite plexus ſeu decollatꝰ eſt. Tertio expoliari ſe ꝑmiſit veſte naturali.ſ. carne q̄ eſt aīe veſtis. Quia refert Theodorꝰ in ẜ. Dū bartholomeꝰ fuit occiſus. ⁊ qͣtuor alij martires ibidē fuiſſent occiſi. infideles ꝓiecerūt eos in mare nō cōtenti ꝙ ip̄m occiderūt ⁊ aīam veſte ſua ſpoliauerūt. adhuc corpꝰ ꝑdere voluerūt. Et hͦ ad pͥmum. Quantū ad ſcd̓m cōmendat̉ a feruēte charita te quā habuit ad deū. Circa qd̓ notandū. natu ralit̓ videmus ꝙ hō nimiū calefactus ex ardo re ſol̓ de ſe ponit ſua veſtimēta. Et illd̓ ẜm me dicos valet ꝓ corꝑis ſanitate. qꝛ ſudor adherēſ veſtibꝰ ad ſe trahit ſudorē corꝑis vt inqͥt Gal̓. vt ſic ſudore duplici extracto ip̄e infirmaretur Ideo cōſulit Poeta. Sub qͣ veſte ſudas. taue as hanc ferre frequent̓. Sic hō nimia feruens charitate erga ꝓximū ſuū. nōnunqͣꝫ exuit veſti menta ſua dādo ei quē amat. Sicut legimus fi guratū. j. Re. xvij. Poſtqͣꝫ dauid ꝑcuſſit phili ſteum goliam in funda ⁊ lapide. ⁊ populū iſra el ab inimicis liberaſſet. veniens igit̉ an̄ Saul ab eo benigne eſt receptus. Tunc vt habet̉. c. xviij. anima Ionathe cōglutinata eſt dauid vi culo indiſſolubili ⁊ dilexit eū ſicut animā ſuam Et ī ſignū feruentis charitatis expoliauit ſe io nathas tunica ſua. qua ꝓ tunc indutus erat. et dedit eam dauid. Per ionathā qui interpreta domini donatio beatꝰ Bartholomeꝰ denotat̉. qui datus eſt a deo populo qui ambulat ī tene bris ⁊ ſine lumine cordiū. Scd̓m qd̓ dicit dn̄s de ip̄o. Eſa. lij. Dedi te in lucem gentibꝰ. vtſis ſalus mea vſqꝫ ad extremum terre. qꝛ miſit euꝫ dn̄s ad extremā indiā q̄ eſt in fine orbis. vbi po L LXXXIX pulū peccatis excecatū ignobilē ⁊ meſtū ſua p̄ dicatōe illuſtrauit. Iō dicit. b. abbas Theodo rus. Uenit ad pauꝑculā.ſ. gentē. theſaurꝰ ditiſ ſimꝰ. venit ad ignobilē p̄cioſiſſima margarita. venit ad meſtā ſplendidiſſimū lumīare. Datuſ eſt etiā gentibꝰ in ducē. Iuxͣ illud Eſa. xliij. Ec ce teſtem popul̓ dedi eū ducē ac p̄ceptorē genti bus. Hic igit̉ apl̓s ꝑ Ionathā figuratꝰ mō fer uore charitatis acceſus veſtimēta ſua hodie d̓ poſuit tortoribꝰ. in qͥbus laborauit diutiꝰ era dicando vitia ⁊ p̄dicādo. Qꝛ ẜm. b. theodoruꝫ in ẜ. Btūs Bartholomeꝰ ſpinas peccatorum euulſit. ſiluas impietatꝭ ſecuit. ſepes orationuꝫ circūpoſuit. aratro lingue terrā rōnabiliū ſul cauit. ſemen ꝟbi dei in ꝓfundo cordis recondi dit. flores ꝟtutū ⁊ vineā dn̄i iocūditate planta uit. ⁊ ſingul̓ paſſiōibꝰ remedia oportuna adhi buit. Sꝫ reſpuūt egroti medētē. errabūdi māu ducentē. ceci ductorē. naufragi gub̓natorem. mortui viuificantē. hec ille. Igit̉ ip̄m ita ſper nētes veſtē eius nobilē auaricia ducti exuebāt ⁊ forte minuta ip̄m tractabāt ſicut faciūt ſpoli atores bn̄ veſtitis. Iō ſubdit Theodorus. Ui de qͣles mercedes cultori tribuerūt vtiqꝫ ꝓ ho nore inhonorē. ꝓ bn̄dictōne maledietōꝫ. ꝓ mu neribus penas. ꝓ reqͥeſcibili vita amariſſimam mortē. Nam poſtqͣꝫ intollerabilia tormenta ab eis ſubijt. decoriatꝰ in modū foll̓ fuit. Sed hec oīa ex feruēti ſuſtinuit charitate quā hūit erga deū. qͥ ꝑ dauid h̓ intelligit̉. Sꝫ ex quo charitas eſt reciproca. iō xp̄s eū reamauit. Iuxͣ illud ꝑ uerb̓. viij. Ego diligētes me diligo. Et ml̓ta ſi bi ſigͣ dilectōnis oſtēdit. Primo ꝙ fecit ipſum apl̓m p̄cipue de maximis. Nam. b. theodorus doctor p̄cipnus cōꝑat ip̄m ad Petrū qͥ fuit pͥn ceps apl̓oꝝ dicens. Petrus apl̓s docet natōeſ ſed bartho. ꝯſequent̓ paria inueſtigat. Petrꝰ oꝑat̉ ꝓdigia magͣ. Bartholomeꝰ fac̄ mirabilia valida. Petrus deorſuꝫ capite crucifigit̉ Bar tholomeꝰ poſtqͣꝫ viuus eſt excoriatꝰ capite ple ctitur. Ad qͦt valet Petrꝰ myſteria capeſcēda. ad tot ſufficit Bartholomeꝰ penetrāda. equa liter fecundat eccl̓am equa lance habuit ⁊ cet̓a diuīa cariſmata. Scd̓o ꝙ in vita dedit ſibi cu ſtodem angelū ⁊ pꝰ mortē abſtulit a corꝑe eius maris ꝑiculū. ſicut refert theodorꝰ. Poſtqͣꝫ fu it truncatꝰ capite ⁊ corpꝰ eiꝰ cū alijs qͣtuor mar tyribꝰ in mare ꝓiectū nō petijt fundū. ſꝫ illi p̄di cti martyres bini ⁊ bini p̄cedebāt tāqꝫ miniſte riū. b. bartholomeo p̄bentes. ⁊ ille eos tāqͣꝫ do minꝰ ſubſequebat̉. ⁊ ſic de armenia vſqꝫ in par tes ſicilie. ⁊ in inſulā que Liparis appellat̉ re uerent̉ deduxerūt. ſicut ep̄o Hoſtienſi qͥ tūc p̄ ſens erat fuit reuelatū. Cū ꝟo Bartho. ab īcol illius inſule cū ml̓tis hymnis laudibꝰ ⁊ candel̓ fuiſſet receptꝰ. mox qͣtuor martyres ſctm̄ apl̓m in dicta inſula reliq̄ruūt inde tranſeūtes ad ali as terras illarū regionū in qͥbus vſqꝫ huc d̓uo te recolunt̉. Tertio ꝙ aīme ip̄ius dedit celeſte gaudiū. Ideo doctor ſepe noīatus ꝯcludēs ẜ monem dicit. Gaude. b. Bartho. ſol orbis cun cta illuminās. os dei. lingua ignita ſapientiā ꝓ mens. fons iugit̓ ſanitates emanās. qͥ mare me abilibꝰ greſſibus ſanctificaſti. qͥ terra purpure am tuo cruore feciſti. qͥ ad celos cōmeaſti Nūc in medio diuine aciei refulges. in ſplendore im marceſſibilis gl̓e ſplendes. in exultatōe iocūdi tatis inſatiabil̓ gaudes. Et hͦ quo ad ſecundū. Sermo ſecundus de eodem apl̓o. Acta eſt conten tio inter diſcipulos ieſu. qͥs illorum videret̉ eſſe maior. Lu. xxij. Pli. in ſpe. na. ⁊ Auicenna dicūt. ꝙ inter apes vbi ha bitant in aluearibus ſumma eſt pax ⁊ concor dia. ita vt inter ſe ad ꝯtentōes mīme moueant̉ Sed ſi aliqua illarū pacem attemptau̓it infrin gere. hanc feriūt aculeis ⁊ interficiūt. Econtra inter leones ⁊ alias beſtias crudeles ſemper ē ꝯtentio ⁊ guerra. Spūaliter ita inter humiles qͥ ſignificant̉ per apes ſemꝑ eſt concordia. Qꝛ ſciunt illud quod dicit Hugo de ſan. victore. Ubi omīs aufert̉ gratia. ibi celerata regnat di ſcordia. Ideo legit̉ in vitaſpatrū. Ꝙ duo fr̄es cum diu inuicem morarent̉ ꝯtendere ſiml̓ non potuerūt. taudem dixit vnus alteri. Faciamꝰ ⁊ nos litem ſicut hoīes de mūdo. Cui ille. Ne ſcio qualit̓ fit lis. Ad quem ille. Suppone ī me dio laterem. ⁊ ego dico meū eſt. tu ꝟo dic non. ſed meū. Poſita aūt teſta in medio dixit vnus meū eſt. ⁊ alter non inqͥt. ſed meū. Et ille. etiam tuū eſt. tolle gͦ ⁊ vade. Et ſic inter ſe ꝯtendere non potuerūt. Sed ſuꝑbi ⁊ iracūdi ſꝑ habent inter ſe ꝯtentōnes. ẜm illud Prou̓. xvij. Inter ſuꝑbos ſꝑ iurgia ſunt. ſicut ptꝫ de rege Nabu chodonoſor babylonis ⁊ Ezechia rege int̓ qͦs erat contentio. vt alter alerius diuitias ⁊ r̄gnū poſſideret. Et tandē nabuchodonoſor ſuꝑato ezechia ſuccendit domū eiꝰ ⁊ ip̄m vinctum du xit in babylonē. vt habet̉. iiij. Re. xxv. Idem Eſa. xxxix. Ita etiam fuit cōtentio inter diſci pulos ieſu qͥ adhuc erāt carnales. ⁊ ex quadaꝫ elatōe vnus alteri p̄ferri verbis ꝯtendebāt. ſi cut de hͦ dicit euāgeliū. Facta eſt ꝯtentio In qͥ bus ꝟbis tria deſcribunt̉. Primo diſcipulorū carnalitas in ꝯtentōne. ibi. Facta eſt contentō Scd̓o ſaluatorꝭ fidelitas in corrtctōe. ibi. dixit aūt ih̓s. Tertio p̄miorū ml̓tiplicitas in ꝓmiſſi one. ibi. vos eſtis qͥ ꝑmā. me. Prīo tangitur di ſcipulorū carnalitas. cū dicit euangelium. Fa cta eſt contentio. Circa quod eſt ſciendū. ad ex perientiā audimꝰ qn̄ chordule ſimul cōuenien tes ad citharā iūgūtur dulces melodie ex con cordia reddūt̉ que faciūt aileuiatōes homībꝰ. F A B Sermo ⁊ etiā obſeſſis a demonibꝰ. Sic̄ hͦ legit̉. jͣ. Re. xvj. de ſaul. Qui cū a ſpū maligͦ vexaret̉. dixe runt ad eū ẜui. Ecce ſpūs malignꝰ exagitat te. q̄rat̉ aūt regi qͥ pſallat cithara manu ſua ⁊ leuiꝰ ferat. Queſitus eſt igit̉ dauid qͥ quotiēs arripi ebat ſpūs ſaul ꝑcutiebat citharā ⁊ ille meliꝰ fe rebat ⁊ rofocillabat̉. Quia vt dicit Lyra ſuper eodē loco Melodia bn̄ ꝯcordās attrahit ad ſe mentꝭ attentōꝫ. ſic ꝙ hoīes audiētes melodias vix aliqͣ circa ſe ꝑcipiūt. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ad alio retra hit. ⁊ ſic pōt alleuiare afflictōeꝫ a demōe cauſa tam in hoīe. Econtra aūt ſi cordule q̄ ſil̓ non cō ueniunt ſuꝑant aliud inſtrumentū muſicū. red dunt̉ diſſonātie inepte. ⁊ chorde ab inuiceꝫ cor rūpunt̉. Sicut ꝓbant naturales de chordula facta de inteſtis lupi. q̄ ſi iungat̉ chordis fact de inteſtinis ouis diſſonantiā ⁊ diſcordiam ſil̓ faciūt. ⁊ ſe inuicē deſtruunt ⁊ corrūpūt. Recte ſicut plume aqͥle adiūcte plumis colūbe eas ex coriāt ⁊ corrodūt. ſi diu in eodē loco mittūtur. Spūal̓r ſic eſt de hoībꝰ qn̄ ſunt cū ill̓ cū qͥbꝰ cō ueniūt in moribꝰ dulcē reddunt laudis ⁊ ꝯfeſ ſionis melodiā. Si aūt iungāt̉ cū diſcordātib in moribꝰ ⁊ in fide. ecōtra reddūt ineptas ꝯten tōes ⁊ diſcordias. Figurā hābēꝰ de petro apl̓o h̓ cū eſſet iūctꝰ xp̄o ⁊ alijs apl̓is dulcē fec̄ ſonuꝫ alte etiā cōfeſſionis qn̄ dixit. Tu es xp̄s filius dei viui. Mat. xvj. Sꝫ cū iūctus fuit lupis.i. phariſeis in domo cayphe. diſtortū fec̄ ſonum dicente euāgeliſta. ꝙ cepit anathematizare ⁊ iu rare ꝙ nō nouiſſet hoīeꝫ Mat. xxvj. Uide qͣꝫ diſſonās vox quē pͥus ꝯfitebat̉ deū ⁊ homine. hūc iam abnegādo ſolumō cōmemorat hoīem Sic apl̓i qn̄ fuerūt inulcē iūcti in hūilitate. dul cem fecerūt ſonū ꝯfeſſiōis. iūcti aūt in elatōne dederūt ſonū ꝯtentōis. ſicut de hͦ dic̄ euāgeliſ. Facta eſt ꝯtentio.ſ. in v̓bis inter diſcipl̓os ih̓u qͥs eorū videret̉ eſſe maior. Sꝫ di. qͥs. Und̓ ſur rexit illa ꝯtentio? Ad hāc q̄ſtionē fabulāt̉ aliqͥ ꝙ hūit ortū qn̄ dn̄s fuiſſet vocatꝰ ad conuiuia deuotarū ml̓eꝝ vl̓ etiā phariſeoꝝ cū apl̓is ſuis tūc delicatiora cibaria appoſuiſſet. b. Bartho. apl̓o hodierno tanqͣꝫ magis delicate enutrito Qꝛ d̓r fuiſſe de regia ſtirpe ꝓcreatꝰ. qͥ cibarijs nutriunt̉ delicatis. ⁊ nō cōpetit eis cibꝰ groſſuſ pauperū ⁊ cōis. ẜm qd̓ dicit augꝰ. de ꝟbis dn̄i Et ponit̉ in cano. di. xlj. c. Nō cogant̉ diuites pauperū cib̓ veſci. vtant̉ ꝯſuetudīe infirmitatꝭ ſue. ſꝫ doleāt ſe alit̓ ſuſtentari non poſſe. ſi ꝯſue tudinē mutāt egrotant. vtant̉ ſuꝑfluis. det in opibꝰ neceſſaria. vtant̉ p̄cioſis. dēt pauperibꝰ vilia. hec augꝰ. Et hāc dicūt nōnulli fuiſſe cām ꝯtentōis diſcipulorū eſtimātes ex hͦ ſibi. b. bar tho. tāqͣꝫ nobiliorē p̄ferri in maioritate ⁊ hono re. qꝛ reliq̄rat regias diuitias ⁊ xp̄m volūtarie ſecutꝰ eſt in pauꝑtate. Audierant em̄ a chriſto Mat. xix. Vos qͥ reliqͥſtis oīa ⁊ ſecuti eſtꝭ me. ſedebitis ſuꝑ ſedes duodecī iudicantes. xij. tri bus iſrl̓. Et exquo. b. Bartho. plꝰ ceteris dimi ſerat. eſtimabāt eū ſedem altiorē acciꝑe. Simi le legit̉ in vitaſpatrū li. iiij. Ꝙ qͥdā diues roma nus in palatio imꝑatoris magnū hn̄s locū. di miſſis oībus pauꝑ in heremū claꝫ abſceſſit Uli dens aūt qͥdam p̄ſbyt̓ ꝙ hō ille delicatus eſſet mittebat ei qͥcqͥd ad eccl̓am eiꝰ veniebat. Audi ens hͦ qͥdam de magnis monachis famam eiꝰ. ſperās ip̄m hr̄e ꝯuerſatōꝫ magis arduā. ſꝫ cum vidit ip̄m veſtitū mollibꝰ ⁊ caligas habētē ī pe dibus. ⁊ cibis ill̓ delicatis vti. ꝯtendit intra ſe ꝟbis ⁊ ſcandalizatꝰ eſt. Qd̓ intelligēs romanꝰ dixit. Ex qͣ ꝓuincia es? cui ille. Egyptius ſum ⁊ ciuis ciuitatis magne nec aliqͣꝫdiu habitaui ī ea. Et romanꝰ. An̄qꝫ eſſes monachꝰ qͥd oꝑaba ris: Et ille. Cuſtos erā agrorū. Cui iterū. Ubi dormiebas? Rn̄dit In agro ī t̓ra nuda. Quid inqͥt māducabas? Et ille. Panē ſiccū ⁊ aquā bi bebā. Audiēs hec romanꝰ. narrās ſuā vitā p̄te ritā. quō de ciuitate romana ⁊ nutritꝰ ī aula re gia eſſet delicate. Quō habuiſſet domos magͣ pecunias. lectos veſtitos ex auro hn̄s p̄cioſiſſ ma ſtramēta. Sꝫ dimiſſis oībꝰ veīt pauꝑ in de ẜtum. Qd̓ ille audiēs dixit. Ue mihi qꝛ de ml̓ ta tribulatōe ⁊ labore ſeculari repauſandū huc veni. Tu aūt ex ml̓ta delectatōe ſeculi volunta te ꝓpͥa in tribulatiōꝫ veniſti. Et ip̄ius ꝟbis ml̓ tum ꝓficiens receſſit in cellā ſuā. Ita auteꝫ al apoſtoli de tribulatōe ⁊ labore mūdi.ſ. laborio ſa piſcatōne veniebāt ad xp̄m ⁊ nō erāt in deli tijs nutriti. Ideo ſtante opinione illa nō debu iſſent inter ſe cōtendiſſe. cū vidiſſent ꝙ dn̄s de licatiora cibaria ſibi porrexiſſet. Sed hac opi nione dimiſſa tanqͣꝫ apocripha dicit̉ ꝙ duple pōt eſſe cauſa huius cōtentōnis. Prīo em̄ po tuit eſſe iſta contentio ex hūilitate. qꝛ audierūt illd̓ mat. xj. Ꝙ xp̄s dixit ſe in breui fore crucifi gendū ⁊ moriturū. Ideoqꝫ q̄ſierūt inter ſe quiſ aptior poſt mortē xp̄i eſſe videret̉ ad tenenduꝫ locū eius. Quā opinionē ſequēs Beda ī omel̓ hodierna dicit. Boni morꝭ eſſe ſolet in ſcriptu ris. ſemꝑ exempla patrū p̄cedentiū in qͥbuſ ad meliora proficiant. quibus agnitis de ſuis acti bus humilientur inquirere. Unde inter diſci pulos chriſti facta eſt contentio. vt audiſtis in p̄ſenti euangelio quis eorū videret̉ eſſe maior Non em̄ incredibile eſt ꝙ iuxta hͦ qd̓ alibi preti pitur eadē ſit facta ꝯtentio vbi dicit̉. Cōtendi te iutrare ꝑ anguſta portā. honore ſe inuicē pri ueniendo certauerint. Et ſubdit. Iō nos omni ſtudio contēdere debemus in bonis ſemꝑ ope ribus alius alium precedere cum omni humiū tate ſicut boni ſerui. in charitate non ficta. in I bis veritatis. in virtutibus ſanctis. in innocen tia ⁊ continentia. in caſtitate. in ieiunijs. in vi gilijs. in orationibus. ⁊ ceteris virtutibus. vt D C LXXXIX nob̓ dici poſſit illud psͣ. lxxxiij. Ibūt de vtute in ꝟtutē ſancti ⁊ electi dei. Hec beda. Uel ẜm alios hec ꝯtentio potuit eſſe ex elatōe. Naꝫ au diētes a xp̄o diſcipuli Petro ꝓmiſſas claues. Mat. xvj. cū dixit. Tibi dabo claues regni ce lorū. Etiā Iacobū ⁊ Ioh̓em ductos in montē trāſfiguratōis dn̄i Mat. xvij. nolebāt aliquē ſibi p̄ferri. iō ꝯtendebāt in hͦ. Nō miꝝ. quia ad huc carnales erāt ⁊ ſpm̄ſanctū in tāta plenitu dine nōdū acceperāt. ⁊ huic opinioni cōcordat lr̄a ſequēs. Et hͦ quo ad pͥmū. Quatū ad ſcd̓m E ponit̉ ſaluatoris fidelitas ⁊ benignitas ī corre ctōe. cū addit. Dixit aūt eis ih̓s.ſ. ꝓ correctōe Reges gentiū dn̄ant̉ eorū. Circa qd̓ notādum Pellicanꝰ vt dicit glo. ſuꝑ psͣ. cj. eſt auis ī cor rectōne pullorū exceſſiua. qꝛ cū pulli excedunt ip̄am mr̄em in faciē ꝟberantes. ip̄os reꝑcutit crudelit̓ ⁊ occidit. Ecōtra aūt aqͥla vt dic̄ Ari aīa. li. vj. cū viderit pullos ſuos nolle exie̓ d̓ ni do paulatiꝫ deijcit ⁊ alis ꝑcutit. vt ſic aſſueſcāt ad volandū Sic ſpūal̓r ſunt qͥdā ꝑentes tā ſpi rituales qͣꝫ carnales qͥ more pellicani ī correctō ne filiorū nimiū ſunt crudeles Contra qd̓ d̓r in cano. di. xlv. c. licet plerūqꝫ. Plꝰ inqͥt erga cor rigendos agit beniuolētia qͣꝫ ſeueritas. pluſ co artatio qͣꝫ comminatio. plus charitas qͣꝫ ptās. De carnalibus parētibꝰ refert Ualeriꝰ in pol̓. li. v. c. vj. ꝙ qͥdā pr̄ noīe Brucꝰ cū debebat fili os caſtigare ip̄os ad palū alligauit. ⁊ cū ſecuri immiẜicordit̓ ꝟberauit. Sic idē refert de Caſi qͥ corrige̓ volens filiū ſuū occidi mādauit. Sic illi fuer̄t crudeles correctores. quēadmodū ad huc inueniunt̉ qͥ pueros ſuos crinibꝰ app̄hēdē tes ad terrā ꝓijciūt pedibꝰ calcāt. Cōtra qͦs di cit ſapiens Prou̓. xxix. Uirga atqꝫ correctō.ſ. mitis tribuūt puero ſapīam. Iō benigniſſimꝰ a qͥla xp̄s vidēs pullos ſuos.ſ. diſcipulos ī nido alte ſuꝑbie. eos benigne correxit. ⁊ de nido ela tōnis exire cōpulit. ꝓponēs eis exemplū fami liare dicēs. Reges gētiū dn̄ant̉ eorū. q. d. Gē tes q̄ non credūt vitā aliā poſt illā appetūt p̄la tiōes ⁊ dominia. vt ſic dilatēt noīa ſua. ẜm boe tiū li. iij. ꝓſa. v. Quāuis late hūana tendantur imꝑia. pl̓es neceſſe eſt gētes relinqͥ qͥbus reguꝫ qͥſqꝫ nō imꝑet. Nō em̄ poſſunt noīa eorū ⁊ do minia vndiqꝫ ꝑuenire. Iō exilis eoruꝫ p̄latō ⁊ ptas. q. d. Iō vos nō debetis appetere talē po teſtatem. Et d̓r notant̓ Reges gentiū dn̄antur Quia cūcti anhelant vt cōit̓ ad p̄latōes vt pre ſint. ſꝫ non vt ꝓſint. Sed audiāt. b. Bern̄. ī ſuo appologetico. Ue tibi ſi p̄es ⁊ nō ꝓdes. De hͦ Gregꝰ. xiiij. moral̓. c. ij. Unuſqͥſqꝫ inqͥt ſuꝑbuſ rector totiēs ad culpā apoſtaſie dilabit̉. qͦtiens hoībꝰ p̄eſſe delectat̉. Qd̓ ꝯſiderās qͥdam nobi lis romanꝰ noīe Malius. de quo refert Uale rius li. v. Cui cū ſenatꝰ offerretur. ꝓpter caligi nem oculorū ſe excuſauit. Sꝫ cū illi diligentius inſtarēt. aliū ait q̄ratis in quē hūc honorē trāſ feratis. Nam ſi hͦ me face̓ cogitis ego mores ve ſtros ferre nō potero. nec vos meū imperiū to lerare. Et ſequit̉. Qui ptātem hn̄t ſuꝑ eos bn̄ fici vocant̉. quod de aliqͥbus regibꝰ dici pōt. qͥ ſuis ſubditis fuerūt bn̄fici ⁊ benigni nimiū. in iuſtoſ nō dep̄dātes. ſed magꝭ nutriētes Refert Sindoniꝰ de Tito imꝑatore. Qui adepto im perio ꝯuiuia inſtituit magis iocūda qͣꝫ an̄fece rat. Nulli ciuiū aliqͥd accepit. nullum a ſe ſine ſpe ⁊ munere dimiſit. Iō dicit. b. augꝰ. de ꝟbiſ dn̄i. ẜ. vj. Bonꝰ ſi fu̓ it qͥ tibi p̄eſt. nutritor tuuſ eſt. Malꝰ ſi fuerit tortor tuuſ eſt. Quales ſunt moderne ptātes. Qui qͥdē volūt vocari bn̄fici noīe. ſed nō bn̄ficentiā ſubditis on̄dunt in oꝑe ſꝫ vt tortores ꝓpͥe qͣſi raptores. ſil̓es ill̓ qͥ plaga bant egyptū. Exod̓. viij. qͥ ſanguinē eorū vndi qꝫ extraxerūt. Sic ⁊ nr̄e ptātes extrahunt ſan guinē pauperū ⁊ ſudorē. Sꝫ audiāt ſpm̄ſctūm ꝑ ſapientē dicentē. Panis egentiū ē vita eorū ⁊ qͥ defraudat eos vir ſanguinū eſt. qͥ aufert in ſudore panē.i. deſudāti cibos. qͣſi qͥ occidit ꝓxi mum ſuū. Eccī. xxxiiij. Sꝫ panis ille quē aufe rūt pauꝑibꝰ ꝟtet̉ eis in amaritudinē. Iuxͣ illd̓ Iob. ix. Panis illiꝰ in vtero ꝟtet̉ in fel aſpidū Iō dicit dn̄s ad diſcipl̓os. Vos aūt nō ſic.ſ. de ſiderate regͣre. ſed qͥ maior eſt in vob̓ in dignita te. fiat ſicut minor in̄ hūilitate. ẜm illd̓ Eccī. iij. Quātomgior es humilia te in oībꝰ. ⁊ cora deo inuenies gr̄am. Et qͥ p̄deceſſor eſt.ſ. int̓ vos. fi at ſicut mīſtrator. ẜm illud Eccī. xxxij. Recto rem te poſuerūt noli extolli. eſto in ill̓ ſic̄ vnus ex ill̓. curā illoꝝ habe ſicut miſter. Nā qͥs maior eſt qͥ recūbit an̄ qͥ nīſtrat. nōne qͥ recūbit? Glo. dicit. Qui recūbit maior eſt qͦ ad iudiciū ſeculi ſꝫ quo ad iudiciū dei ſecꝰ eſt. Sꝫ qͥ mīſtrat ſepe maior eſt apud deū. Et poīt ſe xp̄s in exemplū apoſtol̓ dicēs. Ego aūt in medio vr̄m ſuꝫ ſic̄ qͥ mīſtrat.ſ. aquam pedibꝰ vr̄is ſuꝑfundendo. la uando ⁊ lintheo extergēdo. Ioh̓. xiij. Doctri nam tribuendo. Mat. iiij. Circūibat ih̓s totaꝫ galileā docens in ſynagogis eorū ⁊ p̄dicās re gnum dei. Et infirmitates ſanādo. Ibidē. Sa nans oēm languorē ⁊ infirmitatē in ppl̓o. Tuꝫ etiā ꝓ peccatoribꝰ moriēdo. Mat. xiij. Ueīt fi lius hoīs nō mīſtrari. ſed mīſtrare. ⁊ dare aīaꝫ ſuā in redemptōꝫ ꝓ ml̓tis. Et hͦ qͦ ad ſecundum Quantū ad tertiū ponit̉ in hͦ euāgelio p̄miorū ml̓tiplicitas in ꝓmiſſiōe cū ſubiūgit̉. Vos eſtꝭ qͥ ꝑmāſiſtis mecū ⁊cͣ. Pro qͦ eſt ſciendū ẜm na turales. Aīal an̄qͣꝫ in eſſe ꝓducit̉. iā hꝫ nutrim tum ſibi diſpoſitū.ſ. ſaltē viuificatiuū. ſi ī vita ꝑmaneat. ſicut ꝓbat Ari. li. vj. aīaliū de pullis gallinarū. qͥ de albugine ouiū excubant̉. ⁊ ſi vi ui ꝑſeuerāt. ne deficiāt diſpoſitꝰ eſt eis cibꝰ vi tellū oui. de quo anteqͣꝫ teſtā exeunt interī nu triant̉. Sic quilibet homo infans vl̓ ſenex ſi eſt Sermo viuificatꝰ ꝑ baptiſmū vel ꝑ pnīam renouatus. ſi ꝑmāſerit in gr̄a vſqꝫ in fine. hꝫ illic diſpoſitū celeſte nutrimentum. Vnde ſubdit. Suꝑ men ſā meā. celeſtē dulcedinē deguſtādo. Et ſil̓r p̄ deſtinatis an̄qͣꝫ naſcerent̉ iam p̄uidit. ſic̄ de ſe teſtat̉ augꝰ. li ſolilo. xxviij. An̄qͣꝫ naſcerer dn̄e ſpes mea ab vberibuſ mr̄is mee. tu p̄ueniſti me p̄parans mihi ſemitas qͥbus intenderē ⁊ veni rem ad gl̓am domꝰ tue. pͥuſqͣꝫ me formares in vtero nouiſti me. ⁊ an̄qͣꝫ exirem de vulua qͥcqͥd tibi placuit p̄ordinaſti de me. hec augꝰ. Et hoc eſt verū ſi ꝑſeuerauit. Quia ẜm Bern̄. in qͣdaꝫ epl̓a. ꝑſeuerātia eſt filia regis ſummi. finis vir tutū earūqꝫ ꝯſummatio. ⁊ ꝟtus ſine qͣ nēo vidꝫ dn̄m. Iō dicit dn̄s. Vos eſtis qͥ ꝑmāſiſtis me cum in temptatōibꝰ meis. qꝛ vt ait Beda. Nō inchoantibꝰ dat̉ p̄miū regni. Sꝫ di. quō diſci puli cū xp̄o ꝑmanſerūt cū in maiori temptatōe mortis eo relicto oēs fugerūt? Mat. xvj. Et h conq̄rit̉ dn̄s Iob. xix. Noti mei ſic̄ alieni receſ ſerunt. Ad hͦ rn̄det̉ ꝙ ad breue fugerūt ꝓpt̓me tum iudeorū. ſed cito redierūt. iō fuga nō ē eis reputata. In hͦ nos docemur ne improperem pctm̄ peccati. qꝛ dicit ſapiēs. Ne deſpicias ho minē auertentē ſe a pctō nec im ꝓperes ei Eccī. xix. Iō qꝛ ſtatim reu̓ſi fuerūt diſcipuli dicit eis Uos eſtis qͥ ꝑmanſi. me. ⁊cͣ. Et ſubdit narran do eis de p̄mijs dicēs. Et ego diſpono vob̓.ſ. pͥncipal̓r. qꝛ tꝑs p̄teritū ⁊ futurū nō eſt apd̓ pa trem meum. ſꝫ totū eternal̓r pn̄s eſt. De hac di ſpoſitōe dicit augꝰ. ſuꝑ Ioh̓. xiiij. In domo pa tris mei manſiones mi te ſunt. Fecit inqͥt eaſ.ſ. māſiones p̄deſtinādo facturꝰ eſt eas operādo. elegit diſcipl̓os p̄deſtinādo an̄ md̓i ꝯſtitutōeꝫ vocando an̄ mūdi ꝯſummatōꝫ. Iō dicit. Ego diſpono vob̓ ſicut diſpoſuit mihi pr̄ meꝰ regnū vt edatis ⁊ bibatis ſuꝑ mēſam meā in regͦ meo Quō aūt diſpoſuit pr̄ xp̄o regnū certe p̄ paſſio nem. qꝛ ſic oportuit xp̄m pati. ⁊ ita intrare ī glo riam ſuā. Lu. vl. q. d. Sicut pr̄ meꝰ diſpoſuit d̓ me vt ꝑ paſſionē intrareꝫ. ſic ⁊ ego diſpono vo bis vt ꝑ paſſiones ⁊ tribulatōes regnū capiatꝭ Iō dicit Gre. Si xp̄s hinc ſine flagell̓ nō exiuit qͥ ſine peccatis venit. quō flagell̓ digni nō erūt qͥ hūc cū peccto venerūt. Et eſt notādū ꝙ xp̄s decē hic enumerat q̄ laudabile eternū ꝯuiuiuꝫ reddūt. Primū eſt ẜuitoris nobilitas qͥ eſt xp̄ſ qͥ tranſiēs miniſtrabit electis ſuis. Et hͦ tāgit̉ cum d̓r. Ego.ſ. vnigenitꝰ dei filius. Iō dic̄ Hu go in li. de ſpū ⁊ aīa. Duo ſenſus in hoīs naſcū tur. vnꝰ exterior ⁊ alius interior. vterqꝫ ꝟo do num ſuū hꝫ vn̄ reficit̉ Senſus exterior reficit̉ ꝯ templatōe hūanitatis. Sēſus interior viſione diuītatis. Propter hͦ em̄ deꝰ factꝰ eſt hō vt to tum hoīem in ſe beatificaret ⁊ tota ꝯuerſio eſſꝫ ad ip̄m. totaqꝫ dilectōe curreret in ip̄m. Et ſub dit. Hoc erit totū gaudiū hoīs vt cū ingredit̉ in factore ſuo paſcua inueniat.ſ. foris in carne ſaluatorꝭ. ⁊ intus in deitate creatoris. De hͦ ſer uitore etiā dicit Bern̄. ſuꝑ Can̄. Hoc eſt plenū oīs ſuauitatis dulcedine vide̓ hoīem hoīs con ditorem. Scd̓m eſt ferculorū ordinata poſitio cū dicit. Diſpono.i. ordinate pono taꝫ fercula qꝫ cōuiuantes. qd̓ figuratū eſt Gen̄. xliij. vbi le gitur ꝙ ioſeph exiuit ad fratres ſuos de cubili ſuo leta facie. ⁊ diſponi iuſſit mēſam. qͣ diſpoſi ta iuſſit fratres iux pͥmogenita ordinate locari ⁊ ſeorſum egyptios. oēs tn̄ eundē cibū comede bant. Sic xp̄s verus ioſeph exibit lete ad fra tres ſuos electos ⁊ ordinate eos locabit. qꝛ ẜm augꝭ. de ciui. dei. xix. Pax celeſtis dn̄i eſt ordi natiſſima ⁊ cōcordiſſima ſocietas. faciēdi deo ⁊ inuicem in deo. Sꝫ tn̄ hn̄t oēs eundē cibū bea tiſſime viſionis. qꝛ ſiue egrediant̉ ſiue ingrediā tur paſcua inueniēt. Ioh̓. x. Suꝑ quo dic̄ Gre go. Que ſunt illa paſcua niſi eterna ⁊ ſꝑ virētiſ padiſi gaudia. Nāqꝫ paſcua oculorū ſunt pn̄s vultus dei qͦ dum ſine defectu ꝯſpicit̉ ſine fine mens cibo ſatiat̉. Tertiū eſt cōuiuarū gͣta ſocie tas cū dicit. Vob̓.ſ. amicis meis. ibi em̄ ẜm Ci prianū li. de mora. Illic erit apl̓oꝝ chorꝰ glorio ſus. illic ꝓph̓aꝝ exultantiū numerꝰ. illic martꝭ rum innumerabil̓ ppl̓s. illic triumphātes ꝟgi nes. illic ⁊ oēs miſericordes. Iō dicit Bern̄. in li. meditationū. O ciuitas celeſtis patria conti nēs totū qd̓ delectat ppl̓s ſine murmure qͣꝫ gl̓o ſe dicta ſunt de te ciuitas dei. ſicut letantiū oīm habitatio eſt in te. Que gͦ veſania vitioꝝ ſitire abſinthiū hniꝰ mūdi. ſeqͥ naufragiū vite laben tis. ⁊ nō magis cōuolare ad angelorū ſocietatē ſanctorū ſplendorē. regis potētis honorē. ſi ne gl̓e iocunditatē. Quartū eſt diſponētis hila ritas. Et hͦ tangit̉ ibi. Sic̄ diſpoſuit mihi pat̓. q. d. ſicut diſpoſuit mihi pr̄ hilarit̓. ita ego vol̓ Ibi em̄ hn̄t varias cauſas hilaritatis ⁊ leticie Teſte hiero. ſuꝑ Eſa. xviij. Cauſa leticie et di uine cōfeſſionis erit in celo. qꝛ pͥmaꝝ anguſtia. rum eterna ſuccedit obliuio. obliuiſcēt̉ em̄ p̄c dentia mala. nō obliuione memorie ſed btōruꝫ ſucceſſione. Quintū eſt inuitātis autoritas qd̓ innuit̉ ibi. pater meus. Cui ſoli intereſt dare re gnum ⁊ vocare ad celeſte cōuiuiū. ẜm illd̓ mat. xx. Sedere ad dexterā meā nō eſt meū dare vo bis ſed qͥbus paratū eſt a pr̄e meo. Et illū vide bimus tūc qͣſi remuneratorē. Iuxͣ illud Gregꝭ. moral̓. li. xviij. Uidebimꝰ ip̄m deū qͥ erit nob̓ ī p̄mium laboris nr̄i poſt mortalitatis huiꝰ tene bras. Sextū eſt loci amenitas. qd̓ addit̉ regnū qd̓ eſt plenū amenitate. qꝛ eſt ꝑadiſus delitiaꝝ vbi ſunt roſe martyrū. vioſe cōfeſſorū. lilia ſan ctarū ꝟ̓ginum. Iō dicit deuotus doctor Ama dus in hora ſap. li. j. c. xj. Qual̓ eſt vnal̓ ament tas. autūnal̓ fecūditas ſerenitas eſtiual̓. iocun ditas nuptial̓. ibi vall̓ gaudioſa. viſio amoroſa II I XC ibi teſtes armonie ꝑſonent. diuitie vigiles. vo ces iubiloſe decantet. ibi letabūda plaudēt ag mina. ac ſe letis miſcēt blanda cordis modula mina. ibi choree ꝟginū chorizantiū. ibi. pꝰ dn̄ꝫ vna vox letantiū ⁊ vnius ardor cordiū delecta biliū. copia optabiliū. ibi nulla aſſunt triſtia ſꝫ leta vniu̓ſa. hec ille. Iō qͥ ad hanc deſiderāt re gionem. audiāt. bę. Bern̄. in ẜ. de ſpūali nego ciatōe. O regio inqͥt ſublimis ⁊ plena delitiaꝝ ad te ſuſpiro de valle lachrymarū. ibi em̄ faciet electos ſuos reges. ẜm illud Apoc̄. v. Feciſti nos deo nr̄o regnū.i. regni eius ꝑticipes Et re gnabimus ſuꝑ terrā. ītellige illa terrā de qͣ psͣ. xxvj. Crędo videre bo. do. in ter. vi. Septimū eſt menſe fertilitas ibi. vt edatis ⁊ bibatis Ibi tunc d̓r eis illud Can̄. v. Comedite amici mei ⁊ bibite ⁊ inebriamī vino. Iō dicit. b. Gre. xviij moral̓. Qn̄ ad fontē vite venerimꝰ erit nob̓ de lectabiliter imp̄ſſa ſitis ſiml̓ atqꝫ ſatietas ⁊ lon geerit a ſiti neceſſitatis ⁊ lōge a ſatietate. et qͥa ſitientes ſatiabimur ⁊ ſatiati ſitiemus. Si ī co uiuio aſueri bibebāt de aureis pocul̓. ⁊ nō erat qͥ cogeret ad bibendū. cū ad bibēdum bonitas ꝯuiuātes trahebat ⁊ potādū. Heſter.j. Ml̓to magis erit in curia celeſtꝭ regni. Octauum eſt ſeſſionis oportunitas. cum ſubiungit̉ ſuꝑ men ſam meā. Et hec mēſa erit celeſtis vite gl̓a. Si em̄ hic eſt gl̓a militi ſedere ſuꝑ menſaꝫ regꝭ ſui. domī. qͣꝫtomagis ibi gl̓oſior qͥ ad menſam ſum mi regis erit aptior Nonū eſt loci ſecuritas. qꝛ dicit in regno meo. in quo qͥ vno die fuit. illic ſꝑ vtiqꝫ erit. Iō dicit Ceſariꝰ in omę. Beatam deniqꝫ vitā illā facilius eſſe conſeqͥ qͣꝫ ęnarrare cuius erit curſus ſine termīo. riſus ſine faſtigio refectio ſine cibo. ⁊ ſub antiqͥs ꝑpetuiſqꝫ gau dijs ſꝑ noua iocūditas. ſine ꝑiculo amittēdi fe licitas. Decimū eſt cōuiuādi dignitas cū d̓r Et ſedeatis ſuꝑ thronū iudicātes duodecim tribꝰ iſrl̓. qꝛ ibi apl̓i vt dicit deuotus Amādus li. j. q xj. cū ſummo amore ⁊ honore in iudiciaria reſi dent ptātę. cū qͥbus ⁊ btūs apl̓s Bartholome plena potitur gl̓a ⁊ honore. Sed qͣlit̓ ad eandē gl̓am ꝑuenit. vide in legenda. ¶ Sermo pͥmus de ſancto Auguſtino epiſcopo Orefulſit qui pri us erat ī nubilo. Ita ſcribit̉. ij. mach̓. j. Dicunt naturales. Criſolitus eſt lapis precio ſus ⁊ inter ceteros lapides vt aurū lucet. et vt ignis ſcintillat. ⁊ ideo ſi iuxͣ ignem fuerit facili ter inflammat̉. vt dicit Iſid̓. li. xvj. c. de gēmis aureis. Hic lapis in auro poſitꝰ ⁊ in ſiniſtro la tere geſtatus dicit̉ terrere demōes ⁊ effugarę. ⁊ iuuat etiā ꝯtra timores nocturnos qn̄ hoſtes timent̉. Myſtice ꝑ hūc lapidē p̄cioſus doctor Augꝰ deſignat̉ Recte em̄ ſicut ille lapis p̄ ali js lucet velut aurū. ſic Auguſtinꝰ int̓ alios doctores ſua aurea lucꝫ doctrina ⁊ p̄cellit. Sicut teſtat̉ Poſſidoniꝰ epūs Calamen. in li. de vita augꝭ. Auguſtinꝰ inqͥt ſapīe lumē p̄fulgiduꝫ ꝓ pugnaculū veritatis ⁊ fidei iuuamentū. omēs eccl̓e doctores tam ingenio qͣꝫ ſcīa vincit ⁊ īcō ꝑabilit̓ lucens ⁊ florēs tam exemplis ꝟtutum qꝫ affluentia doctrinarū. Etiā ſicut lapis iſte vt ignis ſcintillat. Ita Augꝰ. ſcriptis vltra alios doctores ꝙ etiā ip̄m in ſubtilitate intellige̓ non potuerunt. ſicut refert Hiero. lucerna doctoꝝ in qͣdam epl̓a quā augꝭ. deſtinauit. Duobꝰ in qͦt libell̓ tuis ⁊ eruditiſſimis ⁊ omni ſplendore eloquētie fulgentibꝰ rn̄dere nō potui. Certe qͥc quid didici potuit ⁊ aſſumi ingenio ⁊ de ſcpͥtu rarum hauriri fontibꝰ. a te expoſitū ⁊ diſertuꝫ eſt. Etiā ſicut Criſolitꝰ circa ignē poſitꝰ facilit̓ inflāmat̉. Sic. b. augꝰ. an̄ ꝯuerſionē fuit frigi dus ꝓpter pctā. poſitus aūt ad ignē. hͦ eſt quā do fuit cōiūctus viris ſanctis ſimpliciano ⁊ ce teris. talit̓ fuit inflāmatꝰ in charitate. vt dicat ī li. ꝯfeẜ. Sagittaueras tu cor meū dn̄e charita te tua. geſtabā ꝟba tua tranſfixa in viſceribus meis. ⁊ exempla ẜuoꝝ tuorū qͦs de nigris luci dos. de mortuis viuos feceras cōgeſta in ſinuꝫ cogitatōis mee vrebāt ⁊ cōſumebāt gͣuem tor porem. Et ſic̄ lapis iſte auro inuolutꝰ fugat de mones. ita. b. Augꝰ. auro charitatis coopertꝰ ml̓tos demones ab obſeſſis eiecit ⁊ fugauit. ſic̄ refert ip̄e li. xxij. de ciui. dei de ſe tāqͣꝫ de alio di cens. Quandā ꝟginē ſcio q̄ ſe cum oleo vnxit ⁊ cū ꝓ ea p̄ſbyt̓ orāſ lachrymas inſtillau̓at a de mone fuiſſę ſanatā. Et ſb̓dit. Scio ep̄m etiā ſel̓ ꝓ adoleſcentulo quem vidit oraſſę. illuꝫqꝫ ilico demonio caruiſſe. Nulli aūt dubiſi eſt qͥn de ſe loq̄batur. ſed cā hūilitatis ſeip̄m noluit noīare Deniqꝫ ſicut lapis iſte p̄dictus iuuat contra ti mores nocturnos. ſic. b. augꝰ. in noctę tenebra rum peccatorū ⁊ hęreticoꝝ prauitatem fortiſſi mum eſt iuuamē. qꝛ ẜm Grę. b. augꝰ. eſt valde validiſſimꝰ malleꝰ hhereticoꝝ ⁊ extirpator vitio rum. Ꝙ aūt eſt lucens int̓ doctores ptꝫ in verb̓ thematis. qn̄ comꝑat̉ ſoli qͥ ſolus clarius lucet inter planetas. cū d̓r Sol refulſit ⁊cͣ. In qͥbꝰ tā gunt̉ duo. Prīo ſui pͥſtini erroris nubiloſitas. ibi. Qui pͥus erat. Scd̓o ſue vite ⁊ doctrine lu minoſitas. ibi. Sol reful. ⁊cͣ. Dico pͥmo ꝙ ī his ꝟbis ponit̉ ſui pͥſtini erroris nubiloſitas. cū di cunt ꝟba. qͥ prius fuit in nubilo. De qͦ eſt ſcien dum ꝑ nubilū ſiue nebulā recte error figuratur qꝛ ẜm naturales nubilū occultat inſidiantes la trones qͥ in tꝑe nubiloſo nō pn̄t cōp̄hēdi Gra uat etiā infirmos. qꝛ illi magis dolēt in obſcu ra nebula qͣꝫ in aura ſerena. deuiāt remeantes. nam viatores in nebula ꝑdunt vias rectas. ſic̄ ptꝫ de tribꝰ regibus qͥ orta caligine in tenebris viam ꝑdiderūt. vt hr̄ in li. ip̄oꝝ. Et deniqꝫ nu bilū naufragat nauigātes. qꝛ ẜm Bedā NebuC 3 TEFMo la cū totā marꝭ ſuꝑficiē occupat quo gub̓nator dꝫ diuertē ambigit ⁊ igͦrat. Sic eſt de errore qͥ occultat inſidiātes hereticos. Sic̄ ptꝫ de augꝭ. qͥ in errore hereticorū manicheorū tanqͣꝫ ī nubi lo infidelitatis nouē annis inuolutꝰ ꝑmanſit. ⁊ ad has nugas ꝑueīt. ſicut atteſtat̉ in li. cōfeſſi. vt crederet ficū plorare cū carpit̉. Grauat etiā error ſpūalit̓ infirmātes. qꝛ quāto qͥs diutiꝰ ia cet in errore tanto minꝰ aꝑtꝰ eſt reſurge̓. qꝛ d̓r ī cano. de ſimo. c. cū in eccl̓e corꝑe. Tāto grauio ra ſunt pctā ⁊ errores qͣꝫto diutiꝰ infelice aīam detinēt alligatā. qꝛ ſꝑ pctm̄ addit̉ pctō. et error errori. Iō legit̉ ꝙ qͥdā heremita vidit quēdam ethiopē ſarcinā colligentē. quā cū portare vel let non poſſet. iteꝝ alia ligͣ ſuꝑaddit. Qd̓ expo nens ſibi augꝰ. dixit. Ethiops qͥ ſarcinam colli gat eſt pctōr qͥ pctm̄ peccato addit ⁊ intm̄ gͣuat̉ ꝙ pōdus portare neqͥt. Iō legit̉ de augꝭ. li. con feẜ. ꝙ inuenit ſe lōge eſſe a deo in regiōe diſſil̓i tudinis. qꝛ deuiauit ad viā erroris a via ꝟitatꝭ Naufragat error in hͦ mari mūdi nauigantes. qꝛ in nebula errorꝭ nō pn̄t hoīes venire ad por tum ſalutis. Sꝫ tn̄ dicūt naturales qn̄ nebl̓a at tracta ſurſum totalit̓ mouet̉ in aera redit in nu bes. ⁊ iō future pluuie eſt ſignificatiua. qn̄ ꝟo totalit̓ a radijs ſol̓ reꝑcuſſa deorſum cadit. in ſuā redit originē ⁊ euaneſcit. iō purgato aere d̓ nebula. futurā p̄ſagit veritatem ſerenitatꝭ Ita ⁊ moralit̓ ſi errans ſurſum mouet̉ ꝑ ſuꝑbiā. ſic̄ fecit. b. augꝰ. dū fuit in errore. ſignū eſt ꝙ ip̄m ſeqͥt̉ pluuia. de qͣ psͣ. x. Pluet ſuꝑ pctōres laq̄ ig. ſul. ⁊ ſpūs ꝓ. Sed ſi deſcēdit ꝑ humilitateꝫ. ſequit̉ ip̄m ſerenitas ſempiterna. Et hec oīa ꝑ pendit. b. augꝰ. Iō de nubilo erroris exiēs ve nit ad lucē veritatis. Et hͦ ad pͥmū. Quantū ad ſcd̓m ponit̉ vite ſue ⁊ doctrine ſequēs lumīoſi tas cū p̄mittit̉. Sol reful. Ubi eſt ſciēdū ꝑ ſolē b. Augꝰ. recte intelligit̉. Prīo qꝛ videmꝰ natu ralit̓ poſt diſꝑſionē nebule ⁊ caſum ſol clarius ſplendet ⁊ purior efficit̉. Iō. b. augꝰ pꝰ diſꝑſio nem erroris p̄cedentis tam clarꝰ ⁊ purꝰ eſt effe tus ꝙ ī nullū amodo cecidit errorē ⁊ pctm̄. nec carnis nec auaricie neqꝫ ſup̄bie. q̄ tn̄ totū md̓m deuaſtāt. ẜm illud. j. Ioh̓. ij. Oē qd̓ eſt in md̓o aut eſt ꝯcupīa carnis aut ꝯcupīa oculoruꝫ aut ſuꝑbia vite. Et ꝙ null̓ his ſit obſcurꝰ peccatꝭ ip̄emet teſtat̉ in li. ſol̓. Ubi rō int̓rogat eū di. qͥd vxor? Nōne te delectat pulcͣ. pudica. mori gerata. p̄ẜtī ſi certꝰ ſis nihil ex ea te moleſtie eē paſſurū? Rn̄det Augꝰ. Quātūlibet vel̓ eaꝫ de pinge̓ atqꝫ cumulare bonis oꝑbꝰ nichil michi tā fugiendū qͣꝫ ꝯcubitū eſſe decreui. Et ſubdit Diuitias vllas cupis? Rn̄dit. Cū trigīta ānos agam decē qͣtuor anni fere ſunt ex qͦ iſta cupe re deſtitui. nec aliud in his p̄ter neceſſariuꝫ vi ctuꝫ cogitaui. qꝛ vnus lib̓ Ciceronis mihi faci le ꝑſuaſit nullo mō appetēdas eē diuitias. Et iterū. Quid honores? Rn̄dit. Fateor eos inqͥt mō ac pene his diebꝰ cuꝑe deſtiti. Iō de ip̄o pōt exponi illud Eccī. v. Quaſi ſtella matutia in medio nebule. ⁊ qͣſi luna plena in diebꝰ ſui. lucet. ⁊ qͣſi ſol refulgens ſic ille refulſit in tēplo dei. Scd̓o ſol eſt fontale pͥncipiuꝫ lumīs. ip̄an lunā ⁊ ſtellas illuſtrās. qꝛ ſtelle ⁊ luna a ſole lu men recipiūt qͥ radios ſuos in oēm ꝑtē diffūdit Ita. b. augꝰ. lumen ſue ſapīe in oēs alios diffu dit. Iuxͣ illud Iob. xxxij. Lumē ip̄ius ſuꝑ oēſ termīos t̓re. Ꝙꝛ reuera oēs doctores palpita rent in tenebrꝭ igͦrantie niſi haurirēt de fōte ſue ſapīe. Iō refert Poſſidoniꝰ in vita augꝭ. Ꝙ in monaſterio qd̓ elemoſyna d̓r. monachus qͥdaꝫ in vigilia. b. augꝭ. raptus in ſpū vidit nubē ſplē didam celitꝰ deſcendentē ⁊ ſuꝑ nubē auguſti. ſedentē pontificalibꝰ inſignitū cuiꝰ oculi quaſi duo ſol̓ radij totā illam eccl̓am illuminabāt. et odor inde nimiꝰ exalabat. Nam ẜm remigium in exponēdo ſacras ſcpͥturas alij doctores ſtell̓ cōꝑāt̉. Augꝰ. aūt ſoli. qͥa ſicut ſtelle a ſole lum̄ recipiūt. ita oēs alij lumen ſapīe vere a fōte ſue doctrine hauriūt. ⁊ ip̄m lumē demū in alios dif fundūt. Iō de ip̄o pōt exponi illud Mat. vj. Refulſit ſol in clipeos aureos hͦ eſt ī alios treſ doctores. qͥ qͣſi clipei fortes fuerūt ꝯtra eccleſie inimicos. ⁊ reſplenduerūt mōtes ab eis.ſ. alij p̄lati illumīati ſunt ab eis. Btūs etiā Gre. do ctor egregius ſuos libros annihilat ſcribens in epl̓a ad Innocē. africe p̄fectū di. Ꝙ expoſitōꝫ ſācti Iob vob̓ tranſmitti voluiſtis vr̄o ſtudio ꝯgaudemꝰ. ſed ſi delitioſo cupitis pabl̓o ſagīa ri. b. augꝭ. cōpatriote vr̄i opuſcula legite. ⁊ ad cōꝑatōꝫ illius ſiliginis nr̄m furfur nō queratꝭ. Tertio ſicut ſol eſt rex oīm planetarū. ⁊ cuncti planete hn̄t reſpectū ad ip̄m. Ita. be. augꝰ. eſt dn̄s doctoꝝ ⁊ doctor. ſicut teſtat̉ ꝓſper. Btīſſi mus inqͥt augꝰ. dn̄s ⁊ caput eſt oīm doctorum Nam ſic̄ ſol inter cetera corꝑa hꝫ pͥmuꝫ locum. ſic eſt iſte inter omēs doctores pͥmatum tenens Iō gl̓oſus Hiero. in epiſtol̓ vocat eū dn̄m ſuū ſic ſcribens ad ip̄m. Dn̄o ſancto ſuo ac beatiſſi mo patri auguſtino hieronymꝰ. Oī qͥdem tꝑe beatitudinē tuā eo quo decet honore veneratꝰ ſum. ⁊ habitantē in te dilexi dn̄m ſaluatorē Ac b. Remigiꝰ doctor egregius in qͣdā epl̓a btūm Hiero. ⁊ ml̓tos alios doctores comemorās. ſic ꝯcludit. Hos oēs doctores augꝰ. ingenio ⁊ ſci entia ſua vicit. Nam licet Hiero ſex milia volū mina Origenis ſe legiſſe fatet̉. Iſte tn̄ tāta ſcpͥ ſit vt nō ſolum diebꝰ atqꝫ noctibꝰ ſcribē libros eius qͥs nō poſſet. ſꝫ nec lege̓ quidem occurrat̉ Quia ẜm voluſianū. legi dei deeſt qͥc qͥd augu ſtinū ꝯtigerit igͦrare. Idcirco Poſſidonius in epl̓a ad Macedoniū de hͦ ſic dicit. Auguſtin hō celeſtis pat̓ patrū. doctor doctorum. imago diuinitatis. abyſſus ſapīe. fiſtula altiſſona. pre 5 XC dicator ꝟitatis. eructator diuinorū eloquiorū. ⁊ inqͥſitor p̄dictorū. Par angel̓ in feruore. pa phetis in abſconditorū reuelatōe. par apl̓is ī p̄dicatōe. par martyribꝰ in martyrij deſidera tione. par cōfeſſoribꝰ in diſciplinaꝝ ſuſceptōne par ꝟginibus in ꝯtinētie obẜuatōe. Et ſubdit Si cūcta mēbra corꝑis mei ꝟterent̉ in linguas adhuc nō eſſem dignus ⁊ ſufficiēs ad laudādū fidei tm̄ doctorē. hec ille. Ecce quō oēs docto/ res reſpectū hn̄t ad gl̓oſiſſimū ⁊ p̄cipuū docto rem auguſtinū ip̄m laudātes vt regem ac dn̄m Quarto ſicut ſol inter oēs alias ſtellas clarior eſt. ſicut ptꝫ in vere eſtate ⁊ autūno vbi tantuꝫ feruet ⁊ infiāmat ꝙ hoīes a calore exurunt̉ et denigrant̉. Sic. b. doctor augꝰ. calidior fuit ce teris doctoribꝰ in charitate erga deū ⁊ ꝓximū. Quia ẜm Gal̓ li. iij. ſecretorū. corꝑa q̄ ſunt ca loris inimica. ſicut ferrū. ſi accēdūt̉ fortiꝰ ardēt ⁊ calent. Sic. b. augꝰ. qͥ fuit an̄ ꝯuerſionē calo ris diuine.ſ. charitatis inimīcꝰ. poſtea accēſus igne feruētius ardebat. vt ẜm amb̓. in lib̓. p̄fa. Null̓ p̄miſſis blandimētorū fallatijs virtuoſo ignitus ſpū vinceret̉. qꝛ ita eū omni genere pie tatis ⁊ feruoris imbuerat vt ip̄e ⁊ ara ⁊ ſacrifi cium ſacerdos ⁊ templū eſſet Iō de ip̄o dic̄. b. Baſilius in qͦdā ẜ. Ecce magnificꝰ augꝰ aure lius fornax ꝟitatis quē nihil ſeꝑat a charitate xp̄i. Ꝙ ſi vidiſſemꝰ fratres qͣꝫto feruore bonos diligebat. malos rep̄hendebat. quanto deſide rio captiuos lib̓abat. vere vos dixiſſe puto Eo ce hō qͥ cum angel̓ volat. cū archangel̓ cantat. cū ſeraphin ardet. cū thronis ſedet. cū ꝟtutibꝰ oꝑat̉. Et intm̄ augꝰ. fuit inflāmatꝰ in diuino a more ⁊ in ſaucta trinitate ꝙ nō cogͦuit quid cir ca ſe ageret̉. Refert poſſidoniꝰ cū q̄dam ml̓er a qͥbuſdā malicioſis iniuriā pateret̉. ad. be. augꝭ. acceſſit. vt ſuꝑ hͦ eius cōſiliū imploraret. Que cū ip̄m ſtudentē inueniſſet ⁊ reuerent̉ ſalutaſſꝫ ille nec ip̄am aſpexit nec ſibi qͥcqͣꝫ rn̄dit. Cogi tans ml̓er ne forte ob nimiā ſanctitatē in faciem eius nollet vide̓. ꝓpius acceſſit ⁊ negociū dili gent̓ expoſuit. Sꝫ ille nec ſe ad illā ꝯuertit. nec reſpōſum aliqd̓ ſibi dedit. Iō illa cum triſticia magͣ receſſit. Alio aūt die cū augꝰ. miſſam cele braret ⁊ dicta ml̓er intraſſet. poſt eleuatōeꝫ cor porꝭ rapta in ſpū vidit ſe poſitā an̄ tribunal ſan ctiſſime trinitatis. vbi vidit auguſtinū facie in clinata de trinitatis gl̓a attētiſſime ⁊ ſb̓limiſſie diſputantē. ⁊ facta eſt vox ad eā di. Cū ad Au guſtinū iuiſti. ille ſic attente de trinitatis gloria diſputauit. ⁊ id̓o qͥd tibi fuerit penitꝰ nō aduer tit. Sed ad eū ſecure redeas. qꝛ ⁊ eū elementeꝫ inuenies ⁊ cōſiliū ſalubre reperies. Qd̓ cum fe ciſſet augꝰ. ip̄am benigne ſuſcepit. ⁊ conſiliū ſi bi ſalubre donauit. Quinto ſicut ſol ẜm amb̓. ī hexa. eſt omībus luminaribus celi maior. ⁊ eſt oculus mūdi. pulchritudo celi. qꝛ illumīat mūdum ⁊ pulchrificat celū. Ita. b. augꝰ. eſt maior oībus in ſcīa alijs doctoribꝰ. qꝛ ẜm Iſido. viij. ethimo. mgr̄orum oīm ſtudia Augꝰ. ingenio ⁊ ſcīa vicit. ⁊ nūc maior eſt oībus doctoribus in gl̓a. Ideo legit̉ ꝙ qͥdam deuotꝰ in eccl̓a ſcī Pe tri rome ꝑnoctaret. vidit. b. Gregoriū cū qͥbuſ dam alijs ad ſe venire. interrogauit aūt euꝫ qͥs eſſet auguſtinꝰ. ab eo rn̄ſum accepit Auguſtīꝰ de qͦ tu q̄ris excellentiſſimū locū ſupra nos ob tinuit. Eſt etiā Augꝰ. oculus tenebroſi mundi. qꝛ tam luminoſa eſt eius doctrina. ꝙ oīs qͥ vol uerit ab ea dirigit̉ ⁊ illuſtrat̉. qꝛ ẜm paulinum in epl̓a. ſicut ſol ſuꝑ omīa lucētia lucet. ſic Au guſtinꝰ doctor ſuꝑ oēs aſcendit ⁊ volauit Naꝫ ceteri doctores pauca de trinitatis potentia di xerunt. Augꝰ. aūt ſubtilius volās oīa reẜauit. Ip̄e em̄ eſt ꝓfunda fluuiorū ſcrutatꝰ ⁊ abſcōdi ta ꝓduxit in lucem. vt hr̄ Iob. xxviij. Iō pōt dicere cum Iob. Oculus fui ceco pes claudo. Iob. xxix. Nunc igit̉ tu heretice qͣ errabas cir ca ſanctā trinitatē. ſicut teſtat̉ Paulinꝰ. Ecce auguſtinū oculū mūdi qͥ tibi omīa plane reſera uit ne in omībus te contingat oberrare. Eſt ſiqͥ dem ſanctiſſimꝰ augꝰ. pulchritudo celi. qꝛ ſua ī menſa gl̓a purificat celicas māſiones reſidens gl̓oſe iuxta ſanctā trinitatē. ſicut teſtat̉ paulinꝰ ad macedoniū di. Auguſtinū ꝯiunctū ſancte et indiuidue trinitati ꝑ ꝯtemplatōꝫ nullatenꝰ du bitemꝰ ammirātes ſuꝑ his que loq̄bat̉ alta vo ce loquens. Btūs venter qͥ te portauit. ⁊ bn̄di ctus fructus quē dn̄s fidelibꝰ donat. benedictꝰ ẜmo oris tui. Qd̓ ꝓbat̉ in exemplo. Legitur ꝙ qͥdam in ſpū raptus eſſet. ⁊ ſanctos in gl̓a ꝯſpe xit. beatū auguſtinū aūt inter eos vidit. qͥ cum de hͦ miraret̉. dictum eſt ei. Augꝰ. reſidet in ex celſis. vbi diſputat de gl̓a excelſe trinitatꝭ. Se xto ſol habet in iſtis inferioribus magnā ꝟtu tem.ſ. renouatiuā. qꝛ pͥoros terre aperit. ⁊ ꝟtu tem latentē in radicibus ad actū ꝓducit. ⁊ ſuꝑ ficiem terre floribus renouat. Ita. b. augꝰ. ma gnam ꝟtutem circa hoīes terrenos habꝫ ipſuꝫ inuocantes. qꝛ ſanitatē ꝑditam renouat his qͦs frigus hyemis marcidos fecerat. Ideo recitat Poſſidoniꝰ in li. de vita augꝭ. ꝙ circa annum dn̄i. decccxij. viri qͥdam grauit̓ infirmi numero pluſqͣꝫ. xl. de germania ⁊ gallia romam ibāt ad apl̓oꝝ limina viſitāda. Quorū qͥdam in t̓ra ſcā nis curui ſe vehentes. Alij cū bacul̓ ſe ſuſtentā tes. Alij pͥuatis ocul̓ poſt alios ſe trahētes. alij tractas manus ⁊ pedes habentes pergebant qͥ mōtes tranſeūtes. ad locū qͥ d̓r carbonaria ꝑ uenerūt. Cū aūt pene ad locū qui d̓r chana ve niſſent qͥ tribus miliaribus a papia diſtat. ſan ctus augꝰ. pontificalibꝰ indutus de qͣdaꝫ eccl̓a ſanctorū Coſme ⁊ Damiani cōſtructa exiēs eiſ apparuit. eoſqꝫ ſalutās quo tenderēt reqͥſiuit. Et cū illi reſponderēt ꝙ romam tendereūt. ille T 2 6 I Sermo I adiecit. Ite papiā ⁊ de cenobio ſancti petri qd̓ d̓r aureū celū interrogate. ⁊ ibi miſcd̓iam habe bitis quā optatis. Qui cū eū de nomīe interro gaſſent. ego ſum īqͥt Augꝰ. quondā hyponen̄. epūs. ſtatimqꝫ ab ocul̓ eorū euanuit. Illi auteꝫ papiā ꝑgentes cum ad dictū monaſteriū veniſ ſent. ⁊ ibi corpus. b. augꝭ. qͥeſcere didiciſſent. ce perūt omēs voces leuare ⁊ vnanimiter clama re. Sācte auguſtine adiuua nos. ad quorū cla morem monachi ⁊ ciues excitati. ad tam grāde ſpectaculū cōfluebant. Et ecce ex neruoꝝ diſtē ſione ſanguis ml̓tus effluere cepit. ita vt ab in troitu cenobij vſqꝫ ad tumbaꝫ ſancti augꝭ. tota terra videbat̉ ſanguīe aſꝑſa. Cū aūt ad ſepul chrū. b. augꝭ. veniſſent ſunt ſanati ⁊ reſtituti in tegre ſanitati. ac ſi nulla leſio in eoꝝ corporibꝰ extitiſſet. recte ſicut videmus de ſole ꝙ floſcl̓os reſtituit ad ſtatū pͥſtinū. ac ſi ꝑ frigus nūqͣꝫ de perijſſent. Et hoc qͣꝫtum ad ſecundū. Sermo ſecūdūs de eodem. Int lumbi veſtri p̄cincti ⁊ lucerne ardētes in manibꝰ ve ſtris. ⁊ vos ſil̓es homībus expectātibus dn̄m ſuū qn̄ reu̓tat̉ a nuptijs. Lu. xij. Mgr̄ li. vij. ꝓ pͥeta. dicit ꝙ circa varias infirmitates prudenſ medicꝰ indiget maxīa circūſpectōne ⁊ cautela. qꝛ nichil magis impedit ſalutē infirmorū qͣꝫ igͦ rantia ⁊ negligētia medicorū. Nam diu̓ſi mor bi diu̓ſas hn̄t cauſas ex qͥbus oriunt̉. Aliqͥ em̄ ex cā calida qui ſūt medēdi ꝑ frigida. vt aquā roſaceā vel ꝑtiſinā. Aliqͥ ex cā frigida ⁊ illi ſūt medēdi ꝑ calida. vt ſi ſtomachꝰ eſt infrigidatꝰ applicādū eſt zinzib̓. cariophili. galganū. citu arium. ⁊ ſic de alijs. Spūal̓r ꝑ infirmitateꝫ aut morbū intelligit̉ peccatū qd̓ in firmā facit aīaꝫ ⁊ debilē ad bn̄ oꝑandum qd̓ coguit dauid rex cū dixit psͣ. vj. Miẜere mei dn̄e qm̄ infirmus ſum.ſ. in aīa. ſana me egrotū ⁊ peccatorē dn̄e. qm̄ ꝯturbata ſunt oīa oſſa mea. hͦ ē robur aīme mee. Et horū peecatorū aliqͣ oriunt̉ ex calido. vt luxuria q̄ generat̉ in iuuenibus qͥ ſunt calid̓ nature. ſicut ptꝫ in. b. augꝭ. qͥ in ſua adoleſcētia fuit lub̓cus ⁊ filiū genuit Deodatū noīe. Aliqͣ aūt peccata ſurgūt ex frigido vt ſunt illa q̄ ex tincta charitate cōmittunt̉. vt ſuꝑbia ⁊ auari cia ⁊cͣ. Iō oportet ſpūalem medicū eſſe cautuꝫ vt ꝯtraria cōtrarijs curet. ⁊ hͦ p̄cipit̉ in. c. qͦdā ꝙ ſꝑ ſacerdos dꝫ iniungere pnīam ꝯtrariā pec cato. vt luxurioſo iniūgat carnis maceratōem ſuꝑbo oratōꝫ humilē. auaro elemoſynaꝝ largi tionē. accidioſo ꝑegrinatōꝫ. guloſo abſtinētiā Idcirco etiā prudētiſſimꝰ medicꝰ nr̄aꝝ aīmaꝫ ieſus vidēs cōmunit̓ mūdanos eſſe ad luxuriā inclinatos apponit medicinā ꝯtrariā.ſ. lūborū p̄cinctōeꝫ. cū dicit in ꝟbis ꝓpoſitis. Sint lūbi ve. p̄cin ⁊cͣ. In qͥbus docet nos expectare fina le iudiciū ꝑ tria. Primo ꝑ corꝑis maceratōꝫ ⁊ caſtitatē. ibi. Sint lum. ve. p̄cin. Scd̓o ꝑ p̄mio rum honeſtatē. ibi. Et lucerne ardētes. Tertō ꝑ ꝓborum ẜuorū qͣlitatem. ibi. Et vos ſimiles Primo ſciendū ẜm Ari. Auicē. ⁊ Solinū. aīa lia q̄ ſunt incōtinentia ⁊ incaſta vitā abbreuiāt ſicut hͦ declarat de paſſere qͥ eſt valde libidino ſus. iō non diu viuit. Sed aīalia caſta econtra hn̄t vitā diuturnā. ſicut ptꝫ de elephāte. ſic̄ dic̄ Ari. ꝙ nullum aīal ita diu viuit ſicut elephas. ⁊ hͦ ꝓpter ſui ꝯtinentiā. Idem patꝫ de fenice qͥ ſe nō miſcet ꝑ coituꝫ. ideo viuit ad annos. ccc. vel qͥngentos. Moral̓r ꝑ aīalia incaſta intelli gūtur hoīes incaſti. ⁊ ip̄i ſpoliāt ſe vita eterna vt ſunt hoīes exͣ coniugiū fornicātes. de qͥbus dicit apl̓us.j. Chorꝭ. vj. Nolite errare neqꝫ for nicarij neqꝫ adulteri regnū dei poſſidebunt ⁊cͣ ſed vt dicit ad Heb̓. xiij. Fornicatores ⁊ adul teros iudicabit.i. ꝯdemnabit dn̄s. qd̓ ꝓbat Ui cen. in ſpe. hiſto xxvj. li. c. xxj. de papa Bn̄di cto qͥ a p̄mordio pontificatꝰ fuit in ſceno luxu rie ꝯuerſatus. iō poſt mortē apparuit cuidā iu xta molendinā equo inſidēti in ſpecie animaliſ mōſtruoſi hn̄s caudā ⁊ aures aſini. ſꝫ cet̓a mē bra erāt vrſi. Cūqꝫ ille fugā iniret clamauit mō ſtrum illo mō. Uir noli expaueſce̓. ſcito me ho minem fuiſſe ſicut tu. ſed qꝛ luxurioſe ⁊ beſtia liter vixi poſt mortē ſpeciem beſtie portarem. rui. Ad quē ille. Quis na fuiſti: Ego fui ille ſo lo nomīe Bn̄dictus. qͥ ſꝑ ſedem apoſtolicā in digne obtinui. Cui ille. Quā habes retributōꝫ nunc vſqꝫ in finē iudicij? Rn̄dit. Per ſqualen tia loca ſulphurea ⁊ ferida ⁊ buliētia raptim ꝑ trahor. poſt extremū iudicium ꝑpetuo inferno torq̄bor. Sed ꝑ aīalia caſta intelligūt̉ hoīes ca ſti. ⁊ iſti habebūt vitā in patria diuturnā. quia d̓r in autētico de lenonibus. l. ſancimꝰ. coll̓. iij. Sola caſtitas ⁊ mūdicia placabil̓ eſt deo. Cui regule ꝯſonat Iſi. dicens. Caſtitas hoīeꝫ celo iungit ⁊ angelorū ciuem facit. Idcirco dn̄s ge neralit̓ omēs hortat̉ ad caſtitatē dicens. Sint lūbi vr̄i p̄cincti. q. d. ſi vultis in regnū introire neceſſe eſt lūbos veſtros ꝑ ꝯtinentiā vos p̄cin gere. ſuꝑ quo ꝟbo dicit. b. Gregꝰ. in ome. Lu bos p̄cingimus cū carnis luxuriā ꝑ ꝯtinētiam coartamus. Eſt tn̄ notandū ꝙ duplex ē cincto rium Primū eſt ꝯtinentia a ſuꝑfluitate volu ptatū. de quo p̄cipue loquit̉ hic dn̄s cū dicit̉. Sint lūbi ve. p̄cin. Quo cinctorio p̄cinctꝰ fuit b. augꝰ. qͥ vt refert Poſſidoniꝰ poſt ſuā cōuer ſionem nūqͣꝫ cū ml̓ere ſolus loqͥ volebat. niſi ſe cretum aliqd̓ intereſſet. Nec vnqͣꝫ aliquā femi narum nec etiā germanā ſororē. aut fratris ſui filias q̄ deo parit̓ ẜuiebant ſecū habitare ꝑmi ſit. Sed dicebat. ꝙ ⁊ ſi forte vel neptibꝰ nulla mali ſuſpitio poſſit oriri. tn̄ qꝛ tales ꝑſone ſine alijs ſibi neceſſarijs eſſe nō poſſunt. Ꝙ etiā hac L B XCI voluptatē totalit̓ cōtempſerit. vt cōcubitum. patꝫ in li. ꝯfeẜ. vbi q̄rit rō dicēs. Quid vxor? Nonne te delectat pulcͣ pudica ⁊ morigerata: diues p̄ẜtim ſi certus es nihil ex ea te moleſtie paſſurū eſſe. Et rn̄dit augꝰ. Ꝙtūlibet eam vel̓ depingere atqꝫ cumulare bonis oībꝰ nichil mi hi tam fugiendū eſſe qͣꝫ cōcubitū decreui. Sed q̄rit rō. Non ego q̄ro qͥd decreueris. ſed vtruꝫ adhuc alliceris? Et rn̄dit augꝰ. Prorſus nihil in hmōi q̄ro. nihil deſidero etiā cum onere. hor rore ⁊ aſpernatōe talia recordor. Idem hr̄ in li bello de ꝯflictu vitiorū ⁊ ꝟtutū. c. xxij. vbi dic̄. ad ip̄m voluptas carnis. Cur in voluptate tua non modo delectaris cū te qd̓ ſequat̉ ignores. acceptū tꝑs in deſiderijs ꝑdere nō debes. quia qͣꝫcito ꝑtranſeat neſcis. Si em̄ deꝰ in volupta te coitus hoīem miſceri nollet. in ip̄o hūani ge neris exordio maſculū ⁊ feminā nō feciſſet Cui rn̄dit augꝰ. tanqͣꝫ cōtinens. Nolo inqͥt te igͦra re qͥd poſt hanc vitā recipias. Si em̄ caſte ⁊ pie vixeris ſine fine gaudeb̓. Si ꝟo impie ⁊ luxuri oſe. eternis incendijs ſubiaceb̓. Inde em̄ magꝭ caſte viuere debes. vn̄ qͣꝫ cito tꝑs acceptū tran ſeat qd̓ te ignorare dicis. Qd̓qꝫ in exordio hūa ni generis maſculū ⁊ feminā ꝓcreaſſe fateris. ⁊ mutuis ſe amplexibus miſceri debe̓: oīno verū dicis. ſꝫ qꝛ nubendi licētia qͥbuſdā tribuit̉. hͦ eſt ꝟginalem caſtitatē vel vidualē neqͣqͣꝫ ꝓfiteri. Quibuſdā aūt nō tribuit̉ ſicut qͥ ꝟgines vl̓ cō tientes eſſe decreuerūt. Fornicatio ꝟo nulli im pune cōcedit̉. q. d. qꝛ ego voui ꝯtinentiā. ideo nō debeo me reſoluere in corꝑis ꝯcupīa ⁊ luxu ria. Sed ſic nō faciunt mō nr̄i ſacerdoteſ. iā em̄ p̄cingunt lumbos in maio ſicut aſini habitāteſ cum exͣneis ml̓eribus ⁊ ꝯuerſantes eis dicētes Ego extranearū ml̓erum familiaritatē habeo. ⁊ tn̄ ornamēta caſtitatꝭ cuſtodio. qͥbꝰ dic̄ augꝰ in li. de familiaritate extra. mu. Attendāt hi qͣꝫ infelix ⁊ ꝑiculoſa ſit iſta p̄ſumptio. ml̓ti em̄ cū putabant ſe vince̓ ſunt victi. Et ſubdit. Un̄ te putabas hr̄e triumphū. eternū incurris ſuppli cium. Caue igit̉ ne te falſa ſecuritate decipias. nec de tuis viribus p̄ſumas. Periculoſe enim dauid ꝑ mille paſſus vidit ml̓erem ⁊ ſtatim ho micidiū ſiml̓ fecit ⁊ aduiteriū. hec ille. Scd̓m cī ctoriū eſt abſtinētia qua p̄cingimur a ſuꝑfluita te ciborū. quo p̄cinctꝰ fuit ſil̓r. b. augꝰ. qui raro vſus eſt in menſa ſua leguminibꝰ niſi ꝓpt̓ infir mos ⁊ rariſſime carnibus. niſi ꝓpter hoſpites. Refert etiā poſſidonius qͥ vita eius ſcripſit Ꝙ augꝰ. qͣdam vice quoſdam ſuos familiares ad prandiū vocaret. vnus illorū curioſior ceteris coquinā ingreſſus eſt cūqꝫ oīa frigida reꝑiſſet reu̓ſus ad auguſtinū int̓rogauit qͥd ciborū prā ſuris ip̄e pr̄familias p̄paraſſet. Cui augꝰ. Ne qͣꝫ taliū epulaꝝ? curioſus rn̄dit. Et ego vobiſcū neſcio. Nō em̄ q̄ſiuit lauta cibaria ſuꝑflua ⁊ de licata. Idcirco quantū ad guſtū q̄rit rō in li. ſo li. di. Quid de cib̓? Et rn̄dit augꝰ. Siue de po tu ſiue de cibo ſiue de balneis ſiue de ceteriſ cor poris voluptatibꝰ nihil interroges. tantū peto ab eis quantū in valitudinis opem pn̄t ꝯferri. Et in li. ꝯfeẜ. legit̉. b. augꝭ. de modica delecta tione quā in comedendo ſentiebat ſe accuſaſſe. di. Si me docuiſti vt quēadmodū medicamēta ſic accedā alimēta ſumpturꝰ ⁊cͣ. Et hͦ ad pͥmū. Quātū ad ſcd̓m docet dn̄s expectare finale iu dicium ꝑ p̄miorū honeſtatē. Circa qd̓ notādū b. Gre. in ome. ⁊ hr̄ tranſumptiue in cano. xxij q. v. c. de forma. Non em̄ inqͥt ſufficit mala nō facere. niſi qͥs bonis oꝑbus ſtudeat inſudare. Recte em̄ ſicut arbor q̄ ſtaret in horto ⁊ nemi ni noceret. ſi nō faceret fructū eam nō laudaret ortulanꝰ. vel fortaſſis deijceret ip̄am vl̓ ſuccide ret. ⁊ in ignem ꝓijceret concremandā. Sic etiā eſt de hoīe qͥ licet nulli noceat nō tn̄ ob hͦ ſalua bitur. ſed neceſſe eſt vt lucētia oꝑa habeat. Iō ſubdit dn̄s. Et lucerne ardētes.ſ. bone oꝑatio nis quo ad ſimpliceſ. vel ſancte p̄dicatōis quo ad ſacerdotes. Et he ſunt lurerne ardētes ī ma nibus veſtris. Hoc dictū dn̄icum ſolert̓ perpē dit. b. augꝰ. qꝛ ſtatim in pͥncipio ſue ꝯuerſiōis ab oꝑibus incepit bonis. qꝛ incepit a feruenti dilectōe. ẜm qd̓ dicit in li ꝯfeẜ. Sagittau̓as tu cor meū charitate ⁊ geſtabam ꝟba tua trāſfixa in viſceribus meis. Incepit ſtatī a dulci deuo tiōe. Iō ſubdit. Nec ſatiabar in lll̓ diebꝰ dulce dine mirabili ꝯſiderare altitudinē conſilij diui ni ſuꝑ ſalutem generis hūani. Quantū fleui in hymnis ⁊ cāticis tuis. ſuaue ſonātis eccl̓e vo cibus cōmotus acrit̓ voces ille influebāt auri bus meis. ⁊ eliqͣbat̉ veritas tua in cor meuꝫ. et currebant lachryme ⁊ mihi bn̄ erat cū ill̓. Ince pit a ꝑfecta cōtinuatōne. qꝛ qͦtidie in dei amore ꝑficiebat. vt ip̄e refert in lib̓. ꝯfeẜ. Inueni me lōge eſſe a te in regione diſſimilitudīs tāqͣꝫ au dirē vocem tuā de excelſo. Cibus ſum grādiū creſce ⁊ manducab̓ me. nec tu me mutab̓ in te ſi cut cibū carnis tue. ſꝫ tu mutaberis in me Ince pit ſtatim etiā a bonorū oꝑatōe. Nec lucernam ardentē ſiue accēſam poſuit ſub̓ modio. ſed in africana ꝓuincia exercitabat ſe circa corꝑiſ ma ceratōꝫ. circa deuotā oratōꝫ. circa librorum cō ſcriptōꝫ. ⁊ circa indoctorū eruditōꝫ. ſicut hr̄ in legenda. Sic diſcant laici vt ſint feruētes in di lectōe dei ⁊ ꝓximi. ⁊ dulces in deuotōe. ꝑfecti in ꝯtinuatōe bonorū. ⁊ diligēti oꝑatōne. vt ſic portent lucernas in manibus. Et hͦ docuit au gꝰ. exemplo ⁊ ꝟbo. Quia dicit in omē. Quātū poſſumus fructū myſtice afferre ſtudeamus ti mentes illud Mat. vij. Oīs arbor q̄ non facit fructū excidet̉ ⁊ in ignē mittet̉. Hec ſnīa euidē ter oſtendit ꝙ nō ſolū malū feciſſe. ſed etiam bo num non egiſſe damnabl̓e eſt. hec ille. Scd̓o in T 3 in F E .I SETMō ſtatu ſacerdotali lucernā portauit humilitatis qꝛ inuitus eſt in facerdotē ordinatus ad hoc ſe eſtimās indignū ſicut ip̄e ꝓbat ſcribens in epi ſtola ad valerianū. Nihil in hac vita ⁊ maxīe ī hͦ tꝑe eſt difficilius ⁊ lagorioſiꝰ ep̄i aut p̄ſbyteri officio. ſed apud deū nihilbeatius ſi oīno mili teturꝭ ſicut nr̄ imꝑator iubet. Quis aūt ſit mo dus nec ex puericia mea nec adoleſcētia mea di dici. ſed eo tꝑe quo diſcere ceperā. vis mihi fa cta eſt merito peccatorū meorū. nā qͥd alid̓ eſti mem neſcio vt ſecūdus locus gub̓naculorū mi hi traderet̉ qͥ mīmū tenere nō noueram. Tan ta etiā luxit humil̓itate vt nullos honores ap peteret. ſicut ptꝫ li. ſol̓. vbi rō q̄rit ab eo dicens Putas an honores deſideres? Rn̄dit. Fateor hos mō ⁊ pene his diebuſ cuꝑe deſtiti. Ueſteſ etiā ſuꝑbas nō habuit. qꝛ refert Poſſidonius ꝙ augꝰ. ip̄e de ſe dixerit. Fateor de p̄cioſa ve ſte erubeſco. ⁊ ideo cū dat̉ mihi vendo eam. vt qꝛ veſtis nō pōt eſſe cōis. p̄cium ſit cōe. Porta uit deniqꝫ ſanctꝰ augꝰ. lucernā ſancte p̄dicatio nis ⁊ doctrine veritatis. vt de illo exponi poſ ſit illud Ecci. l. In diebus ip̄ius emanauerunt putei aquaruꝫ ⁊ qͣſi mare adimpleti ſunt vltra modū. Iſte puteus eſt ſacra ſcriptura. q̄ adeo eſt ꝓfunda. vt an̄ aduentū huius doctoris vix aliqͥs de hoc puteo aquā p̄dicatōis ⁊ doctrina rum poſſit haurire. Sed veniēte augꝭ. emana uit eius doctrina ad inſtar putei. qꝛ de occultꝭ ſacre ſcripture ſenſibus doctrinas ſalutiferas docebat. Iō de ip̄o dicebat Iob. xxviij. Pro funda fluuiorū ſcrutatꝰ eſt ⁊ abſcōdita ꝓduxit in lucē Emanauit etiam eius doctrīa ad inſtar maris. qꝛ ſicut a mari fluūt ⁊ emanant oēs fon tes ⁊ flumīa. ſic a doctrina augꝭ. emanant ⁊ ori ginem hn̄t oīm ſequentiū doctorū expoſitōnes ⁊ dicta. Refert̉ etiā Cum. b. Bern̄. qͣdam vice in matutinis exiſteret aliqͣꝫtulū dormiuit. ⁊ cū de qͦdam tractatu auguſtini lectio legeretur. vi dit quendā iuuenē pulcherrimū ibi ſtanteꝫ. de cuiꝰ ore tantꝰ inundātiū aqͣꝝ impetꝰ exibat. ꝙ totā illam eccl̓am implere videret̉. qͥ auguſtinū eſſe nō dubitauit. qͥ aqͣ ſue doctrine totā eccl̓am irrigauit. Iō exponi pōt de ip̄o illud Eſaie. xj Repleta eſt terra ſcīa dn̄i ſicut aq̄ maris operi entis. Ip̄ius etiā doctrina emanauit vltra mo dum. qꝛ nō vnū locū tm̄.ſ. ſacre ſcpͥture expoſu it. īmo fere oīa loca inqͥſiuit. ⁊ nihil indiſcuſſuꝫ reliqͥt. ita vt ſibi cōpetat illud. iij. Re. iiij. Diſ putauit ſuꝑ lignis a cedro q̄ eſt in libano vſqꝫ ad Iſopū. qͥ egredit̉ de pariete. ⁊ diſſeruit de iumentꝭ ⁊ volucribꝰ ⁊ reptilibꝰ ⁊ piſcibꝰ. Per cedrū intelligit̉ altitudo dīnitatꝭ. ꝑ iſopū intel ligit̉ hūilitas hūanitatꝭ. Diſputauit gͦ a cedro ad iſopū. hͦ eſt ab altitudīe dinitatꝭ ad hūilitatē hūanitatis. Fecit em̄ librū de ciuitate dei qua ſi de cedro dīnitatis: ⁊ de incarnatōe ꝟbi qͣi de iſopo hūanitatis. Diſſeruit etiā de iumētis hͦ ē de vicijs peccatorū. q̄ ſunt iumēta ẜm psͣ. xlviij Hō cū in honore eſſet nō intelle. ⁊cͣ. vl̓ de vtuti bus ſanctoꝝ qͥ etiā dicunt̉ iumēta dei. dicente psͣ. lxxij. Vt iumētū factꝰ ſum apd̓ te. quia fec̄ vnū tractatū de ꝯflictu vitioꝝ ⁊ v̓tutū. Diſſe ruit etiā de volucribꝰ.i. de dignitatę angelorū ⁊ gl̓a ſanctorū. qͥ volant pennis amorꝭ ⁊ contē platōis. Et ſil̓r de reptilibꝰ. hͦ ē de diuitijs aua rorū qͥ reꝑunt circa terrā ꝑ amorē diuitiarum. De piſcibꝰ.i. de penis dānatorū ⁊ demonuꝫ. qͥ ſꝑ ſunt in aqͥs damnationū. Iō ꝓ laude gl̓oſiſſi mi doctoris ꝓſper li. iij. de vita ꝯtēplatiua īqͥt. Sanctꝰ Augꝰ. ep̄s acer ingenio. ſuauis eloqͥo. ſecularis litterature ꝑitus. in eccl̓aſticis labori bus oberoſus. in quotidianis diſputatōibꝰ cla rus. in oī actōe ſua cōpoſitꝰ. in q̄ſtionibꝰ ſoluen dis acutꝰ. in ꝯuincēdis hereticis circūſpectus in expoſitōe fidei nr̄e catholicꝰ. in explanandiſ ſcripturis canonicis cautus hec ꝓſper. Ita di ſcant ſacerdotes de hͦ lumine gl̓oſo. qͣtenꝰ exem plo ſui ſint hūiles. qꝛ ſacerdotium eſt dignitas maxīa. iō humiliari debēt in omībus. ẜm illud Eccī. iij. Quāto maior es hūilia te in oībꝰ. ⁊ in uenies gr̄am corā deo. Nec debēt appetere ve ſtes nimiū p̄cioſas. Iō p̄cipit̉ eis de vi. ⁊ ho. clericoꝝ. Clerici ne pannis rubeis vel viridibꝰ vtāt̉. ſꝫ laborēt in ꝟbo dei. Et hͦ quo ad ſcd̓m. ¶ Sermo pͥmus de decollatōne Ioh̓is bapti. Erodes tenuit et vinxit ioh̓em in carcereꝫ. Ita ſcribitur Mar. vj. Iſi. li. xij. dicit. Uulpis inter oīa aīa lia fraudulentiſſimū aīal inuenit̉. qꝛ gallinis et ceteris auibus eſt valde inimicū. Qn̄ em̄ eſurit ſb̓ito excogitat aſtutiā currēs ad locū vbi aḡri colam nouit̓ ſcit araſſe. iacēs qͣſi mortua. nō ſe mouēs: nec anhelitū ſenſibilit̓ extrahēs. Ipſa qꝫ ſic iacēte. veniūt cornices aueſqꝫ ꝯſil̓es. ca dauer eſtimātes. Cum aūt aues ſuꝑ ſe ſenſerit ſubito vnā vel duas rapit ⁊ occidit ⁊ tranſglu tit. Spūal̓r ꝑ vulpē hoīes fraudulēti deſignā tur. qͥ qͦtidie bonis ⁊ ſimplicibꝰ hoībus malum machinant̉ ſub ſimulatōe bonitatis. Quia dic̄ Cicero.xlvij. ethy. Maximꝰ fallendi dolus inferendiqꝫ in ſimulatōne adulatōneqꝫ ꝯſiſtit. Quia legit̉ figuratū. ij. Re. xx. de quodā mili te fraudulēto Ioab qͥ fuit in curia dauid. h̓ ob uiam habuit quendā militē fidelem cui amaſa nomen. ⁊ fuit cogͣtus ſuus. qꝛ erat de duabꝰ ſo roribus. ſic̄ d̓r. ij. Re. xviij. Hūc ſalutās adula torie dixit. Salue frat̓ mi. Et tenens manu de xtra mentū eiꝰ qͣſi vellet dare oſculū ei ſꝫ interi diſpoſuit(vt dicit Rabiſalomō) vt ſibi caderꝫ gladiꝰ de vagina. nec tardaret amaſa vt leuarꝫ de terra. ad reponendū in vaginā. ⁊ ſic nō obẜ uauit gladiū eiꝰ. Ioab aūt fraudulent̓ ꝑcuſſū G jͣ ACLI eū in latus ⁊ eius viſcera effuditꝭ. ⁊ ille ꝓtinus expirauit. Tal̓ fraudulentꝰ ⁊ vulpinꝰ fuit rex herodes antipas quē ⁊ dn̄s Lu. xiij. vulpi cō parat dicēs. Cū qͥdaꝫ ex phariſeis venerūt ad xp̄m dicētes. Exi ⁊ vade hinc qꝛ herodes vult te occide̓. Ite inqͥt ⁊ dicite vulpi illi Ecce eijcio demonia ⁊ ꝑficio ſanitates. Hic vulpis ſimula uit ſe triſtē ꝓpter iuſiurandū ⁊ tn̄ de morte ſan ctiſſimi Ioh̓is cogitauit. qꝛ ẜm Petrū in ſcol̓. hiſto. Credibile eſt ꝙ herodes cū vxore ſua de nece ioh̓is ſub tali occaſione faciēda pͥus ſecre to tractauerit. Idem ſentit. b. Hiero. in glo. ſu per Mar. vj dicēs. Iō forte iurauit vt occaſio nem occidēdi inueniret. Iō etiā poſuit eū ī car cerem. vt atteſtant̉ ꝟba thematis. Herodes te nuit ⁊ vinxit ioh̓em. In qͥbus ꝟbis paſſio Io hānis deſcribit̉ quo ad tria. Prīo ad auctoreꝫ qͥ fieri mādauit. ibi. Herodes. Scd̓o ad ordinē ⁊ ad modū quē ẜuauit. ibi. tenuit. Tertio ad ꝯ ditōꝫ ꝑſone q̄ ſuſtinuit. ibi Ioh̓em. De pͥmo eſt notandū Nico. de ly. ſuꝑ mat. in glo. dic̄ fuiſſe tres herodes noīe vocatos. Primꝰ in iudea fu it inſtitutus rex iudee a romanis cuiꝰ pater fu it idumeꝰ. iſte vocatꝰ erat aſcolonita. qͥ occidit pueros innocētes. vt hr̄ Mat. ij. Scd̓us fuit Agrippa filiꝰ ariſtoboli qͥ occidit Iacobū. po nens in carcere petrū. vt hr̄ Act̉. xij. Tertiꝰ fu it antipas filius herodis Aſcolonite. ⁊ iſte fuit auctor hꝰ ſceleris qͥ ioh̓em decollari mandauit illud em̄ ortū ex hͦ habuit. Refert Petrꝰ come ſtor in ſcol̓. hi. ꝙ iſte herodes antipas filius ma gni herodis romā ꝓficiſcēs. ⁊ ꝑ fratrē ſuū phi lippū tranſiēs cū herodiade vxore philippi. et ẜm ioſephū ſororē herodis agrippe. ſecreto pe pigit. ꝙ in reditu ſuo vxoreꝫ ſuā repudiaret. ⁊ ip̄am in ꝯiugē duceret. qd̓ vxorē ſuam arrethe regis damaſcenorū filiā mīme latuit. ⁊ iō nō ex pectauit viri reditū. ſed ad pr̄em qͣꝫtocitiꝰ feſti nauit. Rediens gͦ herodes herodiadē Philip po abſtulit. ⁊ arrethā regē ⁊ herodē agrippam ⁊ philippū in ſui inimiciciā concitauit. Sed cū Ioh̓es ip̄m argueret ẜm legē. quā acceꝑat fra tris vxorē. ip̄o viuēte ſibi mīme liceret hr̄e. Et qꝛ ẜm Chryẜ. incurrit odiū qͥ arguit crimīoſos Et ẜm cōe ꝓuerb̓. Qui veritatē loqͥt̉ caput ſi bi ꝯtundit̉. Iō herodes vidēs ꝙ ip̄m arguerꝫ ⁊ qꝛ ꝓpter p̄dicatōꝫ ⁊ baptiſmū(ẜm ioſephū) magnū ppl̓m cōgregaret. vxori volēs cōplace̓ ip̄m in carcereꝫ vinculauit ⁊ occide̓ voluit. ſed populi ſequētis ioh̓em diſpēdia ꝑtimeſcēs nō auſus fuit Sic adhuc ml̓ti timentes diſpendia corꝑis ⁊ penas peccare nō audēt. vel ſic malū ꝑpetrare plus formidātes hoīes qͣꝫ deū. ⁊ illi ſi miles ſunt herodi. De qͥbus Iſi. li. ethy. Alid̓ eſt nō peccare amore dilectōis dei. aliud timo re ſupplicij. Ille itaqꝫ mercedem boni oꝑis ꝑci pit qͥ amando iuſticiā facit. nō is qͥ eaꝫ ſolo me tu penarū inuitus cuſtodit. Deſiderantes igit̉ herodes parit̓ ⁊ herodiades occaſionē aliquā inuenire. vt ioh̓em poſſent occide̓. vident̉ in ſe creto dixiſſe vt herodes natal̓ ſui diem coraꝫ pͥ mis galilee pͥncipibus celebraret. ⁊ puelle ſaltā ti filie herodiadis qͥcqͥd petierit ſe daturū iura mento ꝯfirmaret. ⁊ ip̄a matre iubente caput io hānis petēte. illud ꝓpter iuramentū ſibi factū eū tribuere oporteret. Sed de iuramento facto ſe ſimularet ꝯtriſtari Et ꝙ fuit ſimulatō patꝫ ex illo. qꝛ ſi illa patris vl̓ mr̄is interitū poſtulaſſet herodes vtiqꝫ nō cōſenſiſſet. Ordinato igit̉ cō uiuio puella adeſt. coram oībus ſaltat. omībuſ placet. rex ſibi iurat qͥcqͥd peteret ſe daturū. Et illa p̄monita a mr̄e. caput ioh̓is poſtulauit Sꝫ ꝟſipell̓ herodes ꝓpter iuſiurandū ſe ꝯtriſtatū ſimulauit. eo ꝙ(vt dicit Rabanꝰ) temē̓ iuraſſꝫ qd̓ facere oporteret. Sꝫ triſticiā p̄ferebat in fa cie. cū leticiā haberet in mēte. Excuſauit ſcelus iuramēto vt ſub occaſiōe impietatis fieret piꝰ. Iō ſpiculator mittit̉. caput ioh̓is p̄ſcindit̉. pu elle dat̉. ⁊ puella mr̄i adultere p̄ſentat. Super his amb̓. ꝯquerit̉. ⁊ Ioh̓. Cry. ſuꝑ euangeliuꝫ Mat. Hodie inqͥt ioh̓is ꝟtus herodis feritas refert̉. ꝯfuſa ſunt viſcera. corda ꝯtremuerunt̉. caligauit viſus. ebetauit ſenſus. aufugit intelle ctus. Et ſubdit. Ioh̓es ſchola vtutū. mgr̄ vite ſanctitatis forma. norma iuſticie. ꝟginitatꝭ ſpe culum. pudicicie titulus. caſtitatis exemplum. pnīe via. peccatorū venia. fidei diſciplina. Io hannes maior hoīe. par angel̓. legis ſūma. euā gelij ſanctio. apl̓oꝝ vox. ſilentiū ꝓph̓aꝝ. lucer na mūdi. p̄curſor iudicis. xp̄i melos. dn̄i teſtis totius mediꝰ trinitatis. Et hic tantus dat̉ ince ſtuoſe. tradit̉ adultere. adijcit̉ ſaltatrici. Meri to gͦ cōfuſa ſunt viſcera. corda tremuerunt. hec Chryẜ. Et hͦ quo ad pͥmū. Quantū ad ſcd̓m de ſcribit̉ ordo quē ẜuauit herodes. Primo miſit mīſtros ad capiendū Ioh̓em. Scd̓o tenuit eū. Tertio vinxit eū. Quarto poſuit eū in carcerē. Quītū ſuꝑaddit̉ ꝙ eū decollauit. Ex quo patꝫ ꝙ ip̄e inter ceteros martyres dignior fuit mer to. Quia ceteri martyres ſolū paſſi ſunt ꝓ fidet̉ veritate. ſed ip̄e paſſus eſt ꝓ caſtitate quā ſua debat dicens ad herodē. Mar. vj. Nō licet ti bi hr̄e vxorem fratris tui. Et nō tm̄ fuit digni or merito inter martyres. imo apl̓os. qꝛ apoſto li mīſtrabāt xp̄o in acqͥſitōe ppl̓oꝝ. Ioh̓es aūt in acqͥſitōe apl̓oꝝ. qꝛ tres diſcipulos Andreaꝫ Petrū ⁊ Philippū pͥus ad xp̄m miſit ⁊ ei ad herere ꝑſuaſit. Ioh̓.j. Etiā inter meritū confeſ ſorū pͥmatū obtinet. nam inter oēs aſperior ī ve ſtitu. partior in victu. ſecretior in incolatu. que vitā reddūt ꝑfectā cōfeſſorū. Nam de victu eiꝰ ſcribit̉ Mat. iij. Ꝙ eſce erāt locuſte ⁊ mel ſilue ſtre. Suꝑ quo dicit glo. ꝙ locuſte ſunt auicule parue q̄ naſcunt̉ de humoribꝰ maris. aliqͦ quo T 4 D Sermo daꝫ volatū. ſꝫ decliuo q̄ ī oleo cocte gͣtū habēt ſaporē. Sed hiero. alit̓ ſentit accipiens hͦ ex di ctis arnolphi. ꝙ in deẜtis iudee eſt nimium ge nus locuſtarū ad quātitatem vniꝰ digiti. ⁊ ma nibus in herb̓ capiunt̉ defacili. ⁊ cocte in oleo pa uꝑem p̄bent victū. Idem refert ꝙ mel ſilue ſtre ſunt ꝗdam folia arboris. hn̄tes folia rotū da ⁊ lata habētia qͣſi colorē lactis ⁊ ſaporē mel lis. q̄ folia manuterunt̉ ⁊ cocta cōmedūt̉. ⁊ hiſ eſcis Ioh̓es fuit contentus. Sed dicit glo. ſuꝑ Mat. iij. Ꝙuis exteriꝰ edebat locuſtas īteriꝰ tn̄ edebat delitias ſempiternas. Exteriꝰ mel ſil ueſtre. interius mel celeſte. Exterius bibebat aquā naturalē. interius aūt ſpūalē. De veſtitu aūt eius ſcribit Mat. vbi s. ꝙ erat de pilis ca melorū. q̄ mēbra eius ꝟginea cōfricabāt. Ideo dicit Chryẜ. ſuꝑ Mat. Seruis dei non ꝯueīt hr̄e veſtimentū ad ſpeciē viſionis. ⁊ ad carnis delectamentū. ſꝫ tm̄ ad tegimen nuditatꝭ. Ha bebat em̄ iohānes veſtē nō mollē neqꝫ delicatā ſed ciliciā gͣuem ⁊ aſperā ⁊ cōterentē corpꝰ po tius qͣꝫ fouentē. Sed ẜm glo. qͣꝫuis exterius ve ſtitus fuit pil̓ camelorū. interius tn̄ habuit in dumēta ꝟtutū. De qͥbus ꝟtutibꝰ inuenies ſu pra in ẜ. de ip̄ius nati. De incolatu ſue habita tōnis canit eccl̓a. Antra deẜti teneris ſub ānis ciuiū turmas fugiēs petiſti. qꝛ quinquēnis ex iſtēs heremū intrauit ⁊ ibidē vſqꝫ ad. xxiiij. vl̓ xxvj. ānos ꝑdurauit. Sed qͣꝫuis exteriꝰ habi tauit in heremo. interiꝰ tn̄ habitabat in celo. ex terius habuit ſocietatē ferarū. interiꝰ ſocietatē angelorū. Etiam. b. Ioh̓s inter ꝟ̓gines pꝰ ma trem dn̄i pͥmatū habuit. qꝛ nēo eo caſtior. null flore ꝟginali ſplēdidior. Teſte Chryẜ. qui ait. Circūſpicite totā ſanctitatē nazareorū. nullum puriorē. nullū ſplendidiorē nec floridiorem in uenietis ioh̓e. qꝛ ioh̓es eſt ꝟgo. īmo ꝟginitatis inſigne ſpeculū. pudicicie titulus ⁊ caſtitatꝭ ex emplū. ꝓpter qd̓ rōe ꝟ̓ginal̓ caſtitatis ſolus fu it dignus xp̄m baptizare. qͥ ſicut nō niſi de vir gine digͣtus eſt naſci. ſic nō niſi a ꝟgine voluit baptizari. hec Chryẜ. Ecce tantꝰ vir ⁊ ſanctiſſi mus inter ml̓eres natos hodie tentus eſt ⁊ vin ctus in carcere. Iō hͦ conq̄rit̉ Ioh̓s Cryẜ. ſuꝑ euangeliū hod̓. Qui vincula ſoluebat pctōruꝫ peccatorū vincul̓ detinet̉. vt vincto viuēte lo cum vite peccatores nō inueniāt. Et ſb̓dit. He rodes tu adulteriū facis. ⁊ Ioh̓em mittꝭ in car cerem. ſic iudicas ſedēs loco iudicis reus. loco vindicis innocētie ꝑſecutor. Et hͦ ad ſecundū. Quo ad tertiū ponit̉ cōdicio ꝑſone q̄ ſuſtinuit cū dic̄ Ioh̓em. Vbi nota ꝙ ꝯditio ꝑſone eꝰ ad ml̓ta pͥuilegia eſt egreſſa. Quia ẜm Cryẜ. Ab eodem angelo quo xp̄s. ioh̓es eſt nūciatus. in vtero ſanctificatus. a mr̄e eius ſanctiſſima viſi tatus. ꝓpheta ⁊ pluſqͣꝫ ꝓpheta vocatꝰ. de ter ra manibꝰ beate ꝟginis leuatꝰ. a ſordibus lotꝰ pannicul̓ inuolutus. patris linguā reſerat. ba ptiſmū ordinat. xp̄m indice demōſtrat. māibuſ baptizat. qͥ ip̄m p̄ oībus laudat. ⁊ in limbo xp̄ꝫ venturū p̄dicat. Preter hec pͥuilegia in eiuſno minatōe tria ſingularia relucebāt. Prīo appel latus eſt angelus Malach̓. iij. Ecce egomitto angelū meū qͥ p̄parabit viam an̄ te. qd̓ dictum fuit de ioh̓e. ſicut teſtat̉ os veritatꝭ. Matth̓. x. Hic eſt de quo dictū ē. Ecce ego mitto ⁊cͣ. Eſt em̄ angelus nō natura. ſꝫ officio. qꝛ augelꝰ dici tur nūcius verus a deo miſſus. Ioh̓. j. Fuit hō miſſus a deo. Sed qͣre? vt aduentū ſuū hoībus nūciaret. ⁊ vt teſtimoniū ꝑhiberet. ẜm illd̓ Io hā..j. Hic venit in teſtimoniū. vt teſtimoniū ꝑ hiberet de lumīe. Etiā vt homīes ad xp̄i bapti ſmum hūiliaret. qͥ voluit inſtituere baptiſmuꝫ quo hoīes a peccatis mūdarent̉. ⁊ hͦ inſolitum videbat̉. Iō miſſus eſt ioh̓es vt hoīes baptiza ret aqͣ. ⁊ aſuefaceret ad baptiſmū xp̄i. Id̓o di xit Mat. iij. Ego baptizo vos in aqͣ in pnīam Etiā iō miſſus eſt. vt hoīes ꝯuerteret ad dn̄m p̄dicādo. Iō d̓r Lu. j. Ip̄e pibit an̄ illū. ⁊ ꝓpt̓ illa angelus appellatus eſt. Scd̓o vocatus eſt Iohānes. ꝓpter gr̄e ſue immenſitateꝫ. habuit em̄ magnā gr̄am. qꝛ mirabilit̓ exultauit. quan do mr̄ eiꝰ Lu. j. dixit ad mariā. Ecce em̄ vt fa cta eſt vox ſalutatōnis tue in auribꝰ meis ⁊cͣ. Etiā apparuit eius gr̄a qn̄ eum xp̄s amicabl̓i cōmēdauit dicēs. Inter natos ml̓eꝝ non ſurre xit maior ioh̓e baptiſta. Mat. xj. Tertio dict eſt vox ꝓpter p̄dicatōis vtilitatē. qꝛ prius cla mauit pnīam agite appropinqͣbit em̄ regnū ce lorum. Mat. iij. Hec vox ml̓tū vtil̓ fuit pecca toribus. qꝛ ꝓpter illā ml̓ti penituerūt ⁊ gr̄am ceperūt. Nā vt d̓r Mat. iij. Exibāt ad eū ꝯfite tes pctā ſua. qͥ vtiqꝫ penitentiam non egiſſent. niſi vocem iſtam gl̓oſam audiſſent. ¶ Sermo ſcd̓us de decollatōe Ioh̓is baptiſte Erodes miſit ac tenuit iohannē. ⁊ vinxit eū in carce rem ꝓpter herodiadem. Mar. vj. Pli. in ſpe. hiſto. li. viij. c. v. ait. Ꝙ aper eſt tan te feritatis ꝙ etiā mortē ꝑuipendēs ꝯtra vena tores ferro intrepide ſe infigit. ⁊ ille tranſfixus ꝯtra ſibi refiſtentē vires recolligit. ⁊ hͦ eſt pͥnci paliter qn̄ eſt in amore. qꝛ tunc ꝓ vxore atrocit̉ pugͣt. vngul̓ terrā ſcalpit. ſetas erigit. culmos vibrat. ⁊ parū tūc comedit ⁊ macreſcit. Spūa liter ꝑ aprū intellige peccatorē luxurioſum. qͥa tūc tal̓ ferus eſt ꝯtra ſe arguentē. ⁊ pͥncipaliter qn̄ arguit̉ in amore inordinato. Et hͦ ptꝫ in lib. ph̓oꝝ. vbi refert Endoxus ꝙ pitagoras veni ens in quandā ciuitatē in qͣ vidit ppl̓m in luxu riam lapſum. ip̄e aūt ppl̓m in amore exiſtenteꝫ redarguit vt a luxuria ceſſarent. ⁊ ꝯtinentiam ẜuarent. Quidā ex eis incōtinentiores ei inſiE XCIII dias parauerūt. ⁊ occidere voluerūt. Quare hͦ qꝛ ille cōtinens fuit. iſti luxurioſi. ⁊ ſic diſſimi liuꝫ fuerūt morū. Mō ſic̄ dicit Sene. li. de aīa Aime diſſimiliū fuerunt corporū. gͦ diſſil̓ia ha huerūt ſtudia. Ita etiam fuit ad ꝓpoſitū. Bea tus Iohannes ꝟgo fuit caſtiſſimus. Herodes aūt luxurioſiſſimꝰ. Ideo cum ip̄m Ioh̓s argu it de luxuria dicēs. Nō licet tibi habe vxorem fratris tui. Ille qͣſi aper ferox ⁊ frendēs cōtra ſuum venatorē ſanctū Ioh̓em. qͥ nitebat̉ eū ca pere rete p̄dicatōis. inſurrexit. ⁊ vxorem ſuam adulterā defendit. ip̄mqꝫ in carcerē miſit. vt di cit euangeliū. Miſit herodes ac tenuit ⁊cͣ In quo tria pͥncipalit̓ deſcribunt̉. Quantū ad pri mum. Iohānis rep̄henſio amoroſa. ibi. Nō li cet. Scd̓o herodis obẜuatio furioſa. ibi. He rodes ⁊cͣ. Tertio Ioh̓is decapitatio doloroſa ibi. Miſſo. Circa pͥmū eſt notandū dicit̉ in cō qꝫ muni ꝓuerbio. Qui veritatē loquit̉ caput ſibi ꝯterit̉. de hoc legit̉ in geſtis Romanoꝝ. ꝙ Ty tus imꝑator in ciuitate romana inſtituit vt di es pͥmogeniti ſui ab oībus celebris haberet̉. et ne occulte laborarent rogauit Uirgiliū vt arte ſua ſtatuā faceret ꝑ quā occulte laborantē ſcire poſſet. Ille aūt fecit ſtatuā q̄ imꝑatoris edictū nō ẜuantes manifeſtabat. Interea qͥdaꝫ faber acceſſit ad ſtatuā noīe focas dicēs. Per accuſa tōnem tuaꝫ ml̓ti ſunt interempti. iō voueo deo meo ſi me accuſaueris caput tuū frāgā. ⁊ ꝑcuſ ſit caput malleo eius. veniētes igit̉ mīſtri regiſ viderūt in fronte eiꝰ qͥ veritatem loquit̉ ꝙ ca put cōfractū habebat. Quis iutelligit̉ per Ty tum qͥ fuit miẜicors erga ſubditos ſuos nulluꝫ abire ꝑ̄mittens ſine munere. ſicut dic̄ Suetoni us. niſi pr̄ celeſtis intelligit̉ qͥ eſt imꝑator ange lorū. cuius miẜicordia plena eſt terra. nulluꝫ ſi nens abire ſine munere. qꝛ pluit ſuꝑ iuſtos ⁊ in iuſtos. ⁊ oriri facit ſolem ſuꝑ bonos ⁊ malos. Mat. v. Hic imꝑator rogauit Uirgilium hoc eſt xp̄m filiū ſuū vnigenitū vt ſua arte ⁊ ſapien tia faceret ſtatuā hͦ eſt ſanctū ioh̓em qͥ ſtetit for titer adu̓ſus malos eos arguēdo. Matth̓. iij. Genimina viperarū qͥs demōſtrabit vob̓ fuge re a ventura ira. Et h̓ arguebat herodē dicens Non licet tibi habere vxorē fratris tui.ſ. in cō iugem raptā ſibi. qꝛ hoc eſt contra iuſticiaꝫ. qꝛ p̄ſciebat ꝙ nullus vxorē fratris ſui ip̄o viuēte duceret. Et hanc iuſticiā btūs Ioh̓es defēdit vſqꝫ ad diſplicentiā regis. vſqꝫ ad carceres. et yſqꝫ ad morteꝫ. qꝛ ꝑpendit illud Chryẜ. ſuper Mat. Nō ſolū ꝓditor eſt veritatis qui mēda cium ꝓ veritate loquit̉. ſed qͥ nō libent̓ pronū ciat veritatē quā ꝓnunciare oportet. aut nō li benter defendit veritatē quā defendere opor tet. Iō Ioh̓es ꝓnunciauit veritatē ne videat̉ ꝓditor veritatꝭ. ⁊ potiꝰ amiciciā herodis amit tere voluit qͣꝫ relinq̄re voluiſſet veritatē. Odio ſus em̄ ſibi fuit qꝛ eū de adulterio rep̄hēdebat. Iō potuit dicere illud ad Gal̓. iiij. Inimicꝰ vo bis factus ſum veritatē vob̓ dicens. vnde dic̄ euangeliū. Herodes miſit ẜuos ſuos ⁊ tenuit Ioh̓em ⁊ vinxit eū in carcerē. Non em̄ fecit hͦ in ꝑſona ꝓpria. ſed ſuorū. ⁊ tn̄ dicit euāgeliſta ꝙ ip̄e tenuit ⁊ vinxit. ⁊ hoc iō. qꝛ dic̄ regu. iur̄. extra de re. iur̄. Qui ꝑ aliū aliqͥd facit eſt ac ſi ꝑ ſeip̄m faceret Hic dicit Chryẜ. Herodes te p̄ci nit cauſa. te arguunt vincula. te carcer accuſat te diuulgat in publicū ꝓducta pena iohannis. vn̄ qui huius cauſaꝫ reqͥrit. in te inuenit qd̓ pe niteat. ⁊ in Iohanne quod doleat. Iohannes orbi natus fame ⁊ vtuti cognitus celebrātibus ſanctitatē. ⁊ dū attrahit ad ſe inqͥſitores innue re facit vt tuus cunctis innoteſcat inceſtus. Et vt te habeat confuſio publica. quem corrigere non valuit ſecreta correptio ⁊ pͥuata. Herodē em̄ Ioh̓es monuit. nō accuſatōe pulſauit tāqͣꝫ iuſticie amator. vnde eū corrigere voluit nō ꝑ dere nec ꝑire. ſed herodes facibus libidinis ar dens ꝑire magis voluit qͣꝫ redire. vt vxorē fra tris illicite poſſideret. Quare aūt herodes mi ſit ip̄m in carcerē ratōꝫ ponit euangeliſta dicēſ Propter herodiadē vxorē fratris ſui philippi quā tulerat. Hiſtoriā vide ſupra ẜmone prece denti mēbro pͥmo. Quantū ad ſcd̓m moraliter eſt notadū illa que in Iohāne ſunt facta. ī pec catoribus quotidie implent̉. Per herodem nā qꝫ qui interp̄tat̉ pellibus glorians intelligitur diabolus qui in ſuꝑbia gloriat̉. Hic ad inſtar herodis pͥmo mittit apparitores ſuos vt deci piant ⁊ capiāt iohannē. hoc eſt hoīem in gratia dei exiſtentē. quod figuratū eſt. j. Re. xix. vbi legit̉ ꝙ ſaul miſit lictores hͦ eſt punitores ſiue miniſtros. qͥ p̄ſto erant ad occidendū vt appre henderēt dauid qͥ interp̄tat̉ manu fortis. hoc ē fortem xp̄ianū. quē miniſtri diaboli nitunt̉ cō p̄hendere p̄ ſuaſionē ſeptē mortaliū peccatorū Secūdo diabolus tenet ip̄am aīam ꝑ ꝯſenſum ⁊ delectatōꝫ. Quādo em̄ temptat̉ a diabolo n̄ nocet ei qͣꝫdiu non cōſentit nec delectat̉ in pec catis. qꝛ ẜm augꝭ. Cogitatio quantumcūqꝫ tur pis mentē non polluit. quādo ratio non cōſen tit. Sed tales temptatōnes cogitationū ſūt me ritorie. vt dicit Bonauentura. Sed mox vt de lectari ceperit ⁊ cōſentire capit̉ manu diaboli ⁊ tenet̉. Ideo dicit btūs Ambro. vt habet̉ alle gatiue. xv. q. j. nō eſt. Neminē inquit iugo ſer uitutis diabolus aſtrictuꝫ tenet. niſi ſe ei prius ere peccatorū vendiderit. Quare monet Tobi as quēlibet homīem Tob̓. iiij. Omnibus die bus vite tue in mente habeto dn̄m deum tuum ⁊ caueas ne conſentias peccato. quia peccatuꝫ eſt rete ꝑ quod diabolus capit hominē pecca torem. Facit em̄ ipſe ſicut arenea. de qua Iſi. li. xij. ꝙ plurima ꝯſueuit texere fila in feneſtris T. 5 O D E An116 Sermo aut alijs locis patentibus ⁊ occultis ad muſcas capiendū q̄ ſunt ſibi eſce vald̓ dulces. Sic dia bolus ponit nob̓ vndiqꝫ hamos vt caꝑe ⁊ tene poſſit ꝑ pctā. ⁊ deniqꝫ deuorare. Idcirco. b. pe trus monet nos. j. Pe. v. Fratres ſobrij eſtote ⁊ vigilate ⁊cͣ. Tertio diabolus ligat aīam ꝑ cō ſenſuꝫ peccati. pctā em̄ ſunt vīcula diaboli ⁊ ca thene vt dicit augꝰ. ix. ꝯfeẜ. Quadriformit̓ vi culant̉ peccatores. Quidā em̄ ſunt quoruꝫ pe des ⁊ crura ligant̉ qͣſi qͥbuſdā cōpedibꝰ ne poſ ſint ire ad eccl̓as ⁊ ad ẜmones. ſꝫ tn̄ in nocte ad furta vel homicidia ludos vel tab̓nas vadunt de his dicit psͣ. ciiij. Hūiliauerūt in cōpedibus pedes eiꝰ.ſ. pctōris. Alij ligant̉ circa ventreꝫ ⁊ femora pctō gule ⁊ luxurie. de qͣ cathena dicit̉ Eſa. lviij. Si abſtuleris de medio tui cathenā dabit tibi dn̄s deꝰ tuus reqͥem ſꝑ. Alij ſunt qͦrū corpus ⁊ lingua ligāt̉ qꝛ turpia loquunt̉. de qͥ bus Eſa. lij. Solue vincula colli tui captiua fi lia ſyon. Alij ſunt quoꝝ brachia ferreis ligata ſunt vincul̓. ſic̄ vſurarij ⁊ falſarij. de qͥbꝰ vſura rijs refert Guil̓. pictauienẜ. ꝙ qͥdā frat̓ valde religioſus vidiſſet in viſiōe quendā hoīeꝫ ī me dio flāmaꝝ ꝓſtratū. de cuiꝰ vtero arbor ꝓcede bat alta. in cuiꝰ ramis hoīes diu̓ſi femīe et ma ſculi erāt ſuſpēſi. ⁊ flāma ab imo ꝓcedēte acer rime torq̄bāt̉. ſꝫ ille qͥ in fundo iacebat ſuꝑ oēs maxime torq̄bat̉. ⁊ cū ille frat̓ q̄reret a doctore ſuo qͥd hͦ eſſet. ait illi. Ille qͥ iacet in imo pr̄ fuit ⁊ pͥncipiū generatōis iſtorū oīm. ⁊ fuit pauꝑ et ꝑ vſuras aſcēdit. alij aūt oēs ſunt filij ⁊ nepoteſ qꝛ ab eo ꝓceſſerūt imitati paternū ſcelus. ⁊ per vſuras acqͥſita poſſederūt ⁊ nec reſtituerūt. id̓o cū eo torquēt̉. Pat̓ aūt ſuꝑ oēs torq̄t̉ videndo eos qͥ ꝑ eū in hͦ tormētū venerūt. ⁊ pena ei p̄ oī bus augmētat̉. Quarto diabolus peccatorē in carcerat ꝑ ꝯſuetudinē peccatoꝝ. qd̓ figuratū ē iiij. Re. xxv. ꝙ rex babylōie nabuchodonoſor Zedechiā regē hierl̓m viuxit cathenis. ⁊ poſu it eū in carcerē Sic diabolꝰ hoī facit ꝑ pctm̄ qd̓ eſt carcer diaboli. Quāto em̄ pctā ſepiꝰ reiterā tur tāto feruētiꝰ ſub ptāte diaboli ꝯẜuant̉. qꝛ ſi cut ait augꝰ. Recte ſicut ianua regni celeſtꝭ no bis aꝑit̉ bonis oꝑbꝰ. ita ⁊ mal̓ oꝑbꝰ claudit̉. Ip̄e igit̉ pctōr anqͣꝫ ponit̉ in carcerē dꝫ veloci ter reſurgē̓ ꝑ pnīam. ẜm qd̓ monet Helinandꝰ di. Feſtina vt reſurgas. nā ſi reſurge̓ hodie eſt difficile. cras erit difficiliꝰ. Illd̓ etiā legit̉ in vi taſpa. ꝙ qͥdā frat̓ abbatē zizonium int̓rogauit qͥd facia pr̄ qꝛ cecidi? Cui ille. Surge inqͥt. ⁊ il le. ſurrexi ⁊ iterū cecidi. Rn̄dit. Nō deſiſtaſ re ſurgēdo. in quo em̄ oꝑe hō fu̓it inuētꝰ in eo iu dicabit̉. Ecce quō herodes infernal̓ facit hoī ſi cut herodes fecerat ioh̓i. Et hͦ ad pͥmū. Quan tum ad ſcd̓m ponit̉ herodis inſidiatio furioſa. cū d̓r herodes aūt inſidiabat̉ ei.ſ. ioh̓i. ⁊ quare certe ꝓpter ſuū adulteriū ⁊ luxuriā qd̓ ioh̓s ar guebat. iō ip̄a cantatrice ꝓcurāte. vt dicit Io ſephus. herodes miſit ip̄m in carcerē. vt ei ex hͦ cōplaceret. Ptꝫ igit̉ qͣꝫtū malū eſt adulteriū Propter illud em̄ ioſeph caſtiſſimꝰ miſſus ē in carcerē. Sicut legit̉ Gen̄. xxxix. ꝙ vxor phuti faris dixit ad ioſeph qͥ erat pulcer facie ⁊ deco rus aſpectu. Dormi mecū. Illo aūt nō acquie ſcēte oꝑi nephario. accuſauit ip̄m corā marito dicēs. Ingreſſus eſt ad me vir hebreꝰ quē ad duxiſti vt illuderet mihi. vir aūt credulꝰ ꝟbis ciꝰ. ad cōplacentiā ip̄iꝰ miſit eū in carcerē. qͥ tn̄ nō meruit ſed ip̄am de hͦ ſepiꝰ arguit. Ita etiaꝫ Ioh̓s qͥ arguit herodiadē de oꝑe nephario iuſ ſu eius miſſus eſt in carcerē. Illud adulterium occidit vriā fidelem militē. Legit̉. ij. Regū. xj. Poſtqͣꝫ dauid adulteriū cōmiſit cum berſabee vxore vrie ducēs eā in domū ſuā. miſit nūciuꝫ ad Ioab dicens. Mitte vriam ex adu̓ſo belli vbi fortiſſimum eſt p̄liū. ⁊ relinque euꝫ vt per cuſſus intereat. quod ⁊ factū eſt. Et plura alia mala fecit adulteriū que enarrat Innocentius papa li. ij. de vilitate humane cōditōnis. c. xxij dicens. Hoc pentapolim cū ingenti regione ſb̓ uertit. filios Hely in bello deleuit. Uriam occi dit. ⁊ ꝑſbyteros lapidauit. ſicut patꝫ Dan̄. xiij Samp̄ſonē ſeduxit. Salomonē ꝑuertit. vires euacuat. ſenſus diminuit. dies conſumit. opes effundit. Hec ille. Sic etiā hic dicit̉ ꝙ herodes voluit Iohannē occidere nec poterat. Et ſeqͥt̉ ratio. quia herodes metuebat Ioh̓em ſciēs eū fore virum iuſtū ⁊ ſanctū. vbi dicit gloſa. Me tuebat eum ꝓpter p̄dicatōis veritatē quam au diebat. ⁊ ſanctitatē vite quā videbat. que duo neceſſaria ſunt p̄dicatori. vt cōſtantia p̄dicatō nis malos arguat. ⁊ excellentia vite ad ſancti tatem alios alliciat. Et ſi vnū defuerit nomē p̄ dicatoris non habebit. quia dicit Chryẜ. ⁊ po nitur. xl. di. c. multi. Multi bn̄ viuēdo ⁊ bene docendo populū iuſtruūt quomō viuere debe at. bene aūt docendo ⁊ male viuēdo deū īſtru is quomō debeat te damnare. Ideo Iohānes habuit hec duo ⁊ libēt̓ etiā audiebat̉ a ſuo adu̓ ſario herod̓. de qͦ ſubdit̉. Et audito eo multa fa ciebat. ⁊ libent̓ eum audiebat. vbi dicit gloſa Ueritatem infatigabiliter p̄dicantē ⁊ ea que dicauerat faciente quis nō timebit. ⁊ quis ſeqͥ ⁊ audire abhorrebit. Sed qͣꝫuis eum libent̓ au diebat. tn̄ cum eū arguit de adulierio ip̄m odie bat. ẜm illud Prouer. ix. Argue ſapientē et di liget te ⁊cͣ. Ideo vt dicit magiſter in ſcola. hiſ. Deſiderantes herodias pariter ⁊ herodes oc caſionē aliquā inuenire vt Iohannem occide re poſſent. vident̉ inter ſe ſecreto dixiſſe nataſ ſui diem corporis pͥmis galilee celebrare ⁊cͣ. vt ſupra ſermone precedēte. Ideo dicit euāgeliū Cum dies oportunus accidiſſet. herodes in na tali ſuo cenam fecit principibus ⁊ tribunis et p̄ I G XCIII nis galilee. Circa qd̓ notanduꝫ ꝙ ꝯuiuia raro ſolēi fieri abſqꝫ peccatis. qꝛ dic̄ Gre. j. mora. Ꝙ aliqͣ ſunt vītia q̄ a cōuiuijs ſeꝑari vix pn̄t: aut certe nequaqͣꝫ pn̄t. Pene em̄ ſꝑ epulas comita tur voluptas. Nā dū corpꝰ in refectōis d̓lecta tōe reſoluit̉. cor ad inane gaudiū relaxat̉. vnd̓ ſcriptū eſt Exo xxxij. Sedit ppl̓s māducare ⁊ hibē ⁊ ſurrexerūt lude̓. Iō ꝯſulit Catho dicēs Cōuiua raro. Ita etiā in hͦ ꝯuiuio herodis tria vitia inſil̓ fuerūt. Primū fuit celebratio natal̓. ſi qͥdem a nob̓ fieri nō dꝫ. qꝛ dicit venerabil̓ be pa in ome. euangelij hod̓. Nō em̄ feſtum natal̓ nr̄i in memoriā reuocare debemꝰ. nō vlluꝫ tꝑs illecebris indulge̓ carnalibꝰ. ſꝫ potiꝰ diē exitus noſtri pnīe lachrymis ⁊ p̄cibus crebriſqꝫ p̄ueī re ieiunijs. Quare aūt diem natalē celebrare n̄ debemꝰ oſtendit Innoc̄. vbi sͣ. li. j. c. v. di. Ge neramur oēs ſine ſcīa. ſine ꝟbo. ſine ꝟtute. na ſcimur flebiles. debiles imbecilles. parū a bru tis diſtantes. Nam illa ſtatī poſtqͣꝫ naſcūt̉ gra diunt̉. nos aūt erectis pedibꝰ nō ſolū nō incedi mus. verūetiā curuatis manibꝰ vix reptamus Iō dicit eodē li. c. j. Quis det ocul̓ meis fonteꝫ lachrymaꝝ vt d̓fleā hūane ꝯditōis ingreſſū et culpabilē hūane generatōis ꝓgreſſuꝫ. ⁊ dāna bilem diſſolutōis egreſſuꝫ. Si herodes iſta āte oculos habuiſſꝫ. natal̓ ſui diem nō celebraſſet. R Scd̓m pctm̄ fuit ſaltatio puelle luxurioſe. qd̓ tangit euangeliſta ibi. Cū introiſſet puella filia ip̄iꝰ herodiadis ⁊ ſaltaſſet. placuit herodi ſiml̓ qꝫ diſcūbentibus. Hec ſaltatio fuit occaſio qͣre caput ſcīſſimi ꝓph̓e Ioh̓is fuit p̄ſciſuꝫ. Iō de hͦ p̄dixit Sapiēs Eccī. ix. Cuꝫ ſaltrice ne ſis aſ ſiduus. nec audias illaꝫ. ne forte peas efficacia eiꝰ. O peſſima mr̄ ⁊ iniquus pr̄. qͥ pͥus docuer̄t filiā ſuā ſaltare ⁊ chorizare qͣꝫ orare. Per cuiuſ ſaltū Ioh̓es qͥ interp̄tat̉ dei gr̄a eſt occiſus Sic etiā in chorearū ſaltibus modernarū nō ſolum gr̄a dei occidit̉. ſꝫ timeo ꝙ xp̄s denno crucifigi tur. ⁊ paſſio eius renouat. Qꝛ legit̉ in lib̓. de ſe ptē donis ſpūſſancti de qͦdā nobili iuuene quē pr̄ deo dicauit. Hic qͣdā die circa crucē orās oc currit ſibi in mentē qͥd hͦ eſſet qd̓ hoīem magis alliceret ad pctm̄. ⁊ in quo deus plꝰ vituꝑare tur. Dū ſic lachrymās oraret vidit iuueneꝫ pul chrū. ⁊ cū hͦ chorizatōꝫ magnā qͥ tranſeūtes cir ca cruce̓ in pͥmo circūitū qͥlibet d̓abat vnū ictuꝫ ſuꝑ clauos crucifixi. Cūqꝫ facerēt ſcd̓m circūi tum coronā de capite xp̄i ſumentes crucifixi pe dibus ꝯculcabāt. In tertio circūitū plāctꝰ eius deridebāt. In qͣrto in faciē eius exꝑuebāt. In qͣnto latꝰ eiꝰ ꝑforabāt. In ſexto blaſphemabāt Quo fctō iuuenis qͥ duxit choreā ait ad eū Ro gaſti deū vt on̄derēt tibi qͥd plꝰ alliciat homīeꝫ ad pctm̄ ⁊ in qͦ deus plꝰ vituꝑaret̉. Iō ego qui ſum pͥnceps inferni ⁊ chorizatōis ꝓcurator ex p̄cepto veni hūc cū mīſtris meiſ vt tibi exponā qd̓ rogaſti. Prīo extenſio brachioꝝ ſit in vitu periū extenſionis brachiorū xp̄i. Scd̓o ꝑ ẜtuꝫ ꝯculcatio corone capitis xp̄i. Tertio ꝑ catū vi tuperat̉ plāctus xp̄i. Quarto ſaltꝰ fit ī deriſiōꝫ Quinto ꝑ ornamētū cōſpuit̉ xp̄s. Sexto ꝑ le ticiā cordis aꝑit̉ latus xp̄i. Uide miſer ſaltator ⁊ ignobil̓ ſaltatrix ꝙ peiores eſtis iudeis qͥ cri ſtum crucifixerūt ⁊ deriſerūt in terris trāſeun tem. vos aūt in dextera pr̄is in celo regnanteꝫ Tertiū pctm̄ fuit regis temerariū iuramentuꝫ qd̓ tāgit euāgeliſta. Rex aūt ait puelle. Pete a me qͥd vis dabo tibi licꝫ dimidium regni mei ſuꝑ qͦ dicit hiero. in glo. Iō forte iurauit vt oc caſionē occidendi hret̉. qꝛ nō audebat p̄ popl̓o qͥ Ioh̓em tāqͣꝫ ꝓph̓aꝫ habebāt̉. Et ptꝫ ex hͦ ꝙ q̄ſiuit occaſione mortis. qꝛ ſi illa interitū patri vel mr̄is poſtulaſſet. he̓rodes nō ꝯſenſiſſꝫ Illa aūt ſubordinatio ptꝫ ex illo ꝙ filia petiuit cōſi liū matris qͥd peteret dū exiuit de ꝯuiuio ad eā dicēs. Quid petā. Ip̄a em̄ debebat dare conſi liū q̄ dudū mētale fecerat homicidiū. quia vole bat eū occide̓ ſꝫ nō poterat. Sꝫ qꝛ nūc poſitum fuit ad ſuū cōſiliū ⁊ edictū. Iō caput ioh̓is ba ptiſte nihil aliud petas dixit. Hoc id̓o dixit vt hāc lucernā euelleret q̄ ip̄aꝫ ſepiꝰ arguebat̉ Di cebat em̄ ad filiā illd̓ Sap̄. ij. Circūueniamꝰ.i. decipiamꝰ iuſtū. qꝛ inutil̓ eſt nob̓ ⁊ ꝯtrariꝰ oꝑi bus nr̄is. q. d. Cū nos volumꝰ viue̓ carnaliter ⁊ nō ẜm legem diuinā ⁊ dictamē recte rōnis. ⁊ nos ſuꝑ hͦ vult arguere. Inſtructa igit̉ filia a mr̄e oī poſtpoſita verecūdia ꝟginali. nō erube ſcebat cōuiuantes. intrat nō petēdo ſꝫ imperā do dicēs. Volo vt ꝓtinꝰ des michi in diſco ca put ioh̓is baptiſte. Hic dic̄ Cryẜ. in omel̓. In trat beſtia nō puella q̄rit amputare nō ſaltare. diſcurrit fera nō femīa. ſeuitia creſcit. augmen tum fit fraudis. crudelitate nō corꝑe eſt ſingl̓a ris. fera em̄ capit p̄dā. fremit ore. dētibus fren det fetū nō ſuſcipit ſed ꝓijcit. Tūc ꝯtriſtatꝰ eſt rex ꝓpter iuſiurandū. Suꝑ quo dicit Beda ī Ome. hod̓. Hec triſticia herodis nō ablutō eſt ſed confeſſio ſceleris. Sic plerūqꝫ reprobi ⁊ co noſcunt ſe ⁊ fatent̉ erraſſe. nec tn̄ a pctō qͥeſcūt. illi equali penitētia ac confeſſione cōtra ip̄oſ te ſtimoniū dant. qꝛ non neſcij delinquūt cū a pec cato quod culpant ſe cohibe̓ nolūt. Qui tn̄ he rodes triſticiā mōſtrabat in vultū. ſꝫ occulte le tabat̉ in mēte ꝙ ea petebāt̉ q̄ antea facere diſ ponebat. qͥ ſi caput Herodiadis peteret̉. nulli dubiū ꝙ hͦ nullatenus daret. ꝓpter iuramentū aūt ⁊ eos qͥ parit̓ accūbebāt iuſſit dari. iuſſitqꝫ decollare. Noluit eam ꝯtriſtari ꝓpter diſcum bentes. ſed miſſo ſpiculatore p̄cepit amputare caput Iohannis in carcere̓. ⁊ attulit caput eiꝰ ī diſco. ⁊ dedit illud puelle ⁊ puella dedit matri ſue. Super quo dicit̉ Chryſoſto. Audiſtꝭ fr̄es qͣꝫta ſit nata de voluptate crudelitas. de libidi L Sermo ne impietas. allatū eſt caput ioh̓is in diſco. qui ſalutares monitōes dabat de inceſtu. ꝙ.ſ. nō li ceret. menſa migrat in caueā. ꝟtit̉ dn̄s ī araneā Fiunt de prāſoribus peccatores. mutat̉ feruo re ꝯuiuiū. ſit cibꝰ cades. vinū trāſit in ſāguineꝫ funus apponit̉ in natali. in ortu exhibet̉ occa ſus. ꝯuiuiū mutat̉ in homicidiū. organa ꝟtutū in fumos. hec ille. Hic dicit glo. h̓ fuit impieta tis genus ꝙ tā beatū caput ad vniꝰ peſſime ⁊ la ſciue ſaltatricis amputatū eſt petitōꝫ. in qͦ fue runt illi btī oculi qͥ totiens ip̄m xp̄um nō modi ca ſpūali dulcedīe. ⁊ etiā ſpm̄ſanctum in ſpecie colūbe intuebant̉. in qͦ fuerūt ille aures q̄ vocē pr̄is audierāt. in qͦ ille nares in qͥbus olfactꝰ to tius trinitatis delitiarū ſpūal̓r erat. labia q̄ to tiens xp̄i teſtimoniū formauerūt. lingua q̄ taꝫ dulcit̓ appropinquationē regni celeſtis clama bat. ⁊ guſtꝰ qͥ oīm ꝟtutū aromata inceſſant̓ de guſtabat. Et audiētes h̓ diſcipuli eiꝰ tuler̄t cor pus eius ⁊ poſuerūt in monumēto. ⁊ ſic legit̉ ī hiſtoria eccl̓aſtica lib̓. xj. Ioh̓es in caſtello ara bie dicto machētanta fuit vinctꝰ ⁊ capite trun catus. diſcipuli aūt corpꝰ capiētes. vt legit̉. xij eccl̓aſti. hi. ⁊ apud ſebaſtē ciuitatē paleſtine he liſeū ⁊ abdiam ſepelierūt. ⁊ ad eius tumultum ml̓ta miracula fiebāt. Qd̓ videns Iulianꝰ apo ſtata ⁊cͣ. quere vlterius in legenda. De natiuitate Marie Sermo pͥmus. Tantauerat autē dn̄s deus ꝑadiſum voluptatis ab ini tio. Ita ſcribit̉ Gen. ij. Petrus de creſ. li. viij. de rurali cōmodo dicit. Qui vult viridarium plantare debet liberare vel mūdare locum ab herbis ⁊ radicibꝰ adulterinis. ⁊ vbiqꝫ aquam feruentiſſimā fundere. vt reliq̄ radicū ⁊ ſeminū in terra latentiū nō valeāt germīare. ⁊ ſi illd̓ vi ridariū debet eſſe regū vel illuſtriū virorum ac dn̄oꝝ docet ibidē. c. iij. ꝙ eligat̉ locus planus. nō paludinoſus. in qͦ ſit fons fluens ⁊ cingatur muro ⁊ plantent̉ in eo diu̓ſe arbores aromati ce in qͥbus ſe occultent aīmalia in viridario cur rētia. Fiat ibidem palatiuꝫ ſpacioſum in qͦ rex inoret̉ cū voluerit gues cogitatōnes effugare. animūqꝫ gaudijs ⁊ ſolatijs renouare. lepores. capoli. cerui ⁊ ſimilia. filomene alaude. merule caladrij. ⁊ oīa genera volatiliū canētia collocē tur. Spūal̓r ꝑ viridariū intelligit̉ viridiſſima ⁊ floridiſſima ꝟgo maria q̄ viuit in oꝑe bono ⁊ ꝟtute. ita vt dice̓ pōt cōuenient̓ illd̓ Eccī. xxiiij In me omīs gr̄a vie ⁊ ꝟtutis. hͦ viridariū cele ſtis pat̓ hr̄e voluit ꝓ filio ſuo qͥ eſt imꝑator ce lorū ⁊ rex magnus oīm terrenorū. ẜm illud psͣ. xciiij. Ip̄e eſt rex magnus ſuꝑ oēm terrā. Id̓o mūdauit pͥus illud ab oībus herb̓.ſ. malignoꝝ oīm mortaliū peccatorū q̄ inherēt pueris a pa rentibus. qꝛ ẜm doctores. niſi eſſet ī vtero mun data ⁊ ſanctificata. natiuitas celebrāda nō eſſer ideo mūdata ⁊ aqͣ feruētiſſima oīm gr̄aꝝ eſt p fuſa. vt amodo nulla radix peccatorū in ip̄a po tuit pululare. vt dicit augꝰ. in li. de natura ⁊ qͣ. tia. Et qꝛ ip̄a erat floriferū viridariū in qͦ habi tare debebat rex regū oīm. Iō debuit eſſe pla num hͦ eſt hūile ⁊ mundū ⁊ nō ſordidū ꝑ pctm̄. qꝛ ẜm Bern̄. in ẜmone. btā ꝟgo ⁊ ſi virginita te deo placuit tn̄ ex hūilitate cōcepit. In hͦ or natiſſimo viridario fuit fons miſcd̓ie ⁊ manet ī euum. ſine quo fonte miſcd̓ie ⁊ gratie nulla vir tus poteſt in nobis creſcere. Ideo debemꝰ cla mare cum ſapiente Prou̓. v. O maria diriuen tur fontes tui foras ⁊ aqͣs tuas diuide ī plateis Fuit etiam hͦ viridariū muris ꝟtutū cinctū. qꝛ os claudit taciturnitate a vanis ꝟbis. manꝰ ab operibus prauis. cor ſuū clauſit a cogitatōibuſ immūdis. ita ꝙ ſpōſus de ip̄a dicat Canti. iiij. Ortus cōcluſus ſoror mea ſpōſa. ortꝰ ꝯcluſus. Inſuꝑ plantate ſunt in hoc fructifero virida rio diuerſe arbores aromatice. ibi eſt cedrꝰ con templatōnis excelſe. cipreſſus odorifere fame. palma glorioſe victorie. rōſa mire patie. oliua ī finite miſcd̓ie ⁊ platanus fidei ꝑfecte. In hiſ ar boribus diuerſis diu̓ſimode ſe occultat aīalia. aliqua ſub arbore cōtemplatōis ſicut cōtempla tiui. alia ſub cipreſſo bone fame. ⁊ ſic de alijs. In hoc viridario eſt cōſtructū ſolēne palatiuꝫ quod eſt cor huius ſacratiſſime ꝟginis in quo dn̄s omniū ſuū gaudiū ſepius innouat. ⁊ ibidē requieſcit. ẜm illd̓ Eccī. xxiiij. Qui creauit me requieuit in tab̓naculo meo. In iſto glorioſiſſi mo vīridario fuerūt lepores diuini timoris. ca prioli ad omne bonū velocitatis. ⁊ cerui placi diſſime amabilitatis. Ibi fuit filomena noctur ne oratiōis. alauda diurne deuotōnis. Qꝛ no cte diuqꝫ laudauit dn̄m vt dicere poſſit cū psͣ. xxxiij. Benedicam dominū in omni tempore. ſemꝑ laus eius in ore meo. Un̄ tale viridariuꝫ plantauit dn̄s in vtero. b. Anne. ⁊ hodie pullu lauit ꝑ gl̓oſam natiuitatem. ita vt dicere poteſt eccl̓a. Plātauerat dn̄s. In qͥbus ꝟbis duo de ſcribunt̉. Prīo natiuitatis figuratō. ibi. Plan tauerat dn̄s. Scd̓o ꝟginitatis collaudatio. ibi Paradiſum voluptatis. De pͥmo eſt notandū ẜm naturales. an̄qͣꝫ venit iocundū tꝑs verꝭ in quo arbores florēt. prata rident. cāpi germināt nemora frondēt. oīaqꝫ naſcētia t̓re in viridita te ꝑſiſtāt. diu̓ſa p̄currūt nūcia q̄ ſuo aduentu hͦ amenū tꝑs p̄figurāt. pͥus alauda ſe a t̓ra eleuā do in aera dulcit̓ modulat ⁊ diſcātiſat. filome na in noctis ſilentio ſimphonizant̓ modulizat. Sic ſpūal̓r ꝟgo bn̄dicta eſt arbor celeſtis ꝓfe rens folia. flores. florētes frondes ⁊ fructꝰ Fo lia fuerunt eiꝰ ſanctiſſima v̓ba q̄ ꝓtulit. ẜm illd̓ psͣ. xliij. Eructauit cor meū ꝟbū bonū Flores fuerūt ꝟtutes. De qͥbus Can̄. ij. Flores appa I A C P XCIIII ruerūt in terra nr̄a. Fructus hꝰ ſcīſſime arborꝭ fuerūt oꝑa eius. De qͦ Can̄. ij. Fructꝰ eiꝰ dulcꝭ gutturi meo. Maria eſt pratū floriduꝫ. qꝛ ẜm Bern̄. ſpecioſis oīm v̓tutū floribꝰ delectabilit venat. Inter qͣs tres excellūt folia hūilitatis. li liū caſtitatis ⁊ roſa charitatis. Maria ē cāpuſ bn̄dictꝰ qͥ ſine oī auxilio hūano genuit florē ſpe cioſum. qͥ dicit Can̄. ij. Ego flos cāpi. hͦ eſt ma rie. Ip̄a eſt nemꝰ in quo oēs ꝟtutū creſcunt ar bores. q̄ figurata fuit ꝑ rubū ardētē ⁊ nō cōbu ſtum. Exo. iij. Sꝫ an̄qꝫ arbor iſta florēs. pratū ridēs. cāpus germinās. ⁊ nemꝰ frondēs ꝑ nati uitatē ſanctiſſimā pullularet ⁊ ſe md̓o demon ſtraret diu̓ſi nūcij ⁊ figure ip̄iꝰ natiuitatē p̄figu rantes p̄ceſſerūt. Iō dicit Bern̄. ſuꝑmiſſus eſt Qd̓ moyſi mōſtratū eſt in rubo ⁊ igne. Aaron in ꝟga ⁊ flore. Gedeoni in velle̓ ⁊ rore. Salo moni in forti muliere. Hieremie in femīa circū dante virū. Eſaie de ꝟgīe ꝯcipiēte. Gab̓el tan dem naſcituꝝ nunciauit ⁊ exhibuit ſalutando. Dico pͥmo ꝙ maria nūciata eſt ⁊ p̄figurata per padiſuꝫ que deus plātauit a pͥncipio in qͦ poſu it hoīem quē formau̓at. Gen̄. ij. qꝛ ip̄a tāqꝫ ꝑa diſus voluptatis plātata eſt in mēte dīna ab e terno. Teſte Anẜ. qͥ ait in li. de ꝯceptū ꝟgīali. Maria in mente diuīa an̄ ꝯſtitutōꝫ md̓i fuit p̄ ordinata. Idem ip̄a teſtat̉ in epl̓a hodi. dicēs. Dn̄s poſſedit me abinitio viaꝝ ſuarū. Prou̓. viij. Idē Eccī. xxiiij. Ab initio ⁊ an̄ ſecl̓a crea ta ſum. Sed qͣꝫuis h̓ ꝑadiſus delitiarū fuit for matus ab et̓no. tn̄ hodie ꝓceſſit in lucem mūdi ẜm ꝙ canit eccl̓a petēdo. Nos hac die tibi gre gatos ẜua ꝟgo in lucē mūdi ⁊cͣ. Scd̓o figurata eſt Gen̄. iij. vbi d̓r. Ip̄a conteret caput tuum. Que fuit hec ip̄a? certe nō zara pulcherrīa. nō Lya fecūdiſſima. nō Rachel ſpecioſiſſima. nō Anna deuotiſſima. nō Abigail prudentiſſima. nec Suſanna caſtiſſima. qꝛ de iſtis nō eſt predi ctum ꝟbū an̄dictū. Sꝫ de qͣ dictū eſt: veriſſime de maria. q̄ caput infernal̓ ẜpentis ꝯtriuit. Iō dicit Carnotenſis ep̄s Fulb̓tus. Eternus deꝰ ait ad veterē ẜpentē. inimicicias inqͥt ponā int̓ te ⁊ ml̓erem. ip̄a cōteret caput tuū. Quid eſt ca put ẜpentis ꝯterere. niſi pͥncipalē ſuggeſtioneꝫ diaboli ſuꝑare. Si gͦ q̄runt q̄ naͣm ml̓er opera ta ſit huiuſcemōi victoriā. nō reꝑit̉ in linea ge neratōis hec donec ꝑuenit̉ ad mariā. q̄ ẜpentꝭ caput ꝟtute pedis ꝯtriuit. ī eo ꝙ ꝟ̓ginitateꝫ et hūilitatē ẜuauit. hec ille. Iō gaudeāt ⁊ letētur oēs pctōres. qꝛ hec ml̓er p̄figurata olim. hodie nata eſt. q̄ diaboli caput ⁊ ptāteꝫ abſtulit. ne no Fbis noce̓ poſſit qͣꝫtū velit. Tertio p̄nunciata eſt Nume. xxiiij. vbi d̓r. Orietur ſtella ex Iacob. Merito btīſſima ꝟgo maria ſtella vocat̉ ma tutina. qꝛ ẜm naturales hꝫ fures terre̓. lupos rugare. infirmos releuare. aues ad cantū īcita re. Sic maria hꝫ terrere demones fugare fureſ aīmaꝝ. De qͥbus Ioh̓. x. Fur non venit niſi vt furet̉ ⁊ mactet ⁊ ꝑdat. ip̄a etiā hꝫ effugare lupi nos hereticos. ẜm illud. b. Gre. Gaude maria ꝟgo cūctas hereſes ſola interemiſti in vniu̓ſo mūdo. qꝛ an̄ natiuitatē marie ml̓te hereſes pul lularunt qͣs maria oēs extirpauit. Hꝫ etiaꝫ ma ria releuare infirmos. Recte em̄ ſicut eſt natu ralit̓ qn̄ ſtella matutina orit̉ tūc infirmi melius hn̄t. qꝛ infirmitas releuat̉. iō tunc debiles ma gis gͣtulant̉. Sic nata.ſ. maria ſtella p̄clariſſi na oēs peccatores ſunt releuati. Iō merito de bent gaude̓. qꝛ cait eccl̓a. Ntītas tua dei geni trix ꝟgo gaudiū annūciauit vniu̓ſo md̓o. Ha bet igit̉ etiā maria aues celeſtes ad cātū excita re. qꝛ ſicut refert Ioh̓s beleth ⁊ Guil̓. in rōnali diui. li. vij. Tūc maria hꝫ tres aues ad cantum excitare. Quidā vir ſanctꝰ ſedule ꝯtēplatōi in ſiſtēs ſingul̓ annis. vj. idus ſeptēbrꝭ in or̄oe po ſitus. iocūdiſſimā ſolennitatē angeloꝝ ⁊ ꝯcētū audiuit. Cūqꝫ ſibi deuotiſſime reuelari peteret cur qͦlibet anno illa tm̄ die ⁊ nō alia h̓ audiret: diuinū accepit rn̄ſum. ꝙ ꝟgo maria gl̓oſa tali die fuerit mūdo nata. ⁊ iō hͦ manifeſtaret filijs eccl̓e ſancte vt ꝯcordes fierēt in hac celebritate celeſti curie ⁊ in hac celebri die feſtū natiuitatꝭ marie inſtituerēt. Dū aūt hͦ ſummo pontifici ⁊ alijs intimaſſet ⁊ illi ieiunijs ⁊ oratōibꝰ ⁊ ſcpͥtu ris ⁊ antiqͥtatū teſtimonijs veritate cōperiſſēt hūc diem in honorē natiuitatis marie ꝟgīs ce lebrandū vniu̓ſalit̓ ſtatuerūt. Quarto p̄nūcia ta eſt maria Eſa. xj. vbi legit̉. Egrdiet̉ ꝟga de radice ieſſe. ⁊ flos de radice eiꝰ aſcēdet. Hec ꝟ̓ ga fuit maria q̄ d̓r fuiſſe de radice iudeorū. ſed tn̄ egreſſa ē cōtra naturā radicis. Radix em̄ ad ima ꝟga ꝟo ad altitudinē tēdit. radix in terra. ꝟga in aere ꝓficit. Sic iudei petebāt ima vitio rum. illa alta ꝟtutū. illi erāt fixi in t̓rā ꝑ cupidi tatem terrenoꝝ. hec in aere ꝑ auiditate celeſtiū illi paſcebant̉ amore carnali. hec nutriebat̉ a more ſpūali. illi ꝯſtringebāt̉ frigore infidelitatꝭ hec fouebat̉ calore caritatis. Idē etiā nuncia uit psͣ. cix. Uirgā ꝟtu. t. e. d. ex ſy. Et hͦ factū ē hodie cū hec btīſſima ꝟgula ex radice ieſſe. hͦ ē ex vtero mr̄is ſue anne q̄ fuit ex ſtirpe ieſſe. ē fe licit̓ egreſſa ꝑ natiuitatē. ſicut declarat Philb̓ tus cardinal̓. Stirps ieſſe ꝟgaꝫ ꝓduxit. ꝟgaqꝫ florē ⁊ ſuꝑ hūc florē reqͥeſcit ſpūs almꝰ. Et ſub dit illd̓ exponēdo di. Uirgo dei genitrix. ꝟga ē. flos eſt filiꝰ ꝟgīs. Flos cadidꝰ ⁊ rubicundus electꝰ ex milibꝰ. flos in quē deſiderāt ꝓſpice̓ an geli. flos ad cꝰ odorē reuiuiſcūt mortui. felix ſil̓ ua q̄ ꝓduxit hꝰ floris ꝟgā. felix magis ꝟga q̄ ꝓ duxit hūc florē. hec ille. Et tm̄ de pͥmo Ꝙͣtum ad ſcd̓m poīt̉ ꝟginal̓ collaudatō. cū d̓r. Para diſū voluptatꝭ. Int̓ ſecl̓ares amatores ſcimꝰ hͦ eſſe cōe ꝙ vnuſqͥſqꝫ tal̓ qͥ cordialiter diligit ali quā ꝟginē ⁊ dn̄aꝫ ſpecioſam. ip̄am ſtudet eqͣre 5 E G H Sermo ⁊ qͥbuſcūqꝫ pōt ſpecioſiſſiue p̄cioſis. ſic̄ pōt vide ri de ſalomone in li. Can̄. Sic eſt in ꝓpoſito. b. Moyſes videns in ſpū. b. mariā ſpecioſiſſimā ꝟgine poſt lōga tꝑa naſcendā. ip̄am tāqͣꝫ auxi liatricē pctōꝝ adamauit. ⁊ nō habuit tūc tēꝑis precioſiꝰ cui ip̄am ſimilaret. Iō ꝑadiſo qͥ eſt lo cus omīs voluptatꝭ cōꝑauit. ⁊ qꝛ nō dubitauit eā naſcendā. ip̄am cū iam factū eſſet explicauit dicēs. Plantauit inqͥt dn̄s deꝰ p̄adiſum volu ptatis a pͥncipio. Circa qd̓ notandū merito le giſlator. b. moyſes mariā ꝟginē ꝑadiſo comꝑ uit voluptatis. qꝛ ꝑadiſus ẜm Iſi. li. xv. c. v. ē ortus delitiarū. ⁊ hꝫ in ſe ligͣ odorifera ⁊ pomi ferarū arborū. oēs flores delitioſos. nec deeſt ibi aliqͥd qd̓ delectat. Ita. b. maria eſt ortꝰ deli catiſſimꝰ hn̄s in ſe omīa ligͣ odoriferarū ꝟtutū. Fuit em̄ in eodē ꝑadiſo.ſ. ꝟ̓gine gl̓oſa amigda lus maturi floris. ẜm Iſi. li. xv. Int̓ oēs arbo res amigdalus pͥus floret. ⁊ fructus ꝓduc̄. Ita maria an oēs ml̓eres florē caſtitatis voto emi ſit. vt d̓r in cano. Sufficiat. poſt mediū. xxvij. q ij. Vouerat maria ſe ꝟgine ꝑſeueraturam. niſi deus alit̓ reuelaret. Iō ait angelo. Quomō fiet iſtud qm̄ virū nō cogſco. Et ex iſta ꝓmiſſione ꝟginitatis. ſecuta eſt ꝯuerſio gentiliū ⁊ re ꝓba tio iudeorū. ẜm illud Can̄. vſti. Florebit amig dalus ⁊ impinguabit̉ locuſta ⁊ diſſipabit̉ caprꝭ Quod exponit glo. dicēs. Tūc amigdalus flo ruit qn̄ ꝟgo. b. florē caſtitatis emiſit. ⁊ tūc locu ſta hͦ eſt gentilitas inſatiabil̓ ⁊ vacua gr̄e impi guata fuit. Capris qͥ eſt frutex ſpinoſa ſuꝑ t̓rā expanſa ſigͣt iudeos terrenis inherētes qͥ in diſ fipatōꝫ tranſierūt. Fuit etiā in hͦ ꝑadiſo balſa mum infime humilitatis. qꝛ ẜm Iſi. li. xv. Bal ſamū eſt frutex parua nunqͣꝫ creſcit vltra altitu dinem duorū cubitorū. Ita maria nō creuit in altū ſuꝑbie. ſꝫ manſit in ſtatu humilitatis infi me. Iō magnū dedit de ſe odorē. ita vt dice̓ poſ ſit illud Eccī. xxiiij. Quaſi balſamū non mixtū odor meꝰ. Fuit etiā in iſto ꝑadiſo nr̄o cinnamo muꝫ puritatꝭ ⁊ charitatꝭ. qꝛ dicit glo. ſuꝑ Exo. xxx. Cinnamonū eſt ꝟgultū qd̓ naſcit̉ in india ⁊ ſicce ⁊ calide ē nature. Sic ip̄a fuit ſicca ī car ne ꝑ temperantiā ⁊ puritatē. ⁊ calida in aīma ꝑ charitatę. Et vt dicūt naturales. Cinamomuꝫ eſt laudabl̓e qn̄ nō ē ſubalbū vl̓ nigrū ſꝫ ruffuꝫ Ita maria fuit laudabil̓ qꝛ nō fuit ſb̓alba ꝑ va nam gl̓aꝫ. nec nigͣ ꝑ alicuiꝰ peccati macula. ſed rubea ꝑ charitatē accēſa. qꝛ ẜm Hiero. in ẜ. de aſſum. totā ip̄am repleuit ſpūſſancti gr̄a. totam diuinꝰ amor mūdauat. ita ꝙ in ea nihil eſſꝫ qd̓ mūdanos violaret affectꝰ. ſꝫ odor ꝯtinuus ⁊ ꝑ fuſa amoris ebrietas. hec hiero. De hͦ cīnamo mo caritatis hꝰ dilectiſſimi ꝑadiſi vt in pn̄ti fre quēter comedāꝰ. qꝛ ſuadēt medici hoībꝰ qͦtidie vt edāt de cinnamomo. vt vitā ꝓlongēt. qꝛ dic̄ Poeta. Nō morit̉ hō fretꝰ ſedule cinnamomo Sic peccator nūqͣꝫ interibit in eternū. qͥ mariaꝫ ꝑ charitatē ederit ⁊ deuotōꝫ. qꝛ dicit Hilarius ſuꝑ Mat. Quātūcūqꝫ aliqͥs peccatis obnoxiꝰ fuerit. ſi marie deuote ẜuierit. nūqͣꝫ eternal̓r in teribit. Cui cōſonat Ignaciꝰ ad ſeniorē dicens Nūqͣꝫ finē vite ſue malū hꝫ qͥ marie deuotus et ſedulus inuenit̉. Et ſi peccator eſſꝫ iam ad eter nam mortē iudicatꝰ adhuc ip̄a petēs ſentētiaꝫ immutare pōt ⁊ peccatorē ꝯẜuare. Teſte ber. ſuꝑmiſſus eſt. Peccatorē quē deus iam dāna tioni eterne adiudicat. hunc adhuc maria ſua gr̄a liberat ⁊ ꝯẜuat. Qd̓ ꝓbat Iacobꝰ ianuen̄. dicens. Quidā clericꝰ vanꝰ ⁊ lub̓cus fuit. ſꝫ tn̄ dei genitricē plurimū diligebat ⁊ eiꝰ horas ſan ctas deuote ⁊ alacrit̓ decatabat. Quadaꝫ igit̉ nocte vidit ſe in viſione an̄ tribunal ſtare dei. ⁊ dn̄m circūſtantibꝰ dice̓. De illo qͥ vos aſpicit quo iudicio dignꝰ ſit voſip̄i decernatꝭ. quē iam diu tolleraui ⁊ nullū adhuc emēdatiōis ſignū ī eo inueni. Tūc dn̄s oībꝰ approbātibus ſuꝑat tulit damnatōis ſnīam. ⁊ ecce ꝟgo. b. ſurrexit. ⁊ filio ſuo dixit Pro iſto pie fili mi clementiā ro go tuā vt ſuꝑ eo dānatōis ſnīam mitiges. Iu uetur h̓ ob gr̄am mei qͥ ob improba merita adij citur morti. Cui dn̄s. Tuis eū petitōibꝰ tribuo ſi vel ſaltē eius correctōꝫ ꝯſpexero. Et conu̓ſa ꝟgo ad hoīem dixit. Uade ⁊ ampliꝰ noli pecca re ne deteriꝰ tibi ꝯtingat. Ille igit̉ excitatus vi tam mutauit. religionē petijt ⁊ in oībus oꝑibꝰ bonis vitā finiuit. Et qꝛ maria eſt tā delectabil̓ ꝑadiſus ⁊ Portꝰ delitiarū hn̄s in ſe oē qd̓ dele ctat. Iō dicit. b. Hiero. Maria vere eſt ortus delitiarū in quo cōſita ſunt vniu̓ſa genera floꝝ ⁊ aromata ꝟtutū. Igit̉ felix ille hō qͥ ad hunc ꝑadiſum voluptatis meruerit ꝑuenire vbi eſt eterna beatitudo ⁊ iocūditas ⁊ nulla moriendi neceſſitas. ſed vita ſempiterna. ¶ Sermo ſerundus de natiuitate Marie. Abitantibus in regione vmbre mortis lux orta ē eis Eſa. ix. Stella maris ẜm Bedam et alios naturales eſt qͦ ad ſitū altiſſima ⁊ ſue ma gnitudīſ occultatiua. qꝛ ad aſpectōꝫ ē mīma qͣꝫ uis in ſe eſt vald̓ magͣ. hec ſtella eſt nauigātiur in mari directiua qn̄ em̄ naute in noctꝭ tenebr errāt in mari ⁊ ſunt in ꝑicl̓o mortis Si non vi dēt hāc ſtellā marꝭ de naufragio ē timendū. Si aūt orit̉ aſpectui eoꝝ leti fiūt. qꝛ tūc ſciūt ductu ip̄iꝰ qͦ eſt ip̄is diu̓tēdū. ⁊ ſic ad patriā pn̄t ſecu reintuligare. Spūal̓r ꝓ ſtellā marꝭ intelligit̉ cla riſſima ꝟgo maria de qͣ cait ſcā eccl̓a. Aue marꝭ ſtella dei mr̄ alma. qꝛ recte ſic̄ ſtella marꝭ ē altiſ ſima qͦ ad ſitū. ſic ꝟgo maria eſt altiſſima qͦ ad dignitatē. ẜm qd̓ dic̄. b. augꝰ. O ꝟgo maria qͥd d̓ te dicā ſi qͥd dixero mīor ē laus mea qͣꝫ tua di gnitaſ meret̉. ſi celū te vocitē altōr eſ. ſi mr̄eꝫ ge R A XCV tium te dicā p̄cell̓. ſi formam dei te appellē digͣ exiſtis. ſi dn̄am angelorū te vocauerim ꝑ omīa eſſe ꝓbaris. Sed hāc dignitatē ⁊ altitudinem hec feliciſſima ſtella maris occultauit vocās ſe hūilem ancillā dn̄i di. Lu. j. Ecce an. do. qꝛ no uerat eſſe ſcriptū Eccī. iij. Quāto maior es hu milia te in omībus. Ip̄a etiā ꝟgo maria ſtella marꝭ nuncupata. dirigit oēs in hͦ mūdo furibū donauigantes. ⁊ ſi qͥs ꝑiculū dānatōis euadē̓ voluerit hanc ſtellā reſpiciat ⁊ ſaluus erit. Ad qd̓ monet quēlibet peccatorē. b. Bern̄. ſuꝑmiſ ſus eſt dicēs. ome. ij. O qͥſquis es in huiꝰ ſecu li fluuio tēpeſtatibꝰ fluctuantibꝰ agitatꝰ ne au̓ tas ocl̓os a fulgoribꝰ huiꝰ ſideris ſi nō vis ſuꝑ pͥmi ꝓcell̓. Si inſurgūt venti temptationū. ſi ī curras ſcopulos tribulationū reſpice ſtellā vo ca mariā. ſi iactaris ſuꝑbie vndis. ſi ambitōis. ſi detractōis. ſi emulatōis reſpice mariā ipſam rogās non deſperas. ip̄am cogitās nō errabis hec ille. Hec ſtella lucidiſſima hodie illuxit mū do. Teſte. b. Philiberto cardinali. vn̄ verſus. Solē iuſticie regē paritura ſup̄mū. Stella ma ria maris hodie ꝓceſſit ad ortū. Cerne̓ diuinū lumē gaudete fid̓les. Iō bn̄ pn̄t de ea exponi ꝟ ba p̄libata. Habitantibꝰ in re. vm. mor. In qͦ bus duo deſcribunt̉. Primo hūani generiſ an ortū marie magͣ penalitas cum d̓r. Habitātibꝰ in regiōe vmi. mor. Scd̓o. b. ꝟ̓ginis deſiderata vtilitas. ibi. Lux orta eſt eis. De pͥmo dicunt naturales ꝙ an̄qͣꝫ lux material̓ fuit creata. tene bre denſiſſime terrā degebāt in qͥbus hoīes in magͣ penalitate vixiſſent. qꝛ hoīes in tenebris cadūt in foueas ſe vndiqꝫ offendētes. Illiꝰ igit̉ p̄ſcius deus oīm rerum cōditor ꝓduxit. vt ait Plato in thimeo. lucē clariſſima quā ſoleꝫ vo camus. cuiꝰ ſplendore celū ⁊ omīa inferiora il luſtrant̉. Qd̓ lucidius ꝓbat̉ Gen̄. j. vbi legit̉. poſtqͣꝫ creaſſet in pͥncipio celum ⁊ terrā tenebre erāt ſuꝑ faciem terre. iō dixit deꝰ. Fiat lux ⁊ fa cta eſt lux. ⁊ vidit deus lucē ꝙ eſſet bōa ⁊ diui ſit eā a tenebris. Moral̓r an̄ ortū huiꝰ clariſſi mi lumīs marie btē ꝟginis. oēs hoīes erāt ī te nebris ⁊ in vmbra peecatorū. vn̄ potuerunt il lud dicere. j. Ioh̓.j. Si dixerimꝰ qꝛ peccatū nō habemus noſmetip̄os decipimꝰ ⁊ veritas ī no bis nō eſt. Quia etiā ẜm ſapientē Prouer. xx. Quis pōt dicere. mundū eſt cor meū purꝰ ſum a peccato: Certe nullus. Idcirco oēs ad īferoſ deſcenderūt. quod erat eis ſatꝭ penoſum. cū ca rebat clara dei viſionē. aliqͥ ꝑ qͥnqꝫ milia anno rum. aliqͥ ꝑ qͣtuor milia. ceteri ꝟo tꝑe breuiori dei intuitu carebant. qd̓ ſine gͣui penalitate fie ri nō poterat. Quia dicit Chryẜ. ſuꝑ Matth̓. Non puto ita acras eſſe gehenne penas ⁊ ſup plicia quemadmodū ſunt illa qͥbus torquētur hi qͥ remouent̉ a cōſpectu xp̄i. Crede mihi pe nis omībus grauius eſt. quia omne gaudium electorū cōſiſtit in lucida dei viſiōe ⁊ abſqꝫ illa gaudiū eis nullum eſſet. Ideo dixit. be. augꝰ. mallem eſſe in inferno ⁊ videre faciē dei qͣꝫ eſſe in celo ⁊ carere. Et quia hi qͥ fuerūt in limbo fu erunt in penalitate. ideo deſiderabant aduētū huius p̄clare lucis gl̓oſiſſime ꝟginis dicētes ꝑ Zachariā ꝓphetam. Illumīare his qͥ in tene. ⁊ in vmbra mor. ſe. Lu. j. Omnipotēs aūt deꝰ deſideriū tā illorū qͣꝫ iſtorū in mūdo exaudiuit dicens. Fiat lux quādo miſit angelū gabrieleꝫ ad Ioachim vt ꝯceptū v̓ginis nūciaret dicēs. Ecce vxor tua pariet tibi filiā. ⁊ vocabis nomē eius mariā. Sed hec lux hodie eſt facta ⁊ mū do effulſit. Ideo dixit. b. Bern̄. iu ẜmōe. Ma tia ſtella clariſſima hodie ex Iacob orit̉. cuius radius vniu̓ſum mundū illuminauit. cuiꝰ ſplē dor in ſupernis fulget ⁊ inferiora penetrat. In illis verbis lucet ꝙ natiuitas marie debet eſſe gaudioſa homībus. qꝛ mundū illuminauit ad quod gaudiū monet. b. Augꝰ. in ẜmone hodi. Adeſt nobis dilectiſſimi optata dies btē ⁊ ve nerabilis ꝟginis marie. ideo cū ſumma exulta tione gaudeat terra noſtra tante ꝟginis natali illuſtrata. Hec natalis fuit angelis leta. qꝛ tan ta fuit iſta lux que hodie eſt orta ꝙ celos pene trauit. ⁊ in ſup̄mis fulſit. ideo angeli admiran tes p̄ gaudio dixerunt illud Can. vj. Que eſt iſta que ꝓgredit̉ quaſi aurora ꝯſurgens pulcͣ vt luna electa vt ſol. Iſta etiā natiuitas fuit iu biloſa patribus ⁊ electis in limbo degentibus qꝛ orta fuit lux q̄ de ſe genuit xp̄m qui eſt ſplen dor lucis eterne. Sap̄. vij. ⁊ ip̄os pr̄es lib̓auit vn̄ de ip̄is pōt dici illud Eſa. ix. Populus qui ambulabat in tenebris vidit lucē magnam. Et Heſter. viij. Iudeis hͦ eſt illis qͥ in confeſſione dei deceſſerunt noua lux oriri viſa eſt. Ideo di cit Bern̄. Eius ſplendor inferiora penetrauit. Hanc lucem ita diuiſit deꝰ a tenebris peccato rum ꝙ immunis fuit ab omni peccato etiaꝫ ori ginali. de qͥbus dicit augꝰ. de fide ad petruꝫ. et ponit̉ de conſe. di. iiij. Firmiſſime tene ⁊ nulla tenus dubites oēm hoīem qͥ cōcubitu viri ⁊ mu lieris concipit̉ cū peccato originali naſci et im pietati ſubditū. Maria aūt nō fuit in origina li nata. qꝛ ẜm Bern̄. pͥus fuit ſanctificata qͣꝫ na ta. nec etiā poſtea ſubdita fuit peccatis. qꝛ ẜm p̄dictum Bern̄. copioſior gratia ſanctificatōis deſcendit in eam que nō ſolū eam ſanctificauit ſed deinceps vitam ab omī peccato cuſtodiuit immunē. Secundo tenebre ſeu vmbre ambu lantibus ſunt penalitates. quia ſunt timoris et horroris incuſſiue. ſicut patet de nocturnis via toribus qͥ ꝑ diuerſa terrent̉ animalia. tum per lupos deuorantes. tum ꝑ vrſos lacerātes. tuꝫ etiam per latrones obſidentes. Ideo dic̄ Eſa. iij. Tenebre obſtupefecerunt me Nam ante na tiuitatem Marie oēs qͥ erāt in tenebrꝭ pctōrū B C Dermo erāt in magͦ timore erga demōes. qꝛ tūc magnā poteſtatē habuerūt. vt.ſ. qͦſdam iugularēt. ali os ſubmergerēt ceteros in deſperatōꝫ īducerēt Sed eſt natural̓r qn̄ lux orit̉ ꝙ tūc lupi ⁊ cete ra aīalia hoīem moleſtantia fugant̉ in cubilia ſua. Iuxͣ illud psͣ. Ortꝰ eſt ſol ⁊ ꝯgregate ſunt ī cubilibꝰ ſuis collocabūt̉ Sic qn̄ fuit orta. b. ꝟ go lux inextinguibil̓ ⁊ clara fugati ſunt lupi in fernales. ſicut hͦ teſtat̉ Iob. xxiiij. Si inqͥt ſubi to apparuerit aurora hͦ eſt maria ꝑ natiuitateꝫ arbitrant̉ vmbrā mortis ⁊ fugiunt velut īſani Io dicit Euſebiꝰ in ẜ. Nihil demonibꝰ terribi lius qͣꝫ marie gr̄a ⁊ ꝟtus. ⁊ nihil ita vexatōneꝫ diaboli repellit validius qͣꝫ eius bonitatis effe ctus ꝯtinuus. Etiā dicit Chry. ſuꝑ Mattheū Quātūcūqꝫ ſeuiat malicia diabolica. maria tn̄ nos ꝯẜuat ſua potētia infinita. Si tn̄ fuerimus deuoti in eiꝰ laude. Qd̓ ꝓbat Iacobꝰ ianuēſis Quidā monachꝰ valde lubricus. ſed in beataꝫ ꝟgnē valde deuotꝰ. qͣdam nocte ad ſcelꝰ con ſuetū ꝑgens coram altari tranſiēs btām ꝟgīeꝫ ſalutauit. ⁊ ſic de eccl̓a exiēs. dū quēdā fluuiuꝫ vellet tranſire in aquā decidens expirauit. cuiꝰ aīam dū rapuiſſent demones. apparuerūt ⁊ an geli vt eam lib̓arent. qͥbus demōes dixerunt. qꝛ eū vitā in mal̓ finiuiſſe oꝑibus inueniſſēt. itē vt qͥd veniſtis nihil in hac aīa habetis. Statiꝫ bę. ꝟgo affuit. ⁊ qͣre eius aīam caꝑent increpa uit. Illi aūt dixerūt Quia cū in mal̓ ⁊cͣ. Quibꝰ ꝟgo ait. Falſa ſunt q̄ ꝓfertis. ſcio em̄ ꝙ ꝑ aquā ꝑgens me dn̄am ſalutauit ⁊ rediens hͦ ſil̓r facie bat. ꝙ ſi dicitis vob̓ vim inferri. ponamꝰ in iu dicio ſummi regis. Cūqꝫ de hͦ coram dn̄o diſce ptarent. placuit ei vt ad corpꝰ aīam eiuſ angeli portarēt vt de ſuis factis peniteret. Int̓ea fra tres ſacriſtā q̄runt ⁊ vſqꝫ ad flumē tranſeunt in aqua ſubmerſuꝫ reperierunt. cūqꝫ extracto cor pore ſecū qd̓ factū eſſet mirarent̉. ille repēte ad vitā redijt ⁊ rem geſtā referēs ⁊ vitā in hoīs o peribꝰ ꝯſummauit. Etiā an̄ natiuitatē Marie fuit peccatoribꝰ timor ⁊ horror reſpectu dei. qͥ ſtatim fuit paratꝰ ad puniendū. Et reſpectu de monū qͥ ſunt qͣſi vrſus ⁊ leo parati ad lacerādū Qd̓ ptꝫ in ml̓tis locis ⁊ ſacre ſcripture figuris. qꝛ legit̉ Gen̄. iij. de pͥmis parētibꝰ ꝙ eos domi nus ſtatī puniuit magͣ penalitate eo ꝙ eos a ꝑa diſo expulit̓ ⁊ in erumnā mūdi detruſit. Sil̓r hͦ patꝫ Gen̄. vij. vbi legit̉ ꝙ totū mundū vſqꝫ ad octo aīas extinxit. Gen̄. xix. legit̉ ꝙ qͥnqꝫ ciuita tes zodomā ⁊ gomorrā ⁊cͣ. igne ſulphureo ſuc cendit. ita Exod̓. xxxij. legit̉ ꝙ ꝓpter pctm̄ ido latrie. xxiij. milia hoīm interfecit. Ita. ij. Regū xxiiij. legit̉ ꝙ ꝓpter pctm̄ ſuꝑbie dauid qn̄ ſuꝑ bia eleuatꝰ ⁊ elatꝰ numerauit ppl̓um iratꝰ dn̄s lxx. milia virorū peſtilētia afflixit ⁊ occidit vna die. Ecce quāta penalitas generis hūani patu it. Iō bn̄ potuit cōqueri ſynagoga iudeoruꝫ q̄ intm̄ in ſuis filijs fuit deuaſtata. ⁊ dicere pōt il lud Thren̄. iij. Urſus iſidiās factꝰ eſt mihi leo in abſcōdito. ſemitas meas ſubu̓tit ⁊ confregit poſuit me deſolatā. Sꝫ qn̄ orta fuit maria ira tum deū mitigauit. ⁊ pͣctōres ſibi recōciliauit. Quia lux vt dicūt naturales eſt ꝯtrarioꝝ paca tiua. qꝛ ꝓpt̓ ꝯtrarietatē elemētorū elem̄ta ī mi xto nō ꝑmanerēt ſed ſtatī in ſuā regionē euola rent. niū ꝟtus pͥme eſſentie.ſ. lucis ſil̓ pacaret ⁊ vniret. Ita hoīes a deo ꝓpter diu̓ſitatē actuuꝫ ⁊ effectuum qͣlibet hora diſcederent niſi virgo dulciſſima meritis ſuis ⁊ p̄cibus recōciliās re foueret. Qd̓ patuit in Theophilo quē ſuo filio recōciliauit. De quo refert Iacobꝰ ianuenſis. ⁊ Uincē. lib̓. xxij. c. lxix. ⁊ Fulbertꝰ in Cronica dicēs Apud ficiliā anno dn̄i. dcxxxvij. fuit qui dam vir noīe Theophilꝰ cuiuſdā ep̄i vicem ge rens qͥ tam prudent̓ ſub ep̄o res eccl̓aſticas diſ penſabat ꝙ mortuo ep̄o ip̄m dignū ep̄atū oēs acclamabat. At ille vice dn̄atu ꝯtentꝰ aliū ep̄m maluit ordinari. tandē ab ep̄o de tali officio de poſitꝰ intantā impatīam eſt lapſus vt ad recu perandā dignitatē cuiuſdā iudei malefici conſi liū poſtularet. Ille aūt diabolū aduocās. qͥ vo catus venit. cuiꝰ inſtinctu theophilꝰ xp̄m ⁊ ma trem eius abnegauit ⁊ ꝓfeſſionē xp̄ianā ⁊ abne gatōis cirographū ſuo ſanguīe ꝓprio ſcripſit ⁊ annulo ſigillatū diabolo tradidit. In craſtino igit̉ ꝓcuratōe demonis in gr̄am ep̄i recipit̉. ⁊ ī dignitatem ſubleuat̉ pͥſtinā. Tandē ad ſe reuer ſus de eo qd̓ fecerat valde ingemuit. ⁊ ad ima ginem marie tota ꝯfugit deuotōe. Quadā vice btā maria in viſione ei apparuit ⁊ de impietate ip̄m redarguit. quā videns theophilꝰ obnixiꝰ rogauit. vt ꝓ ſe intercederet ⁊ veniā īpetraret. qd̓ illa ſpōpondit. Poſt triduū venit di. Ecce ad petitōꝫ meā ſuſcepit te deꝰ in gr̄am ⁊ cedulā quā diabolo dedit reportauit. qͣ recepta vehe ment̓ exultans corā ep̄o ⁊ oī ppl̓o qͥd acciderat retulit. ⁊ poſt triduū in pace qͥeuit. Quare aūt deus qͥ in veteri fuit ita auſterus ⁊ nūc ē ita mi tis pōt colligi in ortu material̓ ſol̓. Sol em̄ inl mēſe in quo nata eſt ꝟ̓go. orit̉ in ſigno qd̓ dicit̉ ꝟgo. ⁊ eſt mitigatiuū volūtatis. ẜm Miſaelē ſed in p̄cedente mēſe ſol oriebat̉ ſeu fuit in leo ne qd̓ eſt ignitū ⁊ terribile. Sic myſtice ſol iuſti ſticie eſt in ꝟgine totius gr̄e ⁊ miſcd̓ie ⁊ infini te pietatis. Nam qͥ an̄ paratus erat ad punien dum. nūc ꝓmptior eſt ad miſerandū. Iō bern̄. in qͦdam ẜ. O dulciſſima inqͥt mr̄ miſcd̓ie miro mō attraxiſti nob̓ regem gl̓e ⁊ qͣſi maieſtati eiꝰ impoſuiſti vt dextera dei an̄ docta ꝑcute ⁊ mi ſereri neſcia iam tꝑe habeat in ꝑpͥetate ſꝑ miſe reri ⁊ parce̓. Et ſic abſtulit btīſſima ꝟgo maria timorē tam reſpectu demonū quoꝝ ptātem cō triuit ⁊ fugauit qͣꝫ reſpectu dei cuiꝰ ſeueritatem mitigauit. Iſtū timorē etiā aufert a ſibi deuoiꝭ D E ẜ h F XCVI in morte qd̓ oſtendit in qͦdam clerico ſibi deuo to. de quo refert Iacobus ianuen̄. qͥ ꝯtra dolo rem qͥnqꝫ vulnerū xp̄i eaꝫ qͦtidie ꝑ hec ꝟba qͣſi ſtudebat cōſolari dicēs. Gaude dei genitrix ꝟ go immaculata. gaude q̄ ab angelo gaudiuꝫ ſu ſcepiſti. Gaude qͣ genuiſti eterni lumīs clarita tem. Gaude mr̄. gaude ſctā dei genit̓x ꝟgo. tu ſola mr̄ es innupta te laudat oīs creatura. geni trix lucis ſis ꝓ nob̓ q̄ſumꝰ ꝑpetua interuētrix. Hic cū ad extrema veniſſet pauere ⁊ ꝑturbari cepit. cui ꝟgo apparēs dixit. Cur fili tanto tre more times. qͥ mihi totiēs gaudiū nūciaſti. gau de etiā ⁊ tu nūc ⁊ eternal̓r gaudeas. veni mecū ⁊ ſtatim illa ſancta aīa a corꝑe ſoluta leta ī celū eſt deducta. O qͣꝫ ſecura a leonibꝰ rugientibus ad eſcā p̄paratis tunc fuit qn̄ tam doctiſſimaꝫ ductricē habuit. O hō ſi vis eſſe in morte ſine timore ama hāc dn̄am. ſis deuotꝰ ꝟgini. qꝛ vt ait Bern̄. ip̄a te tenēte nō corruis. ip̄a te ꝓtegē te n̄ metuis. ip̄a te ducēte nō fatigaris. ip̄a tibi ꝓpitia ad patriā ⁊ ad dn̄m ꝑuenies. ad quē ⁊cͣ ¶ Sermo tertius de eadem feſtiuitate. Apientia edifica uit ſibi domū excidit in ea columnas ſe ptem. Prou̓. ix. Conſueuerūt olī reges ⁊ pͥnci pes magnas pulchraſqꝫ domos hr̄e. in qͥbꝰ ip̄i habitabāt. ⁊ illas cū ornatu decorabāt. varijs picturis figurabāt. ad qd̓ ꝓbādū legit̉. iij. Re. vij. Rex ſalomō edificauit ſibi domū magnā cē tum cubitorū in longitudine habentē. ⁊. l. cubi torū latitudinē. ⁊ xxx. altitudinē. Interiꝰ eam ornauit lignis cedrinis q̄ qͥdem exciderat in co lūnas ⁊ tabulatis cedrinis veſtiuit totā came ram. q̄. xlv. colūnis ſuſtentabat̉. Exteriꝰ auteꝫ hec domꝰ circūqͣqꝫ erat cōſita arboribus viri dibus ⁊ viridarijs mire variatōis. Myſtice ꝑ ſalomonē xp̄s intelligit̉ qͥ eſt ſalomō verꝰ ⁊ pa cificus ⁊ pͥnceps pacis. Eſa. ix. Iſte verꝰ ſalo mon edificauit ſibi domū nō ſolū magnam imo pulcherrimā ꝟginem mariam oīm digniſſimā Sꝫ vbi edificauit eam certe in ſterili ciuitate ī vtero. b. anne mr̄is electe q̄ fuit quo ad naturā ſteril̓. Lu. j. ſed tn̄ multū laudabil̓. ẜm illud psͣ Gl̓oſa dicta ſunt de te ci. d. In hac ciuitate fu it maria pulchre edificata cū ſpūſſanctꝰ eā mun dauit. ita vt de ea pōt dici illud Can̄. iiij. Tota pulcͣes amica mea ⁊ macula non eſt in te. Sed hec domꝰ totalit̓ eſt erecta ⁊ cōpleta qn̄ ꝑ nati uitatem de vtero mr̄is eſt egreſſa ⁊ oīm pulcer rima effecta. ita vt mirent̉ angeli dicētes Que eſt iſta q̄ ꝓgredit̉ qͣſi au. cō. pulcͣ vt lu. e. vt ſol Can̄. vj. Iō dicit. b. amb̓. in li. de ꝟgini. Quid nobilius dei mr̄e. ⁊ qͥd ſplēdidius ea quā ſplen dor elegit. q. d. certe nihil. Huiꝰ domꝰ longitu do nō eſt tm̄. c. cubitorū. ſed vſqꝫ ad vltimū t̓re elus altitudo vſqꝫ ad celū. qd̓ ꝑpendēs beatus Bern̄ in ẜ. dicit. Longitudo eiꝰ ad nouiſſimaꝫ dieꝫ oībus inuocantibꝰ. Latitudo eiꝰ replet or bem terrarū. Sublimitas eius ciuitatis eterne inuenit reſtauratōꝫ. Iſta domꝰ ornata erat īte rius cedro caſtitatis q̄ in ea nūqͣꝫ potuit violari recte em̄ ſicut ligna cedrina nō p̄n̄t corrūpi aut a tinea corrodi. vt dicit Iſi. li. xvij. Et nō ſoluꝫ ip̄am ornauit cedro caſtitatis. ſed colore albo mental̓ puritatis ⁊ colore nigro hūilitatis. nec nō rubeo charitatis. Iō bn̄ dicit ſancta mat̓ ec cleſia in vbis p̄miſſis. Sapīa edi. ſi. do. ⁊cͣ. In qͥbus ꝟgo bn̄dicta a duobus cōmēdat̉. Prīo a prudēti edificatōe. ibi. Sapīa. Scd̓o a decēti ornatōe. ibi. excidit in ea co. ſe. De pͥmo eſt ſciē dum. Refert natural̓ doctor Plaudiꝰ in d̓ agri cultura. Qui vult ſapient̓ domū ꝯſtruere debꝫ videre ꝙ ibi nō ſit nebularū frequētia neqꝫ fri gus excellēs nec calor nimiū adurēs. ſed ꝙ ibi ſit temperamētū vtrorūqꝫ. vbi etiā ſit ſufficiēs potus ⁊ cibus ⁊ riuus fontiū. nec ſit ibi concur ſus ferarū nocentiū. ſed ſanitas corporuꝫ. Sic ſapient̓ edificauit deus domū terreſtris ꝑadiſi in quo ẜm Iſid̓. li. xv. c. v. non ſunt nebl̓e neqꝫ frigus neqꝫ eſtus ſꝫ ꝑpetua aeris temperies in cuius medio fons erupens totū nemꝰ irrigat ⁊ diuidit̉ in qͣtuor flumīa in quo nō inhabitat aī mal irrōnale ſꝫ ſolus hō diuinarū manuū plaſ ma. vt inqͥt Damaſcenꝰ. ⁊ ibi eſt ſanitas hoīm habitantiū in eodē. iō tanqͣꝫ ſapiēs artifex ma giſteriū ſuū ī illa demōſtrauit. Myſtice iuxta hunc modū ſapientis artificis edificauit xp̄s qͥ eſt ſapīa ſummi pr̄is ſuā domū beatiſſimam.ſ. mariā in qͣ ꝑſonal̓r voluit habitare. Et p̄ oībꝰ in illa magiſteriū ſuū oſtendit. Teſte. b. bern̄. ī ẜmone hod̓. Hanc inqͥt feciſti imaginē tue bo nitatis. in ea velut artifex oſtēdis magiſteriuꝫ tue pietatis. Iō bn̄ pōt cōꝑari terreſtri ꝑadiſo qͥ eſt edificatus tam prudent̓. Prīo ſic̄ in ꝑadi ſo nō ſunt nebule neqꝫ frigus qd̓ ibi vrgeret qd̓ teſtant̉ tam flores arborū qͣꝫ etiā frondium con tinua pulchritudo. qꝛ ibi ſꝑ florent arbores cū ratōe frigoris nō vrgent̉ ad caſum folioꝝ. Iō dicit Damaſ. ꝙ vniuſe pulchritudīs ꝓmptua rium ſit. Nec in maria fuerunt nebule ſorditatꝭ in qͥbus ſe latrones inferi latent̓ abſcōde̓ poſſēt Nec fuit in ea frigus iniqͥtatis qd̓ repuliſſet ca lorem charitatis. Quia dicit mgr̄ ſen. li. iij. di. iij. ꝙ maria ſtatim ſanctificata fuit poſt aīme in fuſionē q̄ ē ꝓpͥū ſubiectū ſanctificatōis ⁊ pꝰ ea ī bono ꝯfirmata ⁊ fomes in ea extincta ꝙ pecca re nō potuit. Cui ꝯcordant̓ applaudit. b. bern̄ Puto inqͥt ꝙ copioſior gr̄a ſanctificatōnis de ſcendit in mariā q̄ nō ſolū ortū ſanctificauit ſed ⁊ deinceps vitam ab oī peccato immunem cu ſtodiuit. Et ſubdit. Decuit reginā ſingulari pͥꝫ uilegio ſanctitatis abſqꝫ oī peccato duce̓ vita. q̄ peccati mortiſqꝫ debebat parere ꝑemptorem U A B Sermo Ideo refert Uincē. in ſpe. hiſto. li. vij. Poſtqͣꝫ maria fuit a parētibus in tēplo p̄ſentata omīs ſermo eius erat ita gr̄a plenus vt in lingua eiꝰ agnoſceret̉ deus. Attn̄ valde erat ſollicita cir ca ſocias ſuas. ne aliqua ex eis vel in vno pec caret. ne aliqua iniurioſa vel ſuꝑba circa parē ſuā exiſteret. qd̓ fuit ſignū ſue ꝑfectiſſime puri tatis. nec videri potuit in alijs cōmitti ſcelꝰ pra uitatis. Scd̓o in ꝑadiſo terreſtri non fuit eſtus ſiue calor ardēs ⁊ adurēs arbores q̄ ſꝑ florent. qꝛ calor humidū exurit. Et hͦ eſt mirū ꝙ ibi nō eſt eſtus. qꝛ ẜm Bedā ⁊ Strabonē ſuper Gen̄. Paradiſus eſt locꝰ in oriēte poſitꝰ vbi eſt maxi mus calor. ita ꝙ ſole oriēte hoīes ibi morantes domos ſubterraneas ſubintrāt vt calorem effu giāt. vt ait Pli. in ſpe. na. li. v. c. x. Sꝫ hunc ar dorem voluit dn̄s a ꝑadiſo remouere vt locus ſummꝰ ꝯueniēs eſſet homī innocēti vbi nō eſſꝫ frigus neqꝫ eſtus ſꝫ ꝑpetua tēperies. Ita ī ma ria nr̄o ꝑadiſo nō fuit eſtꝰ terrene ꝯcupīe. Qui tn̄ ꝓchdolor eſt in omībꝰ nob̓. cū dicit. b. Ioh̓. in. j. ca. c. v. Totus mūdus in maligͦ.i. in malo igne ꝯcupīe poſitꝰ eſt. qꝛ vt ait Innoc̄. de vili. huma. cōdi. li. ij. c. j. Tria ſunt q̄ ſolēt hoīes af fectare. opes. voluptates ⁊ honores. Sꝫ horū nullū cōcupiuit maria. Non opes qꝛ pauꝑ fuit adeo vt nō habuit vbi filiū ſuū dilectiſſimuꝫ lo caret. iō in diu̓ſorio ip̄m in p̄ſepe reclinauit. vt hr̄ Ln. ij. Nō voluptates carnales. qꝛ fuit vir go ꝑpetua mēte ⁊ corꝑe. ꝓpter qd̓ ab āgelo vo luit ſcire cauſam ꝯcipiendi qn̄ dixit. Quō fiet iſtud qm̄ virū nō cognoſco. Lu. j. Nec etiā con cupiuit honores mūdi nam cū angelus ipſam mr̄em ſummi regis nūcuparet ip̄a ancillā ſe no minauit di. Ecce ancilla dn̄i. qꝛ tāqͣꝫ prudētiſſi ma ſciuit ꝙ de opibꝰ praua. de voluptatibꝰ tur pia. de honoribus vana ꝓdeūt. vt dicit Inno cen. vbi sͣ. Quia gͦ in ip̄a nō fuerat frigus nec eſtꝰ. igit̉ gͣtū fuit refrigeriū. ⁊ hͦ fecit ī ea ſpūſſā cti gr̄a. Iuxͣ illud Lu j. Spūſſanctꝰ ſuꝑueniet in te. ⁊ vir. al. ob. tibi. hͦ eſt ab eſtu carnal̓ cōcu piſcentie te refrigerabit. Tertio in ꝑadiſo terre ſtri fuit ſufficiēs cibus fructuū de qͥbꝰ ꝑmiſſuꝫ eſt homī comedere. Gen̄. ij. cū dixit dn̄s Ade. Ex omni ligͦ ꝑadiſi comede. Et fuit p̄cipue ibi lignū vite. qꝛ ẜm glo. dictū fuit lignū vite ab ef fectu quem habuit vt comeſtū ſepius hominē ꝑpetua ſoliditate firmaret. Et de hͦ ligͦ ſi adam nō comediſſet ⁊ in innocētia ꝑſtitiſſet mortuus nō fuiſſet. Id̓o dic̄ ſacrū ꝯciliū mileuitanū. de ꝯſe. di. iiij. c. placuit. Quicūqꝫ dixerit adā pͥmū hoīeꝫ mortalē factū ita vt ſiue peccaret ſiue nō. moreret̉ in corꝑe nō pctī merito ſed necc̄itate nature anathema ſit. Sic in maria eſt cibꝰ ſuffi ciens vniu̓ſorū. qꝛ ſignificat̉ ꝑ arborem Dan̄. iiij. Cuius fructus erat nimiꝰ ⁊ eſca diuerſorū in ea. qꝛ ibi cōtemplatiui inueniūt cibū contem platōis eo ꝙ optimā ꝑtem elegit. Luce. x. Ibi accipiūt peccatores cibū ꝓpiciatōis. In ea ha bent ſuꝑbi eſcā hūilitatis. luxurioſi exemplum caſtitatis. Iō dicit exhortādo. Tranſite ad me oēs qͥ cōcupiſcitis me. Eccī. xxiiij. Fuit tn̄ p̄ci pue in maria panis viuꝰ qͥ de celo deſcēdit. d̓ o qui digne māducant viuet in eternū. Iohā. vj Idem ꝯfirmat augꝰ. in epl̓a ad Hireneuꝫ. ⁊ hr̄ de ꝯſe. di. ij. Chriſtus inqͥt panis eſt de quo qͥ māducat viuet in eternū. Idcirco dic̄ idē An guſti. in ẜ. Uirgo maria dicit̉ ꝑadiſus in cuiuſ medio lignū vite cuius folijs ſanant̉ īfirmi. cu ius odor viuificat mortuos. cuius ſapor dulco rat amaros. cuiꝰ vmbra refrigerat miſeros. cu ius aſpectꝰ letificat angelos. Ideꝫ teſtat̉ bern̄. Uere ꝑadiſus dei tu es. qꝛ lignū vite tu ꝓtuli ſti de quo qͥ manducau̓it viuet in eternū. Quar to in ꝑadiſo fuit fons ſiue fluuiꝰ. de qͦ Gen̄. ij. Fluuius egrediebat̉ de loco voluptatis. quod exponēs baſilius in hexa. aꝑtiꝰ dicit. Paradi ſus in oriente in altiſſimo eſt mōte de cuiꝰ cacu mine cadētes aq̄ q̄ maximū lacū faciūt ⁊ tm̄ ſo nitum hn̄t in cadēdo ꝙ oēs incole iuxͣ p̄dictum lacū ſurdi generant̉. ⁊ ex illo lacu velut ex fon te qͣtuor flumina ꝓcedūt quorū vni nomen eſt phiſon. ⁊ circūit indiā vbi naſcit̉ aurū optimū. nomē ſecūdi tigris qͥ vadit circa ſiriā. nomē ter tij gyon. qͥ circuit ethyopiā. ſed nomen qͣrti eu frates. Ita in nr̄o ꝑadiſo maria fons eſt abun dantie gr̄aꝝ qua ꝑ ceteris ſanctis hꝫ. quia ẜm augꝰ. in li. de natura ⁊ gr̄a. Ceteris ꝑ ꝑtes dat̉ gr̄a. marie aūt ſe tota infundit gr̄e plenitudo. Et hūc fontē ſue miſcd̓ie ⁊ gr̄e diuidit in qͣtuor riuos. Unū emittit ad cōtemplatiuos dās eis gr̄am ꝑſeuerandi ⁊ deuotōꝫ orandi. Aliuꝫ miſ tit ad actiuos dans eis gr̄am ꝑſiſtendi. Tertiū mittit ad p̄latos dans eis gr̄am p̄ſidēdi Quar tum ad ſubditos dans eis gr̄am obediēdi. I dicit Bern̄. in ẜ. Paradiſus delitiarū vere es omaria. nā fons vite qͥ ex ore altiſſimi ꝓdijt de medio ventris tui exiuit. atqꝫ inde in qͣtuor ꝑ tes ſe diuideus ad irrigandā faciē arentis mu di letificās ciuitatē dei. oīs qͥ biberit ex eo nō ſi tiet in eternū. ⁊ ecce plus qͣꝫ ꝑadiſus hec. de eiꝰ em̄ aqua ſi qͥs biberit ſitiet iterū. hec ille. Qui to in ꝑadiſo nō fuerūt aīmalia nocētia. vt ſunt lupi canes vulpes ⁊ leones. q̄ interdū homī ſo lent nocere. Quare dicit augꝰ. li. xiiij. de ci. dei c. x. loquēs de pͥmis parentibꝰ. Quid time̓ aut dolere poterāt tantoꝝ tantaqꝫ affluentia bono rum vbi nō aberat qͥcqͣꝫ qd̓ bona volūtas appe teret. nec inerat qd̓ carnē hoīs felicit̓ viuentis offenderet vl̓ in aliquo moleſtaret. Sic ī maria nō fuerūt lupi rapine ⁊ auaricie nec canes litꝭ ⁊ diſcordie. nō vulpes fraudulētie. nō leones ſū perbie. Qd̓ teſtat̉ amb̓. in li. de ꝟgi. ꝑte. j. dicet Maria deū ſtuguit q̄rere. nullū ledē̓. oībuſbn̄ XCVI velle. maioribꝰ aſſurgere. eqͣlibus nō inuide̓. ia ctantiā fugere. ratōꝫ ſequi ⁊ amare ꝟtutē. Se Cxto in ꝑadiſo eſt ꝑpetua ſanitas ⁊ incorruptibi litas. qd̓ teſtat̉ ibi exiſtentiū vite lōgitudo Nā ibi ſunt Enoch ⁊ helias viui vſqꝫ in hodiernū dieꝫ. qꝛ vt dic̄ mgr̄ in hiſ. ſco. Nihil pōt ibi mo ri qd̓ eſt viuū. Nec mirū hͦ de ꝑadiſo. Cū in hi bernia ſciamus eſſe inſulā in qͣ mortuorū corpo ra nō putreſcūt. ⁊ aliā ibidem inſulā in qͣ hoīes mori non pn̄t. ſed oportet vt in vltīo ſenio exͣ in ſulam deferant̉. Sic qͥ morat̉ ꝑ ſpem ⁊ diligēs ẜuitium in hͦ nobiliſſimo ꝑadiſo maria. viuet ī eternum h̓ ſine dubio vita gr̄e. ⁊ in futuro vita gl̓e. qd̓ ip̄a ꝓmittit cuilibet deuote ẜuiēti q̄ īqͥt Qui elucidat me vitā eternam habebūt. Ecci. xxiiij. Qd̓ exponēs Richardus dicit ẜ. v. Nū qͣꝫ in ęternū damnabit̉ qͥ nunc in p̄ſenti laudes marie p̄coniaqꝫ ſectat̉. O qͦt qͦt fuerūt pctōres ⁊ adhuc ſunt ⁊ erūt qͥ ſaluati ſunt ⁊ ſaluentur ꝑ mariā. Unus qͥdē ꝑ Salue regina. alius aūt ꝑ Aue maria. qͥ al̓s damnati eſſent ⁊ damnarent̉ in eternū. Iō refert Uincē. in ſpe. hiſto. lib̓. iiij. c. cxvj. ꝙ fuit qͥdā fur Helbo noīe qͥ ſepe latroci nia exercebat. ſꝫ tn̄ beatā ꝟ̓ginē plurimū in de uotōne habebat. nam cū trāſibat ad furtum ſi vnū Aue maria dicebat. qͣdam die dū furtū fa ceret capit̉ ⁊ ſuſpēdio iudicat̉. Cū aūt ſuſpēde ret̉ ꝯtinuo ei. b. ꝟ̓go affuit ⁊ ſuſpēſum tribꝰ die bus vt ſibi videbat̉ ſuis manibꝰ ſuſtētauit. ita vt nullā leſionē ſenſit. Illi aūt qͥ eū ſuſpēde rāt caſu inde tranſeuntes eum viuentē ⁊ vultū ala cri reperierūt arbitrātes ꝙ nō fuiſſꝫ bn̄ laqueo aſtrictus gladio ip̄m iugulare voluerūt. ſed. b. ꝟgo ferientiū gladio manū opponebat. ⁊ illi ſi bi nocere nō poterāt. cogͦſcentes aūt illi illo re ferente ꝙ btā ꝟgo maria ip̄m ſic iuuabat mirā tes eū depoſuerūt ⁊ amore ꝟginis dimiſerūt qͥ abiēs monaſteriū intrauit ⁊ quouſqꝫ vixit in ẜ uitio ꝟginis ꝑmāſit. Uide igit̉ o deuote famu le aut famula marie qͣꝫ voluptuoſum ꝑadiſum ⁊ domū xp̄s vera ſapīa hodie ſibi edificauit vt ip̄e in eo habitaret. ⁊ tibi refugiū in eo ſiſteret. Hoc de pͥmo. Quantū ad ſcd̓m cōmendat̉ btā ꝟgo a decenti ornatōe cū d̓r. Excidit in ea colū nas ſeptē. Notandū ſapiēs artifex qͥ vult ſtabi lem domū facere ſolet colūnis fortibꝰ eā ſuſten tare ne vento veniēte in terrā allidet̉. Iō legit̉ Can̄. iij. ꝙ ſapiens Salomō fecit ſibi ferculum de lignis libani ⁊ vt ſtaret eo firmius colūnas eius fecitargenteas. qꝛ argentū eſt metallū ſta bile atqꝫ firmū. Sic myſtice ſapientiſſimus rex Salomō xp̄s ieſus faciēs ſibi domū honeſtiſſi mam voluit colūnis firmiſſimis p̄munire. qͣrū pͥma fuit caſtitas ꝟginal̓. hec columna diu do mum corꝑis ſuſtentauit. Teſte Ari. de regimīe pͥncipū. Caſtitas vitā ꝓlongat. ſanitatē conſer uat. corpus optīe diſpoīt intellectūqꝫ illuſtrat. Cui cōſonat Palemon in phiſonomia dicēs. Caſtitas viuificat iuuentutē. vires reuocat. ſē ſus cōfortat ⁊ totū corpus in incolumitate reti net ⁊ cōſeruat. Scd̓a colūna fuit in iuuentute ſtabilitas q̄ valde rara eſt ī iuuenibꝰ quibus qͥ es eſt valde tedioſa. ⁊ hͦ facit validus eſtꝰ calo ris natural̓ ⁊ aeritas in pueris. vt dic̄ Cōſtan̄. qͣre ſunt inconſtātes. Sicut refert Uincē. ī ſpe. hiſto. li. vij. Qn̄ poſt trienniū in tēplo eſt p̄ſen tata ſtatim incepit inſiſtere oratōnibꝰ ⁊ frequē tibus laboribus. Nam ſibi hāc ſtatuit regulaꝫ vt a mane vſqꝫ ad tertiā oratōibus ſꝑ inſiſteret a tertia vſqꝫ ad horā nonā textrino oꝑe ſe occu paret. a. nona iterū nō recedebat ab oratōe vſ qꝫ dū angelus ei appareret de cuiꝰ manu eſcaꝫ acceperat. Ideo bn̄ poteſt dice̓ illud Tob̓. iij. Tu ſcis dn̄e ꝙ nūqͣꝫ cum ludentibꝰ miſcui me. Tertia colūna eſt in muliere firmitas que vald̓ rara eſt. Ideo Salomō diu q̄rēs Mulierē īqͥt fortem qͥs inueniet. Prou̓. xxxj. Cui pōt reſpō deri ꝙ hodie inuēta eſt in terris hec ml̓er. De qͣ poteſt exponi illud Hiere.j. Ego te hodie dedi in ciuitatē munitā ⁊ in columnaꝫ ferream et in murū ſuꝑ omnē terrā. Quarta columna fuit in pauꝑtate largitas. qꝛ aurū ſibi oblatū a regibꝰ largit̓ pauperibus diſtribuit De ip̄ius etiā lar gitiōe dicit Hieron̄. ⁊ Bern̄. Maria dedit cel̓ gr̄am. terris deū. vite ordinē. moribꝰ diſciplīaꝫ Quinta colūna eſt in ſapīa ſimplicitas. ip̄a em̄ abſcondit ſuā ſapīam q̄ cōmunit̓ demōſtratur in ꝟbis paucis. qꝛ dicit ph̓us pitagoras. Qui ml̓tū loquit̉ ſignū eſt ꝙ parū cogͦſcit. Iō Ma ria ſolū legit̉ ſeptē vicibus fuiſſe locuta bis cuꝫ angelo cū q̄ſiuit ab eo modū cōceptōis dicens. Quō fiet iſtud. ⁊ cū ꝯſenſit. Ecce inqͥt ācilla do mini Sicut hr̄ Lu. j. Bis in domo cognate ſue cū eam ſalutauit ⁊ xp̄m magnificauit di. Ma gnificat aīa mea do. Ibidem bis cū filio cuꝫ di xit. Fili qͥd feciſti nob̓ ſic. Et in nuptijs cuꝫ ait. Uinū nō hn̄t. Ioh̓. ij. Et ibidē dixit ſeptimum ꝟbum. Quicqͥd dixerit vob̓ facite. Sexta colū na eſt pudoroſitas. qꝛ ad ingreſſum angeli ē tur bata. qd̓ eſt ſignū verecūdie ꝟginalis. Iō dicit Hiero. in li. de ꝟ̓ginitate. Nūqꝫ maria ſine pu doris ſui cuſtode ꝓceſſit. qꝛ nimirū pudor indi uiduus comes eſſe debet. ſine quo caſtitas vera ẜuari nō pōt. Septima colūna fuit humilitas. qͣꝫuis em̄ regina eſſet angelorū ⁊ imꝑatrix iam facta celorū. ancillā tn̄ ſe noīauit vltra ceteras. vt eas hūilitate caꝑet. Sed. b. Bern̄. in qͦdam ẜmone ꝑ ſeptē colūnas intelligit ſeptem priui legia. Primuꝫ qꝛ fuit in vtero ſanctificata. Se cūdū qꝛ ab āgelo ſalutata. Tertiū qꝛ fuit a ſpū ſancto repleta ⁊ obumbrata. Quartū qꝛ fuit ꝟ ginitatis pͥmitiua. Quītū qꝛ fuit ſine corruptō ne fecūda. Sextū qꝛ fuit ſine gͣuedine grauida Septimū qꝛ fuit ſine dolore puerꝑa. Ecce doU 2 E I DETMO mus ſpecioſa ab eterna ſapīa edificata interius exteriuſqꝫ ornata. firmiſqꝫ colūnis roborata. quā ſibi hodie eadem ſapīa elegit in qͣ tꝑaliter habitauit. Et vere felix iſte hō qͥ ꝑ ſpem in ip̄a hic morabit̉. ꝓculdubio in eternū nō dānabit̉. Et hoc quo ad ſecundum. Sermo quartus de eadem feſtiuitate. De ē iſte qͥ ꝓgre ditur qͣſi aurora ꝯſurgēs pulcͣ vt luna. electa vt ſol. Can̄. vj. Qn̄ rex potens vel alius terre dn̄s de longinquis ppl̓o qͣſi ignorante ve niret cum magͦ exercitu ad ciuitatē regis. omīs ppl̓s ei obuiā exiret ⁊ q̄reret qͥs naͣ eſſet qui cuꝫ tanto comitatu adueniret. Qd̓ figuratū eſt ī li. Can̄. vbi legit̉ ꝙ rex Salomon elegit ſibi ſpon ſam filiā Pharaonis. Hec cū veniſſet in regnū ſalomonis ille ſibi in occurſuꝫ veīt cuꝫ exercitu vt hr̄ in glo. litterali. in cuiꝰ humeris ſe illa re clinauit. Multi aūt qͥ factū igͦrabāt dicebāt ad miratiue. Que eſt iſta q̄ aſcendit de deẜto deli tijs affluēs innixa ſuꝑ dilectū ſuū. Canti. viij. Alij dicebāt v̓ba thematis p̄aſſumpti. Myſti ce xp̄s rex oīm potētiſſimꝰ cuius eſt t̓ra ⁊ pleni tudo eiꝰ. vt inqͥt psͣ. elegit ſibi ſpōſam īmo ma trem ſpecioſiſſimā ꝟ̓ginē mariaꝫ q̄ ab et̓no fuit ordinata. ſed hodie in mūdū nata. Teſte anẜ. in li. de ꝯceptōe ꝟ̓ginis. Maria inqͥt ante con ſtitutōꝫ mūdi eſt an̄ oēm creaturā ſalubrit̓ p̄or dinata. ſed p̄cedēte tꝑe ẜm eandē diſpoſitōneꝫ in ſolatiū mūdi nata. ⁊ ſic venit qͣſi regīa in re gnum hꝰ mundi circūdata vt pie credit̉ multi tudine angelorū. in inſtanti natiuitatis ſue tan qͣꝫ electe in patria aſtiterūt. Qd̓ figuratū eſt. iij Re. x. de regina Saba q̄ cū magͦ comitatū veīt in hierl̓m ad videndū ſalomone. Ita maria ve nit ꝑ natiuitatē in hunc mūdū. ſꝫ nō ſolū ad vi dendū ſed verius ad verū ſalomonē xp̄m ꝯci piēdū ⁊ gignendū. iō angeli eius nomē gl̓oſum vidētes eā de ſterili mr̄e natā interrogabāt di centes. Que eſt iſta q̄ aſcen. de deẜto. hͦ eſt de vtero ſteril̓ mr̄is anne. qꝛ deẜtum eſt locꝰ ſteril̓ raro ꝓducēs aliquē florē. Sic vterꝰ. b. āne fuit ſteril̓ nō gignēs aliquē florē niſi hūc ſpecioſiſſi mum. qͥ dicit Can̄. ij. Ego flos cāpi ⁊ lilium cō ualliū. Alij etiā dixerūt. Que eſt iſta q̄ ꝓgredit̉ qͣſi aurora cōſurgēs. Quibus rn̄dit. b. augꝰ. in ẜmone. Hec eſt mat̓ dei. regina celi. mūdi dn̄a. ⁊ porta ꝑadiſi. Et hͦ volūt ꝟba thematis. In qͥ bus tria deſcribunt̉. Prīo natiuitas gaudioſa ibi. Que ē iſta. Scd̓o fecūditas oꝑoſa. ibi. pul cra vt luna. Tertio ſublimitas lumioſa. ibi. cle cta vt ſol. De primo eſt notandum. Dicunt na turales ꝙ in aurora nox terminatur et dies in choatur. ita ꝙ aurora eſt finis precedentis no ctis ⁊ pͥncipiū diei ſubſequētis. vt dicit Iſido. Dicit̉ aūt aurora eo ꝙ ad moduꝫ auri colorem diffundit rutilantē. Et bn̄ ſignificat mariā ꝟgi nem gl̓oſam. qꝛ ꝑ ſuā natiuitatē vl̓ ortū noctem ignorantie ⁊ ſpūalis cecitatis termīauit ⁊ dieꝫ ſalutis inchoauit. Ideo dicit. be. Bern̄. in ſer. hod̓. Sicut aurora valde rutilās ingreſſa es in mundū o maria q̄ veri ſol̓ ſplendorē tāte ſancti tatis iubare p̄curriſti vt vere diem ſalutis diē ppiciatōnis ⁊ diē quā fecit dn̄s tua claritate nūciare ſuauiſſima meruiſti. Et bene d̓r aurea iſta aura in qua ꝓceſſit maria rutilans aurora. qꝛ dicit Ari. in li. ꝓbleu. ꝙ aurū natural̓r ſom num fugat. ſic maria ad hͦ nata eſt vt pctum̄ fu get. Teſte metriſta. Sicut ſpina roſam genuit iudea mariā. Vt vitiū ꝟtus operiret gr̄a culpā Scd̓o aurora ꝯſurgens oīa aīalia letificat diur na ſed triſtificat nocturna. Ad exꝑientiā em̄ vi demꝰ ꝙ aues mūdas ⁊ diurnas ad volandum excitat ⁊ ad cantandū. ſicut alaudā ⁊ ceteras q̄ plus gaudēt in ortu aurore qͣꝫ alio diei tp̄e. ſed noctua nocticorax ⁊ bubones fugiūt ⁊ a clamo ribus ceſſant. Ita myſtice dū venit hec rutilan tiſſima aurora ꝟgo maria aues nocturne.ſ. de mones ꝯticuerūt ⁊ ſancti angeli leti fuerūt. qd̓ teſtat̉. b. augꝰ. in ẜ. hod̓. An̄ natiuitateꝫ marie qͣſi in nocte damnatōis ⁊ anguſtie aues immū de generis cuiꝰ cūqꝫ: noctue: vlule: bubones. q̄ libet genera demonū voces tribulatōis contra nos emiſerūt. nunc aūt qꝛ apparuit diei vera p̄ nuncia. hec nr̄e illuſtratiōis aurora aues hmōi effugauit ⁊ iam rugituſ eorū ꝯticuit. cantꝰ aūt alaude ⁊ filomene ⁊ aliarū auiū mūdaꝝ audit̉. Et ſubdit. Uox em̄ nedū ſoliuage turturis au dita eſt in terra nr̄a. īmo vox ml̓toꝝ angelorum in celo volantiū. hoīm in terra habitātiū ⁊ om nium ſanctorū patrū in inferni limbo degētiuꝫ ⁊ matrē dei natā excipiētiū ⁊ dicentiū Tu ocu lus mūdi. tū gl̓a hierl̓m. tu leticia iſrl̓. tu decꝰ ſe culi. tu dei ⁊ homīs mediatrix. tu ſuꝑne ciuita tis hierl̓m reparatrix. tu inſpiratrix ſalutis. mi rifica reſtauratrix. bn̄dicta gͦ tu pulcherrīa mu lierū es. Ecce quāta voce iubilationis matrem dei hodie ortā receperūt. Recte ſicut aues celi mūde ⁊ aīmalia terre cū gaudio excipiūt auro ram matutinā. Et illud figuratū eſt. j. Regꝭ. iii vbi legit̉ ꝙ filij iſrl̓ dicebat afferamꝰ ad nos ar cam federis ⁊ veniat in mediū noſtruꝫ et ſaluet nos ab inſidijs inimicorū noſtrorū. Et ſequit̉. Cū veniſſet arca federis in caſtra vociferatus eſt oīs iſrl̓ clamore grandi. ⁊ ꝑſonuit terra pͦ ex ultatōe. Sed ⁊ philiſtei audiētes clamorē iubi li dixerūt. Que naꝫ eſt hec vox clamorꝭ magni in caſtris iudeorū. Et cū cogͦſcerent ꝙ arca dn̄i veniſſet timuerūt ⁊ dixerūt. Ue nob̓ quis nos ſaluabit de manibꝰ deorū ſublimium iſtorum. Per filios iſrl̓ intelligunt̉ oēs fideles ꝑ fidē vi uentes. iſti dicebāt an̄ natiuitatē marie. affera mus.ſ. ꝑ deuota ſuſpiria ad nos arcā federis. B A I XCVII hͦ eſt mariā vt ſaluet nos ⁊cͣ.ſ. demonū qͥ an̄ eiꝰ aduentū fuerūt ſeuiſſimi hoſtes generis hūani ſed veniēte arca ſeu aurora letatus eſt oīs iſrl̓. hͦ eſt fideles. ⁊ canūt hodie iubilant̓. Gaudeāꝰ oēs in dn̄o ⁊cͣ. Philiſtei aūt.i. demones audiē tes clamorē iubili timēt dn̄tes. ve nob̓. Ꝙꝛptās eorū ablata eſt eis. ⁊ ip̄i detruſi in abyſſum. ẜm qd̓ d̓r Exo. xiiij. Ueniēte aurora ſubmerſus ē ī ꝓfundum totꝰ exercitus pharaonis.ſ. diaboli Tertio aurora cōſurgēs morbū mitigat in infir mis. vt dicit Philaretus in tractatu de natur. mor. Cui alludit Gal̓. Leueſcit inqͥt morbꝰ dū tꝑs matutinū ꝓpinquat. Cuiꝰ ratō eſt. Naꝫ in aurora dulcis influentia locū hꝫ. etiā in aurora humor ſanguineꝰ pͥncipal̓r domīat̉. Quia ẜm Conſtantinū aurora vſqꝫ ad terrā imitat̉ natu ram veris. meridi eſqꝫ naturā eſtatis. hora veſ ptina ſequit̉ naturā tꝑis autūnal̓. Nox ꝟo hye mis qͣlitatibus aſſimilat̉. Iō in aurora ꝓpt̓ do miniū ſanguīs ſomnꝰ dulcis eſt ⁊ ſalubrꝭ. qua re tūc egritudinibꝰ alleuiatis infirmi ⁊ meſti re quieꝫ hn̄t. ⁊ tunc illud aurore deſiderio deſide rant vtiqꝫ ⁊ expectāt. Sic veniente maria q̄ cla rior eſt aurora infirmitates ſunt ablate. ſed āte qͣꝫ naſceret̉ ſancti pr̄es in magͦ dolore fuerunt. ⁊ ꝑ deſideria ⁊ oratōes luctabant̉. Qd̓ figura tum fuit Gen̄. xxxij. vbi legit̉ Iacob tranſiens a meſopotamia in terrā natiuitatis ſue veīt ad eū(ẜm glo. lyre) angelꝰ ſuus ad ip̄m ꝓtegendū qꝛ timebat iram fratris ſui Eſau. Cū aūt āgelꝰ ſimilaret ab eo recede̓ accepit eū iacob manibꝰ ſuis. Nam apparuit in ſpecie viri ⁊ luctabatur cū eo. Cui angelꝰ. Dimitte me. iam em̄ aſcēdit aurora. rn̄dit iacob. Nō dimittā te niſi bn̄dixe ris mihi. Et ſeqͥt̉. Bn̄dixit ei in eo loco. Spūa liter ꝑ angelū intelligi pōt deus. ꝑ iacob vero ſanctorū patrū affectus. qͥ cū deo ꝑ or̄ones ⁊ de ſideria ſuſpiria ⁊ anxietates ꝯtinue luctabātu Eſa. c. xj. dixit effectualit̓. Egrediet̉ ꝟgā de ra dice ieſſe ⁊cͣ. Antiquus ſimeo ait ꝯtinue in or̄o nibꝰ ſuis. O ſi me inueniret illa felix natiuitas Sed cū ꝟgo maria hodie cepiſſet naſcēdi exor dium. tūc nox anxietatis qͣſi ad aurorā qͥetis et reſpiratōis eſt adducta. ⁊ tūc potuit deꝰ patrū deſiderio reſpōdere. Dimitte me qꝛ aurora eſt q. d. ceſſet murmur. ceſſet clamor. ceſſet dolor. qꝛ iam aſcendit aurora. qꝛ naſcit̉ ꝟgo cuius eſt natiuitas gaudioſa. ſꝫ ꝯuētꝰ ſanctoꝝ pr̄m rn̄dit Nō dimittā te niſi bn̄dixeris mihi. o. d. niſi ma ledictio eue auferat̉ a nob̓. Iō certificat eos. b. Hiero. in ẜ. de aſſum. Quicqͥd maledictiōis in fuſum eſt per euam totum abſtulit benedictō marie. Idcirco ad gaudiū inuitat Damaſ. ī ẜ. de nati. ꝟgi. dicens. Hodie inſpirauit aurora gaudiorū p̄nūcia. letent̉ celi exultet t̓ra. hoc eſt peccatores deſperati. qꝛ hodie nata ē ꝟgo q̄ pa riet p̄cioſaꝫ margaritā q̄ lux eſt cecl. īfirmis me dicina. claudis greſſus. mortuis vita. deſperatis venia. expulſis ⁊ exulibꝰ verꝰ regreſſus ad patriā. ⁊ hͦ ad pͥmū. Quātū ad ſcd̓m in ꝟbis p̄ miſſis ponit̉. b. ꝟginis fecunditas oꝑaſa cū d̓r electa vt luna. Circa quod notandum dicūt̉ na turales. luna qͦdāmō obſcuritatis macl̓e ē oſtē ſiua ⁊ obnubilatōis q̄ qͥdem reſultat ex ymbra terre q̄ ip̄ius lumē offuſcat. ⁊ hͦ maxīe qn̄ terre approuinqͣt. Sꝫ ꝙ hec macula nō eſt ibidē rea lit̓ ptꝫ ex illo qn̄ luna ad altiores tēdit circulos claret mūda ⁊ null̓ macul̓ obnixa. tunc vid̓r ſic̄ dicit Martianꝰ. de hͦ videsͣ in arenga. ẜ. Ex urgēs maria. Ita in. b. ꝟgine maria dicūt qͥdā vel verius opinant̉ fuiſſe maculā peccati origi nal̓. quēadmodū vides in ẜ. de ip̄ius ꝯceptōne tn̄ aliqͥ negāt fuiſſe aliquā peccati obſcuritateꝫ ſicut ꝓbat Anẜ. in li. de ꝯcep. ꝟgi. ī exēplo At tende inqͥt ſi deus ꝯfert caſtanee vt īfra ſpinas a ſpinis remota cōſpiciat̉ alat̉ ⁊ formet̉. quō n̄ potuit dare corꝑi hūano qd̓ ip̄e ſibi templū fa ceret de quo in vnitate ſue ꝑſone ꝑfectꝰ hō fie ret inter ſpinas peccatorū. ab ip̄is tn̄ ſpinis ex pers redderet̉. q. d. certe bn̄ potuit hoc facere. Quid tn̄ de iſto ſit ſentiēdū cōmitto doctorum ſcientijs diffiniendū. Et certe decuit ꝟginē gl̓o ſam eſſe mūdā ⁊ in ſe nullā hr̄e maculā q̄ parere debuit oīm vitā. Sicut declarat idē doctor di. Decēs erat vt ea puritate niteret qͣ maior neqͦt ſub deo intelligi. Cui deꝰ pat̓ vnicū filiū quem de corde eqͣlē ſibi genuit ⁊ tāqͣꝫ ſeip̄m diligebat dare diſponebat. hec ille. Certe tal̓ puritas ali is ſanctis nō legit̉ data. Iō dicit Bern̄. in ſer. Paucis hoībus ꝯſtat dotatū vt exirent ſctī de vtero. phas tn̄ nō eſt ſuſpicari tante ꝟgini fuiſ ſe negatū. ꝑ quā omīs mortalitas emerſit ad vi tam. Et ſb̓dit. Puto ꝙ copioſior gr̄a aſcēdit in mariā vbi sͣ. Scd̓o luna eſt valde fecūda. qꝛ vt ait amb̓. in hexa. eſt mat̓ roris. qꝛ vim ſue hūi ditatis aeri impͥmit ⁊ ip̄m inſenſibilit̓ immutāſ in ip̄ius ſuꝑficie rorē gignit. Myſtice ſicut em̄ videmꝰ qͣꝫto luna eſt eſtiuali tꝑe ſerenior tanto abundantiꝰ ros ſe ſuꝑ gͣmina extēdit. Sic ma ria abundantiā genuit veri roris ieſu xp̄i queꝫ rorē deſiderabāt ſancti pr̄es dicētes Eſa. xlv. Rorate celi ⁊cͣ. Et ſicut luna nō indiget admi xtiōe ꝓ roris generatōe. ita maria ꝓ generatōe xp̄i nō indiguit admixtōe ſemīs viril̓. qꝛ de ſpū ſcō ꝯcepit. Iuxͣ illud Lu. j. Spūſ. ſuꝑ. in te ⁊cͣ Etiā maria qn̄ fuit nata vt dicit augꝰ. in ẜ. ho. attulit nob̓ rorem gr̄e ⁊ auxilij ſempiterniſ. ita vt nullꝰ expers eſt ſui adiutorij qͥ in eā cōfidit. Sicut de hͦ refert Uincē. in ſpe. hiſto. li. xxx. ꝙ qͥdā iuuenis noīe Chriſtianꝰ in ordine exīs ci ſtertien̄. vidit lucē purā ab oriēte venientē ⁊ in eadē claritate apparuit maria quā cū inſpicerꝫ iuuenis dixit intra ſe. O bone deꝰ qͥ vadit dn̄a ſaluatrix mūdi. Rn̄dit ei eadē dn̄a. Uenio ſue currere huic loco qui mō indiget auxilio venio auxiliari huic pauꝑi abbatie ⁊ aliorū locꝭ 3 U 3 E D SeTMO perū qͥ in me ꝯfidunt. Iō dicit b. Bern̄. Si ma rie deuotꝰ fueris vel̓ nol̓ neqͣqͣꝫ expers eſſe po teris eius gr̄e iuuamīs ⁊ fauoris. Tertio luna aerē mūdificat. qꝛ cōtinuo ſuo motu ip̄m clarifi cat ⁊ ſubtiliat. vt dic̄ Albumaſar expoſitor ari ſto. qꝛ ſi nō eſſet motꝰ ſpere lune aerē ex noctur na vaporū exalatōe groſſities inficeret ⁊ corru ptionē n̄ modicā generaret. ⁊ ſic aere corrupto t̓ra fieret infecūda. Quid ꝑ aerē niſi pctōr deſi gnat̉. Recte em̄ ſicut aer eſt inſtabil̓ nūc ab ori ente nūc ab occidēte aliqn̄ a meridie nōnunqͣꝫ a ſeptētrione veniens. ſic pctōr eſt inſtabil̓. aliqn̄ de luxuria in ſuꝑbiā ⁊ in alia pctā corruēs. ita nūqͣꝫ in eodem ſtatu ꝑmanēs. Iob. xiiij. Hunc peccatorē mūdat beatiſſima ꝟgo maria ⁊ fecū dum facit in bonis oꝑbꝰ. Iō dicit Anẜ. in li. medita. Per fecunditatē tuā o ꝟgo maria pec cator iuſtificatꝰ exul reductꝰ eſt ad celi patriam qd̓ ptꝫ in exēqlo. Legit̉ in vita. be. ꝟgīs de qͦ dam magͦ peccatore qͥ intrauit eccl̓am marie et vidēs imaginē eiꝰ cogitauit intra ſe vtruꝫ inuo caret eā an nō ꝓ peccatis ſuis. ⁊ dū ſtaret ītra ſe pauſando dixit. Si te dn̄am miſcd̓ie inuoca rem incaſſuꝫ laborarē. qꝛ nō exaudis taꝫ magͦs peccatores. ⁊ ſic p̄ triſticia abire voluit. tūc ap paruit ei ꝟgo maria ⁊ dixit. Sta ⁊ pete a me vt intercedā ꝓ te ad filiū meū. Cui peccator O do mia libent̓. ſed tot ſunt pctā mea ꝙ puto me dā natū. Et illa. Si iam dānatꝰ eſſes adhuc ſcio ꝙ tui poſſum miẜeri qd̓ ille audiēs ſtatī petiuit g tiam ⁊ factꝰ eſt vir bonꝰ auxilio marie. Id̓o dic̄ Anẜ. Pro peccatoribꝰ dulciſſima ꝟgo mr̄ int̓ cedere nūc nō ceſſas. qͥ ſi nō eſſent nunqͣꝫ eſſes. Et hͦ qͣꝫtū ad ſcd̓m. Quantū ad tertiū ponit̉ ſb̓ limitas ꝟginis lumīoſa cum ſubiūgit̉ electa vt ſol. Circa qd̓ notandū ẜm Ari. Si lumē ſol̓ nō eſſet ⁊ md̓m illumīaret dēſiſſime eſſent tenebre Siē̄ ptꝫ in pͥncipio creatōis mūdi cū nōdū crea tus eſſet ſol in ſuperficie abyſſi fuerunt tenebre Gen̄. j. Sed ſicut nunc natural̓ ille ſol in ſuo lu mīe nūqͣꝫ defecit qͣꝫuis eiꝰ lumen ꝑ t̓re vel lune interpoſitōeꝫ aliqn̄ auferri vid̓r. ſic veraciter ſi maria nō fuiſſet nata omēs fuiſſemꝰ in tenebriſ pctōꝝ nec doctrine luminoſorū pr̄iarchaꝝ aut ph̓aꝝ nob̓ qͥcqͣꝫ ꝓfuiſſent. Iō dic̄ Bern̄. ī ẜ. Tolle corpꝰ ſolare qd̓ illumīat md̓m ⁊ vbi dies Tolle mariā ⁊ qͥd niſi caligo ⁊ dēſiſſime tenebre relinquunt̉. ⁊ hͦ ptꝫ in antiqͥs pr̄ibus qͥ an̄ nati uitate eiꝰ dice̓ potuerūt cū psͣ. Timor ⁊ tremor vene. ſuꝑ me. ⁊ cōtexe. me te. Et ꝟe ſi pctōres nūc hͦ ſolatiū btīſſime ꝟgīs nō hr̄ent poſſent di cere cū Tobia. O qͣle mihi gaudiū duꝫ in tene brꝭ ſedeo ⁊ lumē celi nō video. Tob̓. v. Sꝫ nūc noua lux viſa eſt oriri md̓o gaudiū ⁊ tripudiū. vt hr̄ Heſter. viij. q̄ nulli vnqͣꝫ deficit. ſꝫ oēs ad ſe veniētes benigne recipit. qͣꝫuis pctōres int̓ dum ꝑ obſtacula peccatorū ⁊ culparū pͥuentur hmūi ſole ⁊ lumīe gr̄aꝝ. Iō dicit Bern̄. in ſer. Ille ſolꝰ o ꝟgo bn̄dicta laudes tuas ſileat qͥ te fidelit̓ inuocatā ſenſit vnqͣꝫ in ſuis neceſſitatibꝰ defuiſſe Et qͥd mirū ſi inuocata adeſt q̄ etiam p̄ ſio eſt nō vocata. Scd̓o ſol ſuo calore qd̓ eſt fri gidum calefac̄. Uidemꝰ em̄ ad exꝑientiam qn̄ ſol recedit a nob̓ ꝑ elongatōꝫ ſicut in hyeme cō tingit tūc oīa infrigidant̉. arbores ꝑdunt folia campi ſua gͣmina viridia. hoīes relīquūt depi cta palatia ⁊ ad loca ꝯuertūt̉ calefacta. ſed cuꝫ ſol nob̓ appropinqͣt tūc in ſuo ortu infrigidata ecōtra calefac̄ Sic fuit an̄ natiuitatē marie oēs fuerūt infrigidati peccatꝭ. ꝙ velut arbores fru ctū bonorū operū mīme ꝓtulerūt. ita vt illd̓ fle bilit̓ ꝯq̄rebat̉ psͣ. Oēs declinauerūt ſil̓ inuti.f. ſunt ⁊cͣ. Et qͣre. qꝛ d̓r Eccī. xliij. Gelu ſicut ſalē effūdet ſuꝑ terrā. qͥs? certe diabolꝰ qͥ intm̄ infri gidauit corda terrenorū hoīm auarorū vt nll̓o igne cōpaſſiōis calerēt. ita vt adimpleret̉ illud vaticiniū Hiere. vj. A mīore vſqꝫ ad maiorem oēs auaricie ſtudēt. qꝛ frigidus aqͥlo flauit ⁊ ge lauit criſtallos. Infrigidauit etiā diabolꝰ qua ſi totū md̓m aqͣ luxurie. qd̓ figuratū ē Gen̄. vij. ꝙ aqͣ diluuij erat qͥndecī cubitis altior ſuꝑ oēs mōtes. Per qd̓ dat̉ intelligi ꝙ non ſolū medio cres ſꝫ ⁊ p̄lati vniu̓ſi erāt infrigidati aqͥs volu ptatū. qꝛ omīs caro corruꝑat viā ſuā. Gen̄. vj. Infrigidauit inſuꝑ nōnullos vento ſuꝑbie. vt dice̓ p̄n̄t cū Iob. Eleuaſti me ⁊ qͣſi ſuꝑ vētū al liſiſti. eiuſdē. iij. Sꝫ cū ortꝰ fuit ſol ille cādidiſſi mus ꝟgo maria quaꝫ(vt ait ait Hiero. in ẜ. de aſſum) totā incaluerat diuinꝰ amor vt nichil in ea eſſet niſi ardor ꝯtinuꝰ ⁊ ebrietas ꝑfuſe chari ritatꝭ. Tuuc frigida corda auarorū. luxurioſo rum ſuꝑborū ſunt calefacta. qꝛ certe fuit mr̄ mi ẜicordie ꝟgo mūdicie ⁊ hūilitatꝭ exēplar Et qͥs ab ea nō accendet̉ ad vite miſcd̓iam mūdiciā ⁊ hūilitatis ſeq̄lam. Id̓o de ip̄a pōt exponi illud Naū. iij. Ortꝰ eſt ſol nō ille ſol material̓ ſeu cor poral̓ ſed ſol claritatis ꝟginal̓. qꝛ frigꝰ pctī de pulit ⁊ calorē amoris adduxit Tertio ſol ſua ꝟ tute inferiora ſaluat ⁊ cōẜuat. qꝛ vt dicit alexā der. Elemēta ꝓpter ꝯtrarietatē ⁊ mutuam re pugnātiā quā hn̄t ad inuicē ſe deſtruerēt niſi ꝑ ꝟtutē ſol̓ ⁊ celeſtiū influentiā in eſſe debito ẜua rent̉. Ita maria ſaluat oēs peccatores in ſe ꝯfi dentes ⁊ qͦs deus nō vult ſaluare ꝑ ſuā iuſticiā ſaluat ꝑ ſuā miẜicordiā. vt dicit Anẜ. in ẜmōe Sꝫ qꝛ maria mr̄ miſcd̓ie tūc ꝑ ſuam mīam liga uit filij ſui ſeuerā iuſticiā. iam ꝓnꝰ eſt ad miſerā dū. Iō anẜ. in li. ꝯtēpla. petit dicēs. Dic ſalua tor qnē ſaluab̓. dic ſalutis mr̄ ꝓ qͦ orab̓ ſi te do mino p̄cipiēte ⁊ te dn̄a ꝯſētiēte tormenta vexa būt pctōreꝫ. ſi infernꝰ abſorbet reū in ſe deſpe rantē ⁊ in vob̓ ꝯfidentē. aut gͦ miſeremī mei aut oſtēdite mihi miẜicordiores. ſꝫ qꝛ nō ſunt. ideo ad nullū aliū ꝯfugio niſi ad vos. ſꝫ qꝛ magͣ iniF G ACV III qͥtas mea modica fides mea ⁊ tepida charitas mea ⁊ tam fatua oratio mea vt nec merear pec catorū veniā nec ſalutis gr̄am. Hoc ip̄m eſt qd̓ ampliꝰ peto ac inquio vbi mihi merita mea nō videtis ſufficere ibi vr̄a pietas erga me nolit deficere. Precor itaqꝫ exaudite me nō ꝓpt̓ me. ſed ꝓpter vos vt euadā meritos dolores dam natorū ⁊ intrem in gaudia beatorū. Ad que ⁊cͣ ¶ In feſto exaltatōis ſancte Crucis. Ser. j. Xaltaui lignum humile. Ita ſcribit̉ Ezech̓. xvij. Iſi. li. xvij. dicit. Palma eſt arbor victorial̓ ml̓tum nobil̓ ⁊ inſignis ſempiterne pulchritudīs ⁊ vir tutis. Fructus nō ſꝑ cōpetit hoībus. qꝛ infert corꝑis leſionē ⁊ p̄cipue viridis qͥ oīno non con ueniūt cibo. qꝛ vt refert Pli. in ſpe. na. lli. xviij Quidā milites alexandri talibꝰ palmis viridi bus ſunt ſtrangulati. Myſtice ꝑ hāc arborem ſancta crux intelligit̉ ſuꝑ quā xp̄s aſcendit. ẜm illud Can̄. vij. Aſcendā in palmā. hͦ eſt in ſcām cruceꝫ. ⁊ app̄hendā fructꝰ eiꝰ.i. cetū ſanctorū. Et bn̄ ſancta crux cōꝑat̉ palme. qꝛ palma tard fert fructꝰ. cū aūt ꝓtulerit fructꝰ illi fiūt. ſapidi atqꝫ dulces. Sic crux xp̄i diu fuit infructuoſa donec portauit xp̄m fructū dulciſſimū. De qͦ fi delis aīa. Can̄. ij. Sub vmbra illiꝰ quē deſide rabam ſedi. ⁊ fructus eius dulcis gutturi meo. Hec arbor ſcā eſt victorial̓. qꝛ tribuit contra ho ſtes victoriā. Sicut teſtat̉ Hugo in glo. ſuꝑ. c. Firmit̓ credimꝰ. de ſum. tri. ⁊ fi. ca. Crux ſani tatē reſtituit. bn̄dictōꝫ impendit diſcernit a ꝑfi dis. liberat a ꝑicul̓. hoſtes expellit. victores cō ſtituit. Iſta ſcā crux eſt arbor nobiliſſima qꝛ pe pendit in ea ſalus mūdi ⁊ fructꝰ vite quē qͥ ap p̄henderit eſt btūs. Iō dicit Gre. ⁊ canit eccl̓a Crux fidel̓ inter oēs ⁊cͣ. Huiꝰ ſcē crucis fructꝰ nō oībus cōpetit p̄cipue mal̓ qͥ hanc irreueren ter tractāt. Qd̓ figuratū eſt. j. Re. iiij. vbi legit̉ ꝙ filij iſrl̓ pugnātes ꝯtra philiſteos victi ſūt ab eis. ⁊ qͣſi. xxx. milia ceſi ſunt ab eis ⁊ arca domī capta eſt quā philiſtei aſportauerūt in azotum in templū dagon. Cūqꝫ ſurrexerūt alt̓a die azo tij dilucl̓o dagon iacebat in terra. caput eius ⁊ due palme abſciſe ſunt. Aggͣuata eſt etiā manꝰ dn̄i ſuꝑ azotios ⁊ nati ſunt mures in vill̓ ⁊ in a gris ⁊ in medio regni eiꝰ. ⁊ fcā eſt cōfuſio mor tis magͣ in ciuitate quouſqꝫ reduceret̉ arca ad iudeos. Hāc figurā exponit Nico. de ly. in glo ſa lr̄ali di. Philiſtei ꝯtra filios iſrl̓ ſignificabāt bellū ſb̓ Cōſdroa rege ꝑſarū ꝯtra catholicos ī terra iuda. In qͦ bello catholici ꝑtim ſunt occiſi ⁊ ſcā crux q̄ eſt arca in qͣ ſaluamur a diluuio fu it capta ⁊ in terrā ꝑſaꝝ portata. ⁊ poſita eſt in phano qd̓ Coſdroas fecerat. ⁊ ibideꝫ tāqͣꝫ deū ſe adorari faciebat. Sed ꝑ hͦ ꝙ dagon iacebat ī t̓ra ⁊ caput eiꝰ abſciſuꝫ figurabat̉ abiectio Coſ droe de turri ab heraclio ⁊ caput eiꝰ abſciſuꝫ. ⁊ ꝯtinuo nati ſunt mures bona agrorū corroden tes. h̓ eſt heraclij bellatores terras ꝑſarū deua ſtātes. Ex qͣ figura ptꝫ ꝙ fructus crucis intulit eis leſiones eo ꝙ credere in eū qͥ pepēdit in cru ce noluerūt. Sꝫ ⁊ imꝑator heracliꝰ crucē ī ierl̓ꝫ portauit ⁊ honorifice exaltauit. Idcirco dicere potuit v̓ba p̄dicta. Exaltaui li. hu. In quibus tria deſcribūt̉. Prīo ꝙ. b. crux eſt beatitudiniſ cōplementū ibi. exaltaui. Scd̓o ꝯtra inimicos firmamentū. Tertio ꝙ eſt nr̄e ſalutis fundamē tum. De pͥmo eſt notādū ꝙ ꝯſuetudo fuit olim in curijs regū antiquorū vt nullꝰ qͣꝫtūcunqꝫ po tens in curiā audebat intrare ad regē niſi ſpēali ter a rege vocaret̉. ⁊ ſi intrabat nō vocatꝰ ſtatī interficiebat̉. Iō habebāt ip̄i reges in māu vir gam aureā quā extendebāt ſuꝑ intrāteſ ī ſignū clemētie ⁊ beatitudīs. Hec tꝑalis ꝯſuetudo fu it pͥncipal̓r in curia regis aſueri. ſic̄ legit̉ heſter iiij. ꝙ ſiue vir ſiue ml̓er nō vocatꝰ interiꝰ ī atriū regis intrauit abſqꝫ vlla cūtatiōe occidebat̉. ni ſi forte rex aureā ꝟgaꝫ ad eū extēderit ⁊ ī ſignū clementie exaltauerit. iō vt hr̄. c. v. Heſter regi na induta veſtibꝰ regalibꝰ ſtetit in atrio domꝰ regie nō audens intrare. Rex aūt ſedens ſuper ſoliū ſuū vidit Heſter ſtantē ⁊ placuit ocul̓ eiꝰ. extenditqꝫ cōtra eā ꝟgam aureā quaꝫ tenebat manu. ⁊ illa accedēs oſculata eſt ſummitatē ꝟ ge. Cui rex. Quid vis heſter regīa q̄ tua petitō eſt? Si etiā dimidiā ꝑtem regni petieris dabit̉ tibi. Heſter aūt petiuit ꝓ ſalute iudeorum ⁊ im petrauit. Et tūc pͥmū beatitudo ſua tꝑal̓ fuit ī pleta. Myſtice ꝑ aſuerū qͥ īterp̄tat̉ beatitudo xp̄s intelligit̉ qͥ eſt eterna oīm fideliū btītudo. ẜm illd̓ Ioh̓. xvij. Hec eſt vita et̓na vide̓ te veꝝ deū ⁊ quē miſiſti ih̓m xp̄m. In ip̄ius celeſti cu ria fuit tal̓ ꝯſuetudo ꝙ nullus hoīm audebat ī trare qͣꝫtūcūqꝫ iuſtus quoaduſqꝫ extēderet̉ hec p̄fulgida ꝟga aurea crux ſignū clemētie ⁊ eter ne beatitudīs cōplementū. Iō. b. augꝰ. in ẜmo ne hꝰ feſti dicit. Antea nomē crucis erat dāna tionis ſignū. nunc ꝟo facta eſt res honorꝭ. pͥus in damnatōe maledicti ſtabat. nūc in occaſione ſalutis erecta eſt. Hec em̄ crux innumerabiliuꝫ nob̓ bonorū cauſa extitit. hec nos de erroribus lib̓auit. hec nos ſedētes in tenebris illumīauit. hec nos a diabolo expugͣtore recōciliauit. ⁊ ali enatos reſtituit in domeſticos. de longinqͥs fe cit ꝓxīos. ⁊ de ꝑegrinis reddidit ciues. hec eſt inimicorū intereptio. pacis firmamētū. ⁊ oīm nob̓ bonorū theſaurꝰ. Propt̓ hāc iam nō habe mus morā in ſolitudinibꝰ. viā em̄ veritatis agͦ uimus nec iā exͣ regͣ poſiti ſumꝰ. ianuā em̄ regīa intrauimꝰ. iā ignitas diaboli ſagittas nō time mus. fontē em̄ vite qͦ exitnguerent̉ inuenimus Propt̓ hāc in viduitate mō ſpōſuꝫ recepimus iam nō expaueſcimꝰ lupū. qꝛ bonū paſtorem in U 4 B A C Sermo uenimus. Propt̓ hāc nō formidamꝰ tyrannū. regiem̄ adheremꝰ. hec ille. Et eſt ſciendū qꝛ di cit notant̓ exaltaui. ꝙ crux xp̄i eſt exaltata in ce lo qn̄ deū pr̄em nob̓ recōciliauit. ẜm illud apl̓i ad Ro. v. Cū inimici eſſemꝰ recōciliati ſumus deo ꝑ mortē filij eius. Qn̄ angelos pacificauit. Iux illud Col̓. j. Pacificās ꝑ ſanguineꝫ crucis ſiue q̄ in cel̓ ſiue q̄ in terris ſunt. hͦ eſt homīes et angelos. Iō ꝑ iſtā crucē mō veniūt ad nos. vt vota nr̄a referāt deo. Qd̓ figuratū fuit Geneẜ xxviij. vbi legit̉ ꝙ iacob vidit ſcalā cuius ſum mitas celos tāgebat ⁊ vidit dn̄m innixū ſcale ⁊ angelos deſcēdentes ⁊ aſcendentes Hec ſcala ẜm glo. eſt ſcā crux quā xp̄s aſcēſurꝰ in celū ſi bi ⁊ ſuis ſeqͣcibꝰ erexit. Sꝫ tūc innixus fuit qn̄ in cruce a iudeis affixus fuit. angeli tūc deſcen dūt qn̄ ad nr̄m mīſteriū veniūt. aſcēdūt aūt qn̄ oratōes nr̄as deo offerūt. Scd̓o crux eſt exalta ta in inferno qn̄ ip̄m expoliauit. ẜm quod dicit apl̓s ad Col̓. ij. Expoliās pͥncipatꝰ ⁊ ptātes.i. demones. qꝛ naturalia remāſerūt in eis integͣ qͦ fuerūt expoliati qn̄ xp̄s eduxit de limbo pr̄es. vt dicit Lyra. Iō dixit xp̄us illud Gen̄. xxxij. In baculo meo.ſ. ſancta cruce trāſiui iordaneꝫ iſtū ⁊ nūc cū duabꝰ turmis regredior. Iſte due turme fuerūt oēs ſancti in limbo detēti. qͥ fuer̄t an̄ legē ⁊ qͥ ſub lege qͦs ſecū xp̄s eduxit. Tertio crux xp̄i exaltata ē in mūdo. qꝛ in locis eminē tioribus ponit̉. ⁊ hͦ in memoria crucifixi. que ē triplex. In viſu ⁊ eſt paſſio xp̄i in imaginibꝰ p̄ figurata. In auditu q̄ eſt xp̄i paſſio predicata. In guſtu.ſ. ſacr̄o altaris deguſtata. Etiaꝫ in hͦ exaltata eſt ꝙ frontibꝰ fideliū impͥmit̉. ẜm illd̓ Augꝭ. Crux de penis latronū trāſit ad frontes imꝑatorū. Et hͦ qͥdem neceſſe eſt fieri qd̓ figura tum eſt Exo. xij. vbi ſanguis agni iubet̉ poni ſuꝑ liminaria in vtroqꝫ poſte. ne pͥmogenita oc ciderent̉. vbi dicit glo. Suꝑliminare corporis frons. duo poſtes ſunt corpꝰ ⁊ cor. Debꝫ ergo crux xp̄i impͥmi in fronte. in corꝑe imitare cru cifixū in corde in memoria recōdēs. ⁊ ſic primo genita.i. bona ꝓpoſita ꝯẜuant̉ ne a diabolo ex tinguant̉. Iō dicit̉ in cano. di. xj. c. cccl̓aſticarū Salubre eſt fidelibꝰ crucis ſigͣculo ſigͣri. Quar to exaltabit̉ in iudicio. qꝛ ẜm Chryẜ. ſuꝑ mat. Crux xp̄i ⁊ cicatrices radijs ſol̓ tūc erūt lucidi ores qd̓ mal̓ erit valde terribile. cū xp̄us eis di cet. Ego ꝓpter vos hō factꝰ ſum. ꝓpter vos al ligatus ſum. illuſus ⁊ totus crucifixus. vbi eſt tantarū iniuriarū mearū fructꝰ. Ecce p̄ciū ſan guinis mei quē dedi in redemptōꝫ aīaꝝ vr̄arū. vbi eſt ẜuitꝰ vr̄a quā mihi ꝓ p̄cio ſanguīs meī debetis. ego ſuꝑ gl̓am meā vos habui cū eſſem deus apparēs hō ⁊ viliorē oībus rebus me fe ciſtis. Nam oēm rem viliſſimā terre ampliꝰ di lexiſtis qͣꝫ iuſticiā meā ⁊ fidē. hec ille ī ꝑſōa xp̄i ⁊ tm̄ de pͥmo. Quantū ad ſcd̓m crux xp̄i eſt cōtra inimicos terribile firmamentū. Circa qd̓ no tandū Amb̓. in li. hexa. viij. dicit. Gallꝰ leoneꝫ terret. cuius rō eſt. qꝛ naturalit̓ odiū eſt int̓ leo nem ⁊ baſiliſcū. vt dicit Iſi. Leo igit̉ cernens albū gallū eſtimat baſiliſcū. Etiā dicūt qͥdā ꝙ gallus lapidē p̄cioſum noīe allectoriuꝫ gignit ⁊ portat in ventricul̓ qui eſt criſtallo obſcuro ſi mil̓. ⁊ rōe iſtiꝰ vt credit̉ leo ip̄m timet ⁊ abhor ret. maxīe ſi albus exiſtit. Myſtice gallꝰ ſigni ficat xp̄m. qꝛ ẜm Pli. in ſpe. na. lib̓. xxix. c. iiij. Recte ſic̄ carnes crude ⁊ calide galli poſite ſuꝑ morſum ẜpentis demūt venenū. ſic xp̄i paſſio ſuꝑ mentē poſita a ẜpente diabolo ſauciatum venenū extrahit peccatorū. Qd̓ figuratuꝫ fuit Nume. xxj. vbi legit̉ ꝙ moyſes iuſſu dn̄i exal tauit ẜpētē eneū ⁊ oēs qͥ hūc inſpiciebāt a mor ſu ẜpentū ſanabant̉. Suꝑ quo dicit augꝰ. Fra tres vt a peccatis ſanemur xp̄m crucifixum in tueamur. qͥ intuebant̉ illū ẜpentē morſibꝰ non ꝑibant ẜpentū. ſic qͥ intuent̉ fide mortē xp̄i ſa nant̉ a morſibꝰ peccatorū. hec Augꝰ. Iſte igit̉ gallus ieſus albus puritate ꝟginali ⁊ carēs om ni peccato. vt d̓r Can̄. v. Dilectus meꝰ cādidꝰ ⁊ rubicūdus electꝰ ex milibꝰ. fuit innocēt̓ ſuſpē ſus in patibl̓o crucis. iō ip̄m merito timet ⁊ ab horret diabolus leo infernal̓ Quare hͦ: certe iō qꝛ ip̄e xp̄s ꝑ ꝟgam regni ſui. hͦ eſt ꝑ ſcām crucē ip̄m ꝑcuſſit ⁊ oēs eius pͥncipes. ẜm illud vatici num Balaā ꝓph̓e. Cōſurget ꝟga de iſrl̓ ⁊ ꝑcu tiet duces Moab. Nūe. xxiiij. Moab interp̄ tat̉ qͣſi vnꝰ ex pr̄e ſignificās eos qͥbus xp̄us di xit. Ioh̓. viij. Vos ex pr̄e diabolo eſtis. Su quo dicit Origꝭ. ī hexa. ome. iiij. Uirga ꝑ qua egrediūt̉ ꝑ quā egyptiꝰ ſubijcit̉ ⁊ pharao crux xp̄i eſt ꝑ qua md̓s hinc vincit̉ ⁊ pͥnceps huius mundi cū pͥncipibꝰ ⁊ ptātibus ſuꝑat̉ ⁊ triūpha tur. Iō ẜm doctores ꝯtra oēs demonū inſidi as ſolū ſignum crucis factū cū fide ⁊ munimīe demones depellit ⁊ eneruat. Et hͦ teſtat̉ augꝰ. in ẜ. huius feſti. Ubi ſignū crucis cuꝫ fide ⁊ de uotōe ꝓceſſerit. ibi nullus inimicꝰ noce̓ poterit Quēadmodū patꝫ in vitaſpa. li. iij. c. lv. vbi le gitur. qͦdaꝫ tꝑe duo philoſoti audiētes famā. b. Anthonij ꝑrexerūt ad eū. qͥ cū inter ſe quaſdaꝫ q̄ſtiones habuiſſent deſpexerūt Anthoniū qͣſi imperitū eūtes ab eo. Inuidia igit̉ moti ꝙ in ti hoīm ad illū velut ad famulū dei conuener̄t. miſerūt ei arte magica demones vt eū ꝑturba rent. ſed ille imp̄ſſit fronti ſuo ⁊ pectori ſuo ſig culū crucis qͥ appropinqͣre nō audebāt. ſed ad philolotos reuertebāt̉. Illi aūt iterū peiores mi ſerūt qui nec ſicut ⁊ pͥmi ꝓfecerūt. rurſuꝫ ⁊ ali os deſtinauerunt ⁊ ſil̓r ſubſtiterūt. qd̓ cū vidiſ ſent philoſeti venerūt ⁊ ſe fieri xp̄ianos petier̄t Sed hͦ tn̄ ſcias. hō qͥ vult a ſe totalē inimici po teſtate ſigͦ crucis effugare debet inimici crimia a corde expurgare. Iō dicit. b. augꝰ. in ẜmonę D F E G XCIX de vita xp̄iana. Rogo vos vt attētiꝰ cogitemꝰ qͣre xp̄iani ſumus ⁊ crucē xp̄i in frōte portamꝰ Scire em̄ debemꝰ. qꝛ nō ſufficit nob̓ ꝙ xp̄ianū nomen accepimꝰ ſi oꝑa xp̄iana nō fecerimus. Si eī xp̄ianū ſe dicat ⁊ iugit̓ cruce xp̄i ſe ſignet ⁊ tn̄ elemoſynas ẜm vires ſuas nō fecerit. ac ca ritatem ⁊ iuſticiā vel caſtitatem hr̄e noluerit ni hil ei ꝓdeſt xp̄ianum nomē. Et ſubdit. Mag res eſt ſignū xp̄i ⁊ crux xp̄i. ⁊ iō p̄cioſum eſt tm̄ ſignaculum vt res magnas ⁊ p̄cioſas ſigͣre de beat. Quid em̄ ꝓdeſt ſi ſignū xp̄i in fronte ⁊ in ore portamus ⁊ intus inimici crimina ⁊ pecca ta recōdimꝰ. Qui em̄ male cogitat male loqui tur male oꝑat̉. ſi ſe dare noluerꝭt qn̄ ſe ſigͣt pec catū illius nō minuit̉. ſed auget̉. Qui eī ad fur tum vel adulteriū vadūt ſi pedē impingerint ſi gnant ſe ⁊ tn̄ de malo oꝑe ſe nō renouēt ⁊ neſci unt crimē. qꝛ includūt in ſe magis demones qͣꝫ excludant. Qui ꝟo cū dei adiutorio vitia pctā qꝫ repellit ⁊ qd̓ bonum eſt cogitare ſil̓ ⁊ imple re intēdit iuſte ſignū crucis in labijs ſuis impo nit. talia oportet agere qͥ ſignū crucis meret̉ ac cipere ⁊ xp̄ianū nomē nō ad iudiciū ſed ad re mediū hr̄e. ⁊ hͦ ad ſcd̓m. Quantū ad tertiū po nitur in his ꝟbis ꝙ ſctā crux eſt nr̄e ſalutis ſta bile firmamentū. Circa qd̓ notandū. nauta vo lens ſecure ꝑmeare ſpacioſam vl̓ aliā aquaꝫ la taꝫ nauigarę neceſſe eſt ſummoꝑe vt habeat na uem q̄ habeat ſtabile fundamētū ne a leſo fūdo ad aliquē maris lapidē dirūpet̉ ⁊ ip̄a aqͣ intrā te ſubmergat̉ Myſtice qͥlibet hō nauta eſt per mare huiꝰ mūdi nauigās. vn̄ diu̓ſe ſunt tempe ſtates peccatorū hoīem ſubmergē volentiuꝫ et qͦſdā iam de facto ſubmerſerūt. ita vt dice̓ pn̄t cū ꝓph̓a. Infixus ſum in limo ꝓfundi ⁊ nō eſt ſub̓a. ⁊ veni in altitudinē maris ⁊ tēpeſtas di merſit me. psͣ. lxviij. Si gͦ hō euadere volueris hmōi tēpeſtates vald̓ neceſſariū eſt vt habeas nauē ſalutis. ⁊ hec eſt ſctā crux qͣ ꝑ mare huiuſ mūdi xp̄o regnāte ſubuectꝰ eſt omīs cetus ſan ctorū. Iō dicit Chryẜ. ſuꝑ Mat. Nauigat ec cleſia inſtructa fidei gub̓naculo felici curſu per huius ſeculi mare hn̄s dn̄m gubernatorē. age los remiges portas erectas oīm ſanctoruꝫ cho ros in medio ip̄am arborē crucis in qͣ euangeli ſte fidei velum ſuſpendētes flatū ſpūſſancti ad portum ꝑadiſi ⁊ ſecuritatem qͥetis eterne ducit Hec ille. Hec ſctā crux eſt arca bn̄ fundata que ſalutē ꝯfert nō ſolū octo aīmabꝰ p̄ſeruās eas a adiluuio. ſed vtilis eſt omī populo chriſtiano. Qui huic exiguo ligno credūt aīas ſuas ⁊ mare anſeuntes ꝑ ratem liberant̉. Sap̄. xiiij. Cui cō cordat beatus augꝰ. in ẜmone ꝑaſceues. Quā tum inquit valeat lignum crucis aduertat ſan ctitas veſtra. Nam a diluuio aquarū genꝰ hu manum quaſi arca lignea liberauit. Ideo dicit Ambro. li. vj. ſuꝑ Lu. c. xj. Hec eſt fidei gloria Si ꝟo intelligas crucem xp̄i michi vtilis eſt et vere vtilis ꝑ quam mihi mūdus crucifixus eſt ⁊ ego mundo. Rogemus dn̄m. Sermo ſecundus de ſancta cruce. Enedictū lignum per quod facta eſt iuſticia. Sapi. xiiij. Dicunt naturares ⁊ p̄ſertim Iſidorus li. xvij. Malus eſt arbor florum varietate decora fru ctuum ſuauitate iocunda. viſui ⁊ guſtui grati oſa. in diuerſis medicinis efficax ⁊ virtuoſa. Spiritualiter hec arbor crucem chriſti prefigu rat. Recte enim ſicut hec arbor eſt pulchra ex florum varietate. ſic crux Chriſti eſt decora ex aſperſione chriſti ſanguinis ⁊ abundanti effu ſione. ſcd̓m quod dicit beatus apoſtolus An dreas. Salue crux que in corpore chriſti dedi cata es ⁊ ex membris eius tanqͣꝫ margarit is or nata. Ideo etiam canit eccleſia. Arbor decora ⁊ fulgida ornata regis purpura. Etiam ſic̄ ma. lus eſt quo ad viſum guſtumqꝫ arbor gͣta. ita ſancta crux eſt gratiſſima viſui ⁊ guſtui homi num deuotorū. quia ſignata eſt per lignum vi te quod erat in medio paradiſi. cuius affectus aſpectuſqꝫ erat pulcher viſui ⁊ ſuauis guſtui. Geneſis. ij. Sicut etiam malus in fructuū dul cedine eſt iocunda. ſic ſancta crux protulit dul ciſſimum fructum ieſum chriſtum. Ideo dicit beatus Ambroſius ſuꝑ Beati immaculati. Si cut mali poma odorem gratum habent vt cete rorū pomorum fragrantiā vincant. Sic chriſtꝰ affixus ad lignum ſicut pomū pendens in arbo re odorem gratum habet. odorem mūdane fun debat redemptionis. qua peccati grauis deter ſit fetorem. ⁊ vnguentum potus et vite effudit Et ſubdit. Tanqͣꝫ malus in lignis ſilue. ita cō ſobrinus meus in medio filiorū. eo ꝙ ſuꝑ pro phetas ⁊ apoſtolos intima corda ſuorū verbo rum ſuauitate mulcebat. ſed non ſolū odor. ve rūetiam cibus ſuauis eſt in malo. ergo cibꝰ ſua uis eſt chriſtus. In vmbra inquit eius quē de ſiderabam ſedi ⁊ fructus eius dulcis gutturi meo. hec Ambro. Etiam ſicut malus in medici nis eſt virtuoſa ita vt multi ex ea capiūt corpo ris ſanitatem. Ita crux chriſti fuit tam virtuo ſa medicina vt ſalutem ferret mūdo. Teſte am bro. de efficacia ſancte crucis. Crux inquit chri ſti ſalutem humano generi cōtulit. grāde crucꝭ ſacramentum. Et ſi intelligamus. ꝑ hoc liguū mundus eſt redemptus. Ideo bene dicit̉. Li gnum bn̄dictum. ſicut dicunt verba thematis. In qͥbus inqͣꝫ crux xp̄i a duobus pͥncipalit̓ cō mendat̉. Primo a glorioſa exaltatōe ibi. Bene dictum lignū. Scd̓o a grati oſa ſalutatōe. ibi. ꝑ quod facta eſt iuſticia. De pͥmo eſt notandum. ẜm naturaleſ arbor de quāto dulciores fac̄ fru ctus de tanto magis exaltat̉ ſeu in altum ſe ex U 5 B aj Sermo tendit. Sicut videmus ꝙ pomus q̄ dulces por tat fructꝰ magis dilatat̉. Ita ꝓbat Rabanꝰ ſu per psͣ. de cedro q̄ fructū gerit ſuauiſſimū ⁊ mi ri odoris gͣtiſſimiqꝫ ſaporis. iō eſt arbor altiſſi ma oīm arborū dn̄a ⁊ regina. ⁊ hec rō pōt eſſe. qꝛ dulcedo incluſa. ramos arboris ſinit gratiuſ delectari. Myſtice q̄ vnqͣꝫ arbor inter omēs ar bores totiꝰ mūdi tam dulciorē fructum ꝓtulit quēadmodū arbor ſcē crucis? Certe nulla Nō balſamꝰ cuius fructꝰ ſeu odor ẜm Pli. li. xij. oī bus arboribꝰ p̄fert̉. Nō amigdalus cuius fru ctus eſt gͣtiſſimꝰ. vt dicit Ariẜ. in li. de plantis. Sed crux p̄ oībus tulit fructū dulciſſimū xp̄m ih̓m qꝛ ẜm Bern̄. in ẜ. dulcis eſt in noīe dulcis eſt in voce. dulcis eſt in oꝑe qͥ ⁊ dulciſſimus ap parebit in diuinitatis fruitiōe. Ip̄e dicit etiam Eccī. xxiiij. Spūs meꝰ ſuꝑ mel dulcis ⁊ heredi tas mea ſuꝑ mel ⁊ fauū. Idcirco crux merito ē gl̓oſe exaltata ⁊ bn̄ cedro ē cōꝑata duplici rōe. Primo qꝛ recte ſic̄ cedrus de vili ⁊ hūili ramu ſculo ⁊ infructuoſo in arborē altā ⁊ fructuoſam exaltat̉. Ita crux ſcā q̄ pͥus fuit lignū hūile ⁊ vi le. qꝛ hmōi cruces de lignis vilibꝰ parabantur Nūc aūt poſt paſſionē xp̄i eſt exaltata ⁊ hec vi litas in p̄cioſitatē mutata ⁊ infructuoſitas ī ma gnam fertilitatē. Et maledictio(q̄ hr̄ Deuter̄. xxvij. Maledictꝰ eſt qͥ pendet in ligͦ) nunc ꝟſa eſt in bn̄dictōꝫ eternā. ita vt canit eccl̓a O crux bn̄dicta q̄ ſola fuiſti digͣ portare ⁊cͣ. Ita dicit Bern̄. de exhortatōe ⁊ paſſiōe dn̄i. Quis ergo crucē ampliꝰ timeat. q. d. ex qͦ vilitas ⁊ maledi ctio eſt abſata. ve qͥ eā timeat. ip̄e ſibi teſtis eſt. qꝛ latro eſt. In cruce pēdet omīs frūctꝰ vite. qꝛ iam eſt arbor vite in medio ꝑadiſi. Ip̄a ē meſto rum cōſolatio. Et ſubdit. Circūire poſſum dn̄e celū ⁊ terrā mare ⁊ aridā ⁊ nūqͣꝫ te inuenio niſi in cruce. ibi dormis. ibi paſcis ibi cubas ī meri die. Crux xp̄e tua fides eſt. cuius latitudo cha ritas. lōgitudo lōganimitas. altitudo ſpes. ꝓ fundū timor. in hac cruce ſuſpendit̉ aīa ⁊ dul cia poma de ligͦ vite decerpit. hec Bern̄. Scd̓o cedrus eſt arbor pulcͣ ſꝑ retinēs virorē ſuuꝫ. ⁊ īſuꝑ olfactū odoriferū intm̄ vt eiꝰ pn̄tia ⁊ odor de orto expellit ẜpentes ⁊ fugat oīa aīmalia ve nenoſa nō valētia p̄ſentiā ſuſtine̓. vt dicit Ra banus ſuꝑ psͣ. Ita crux ſcā eſt arbor taꝫ ſancta vt ſilua talē nec frōde flore nec germine ꝓtulit. nec ꝓferet in eternuꝫ. Et eſt adeo odorifera vt de ip̄a pōt dici. Odor tuꝰ ſuꝑ oīa p̄cioſa vnguē ta. vbi hec nō fu̓it ſeu nō p̄ceſſerit. ibi hītant ſer pentes infernales. De hͦ refert Gre. iiij. dialo. ꝙ q̄dam ſanctimonial̓ ingrediēs ortū ⁊ lactucā ꝯſpiciens ꝯcupiuit eā q̄ ſigͦ crucis oblito auide momordit. ſꝫ arrepta a diabolo ꝓtīꝰ cecidit Cū aūt. b. eqͣtius ad eā veniſſet diabolꝰ clamare ce pit ac dicere. Ego qͥd feci ſedebā ſuꝑ lactucā il la venit ⁊ momordit. ſꝫ tn̄ ad imperiū eiuſdē vi ri mox exiuit. Ubi aūt ſancta crux fuit ibi dia. bolus latitare nō poterit. qꝛ hec ē ſcutū qd̓ op ponit̉ ictibꝰ ſuis ⁊ tēptatōibꝰ. qd̓ iubet ſumere b. apl̓s ad Eph̓. vj. In oībus ſumētes ſcutuꝫ fi dei in quo oīa tela neqͥſſimi extingue̓ poſſumꝰ. Hec ſca crux eſt expauentaculū qd̓ ī orto eccl̓e xp̄s erexit ortulanꝰ. vt leo rugiēs aūt mala be ſtia demon nō intret. Ideo dicit amb̓. ſuꝑ psͣ. cxviij. Crux xp̄i iudeis ſcandalū. gētibꝰ ſtulti cia ⁊ opprobriū mei ꝟtus eſt. ꝑ quā adu̓ſariuꝫ repello. ſeculū vinco. ill̓ inſipiētia. mihi ſapien tia ꝑ quā ſic inſipiētie laq̄os euādo. Et hͦ ꝓbat b. Gre. in dial̓. de qͦdam iudeo qͥ ꝟtute crucꝭ la q̄os diaboli euaſit di. Iudeus qͥdā iter faciens ⁊ cum diē inclinari cerneret ⁊ vbi mane̓ poſſet mīme reperiſſet. in qͦdam tēplo appolinis ad manendū ſe cōtulit. ⁊ licet nihil crederet ꝟtutꝭ eſſe in cruce xp̄i. tn̄ crucis ſigno more xp̄ianorū ſe muniuit. nocte igit̉ media euigilās vidit ma lignorū ſpūum turbā. ⁊ qͥ p̄erat in eoruꝫ medio ꝯſedit ⁊ ſingulorū facta ſciſcitabat̉. qͣtenꝰ vnuſ qͥſqꝫ quantū egiſſet neqͥtie inueniret. Sciſcitatꝭ omībus p̄cepit vt q̄rerent qͥs naͣm eſſꝫ ille qui ī tēplo iace p̄ſumeret. Cū miſſi ſpūs vehemētiꝰ palpitarēt ⁊ ſigͣtū ſigͣculo crucis viderēt. t̓riti exclamauerūt. Vere vas vacuū ſed ſignatum. ad hanc vocē diſparuerūt turbe malignorum ſpirituū. ⁊ iudeus ſacrum baptiſma ab andrea fundenſis ciuitatis ep̄o mox recepit. Ita etiam legit̉ de qͦdaꝫ viro qͥ ſꝑ feria ſexta audire miſſā de ſcā cruce volebat. quā ⁊ ſuis denarijs cōꝑa bat. Cū aūt mortuus fuiſſet. demones ip̄um ſe cuti ſunt vſqꝫ ad iudiciū ⁊ in iudicio obiecerūt ꝙ paſſionē domī etiā in mente raro habuiſſet ⁊ etiā ſanctā crucē minime honoraſſet. angelꝰ eiꝰ an̄ eum ſtans ꝓtulit denarios qͥbus miſſam cō ꝑauit. ⁊ in qͥbus erat ſignū crucis. qͦs cū demo nes vidiſſent ſtatim euanuerūt. ⁊ ſic iſte laq̄os eorū ⁊ inſidias euaſit. Et hͦ tm̄ de pͥmo. Quan tum ad ſcd̓m cōmendat̉ ſctā crux a gͣtioſa ſalu tatōne cū addit̉. ꝑ qd̓ facta eſt iuſticia. Ubi ſci endum. b. Gregꝰ. in p̄fatōe dicit. Qui ſalutem humano generi in ligno crucꝭ cōſtituiſti vt vn de mors oriebat̉ inde vita reſurgeret̉. Sed qͥa ꝑ lignū vetitū ꝑadiſi mors ⁊ damnatio venit. ẜm qd̓ habet̉ toen̄. ij. vbi dixit dn̄s ad adā Ex omni ligno ꝑadiſi comede. de ligno aūt ſcīe bo ni ⁊ mali ne comedas. In qͣcūqꝫ em̄ hora come deris morte morieris. ſicut ⁊ factū fuit. Iō etiā neceſſe fuit vt hō ꝑ lignū ſaluaret̉ ⁊ peccatū eiꝰ remitteret̉. ẜm illud. j. Pe. ij. Peccata nr̄a ip ſe ꝑtulit in corꝑe ſuo ſuꝑ lignum crucis. vt pec catis mortui iuſticie viuamus. quod approbat Ioh̓es apoſtolꝰ dicens Apocal̓. j. Qui dilexit nos ⁊ lauit nos a peccatis noſtris ſanguīe ſuo. Et hoc nō ſolū fecit chriſtꝰ in cruce. ſed iam ī ce lo reſidens adhuc multos per virtutem crucis I E C ſaluat gͣtioſe. Refert eī Iacobꝰ ianuen̄ ꝙ apd̓ ſyriam ciuitate Berith qͥdam xp̄ianꝰ ſub ānua penſione hn̄s hoſpitiū crucis tn̄ imaginē ꝯtra lectuli faciē in pariete affixerat. ⁊ ibi oratōnes ſuas qͦtidie fecerat. Poſt annū ꝟo aliā domuꝫ locauit ⁊ imaginē ibidem obliuiōe reliqͥt. Qui dam ꝟo iudeꝰ p̄dictā domū cōduxit. ⁊ die qua dam vnū de iudeis ad ꝯuiuiū inuitauit. Inter epulas aūt ille qͥ inuitatꝰ erat caſu circūſpiciēs ſancte crucis in pariete ꝯtuet̉ imaginē ⁊ in illuꝫ qͥ ſe inuitauerat ira fremēs cur imaginē xp̄i na zareni tene̓ audeat cōminat̉. Ille aūt cū in p̄di cta domo imaginē nō vidiſſꝫ de qua dicebat pe nitus ignorabat. tūc ille placatū ſe ſimulās va ledixit. ⁊ ad principem ſue gentis abiens iu deum illū de hͦ qd̓ viderat accuſauit. Iudei igi tur ꝯgregati ad domū eiꝰ cōueniūt ⁊ viſa ima gine illū diris cōtumelijs afficiunt ⁊ exͣ ſynago gam ſemiuiuū ꝓijciūt. imaginē ꝟo pedibꝰ con culcantes cūcta in ea dn̄ice paſſ. ōis ſigͣ ⁊ paſſio nis opprobria renouarūt. Cum ꝟo lancea la tus ꝑforaſſent ꝓtinꝰ ſanguīs ⁊ aq̄ riuulꝰ vber tim exiuit ⁊ ſuppoſitū vas impleuit. Stupefa cti iudei ſanguinē illū ad ſynagogas detulerūt ⁊ oēs infirmi ex eo inuncti ſanabant̉. Tunc iu dei ep̄o loci illius oīa ꝑ ordinē narrauerūt ⁊ ba ptiſmū ⁊ fidem xp̄i vnanimit̓ ſuſceperūt. ⁊ om nes in eccl̓as ſuas ſynagogas ꝯuerter̄t. ⁊ ſic ml̓ titudo iudeorū a diabolo eſt ablata ⁊ ꝑ cruceꝫ xp̄i ſaluata. Iō potuerūt demones dicere illud. qd̓ ſcribit Gregꝰ. nazenzenꝰ in qͦdā ẜ. de reſur rectōe. O crux illa fallēs gaudia nr̄a ⁊ ꝑcutiēs damna nr̄a. ꝑ lignū ditati ſumꝰ. ꝑ lignū ecce ſb̓ uertimur. perijt ptās illa cunctis ſꝑ popul̓ for midanda. nulluſqꝫ ſub corde nr̄o palpitat̉. ſed qd̓ eſt gemendū magis inſultat. nūqͣꝫ antiqͥ fle tus ſiluerūt. nunc aūt noſtri reſonāt vlulatꝰ. Et hoc quo ad ſecundū. ¶ Sermo pͥmus de ſancto Mattheo apoſtolo ⁊ euangeliſta. quere me ⁊ reli ctis omībus ſecutꝰ eſt illū. Matth̓. ix. Dicūt naturales ꝙ luna natural̓r ⁊ neceſſario ſequit̉ motū ſol̓. qꝛ ab eo ſꝑ immediate illumīa tur. vt dicit Ari. lib̓. elementorū. Et quāto ſoli plus appropinqͣt tāto plus de ſuo lumīe ꝓduc̄. ⁊ ꝓdit ex ꝑte terre. īmo plus ex ꝑte ſuꝑiori illu ſtrat̉. iō qn̄ ſoli ꝯiūgit̉ nihil luīs ad t̓rā dirigit ſꝫ ex ꝑte celi in plena illuminatōe ꝑſiſtit. qn̄ ſoli opponit̉ tota ad terrā ⁊ nihil ad celū illuſtrat̉. vt dicit Beda ⁊ Macrobiꝰ. Myſtice ꝑ lunaꝫ yagi ⁊ ſtulti peccatores deſignant̉. quorū heu ml̓ti ſunt. iuxta illud Ecc̄s.j. Stultorū infinitꝰ eſt numerꝰ. Recte ſicut luna nūqͣꝫ eſt ſtabil̓. ſed ſemꝑ hinc inde vagat̉. ſic peccator de vno ī ali ud labit̉ peccatū. Teſte ſapiente. Stultus inqͥt peccator vt luna mutat̉. Eccī. xxvij. Iō ſi vult a xp̄o illuminari valde neceſſariū eſt ei vt ſeqͣt̉ xp̄m verū ſolem iuſticie. ſicut iubet psͣ. Accedi te ad eum ⁊ illuminamī. quia quāto homo plꝰ vero ſoli appropinquat ⁊ vana mūdi deſpicit. tāto plus de mundi gl̓a nō curat. ⁊ celeſte pre mium accipiet. qꝛ vt dicit iulianus in ſua paſſi one. Contemptus mūdi regna celeſtia accipit. Renunciatio parentū conſortiū fit angelorum parui temꝑis tribulatio eternā inuenit reqͥem Si auteꝫ peccator opponit̉ xp̄o ſoli clariſſimo. tunc in mūdo honorat̉ ⁊ celeſti lumine pͥuatur quod teſtat̉ Iſi. Longe inquit a deo eſt animꝰ cuius hec vita dulcis eſt. Quantū em̄ ſe vnuſ quiſqꝫ mūdi delectatōibꝰ occupat tm̄ a charita te dei ſe ſeꝑat. Cui alludit. b. Gregꝰ. ſuꝑ Eze chi. Quāto circa terrena mens plus ſatagit. tā to in his q̄ ſunt celeſtia minus videt. qd̓ patꝫ in apl̓o Mattheo. Hic cū terrenis inhiabat. xp̄s ip̄m mīme illuſtrabat. ſꝫ clarus apd̓ hoīes vide bat̉. Iō vt ab ip̄o illuſtraret̉ xp̄o. neceſſe fuit vt ip̄m ſeq̄ret̉ vocantem. Hec vocatō figurata fui. iij. Re. xix. vbi legit̉ ꝙ Helias inueīt hely ſeū arantē miſit ſuꝑ eū palliū ſuū. ⁊ ille ſtatī re lictis bobꝰ qͥbus arabat cucurrit pꝰ heliā ⁊ trā ſiens tulit par boū ⁊ mactauit ⁊ coxit carnes et dedit ppl̓o ⁊ comederūt ⁊ tūc ſurgens ſecutus eſt eū. Myſtice verus helias xp̄s inuenit heli zeū. hͦ eſt Mattheū arantē in campis.i. auare bona rapientē alienis. qͥ ſedebat qͣſi publicanꝰ in teloneo. ſed xp̄s miſit palliū ſuū.i. dīnitateꝫ palliatā ſuꝑ eū. qꝛ ẜm glo. qͥdaꝫ diuini radij ab eius intuitu elucebāt. qͥbus qͦs voluit attrahe bat. iō ip̄e ſtatim reliquit oīa currens pꝰ xp̄m. Qd̓ teſtat̉ venerabil̓ bēda ſuꝑ Lu. t U paupe rem xp̄m Mattheꝰ tā greſſu qͣꝫ affectu ſeq̄ret̉. reliquit volūtarie ꝓpͥa qui ſolebat pͥus raꝑe a liena. Et ſic de ꝓprijs facultatibus fecit domi no cōuiuiū ⁊ amicis. vt habet̉ Lu. v. quo fctō ſurgens ſecutꝰ eſt eū. vt ſonant vba preaſſūpta In qͥbus tria pͥncipalit̓ deſcribūt̉. Prīo voca tio diuine pietatis. ibi. Sequere me. Scd̓o ab iectio humane prauitatis. ibi. ⁊ relictis omībꝰ. Tertio imitatio feſtine humilitatis. ibi. ſecutꝰ eſt eū. Circa pͥmū eſt notandū. Hō libentiꝰ ſeqͥ tur ſapiētē ductorē qͣꝫ malū ſeductorē. quia bo nus ductor ducit vias ſecuras. qͣꝫuis interduꝫ. aſperas. Sed malus ſeductor ducit inſecuras vias vbi tandē hō ducit̉ in latrones. Figura pͥ mi p̄ceſſit in Moyſe qͥ fuit bonꝰ ductor filiorū iſrl̓ ex egypto qͥ duxit eos ꝑ vias ſecuras ne in ciderēt in manꝰ inimicorū qͣꝫuis eos aliqn̄ ꝑ aſ peras ſolitudīes duxit. vt ptꝫ Exo. ꝑ totū. Sꝫ figura ſcd̓i p̄ceſſit in ioab milite dauid qͥ fideleꝫ militē Vriā iuſſu dauid duxit in aciē belli vbi pugͣ erat fortiſſima. ⁊ relicto eo fugit ⁊ īcidit il le in manꝰ inimicorum. vt hr̄. ij. Re. xj. Myſti I B x Sermo ce duos habemꝰ ductores chriſtum ⁊ diabolū. diabolus ducit vias vald̓ inſecuras.ſ. ad aua riciā ⁊ ad voluptatē. Et ad ſeqͣces ſuos dicit il lud Sap̄. ij. Uenite fruamur bonis ⁊ vtamur creatura tāqͣꝫ in iuuentute celerꝭt̓ vino ꝑcioſo ⁊ vnguētis nos impleamꝰ. ⁊ nō p̄tereat nos flos cāpi. coronemꝰ nos roſis an̄qͣꝫ marceſcāt ⁊ nul lum pratū ſit qd̓ nō ꝑtranſeat luxuria nr̄a. Ille heu malus ductor ml̓tos hꝫ imitatores. qꝛ ſen ſus ⁊ cogitatiōes hoīm ꝓni ſunt ad malū ab a doleſcētia ſua. Gen̄. viij. iō citiꝰ ab ip̄o ſeducūt̉ Sꝫ via iſta ducit veracit̓ ad malū finē. ẜm illd̓ Prou̓. xiiij. Eſt via q̄ vid̓r homī iuſta. nouiſſi ma aūt eius ducūt ad mortē.ſ. culpe ⁊ gehēne. Ecōtra aūt xp̄s qͣſi verus moyſes duc̄ vias ſe curiſſimas vbi hōnullū patiet̉ detrimētū quā uis hoībꝰ aſpere videant̉. Iō dicit ꝓu̓. iiij. Ui am ſapīe mōſtrabo tibi ducā te ꝑ ſemitā eqͥtatꝭ quā cū ingreſſus fuis nō artabūt̉ greſſus tui et currēs nō habeb̓ offendiculū. Et hͦ ꝑpendens aīadu̓tit. b. Mat. iō tāqͣꝫ ſapiēs hō viā diaboli reliqͥt ⁊ vocātē ih̓m ſecutꝰ eſt. ita vt de ip̄o ex poni pōt illd̓ Ecc̄s. ij. Sapientꝭ oculi in capite eiꝰ.ſ. vt videat qͦ vadit ⁊ quē ſequit̉ Stultꝰ aūt in tenebris ambulat. Ulteriꝰ eſt notādū in hoc ꝙ xp̄s dicit Seq̄re me. on̄dit magnā mīẜatōis ſue clementiā vbi pctōres inuitat ad ſue dilecti onis ſeq̄lā. Refert Rob̓tꝰ holcot in ſuis mora litatibꝰ. ꝙ pagani deū pietatꝭ ⁊ clemētie depin gebāt ad ſimilitudinē hoīſ. in manu ſua cor ſciſ ſum tenētē. rn̄ circūitu cordis ſcriptuꝫ erat lr̄is aureis. Pietas ⁊ miſcd̓ia tota die expectāt qn̄ pctōr a ſuo pctō redire curat. In vna ꝑte cordi ſic ſcribebat̉ Niſi eſſet pctm̄ miſcd̓ia nō eſſꝫ Si venia de pctō q̄rit̉ cito habetur. In alia ꝑte ſic ſcriptū erat Ubi eſt peccatū ibi eſt miſcd̓ia. vbi nullū pctm̄. ibi nulla miẜicordia. Sic oīpotenſ deꝰ xp̄s deus clemētie ⁊ totiꝰ fons miſcd̓ie dici tur hr̄e cor ſciſſum. ad oſtendēdū ꝙ ſꝑ eſt para tus oībꝰ volētibꝰ penitē̓ miẜeri. In cuiꝰ ꝑſona dicit deuotꝰ Amādus in horalo. ſap̄. li. j. c. iiij. Ego ſum frat̓ tuus ſpōſus paratꝰ miſereri ⁊ te gere tua pctā ⁊ ꝓijcere in ꝓfūdū maris. ⁊ ſic re mittere qͣſi nūqͣꝫ fuiſſent. ſolūmō ꝯu̓tere ⁊ de ce tero caue. Et ſubdit Si totꝰ md̓s eēt igneꝰ glo bus ⁊ de ſtuppa lini pugillus vnꝰ. h̓ naturali ī clinatōe nō tam cito flāmaꝝ incēdia reciꝑet. ſic̄ abyſſus miẜationū mearū peccatorē penitēteꝫ ⁊ ꝯu̓ti volentē. Quia in illa actōe naturali aliqͣ lis licet mīma reqͥrit̉ morula. ſed nulla penitus mora int̓ penitētē ⁊ remittētē. hec ille Ecce hāe miẜicordiā on̄dit in Mattheo quē miẜicordi ter de teloneo vocauit ⁊ in exemplū penite vo lentibꝰ dedit. eo ꝙ ip̄e vitā ſuā erroneā ī meliꝰ cōmutauit. Iō dicit Cryẜ. in ꝓlogo ſuꝑ mat Mattheꝰ ⁊ ſi ſanctorū qͥdā tibi p̄cipue pctōrū euāgeliſta fuit. qͥ nō ſolū ẜmōe ſꝫ ⁊ ip̄a vite ſue correciōe peccatoribꝰ euāgeliū p̄dicauit Vn̄q em̄ telonarius.i. collector vectigal̓ cōſtitutꝰ qͦ cōſueuit pecunias collige̓ ꝑituras factꝰ fuiſſet euāgeliſta vt ẜmones ſcriberet in eternū māſu ros? niſi ⁊ ſuo exemplo pctōres ad pnīe viā īui taret. qꝛ ⁊ aliqn̄ fuit tātꝰ legetheata.i. collector terrenarū rerū. nunc aūt dilectiſſimꝰ diſpenſa tor ſpūalium p̄ceptorū. Tūc ml̓tos pauꝑes fec̄ fraudando pecuniā. Nunc aūt innumerabiles diuites fac̄ p̄dicando iuſticiā. vt magnificemuſ dn̄m ꝓpter eū ꝓphetica voce dicētes. Hec mu tatio dextere excelſi. ⁊ hͦ ad pͥmuꝫ. Quantū ad ſcd̓m ponit̉ abiectio hūane prauitatis. cum d̓r. ⁊ relictis oībus. Ubi notādū Iſi. li. xij dicit ꝙ eritius aſcendit in arborē pomiferā pomaqꝫ de ijcit ⁊ ſuper ea ſe inuoluit. vt poma ſpinis infi gant̉. ⁊ intantū interdū ſe agguat ꝙ ea portare nō q̄at nec ad domunculā redire. ioneceſſe ē vt reijciat gͣuitatem. Myſtice ꝑ ericiū peccatorī telligit̉. recte em̄ ſicut eritius vndiqꝫ hꝫ ſtiml̓oſ pungētes qͥbus ſe defendit. Sic peccator habꝫ vndiqꝫ in cōſcīa peccatū qd̓ ip̄m ſtimulat. Iuxͣ illud Eſa. vl. Uermis.ſ. ꝯſcīe remordētis eorū nō morit̉. Ꝙͣdiu em̄ viuunt peccatores ſꝑ hn̄t remorſuꝫ ⁊ ſtimulū ꝯſcīe qui ſꝑ dicat. Otū ma le agis ꝙ tamdiuiaces in peccatꝭ. ⁊ ſi ſic deceſſe rit incōfeſſi ⁊ nō ꝯtriti. remorſus ī eis ⁊ ſtimulꝰ ille manebit in eternū. Etiā dicit Ari. li. iij. ani maliū. ꝙ eritius eſt debil̓ audituſ magis qͣꝫ alia aīmalia dura teſta ⁊ ambulās ſuꝑ qͣtuor pedes Ita peccator debilē habꝫ auditū. nō em̄ poteſt audire vocē p̄dicatoris ſe corrigentis. ita vt ve rificet̉ de ip̄is illud psͣ. Aures habent ⁊ nō au dient. Illi igit̉ ad inſtar eritij onerāt ſe intantū peccatis vt dicere poſſunt cū psͣ. Sicut onꝰ gͣ ue grauate ſunt ſuꝑ me. et ſunt ſil̓es cuidā ethi opi quē vidit qͥdam vir ſanctꝰ vt legit̉ in vitaſ patrū. in ſilua ligna ſuccidentē ⁊ magnaꝫ ſarci nam colligentē quā cū portare vellet ⁊ nō poſſꝫ diſſoluit ⁊ onera auxit ⁊ fecit ea importabilia. Quā viſionē angelus ſibi exponēs dixit Ethi ops qͥ augetonus lignorū eſt peccator qͥ cumu lat peccatū peccato.ſ. ꝙ vix tꝑs ſufficit ad emē dandū ꝑacta ſuꝑaddit recētia. vſqꝫ dum mole criminū depreſſus decidit in deſperatiōꝫ. Sed illi ſe talit̓ peccatis aggrauātes neſciūt ꝙ deuꝫ ꝑdunt ⁊ diabolum in dn̄m ſuſcipiūt eiqꝫ homa gium faciūt. quia refert Robertus holcot ī mo ralibus ſuis. ꝙ venꝰ depinxit peccatū ad ſimili tudinē dei. ponebant̉ em̄ tres imagines. Prīa fuit imago dee ⁊ huic directa erat charta talis. deū cum ſuis angel̓ totalit̓ ꝑdidi. ve mihi ꝙ ta fatua fui. Secūda fuit imago diaboli ⁊ huiꝰ te nor erat. diabolo ⁊ angel̓ eius homagium feci. qn̄ ꝑ conſenſum in peccatū decidi. Tertia ima go fuit homīs ⁊ charta directa huic talis fult. Uerecūdia ⁊ ꝯfuſio eſt peccati finis. delectās D F E CI peccato finalit̓ ꝯfundet̉. Ecce quāta damna fa cit peccatū. q̄ animadu̓tit. b. Mattheꝰ. Sꝫ qͥa grauitas peccati nō ſinit ſeqͥ dn̄m ꝑ viam ꝟtu tum. ſicut declarat. b. amb̓. in ẜ. dicēs. Petrus ſequebat̉ xp̄m ſuꝑ mare dummodo erat ſine gͣ uedine dubitatōis. ſed qͣꝫcito pōdus dubietatꝭ accepit mergi cepit. donec xp̄s eū in fide cōfor tauit. Iō reliquit Mattheꝰ omīa terrena que ſunt qͣſi pondus aīam depͥmētia. ⁊ pctīs auari cie ſe exonerauit. ⁊ xp̄m q̄ſiuit ꝑ viā ꝟtutum ⁊ ſecutꝰ fuit. Recte em̄ facit ſicut ceruus qͥ ſic̄ tra dunt naturales qn̄ ſentit cornuū gͣuitateꝫ. que rit ẜpentes in petris terre. qͥbus inuentis attra hit vnū ꝑ nares ⁊ deuorat ⁊ ſic calefactꝰ vene no incipit ſudare. ⁊ tunc ilico currit ad fontem ſeu fluuiū puriſſimū. ⁊ tm̄ bibit ꝙ vincit̉ vene num ⁊ ip̄m euomit. ⁊ ſic cornua deponit. ſicqꝫ dicit̉ renouari. Ita. b. Mattheꝰ ſentiēs ſe gra uatū pondere peccatorū q̄ſiuit ẜpenteꝫ xp̄mo deſignat̉ ꝑ ẜpentem eneū ꝑ Moyſen exaltatū Nume. xxj. Et hūc myſtice incorporauit et po ſtea lotus eſt a pctīs in mundiſſimo fonte Ieſu xp̄o. Iō potuit dicere illud psͣ. Lauab̓ me ⁊ ſu per ni. deal. Sic nos peccatores qn̄ ſentimꝰ noſ guatos pondere vitiorū. exēplo. b. matthei ſeqͥ debemꝰ xp̄m ⁊ relinquere peccata. qꝛ vt dic̄ am bro. in epl̓a ad germanā ſuā. Omīa nob̓ xp̄s ē. Si vulnere curari deſideras medicꝰ eſt. Si fe bribus eſtuas fons eſt. ſi gͣuaris iniqͥtate iuſti cia eſt. ſi auxilio indiges ꝟtus eſt. ſi mortem ti mes vita eſt. ſi celū deſideraſ via eſt. ſi tenebraſ fugis lux eſt. ſi cibū q̄ris alimentū eſt. hec Am bro. Et poſt hec curre̓ debemꝰ ad fluuiū puriſ ſimū. ad pnīam veraꝫ. q̄ reddit nos mūdos ab oī ſorde peccatorū. qd̓ figuratū eſt ꝑ iordanem iiij. Re. v. in qͦ Naamā leproſus ſepties ſe la uit ⁊ ſanitatē totalē ſui corꝑis recepit. Ita pec cator infectus pctō mortali. ſi lauat̉ in flumine iordanis hͦ eſt lachrymis pnīe. ad mūdiciā men tis pͥorem reſtaurat̉. vt dicit Ly. in glo. hoc ad ſecūdū. Quantū ad tertiū ſubiungit̉ imitatō fe ſtine humilitatis cū addit̉. Surgēs.ſ. feſtināt̓ ſecutus eſt eū humilit̓. Pro quo notandū am bro. in hexa. Perdix eſt auis adeo fraudulēta ꝙ oua alteirꝰ perdicis rapit ⁊ fouet ea. ſed hec fraus fructū nō hꝫ. poſtqͣꝫ em̄ pulli fuerīt excu bati. qͣꝫcito audierint vocē genitricis. naturali q̄dam affectu relinquūt falſam nutricē ⁊ ꝓpriā ſequunt̉ celerit̓ genitricē. Myſtice ꝑdix gerit figurā demonis. qͥ vald̓ eſt frauduletus. quia decepit Adā ⁊ eua mentiēdo cū dixit. nequaqͣꝫ moriemī. Gen̄. iij. ⁊ adhuc qͦtidie circūit tanqͣꝫ leo rugiēs q̄rēs fraudulēt̓ quē deuoret j. Pe. Y. Hic rapit ml̓totiēs hoīeſ ꝑ pctm̄ a ſuo ꝓprio genitore.ſ. deo. qͥ eſt genitor ⁊ pat̓ oīm. Mat. xxiij. Unꝰ eſt pat̓ vr̄ qͥ in cel̓ eſt. ſꝫ hec fraus fru ctū non hꝫ. īmo magis infert ſibi penā. Qꝛ ẜm Hilariū ſuꝑ Mat. demonibꝰ maius nō pōt ex cogitari ſuppliciū qͣꝫ cū aliquē de numero dam nandorū tranſferri cōſpiciūt ad numerum ſal uandorū. qꝛ multi qͥ rapti fuerūt ab eo audien tes vocem ꝓprij genitoris.ſ. xp̄i. diaboluꝫ re linquūt ⁊ xp̄m ſecuti fuerūt. ſicut maria Ma gdalena q̄ iam erat in faucibus demonis. audi ens tn̄ xp̄m p̄dicantē. ip̄m ꝑ pnīam ſequebat̉. Luc̄. vij. Sic etiam Matrheꝰ raptꝰ ab eo ⁊ ꝑ longū tꝑus in auaricia educatꝰ audiens voceꝫ xp̄i ſe vocantis ſeq̄re me. ſtatim relicto diabo lo. auaricia ⁊ amicis ſecutꝰ eſt eum. qꝛ nouit ip ſum ꝓpriū genitorem. Iō de hac ſeq̄la pulchre ſcribit. be. Amb̓. ſuꝑ Lucā dicens. Sequebat̉ mattheus iam alacer letus ⁊ exultabat dicens. Iā non publicanū gero. iā nō porto leui. Exui leui poſtqͣꝫ xp̄m indui. Odio genus meum. fu gio vitā mea. ſolū te ſequor dn̄e ih̓u xp̄e qui ſa nas vulnera mea. Quis eſt qͥ me ſeꝑat a chari tate dei q̄ in me eſt. tribulatō an anguſtia. an fa mes ⁊cͣ. Et ſubdit. Inueni medicū qͥ in celo ha bitat ⁊ in terris ſpargit medicamēta. hic pōt ſo lus ſanare vulnera mea qͥ ſua neſcit.i. non hꝫ. Auferre poteſt cordis mei dolorem ⁊ pallorem anime qͥ nouit occulta. ¶ Sermo ſecundus de eodem. N charitate per I petua dilexi te iō attraxi te miſerans tui. Hiere. xxxj. Dicit Iſi. lib̓. xvj. Magnes ē lapis ferrugineū hn̄s colorē ⁊ hꝫ ꝟtuteꝫ aliqn̄ ꝙ ferrū a ſe fugat ⁊ repellit. qꝛ inuenit̉ magnes qͥ h̓ facit. Sed tn̄ cōiter tenēt naturales ꝙ ferꝝ ad ſe trahit. qd̓ ꝓbat. be. augꝰ. in exemplo di. Si magnes ponit̉ ſub vaſe aureo vel eneo ⁊ d̓ ſuꝑ ferrum tunc ex motu lapidis ſubtus moue bit̉ ferrum ſuperiꝰ. Idem refert ꝙ etiā in tem plo quodā paganorū erat ſimulacrū factum de ferro ſtans in aere ꝑ ſe ſine ſuſpēſione. hoc tam̄ fuit ꝟtute magnetis qͥ erat in teſtudine ſituatꝰ. Refert ſimilit̓ autor ꝓpͥetatum. li. xvj. ꝙ ī ma ri ſunt qͥdam montes magnetini qͥ ad ſe inter dum trahūt naues ⁊ diſſoluunt ſi nō caute pro uidentur. Ex quo patet ꝙ magnes interdū re pellit ferrū a ſe. ſed tn̄ ad ſe frequētius trahit. Myſtice ꝑ hunc lapidem xp̄s ieſus intelligit̉ qͥ ab apoſtolo petra nominat̉.j. Chorꝭ. x. Sed ꝑ ferrū peccator recte deſignat̉. quia ſic̄ ferruꝫ eſt duriſſimū metallū. de qͣꝫto em̄ plus mallea tur de tanto duriuſ efficit̉ Sic certe peccatoreſ ſunt duriſſimi quorū cor indurat̉ quaſi lapis. Iob. xlj. Qui nec malleo p̄dicatiōis nec flagel latōis emolliunt̉ ſꝫ duriores efficiunt̉. Sicut ꝓ bat augꝰ. xxiij. q. iiij. Nabuchodonoſor. de re ge Pharaone qui inter flagella ſemꝑ durior ē effectus. Mō ad ꝓpoſitū xp̄us ieſus qui ē ve rus magnes ex ſua mera iuſticia aliquos a ſe re G E B Sermo pellit peccatores. eis gͣtiam ſuam retrahendo. vt ex hͦ(ẜm. b. augꝭ.) ſua refulgeat diuīa iuſti cia. Sicut manifeſtū eſt de ſceleratiſſimo antio cho qͥ qͥſiuit gr̄am dei ⁊ nō inueīt. ij. Macha. ix. qꝛ nō q̄ſiuit ex charitate ⁊ ex cordis feruore. ſed viſcerū dolore. qꝛ ꝟmes de ventre eiꝰ ſca turierūt. Sed aliqͦs peccatores xp̄us ad ſe tra xit ⁊ adhuc ꝯtinue trahit vt ſua miſcd̓ia appa reat immēſa. ⁊ hoc facit qn̄qꝫ tribulatōe. ſic̄ tra xit regem Manaſſen. vt hr̄. ij. Paral̓. xxxiij. Qn̄qꝫ interna vocatōe. de qua dicit. b. Hiero. in originali. Certe fulgor ip̄e ⁊ maieſtas diuini tatis occulta q̄ etiā in humana facie relucebat. ex pͥmo ad ſe videntes trahere poterat aſpectu Et declarat ꝑ ſil̓e. Si inqͥt in magnete lapide hec ꝟtus eſſe dicit̉ vt annulos ⁊ feſtucas ſibi copulat. quātomagis dn̄s oīm creaturarū ad ſe trahere poterat quos volebat. Hec Hieron̄. Et ſic traxit ad ſe Mattheū qn̄ ad eum dixit. Seq̄re me. qui ſtatim relictis omībus ſecutꝰ eſt eū. ⁊ hoc volunt ꝟba p̄dicta que ad ip̄m dixit xp̄s. In caritate ꝑpetua dilexi te. iō amo te ⁊cͣ. In qͥbus ꝟbis circa gl̓oſi apoſtoli cōuerſioneꝫ tria deſcribunt̉. Primo eterna dei caritas mo uens cordialit̓. Secūdo eterna vnitas vincēs actualit̓. Tertio benigna paternitas attrahēs finalit̓. Quo ad pͥmum dico ꝙ in ꝟbis p̄libatis tangit̉ eterna dei charitas mouens pͥmordialit̓ ⁊ hoc ibi In charitate ppe. Circa qd̓ notandū. Ari. in li. methe. dicit. Sol eſt cauſa efficiens ⁊ mouēs oīm impreſſionū. qͥ caliditate ſua agit ī terrā reſoluēdo vapores ⁊ exalatōes a t̓ra aſcē dentes. eoſqꝫ ſubtiliat ⁊ ad ſe trahit. qͥbus ſi ni hil frigoris obuiat. aſcendūt ad locū eſtus. ⁊ ex ill̓ calide impreſſiones generāt̉ ſicut fulgur ⁊cͣ. Sed ſi tales exalatōes habuerint frigus obui ans. manent in media regiōe aeris. vl̓ etiam in infima ex qͥbus tunc pluuia vel nix generatur. Ita xp̄us dn̄s noſter qͥ eſt ſol iuſticie eſt cā mo uens ꝯuerſionis peccatorū. qꝛ dicit Oſee. xiij. O iſrl̓ ꝑditio tua ex te. ſaluatio tua tm̄ ex me. Et vere niſi ip̄e moueret cor peccatoris. neqͣqͣꝫ ꝯuerteret̉. Recte ſicut ſol ſi non traheret ad ſe vapores ꝑ calorē. impreſſiones minime genera rent̉. Ita agit xp̄s ſua fecūda charitate in t̓ra/ neos peccatores terrā nimiū amātes. ⁊ eos ſb̓ tiliat vt reijciāt terreſtreitatē. Sicut factum eſt de maria magdalena q̄ nimium dilexit terrena Sed xp̄s eā tm̄ igniuit. vt ex magͦ feruore pctā ſua defleret. ⁊ tota vita ſua accēſa talit̓ ꝑmane ret. vt d̓r Luc̄. vij. Sic huiꝰ veri ſol̓ iuſticie et̓ na charitas fuit motiuum p̄mordiale ꝯu̓ſionis beati Matthei. Et hͦ tribus modis. Moue bat em̄ cor eiꝰ fulgore. feruore ⁊ dulcore. Per pͥmā motōꝫ fugabat cecitatē. ꝑ ſecūdā frigidita tem. ꝑ tertiā vanitatē. Ita vt bn̄ dicere poteſt cū. b. augꝭ. li. x. ꝯfeſ. c. xxviij. Corruſcaſti ⁊ ſplē duiſti ⁊ fugaſti cecitatē meā. flagraſti ⁊ induxi ſti ſpūm ⁊ anhelo tibi eſurio ⁊ ſitio. tetigiſti me ⁊ exarſi in faciem meā. Primo igit̉ ꝑpetua cha ritas xp̄i mouit cor beati Matthei fulgore fu gando cecitatē. Recte em̄ ſicut ſol material̓ ma ne oriens noctis fugat tenebras infundēdo cla ritatem. Ideo dicit beatꝰ Gregꝰ. in omel̓. pen tecoſtes. Charitas eſt ignis nō cōburens ſed il luminās. nō conſumēs ſed lucēs. Ideo ſuo ful gore pͥmo a mente homīs fugat cecitatē. ⁊ inci pit cognoſcere veritatē a via erroris declinan do. Sic factum eſt de beato mattheo apl̓o qd̓ fi guratum legit̉ Can̄. iij. Salomō fecit ferculuꝫ de lignis libani cuius reclinatoriū fecit aureuꝫ aſcenſum purpureū ⁊ colūnas argēteas. Spi ritualit̓ ꝑ ferculū intelligit̉ cor homīs ⁊ huius gl̓oſi apoſtoli quo verus ſalomon inceſſant̓ fe rebat̉. ⁊ illud fuit de lignis libani. hoc eſt cādi dationis qn̄ fuit illuminatū fulgore veritatꝭ ca ritate ꝑpetua manente. Aſcenſuꝫ aūt fecit pur pureū. qn̄ ip̄um in vltīa ꝑfectiōe ꝑ martyrium purpurei ſanguinis cōſummauit. Secūdo per petua charitas nouit cor huius apoſtoli feruo re fugando frigiditatē. qꝛ in ip̄ius corde an̄ſu perabūdauit iniquitas ⁊ refriguit diuina cha ritas. Matth̓. xxiiij. Ideo ad cōuerſionē mo uit ip̄m ignis iſte ꝑpetue charitatis quem bea tus augꝰ. li. x. cōfeſſio. c. iij. deſiderauit dicens O ignis qui ſemꝑ ardes ⁊ nūqͣꝫ tepeſcis deus meus accēde me. Et quare deſiderauit iſtū ig nem? certe ideo. quia nihil tam durū ⁊ ferreum quod nō amoris igne accendat̉ ⁊ vincat̉. vt di cit augꝰ. li. j. de moribus eccl̓e contra maniche os. Hic aſſimilat̉ fonti. de quo idem in li. de ci uitate dei. in quo qͥdem accenſe facule extīguū tur. extincte ꝟo accendunt̉. In hoc fonte cha ritatis accenſus fuit beatus Mattheus qͥ ex tinctus fuit amore mūdi ⁊ pecuniarū. qꝛ refert Tytus ꝙ romani pingebāt deaꝫ fortunc habē tem faciem ſplendidā ⁊ aliam obſcurā. ⁊ hanc habentem chartā an̄ ſe. amor mundi extinguit charitatem dei ⁊ excecat mentē homīs qd̓ non cogitat diem mortis nec extremi examīs. Ter tio ꝑpetua dei charitas mouit cor huius apo ſtoli glorioſi dulcore fugando vanitatē. qn̄ em̄ charitas dei mouet cor hoīs tunc diſſipat om nes vanitates mūdi. Ideo dicit Bern̄. li. de di ligendo dominū. O iugū ſancti amoris qͣꝫ dul citer capis laqueo. ſuauit̓ premis. delectabili ter oneras. Nec mirū. quia ẜm Hugo. deſacto victore. Amor eſt dulcedo ſaporis intimi. ⁊ qn̄ to ardentiꝰ amat tāto ſuauius guſtat. Iſte glo rioſus apl̓us qui guſtauit dulcoreꝫ huius cha ritatis ꝑpetue motꝰ fuit ad ſequendū chriſtum O ſi ille amor ꝑpetuꝰ etiā nos moue̓t vt xp̄um cū apl̓o ſeq̄remur. ⁊ hͦ ad pͥmū. Quātū ad ſcd̓m tāgit̉ int̓na dei vnitas vīcēs actual̓r. ibi dilexi D F CI : te. Referunt naturales. aqͥla diligit pullos ſu os triplicit̓. Prīo dulci eos ſanguīe nutriēdo ſicut dicit Gregꝰ. ſuꝑ Iob. Qn̄ eiꝰ pulli ſūt re center nati ⁊ ad capiendū groſſiorē cibū inuali di tunc ſanguinē dulciorē ⁊ liquidiorē hūoreꝫ ꝑ̄de in ore vomit. Secūdo diligit eos ſapiēter. qꝛ naturali induſtria gemmā quādam q̄ d̓r ach ates in nido reponit. vt ſic pullos ſuos cuſtodi at a morſu reptiliū venenoſorū. vt dicit Pli. in ſpe. na. Tertio diligit eos fortit̉. ⁊ pullos ſuos cape volentibꝰ defendit ⁊ fortit̉ ſe oppoīt. Iō qꝫ ne ledant̉ ꝯſueuit illos portare in dorſo quā do mutat nidū vt dicit Rabiſalomō ſuꝑ Exo. Myſtice his tribꝰ modis celeſtis aqͥla. aquila inqͣm grādis ⁊ magͣrū alarū q̄ venit ad libanū hͦ eſt in corpus marie candidiſſimū ⁊ tulit d̓ ea medullā cedri.i. corruptōꝫ corꝑis ſui ſanctiſſi mi. Ezech̓.xvij. Dilexit. b. mattheuꝫ apoſtolū Prīo qͥdē dilexit eū dulcit̉ vocādo ꝑ amorem. de quo dicit. b. Diony. li. iiij. dedit nomī meo diuinū ⁊ humanū amorē quē eſſe ꝟtutem dici mus vnitiuā. vt dicit augꝰ. in li. d̓ vtiſitate cre dendi. Quid eſt amor niſi q̄dā vita duo copu lans amātē ⁊ qd̓ amat̉. Iō bn̄ ⁊ ꝯgrue dici pōt de ip̄s illud. ij. Re. xij. Uocauit nomē eiꝰ ama bil̓ dn̄o eo ꝙ amaret eū dn̄s. Scd̓o dilexit i p̄m ſapient̓. de peccatis p̄teritis tanqͣꝫ a venenoſis ẜpentibꝰ iuſtificando. hͦ em̄ fuit ſapient̓ amare qd̓ in amando culpā abluit. qꝛ nō venit vocare iuſtos ſed peccatores. Mat. ix. ⁊ Lu. v. Sed di. quō xp̄us dilexit eū ſapient̓ ex quo in chari tate ꝑpetua dilexit eū cum adhuc pctōr eſſet. et peccator a nullo diligit̉ ſapient̓. vn̄ psͣ. Iniqͦs odio habui? Reſpondet̉ ꝙ xp̄s dilexit eū vald̓ ſapient̓. licet diligeret eū cū adhuc eſſet pctōr. qꝛ nō dilexit eū ad hͦ vt peccator maneret. qꝛ te ſte ſapiēte. Altiſſimꝰ odio hꝫ peccatores Eccī. xij. Sed dilexit eū vt iuſtus fieret. Nō gͦ dilex it eū vt fuit peccator ſꝫ vt iuſtū futurū. vel pōt dici ꝙ ſꝑ dilexit eū ſapient̓ qͣꝫtum bonꝰ ⁊ iuſtꝰ. qꝛ licet eſſet pctōr ẜm tꝑs tn̄ iuſtus ẜm dei pro uidentiā. ⁊ ẜm hͦ dilexit eū ſapient̓. ⁊ potuit di cere illud. Iacob dilexi eſau odio habui Ma lach̓. j. Iacob interp̄tat̉ ſupplantator ⁊ ſignifi cat cor ꝯtritū ⁊ penitentē vitia ſupplantantem Eſau interp̄tat̉ vanus vel fruſtra. ⁊ ſignificat carnē vanitatē mūdi ꝑpetrantē. Iacob aūt di lexit dn̄s.i. Mattheū vitia ꝑ pn̄īam penitētē. ſed Eſau odio habuit adhuc vitia ꝑpetrantē. Tertio dilexit eū dn̄s fortit̉ a peccatis futuris eū p̄ẜuando. iō potuit dicere illud Bern̄. Qn̄ ignorabā me inſtruxit. qn̄ errabā me induxit. qn̄ ſteti me tenuit. qn̄ cecidi me erexit. quando tui me auxit. qn̄ veni ad ip̄m me ſuſcepit. Pro om̄ībꝰ his qd̓ rependā nō habeo. niſi tm̄ vt cū diligā. Nō em̄ meliꝰ ⁊ decentiꝰ qͣꝫ ꝑ dilectōem rependit̉. qd̓ ꝑ dilectōꝫ datū eſt. Quantum ad tertiū ſubiungit̉ paterna dei benignitas attra hens finalit̓ cum ſubiungit̉. iō attraxi te. Ubi nota tria ſunt que natural̓r attrahūt.ſ. caliduꝫ. vacuū ⁊ tractus a tota ſpecie. Uidemꝰ enim ꝙ calor ſolis attrahit rariſſimos vapores. ⁊ tādē condenſat in nubes. Ita etiā inuenimꝰ circa cō uerſionem ſancti Matthei. Ex calore attraxit eum diuina charitas ⁊ magnificētia. ex vacuo diuina bonitas ⁊ ꝓuidentia. ex tota ſpecie di uima pietas ⁊ clementia. Primū patꝫ. pōt eniꝫ videri ſenſibiliter ꝙ calor hꝫ naturā attrahen di aliqua ſupra ſuā naturā extra locū ꝓprium vt patet de calore ſol̓. Similit̓ patꝫ ex illo. Si qͥs in aliquo vaſe vitreo candelā poſuerit ⁊ ori illius vaſis applicauerit aquā. ſic ꝙ ſit obtura tum ex calore in ſup̄ma parte vaſis videbit at trahi aquā ⁊ aſcendere vſqꝫ ad vitri ſummita tem. Ita recte trahit calor diuine charitatis et magnificentie cuiꝰ egreſſio a ſummo celo ⁊ oc curſus eiꝰ vſqꝫ ad ſummū eiꝰ. nec eſt qͥ ſe abſcō dat a calore eiꝰ. Calor igit̉ diuīe charitatꝭ quo dāmo cōpellit diuinā lib̓tatem ⁊ magnificētiā vt hoīes ad ſe trahat. Sed di. exquo deus eſt omīpotēs. quare nō oēs hoīes ad ſe trahit. ſed trahit aliquos ⁊ aliqͦs nō? Reſpōdet̉ ꝙ nō ex parte dei ſed ex ꝑte hominū eſt defectꝰ. Recte ſicut homo cades in foueā ꝑ ſe. ꝙ nō extrahit̉ hͦ non eſt ex ꝑte trahentis ſi qui trahit̉ nō por rigat manū vt extrahat̉. Sic deus nulli deficit peccatori. ſed inquantū in ſe eſt vult omēs ho mines ſaluos fieri ⁊ ad agnitōeꝫ veritatis ꝑue nire. qꝛ venit in mundū peccatores ſaluos facē̓ vt dicit apl̓us.j. Timo.j. Sed peccator fac̄ ob ſtaculum. ⁊ hec eſt cauſa quare nō pōt moueri feruore ſue dilectōis. qꝛ nō ſunt oēs eiꝰ dilectō nis capaces. qꝛ licet ip̄c oībꝰ hoībꝰ ꝑpetuā cha ritatē miſit. ex qͣ facit ip̄m hoīem amatorem. tn̄ nō oēs ſunt in hac dilectōe. qꝛ ſibi finem alium p̄ferunt. ꝑ quem extra dilectōnem ceciderunt. vel etiā in ſimili. Cōuat em̄ ꝙ ſol ſuo lumine eqͣ lis eſt omībus naturalibus vel ſaltem in ml̓tis ⁊ tamē non omīa qͥbus equalit̓ eſt p̄ſens parti cipant equalit̓ eius fulgorē. nec etiā omīa ꝑ ip ſum trahunt̉ vt grauia. ſed attrahit leuia. Sic etiā ꝙ xp̄us nō trahit omēs peccatores. cauſa eſt quia ſunt indiſpoſiti atqꝫ nimia mole pecca torum aggrauati. ⁊ nō ſunt in voluntate ea di mittendi. Secundo traxit beatū Mattheum diuina bonitas ⁊ ꝓuidentia ſcꝫ ad ea ad q̄ erat eternalit̓ predeſtinatus. ſicut ⁊ quemlibet aliū trahit predeſtinatum. ne vacuaꝫ contīgat eter nam ꝓuidentiā remanere. ⁊ hoc eſt quod dicit Ioh̓.vj. Omne qd̓ dat mihi pater ad me veni et.ſ. ẜm diuinā ꝓuidentiā. Tertio traxit eū di uina pietas ⁊ clemētia inqͣꝫtuꝫ traxit ip̄m ad ſe expellēdo ab ip̄o miſeriā ⁊ defectū. Hoc enim prie attribuitur miſericordie et clementie. et ſic G Sermo fuit tractus a tota ſpecie. Recte ſicut magneti ex tota ꝓpͥetate ſpeciei ⁊ nature ſue cōpetit at trahere ferrū. ſic diuine miſcd̓ie cōpetit attra here ad ſe homīes. Et iō tractus diuīe miſcd̓ie hꝫ aliqͣlem ſimilitudinē cū magnete. de quo di cūt naturales ⁊ p̄ẜtim Diaſcorides. ꝙ magneſ ſeu adamas verꝰ capiti dormientis mulieris ſi caute ſupponit̉ ſcire poterit maritꝰ an ſit caſta vel infidel̓ Si fuerit caſta ⁊ fidel̓. dormiēdo am plecti cogit̉ virū ſuuꝫ. Si ꝟo fuerit infidel̓ ab eo ſubito reſilit ⁊ velut p̄ſentia lapidis indigͣ ſb̓ito de lecto cadit. Sic ſil̓r qͥ tractū diuīe miſe ricordie in ſe ſentit. ſubito vi hꝰ tractꝰ ī āplexū ſe total̓r ꝯuertit dicēdo Can̄. j. Trahe me pꝰ te Infidel̓ aūt de p̄ſumptōne ip̄ius miſcd̓ie a d̓o cito ſe diuertit. Iō iſte gl̓oſus apl̓s Mattheꝰ cū tractum hmōia tota ſpecie diuīe nature ſen ſit. ad eius amplexꝰ cito ſe totalit̓ conuertit. qꝛ ſurgens ſęcutꝰ eſt eū. Et hoc quo ad tertiū. ¶ Sermo tertius de eodem. Idit ieſus homi o nem ſedentē in teloneo Mattheū noīe ⁊ ait illi. Sequere me. Mat. ix. Mar. ij. Lu. v. Naturalit̓ videmus ꝙ in via lubrica ⁊ luto ſa interdum hoīes maculant̉ ⁊ labunt̉. ideo ne ceſſe eſt hanc mundā eſſe. Fit aūt mūda dupli citer. aut ꝑ exiccatōeꝫ ſol̓ in eſtate. aut congela tōnem frigoris in hyeme. Scimus nāqꝫ in hyc me qn̄ frigus terrā ligat. tunc etiā viā lubricam mūdat. Ita in eſtate qn̄ ſol feruētius terraꝫ re ſpicit. platee ciuitatū deſiccant̉ ⁊ a lubricitate vie expurgant̉. Myſtice ꝑ viā lubricā intelli gitur mūdi amor qͥ eſt lubricus ducēs ad lapſū ⁊ ad mortē. vt dicit ſapiēs Prou̓. xiiij. Eſt via q̄ videt̉ homī iuſta. nouiſſima aūt eius ducunt ad mortē. De hac via ponit exemplū Petrus alphuntiꝰ de qͥbuſdam ꝑegrinis qͥ dum irēt in quandā ciuitatē. via illorū eſt diuiſa in duas ꝑ tes. quarū vna ꝑ ciuitatē ⁊ vadū. altera ꝑ pon tem ducebat. ⁊ cū ſic ſtarent dubij vider̄t ſeneꝫ q̄ſierunt q̄ illarū viarū citius duceret ad ciuita At ille. Breuior inqͥt eſt via ꝑ vadū duobꝰ mi liaribus qͣꝫ ꝑ pontē. ſed tn̄ citius poteſtis ꝑ pō tem qͣꝫ ꝑ vadū tranſire. qd̓ qͥdā audiētes ſeneꝫ illū deriſerūt ⁊ ꝑ vadū tranſierūt. ſed aliqͥ ſub merſi ſunt. alij aūt bona ſua ꝑdiderūt. ſed ipſi vix tranſnatauerūt. Illi aūt ꝑ pontē ſalui tran ierūt. Spūal̓r aūt nos oēs ſumus ꝑegrini in hͦ mūdo. qꝛ nō habemus h̓ manentē ciuitateꝫ ſed futurā inqͥrimus. ad Heb̓. xiij. Ciuitas aūt ad quā tendimꝰ eſt hec de qua dicit psͣ. Gl̓oſa di. cta ſunt de te ci. dei. Ad hāc qͥdaꝫ volūt venire ꝑ pontē qͥ eſt artus ⁊ anguſtus ſignificans hāc viā de qͣ Mat. vij. Anguſta eſt via qͥ ducit ad vitā ⁊ pauci ſunt qui inueniūt eam. ⁊ illi in hac via ambulantes ſunt ſecuri. Alij ⁊ heu qͣſi maxima pars ambulat ꝑ aquam voluptatis elatō nis ⁊ cupiditatis. ⁊ illi vt timendū eſt ꝑiclitan tur ⁊ ꝑeunt. Vbi inquit Alanus in libro de bre uitate vite. ſunt fortes ⁊ nobiles huius mundi amatores quos vmbra mortis obtexit. Hi vt frequenter in iſta via ambulātes cadunt in ꝓ fundum inferni. niſi pijſſimus dn̄s ꝑ frigus tri bulationum ⁊ penarum lubricitatem expurget culpam. quia ẜm Bern̄. in ẜmone. Multī cuꝫ ſentiunt penam corrigunt culpā. Sicut ptꝫ de rege Manaſſe qui vinctus cathenis a rege ba bylonis correxit vitā ij. Paral̓. xxxiij. Uel ni ſi ꝙ idem miſericordiſſimus dn̄s qui eſt ſol iu ſticie ocul̓ miſericordie ſue r̄ſpexerit peccatorē ⁊ exiccauerit lutum peccati ⁊ fetorē. ſicut fecit Petro quem reſpexit poſt negatōem vt exiret ⁊ fleret amare. Matth̓ xxvj. Sic etiam fecit Mattheo quem reſpexit ẜm Bedam in ome. nō tm̄ corporeo intuitu ſed etiā interne miſera tōnis aſpectu. ⁊ in eo exiccauit omnē lubricita tem terrene cupiditatis. de quo dicit euāgeliū Uidit ieſus hominē ſedentē in teloneo. In qͦ qͥ dem tria deſcribunt̉. Prīo breuiter ſana reſpe ctio diuine pietatis. ibi. Uidit ieſus. Secundo vna rep̄henſio humane prauitatis. ibi. reſpon dentes phariſei. Tertio bona excuſatio ſuꝑne maieſtatis. ibi ait ieſus nō eſt Circa q̄ ſcienduꝫ ẜm Ariſto. li. animaliū. Caladrius eſt auis al bi coloris nullā habens partē nigredīs. ⁊ huiꝰ eſt nature quando aliqͥs graui infirmitate deti netur. ſi egritudo eſt ad mortē. caladrius auer tit faciem ſuā ⁊ ſic egrotans ſine dubio morit̉. Si autē infirmus debet cōualeſcere. caladrius viſum ſuū figit in ip̄m ⁊ intendit in eū quaſi ap plaudens ei. Per hanc autē intelligit̉ dn̄s no ſter ih̓us chriſtus qui eſt totus albus ⁊ cādidꝰ ẜm illud Can̄. v. Dilectus meus candidꝰ rubi cūdus ⁊ electus ex milibus. ⁊ nullā habēs ma culam nigredinis delictorū. quia eſt candor lu cis eterne ⁊ ſpeculū ſine macula. Sap̄. vij Iſte puriſſimus dn̄s duos habet oculos.ſ. dextruꝫ quo reſpicit bonos. ⁊ iſte eſt oculus gͣtie. de hͦ dicit̉ Gen̄. iiij. Reſpexit dn̄s abel ⁊ ad munera eius. Habet ⁊ oculū ſiniſtrū quo reſpicit pecca tores. ⁊ iſte eſt oculus miẜicordie. ⁊ hunc ſi ab eis auerterit ſine dubio morient̉ eternal̓r. Id̓o dauid qͥ fuit ſpūal̓r infirmus petiuit dicēs Re ſpice in me ⁊ miſerere mei. qꝛ inops ⁊ pauꝑ ſuꝫ ego. Si ꝟo xp̄s infirmū peccatorē reſpexerit o culo miẜicordie non morit̉ in pctis. Iſtis duo bus oculis r̄ſpexit Mattheū. oculo miſcd̓ie qͥ ſibi peccata dimiſit. ⁊ oculo gr̄e quo ip̄m ī apo ſtolū elegit. Qd̓ ⁊. b. Mattheꝰ teſtat̉ ꝑ ſeip̄m in euāgelio hodierno dicens. Uidit hieſus ho minē ſedentē in teloneo. Et enumerat hic tres ī firmitates in quibus ante vocatōꝫ laborabat. a quibus ipſum verus caladrius Chriſtus pio A C B CII intuitu liberabat. Prima infirmitas. quia fuit terrenꝰ ꝑ cupiditatē quā tangit vidit hoīeꝫ nō virū. hō d̓r ab humo de qͦ factꝰ eſt Gen̄. ij. For mauit igit̉ dn̄s hoīeꝫ de limo t̓re. Mattheus igit̉ diligēdo ter rena factꝰ ē terrenꝰ. qꝛ dicit. b. Augꝰ Lalis eſt vnuſqͥſqꝫ qualis ē dilectio ſua Si diligis terrena. t̓ra es. ſi diligis deum de us es. Et bn̄ d̓r auarꝰ hō terra. qꝛ videmus ꝙ terra ī ſuꝑficie ē ornata floribꝰ ⁊ herbis. ⁊ ī me dio ditata theſauris īnumerabilibꝰ. ⁊ ī infimo ē repleta doloribꝰ ⁊ tormētis. qꝛ ī inferioribus terre credunt̉ eē ſupplicia dānatoꝝ. Ita auar ſiue diues terrenꝰ decorat̉ in ſuꝑficie corporis fulgētibꝰ veſtibꝰ. quēadmodū ille auarꝰ Luc̄ xvj. qui induebat̉ purpura ⁊ byſſo. Interius ꝟo ē ditatꝰ magno theſauro.ſ. aīa de qͦ apl̓s. ij. Corꝭ. iiij. Habētes theſaurū in vaſis fictilibus .i. terrenis. vel etiā ī ciſtis eſt ditatus infinitis theſauris. Sed tn̄ quātūcunqꝫ ſit exteriꝰ orna tus. interiꝰ eſt doloribꝰ plenꝰ ⁊ tormētis. quia hꝫ vermē ꝯſcientie remordentē. ignē auaricie eſtuantē. de qͥbꝰ d̓r Eſa. vltꝭ. Vermis eoꝝ non moriet̉ ⁊ ignis eorū nō extinguetur. Et habet ſollicitudinē ſuffocantē ⁊ triſticiā exiecātē. ẜm illud Ecc̄s. v̓. Oībus diebꝰ vite ſue comedit ī tenebris ⁊ in curis multis ⁊ in erūna atqꝫ triſti cia. Scd̓a infirmitas qꝛ erat in bonis oꝑbꝰ re miſſus ꝑ torporē. ⁊ hͦ innuit cū dicit. ſedenteꝫ. hͦ eſt a bono oꝑe ceſſantē. Tria ſunt loca. celuꝫ infernꝰ. ⁊ mūdus. Celuꝫ eſt locus deputatꝰ ad ſedendū ⁊ quieſcēdū. ẜm illud Mat. xix. Cū ſederit filiꝰ hoīs ī ſede maieſtatis ſue ſedebitis ⁊ vos ſuꝑ ſedes iudicātes duodecim tribꝰ iſrl̓. ⁊ Apoc̄. xiiij. Ammodo iā dicit ſpūs vt requi eſcant a laboribꝰ ſuis. Infernꝰ aūt deputatꝰ ē ad iacendū. ẜm illud Prou̓. xiiij. Iacebūt ma li an̄ bonos ⁊ impij an̄ portas iuſtoꝝ. Ibi pro culcitra habēt tineas demolientes. ꝓ cooperi mēto vermes corrodentes. ẜm qd̓ p̄dixit Eſa. xiiij. Subter te ſternet̉ tinea ⁊ operimētū tuuꝫ vermes. Mūdus vero deputatꝰ ē nō ad ſedē dū nec ad quieſcendū ſed ad ſtandū. hoc eſt ad pugnandū ⁊ in bonis ambulandū. ad qd̓ mo net apl̓s. State ſuccincti. Sic ſtetit dauid qui dixit. Steterūt pedes nr̄i in atrijs tuis hirl̓m. Tertia infirmitas ē ꝙ erat ſecularibꝰ irretitꝰ ꝑ ſollicitudinē. ⁊ hanc tangit cū dicit in teloneo Mattheus enī erat telonariꝰ. qd̓ qͥdē negoci um ſit raro ſine peccato. ẜm Gregꝭ. qꝛ cōiter ſu mūt vltra p̄ciū a iure cōſtitutū. Sꝫ qꝛ ceſares teloneū poſuerūt. qd̓ ip̄i ponūt ꝓ iure ſeruat̉. vt habet̉ inſtitu. de iur. gentiū. ⁊ d̓ conſtitu. c. canonū ſtatuta. Tūc pōt eſſę ſine pctō ſi illa pe cunia ſeruet̉ ꝓ ſtratis pacificandis et pōtibus reparandis. ⁊ qn̄ capit̉ illud qd̓ iura imꝑialia ſtatuerūt vt a qͣttuor euntibus vnus numus. ab eqͥte dimidiꝰ. a curru onuſto quattuor exeū do ⁊ redeundo. Sed a ꝑſonis eccleſiaſticis de rebus eoꝝ non debēt exigi telonea. qꝛ ſūt ab il lis immunes. Si ab ip̄is exiguntur a perſonis ſingularibꝰ. ſunt ip̄o facto excōicati. Si autē a cōitatibꝰ. ſubijci debēt interdicto Et ratio qͣre ab eis nō ſunt ſumenda telonea nec ab eoꝝ fa milia. qꝛ debēt deum ꝓ ſalute regni exorare vt totus mūdus eoꝝ orationibus adiuuet̉. Si tn̄ p̄ſb̓r vel alij religioſi ducerēt bona ſua vt mer cimonia ad vendendū. tūc a teloneo mīme ſūt īmunes. C. de vecti. l. ex p̄ſtatiōe. Et qd̓ dictū ē de ſacerdotibꝰ. ē etiā intelligendū d̓ militibꝰ qꝛ illi ſunt pro bono cōi. quare merito a donis cōibus ſunt exempti. C. de vecti. ⁊ commiſſis. Etiaꝫ ſcias ꝙ telonea noua inſtituenda nō ſūt nam qͥ ea exigūt ſine cōſenſu pͥncipū aut regū. ſi moniti nō deſiſtāt. cōione careant xp̄iana. vt patꝫ de cenſi. ⁊ exactio. c. innouamꝰ. ꝑ alexan drū tertiū. ꝙ ſoli reges aut pͥncipes inſtituere habēt nouoꝝ teloneoꝝ ptāteꝫ. Et ſolū ītelligit̉ de rebꝰ q̄ gerunt̉ ad vendendū. qͥ enī faciūt por tare vinū vel bladū ad ſuū vſum ⁊ familie. nō tenent̉ ad pedagia vel telonea. etiaꝫ ſi ꝯtraria ꝯſuetudo eēt vt dicit Hoſti. qꝛ nō ſūt dāda te lonea niſi de rebus q̄ cauſa negociationis defe runt̉. vt. ff. de publi. vecti. Cōcor. Bern̄. Sed qꝛ nō recte ſeruant̉ telonea. ẜm ea. ideo cōmit tunt̉ peccata qͥbus aīa infirmat̉. A qͣ infirmita te ⁊ alijs duabꝰ Mattheū dn̄s eripuit. qn̄ euꝫ miſericorditer inſpexit. ⁊ ad ſe vocauit dicēs. Seq̄re me. nō tm̄ inceſſu pedū. veꝝ etiaꝫ inceſ ſu moruꝫ. ſicut exponit Beda in omel̓. Et hoc ẜm eundē diuina ꝓuidentia fieri diſpoſuit. vt nullū enormitas pctōꝝ ſuoꝝ deſperādū venia reuocaret. Id̓o dicit. b. Augꝰ Nemo a dei pie tate diffidat. qꝛ maior ē miſcd̓ia eiꝰ qͣꝫ nr̄a miſe ria. Quiſqͥs ergo ad deuꝫ toto corde clamaue rit. exaudiet illū qꝛ miſericors ē. Et ſic qͥ miſe rico:rditer vocauit. b. Mattheū cupiditatibꝰ ⁊ lucris inhiantē. multo magis te ſuſcipiet ad ip̄m fugiētē ⁊ clamātē. Id̓o ꝯtra deſperātes d̓ dei gr̄a exclamauit. b. Bern̄. in ſer. O res inqͥt ꝯfuſa. o res mōſtruoſa pctōꝝ deſperātiū d̓ dei miſcd̓ia. cū oīa pctā originalia venialia ⁊ mor talia ab origine mundi cōmiſſa. diuine miſcd̓ie cōꝑata ſunt qͣſi vna gutta aq̄ ad eā quā pelagꝰ totiꝰ marꝭ ꝯtinet Et illud adu̓tit Mattheꝰ. iō ſurgēs ſecutꝰ eſt eū. Circa qd̓ notandū aliqͣ ſūt impedimēta impediētia xp̄m ſeqͥ. amor diuiti arū. amor parentū. ⁊ tꝑaliū ſollicitudo. de qͥbꝰ d̓r Luc̄. ix. ꝙ qͥdaꝫ dixit ad xp̄m. Sequor te qͦ cunqꝫ ieris. Cui dn̄s. Uulpes foueas habent ⁊cͣ. Ait aūt ad alteꝝ. Seq̄re me. Et ille. Dn̄e ꝑ mitte me pͥmū ire ⁊ ſepelīre patrē meū Et alter dixit. Dn̄e ſequar te. ſꝫ ꝑmitte me pͥmū renūci are his qͥ domi ſūt. Ecce ſollicitudo. Sꝫ hec p̄ dicta mattheū a ſeq̄la xp̄i nō retrahebāt. N in E E Sermo amor diuitiaꝝ. qꝛ ſtatim relictꝭ oībꝰ ſecutꝰ ē eū. Luc̄. v. Nec etiā amor ꝑentū vel amicoꝝ. Nō enī ſic̄ heliſeꝰ dixit qn̄ vocatus fuit ab Helia. Oro inqͥt te oſculer pͥmū pr̄eꝫ meū ⁊ mr̄eꝫ meā ⁊ ſic ſeqͣr te. iij. Regꝭ. xix. Non etiā ſollicitudo tꝑaliū retraxit. qꝛ mox vt ip̄m xp̄s vocauit cō tinuo reliqͥt teloneū. nec dn̄os ſuos timēs. rō nes vectigaliū īꝑfectas reliqͥt. ⁊ xp̄o ꝑfecte ad heſit. Sꝫ di. qͣre nō vocauit mattheū ſtatim cū petro ⁊ ceterꝭ. ſꝫ pͥus fecit ſigna ⁊ ſanauit ſocrū petri febricitātē tāgēs manū eiꝰ. Mat. viij. et palyticū quē miſerūt ꝑ tectū an̄ ip̄m. Mat. ix Marc̄. ij. ⁊ Luc̄. v. Ad hͦ dicēdū. ex qͦ xp̄s eſt cognitor cordiū ⁊ volūtatum. vocat qn̄ ſentit hoīem diſpoſitū ⁊ abilē. ſꝫ in vocatione aliorū mattheꝰ fuit indiſpoſitꝰ ad vocatiōeꝫ. Iō etiaꝫ dic̄ Simō de caſſia. Deꝰ qͥ hoīeꝫ ad imaginē et ſil̓itudinē ſuā fecit ꝓut ab eterno p̄uidit ⁊ p̄no ſcit vocat. etenī cū toto genere hō abijt. Sal uator enī noluit venire in pͥmo ſcd̓o tetrio ⁊ qͣr to anno vel milleſimo anno. ſꝫ ī ſexto vbi genꝰ humanū fuit abile. hec ille. Et illa ē rō qͣre aliqͦ vocāt̉ alij n̄. qꝛ qͦs vidit diſpoſitos vocat aliqͦs ī iuuētute vt ſcm̄ Nicolaū Uitū Barbarā Ag netē ⁊cͣ. Alios ꝟo in ſenectute. De qͦ. b. Gregꝰ xxix. moral̓. dic̄. Miſericors deꝰ qͥ pctā hoīuꝫ tollerat ⁊ cū iam viciniū finem reſpicit plerūqꝫ mētes peccātiū īmutat. Et ſubdit euangeliſta. Et factū eſt diſcūbēte eo in domo.ſ. Matthei qꝛ vt dicit Lucas fecit ei ꝯuiuiū magnū in do mo ſua. vbi dicit glo. Ille qͥ pͥus faciebat cōui uia publicanis. poſtea fecit xp̄o ⁊ diſcipulis. Iſtud aūt ꝯuiuiū fec̄ in ſignū ſeꝑationis. Qn̄ enī duo amici debēt ab inuicē ſeꝑari ꝯuiuiū fa ciūt. Duo amici erāt Mattheꝰ ⁊ mūdꝰ. volēs aūt mattheꝰ ab amicicia mūdi ſeꝑari. hmōi cō uiuiū exercuit. Mattheꝰ igit̉ publicanꝰ inimi cicias cū xp̄o habuit. tū qꝛ officiū habebat qd̓ ſine pctō fieri non poterat. tū qꝛ publice pecca bat. ſꝫ nūc xp̄o ꝑfecte recōciliatꝰ. ei ꝯuiuiū ī ſi gnum eterne deguſtationis fecit. Iō dicit glo. ſuꝑ illd̓ Luc̄. v. Fecit ꝯuiuiū ⁊cͣ. qꝛ domicilio xp̄m recepit interiꝰ maximis exuberātiū paſci tur delectatiōibꝰ voluptatū Fecit inqͥt ꝯuiuiū magnū nō ſolū rōne voti. qꝛ cū magno affectu ⁊ deſiderio xp̄m recepit. ſed etiā fuit magnum rōne inuitatoꝝ qͥ fuerūt xp̄s ⁊ diſcipuli. ⁊ non ſolū illi. ſed ⁊ multi publicani ⁊ pctōres veniē tes diſcūbebāt cū eo ⁊ diſcipuli eiꝰ. O quanta hūilitas. o mirāda beniguitas. ꝙ rex celi. fons mūdicie ⁊ ſpeculū ſine macl̓a dignat̉ cū publi caniſ comede̓ ⁊ accede̓ hos ad ſe ꝑmittit. idcir co Bern̄. ſuꝑ Can̄. j. Oīno inqͥt ꝓpt̓ māſuetu dinē q̄ in te p̄dicat̉ currimꝰ poſt te dn̄e ieſu xp̄e audimꝰ ꝙ nō ſpernis pauperē. nō enī horruiſti ꝯfitentē latronē. nō lachrymātē peccatricē. nō ſupplicātē chananeā. nō dep̄hēſaꝫ ī adulterio nō ſedētē in teloneo. nō ſupplicātē publicanū. nō negātē diſcipulū. nō ꝑſecutorē diſcipulū. n̄ ip̄os crucifixores tuos. ī odore hoꝝ vnguētoꝝ tuoꝝ currimꝰ. Tūc ſeqͥt̉ ſcd̓ꝫ pͥncipale. Et vidē tes phariſei qͥ ſꝑ xp̄i facta male interp̄tabat̉ ⁊ ꝙ xp̄s fecit peccatori ī bonū. ip̄i ꝟterūt in mur mur ⁊ ī malū ⁊ venenū. Iō dicebāt diſcipulis eiꝰ.ſ. ieſu. Quare cū publicanis ⁊ peccatoribꝰ māducat mgr̄ veſter? Ad hanc certe interroga tionē potuiſſent diſcipuli rn̄diſſe. Iō facit vt ꝑ exēplū ſue ꝯuerſatiōis vos traheret ad termi nū ꝯuerſionis. Et ē notādū ꝙ phariſei habue rūt qͣdruplicē infirmitatē. vna fuit murmura tionis qͣ murmurabāt ꝯtra aꝑte bona. Contra quā dic̄ Sap̄. j. Cuſtodite vos a murmuratio ne ⁊ detractiōe ꝑcite lingue. Alia erat infirmi/ tas p̄ſūptiōis. qꝛ p̄ſūpſerūt rep̄hēde̓ maiores ⁊ meliores ſe.ſ. xp̄m. eo ꝙ pct̄ōres recipiebat ⁊ diſcipulos qͥ cū peccatoribꝰ comedebant. Ter tia erat elationis. qꝛ ſe iuſtos credebāt ⁊ alios tāqͣꝫ peccatores deſpiciebant. ſic̄ illi Luc̄. xviij dixit dn̄s ad qͦſdā ⁊cͣ. Quarta erat infirmitas temerarie ſuſpicatiōis. ſuſpicabant̉ enī ⁊ iudi cabāt Mattheū adhuc eſſe publicanū. quem dn̄s elegerat ī ſctm̄ diſcipulum. adhuc ſuſpica bant̉ peccatorē. quē elegerat ī eccl̓ie doctorem Adhuc ip̄m eē auaꝝ ⁊ cupidū. quē elegerat in martyrē p̄cioſū. Id̓o xp̄s excuſat ip̄m ⁊ alios pctōores. nō ē opꝰ valētibꝰ medicꝰ ſꝫ male ha bētibꝰ Suꝑ qͦ dic̄ Augꝰ. Aliud ē ſanū eē aliud inſanabilē. qͥ ſanꝰ ē non eget medico. qͥ egrotat cū ſpe ſanabilis ē. ſꝫ qͥ egrotat cū deſperatiōe ī ſanabilis ē. Ex qͥbꝰ ꝟbis Augꝭ. habet̉ ꝙ qͥdaꝫ ſūt ſani. qͥdā infirmi ſꝫ ſanabiles Alij infirmi ⁊ incurabiles. Sani aūt non egēt medico niſi for te ad ſanitatis cōẜuationē. Sanabiles egēt ad curationē. Incurabiles nō niſi ad quādā vite ꝓlōgationē. Sani ſūt viri ſancti. iſti egent me dico quātū ad ſanitatis ꝯſeruationē. Non enī egēt medico quātū ad curationē a mortali pec cato aut culpa. egēt aūt quātū ad ꝯẜuationē ī gr̄a. Sanabiles autē ſūt pctōres penitētes. iſti indigēt medico qͣꝫtū ad curationē culpe ⁊ qͣꝫtū ad gre impetrationē. qꝛ eā non hn̄t. Incurabi les aūt nō indigēt medico qͣꝫtū ad curationem culpe. qꝛ ip̄am curationē nō reqͥrūt. indigēt tn̄ qͣꝫtum ad ꝓlōgationē. ⁊ expecationē ⁊ pnīam. ẜm illd̓ Eſa. xxx. Expectat dn̄s vos vt vr̄i mi ſereat̉. Suꝑ qͦ dic̄ Augꝰ. Noli te neglige̓ ꝙ te deꝰ piꝰ expectat. qꝛ quāto diutiꝰ expectauerit vt emēderꝭ. tāto grauius. iudicat ſi neglexeris Subdit̉ ī euāgelio. Eūtes diſcite qͥd ē.ſ. illd̓ qd̓ ſcribit̉ Oſee. vj. Volo miſcd̓iaꝫ ⁊ nō ſacrificiū q. d. ẜm Chry. Cur accuſatꝭ me ꝙ pctōres cor rigo ⁊ emēdo. gͦ deū ⁊ pr̄eꝫ incuſate? Sicut enī ille vult emēdationē pctōꝝ. ſic ⁊ ego. Non enī veni vocare iuſtos ſꝫ pctōres ad pnīaꝫ. hͦ dicit F G h CIII Hilariꝰ oībꝰ. Tu dn̄e veniſti. ⁊ qͦ? dicit non ve ni vocare iuſtos ſꝫ pctōres. ſed veni ꝓpter ho mines. qꝛ nemo iuſtꝰ fuit ī mūdo. qꝛ oēs pecca uerūt ⁊ egēt gr̄a dei. Alij ſic exponūt. Non ve ni vocare iuſtos.ſ. tm̄. ſed ⁊ peccatores. Raba nus aūt ſic exponit. Nō veni vocare iuſtos.ſ. falſos qͥ de ſua iuſticia gloriant̉ vt phariſei. ſꝫ eos qͥ ſe peccatores recognoſcunt. ¶ Sermo de ſancto Mauritio ⁊ ſocijs eius QEatī qui ꝑſecuti onē patiūt̉ ꝓpt̓ iuſticia: qm̄ ip̄oꝝ ē re A gnū celoꝝ. ita ſcribit̉ Mat. v. Dicūt nat̉ales ꝙ auꝝ īt̓ oīa metella melioreſ ⁊ pl̓es patit̉ mal leatiōes. ita etiā vt ſine ruptione ī tenuiſſimas laminas dilatat̉. ⁊ lꝫ in ignē ponit̉ non tamen corrumpit̉ ⁊ ꝯſumit̉. ſꝫ ſi qͥd habet impuritatꝭ ⁊ ſcorie. deponit̉. ideo īter oīa metalla apud ſe culares meliꝰ metallū ⁊ beatius appellat̉ ⁊ poſ ſeſſores ſuos beatificat. Iuxͣ illud psͣ. Beatuꝫ dixerūt populū cui hec ſūt.ſ. ciſtas habentes plenas argento ⁊ auro. Myſtice. ꝑaurū ītelli gunt̉ beati martyres. Recte enī ſicut ſine auro nullꝰ ī regē coronabit̉. qꝛ pauꝑes nō habētes aurū nec argētū. nō aſſumūt̉ ad regēdū regnū. Si aūt aurū habuerint quātūcūqꝫ viles ſint re gna impetrabunt. Sic̄ refert̉ de apoſtata iulia no qͥ ꝑ aurū qd̓ cuidā vidue fraudulēter abſtu lit īperiū adeptꝰ ē. Sic etiaꝫ ſine ſuffragio mar tyrū neqͣqͣꝫ adipiſci poſſumꝰ coronā regni cele ſtis. Qd̓ teſtat̉ Euſebiꝰ in ẜmone. Honorandi ſūt martyres tota mētis deuotiōe. ſine qͦꝝ me ritis ſuffragio ⁊ fauore. nemo et̓na coronabit̉ gl̓ia ⁊ honore. Cui alludit Caſſio. ſuꝑ psͣ. Ne mo ꝓpria ꝟtute ſiſti poterit ī celeſtibꝰ. niſi ſan ctoꝝ martyrū p̄cibꝰ adiutꝰ Etiā videmꝰ ꝙ al̓s ī curijs dn̄oꝝ nō pōt quicqͣꝫ impetrari ſine dif ficultate. ſi portat̉ aurū. impetrat̉. Id̓o d̓r vul gariter. Da munera. ſumis. munera ſi nō das. vacuꝰ abib̓. Id̓o ſctī martyres īpetrāt nob̓ ī ce leſti curia. qd̓ nob̓ p̄cibꝰ nr̄is nō poſſumꝰ impe trare. Id̓o dic̄. b. Amb̓. in li. de offi. Dedit no bis dn̄s deꝰ martyres vt ꝙ nr̄a ꝟtute ⁊ meritꝭ non valemꝰ. ſaltē eoꝝ meritis impetrare valea mus. Iſti igit̉ ſancti martyres inter oēs alios magis ſunt tribulati ⁊ malleati. ⁊ ad decorē tē pli celeſtis coaptati. ſic̄ figuratū ē. iij. Regꝭ. vj vbi legit̉ ꝙ Salomō an̄qꝫ tēplū edificaret fecit pus aptare lapides qͥ eſſent neceſſarij tēpli pro ſtructura. ⁊ cuꝫ edificabat̉ nullꝰ ſonꝰ audiebat̉ malleatoꝝ. eo ꝙ exͣ tēplum erāt lapides ſecti ⁊ politi. Sic martyres qͦs diuina ꝓuidentia ele git ꝓ ſtructura celeſtis regni. pͥus h̓ malleo tri bulatiōis poliūt̉. ita vt n̄ fiat ibi neqꝫ luctꝰ neqꝫ clamor nec vllꝰ dolor. Apocͣ. xxj. Et etiaꝫ hi in igne paſſionis adurunt̉. nec ꝑ impatiētiā cōſu munt̉. ita vt de ip̄is dici pōt illd̓ Sap̄. iij. Tāqͣꝫ aurū in fornace ꝓbauit electos dn̄s. ⁊ tanqͣꝫ holocauſta accepit eos. ideo bn̄ dicūt̉ btī Sic̄ illi beatiſſimi martyres Mauriciꝰ ⁊ ſocij eius de qͥbꝰ aſſumptū ē hͦ v̓bū thematꝭ. Beati qͥ ꝑſe cutionē patiūt̉. In qͦ qͥdem pͥncipaliter duo de ſcribunt̉. Primo martyrij cauſa pͥncipalis. ibi Btī qͥ ⁊cͣ. Scd̓o p̄mij pauſa eternalis. ibi. qm̄ ip̄oꝝ ē regnū celoꝝ. Circa pͥmuꝫ Hugo ī dida ſco. li. iiij. dic̄. Ventꝰ ſedulꝰ ſi ꝑflauerit ip̄aꝫ ter ram ꝯſtat ꝙ hͦ anno fertilitas ꝯſequit̉. Cuius rō ē. qꝛ ventꝰ pͥoros t̓re aperit ⁊ fructiferā fac̄. vel etiā qꝛ tūc t̓ra oēs qͦs in ſe habuit vapores ꝑ ventū emitit. qͥbꝰ emiſſis fertilitas ſeqͥt̉ fru mētoꝝ. ⁊ ſic terrā tūc a vulgaribꝰ d̓r btā. vt ſic impleat̉ illud Deut̓. xxviij. Bn̄dictꝰ tu ī agro ⁊ bn̄dictꝰ fructꝰ terre tue. ⁊ bn̄dicta horrea tua Myſtice ꝑ vētū tribulatio ⁊ ꝑſecutio deſigna tur. ⁊ hͦ ideo qꝛ ſcimꝰ naturaliter ꝙ arbores et herbe odorifere ventis agitate mox qͣlēcunqꝫ hn̄t odorē oſtēdūt ſeu emittūt. Id̓o petiuit ſpō ſa Salomonis Can̄. iiij. Veni auſter ꝑfla hor tum meū ⁊ fluēt aromata illiꝰ. Sic boni xp̄ia ni flante vēto ꝑſecutiōis bonuꝫ de ſe emittunt odorē ꝯfeſſiōis ⁊ laudis. ſicut ptꝫ ī ſanctꝭ mar tyribꝰ Mauricio ⁊ ſocijs eiꝰ. qͥ inſtāte ꝑſecuti on Diocleciani ⁊ maximiani ſuauiſſimū odo rem emiſerūt ꝯfeſſionis dicētes: Non ē in nob̓ formido. nō ꝓditio. ſꝫ xp̄i fidē ꝯfitemur ⁊ hāc nullatenꝰ deſerimꝰ. Milites ſumꝰ imꝑator tui ſerui aūt quē libere ꝓfitemur xp̄i. tibi debemꝰ militiā. illi innocētia. a te laboris ſtipendiū. ab illo vite ſumpſimꝰ exordiū. vt dic̄ btūs Eucha rius lugdunēẜ archiep̄s. Et ſubdit. Cōſtātes oīa ꝓ xp̄o tormēta ſuſciꝑe parati ſumꝰ. ab eiꝰ fide nūqꝫ diſcedemꝰ. Ecce quō agitati vēto ꝑ ſecutiōis odoriferū odrē odederūt. Ideo dicit Gregꝰ. Sicut vngenta redolere latius neſciūt niſi cōmota. ita viri ſancti omne qd̓ de ꝟtutibꝰ habēt ſeu redolēt. in tribulationibꝰ ⁊ ꝑſecutio nibꝰ innoteſcere faciunt. Et ſubdit. Sicut gra num ſinapis niſi cōterat̉. neqͣqͣꝫ vis ꝟtutis eiꝰ cognoſcit̉. Sic vnuſquiſqꝫ vir cum non pulſa tur. letus aſpicit̉. Si qua ꝟo illum tritura ꝑſe cutionis opprimat. mox qualis ſit oſtēdit̉. Nā qd̓ in trāquillitate a domino ꝑcipitur. in fribu latione manifeſtat̉. hec Gregꝰ. Secundo ſicut ventus nōnūqͣꝫ magna deijcit edificia ⁊ ea fun ditus euertit ⁊ arbores eradicat. Ita ꝑſecutio aliquādo viros magnos a fide abſtrahit qͥ a fi de ſecedūt xp̄iana. Sicut de hoc legit̉ in vitaſ patrū. lib̓. iiij. Cum ſanctꝰ Macharius here mū peragraret. īuenit ibi tuguriū ⁊ arborē pal me ⁊ virū ſtantem cuius capilli erant ſibi indu mentū ⁊ manum ad celuꝫ extenderat ⁊ orauit. completa igitur oratiōe cognouit Machariū eſſe hominē ⁊ tenens manu interrogauit eum dicēſ: Chariſſime quomodo huc veniſti. vi lit X 2 B D C Sermo ne aliquis in mundo xp̄ianus. Quia tempore ſuo cum eſſet in mūdo tāta erat occiſa multitu do chriſtianoꝝ ꝙ nō crederet ꝙ aliquis viue ret in hoc mūdo. Cum autē Macharius eum expediuiſſet ꝙ populꝰ quottidie acciꝑet incre mentū. Econtra interrogauit quare illuc ꝑue niſſet. dixit ei: Ego ep̄s eram ⁊ ꝑſecutiōe facta mihi multa ſupplicia erāt illata ⁊ cum ferre nō poſſem heu idolis ſacrificaui. ſꝫ poſtmodū du ctus penitētia. dedi meip̄m ad ſacrificandū in hoc heremo. ⁊ fui hic quadraginta annis ī cō feſſione ⁊ obſecratione ad deū ⁊ certitudinem indulgentie hactenꝰ nō accepi. tamē iſto anno ſū ꝯſolatꝰ Sed iſte ventꝰ paſſionis non potuit ſeducere aut deijcere a fide hos ſanctos marty res qͥn capitibꝰ truncarent̉. manibꝰ trucidarē tur. ⁊ pedibꝰ equoꝝ conculcarent̉. quia ſciue runt ꝙ pati. ẜm quendā doctorē. eſt tam nobi le ꝙ nullus dignus eſt pati niſi ſolus xp̄s qͥ iu nocēter patiebat̉. Nullus etiā dignus eſt pati niſi qͥ ex corde deſiderat. etiam pati tam bonuꝫ eſt ꝙ nemo ꝑſoluere pōt. qꝛ facit hoīeꝫ dignuꝫ totius boni terreſtris pariterqꝫ celeſtis. Ideo legitur ꝙ qͥdam doctores inter ſe diſputabant ⁊ quilibet hanc ꝟtutem extollere nitebat̉. Pri mus dixit: Si pater celeſtis in celo aliqͥd meli us habuiſſet. filio ſuo vtiqꝫ in terra dediſſet. ſꝫ dedit ei pati. ẜm illd̓ Luc̄. xxiiij. Sic oportuit xp̄m pati. ⁊ ita intrare in gl̓iam ſuam. Ex quo oſtēditur ꝙ paſſio ſit optima in hͦ mūdo ⁊ ꝙ p̄ ualet gaudia mūdana. Secūdus dixit. Si ma ria ſanguinolētas lachrymas ꝓ vno peccatore fudiſſet. nō tātū deo placuiſſet ſicut tollerātia tribulationū quā habuit. Et vere ſic eſt. qꝛ pa ti eſt tam nobile ꝙ patiētes ꝓ iuſticia beatificā tur. ⁊ deus nihil aliud pōt dare ꝓ eo niſi ſeip̄ꝫ qd̓ promiſit Abrae Gen̄. xv. Ego ero merces tua magna nimis. Sed cuꝫ pati ſit tam nobile q̄ritur quare nos nō poſſumꝰ pati. Huius tri plex ē ratio. Primo qꝛ paruā dilectionē habe mus ad deuꝫ ⁊ magnā ad noſmetip̄os. Scd̓o qꝛ raro cogitamꝰ de fructu ⁊ vtilitate ip̄iꝰ pati quā daturꝰ ē nobis deꝰ. Tertio etiā qꝛ raro co gitamus qͥd xp̄s ſuſtinuit. Sꝫ hodierni ſancti martyres plꝰ deum qͣꝫ ſemetipos amauerunt: al̓s ꝑſecutionē paſſi non fuiſſent. Cogitabant etiā de fructu quē dn̄s daturꝰ eſſet eis. hoc ē ſe ip̄m. Etiā cōſiderabāt que xp̄s ſuſtinuit ꝓ eis ideo oēs ꝑſecutiones patiēter ſuſtinuerūt. qꝛ dicit Gregꝰ. Si xp̄i paſſio ad memoriā reuoca tur nihil ē tam aſpeꝝ qd̓ nō equo aīo toll̓atur. Cui cōſonat Chry. ſuꝑ Matth̓. Si preſſuraꝫ mūdi pateris. paſſione dn̄i memora. ſic māſue tus patienſqꝫ eris. Modo ad ꝓpoſitū. qꝛ ven ti ꝑſecutionū ⁊ tribulationū ꝑflauerūt has ter ras bn̄dictas. hoc ē corꝑa terrena hoꝝ ſancto rū martyrū. ideo nob̓ magna fertilitas eſt ſecu ta. Recte enī ſicut in anno in quo multi venti ꝑflant terrā. multi fructꝰ generant̉ qui ſūt ho minibꝰ infirmis ⁊ debilibꝰ in ſolamen. qꝛ recre ant eos. Ita ip̄i ꝑ eoꝝ paſſionē que corꝑa eoꝝ muitipliciter ꝯſūmauit. multa ſolamina defer re debilibꝰ ⁊ tribulatis meruerūt. Refert etiā beatꝰ Euchariꝰ qͥ vitam eoꝝ cōſcripſit. Ꝙ que dam mulier filiū ſuū abbati monaſterij erudiē dū tradidit in quo ſanctoꝝ martyꝝ corꝑa reqͥ eſcunt. quē ī breui defunctuꝫ irremediabili lu ctu plāgebat. Cui apparēs beatꝰ Mauricius cur filiū ſuuꝫ ſic fleret q̄ſiuit. Que rn̄dit. qͣꝫdiu viueret a lachrymis nō ceſſaret. Cui ille. Noli eū flere vt mortuū. ſed ſcias eum habitare no biſcū Qd̓ ſi ꝓbare deſideras. cras ⁊ omnibus diebꝰ vite tue. ſi ad matutinas ſurrexeris vocē eius īter monachoꝝ pſallētiū voces audire va lebis. qd̓ illa ſemꝑ fecit ⁊ vocē filij ſui cum mo nachis cantantē ſemꝑ diſcernēs audiuit ⁊ ꝯſo lata multipliciter fuit Idē narrat ꝙ rex guttu ranicꝰ miſit quedā p̄ſb̓r ī vt ſibi de ſacroſanctꝭ ip̄oꝝ reliquijs apportaret. Qui cū reliquijs ī petratis rediēs. cuꝫ nauis orta tēpeſtate ꝑiret capſam cum reliquijs fluctibꝰ oppſtuit. ⁊ mox trāquillitas magna fuit. ⁊ hoc ad pͥmū. Ꝙtuꝫ ad ſcd̓m ponit̉ pauſa p̄mij eternalis cū ſubiur git̉. qm̄ ip̄oꝝ eſt regnū celorū. Ubi eſt notādū ẜm doctores triplex ē regnū. Primū ē fideliuꝫ aīaꝝ.ſ. regnū aīe. ⁊ illud ē pacificoꝝ vbi ratio imꝑat ⁊ caro obtꝑat. De qͦ dicit. b. Augꝰ ſuꝑ Ioh̓. Recta domꝰ vbi vir imꝑat ⁊ femina ob tēꝑat. Rectꝰ gͦ hō vbi ſpūs imꝑat. caro ſeruit. ⁊ illi bn̄ dicunt̉ reges ẜm qd̓ dicit. Proſper in ſuis ſentētijs. Non caret regia ptāte qͥ corpori ſuo nouit rōnabiliter imꝑare. Vere dn̄ator eſt terre qͥ carnē ſuā regit legibꝰ diſcipline. Illud regnū non ē diſcordiū. Q ſuis aīabꝰ ſūt diſcor des. alioꝝ enī aīas regere nō valēt. qꝛ oē regnū in ſe diuiſū deſolabit̉. Luc̄. xj. Scd̓m regnū eſt fideliū cōgregatoꝝ.ſ. regnū eccl̓ie. ⁊ illud ē per gr̄am vocatoruꝫ. quia nemo aſſumit ſibi digne honorē eccleſie ſeu dignitatē niſi qͥ vocatus ē a deo tāqͣꝫ Aaron ẜm apl̓m ad Heb̓. v. ⁊ habet̉ viij. q. j. in ſcripturis. ibi addit̉ Ꝙ locꝰ regimi/ nis eccl̓ie negadus ē deſiderātibꝰ. ſꝫ offerēdus eſt fugiētibꝰ. Sed ꝓchdolor hoc regnū vim pa titur a tyrannis a potētibus ⁊ diuitibꝰ qͥ ītrant ꝑ potentiā cōtra canones. modo pecunijs. mo do ꝑ carnē ⁊ ſanguinem. modo ꝑ ſeruitia. ⁊ ſic qͣſi violēt̓ qͦdāmed rapiūt illd̓. Mat. xj. Tertiū regnū eſt celeſtiū gaudioꝝ. ⁊ illud eſt ſolū ꝓpt̓ iuſticiā ꝑſecutorū ⁊ paſſoꝝ. ẜm illud Mat. v. Beati eſtis cū vos maledixerint hoīes ⁊ ꝑſecū ti vos fuerint gaudete ⁊ exultate qm̄ merces veſtra copioſa eſt in celis. Nō enī eſtimare de bet aliquis vt ſine pati regnū celorū poſſit ītra re. cū dicat veritas. Beati qͥ ꝑſecutiōeꝫ patiūt Ig E G CIIII ꝓpter iuſticiam qm̄ ip̄oꝝ eſt regnum celorum. huiꝰ figura habet̉.j. Regꝭ. xviij. ⁊ infra. ꝙ da uid nō potuit regnū iſrael obtinere niſi per ma gnas ꝑſecutiones quas ſuſtinuit a rege Saul. His finitis tunc fuit in regno ſtabilitꝰ. vt ptꝫ. ij. Regꝭ. j. ⁊ infra. Ita etiam ẜm Augꝭ. Nequaqͣꝫ ad regnum celorū ſe iudicet ꝑuenire. hic qui in area triture nō tundit̉ tribulationē. Beliberēt ergo illi bene qͥ ſine pati volunt regnum celorū intrare vel poſſidere. Ideo ẜm Anẜ. Non re pellas flagella dei a te. ſi non vis repelli ab he reditate ſua. Patiētes enī volūtarie ꝓ chriſto veri dicunt̉ domini. ⁊ eorū feſtū cōgrue domi norū nuncupat̉. vt dicit Gregꝰ in omel̓. ſuꝑ il lo verbo. In patiētia veſtra poſſidebitis aīas veſtras. ⁊ ſic iſti beati martyres dn̄i ⁊ reges di cunt̉ quia regnū celoꝝ ſuo ſanguine acqͥſierūt ⁊ nūc hereditarie poſſederūt. In qͦ ẜm Augꝭ. in ſermone d̓ vocatione. eſt tm̄ gaudiū qd̓ fide non attingitur. ſpe non cōpreheditur. charita te non capit̉. deſideria ⁊ vota trāſgreditur. ac quiri pōt. eſtimari non pōt. In hoc ē gau dium ſine fine. eternitas ſine labe. ⁊ ſerenitas ſi ne nube. Sꝫ nos miſeri minime hec ꝑpendimꝰ ideo parua pati ꝓ chriſto ꝑtimeſcimus. Cōtra quos dicit ideꝫ Augꝰ cōtra fauſtum. O homo inſenſate miſer ⁊ infelix qui ꝓ tanta beatitudi nis gloria ſuſtinere modica ꝑtimeſcis. cum ta men mille milia martyrioꝝ genera ſuſtinere de beres anteqͣꝫ ab illa felicitate excideres. ¶ De ſancto Venceſtao ſermo Onſtituit euꝫ do minū domus ſue. ⁊ pͥncipē omnis poſ ſeſſionis ſue. ita ſcribit̉ psͣ. ciiij. Rex ſapiens qͥ habet multos milites in domo ſua. nō omnes equaliter remunerat ⁊ exaltat. ſed aliquos fac̄ cancellarios. alios dapiſeroſ. ceteros cubicula rios. nōnullos marſcalcos. Si aliquē aūt vide rit prudentiorē. hunc pͥncipem aliorū cōſtituit ⁊ rectorē. faciens ẜm cōſiliū poete cōſulentis Un̄ verſus. Quē videris gnarū rectorē pone tuarū. Quare hoc. certe ideo. qꝛ bonus rex in multis abundās diuitijs. ſi nō habet ſapienteꝫ domus ſue ꝓuiſorem. omnia ſūt inordinata et vltimate diſſiparent̉. ideo dicit̉ Prou̓. iij. Sa pientia p̄cioſior ē cūctis opibus ⁊ oīa que deſi derant̉ huic non valent comꝑari. lōgitudo di erum in dextera eiꝰ ⁊ in ſiniſtra illius diuitie ⁊ glorie. Et illud ſagaciter olim ꝑpendit Pha A rao rex egypti de quo legit̉ Gen̄. xlj. ꝙ quodā tēpore vidit ſomniū. putabat enī ſe ſtare ſuper flumen d̓ quo aſcēdebāt ſeptē boues. id ē. vac ce pulchre ⁊ craſſe nimis ⁊ ī locis paluſtribꝰ pa ſcebant̉. Deinde alie ſeptem veniebāt que pri ores deuorabant q̄ erant macre nimis ⁊ in ip̄a amnis ripa paſcebant̉. Euigilans auteꝫ Pha rao ꝑterritus eſt ⁊ accerſiuit omnes ſapientes eis ſomniū euarrans. ſed non erat qui interpre taret̉. Ex dicto autē pincerne eductus eſt Io ſeph de carcere ⁊ huic narrauit rex ſomniū. Il le autē tanqͣꝫ ſapiens expoſuit ſomniū dicens: Septē boues pulchre. ſeptem anni ſunt future fertilitatis ⁊cͣ. Et ſeptē macre. anni ſunt ſepteꝫ future famis que cōſument omnia priora Id̓o ꝓuideat ſibi rex ſapientē viruꝫ qui preſit terre egypti. qui cōſtituat p̄poſitos ꝑ regiones ⁊ qͥn tam partē fructuū ꝑ ſeptem annos fertilitatis cōgregēt in horrea ꝓpter futuram famē. Et ſe quit̉. Placuit regi conſiliū. ⁊ dixit: Nunqͥd in uenire poterimꝰ talem virū qui ſpiritu dei ple nus ſit. ideo tu eris ſuꝑ domū meam. ⁊ ad mā datum tui oris cunctus populꝰ obediat. Ecce pharao tanqͣꝫ ſapiens rex qͥ multos milites ha buit in domo ſua. nullū rectorē curie ſue niſi ſa pientē Ioſeph exaltauit. Myſtice dominꝰ no ſter ieſus xp̄s eſt rex regū ⁊ ſapientiſſimꝰ ī quo ſunt omnes theſauri ſapiētie ⁊ ſcientie abſcon diti. Coll̓. ij. Ideo ſi quis indiget ſciētia poſtu let ab eo. qꝛ dat omnibꝰ affluēter vt dicit̉ Iac̄. j. Iſte ſapiētiſſimus rex chriſtꝰ habet multos milites ī curia ſua. hoc eſt ī mūdo. ſed nō equa liter eos exaltat. ſed dat vnicuiqꝫ vt vult. Naꝫ aliquos facit cācellarios ſicut euangeliſtas et doctores qui ſcripſerūt ſecreta ſua alios auteꝫ dapiferos ſicut p̄dicatores qui ferunt ſpiritua les dapes ꝟbi dei. Nōnullos vero cōſtituit cu bicularios. id ē. religioſos cōtemplatiuos. qui ſemꝑ in cubiculo regis cōuerſant̉. quia eorum cōuerſatio in celis eſt. ad Phil̓. iij. Reliquos autē fecit marſcalcos aūt ſtalularios ſic̄ papas et ep̄os qui debēt cuſtodire ſtabulū eccleſie ne lupus rapiat oues. id ē. fideles. Ideo dic̄ apl̓s ad Eph̓. iiij. Unicuiqꝫ veſtruꝫ data eſt gr̄a ẜm mēſuram donationis xp̄i. qui dedit quoſdam apl̓os. quoſdā ꝓphetas. alios euāgeliſtas. ali os paſtores ⁊ doctores ad ſanctoꝝ cōſūmatio nem. Si autem chriſtus viderit aliquē prudē tiorem ad regimen ſeculare. hūc facit dominū terre ⁊ pͥncipem regni ſecularis. ſicut fecit bea to Venceſlaū quē ꝓpter ſuaꝫ prudētiam fecit pͥncipem terre Bohemorū. vt ꝑ prudens regi men populi huius veniret ad regna celoruꝫ. ſi cut volunt ꝟba thematis p̄aſſumpti. Cōſtituit eum dominū domꝰ. In qͥbus qͥdeꝫ dui deſcri bunt̉. Primo iuridice traditio poteſtatis. ibi. cōſtituit euꝫ. Secūdo celice acceptio heredita tis. ibi. ⁊ pͥncipem omnis poſſeſſionis ſue. Cir ca pͥmum eſt notādū. dicunt naturales. ꝙ natu ra ſolet cōſtituere ī reges hec animalia in qͥbus plures ſunt ꝑfectiones aut naturalia. ſcꝫ q̄ ſūt magis ſapiētiora. liberiora. mitiora. obediētio ra. ⁊ iuſtiora. ſicut videt̉ in leone. Qui ẜm Iſi. li. xij. eſt rex aīalium quadrupēdū ⁊ ē ſapiens. X3 5 A B Sermo cuius ſapiētia ptꝫ in ſuſcitatione ſuoꝝ catuloꝝ quos ꝑ triduum rugitu magno dicit̉ ſuſcitare. Et ē liberalis cuiꝰ liberalitas patet ẜm ſoli. de mirabilibꝰ mūdi. ꝙ p̄dam ſuam quā rapit ſolꝰ comedere erubeſcit. ſed a remotis ſequētibus alijs animalibꝰ de ip̄a gratia liberalitatꝭ eis ꝑ tem derelinquit. qd̓ de alijs animalibꝰ nō vide mus. Et ē animal mite ⁊ miſericors. qꝛ dic̄ Iſi. li. xij. ꝙ natura eius circa hominē eſt magna ⁊ mirifica ⁊ miſericors. qꝛ coram ſe ꝓſtratis par cit. nec hominē niſi in magna fame comedit et occidit. Eſt ⁊ obediens. qꝛ ẜm Soli. vbi ſupra quādo vidit catulū an̄ ſe ꝟberari. ſtatim timet ⁊ obedit. Eſt ⁊ deniqꝫ animal iuſtū. qꝛ v̓berat ſibi reſiſtētes. ſed parcit vt dictuꝫ eſt que ſūt ſe coram ip̄o ꝓſternentes. Spiritualiter. chriſt qui eſt naturalis dominꝰ totiꝰ nature cōſtituit beatuꝫ Venceſſaū in pͥncipem terreſtrē omnia hec ꝑfecta ⁊ alia ad pͥncipem ſpectātia in ſe ha bēte. Primo enī more leonis habuit ſapiētiaꝫ que valde neceſſaria eſt pͥncipibus ⁊ ciuitatuꝫ rectoribus. Quia ciuitates inhabitabunt̉ per ſenſū prudentiū. ſed rex inſipiens ꝑdit populū ſuū. Ecc̄i. x. Id̓o hāc ſapiētiam didicit a pͥmo etatis ſue exordio. ſicut refert Iaco. ianuenẜ. ⁊ nō ſegniter agēs in aggreſſis cito ſuꝑ ſenes ⁊ ſe docētes intellexit. ita vt dicere poſſit cuꝫ ꝓ pheta. Suꝑ ſenes intellexi. qꝛ mandata tua cū ſtodiui. Sil̓iter potuit dicere illud Sap̄. viij. Puer ingenioſus erā ⁊ ſortitꝰ ſū aīaꝫ bonā. qꝛ oīa bona lecta cū ſenſu myſtico memorie cōmē dauit. Hāc ſapīaꝫ oſtendit in hͦ ꝙ noluit idola ſurda ⁊ muta adorare. Ideo huiꝰ ſancti pueri Uuenceſ. p̄ceſſit figura in Tobia. de quo legit̉ Tob̓ j. Cū oēs irēt ad vitulos qͦs hieroboam rex iſrl̓ fecerat. ſolꝰ tobias fugit ꝯſortia hoīm. ꝑgēs ī hierl̓m ad tēplum dn̄i iſrl̓. ⁊ ibi hūiliter orauit. Ita. b. Venceſ. cū oēs irent ad īmolan dū idolis q̄ colebat mat̓ eiꝰ neqͥſſima cū ſibi ad herētibꝰ. ſolꝰ fugiebat ꝯſortia eoꝝ ⁊ ꝑgebat oc culte ad eccl̓ias qͣs pr̄ eiꝰ ꝯſtruxerat noīe Uula liſlaus ⁊ adorauit dn̄m ieſuꝫ xp̄m vt dicit p̄fa tus Iaco. ianuenẜ in legēda. Idcirco ſua ſapi entia lōge lateqꝫ exceſſit ſapīaꝫ Salomonis de quo legit̉. iij. Regꝭ. iiij. Cū ſenuit dauid dedit dn̄s ſapīaꝫ Salomoni ⁊ ſcīam. ⁊ p̄cedebat eiꝰ ſapīa ſapīam oīuꝫ orientaliū qui ẜm glo. ſtude bant in curſu aſtroꝝ ⁊ egyptioꝝ.ſ. qͥ ſtudebant ī phiſicis. Sꝫ tamē hac ſapientia ip̄e ē abuſus. qꝛ ſicut habet̉. iij. Regꝭ. xj. Cum ſenuit Salo mon deprauatuꝫ eſt cor eis ꝑ mulieres ⁊ tēpla idoloꝝ fabricauit. ⁊ ea ſimiliter adorauit ne of fenderet mulieres. Sꝫ non ſic beatus Venceſ. qui maluit habere iram maledicte ſue matris ⁊ idolatre. qͣꝫ deſerere cultuꝫ dei veri ⁊ obpro bria ab ea ſuſtinuit. ideo dicere potuiſſet cū psͣ Qm̄ ꝓpter te dn̄e ſuſtinui obprobriū. operuit ꝯfuſio faciem meā. extraneꝰ factus ſum fratri bus meis ⁊cͣ. qꝛ frater ſuus iniquꝰ Boleſtaꝰ al ter Cayn ip̄m ob hoc odiuit ⁊ occidit. Secūdo beatꝰ Uenceſ. habuit liberalitatē que debet eē annexa pͥncipibꝰ quēadmodū oſtēdit Tytꝰ im perator. de qͦ refert Suetoniꝰ ꝙ ꝯuiuia fecit ⁊ nullū an̄ ſe in liberalitate ſil̓em habuit. neminē a ſe ſine munere diſcedere ꝑmiſit. ⁊ cum more retur multa ſuis domeſticis remiſit. Non inqͥt a pͥncipe oꝑtet quēqͣꝫ triſtē recedere. Sic beatꝰ pͥnceps Venceſ. ꝯuiuia fecit pauꝑibꝰ ⁊ nullū a ſe ſine munere abire ꝑmiſit. qꝛ fuit alter Iob d̓ qͦ legit̉ iob. xxxj. Si negaui qd̓ volebāt pauꝑe res ⁊ ocl̓os vidue expectare feci. ſi comedi buc cellam panis ſolꝰ ⁊ non comedit pupillus ex ea qꝛ mecuꝫ ab infantia creuit miſeratio. Ip̄e enī īdigētias pauperū ſuis diuitijs ſupplebat. In firmos ī ꝓpria ꝑſona viſitabat. nudos tegebat ꝑegrinos ſuſcipiebat. inſepultos manu ꝓpria ſepeliebat. De nocte etiaꝫ ſurrexit. lignaqꝫ col legit in dorſo ſuo ⁊ ante domos pauperū collo cauit. vt de ip̄o exponi poſſit illud Prou̓. vltꝭ. Manū ſuam aperuit inopi. ⁊ rurſuꝫ de nocte ſurrexit ⁊ dedit p̄daꝫ domeſticis ſuis. Sic aūt nō faciūt nūc moderni noſtri pͥncipes qͥ rapiūt ⁊ opprimūt pauꝑes. qͦs tamē ille nobiliſſimus pͥnceps cōſolabat̉ ⁊ alebat. ideo audiant illud Eſa. xxxiij. Ue qͥ p̄daris. qꝛ demones rapiunt eoꝝ aīas. ſicut teſtat̉ Haymo ſuꝑ Apoc̄. oppri mūt demones eiꝰ mētē qͥ nūc pauperē oppreſſe rit ⁊ egentē Oppreſſio enī pauperis ē offenſio xp̄i. Tertio beatꝰ Venceſ. more leonis fuit mi tis ⁊ miſericors q̄ etiam bene ꝯueniūt principi ẜm illd̓ Prou̓. xx. Miſericordia ⁊ veritas cu ſtodiūt regem ⁊ roborabit̉ clemētia thronꝰ eiꝰ. Ip̄e enī fuit alter Moyſes qui erat vir mitiſſi mus Nume. xij. Ꝙͣuis enī beatꝰ Uenceſ. erat excellētior reſpectu alioꝝ. tamē eoꝝ iniurias ſu ſtinuit patienter. ⁊ p̄ maxima mititate multos captiuos liberauit. recte imitās naturā leonis de quo refert Iſi. li. xij. ꝙ captiuos repatriare ꝑmittit. quādo enī obuīa habuerit aliquē d̓ ca ptiuis hunc vt fert̉ nō ledit ſꝫ libere in patriaꝫ ire ſic ꝑmittit. Ita beatꝰ Uenceſ. cū adhuc ī vi ta pn̄ti foret. multos de carcere eripuit ⁊ libere abire ꝑmiſit. carceres deſtruxit ⁊ oīa patibula aīaduertēs illud Mat. vij. Nolite iudicare ⁊ nō iudicabimini. ⁊ illd̓ Luc̄. vj. Nolite ꝯdena re et nō ꝯdēnabimini. Refert̉ ī legēda ꝙ poſt mortē eiꝰ p̄cioſaꝫ. plurimi rei vinculati ī fetore cuiuſdā carceris iacuerūt ꝯſtricti ⁊ nulliꝰ ſola cij ſpē habuerūt. ſꝫ mortꝭ horrorē ſꝑ cū gemitu expectabāt. ⁊ qͣdā nocte īter anguſtias poſiti. venit eis ī mentē vt ſctm̄ Uenceſ. ꝓ auxilio ſi bi dādo implorarēt. Idicirco dicebāt. Dn̄e de us ꝑ merita ⁊ or̄ones ſancti amici tui Uenceſ. nos in pn̄ti tribulatiōe digneris liberare Ecce D L CV affuit eis p̄ſidiū martyris inuocanti Nā nocte ſequēti dū oēs foris placita qͥete pauſarent. ⁊ hi ſolū miſeri qͥd requies eēt neſcirēt. Primuꝫ qͣſiſonꝰ tintinnabuli ī auribꝰ eoꝝ inſonuit. de inde lux cūctꝭ miranda ī carce̓ refulſit. ⁊ ſubito vinculū qͦ oēs īcluſi tenebāt̉ velut arcꝰ ſe incur uauit. ⁊ mox oēs pedes ſuos a neruo extraxe rūt. Cōfortati igit̉ clamabant. Dn̄e deꝰ nr̄ ieſu xp̄e aſſis nob̓ ẜuis tuis ī te ꝯfidentibꝰ ꝑ merita ſancti Uenceſ. qui ꝓ tui honore noīs ab impio rū manibꝰ eſt interemptꝰ. Mox affuit virtus xp̄i ⁊ vniuſcuiuſqꝫ torques cecidit ꝯfracta de collo ad terrā. ⁊ exeuntes de carce̓ nullo obſta culo retinēte ambulātes ꝑ gyrū. dei mirabilia ⁊ ſancti Uēceſ. enarrabāt. Ex qͣ qͥdē narratio ne gl̓ia martyrꝭ vndiqꝫ ē dilatata. q̄ etiā gētibꝰ minime latuit. Idcirco ꝯtigit quēdā paganū ī carce̓ detineri. qͥ ſciens mititateꝫ ſancti Uēceſ. ex relatū illoꝝ dixit: Si deus ſancti Uenceſ. ⁊ xp̄ianoꝝ me ab hac miſeria ſua bonitate libera bit. credā in xp̄m ieſū ⁊ baptiſma ſuſcipiā. vix ille ꝟba cōpleuerat ⁊ ecce oīa vincula ferrea ce ciderūt. Quem cuſtodes plures meritis beati Uenceſ. liberatū cōp̄hendētes. repetit/ vincu lis ligauerūt. Sꝫ totiēs iterato fracto vinculo cōpūcti dimiſerūt libeꝝ. ⁊ ille vota mox adim pleuit. Aliud exēplū legit̉ ꝙ qͥdā pͥnceps quen dam ī carcerē miſit. ⁊ ille frequentibꝰ ſuſpirijs dn̄m dep̄cans ait: Dn̄e deꝰ ꝑ merita ſancti Uē ceſ. adiuua me. qͣdā igit̉ nocte ꝯtigit vt int̓ an guſtias obdormiuit. Statim igit̉ exꝑgefactus exͣ ciuitatē ī media platea ſtetit. ⁊ neqꝫ erant cō pedes in pedibꝰ eiꝰ neqꝫ torques ī collo neqꝫ ca tene ī manibꝰ. ⁊ egreſſus ad vicariū ſuū narra uit ꝙ dei ꝟtute ſit mirabiliter liberatꝰ Uicariꝰ autē agnita dei ꝟtute ⁊ potētia. b. Uenceſ. reū donauit libertati. Quarto. b. Uenceſ. habuit obediētiā. q̄ etiā neceſſaria ē pͥncipi vt ip̄e obe diat ſuis ſuꝑioribꝰ. ſic̄ vult ſibi obediri a ſuis ī ferioribꝰ vt dic̄ leo pa. ij. q. vj. Qui ſcit. Et vt deo pͥncipalit̓ obediat. qꝛ dic̄. b. Augꝰ. li. ij. cō feſ. ⁊ hr̄. viij. di. Que cōtra mores. Sic̄ inqͥt in ptātibꝰ ſocietatis hūane maior ptās minori ad obediēdū p̄ponit̉. ita deꝰ oībꝰ hoībꝰ. Qd̓ ꝑpē dens. b. Venceſ. cum eēt ſub ptāte aue ſue ſctē ludibille ei hūiliter obediuit. Cōſtitutꝰ auteꝫ ī pͥncipē deo fuit ſubditꝰ ⁊ obediēs. cū oīa ꝯtem neret ꝓpter eū ſicut canit eccl̓ia. Humilis ī glo ria fuit. pauꝑ in diuitijs. mūdi refutās gaudia caſtus ī delitijs. Ideo recte ē alter Abraam. de quo legit̉ Gen̄. xiij. ꝙ poſſeſſio eius erat multa nimis. tn̄ his oībus dimiſſis mandato dei obe diuit. ⁊ de terra ſua egreſſus fuit. ⁊ poſtea mā dato ſuo obediens filiuꝫ ſuum īmolari voluit. Gen̄. xxij. Ita. b. Uenceſ. tāqͣꝫ pͥnceps abūdās multa habuit. oīa tn̄ ſeculi deſideria dimiſit vt impleret illud psͣ. Diuitie ſi affluant nolite cor apponere. ⁊ poſtea volūtarie corpꝰ ſuū ꝑ mar tyriū deo obediēter īmolauit. vt adimpleret il lud ꝓph̓e. Immola deo ſacrificiū laudis. Quī to beatus Uenceſ. habuit iuſticiā q̄ etiaꝫ neceſ ſaria eſt pͥncipi. qꝛ ẜm ſapientē Prou̓. xv. Qui ſequit̉ iuſticiā diligit̉ a deo. Eſt etiam iuſticia malos punire ⁊ diligere bonos. Hanc habuit beatꝰ Venceſ. ⁊ auſteriter correxit malos ido latras dicēs: O inſenſati hoīes ⁊ filij ſcelerꝭ ſe men chanaan ⁊ non iuda qͥs vos faſcinauit nō obedire veritati vos nō queritis ea que ſūt ſa lutis. Sinite ẜuos xp̄i fideles. idolis vr̄is non ſeruiāt. hactenꝰ ꝓhibuiſtis me xp̄o ẜuire. fide leſqꝫ oēs de t̓ra expuli s. Non erit ita ampliꝰ ſed dn̄o deo libere ſeruie̓mꝰ vt dicit Iacobꝰ ia nuenẜ. Sed bonos diligebat eis neceſſaria lar giter miniſtrando. ita vt de eo exponi pōt illd̓ psͣ. cxj. Diſperſit dedit pauperibꝰ. Infirmita tes eoꝝ ſupportando vt adimpleret illud apl̓i. Alter alterius onera portate. ſic adimplebitis legē xp̄i ad Gal̓. vj. qꝛ multotiēs infirmis pau peribus lingna in proprijs humeris portauit. Hec qͥnqꝫ debet habere quilibet pͥnceps vl̓ re ctor vniuerſitatis. Sicut ꝓbat Augꝰ ſermone de dedicatione eccl̓ie loquēs ad pͥncipes dicēs Eſtote proni ad miſericordiam ⁊ nolite eſſe fa ciles ad rapinam. facultas veſtra nō ſit violen ta. dignitas veſtra nō ſit ſuꝑba. ptās vr̄a nō ſit iniuſta. hec ille. Sed qꝛ. b. Venceſ. hec rēnuit. id̓o xp̄s ip̄m dn̄ꝫ domꝰ ſue ꝯſtituit. ⁊ nūc pͥnci pem oīs poſſeſſionis ſue ī celeſti regno vbi tan qꝫ pͥnceps potens reſidet omniaqꝫ bona domi ni feliciter poſſidet. ⁊ quomodo illud ꝓmeruit vide in legenda. ¶ De dedicatione templi ſermo. Apientia edifica uit ſibi domum ⁊ excidit in ea colūnas ſeptem. Prou̓. x. Dicunt naturales. mūda ani malia deſiderāt inhabitare loca pulchra. ſicut patet de ouibus aꝑibus ⁊ columbis q̄ libentiꝰ habitant in locis pulchris qͣꝫ īmundis. Quare Petrꝰ de creſcen. lib̓. ix. conſulit ꝙ loca ſeu ſta bula ouium ſepius debēt mūdari. quia fimus non ſolum lanā ſed ⁊ vngulas corrumpit ⁊ ſca bioſas facit. Ideꝫ ī eodem ait ꝙ locus colūba rū debet ſepiꝰ purgari ⁊ vndiqꝫ decorari. nam in pulchro loco ſicut ⁊ hoīes auidius cōmoran tur. De apibꝰ dicit Ariſto. li. x. animaliū. ꝙ mi rabiles faciūt ſibi cellulas in quibus mella cō ponunt. Myſtice per hec animalia inelligitur dominꝰ noſter ieſus xp̄s qui ſeip̄m agno cōpa rat. Hiere. xj. Ego qͣſi agnꝰ māſuetꝰ qͥ portatur ad victimam. Et Eſa. liij. dicit de ipſo. Sicut ouis ad occiſionē ductus ē. ⁊ quaſi agnus co ram tondente ſe non aperuit os ſuuꝫ. ⁊ Can̄. ij cōꝑat̉ turturi dicēs ſpōſa Vox turturꝭ audita X 4 A B E Sermo 5 eſt in terra noſtra. Et Can̄. v. Oculi eius ſicut colūbe ſuꝑ riuos aquarū que lacte ſunt lote et reſident iuxta fluenta pleniſſima. Hic chriſtus mitiſſimus agnus ⁊ colūba ſimpliciſſima in do mibus ornatis libentiꝰ qͣꝫ in īmūdis deſiderat cōmorari. quia vult vt templū ſuū munduꝫ te neatur. qd̓ patet ex hoc ꝙ non ſinebat vas īmū dum ferre ꝑ templū. Marc̄. xj. Ideo ꝓpheta in ſpiritu intelligēs dixit. Domine dilexi deco rem domus tue in locū habitatiōis glorie tue. Ideo domus dei ī qua vult ſacramētaliter ha bitare eo mūdius ꝯſeruet̉. Iuxta illud ī cano. x. q. j. ſanctoꝝ. ꝑ calixtū papā qui dicit Eccl̓ias a laicis īcaſtellari aut in ſeruitutē redigi autori tate apl̓ica ꝓhibemꝰ. vbi dicit glo. De eccl̓ijs nō debent fieri ꝓpugnacula aut in eas impelli pecora. niſi ꝓpter hoſtiuꝫ incurſus. incēdia re pentina. aut alias neceſſitates vrgētes. ꝓpter quas oportet refugiū habere ad illas. ſic tn̄ vt ceſſante neceſſitate. res de eccleſijs ad loca pro pria ⁊ priſtina reportent̉. vt habet̉ de cuſto. ec cle. c. reliquie. qꝛ eccl̓ia eſt ſūmo dn̄o ⁊ deo de dicata. ideo ab omnibꝰ īmundicijs debet eē ali ena. Et hoc perpendit Salomon. iij. Regꝭ. vj. Qui edificauit templū domino mire pulchritu dinis ⁊ magnitudinis: ⁊ texit tabulis cedrinis ⁊ parietes fecit de eiſdē. oraculū illiꝰ habebat xx. cubitos lōgitudine. ⁊. xx. altitudine. ⁊. xxx latitudine. ⁊ veſtiuit illud auro puriſſimo. affi xitqꝫ laminas clauis aureis. ⁊ nihil erat ī tēplo qd̓ non auro tegeret̉. ideo bene poſſunt de tem plo ſumi p̄dicta ꝟ̓ba. Sapientia hoc ē ſapiens Salomon edificauit ſibi.ſ. deo domū. in qͥbus duo tangunt̉. Primo domꝰ dei magnificentia ibi. Sapiētia edificauit. Scd̓o eiuſdē ſufficien tia. ibi. Excidit in ea colūnas ſeptē. De pͥmo ē notādū. reges ſeculares ⁊ pͥncipes: multas do mos ſibi facere ⁊ ꝯſtruere ꝑmittūt. nec vna cō tenti eſſe volūt. qꝛ in diuerſis ſuis ciuitatibus diuerſas ꝯſtituūt domos. ⁊ interdū quot ſunt ciuitates tot habēt domos ⁊ habitatiōes. qua re nō oportet eos intrare hoſpicia aliena ī qui bus eſſent inſecuri ꝓpter intoxicationes ⁊ ve nena. vel in qͥbus minus bn̄ tractarent̉ Id̓o le git̉. iij. Regꝭ. viij. d̓ Salomone qui in ciuitate hierl̓m varias habuit domos decēter ornatas ſcꝫ ꝓpriā. ⁊ domū vxoris ſue ad quā ſepiꝰ cau ſa ſolatij trāſiuit. ⁊ poſtea edificauit mella. Sic dn̄s noſter ieſus xp̄s ẜm psͣº. eſt rex magnꝰ ſu per oēm terrā ⁊ pͥnceps pacis. Eſa. ix. Cuiꝰ de litie ſunt eſſe cum filijs hoīuꝫ Proū̓ viij. quia ⁊ ſeruis ſuis in hͦ ꝑegrinationis exilio degenti bus ſuaꝫ p̄ſentiā in cōſolationē ꝓmiſit dicens: Matth̓. xxviij. Ego vobiſcū ſum vſqꝫ ad con ſūmatione ſeculi. edificauit ſibi varias domos in quibꝰ dignat̉ nobiſcū habitare. Prima ē ec cleſia materialis cōſtructa ex lapidibus q̄ ſuo ſancto nomini dedicat̉. de hac dic̄ dn̄s Mat. xxj. ⁊ Marc̄. xj. Domꝰ mea domꝰ oratiōis vo cabit̉ cūctis gentibꝰ. Et Ioh̓. ij. Nolite inquit facere domū patris mei ſpeluncā latronū ⁊ do mū negociationis. qꝛ ī hac domo nō ē negociā dū. ſꝫ deus adorādus. Ideo figurat̉ ꝑ tēplum qd̓ vidit Alexāder rex magnus. ſic̄ legit̉ ī ſua hiſtoria. Cum iret impugnare totū mundū ve nit quodā tēpore ad quendam montē ſub quo erat ripa in qua pendebat catena aurea. ⁊ ipſe mons habebat gradus bis mille ⁊ quingētos. Aſcēdit autē Alexāder in montē cū aliquātis militibꝰ ⁊ inuenit ibi palaciū in quo erat tēplū aureū. ⁊ in medio erāt cimbala ⁊ cāpane auree ⁊ lectꝰ cum p̄cioſiſſimis lectiſternijs. in qͦ iace bat homo magnificētiſſimus. īdutꝰ alba veſte bōbicia. ornata auro ⁊ lapidibus precioſis. ⁊ circa eū vinea aurea. Qd̓ cū vidiſſet Alexāder nihil nocuit huic tēplo. ſed adorauit homineꝫ. Per hͦ tēplum aureū ſignatur eccl̓ia ⁊ domus dei que aurea dicit̉. non auri materialis. ſꝫ ma gne charitatis quā xp̄s ad ip̄aꝫ habuit. ita vt diceret cum psͣ. Zelus domus tue comedit me Tantam nanqꝫ dilectionē habuit ad ip̄am vt faceret flagellū de funiculis ⁊ vēdētes oues et boues ⁊ colūbas eijceret. ⁊ mēſas nūmularioꝝ euerteret. vt habet̉ Ioh̓. ij. Sed ꝑ cimbala au rea intelligunt̉ p̄dicatores eccleſie ⁊ doctores ẜm Guil̓. in rōnali diuinoꝝ. lib̓. j. qꝛ ſicut cim bala ⁊ campane fideles ad eccl̓iaꝫ excitāt. ſic p̄ dicatores ad fidem inuitāt. Lectus autē p̄cio ſiſſimus eſt altare cū albis corporalibꝰ qd̓ ē or natū varijs albis pannis ⁊ appenditijs. ī quo iacet ille hō magnificētiſſimꝰ xp̄s ieſus de ma ria ꝟgine natꝰ. Sic̄ fit ī miſſa quādo ſacerdos cōſecrationis ꝓtulit ꝟba. Et h̓ verus homo ē indutus veſte alba puriſſime caſtitatis ⁊ inno centie. cū ſit candor lucis eterne ⁊ ſpeculū ſine macula Sap̄. vij. Per vineā autem aureā ītel ligit̉ omnis cōgregatio fideliū deum nunc ī ſpi ritu videntiū. de qua dicit̉ Eſa. v. Uinea dn̄i exercitium domus iſrael eſt. Et hec vinea ē au rea ꝓpter charitatis vnionē. ⁊ fert botros bo norū operū que ꝑ lapides deſignant̉ Ad hanc domū ſiue templū debet ire quilibet xp̄ianꝰ et nihil aliud ibi facere nec vacare alicui alteri ne gotio niſi orare. qꝛ d̓r in cano. xlij. diſ. c. Orato riuꝫ hoc ſit ꝙ ibi nec qͥcqͣꝫ gerat̉ qͣꝫ qd̓ diuinis miniſterijs cōueniat. Cui cōſonat Augꝰ ibidē In oratorio p̄ter orandi ⁊ pſallendi cultum pe nitus nihil agatur vt nomini huic ⁊ oꝑa iugit̉ impenſa concordēt. vt videlicet ibi adoret̉ ille homo magnificētiſſimꝰ ieſus xp̄s in ſacramēto Et hoc legit̉ feciſſe Tobias qͥ fugit ꝯſortia ho minū ⁊ ꝑgens in hieruſalē ibiqꝫ dn̄m deum hū militer adorauit. Tob̓.j. Sed heu quidā ītrat eccleſiam non vt adorent ſed vt res ibi poſitas L S CV furtim vel verius violēter rapiant ⁊ aſportēt Et de his dic̄ Guil̓. ſuꝑ Ray. in de ſacrilegio Si tales violent̓ frāgunt hoſtia eccl̓iaꝝ vel fe neſtras vt res inde auferāt. Si publice fuerint denūciati ab eccl̓ia incidūt excōicatiōeꝫ maio rem. a qͣ ſolꝰ papa pōt abſoluere ⁊ nō aliꝰ cui nō ē cōmiſſū ab eodē. Secꝰ ſi hoſtio aꝑto intrarēt licꝫ inde aliqͥd aſportarēt nō incidūt in eiꝰ excōi cationē maiorē ſed minorē. vt. xvij. q. iiij. ſi qͥs fur. Etiā ſic̄ ait Guil̓. incidit in cano. ſic̄ publi cus effractor dūmodo fuerit denūciatꝰ ⁊ a ſolo papa abſoluēdꝰ. vt habet̉ in cano. xvij. q. ij. d̓ viro. Illi qͥ cōmittūt ſacrilegiū auferendo res eccl̓ie vel etiā eccl̓iam violādo. ſeptē annis de bent penitere eo modo. ꝙ ex his ſeptē tres an nos cōplent in pane ⁊ aqͣ ieiunando. ⁊ pͥmo exͣ cimiteriū eccl̓ie exiſtant. ſcd̓o anno ſtent an̄ fo res eccl̓ie. tertio anno ingrediēt̉ eccl̓iam ſed nō cōicent corpꝰ xp̄i. Alijs vero annis carnes non comedāt nec vinū bibant. ſꝫ tn̄ hoc p̄ſuppoſito ꝙ pͥus oīa ablata reſtituāt. qꝛ dic̄ Augꝰ ⁊ habe tur de re. iur̄. Peccatū nō dimittit̉ niſi ablatuꝫ reſtituat̉. Ibi dic̄ glo. Ioh̓. an. Quātum quis agat pnīaꝫ ſi nō reſtituat qd̓ abſtulit. nihil agit ſi ſaltē ablatū reſtitui pōt. Si aūt euidenter eſt inops ꝙ reſtituere nō pōt. tnc bn̄ dimittit̉ pec catū ex venia ſꝫ nō obligatio. Etſi ad pīguiorē fortunaꝫ venerit tenet̉. vt habet̉.xxvj. q. vj. ſi qͥs. Iſti igit̉ ſacrilegi.ſ. rerum eccl̓ie ablatores multuꝫ time̓ hn̄t penā q̄ accidit Antiocho regi ſcelerato. De qͦ legit̉.j. Mach̓.j. ꝙ intrauit in templū in hierl̓m cū magna ſuꝑbia ⁊ tumultu ⁊ abſtulit ab illo altare aureū ⁊ cōminuit vaſa oīa. ⁊ accepit aurū ⁊ argētū ⁊ occultos theſau ros. qd̓ tn̄ dn̄s non ꝑmiſit impunitū. Sꝫ vt le git̉.j. Mach̓. vj. Percuſſit eū dn̄s infirmitate graui. ⁊ dū ſic iaceret in lecto dixit: O remini ſcor malorum que feci in hierl̓m qn̄ abſtuli oīa ſpolia argentea ⁊ aurea q̄ erant in ea. ⁊ nūe co gnoui. quia ꝓpterea inuenerūt me hec mala. ⁊ ecce pereo p̄ triſticia. Quidā eccleſiam intrant non vt deum adorēt ⁊ ſanctos honorēt. ſed vt amaſias ſuas videant. ⁊ nō vt xp̄m placēt ſuis orationibꝰ. ſed vt videant̉ a mulieribus. ⁊ eas ſuo viſu alliciāt impudice. ⁊ ſic eſt d̓ mulieribꝰ ecōuerſo. qd̓ tamē pudēdum eſt dicere ⁊ cōmu ne verum ē ꝙ iam iſtis temporibꝰ nō eſt aptior locus ad ꝓcadum qͣꝫ domus dei deputata ora tioni. Ideo de illis conquerit̉ dominꝰ Mat. xxj. Uos feciſtis domū meā domum latronū. hoc eſt demoniū. qui tūc cōueniūt ad ꝑficiēdū hoc opus iſtiꝰ luxurioſi ⁊ mechi. Quidā auteꝫ intrant domū dei non ſicut Petrꝰ ⁊ Iohānes. ſed vt oſtendāt ſubtiles cātus vocum ⁊ fractu ras vt placeāt hominibꝰ qd̓ cōiter fit in dedica tionibꝰ. Cōtra quos dicit Hugo in lib̓. d̓ clau. ale. Quid ꝓdeſt dulcedo vocis ſine dulcedine cordis. frāgꝭ vocē. frāge ⁊ volūtatē. ẜuas ꝯſo nantiam. ẜua ⁊ cōcordiā. Et de eoꝝ cātū dicit Augꝰ. Plus placet deo latratꝰ canu. mugitus boū. grunitꝰ porcoꝝ. qͣꝫ clericoꝝ cātꝰ luxuriātiū id ē. laſciue cāatutiū vt placeāt amaſijs. Scd̓a domus quā ſibi ſapīa vera edificauit ē ſpūalis ⁊ ē duplex.ſ. ſpecialis ⁊ cōis. Spēalis ē q̄libet aīa ad imaginē dei facta. de qͣ habet̉ in psͣ. xcij Domū tuā decet ſanctitudo dn̄e in lōgitudine dieꝝ. Hanc domū debemꝰ mundaꝫ tenere. ẜm qd̓ monet dn̄s Leuit̓. xix. Sancti ⁊ mūdi eſto te. qm̄ ego ſanctꝰ ſum.ſ. qͥ vobiſcū cupio habi tare. De iſta domo dicit beatꝰ Augꝰ in ſermōe ix. ad frēs hēmitas. O mēs ſancta. paradiſus delitiarū varijs bonoꝝ operū virgultis ꝯſita. varijſqꝫ virtutū floribꝰ purpurata. iugiter ce leſti gr̄a irrigata. Hec frēs chariſſimi ē paradi ſus in quo plantat̉ lignū celeſtis ſapiētie. hec ē thalamꝰ dei. palatiū xp̄i. tabernaculū ſpūſſan cti. hec ē thronꝰ ſalomonis. ſponſi lectulꝰ cele ſtis. in quo ipſa anima parata optime delecta tur et requieſcit cum ſponſo. hec ille. Tamē ho ſtium huius domus chriſtus pulſat. ẜm illud Apoc̄. iij. Ego ſto ad hoſtiū ⁊ pulſo. ſi quis au dierit vocem meā ⁊ apperuerit mihi ianuaꝫ in trabo ad illum ⁊ cenabo cum illo ⁊ ip̄e mecum Idcirco tali benigno ⁊ locupletiſſimo domino debemus aperire vt ab eo locupletemur. ⁊ di cere illd̓ qd̓ dixit Rebecca ad Heleaſar ſeruū Abrae. Ingrede̓ bn̄dicte domuꝫ cur foris ſtas Gen̄. xxiiij. Alia domꝰ ſpūalis eſt tota eccleſia calholica q̄ ſuper chriſtum tanqͣꝫ firmiſſimam petrā eſt fundata. ẜm ꝙ canit eccl̓ia. Hec ē do mus domini bene fundata firmiter edificata ſu per firmaꝫ petram.ſ. chriſtum. de qua.j. Corꝭ. x. Petra auteꝫ erat chriſtus. De hac domo di cit apl̓s. j. ad Timo. iij. Hec ſcribo tibi vt ſcias quomodo oꝑteat te in domo domini ꝯuerſari q̄ ē eccleſia dei viui colūna recta ⁊ forte funda mentum veritatis. Tertia domus ē pacifica ⁊ trāquilla quam edificauit ſibi ſapiētia q̄ eſt do mus triumphatoꝝ. d̓ qͣ psͣ. lxxxiij. Beati qͥ ha bitant in domo tua domine in ſecula ſeculoruꝫ laudabūt te. Quia ẜm Augꝭ. lib̓. iiij. de libero arbitrio. tāta eſt pulchritudo eterne gl̓ie et do mus dei tantaqꝫ iocūditas lucis eterne vt etiā ſi nō liceret in ea ampliꝰ delectari qͣꝫ vnius ho re diei. ꝓpter hoc ſolū īnumerabiles huiꝰ vite dies pleni delitijs ⁊ refluētia bonoꝝ operū tē poraliū merito deſpicerēt̉. Etiā pulchra ē ⁊ ſu auis vt ī ea viſus nō poſſit amplius delectari. oēꝫ dulcedinē ⁊ oēꝫ exuperat ꝯcupiſcētiā. ⁊ hͦ quo ad pͥmum. Ꝙtuꝫ ad ſecūdum ponitur do mus dei plena affluentia cū ſubditur. Et exci dit in ea colūnas ſeptē. Ubi eſt notādū illa do mus eēt ſufficiēs ad ſeip̄aꝫ ⁊ qͦ ad habitatores vbi neceſſaria vite ⁊ corꝑis ꝓpria haberentur I Sermo vbi inueniret̉ cibꝰ ⁊ potꝰ. aqua ad lauandum. oleū ad vngendū. ẜm illud poete. Sufficiens domꝰ hec vbi cūcta ponent̉ edenda. Talis do mus eſt tēpluꝫ dei in qua oīa neceſſaria aīe ha bent̉. ſine qͥbus homo difficulter pōt beate vi uere. Et ſignificant̉ ſeptem ſacramēta ꝑ ſepteꝫ colūnas quas excidit vera ſapiētia. Recte enī ſicut colūne eccleſias ſuſtentāt ne cadāt ⁊ a rui na p̄ſeruant. Sic etiā hec ſeptē ſacramēta a ru na ſpūali anime p̄ſeruant. et ſi homo ceciderit rurſū vt reſurgat adiuuant vt dicit magiſter ī li. iiij. diſ. j. Prima colūna quaꝫ excidit chriſtꝰ ſapientia patris in hac domo ē aqua baptiſma lis q̄ lauat ſordes peccati originalis. ⁊ ſine illa nō habet̉ vita ſpūalis. qd̓ ꝓbat in ſil̓i. Refert Iacobꝰ antiocēſis in hiſtoria oriētaliū. ꝙ ī ori ente in quibuſdā arboribꝰ quedā aues generā tur. ⁊ ille qͣꝫdiu pendēt in eis non habēt vitam ſed ſtatim cū cadunt de arbore in aquā. vitam habēt. ⁊ natare incipiūt atqꝫ volant. Per has arbores ſignificant̉ matres parturiētes. ī illis generant̉ filij ſꝫ mortui in gratia. qꝛ ẜm Augꝭ. de fi. ad pe. Omnis homo ꝑ cōcubitum viri et mulieris qui concipitur cum originali peccato naſcit̉. mortiqꝫ ſubijcit̉. et habet̉ de conſe. diſ. iiij. firmiſſime. Si aūt debent habere vitā gra tie oportet eos in aquā baptiſmi cadere. al̓s vi ſione dei pͥuarent̉. vt dicit Augꝰ ⁊ habet̉ de cō ſe. diſ. iiij. Firmiſſime tene non ſolū homīes ra tione vtentes. verūetiam ꝑuulos qͥ ſiue in vte ro matris viuere incipiunt. ⁊ ibi moriunt̉. ſiue iam d̓ matribꝰ nati. ⁊ ſine ſacramēto baptiſma tis qd̓ dat̉ in nomīe patris ⁊ filij ⁊ ſpūſſancti d̓ hoc ſeculo trāſierint. ſempiterno igne punien dos. hec ille. Sed ſtatim poſtqͣꝫ ceciderint ad aquas baptiſmi. vitā habēt gratie. ⁊ mūdabū tur ab omnibus delictis. ⁊ veſtimētis innocen tie induēt̉. qd̓ exponit Caſſio. ſuꝑ psͣ. Oīa de licta iuuētutis mee ⁊cͣ. dicens. Delicta ꝑ puer periū cōmiſſa baptiſmo mūdant̉ vt illi nos re ſtituant puritati in qua Adā noſcit̉ ꝓcreatus ⁊cͣ. Secūda colūna eſt cōfirmatio q̄ ſe habet vt electuriū cōfortatiuum. qꝛ ẜm medicos homo exiens de balneo in quo ſe de īmūdicijs expur gauit. ſi ibi cōtraxit aliquā debilitaceꝫ. neceſſe eſt vt det̉ ei aliqua medicina. qua aſſūpta ſani tas ꝯſeruet̉. Sic homo exiens de balneo ſacri baptiſmatis in quo eſt a peccatis originalibus purgatꝰ: neceſſe ē ſibi vt habeat aliqd̓ cōforta tiuū cōtra vitia. ⁊ hoc ē cōfirmatio q̄ fit ab ep̄o ꝑ quā mediāte gratia ī baptiſmo collata robo ratur ⁊ datur robur ſpūſſancti contra carnem mūdum ⁊ diabolū litigandi. ⁊ in ſignum huiꝰ vngitur oleo ſancto in frōte. vnde inqͥt Augꝰ. Nos vnxit quia luctatores cōtra diaboluꝫ fe cit. Si quis hoc nobile electuariū friuole con tempſerit audeo dicere ꝙ ꝯdemnat̉ Teſte Hu go. in li. de ſacramētis. Timendū inquit ē his qui negligentia non ſuſcipiūt manꝰ impoſitio nem ab ep̄o ne forte damnēt̉. cum feſtinare de buerant cū potuerant. Et qui in ſenectute hāc deſiderant ieiuni ⁊ cōtriti accedant. Tertia co lumna eſt corpꝰ xp̄i ⁊ ſanguis que ſunt quaſi ci bus ⁊ potus recreatiuꝰ anime ⁊ hoīem faciunt fructuoſū. Refert enī Petrꝰ de creſ. li. ij. rura liū cōmodoꝝ. Si aliqua arbor fuerit vetuſta non ferēs fructus. illiꝰ radices debent ſcindi ⁊ lapides īmitti vt eo melius arbor attrahat hu morē ⁊ nutrimētum. ⁊ ſic ſit fructuoſa quā pri us ſterilitas inuadebat. Sic homo ꝑ arborem deſignatus. ẜm illud Mar. viij. Uideo homi ues vt arbores. Si ē in peccatis vetuſtus. ſcin dere debet radicem cordis ꝑ cōtritionē. maluꝫ humorem emittēdo peccati ꝑ cōfeſſionē. ⁊ tūc īmittere hūc lapidem p̄cioſum quē reprobaue runt ediſicātes ⁊ qui diuiſus eſt de monte fine manibus. ⁊ tūc ſine dubio fiet fructuoſus. Te ſte Fulgē. qui ait. Qui digne miſerit ſanctā eu chariſtiā in cor ſuuꝫ. in ip̄o ꝓculdubio fontes aquaꝝ fluent ⁊ refluent in eternū. Quarta co lūna ē penitētia de qua dicit Hiero. ⁊ habet̉ d̓ pe. di. j. c. medicina. ⁊. c. Scd̓a poſt naufragiū tabula ē culpā ſimpliciter ꝯfiteri Hec ſignifica tur ꝑ mare qd̓ ẜm naturales eſt amarū aūt ẜm guſtū impotabile. ē tn̄ ẜm effectū vtile ⁊ mul tarū infirmitatū curatiuū. qꝛ ẜm Conſtantinū ſanat idropicos ⁊ alios ſcabioſos. Ita penitē tia qͣꝫuis ſit amara aliquibꝰ ad potādum. eſt tn̄ multū vtilis ad peccata delenda. quia vt dicit Augꝰ lib̓. de penitētia. languores ſanat. lepro ſos curat. mortuos ſuſcitat. ſanitatem auget. gr̄am ꝯſeruat. claudis greſſuꝫ. ſurdis audituꝫ reſtituit. cecis viſū. vitia fugat. ꝟtutes ornat. Quīta colūna ē vnctio extrema q̄ tollit infirmi tates aīe ⁊ corporis. diminuit enī penas ꝓ pec catis ⁊ ē alleuiatio corꝑalis morbi. Quare ẜm mgr̄m li. iiij. diſ. xxiij. ꝓpter duo inſtituta ē.ſ. ꝓpter remiſſionē peccatoꝝ. ⁊ alleuiationeꝫ in firmitatū. Recte enī ſicut balſamū ſoluit iliacā paſſionē. quotidianis febribꝰ ⁊ quartanis ſub uenit vt dicit Biaſ. Sic extrema vnctio quoti diana peccata tollit. Sexta colūna eſt ordo ſa cerdotalis mediāte quo domus dei ſuſtentat. hec cōparat̉ radici arboris que ſi ſana fuerit ⁊ intacta. rami pullulāt ⁊ fructū ferūt. Si auteꝫ leſa fuerit. mollēt folia ⁊ marcida fiūt. Sic ſi ſa cerdotiū eſt ſanū ppl̓s erit diſciplinatꝰ. Si aut videris populuꝫ indiſciplinatū intellige ſacer dotiū claudicare. vt dicit Chry. ſuꝑ Matth̓. Septima colūna ē ordo ꝯiugalis ſine qͦ homo carnaliter viuēs nō p̄t ſaluari. Hic ordo cōꝑa tur viti que eſt arbor diſtorta exteriuſqꝫ indi ſpōſita. fructus tn̄ ꝓfert dulces.ſ. vinū claruꝫ ⁊ bonū. Sic cōiugiū qͣꝫuis ſit cum maculatiōe G h CVI CVI generat tn̄ fructus nobiles. ſcꝫ virgines. Id̓o dicit Hiero. Laudo cōiugiū. qꝛ generat virgi nes. lego rōſas de ſpinis. ⁊ margaritas de con chis. He ſunt ſeptē colūne p̄cioſiſſime qͣs vera ſapīa xp̄s ieſus ī eccl̓ia excidit. q̄ ſuſtētat totaꝫ eccl̓iam mirabiliterqꝫ exornant. ¶ De angelis ſermo primus. Ageli eorum vi dent faciē pr̄is mei ſemꝑ qͥ in celis eſt. Mat. xviij. Cōmētator auerrōis ſuꝑ librū de pomo ⁊ morte Ariſto. ſic ait: Unuſqͥſqꝫ hoīuꝫ quandā ſibi approrīatā habet ſtellā ſuis ꝓprie tatibꝰ ⁊ qualitatibꝰ dominanteꝫ. Cuius qͥdem ſtelle exigentie ſi homo debitis paſſionibꝰ cor reſpōderit aūt ſatiſfecerit. pacifica ſana quoqꝫ vita viuet. Sed ſi a natura ſtella ſua diſcorda uerit. mox orbabit̉ ſua ſtella. qua orbata tunc mors comitat̉. Myſtice per ſtellas ſancti deſi gnant̉ angeli. qꝛ ſtelle ẜm Ariſto. in li. de celo ⁊ mun. in macrocoſmo. hoc ē ī maiore mūdo ī iſtis ſcꝫ inferioribꝰ generant lumen ⁊ calorem. Sic angeli ſancti ī mycrocoſmo.i. in mīori mū do. qͥ eſt homo. vt dicit Ari. viij. phi. generant lumen diuine intelligentie vt homo cognoſcat beneficia dei. ⁊ generant calorē gratie ⁊ deuoti onis. Sicut legit̉ Iudic̄. ij. ꝙ angelus vnꝰ ve nit in ꝑſona dn̄i ad filios iſrael dicens: Eduxi vos de egypto in terrā ꝓmiſſionis vt non face retis fedus cū habitatoribꝰ terre huius. ⁊ no luiſtis audire vocē meam. ideo habebitis eos hoſtes ⁊ dij eorū ſint vobis in ruinā. Et cuꝫ hͦ loqueret̉. eleuauerūt omnes voces ⁊ fleuerūt. Ecce quō generauit in eis calorē deuotionis ⁊ intelligentiā trāſgreſſionis mētē ip̄oꝝ illuſtrā do. Sicut igitur dictū eſt ꝙ vnuſquiſqꝫ hoīuꝫ habet ꝓpriam ſtellaꝫ ſic habet ⁊ ꝓprium ange lum. Teſte Gregꝭ. in lib̓. dialo. Unuſquiſqꝫ ī quit hominū augelū habet ſibi ad cuſtodiā de putatum iugiter. Et dicunt doctores. cum qui bus cōcordat Uinc̄. ī ſpe. hiſto. li. xxxij. c. cviij. Ꝙ antichriſtꝰ qui erit homo peſſimus habebit a die cōceptionis ſue angeluꝫ ſibi cuſtodē vſqꝫ ad annos diſcretionis. ad quos cum ꝑtigerit. ſuper illud omne qd̓ eſt dei extolletur. ⁊ tunc a ſuo bono angelo relinquet̉/ ⁊ qꝛ tā boni qͣꝫ ma li habent ſuos ꝓprios angelos cuſtodes. ideo debent eis obedire ⁊ in moribꝰ correſpondere. viuendo ẜm inſtinctū eorū ⁊ dictamē recte ra tionis. ⁊ ſi ſic fecerint pacifice viuent in hac vi ta Sicut ptꝫ de Loth Gen̄. xix. cui dixit ange ius. Surge tolle vxorē tuam ⁊ filios quos ha bes ne ⁊ tu pereas cū eis in ſcelere ciuitatis hu ius. Cui Lothobediēs exiuit. ⁊ alijs periclitā tibus ip̄e cum ſuis ē ſaluatꝰ. Sed ꝯtingit mul totiens vt dicit Origꝭ in li. d̓ veritate doctrine. ꝙ homo ꝑ ſuum peccatū ⁊ ingratitudinē ange lica ſe reddit ꝓtectione cuſtodiaqꝫ indignuꝫ. ⁊ ſic ab angelo relinquit̉ ⁊ in anima morit̉ ꝑ pec catū. Ideo nos nō ſic. ſed ſequamur inſtinctū angelorū. quia ſunt nobis dati cuſtodes ſic̄ vo lunt ꝟba ſaluatoris. angeli eoꝝ ſcꝫ hominū ⁊cͣ In qͥbus angeli a duobꝰ cōmendant̉. Primo ob vim miniſtratiuā. qꝛ nobis ſeruiūt. indigē niam releuādo. Secūdo ob vim cōtemplatiuā qua deo aſtant ip̄m cōtemplādo. Dico primo ꝙ ſancti angeli cōmēdāt̉ ob vim miniſtratiuā. qꝛ nobis qͦtidie ſeruiūt indigētiam noſtrā rele uando. Circa qd̓ notādū dicit venerabilis Be da. ꝙ ſtelle ſua claritate mūdo ſeruiūt. quia ra diorū ſuorū emiſſione ſunt noctis illumīatiue Sunt etiā nauigantibꝰ ꝓſpere. ⁊ ip̄aꝝ viaꝝ in medio maris directiue Ita ſancti angeli ꝑ ſtel las intellecti nobis hoībus cōtinue ſeruiunt in hoc mūdo. quia ẜm apl̓m ad Heb̓. j. Oēs ſūt amminiſtratorij ſpūs in miniſterium miſſi pro pter eos qui hereditateꝫ capiunt ſalutis. hoc ē ꝓpte rhomines ſaluādos. Et etiā in nocte pec catoꝝ illuminant ad peccata cognoſcēda. et in mari tribulationis ip̄os dirigunt eiſqꝫ aſſiſtūt ſicut teſtat̉ beatꝰ Augꝰ ī li. ſoli. cxxix. Angeli ambulāt nobiſcū in omnibꝰ vijs noſtris. intrāt. ⁊ exeunt nobiſcū conſiderantes qͣꝫ pie qͣꝫ hone ſte in medio nationis ꝑuerſe cōuerſemur. qͣꝫto ſtudio quātoqꝫ deſiderio q̄ramus regnū tuum quātoqꝫ timore ẜuiamꝰ tibi. Hec ille. Ꝙ āt āgeli ambulāt nobiſcū figuratū eſt Tob̓. vj. vbi legi tur ꝙ angelus raphael Tobie aſtitit eiqꝫ ſerui uit. ambulāſqꝫ cum eo in ciuitatē rages. ip̄m in columē reduxit. ⁊ a piſce magno qͥ ipſuꝫ deuo rare voluit liberauit. Refert etiaꝫ Uinc̄. in ſpe cu. hiſto. li. xxviij. c. lxxxviij. de quodaꝫ milite Tundalo nomine qͥ fuit de metropoli caſilēſi vir nobilis genere forma corporis egregiꝰ. ſed crudelis actione ⁊ de ſalute anime nihil ſollici tus. eccl̓iaꝫ negligebat. xp̄i pauperes nec vide re volebat. ſꝫ ſcurris ⁊ ioculatoribꝰ ſua dabat h̓ quadā die ſedens circa menſaꝫ amici fui. ſta tim ꝑcuſſus fuit ⁊ corpꝰ exanime iacuit ab ho ra decima ſexte ferie vſqꝫ in eandē horā ſabba ti in quo tꝑe multa ſupplicia aīa eius pertulit. Huic enī occurrerūt demōes dicētes. Quare nō ſuꝑbis mō? āmodo nō adulterabis. vbi eſt tua vanitas. vbi riſus īmoderatꝰ; Ecce modo ad infernuꝫ nobiſcū intrabis arſurꝰ. Cūqꝫ hec dicerēt. vidit ille a lōge ſtellā lucidiſſimā ⁊ fuit angelꝰ ſuꝰ qͥ venerat ad ip̄m in hac tribulatiōe ꝯſolandū ⁊ dixit. Quid h̓ agis: Heu inqͥt dn̄e circūdederūt me dolores inferni. Et angelus. Modo me vocas dn̄ꝫ. quē ſꝑ tecū habebas ⁊ nūqͣꝫ tali noīe dignū me iudicabas? ſꝑ te a nati uitate tua qͦcunqꝫ ibas ſequebar. ⁊ ꝯſilijs me is acqͥeſcere nolebas. ⁊ extendēs manū in vnū demonē dixit. Ecce ille cuiꝰ volūtatē faciebas. B iā Sermo ſꝫ tn̄ adhereat tibi miſcd̓ia dei quā nō meruiſti eſto ſecura. qꝛ pauca de multis q̄ merueras pa tieris. et ſic poſt pauca ſupplicia ꝑduxit aīam ad corpꝰ ſuū. Si enī angelꝰ huic qui nō meruit aſtitit ī ſua tribulatiōe ⁊ ſeruiuit ⁊ a demonibꝰ liberauit. quanto nobis magis ſi eis obtēpera mus eorūqꝫ cuſtodie nos cōmittimꝰ? Qꝛ dicit Albinꝰ in epl̓a ad Rarolū Quacūqꝫ die ſanctꝭ angelis laudē condignā impēderis eorūqꝫ cu ſtodie te cōmiſeris nullo prorſus ꝑiculo interi bis. Quare hͦ; qꝛ ī mādatis habēt a dn̄o hoīeꝫ cuſtodire. Iuxͣ iliud psͣ. xc. Angelis ſuis man dauit de te.ſ. homīe. vt cuſtodiāt te ī oībꝰ vijs tuis.i. qͣꝫdiu es viator. in manibꝰ portabūt te. ⁊cͣ. Non tn̄ credendū ē ꝙ angeli hn̄t manꝰ cor porales. ſꝫ eoꝝ virtꝰ ⁊ potētia dicūt̉ manꝰ. Et tūc ẜm glo. portāt hoīem dū ad bonuꝫ iuuāt ⁊ a malo alleuāt. Et qꝛ ẜm beatū Augꝭ. li. ſoli. c. xxix. Grādis eſt eis cura de nobis et magnus affectꝰ dilectionis eoꝝ erga nos. Id̓o debem inquātū poſſumꝰ nos cōformare eis. qꝛ dic̄. b. Gregꝰ omol̓. xxiiij. Quid nob̓ ꝓderit de ange licis ſpiritibꝰ multa ꝑſtringere. ſi etiaꝫ non ſtu deamꝰ hec ad nr̄os ꝓfectꝰ cōgruā ꝯſideratiōe dinumerare; qꝛ enī ſuꝑna ciuitas cōſtat ex an gelis ⁊ hoībꝰ ad quā tm̄ hoīuꝫ credimꝰ genus aſcendere. quātos illic cōtigit electos angelos remāſiſſe. ſicut ſcriptū ē. Statuit terminos po puloꝝ iuxta numeꝝ angeloꝝ. Debemꝰ ergo et Vnos ex illis ſuꝑnoꝝ ciuiū diſtinctionibꝰ ad vſū nr̄e ꝯuerſationis trahere. noſqꝫ ip̄os ad incre mēta ꝟtutū bonis ſtudijs ⁊ deſiderijs inflāma re. hec Gregꝰ. Debemꝰ igit̉ eis nos ꝯformare ꝓ modulo nr̄o quātū poſſumꝰ ad ſil̓itudinē an angeloꝝ. Qd̓ tūc fit ſi fuerimꝰ memores angeli ad cuſtodiā nobis deputati ⁊ in cōſpectu eius peccare erubeſcamꝰ. qꝛ vbiqꝫ ē angelꝰ ⁊ videt nos peccare In quouis enim loco ſunt angeli ẜm Bern̄. Ne audeas eo inqͥt pn̄te qd̓ me pn̄te non auderes. Si enī ſic fecerimꝰ angelos letifi camꝰ. Teſte Augꝭ. Quotiēs bn̄ agimꝰ gaudēt angeli ⁊ ꝯtriſtant̉ demones. quotiēs enī a bo no deuiamꝰ diabolos letificamꝰ ⁊ angelos ſuo gaudio defraudamꝰ. Sed archangelis cōfor mamur qn̄ ad magna myſteria capiēda ꝑ gr̄aꝫ ſubleuamur ⁊ fratribus ꝓ loco ⁊ tꝑe ꝓ eoꝝ in ſtructiōe bona nūciamus. Uirtutibꝰ cōforma mur ſi diuina ꝟtute ſuffilti ſignis ⁊ ꝟtutibus clarere meruerimꝰ. vel aliqͣ ſtupendia in v̓tuo ſis actibꝰ operemur. qꝛ virtutes dicunt̉ angeli ꝑ qͦs ſigna ⁊ miracula frequētiꝰ fiūt. Poteſta tibus cōformamur qn̄ diabolicis inſtigationi bus ⁊ tēptationibꝰ pariliter reluctamur. Qd̓ et facere debemꝰ iubēte Amb̓. qui dicit. Reſiſta mus ei cōfidenter. deꝰ oīuꝫ angeloꝝ militia cer tamē noſtrū expectat nobiſqꝫ cōtra diabolū di micantibꝰ parat eternitatis coronas. Dicunt̉ enī ptātes ẜm Gregꝭ. quibꝰ diabolice aduerſe ꝟtutes ſubiecte ſūt. ne mūdo tātū noceāt quā tū valent. Principatibꝰ ꝯformamur ſi vnicui qꝫ reuerentiā ẜm gradū ſuū exhibeamꝰ. qꝛ pͥn cipatꝰ dicunt̉ qͥ alijs ſibi ſubditis pͥncipant̉ an gelis. eoſqꝫ ad diuinū myſteriū explēdū diſpo nūt. Ad hos ꝑtinet docere hoīes exhibere vni cuiqꝫ reuerētiā ẜm gradū ſuū. Dominatiōibꝰ cōformamur qn̄ mens nr̄a ꝑ diuinā ꝯſolatiōeꝫ ꝯfortat̉. ⁊ carnē ita tenet ſubiugatā. ꝙ cunctis ꝯcupiſcentijs dominat̉ potēter. qꝛ ẜm Gregꝭ. Dominatiōes dicunt̉ qͥ mira potentia ceteris p̄eminēt. his qͥ eis ſcꝫ ad obediendum ſubiecti ſunt. Hoꝝ officiū ē in bello ſpirituali hoīes in ſtruere quō debēt ſibijpſis domīari. Thronis ꝯformamur qn̄ mens inſpecta ſerenitate quaſi autoritate regia ſeip̄am iudicās ītima ꝯſciētie ſue penetrat ⁊ diligēter cuſtodit ne aliqͥd agat qd̓ oculos diuine maieſtatꝭ offendit. Qꝛ dicun tur throni eo ꝙ deus in eis ſedeat ⁊ ſua iudicia diſcernat. in qͥbus p̄cipue relucet rectitudo di uini iudicij Cherubin ꝯformamur qn̄ mens di uino lumine ſic ꝑſundit̉ vt aliquā veritatē ſu pernaturalē limpide ꝯtēplat̉. qꝛ cherubin īter p̄tatur plenitudo ſciētie. qꝛ in ip̄is p̄ ceteris lu cet radiꝰ diuini luminis. Hoꝝ ꝓprietas ē diui norū ſapiētiā copioſiꝰ ſuſciꝑe et ſtudioſiꝰ alijs cōicare. Seraphin conformamur qn̄ exceſſiuo ardore in amore dei accēdimur. qꝛ ſeraphin eſt ignire. Eſa. vj. vbi legit̉ ꝙ ſeraphin tetigit la bia Eſaie calculo ignito. Et dicūt qͥdaꝫ docto res qͣꝫ hoīes nō hn̄t deſiderare ſpecialē choruꝫ vel ordinē diſtinctū ab ordinibꝰ angeloꝝ qͥbus ſe magis cōformarūt. Aliqui etiā aſſumunt̉ in ordine ſuꝑnoꝝ.ſ. ſeraphin qͥ magis ardēt cha ritate. Alij ī ordine inferiorū qͥ minꝰ ſūt ꝑfecti ⁊ ſic de alijs. ⁊ hoc ad pͥmū. Ꝙͣtū ad ſcd̓ꝫ ē no tandū ẜm doctores ꝙ ad viſionē beatā qͣttuor requirūt̉. Primo ꝙ ſit aꝑta. Scd̓o ꝙ ſit iocū da. Tertio ꝙ ſit plena. Quarto ꝙ ſit ſecura et eterna. Etſi aliqd̓ illoꝝ defuerit viſio beata nō erit. qꝛ ẜm Boe. li. iij. d̓ cōſo. ꝓſa. iij. Blitudo ē ſtatꝰ oīuꝫ bonoꝝ aggregatiōe clariſſima ſua uiſſima pleniſſima ⁊ ſecuriſſima ꝑfectus. ⁊ ẜm Ricardū tūc eſt bonoꝝ plenitudo. Vt gͦ nil de ſit beatitudini angeloꝝ vident deū viſione cla riſſima ſuauiſſima pleniſſima ⁊ ſecuriſſima De pͥmo ꝙ vidēt deū viſione clariſſima ⁊ aꝑta nul lo enigmate obumbrata ptꝫ. Si enī ſic nō vide rent beati nō eēt. qꝛ adhuc deū in ſeip̄o vide re appeterēt qͣre eoꝝ appetitꝰ terminatꝰ nō eēt qꝛ ẜm apl̓m. j. Corꝭ. xiij. vident deū facie ad fa ciem. hoc eſt clare ⁊ aꝑte ſicuti eſt. O felix igit̉ viſio. o deſiderāda ꝯtemplatio illā ſummā eſ ſentiā reuera in ſeip̄a videre q̄ oīs eſſe cauſa ex titit. De hac viſione refert Augꝰ quendā ph̓m dixiſſe. Tam delicata eſt viſio diuina vt qͥcqͥd alic D C E CVII haberi poſſit illa nō habita nō facit hoīem btm̄ ſed miſerum. Iō legit̉ de ſancto Thoma de aqͥ no. Cum ſemel eſſet in cōuētu nicopolitano ⁊ ꝯuerſus ad imaginē crucifixi cū lachrymis de uote oraret audiuit vocem ab imagine dicentē Thoma bn̄ ſcpͥſiſti d̓ me. quā mercedē vis de tuo labore. Rn̄dit. O dn̄e nihil niſi te. Sic legi mus. b. Augꝭ. dixiſſe. Quicqͥd voluerit mihi dn̄s dare p̄ter ſe hͦ totum auferat ⁊ ſeip̄m mihi tribuat. Sed ꝓchdolor hoīes miſeri hͦ ē filij di aboli nō attendūt. ſed vadunt ⁊ tota die vana ꝯſpiciūt pollitas mulieꝝ facies aduertūt. ⁊ au ro cupidi intendūt ⁊ ſe ab illa excellētiſſima vi ſione excludunt. Scd̓o angeli vidēt deū viſio ne iocūdiſſima. Quid enī valeret deū videre ⁊ nō d̓ viſione gaudere; imo quō poſſet ſūme de lectabile videri ⁊ in eo non delectari? Si enī vt dicunt naturales. pulchritudo panthere ſic aīalia attrahit videre ſe. qꝛ oīa aīalia p̄ter dra conem ꝓpter ſuū dulcem odoratū ⁊ pulchriti dinem ad ip̄m veniūt ⁊ in ſpecie ſua delectant̉ vt dicit phiſologꝰ. Si etiaꝫ ſic delectat aſpect pratoꝝ ſuauitas liliorū roſaꝝ ⁊ violaꝝ. ameni tas florentiū vinearū. Quātuꝫ credis delectat videre ſummū bonū: Et ſi ſic creatum delectat videre ſolē. Iuxta illud Ecc̄s. xj. Dulce lumē ⁊ delectabile ē oculis videre ſolē. Quātuꝫ cre dis delectat intueri ſolē creantem. Dicit enim Amb̓. in examē. Tūc aqͥla eſt in ſūma delecta tione dum aſpicit ſolē in rota. Ita etiā abſqꝫ ſū ma delectatiōe non pōt videri diuina eſſentia. Id̓o d̓r. j. Pet̓. j. Uidentes exultabitis leticia inenarrabili. que exponi nō pōt. Et qͥ ſemel gu ſtaret hanc dulcedinē: milleſies ꝓ xp̄o nō time ret mori. Sic. b. Bern̄. dicit. Qui ſemel te gu ſtaui nūc milleſies mori poſſem vt iteꝝ te guſta rem. Vtinā ⁊ nos haberemꝰ deſideriū ꝓphete qͥ ait: Sic̄ ceruus deſiderat ad fontes aquarū. ita deſiderat aīa mea ad te deus. Tertio vidēt angeli deū viſione plenaria. ſi enī illud bonum nō eēt ſummū. angeli ex toto appeti tu nō ꝑfice rent̉. ſed ſemꝑ magis appetere poſſent. id̓o ne ceſſe ē vt ſit pleniſſimū. Ideo dixit dominꝰ ad Moyſen Exo xxxiij. Ego oſtendā tibi omne bonuꝫ. Et ꝓpheta dicit. Dn̄e apud te eſt fons vite. Fons enī habet abundantiā aquaꝝ vt ſit pͥncipiū fluuiorū: ⁊ cū ex plenitudine aquas te nere non poſſit: eas ad remotiſſima loca diffū dit. Sic etiaꝫ tanta ē illa gloria vt redundet in x. corpora vt ſint ip̄a plurimū glorioſa. Quarto angeli vident deum viſione pacifica ⁊ ſecura. Quid enī vale̓t ſi eēt viſionis ſerenitas ⁊ ſe re nitati adeſſet iocūditaſ. ⁊ iocūditati ſacietas. ſi nō eſſet ibi optata ſecuritas; Iō d̓r Eſalexxxij. Sedebit ppl̓s meus in pulchritudine pacis in tabernaculis fiducie ī requie opulēta. Ue igit̉ filijs dānatoꝝ qͥ expulſi a clara diuina viſione ſemꝑ erūt ī tenebris. excluſi a viſione plenaria erunt in oībus malis. ⁊ excluſi a viſione ſecura eterna pena affligent̉. ⁊ hoc quo ad ſcd̓m. ¶ Sermo ſecūdus de angelis. AAgelis ſuis man dauit de te vt cuſtodian te in omnibꝰ vijs tuis. pͣsͣ. xc. Terreni reges ſolēt ſub ſe ha bere plures milites quoꝝ aliqͥ ſolūmodo in au la regia manēt regēqꝫ circūdant ad eiuſqꝫ ſola tia cantica leticie decātant. Sic̄ legit̉.j. Regꝭ. xvj. de rege Saul qͥ dixit. Prouidete mihi ali quē bene pſallentē ⁊ adducite ad me. Dictū ē autē ei de milite dauid qui bn̄ ſciret pſallere et eēt vir prudens in ꝟbis ⁊ pulcher. Ideo miſit Saul ad Iſai pr̄em eius dicēs: Mitte ad me filiū tuū vt ſtet in ꝯſpectu meo inuenietqꝫ oēm gr̄am in oculis meis. Quidaꝫ aūt militū cuſto diūt caſtra regni ⁊ ciuitates. Alij aūt inimicos regis expugnāt. Reliqͥ autē ad nutū eiꝰ ob edi unt. ⁊ qͥcquid ip̄is mādauerit ilico faciūt. ſicut habet̉ Mat. viij. de cēturione qͥ dixit ad dn̄ꝫ Habeo ſub me milites ⁊ dico huic vade ⁊ va dit. ⁊ alij veni ⁊ venit. ⁊ ẜuo meo hoc fac ⁊ fac̄. Spūaliter. oīpotens deꝰ qͥ eſt rex regū ſuꝑ ce los. ⁊ rex magnꝰ ſuꝑ omnē terraꝫ. ⁊ habet ſub ſe multitudinē militū angeloꝝ. De qͥbus dicit̉ Iob. xxv. Nūqͥd ē numerꝰ militū eiꝰ. q. d. non eſt numerꝰ apud hoīes lꝫ apud deū. Et horum aliqͥ ſunt qͥ aſſiſtūt ⁊ mīſtrat. ẜm illd̓ Ban̄. vij M ille milia mīſtrabāt ei ⁊ cētena decieſ milia aſſiſtebāt ei. Etiā illi cātant ei cantica leticie di cētes illud Eſa. vj. Sanctꝰ ſanctꝰ ſanctus dn̄s deus exercituū. Et ſimiliter illd̓ Apoc̄. vij. Et benedictio ⁊ claritas ⁊ ſapiētia ⁊ gratiaꝝactio honor ꝟtus ⁊ fortitudo deo nr̄o in ſecula ſecu lorū. Quidā autē angeloꝝ cuſtodiūt ciuitates ſuburbia atqꝫ villas. vt ſunt illi qͥ nob̓ ſunt ad cuſtodiā deputati cuſtodientes ſtatū ꝟginum ꝯtinentiū ⁊ cōiugatoꝝ ⁊ caſtra religioſorū de illis d̓r Eſa. lxij. Super muros tuos hierl̓m cō ſtitui cuſtodes qͥ tota nocte ⁊ tota die non tace bunt. Alij vero dimicāt ꝓ nobis ꝯtra demōes ẜm illud Apoc̄. xij. Factū eſt p̄lium magnū in celo. Michael ⁊ angeli eiꝰ p̄liabant̉ cū draco ne. Sed reliqͥ ad voluntatē dei faciūt oīa man data eiꝰ exequētes. d̓ qͥbꝰ dicunt vba thematꝭ Angel̓ ſuis mādauit d̓ te ⁊cͣ. In qͥbꝰ ꝟbis duo tāgūt̉. Prīo magnitudo deifica iubēs hilarit̓. ibi. Angelis ſuis mādauit. Scd̓o ꝓmptitudo angelica exequens celeriter. ibi. vt cuſtodiant ⁊cͣ. De pͥmo ē notandū. dicit Solinꝰ in li. d̓ mi rabilibꝰ mūdi. Coturnices ſūt q̄dam auicule ti mide. timent enī vndiqꝫ accipitrē ⁊ qͣꝫdiu ip̄m vident tamdiu de terra nō ſurgūt. habēt enim cōſuetudinē vt veniēte hieme poſt eſtatē mare tranſeunt ad calidas regiones. ſꝫ qꝛ timent. 3c 3. B A Sermo cipitrē viam arripere nō audēt niſi habitis du cibꝰ. Idcirco natura inſtinctu naturali p̄cipit cōturnicibꝰ que ẜm Iſi. li. xij. ſolite ſunt cū ac cipitribus pugnare vt p̄cedāt alique ⁊ eas du cant vt ad loca veniant cupita ⁊ optata. My ſtice. ꝑ cōturnices poſſunt intelligi hoīes qui more cōturnicū ſemꝑ habēt timere accipitrem infernalē diabolū. qꝛ vt habet̉ in cano. Nulli dubi. iij. q. j. Inimicꝰ noſter non ceſſat circūire querens quem deuoret. ⁊ querere qͦs ex fideli bus perdat ⁊ maxime illos quos ardētiores in ſeruitio ſaluatoris eiqꝫ familiariores īuenerit Ideo xp̄s qͥ eſt totius nature dn̄s mādauit an gelis qͥ ſunt cōſueti cum diabolo p̄liari. vt nos in hac ꝑiculoſa via qͣ ad patriam pergimus de fendant ab illo ⁊ gubernent. illi autē mandato dei optēꝑantes quottidie nobis aſſunt. ſicut te ſtat̉ Grige. omel̓. lxvj. Adeſt enī vnicuiqꝫ no ſtrum ⁊ minimis ī eccl̓ia dei angelꝰ bonus qui regat qui moneat qui gubernat: qui ꝓ actibus noſtris corrigēdis quottidie videt faciem pa tris qui in celis eſt. Et ē notandū dicit archidi aconus Guido in roſario ſuꝑ decretū ꝙ ange li ex mandato dei p̄cipue nobis ſeruiūt ī qͥnqꝫ vnde verſus. Excitat atqꝫ iuuat ꝓtegit fert a deo portat. Primo igit̉ excitant nos a ſomno culpe aut peccati ne a diabolo occidamur. Di cit Iſi. li. xij. de quodā ſerpente qui hominē in ſomno occidit. Et declarat in exemplo de Cle opatra ethiopum regina. que cum mori q̄reret ⁊ conſuleret quoſdā quā morte meliꝰ ſe int̓ime ret cōſultum fuit vt talē ſerpentē dormienti ſi bi apponeret. qd̓ cuꝫ feciſſet iſta morte qͣſi ſom no ē reſoluta. Quia dicit Ariſto. in li. xiiij. aīa liū. Quādo homo dormit in campis aut ī alijs locis vbi talis ſerpens habitat intrat os hoīs ꝓpter calidū anhelitū. qꝛ ip̄e eſt frigide nature ⁊ ſic veneno intoxicat hoīem ⁊ inteſtina ip̄ius corrodit. ⁊ ſic occidit leuiter dormientē. Sꝫ cō tra talē ſerpentē pugnat lacerta beſtiola modi ca. nam cum ſentiat p̄ſentiam ſerpentis ſaltat ſuꝑ faciē dormientis ſcalpēs pedibꝰ vt excitet ⁊ p̄muniet cōtra anguē vt dicit Auicēna. Per hunc ſerpenē intelligit̉ diabolus. d̓ quo Gen̄. iij. Serpēs erat callidior cunctis animātibus. Huius ſerpētis mos eſt vt cum viderit hoīem dormientē in peccatis ī anima ip̄m occidit. Et illa dicitur mors ſpiritualis quando qͥs morit̉ ꝑ peccatū mortale. vt habet̉ de peni. diſ. iiij. di cens. ⁊ tādē occidit ip̄m morte gehēnali ⁊ eter na. de quo dicit beatꝰ Augꝰ ⁊ habet̉ d̓ pe. diſ. vlt̓. in fine. Qui inquit impenitens morit̉ oīno morit̉ ⁊ eternaliter cruciat̉. Hac morte occidit diabolꝰ diuitē epulonē Luc̄. xvj. de quo dicit̉ Mortuꝰ eſt ⁊ diues ⁊ ſepultus ē ī inferno Sꝫ ne nos tl̓i morte moriamur ſeu a diabolo ita oc cidamur datus ē cuilibet angelꝰ ꝓprius qͥ more lacertule huiꝰ fidelis animalis excitat hoīe a ſomno peccatorū inſpirans ſibi illud apl̓i ad Eph̓. v. Surge qui dormis ſcꝫ in peccatis. ſur gea mortuis. id ē. a peccatꝭ mortalibꝰ. ⁊ illumi nabit te xp̄s. Reuera noſtri angeli multotiēs nos interius admonēt ſurgere a peccatis ſi ſal tem acqͥeſcere his vellemꝰ. Qd̓ figuratū eſt. iij. Regꝭ. xix. vbi legit̉ ꝙ Helias fugit a facie Ie ſabel timēs ſibi ⁊ ſubter vnā iunipeꝝ ſe poſuit p̄ triſticia ⁊ dormiuit. Et ecce angelus domini tetigit eū dicēs: Surge ⁊ comede grādis enī ti bi reſtat via qui ſurrexit ⁊ āgelo obediuit. Sic ſunt etiā nōnulli qui ſtatim inſtinctibꝰ angelicꝭ obediunt ⁊ a ſomno peccati exurgunt. Si aūt tali inſtinctui homo nō obedit multotiēs ab an gelo ꝑcutitur exterius aut infirmitate aut alia paſſione vt qͥ ſic leuiter nō excitant̉ exurgūt ta men coacti. Qd̓ figuratū eſt Act̉. xij. vbi legit̉ cum Petrꝰ dormiret inter milites aſtitit ei an gelꝰ domini ⁊ ꝑcuſſo late̓ eiꝰ excitauit eū dicēs Surge velociter ⁊ ceciderūt catene de manibꝰ eius. Secūdo angeli iuuant nos ſuis interceſſi onibus. quia dicit Bern̄. ſuꝑ cantica. Diſcur rit angelus mediꝰ inter dilectū ⁊ inter dilectaꝫ vota offerens ⁊ referens dona. excitat illā. pla cat illū. Ideo dicit̉ Dan̄. x. Non fuit adiutor meus in omnibꝰ his niſi Michael pͥnceps no ſter. Cui cōſonat Augꝰ in li. ſoli. c. xxj. Angeli adiuuant laborātes ꝓtegūt quieſcentes hortā tur pugnantes. honorāt vincētes. cōgaudent gaudentibꝰ. cōpatiunt̉ cōpatientibꝰ. Ideo re fert Uinc̄. lib̓. viij. c. lxxxiiij. de quodam cleri co qui erat ſeculo multuꝫ deditꝰ ⁊ tamē ad ma riam deuotus. hic cuꝫ moleſtia graui corporis tangeret̉ deſpęrauit. quia tantus erat dolor vt linguam ⁊ labia manducaret. qui cū ſic iaceret horrēdus aſpectu vidit iuxta lectuli ſui caput hominē pulchra facie ⁊ reuerēdo aſpectu aſſi ſtere. ⁊ erat eiꝰ angelus ſibi ad cuſtodiā depu tatus. Qui egroti erūnas deplorās ait: O do mina maria ſi tu ſic abes tuis. qͥs tūc aderit nō tuis Nō ſic dn̄a nō ſic ad nihilū deueniat ſpes hoīuꝫ. ſcꝫ ꝙ in te incipiāt nō inuenire refugiū. Et cū hoc ītercedēdo clamaret aduenit mater dei eūqꝫ egrotantē lacte ſuo ſanauit. Ex qͥ palꝫ ꝙ angeli adiuuāt ſuis interceſſionibꝰ ſibi ad cū ſtodiam deputatos. Tertio angeli nob̓ ſeruiūt tā ab hoſtibꝰ viſibilibꝰ qͣꝫ inuiſibilibꝰ ꝓtegēdo recte enī ſicut ſtelle ẜm naturales ꝓtegunt nos aniuijs algoribꝰ. calorem inferioribꝰ infundeꝫ do. Si enī ſtelle nō eſſent iſta inferiora dudum frigore periſſent. vt ptꝫ de ſole qͥ ſuo calore hie mis tēperat frigus. Ita angeli ꝓtegunt nos a tribulationibꝰ inimicoꝝ ne nimia offenſione te ptationū ſuccūbamus. ⁊ ſi nō adeſſet angelica ꝓtectio dudū ꝓpter demonū impugnationeꝫ ſuccubuiſſemꝰ. Ideo ẜm psͣ. xxxiij. Immittit̉ D C E V LL dn̄s angelos in circūitū timentiū eū vt eripiat eos. qd̓ figuratū ē Exo. xiiij. ꝙ angelꝰ dn̄i aſti tit viſibiliter īter caſtra egyptioꝝ ⁊ populū iſrl̓ et iſrl̓ ab egyptijs ꝓtexit. ita vt dicerēt egyptij fugiamꝰ iſrael. qꝛ dn̄s pugnat ꝓ eis cōtra nos Ad ideꝫ legit̉. ij. Mach̓. x. Cū magna pugna eſſet īter iudam machabeū ⁊ Timotheū appa ruerūt aduerſarijs quinqꝫ viri d̓ celo in equis frenis aureis decoratꝭ ducatū iudeis p̄ſtantes Ex qͥbus duo machabeū habētes mediū inco lumen ſeruabāt. in aduerſarios autē tela ⁊ ful mina iaciebāt. ⁊ interfecti ſūt viginti milia qͥn genti ⁊ equites ſexcenti. Quarto angeli bona noſtra deo offerūt. ⁊ deus per ip̄os vota nr̄a ⁊ deſideria acceptat. Recte ſicut ſol vt ait Aui cēna de quatuor diluuijs. ſurſuꝫ fert vapores ⁊ inflāmat ip̄am terrā meditantibꝰ ſtellis ſuaꝫ virtutē ꝑticipans influenſqꝫ eiſdē. Ita angeli ferūt ſurſum oratiōes noſtras ⁊ alia oꝑa bona ẜm ꝙ dixit Raphael Tob̓. xij. Qn̄ orabas et elemoſynas faciebas obtuli orationē tua corā dn̄o. Et chriſtus verꝰ ſol influit virtutē ⁊ gra tiam humanis mentibus mediantibꝰ angelis. Ideo refert beatꝰ Augꝰ lib̓. ſolilo. xxix. c. Di ligūt angeli cōciues ſuos ꝑ quos ſue ruine ſciſ ſuras reſtaurare expectāt. ideo magna cura et vigilāti ſtudio aſſunt nobis oībꝰ horis et locis ſuccurrētes ⁊ ꝓuidentes neceſſitatibus noſtrꝭ ⁊ ſolliciti diſcurrētes inter nos ⁊ te dn̄e ⁊ gemi tus noſtros ⁊ ſuſpiria referētes ad te vt impe trēt nobis facilē tue benignitatis clemētiſſime ꝓpitiationeꝫ ⁊ referant ad nos deſideratā tue gratie benedictionē. Et ꝙ offerūt vota noſtra deo figuratum eſt Luc̄. j. qn̄ Zacharias pater Ioh̓is offerebat incēſum. apparuit ei angelus dn̄i Gabriel ſtans iuxta altare vt incēſionē de uotionis deo offerret. Quinto angeli egrediē tem aīam de corꝑe coram deo portāt ſi a vitijs totaliter ē mūdata. Si aūt habet adhuc aliqd̓ purgabile ad purgatoriū ab eiſdē portat̉. Te ſte Damaſ. lib̓. v. qui ait: hoc ip̄m firmiter im ꝑterriteqꝫ teneamꝰ ꝙ anime ad purgatoriū nō a demonibꝰ. ſed a lāctis angelis deducāt̉. Ꝙ autē portāt animas totalit̓ mūdatas corā deo ptꝫ d̓ aīa Lazari Luc̄. xvj. vbi legit̉. factū ē vt moreret̉ mēdicꝰ ⁊ portaret̉ ab āgel̓ īſinū abrae Et hoc quo ad pͥmum. Ꝙtum ad ſecundū cuꝫ dicit̉. vt cuſtodiant te ⁊cͣ. eſt notādū Scimus hoc naturaliter quādo colūbe iuuenes ſunt in nido indigent cuſtodia parentū ne ab auibꝰ ra pacibꝰ nidos aliquādo intrantibꝰ rapiant̉ ⁊ ne cent̉. Similiter cum volare de nido tēptant ite rato in aera a parentibꝰ ſubleuant̉ ne ad terrā cadant ⁊ hominibꝰ p̄da fiāt. Accedēte aūt ve ſpere volāt cū eis iterū ad nidū educēdo quo uſqꝫ aſueſcunt ad volatum. ⁊ ſic ab auibꝰ infra ſtantibꝰ ſunt ſecure. Myſtice ꝑ columbas ītel liguntur aīe hoīuꝫ quas dominꝰ vocat colum bas. Can̄. ij. cū dicit. Surge ꝓpera amica mea colūba mea ⁊ veni. Recte enī ſicut colūba pro cantū leticie iugiter habet gemitū. ita aīe deuo te in p̄ſenti tēpore debent gemere ꝓ peccatis. ⁊ ſi nō ſuis tamē alienis. quia beati qui lugent quoniā ip̄i cōſolabūt̉. Matth̓. v. Iſte anime hoīuꝫ in omni loco indigent cuſtodiā angeloꝝ quādo adhuc ſūt in nido. id ē. in vtero mater nali ne a diabolo ſuffocēt̉. quādo iam egreſſe ſunt ex vtero ne gratia baptiſmali ſpolientur. Diabolus enī ſcit illud dictuꝫ Augꝭ. qd̓ ponit̉ de conſe. diſ. iiij. c. firmiſſime. Non ſolū hoīes ratiōe vtentes verū etiam paruulos qui ſiue in vteris matrū viuere incipiunt ⁊ ibi moriūtur. Siue iam de matribus nati ſi ſine ſacro baptiſ mate qd̓ datur in nomīe patris ⁊ filij ⁊ ſpirituſ ſancti de hoc ſeculo tranſeunt ſempiterno igne puniendos. quare aſſidue nititur vt ab ortiu ꝓcreet̉ vel puer ſine baptiſmo moriat̉. Sꝫ da tur angelꝰ cuilibet puero ſtatim nato ī vtero ⁊ ex vtero iam egreſſo qͥ puerū ſic cuſtodiat ne ſi ne baptiſmo hinc diſcēdat Ex quo elicit̉ ꝙ iſte ſūt matres diabolice que pueros ſuos necāt p̄ termiſſo ſacro baptiſmate. ⁊ hoc habēt ex dia bolico inſtinctu. Neceſſaria ē etiā cuſtodia an geli homini in mūdo viuēti. quia al̓s poſſet ad multa mala ⁊ peccata ꝓlabi. ſed cuſtodit ip̄m angelus ẜm Augꝭ. lib̓. ſolilo. xxix. c. ſecū in om nibus vijs ambulādo intrādo ⁊ exeundo ⁊ pec cata que facit cōculcādo. De quibus psͣ. Suꝑ aſpidem ⁊ baſiliſcū ambulabis ⁊ conculcabis leonē ⁊ draconē. Per aſpidem qͥ aurē ad terrā figit ne incantatores audiat ſignificant̉ auari qͥ cor ſuū in terrā figunt ne deū vel p̄dicatorē au diant admonētē. Per baſiliſcū qͥ viſū venena tū habet ſignificant̉ luxurioſi qꝛ ip̄a luxuria ī plicat̉ etiā aſpectibꝰ ſicut habet̉. ij. Regꝭ. xj. ꝙ dauid vidit Berſabe ꝑ centū paſſus lauantē ſe accerſiuit eā ⁊ adulteratꝰ ē cū ea. Per leonē qͥ aliorū aīalium regē ſe fecit̉. ſignificant̉ ſuꝑbi qͥ vltra alios ſemꝑ volunt dominari. Per draco nem qͥ viſu inficit. dentibꝰ mordet. cauda ſtrin git ⁊ trahit ſignificāt̉ inuidi ⁊ detractores ⁊ ex ꝯſuetudine peccātes qͥ peccatꝭ adeo inuoluūt̉ ⁊ a diabolo ꝯſtringunt̉. ꝙ ſe inde expedire nō poſſunt. qꝛ Prou̓. xviij. dicit̉. Peccator cuꝫ in ꝓfundū venerit ꝯtēnit. Neceſſaria igit̉ eſt ho mini cuſtodia āgeli vt eiꝰ adiutorio poſſit iſtas beſtias ꝯculcare.ſ. aſpidē auaricie. baſiliſcū lu xurie. leonē ſuꝑbie. ⁊ draconē inuidie. ⁊ detra ctiones mortiferas ⁊ ꝯſuetudines prauas Eſt etiā cuſtodia neceſſaria homini d̓ mūdo ꝑ mor tem exeūti. qꝛ diaboli ẜm Gregꝭ. in omel. qua ſi qͥdā latrūculi iter noſtrū obſident ⁊ quē non poſſunt diuitijs in vita deciꝑe nitunt̉ in morte ſupplātare maxīe d̓ fide tēptādo ⁊ ī deſperatiY2 6 F H A Sermo onem ꝓpter peccatorum multitudineꝫ protra hendo Ne igitur nobis hoc fiat. facit quolibet anno eccleſia feſtum deangelis ẜm Guil̓. in ran onali diuinorū. li. vij. vt nobis hic viuētibꝰ au xilia adminiſtrēt ⁊ de mūdo exeuntes a demo nibus ꝓtegant. ⁊ ne nos in deſperationē trahi tunc ꝑmittant. Et hoc quo ad ſecunduꝫ. Gau dium igitur erit angelis dei ſuꝑ vno peccatore penitentiam agēte. ſic ſcribitur Luc̄. xv. Et qꝛ gaudent de noſtra conuerſione ⁊ nos gaudere debemus de eorū glorificatione. Et ſi d̓ nobis feſtum faciunt in celis ⁊ nos de ip̄is facere de bemus in terris Ideo de angelis eccleſia qua ter in anno ſolēnizat Primo ſolēnitas hoc die agitur ⁊ apparitio dicit̉ que facta eſt in monte gargano. Refert Iacobꝰ ianuenſis. ꝙ in apu lea eſt qͥdam mons garganꝰ nomine. iuxta ciui tatem que dicit̉ ſipontꝰ. in qua ciuitate āno do mini. cccxc. erat qͥdā vir garganus a quo mōs ilie nomē accepit qͥ ouiū ⁊ boum habebat mul titudinē vt habet̉ in rationali diuinoꝝ ⁊cͣ. ¶ Sermo primus de ſancto Hieronymo. Uaſi mirrha ele octa dedi ſuauitatē odoris. ita ſcribitur Ecc̄i. xxiiij. Plinius in ſpecu. natu. li. ij. c. iiij. dicit Roſa eſt arbor ſpinoſa ⁊ parua. huiꝰ flos inter alios flores obtinet pͥncipatum. ⁊ ideo ſo let pͥncipalis pars ſcꝫ caput roſarū floribus co ronari. ⁊ habet odorē valde delectabilē ⁊ quā to magis cōteritur tanto magis aromatica ſen titur. Spūaliter ꝑ hanc arborem roſeaꝫ intelli git̉ beatus Hieronymꝰ. Nam recte ſicut roſa ī viridariū dominoꝝ ſolet trāſplantari vt exin de domini recreent̉. Ita beatꝰ Hieronymꝰ plā tatus ē in ortū delitioſiſſimi paradiſi celeſtis. ſi cut de hoc ſcribit beatꝰ Euſebiꝰ de laude Hie ronymi. Ecce inqͥt dilectꝰ pater meus cādidus ſpecioſus ex milibus in quo nō eſt macula pa ſcitur inter lilia in vinea domini ſabaoth. ecce flos cāpi ⁊ roſa fragrāſ odore mō d̓ horto eccl̓ie ī vidariū ꝑadiſi ē trāſplātatꝰ Ecce cypreſſus ī altitudine celi ſe extollit. Hec delicatiſſima ro ſa in hac vita fuit ſpinoſa ꝑ corporis macerati onem. quia ẜm Augꝭ. in epl̓a ad Cirillum. Ui num ⁊ ficerā non guſtauit aliqualiter ab omni carniū ⁊ piſciū eſu ſe abſtinuit. coctum qͥd non comedit niſi in vltima egritudine. cilicio ſacco carnē velut ethiops macerās deſuꝑ pāno viliſ ſimo tegebat. Stratū aliū mollē nō niſi terram vnqͣꝫ ſciuit. nō niſi ſemel fructibus aut herbaꝝ folijs ſiue radicibus paſtū in die poſt veſperas ſumpſit. oratiōibꝰ cōtinue inuigilabat. poſtmo dū ſomno feſſus ī terra dormiēs vſqꝫ ad noctē mediā quieſcebat. qua qͥdeꝫ ꝯtinue ſurgēs ho ra lectionibꝰ ⁊ ſcripturis ſanctiſſimis qͥbꝰ tota radiat eccleſia vti lampadibꝰ p̄cioſis intentus vſqꝫ ad eſus horā ꝑdurabat. Ita leuiſſima fle uit peccata venialia vt qͥs eū eſtimaſſet hoīem intermiſſe. Ter quottidie carnē duris verberi bus flagellabat ita ꝙ ex eiꝰ corpore riuuli ſan guinis effluebāt. hec Augꝰ. Fuit hec ſanctiſſi ma roſa glorioſus ſanctꝰ Hieronymꝰ non ma gnus in elatiōe ſed paruus ī hūilitate. quā im pleuit opere ⁊ docuit ſermonē. ſicut ſcribit Eu ſebius in epl̓a de eius morte. qd̓ docuit cū erat ꝓpinquus morti dicēs: Nulla paupertas deo grata ſine hūilitate. maluit deus de beata ꝟgi ne incarnari ꝓpter eiꝰ humilitatē qͣꝫ ꝓpter aliā qͣꝫcunqꝫ ꝟtuteꝫ. Sicut enī ex ſola radice ſuper bie omnia oriunt̉ mala. ſic ex ſola radice humi litatis generant̉ omnia bona. Matth̓. xj. Di ſcite a me qꝛ mitis ſum ⁊ humilis corde. humi liauit ſe ꝓ nobis obediens factꝰ vſqꝫ ad mortē Iſtius nobilis roſe flores ſcꝫ ſciētiarū. obtinēt inter ſcripta florigera aliorū doctorū pͥncipatū Teſte beato Augꝭ. ī epl̓a vbi ſupra dicēte. Hie ronymus in liberalibꝰ ſciētijs ita ꝓfecit ꝙ rela tione omniū nullꝰ ſibi ſimilis appareret de ſcri pturis ſacris vbi multarū ſuarū epiſtolarū qͣs ad me direxit experientia didici equalē ſibi ne minē vnqͣꝫ noui. Et ſubdit. ꝙ ſi qua ſūt q̄ Hie ro. ignorauerit nullus hoīuꝫ vnqꝫ ſciuit. Ideo ex ore ſuarū ſcientiarū totus mūdus eſt reple tus. ita vt dicere audeat cōpetenter verba the matis p̄libata quaſi mirrha electa In qͥbꝰ duo tāgunt̉. Prīo Hieronymi glorioſa ad mirrhā cōꝑatio. ibi. qͣſi mirrha. Secūdo ſcientie ip̄iꝰ ⁊ fame lata ꝓpagatio. ibi ſuauitatē odoris. Cir ca qd̓ notādū glorioſus Hieronymus cōueni enter ad mirrhā cōparatur duplici ratiōe Pri ma quia mirrha ẜm Iſid̓. li. xvj. eſt gutta mul tum amara fluēs de quadā arbore in arabia di cta mirrha quaſi amara. quia ſua amaritudine interficiunt̉ vermes ⁊ ꝓhibet ne naſcant̉. ideo vermes odiūt mirrham ⁊ fugiūt ab eadē. Ita noſtra mirrha delicatiſſima ſanctꝰ Hierōymꝰ: fuit ita amarꝰ cōtra peccatores vt diceret ſicut ſcribit Euſebius in epl̓a de morte eiꝰ. Utinam ꝯtra clamaret omnis creatura. qꝛ ſi pecator de um nō timet. tamē hoīes reueret̉. Ideo oderūt eum peccatores ⁊ mali. ẜm ꝙ refert Suetoniꝰ in dialo. ſancti Seueri qͥ fuit diſcipulus ſancti Martini dicēſ: Hieronymo iugis adu̓ſus ma los pugna erat ꝑpetuūqꝫ certamē. oderūt eum heretici. qꝛ eos impugnare nō deſijt. Oderunt clerici. qꝛ vitaꝫ eorū inſectat̉ ⁊ crimina. Sꝫ pla ne oēs boni et mirant̉ ⁊ diligunt. Sed tamē vt dicit Euſebiꝰ. vbi ſupra. Ip̄e fortitudine dn̄i roboratꝰ nō formidauit aduerſarios ſuos ſꝫ ſū per ip̄os correctiōibꝰ ⁊ doctrinis ſanctꝭ tonuit dans imperiū regi ſuo ⁊ ſublimans cornu chri ſti ſui. nō enī timuit p̄latos malos. ſꝫ dure cor rexit exclamans cōtra illos. Heu inqͥt quot ſūt A B CVIII hodie in eccleſia nō paſtores ſed mercēnarij ad quos nihil ꝑtinet de ouibꝰ chriſti ieſu. Sed vt veriꝰ dicaꝫ ip̄imet ſunt lupi rapaces qui oues rapiunt ⁊ diſpergunt. certe nihil peius: nihil abominabiliꝰ qͣꝫ cuꝫ ille qͥ cuſtodire debet diſſi pat. Et ſubdit. Quot ſūt hodie ī aliquibꝰ eccle ſijs ſimiles nō paſtoribꝰ qui ſubſtātias hoīuꝫ ⁊ labores tāqͣꝫ infernus inſatiabilis deglutiūt ⁊ nō ſolū eos a peccatis nō emēdāt ſed ip̄imet vel ex ſui negligentia vel ſuis peſſimis mīſtris vel nephandis operibus cōtrahunt ad illicita ita ſi deus tales impune derelinqueret deꝰ non amplius eēt deꝰ. Deinde cōtra malos ſacerdo tes dicit. vt ait idē Euſe. de morte Hieronymi Ecce inqͥt mūdus vndiqꝫ feruet ſacerdotibus ⁊ monachis. tn̄ a deo preuiſus vix de cētū vnꝰ reperit̉. nulla certe ī mūdo tam crudelis beſtia qͣꝫ malus ſacerdos ⁊ monachus. nā corrigi nō patit̉ nec veritatē vnqͣꝫ audire pōt. ⁊ vt breui ter dicam. oēs p̄eminent in malicia. Et ſubdit declarationē de auaricia eoꝝ dicēs: Heu quā tū in qͥbuſdaꝫ habitu ⁊ noīe creuit cupiditas. imo vt breuiꝰ ꝑſtrīgā cauſa hmōi ſpūalitatꝭ eſt auaricia. qͥ certe ſūt lupi rapaces ī veſtimētis ouiū. Ubi gͦ ſacerdos vel monachus cupidꝰ ē ⁊ ſine miſcd̓ia ab eodē plus qͣꝫ a ſerpente fuge. Sunt etiā nōnulli qͥ totū ſuū fructū eſtimāt ec cleſias ⁊ monaſteria miro modo ex opere ⁊ ex pauperū mercede edificare. In qͥbꝰ viget tāta cupiditas vt terrā ⁊ oīa ſibi deficere putāt. ibi cor. ibi mens ibi eſt ſemꝑ eoꝝ cogitatio vt alie na marſubia poſſint expoliare. Hos ſaluator ī crepans ait Matth̓. xxiij. Ue vob̓ qͥ edificatꝭ monumēta ꝓphetaꝝ. Ecce qͥ monaſteria edifi cant ⁊ eccleſias miro modo aptāt bonū vidēt̉ opus facere. ſiqͥdem pauperibꝰ miſcd̓iam face rent bonū eēt. Vis vt opꝰ tuū placeat deo. fac vt de hͦ pauꝑes gaudeāt. qd̓ tēplū deo ē chari us. Cū pauperi manū tribuis. aut cū viro ī ſu is neceſſitatibꝰ ſubuenis cū errantē ad viā veri tatis reducis. o qͣꝫ admirabile ⁊ laudabile tem plū edificaſti. hec Hieronymꝰ. Itē ſciēdū bea tus Hieronymꝰ amarus fuit corrector ſimonie Refert Cirillꝰ ep̄s hieroſolymitanꝰ in epl̓a ad Augꝭ. ꝙ apd̓ ſuperiorē thebaidā fuit quoddā clauſtrū dominaꝝ mira pulchritudine decora tu in quo pene ducente domine multis pollen tes ꝟtutibꝰ vnū tn̄ peſſimū vitium ſimonie cō mitcebāt. Nā obſeruabat̉ apud eas abuſio vt ſi quā vellēt in monialē recipere nō tm̄ intuitu charitatis quātū pecunie recipiebāt. In hͦ mo naſterio erat ſancti monialis quedā etate gran deua q̄ vitium illud plurimuꝫ abhorrebat. cui quadā die ī oratione poſite Hyeronymꝰ appa rens locū illū īmenſo lumine pluſtrans p̄cepit vt abbatiſſam mane ⁊ moniales cōgregaret di tens ei: niſi a peccato inueterato ceſſarēt vltio nē diuinā ſubito expectarēt. Quo dicto diſpa ruit. viſiōe igit̉ illa ꝑterrita noctē duxit inſom nem. adueniēte crepuſculo diei oēs pulſato tin tinnabulo congregauit ⁊ ſurgēs in medio q̄ vi derat ⁊ audiuit narrauit et patefecit. Qd̓ fuit omnibꝰ monialibꝰ irriſio ⁊ ex hoc clamātes fa tuam. ſꝫ ipſa gaudens de illata contumelia ad orationes redijt ſollicita petēs ne oībus contin geret monialibꝰ qd̓ audiuit. Decem diebꝰ trāſ actis nocte media eidē iterū Hyeronymꝰ appa ruit ⁊ p̄dicta nūciauit. Tūc illa: Quis es dn̄e qͥ mihi talia mādas? Ait. Hieronymꝰ ego ſum ⁊ euanuit. Illa aūt ſciens monialiū duriciā qͥd ageret neſciēs. mallēs tn̄ ab eis inſana ⁊ ebria reputari qͣꝫ diuinis cōtrauenire p̄ceptis. fecit vt pͥus Ille autē audientes eiꝰ ꝟba cū magnis cachinnationibꝰ exierūt. tranſactis tribꝰ diebꝰ eidem moniali dormiēti Hieronymꝰ cū ſocieta tate multa angeloꝝ nocte appares media eam excitauit ⁊ iuſſit vt de monaſterio ſubito exiret ⁊ nō futurā ſentētiam expectaret. Cū illa mul tis lachrymis ne hͦ fieret ſupplicaret. Hierony mus dixit. Ad abbatiſſam ⁊ ceteras moniales perge ſine omni mora nūciās ꝙ niſi peniteant hac nocte ſentiēt diuinā vltionē. Si autē ī ſua ꝑmanebūt duricia ſtatim exeas de monaſterio ne moriaris. his finitis abſceſſit. Hoc illa audi ens plena triſticia capitulū adiens ⁊ campana cepit reſonare qͣ bbatiſſa a ſomno euigilās co gnoſcens ab hac fore pulſatā campana. iracun da ad capitulū ꝓperauit ac vbi eaꝫ vidit diris minis increpauit. ⁊ nullū voluit audire verbū ꝓmittēs ſi nō ceſſaret hec agere ſecū in mona ſterio ampliꝰ non remaneret. Cui illa: Ne tar des queſo agere que ꝓmittꝭ ꝓfecto me cogno ſces in hoc loco ampliꝰ nō maſuram. glorioſus Hyeronymꝰ mihi apparēs tantūmodo hoc ſta tim monaſterio iudiciū futuruꝫ patefecit. Hec abbatiſſa audiēs deridere cepit hanc eſtimans eam veſano capite iſta fari. ⁊ hoſtiariam aduo cans iuſſit vt hanc de monaſterio ꝓtinꝰ effuga ret. ⁊ poſt horā aliquā faceret intrare. Factuꝫ eſt autē cum ſanctimonialis exiuiſſet ſubito to tum monaſteriū corruit: oēs opprimens virgi nes moniales. ita ꝙ vna ex eis viua nō reman ſit. Fuit etiā beatꝰ Hieronymꝰ amarꝰ cōtra he reticos. qꝛ ẜm Euſebiū fuit malleꝰ hereticorū. vt in eadē epl̓a dicit de morte eiꝰ. Hic certe pͥn ceps pacis iuſticie dux doctor ꝟitatis ⁊ eqͥtatꝭ armiger. ⁊ integritas fidei. cōtra hereticos bel lator fortis cuiꝰ ſagitta nūqͣꝫ declinauit retror ſum nec declinauit clipeus in bello. Refert Ci rillus in epl̓a ad Augꝭ. Quidam hereticꝰ arria norū reſpōdit cuidā qͥ autoritatē Hieronymi ī ſua diſputatiōe induceret dixit ꝙ mentiret̉ et ſubito ſuit diuina vltiōe ꝑcuſſus. ⁊ anteqͣꝫ ver bū finierat clamare tota die nō deſijt. Miſere̓ Yꝫ D Sermo miſerere glorioſe Hieronyme. qꝛ a tuis penis duriſſimis torqueor Et hͦ ꝑ totū diē quātūuis vocibꝰ poterat clamās hora cōpletorij miſera biliter cūctis qͥ ad hͦ ꝯcurrerūt cernētibꝰ expi rauit. Fuit etiā ⁊ ē gl̓ioſus Hieronymꝰ ꝯtra lu ſores amarꝰ vltor ſic̄ refert idē beatꝰ Cirillꝰ in epl̓a Nuꝑ ī ſamaria dū miſer qͥdā luderet ⁊ qͣſi oīa q̄ habere poterat ꝯſūpſit Hieronymi cepit nomē temerarie blaſphemare. cūctis vidētibꝰ fulmē de celo cecidit ⁊ ip̄m īteremit. Tres etiā alij ludētes dixerūt. Quātā tu vis exerce̓ Hie ronyme ptātem. qꝛ te inuito ludū iſtū alacriter finiemꝰ. his dictis inceperūt ludū. elapſo igit̉ gno inſtāti. ſe terra aperiens illos ſic abſorbuit vt ex eis ampliꝰ nihil viſū fuit. Eſt etiā glorio ſus doctor amarꝰ nobiliū malorū redargutor. Teſte beato Euſe. d̓ laude Hiero. Ululate in qͦt o vos miſeri nobiles ⁊ potētes. vēto inſtabi les. fortuna elati. qͥ alios ꝯfunditis ⁊ tāqͣꝫ igno biles cōculcatis. huiꝰ vite vanitatibꝰ obcecati. qꝛ tp̄s vr̄e vite breuiſſime celeri morte velut a texente tela ſuccindit̉. forte hac nocte ſuccidet̉ ⁊ ī inferno ſine termīo p̄ alijs cruciabimini mo riendo ꝯtinue viuētes ī laboribꝰ hoīuꝫ in mū do nō eſtis. imo nō ſolū cū hoībꝰ nō ſeritis. ſed ⁊ laborātes viuere nō ꝑmittitis. Idcirco non cū hoībꝰ ſꝫ cū demonibꝰ flagellabimini. Quā to enī ī mudo maior fuit gl̓ia ⁊ leticia tāto ī in ferno maior erit pena. Et ſubdit. vn̄ qͥd dicam xij. xp̄s apl̓os habuit. quoꝝ oīuꝫ ſolꝰ Bartho lomeꝰ origine fuit nobilis. Mattheꝰ diuitijs anteqͣꝫ apoſtolatū reciꝑet inſiſtebat. ceteri ꝟo erāt pauperrimi piſcatores. cur hͦ retuli audia tis. Si xp̄s verax eſt. ſi vera oīa q̄ ex ore eiꝰ au diui ⁊ mēdacia nō ſunt. hmōi hoīuꝫ vix vnus aptꝰ regno reperit̉ ex mille. Qꝛ ꝟo multi eorū mihi nō credūt. poſt modicū tp̄s poſiti ī tormē tis ſentiant. hec ille. vn̄ Gregꝰ. Oculos qͦs cul pa claudit pena aperit. Scd̓o qͣꝫuis mirrha ſit amara tn̄ ē morboꝝ cōfortatiua. vtute enī ip̄iꝰ nerui ⁊ alia ſenſibilia mēbra ꝯfortant̉ ⁊ humo res in iūcturis ⁊ articulis exiſtētes. vt dic̄ mgr̄ in ꝓprietatibus. li. xvij. Sic glorioſus doctor Hieronymꝰ qͣꝫqͣꝫ fuit amarꝰ malis in corrigen do. fuit tn̄ bonꝰ ⁊ dulcis bonis ī cōſulēdo. Sic̄ de hͦ refert beatꝰ Euſe. in epl̓a de laude eiꝰ di cens. Cū viderat vultꝰ diſcipuloꝝ ſuoꝝ ex mor te ſua graues ꝯfortauit eos dicens. Ceſſet mo do luctꝰ. ſit oīuꝫ vox gaudēs qm̄ nūc tp̄s acce ptabile. Ecce nūc dies ſalutis ⁊ leticie p̄ oībus diebꝰ vite mee. in quo fidelis dn̄s ī ꝟbis ſuis ⁊ ſanctꝰ in oꝑibꝰ ſuis. aperuit manū ſuā vt exulē aīam meā reuocaret ad ſuꝑnam gl̓iam. Nolite filij dilectiſſimi qͦs habui in viſceribꝰ pietatis impedire gaudiū meuꝫ. ne ꝓhibeatis reddere terre qd̓ ſuū ē. Id̓o huiꝰ ꝯſolatiōis ⁊ cōfortati onis idē beatꝰ Euſebiꝰ nō īmemor ī eadeꝫ epl̓a dicit. Uox certe ſua dulcis ⁊ iocunda. qꝛ xp̄ifi deliū erat mel dulciſſimū. Heu qͣlē eccl̓ia ami ſit ꝯſolatorē ⁊ adiutorē. Extincta ē lucerna in medio eccl̓ie micans. vt non nob̓ ſꝫ ſibi luceat. nō mūdo ſꝫ celo ſplendeat. Refert etiā beatus Cirillus in epl̓a ad Augꝭ. ꝙ poſt obitum beati Hieronymi q̄dā hereſis īter grecos ſurrexit q̄ ad latinos vſqꝫ deuenit q̄ negabat purgatoriū ⁊ ſil̓iter dicebāt ꝙ anime beatoꝝ vſqꝫ ad diem iudicij nō haberet gaudiū. nec anime dānatoꝝ interim paterent̉ tormentū. Et ratio eoꝝ erat. Sicut aīa cuꝫ corꝑe meruit vel peccat. ita cum corꝑe reciꝑet p̄mia ⁊ tormēta. Creſcēte igitur hac ſecta. tatus dolor irruit in xp̄ifideles vt pi geret eos viuere. Indicēs igit̉ ep̄s Cirillus ie iuniū triū dierū orauit vt ſua fidē diuina boni tas ſic nō ꝑmitteret agitari. Expletis igit̉ his diebus Hieronymꝰ ſuo dilecto filio apparuit Euſebio orationi incūbēti. benigna eū locutio ne ꝯfortās dixit ei. In hac peſte mortifera mi nime formidare debes. qꝛ finis ſibi iā imponē dus ē. Uidēs igit̉ Euſebiꝰ tanto eū modo ful gentē ſplēdore. ita vt oculis hūanis in eū reſpi cere nō valeret. clamās ⁊ p̄ gaudio dulces fun dens lachrymas ait: pater mi Hieronyme. Et hec ꝟba pluries reiterās ait: Cur me deſeris? cur meā ſanitatē ſperniſ? certe te teneā nec te di mittā. Ad quē Hieronymꝰ: Nō te inqͥt dilectiſ ſime fili deſerā. confortare. viceſima enī die me ſequrris ⁊ ſimul in gaudio ꝑmanebis ſine fine. Sꝫ hͦ Cirillo cūctiſqꝫ fratribꝰ nūcia vt die cra ſtino iuxta p̄ſepe dn̄i vbi corpꝰ meum reqͥeſcit oēs in vnū ꝯueniāt tam catholici qͣꝫ illius ſecte viri. ⁊ tu triū hoīuꝫ qͥ in hac ſūt vrbe hac nocte defuncti cadauera inhumata ad locū vbi cor pus meū ē facias deportari. ſuꝑ quēlibet ſac cū qͦ vtebar pones. qͥ ſtatim vite priſtine reddi ti hāc hereſim extirpabūt ⁊ valedicēs ei diſpa ruit. Ueniēs aūt Euſebiꝰ mane ad Cirillum q̄ viderat enarrauit. ⁊ oībꝰ cōgregatꝭ p̄dictoruꝫ viroꝝ cadauera illic deferri fecit. acceſſitqꝫ ad ſingulos flexis genibꝰ ⁊ manibꝰ in celū extēlis cūctis audiētibꝰ ſic orauit. Deꝰ cui nihil impoſ ſibile. nihil graue. inuicte fortitudinis ⁊ ꝟtutꝭ qͥ facis mirabilia magna ſolꝰ ⁊ nullū ī te ſperan tiū ſpernis. nūc p̄ces ẜuoꝝ tuoꝝ exaudi vt tua quā dediſti fides inuiolata maneat. nec eoꝝ er ror appareat. ꝑ merita ⁊ īterceſſionē glorioſiſſi mi dilecti Hieronymi. introduc in hec cadaue ra aīas qͣs de ip̄is egredi voluiſti. ⁊ ſacco eoꝝ cadauera tangēs. ī ea ſpiritū ꝓtinꝰ introduxit Qui ceperūt beataꝝ aīaꝝ gl̓iam. peccatorū pe nas tam purgatorij qͣꝫ inferni clara voce oībꝰ intimare. qꝛ beatꝰ Hieronymꝰ ip̄os defunctos ſicut retulerūt Cirillo duxit ad paradiſū. pur gatoriū ⁊ infernū. vt q̄ ibi agerent̉ patefaceret vniuerſis. His igit̉ ꝑactis tam fideles tā ſectē E CA erronee vidētes tā certū erroris experimētuꝫ. laudes referūt creatori. Ex his igit̉ geſtꝭ ī mul tis nationibꝰ fama huius ſanctiſſimi doctoris Hieronymi lōge lateqͣꝫ ē ꝓlata. ſic̄ de hͦ dic̄ ve nerabilis Euſe. de morte eiꝰ. In generatiōeꝫ ī qͥt ⁊ generationeꝫ virū annūciate. qꝛ ꝑ illū deꝰ on̄dē voluit vt magnificaret eū ⁊ coledū exhi beret vniu̓ſis. qͣꝫ magnꝰ ē iſte tot faciens mira bilia. qꝛ certe ſil̓is nō ē ſibi ẜm oꝑa ſua magna ⁊ magnalia. de hͦ ꝑ mūdū reſonat vniu̓ſum ſui glorioſi triūphi fama. ī oīs terre ſpatio rutilat ſua lucida lingua. Et tantū de illo. Sermo ſecūdus de beato Hieronymo. Taſi oliua ſpeci oſa ī cāpis ⁊ qͣſi plātatio rōſe ī hiericho Ecc̄i. xxiiij. Cōſuetudo obtinuit ī curijs ſecula riū dn̄oꝝ ꝙ fidelē militē ⁊ p̄ alijs ſb̓limiorē ⁊ di gniorē que ob ſui fidelitatē honorat dn̄s ⁊ lau dat nō ſolū dn̄s ſꝫ alij ſatrape ⁊ capitanei hūc honorāt ⁊ ceteri famuli qd̓ figuratū ē heſter. iij vbi legit̉ ꝙ rex Aſuerꝰ exaltuit quēdā militeꝫ noīe Amo ſuꝑ oēs pͥncipes regni ſui faciēs eū poſt ſe ſcd̓m. ideo hec videntes oēs alij hono rabāt ip̄m ⁊ ei genua flectebāt. Myſtice Aſue rus qͥ interp̄tat̉ beatitudo. ſignificat xp̄m qͥ eſt beatitudo oīuꝫ electoꝝ. qͥ hodie exaltauit dile ctum atletham beatū Hieronymū ⁊ ī ſublimio ribus ſedibus celeſtis curie collocauit. Teſte Augꝭ. in epl̓a ad Cirillū dicente. Nulli dubiū eſt intra patrū māſiones ip̄m ſanctiſſimū Hie ronymū vnaꝫ ex maioribꝰ ⁊ ſublimioribꝰ ſedi bus obtinere. Cū enī homo ibidē ẜm oꝑa pre miatur ⁊ iſte ꝑfectoꝝ pene vite extiterit. clare ptꝫ ip̄m de maioribꝰ ⁊ ſublimioribꝰ celeſtꝭ hie ruſalem fore ouibꝰ. Et declarat hoc ī exemplo dicēs: Cogitanti mihi qͥd laudis de Hierony mo recitarem hora veniēte noctis me ſomnus oppreſſit. ⁊ ecce maxima affuit ml̓titudo ange lorum. inter quos fulgēte plꝰ infinito ſole duo erāt viri ita ſimiles vt nulla in eis videret̉ dif ferētia. niſi ꝙ alter tria ſerta gerebat in capite ex auro ⁊ lapidibꝰ p̄cioſis. alter ꝟo duo. Hi cā didiſſimis īduti collobijs vndiqꝫ auro ⁊ gem mis cōtextis. ⁊ tāte erāt pulchritudinis vt nō poſſet ſatꝭ quiſpiā imaginari. accedētes ad me pauliſper ſteterūt. Deinde qͥ tria ſerta ferebat his ꝟbis me allocutꝰ ē. Cogitas auguſtine qͥd debeas laudis d̓ Hieronymo ꝓferre. ⁊ diu co gitas nō īueniſti. ideo huc venimꝰ vt eiꝰ gl̓iaꝫ tibi indicemꝰ. Iſte Hieronymꝰ eſt. qꝛ ſic̄ equa lis mihi in vita ⁊ ſanctitate fuit. ita ꝑ oīa ī gl̓ia equalis eſt. ⁊ que poſſum ip̄e pōt. Sertuꝫ autē qd̓ illo plus fero aureola martyrij eſt quo vitā finiui corporis. ſꝫ qꝛ ip̄e vitaꝫ gladio nō finiuit aureolā non habet. Serta ꝟo duo alia q̄ habe mus aureole ſūt q̄ ſolis ꝟginibus ⁊ doctoribꝰ dātur. de hoc vt videbat̉ mihi reſpōdi. Quis es domine? Et ille: Iohānes baptiſta ſum qui hūc ad te deſcendi. vt nūciarē tibi Hieronymi gl̓iaꝫ. quatenus ip̄m gentibus nūcies. hec ibi. Et qꝛ ip̄m chriſtus intantū exaltauit honoran do. vt etiam maiores ſancti in celo ſicut Iohā nes baptiſta. ⁊ ceteri ipſum laudent. Ideo ẜm Augꝭ. in epiſtola vbi ſupra nō pigeat homineꝫ hunc venerari. Quare ob honore ip̄ius verba p̄dicta thematis ſunt aſſumpta cuꝫ dicit̉ Hie ronymꝰ fuit quaſi oliua ſpecioſiſſima. In qui bus ꝟbis beatus Hieronymꝰ cōmēdat̉ a duo bus. Prīo a placabili recōciliatione. ibi. Qua ſi oliuā. Secūdo a laudabili introductiōe. ibi. ⁊ qͣſi plātatio roſe ī hiericho. Dico pͥmo ꝙ glo rioſus doctor ⁊ beatiſſimus Hiero. cōmenda tur a placabili recōciliatiōe in hoc ꝙ dic̄. Qua ſi oliua ſpecioſa in cāpis. Circa qd̓ notandum Iſid̓. li. xvij. Oliua eſt arbor recōciliatiōis qd̓ ꝓbat per hiſtoriā romanoꝝ in qua legit̉. quā do romani mittebant̉ ꝓ pace offerenda vel fa cienda. ſine oliuaꝝ ramis nō mittebant̉ ī ſignū recōciliati federis. De illo etiam cū Noe colū bam emiſiſſet ꝓ inquiſitione recōciliatiōis dei nō cum alterius arboris ramuſculo. ſed ſolum cuꝫ oliue interſignio ad arce feneſtrā eſt reuer ſa. ⁊ hoc habet̉ Gen̄. viij. vbi legitur ꝙ ceſſan te diluuio ⁊ aque iam eſſent in ꝑtes diuiſe ⁊ di minute. aperuit Noe feneſtrā arce quā fecerat dimiſitqꝫ coruū qui egrediebat̉ ⁊ non reuerte batur donec aque ſuꝑ terram ſiccarent̉. emiſit qꝫ colūbā poſt euꝫ vt videret ſi ceſſaſſent aque ſuper terra. que cuꝫ non inuenit vbi requieſce ret pes eius reuerſa eſt ad arcā. Expectatis vl̓ tra ſeptē diebꝰ alijs. rurſus dimiſit columbam ⁊ illa venit ad veſperā portans ramū oliue vi rentibꝰ folijs in ore ſuo. ꝑ qd̓ intellexit Noe ꝙ iam ceſſaſſent aque ⁊ iam deꝰ recōciliatus eēt mundo. Myſtice. ꝑ oliuam intelligit̉ beatus Hieronymꝰ qͥ ī campo celeſtis hierl̓m firmiter iā extat radicatꝰ. vbi neqꝫ vētus doloris neqꝫ tempeſtas tribulationis valet eum vnqͣꝫ eradi care. ita ꝙ de ip̄o poteſt dici illud. Hieronymꝰ ē quaſi oliua ſpecioſa in cāpis. ſcꝫ celi. Ibi ẜm beatū Euſeb̓. in epl̓a de morte Hieronymi. ē fe lix refectoriū animarū poſt labores ⁊ erūnas. ibi. dulcis ſolēnitas angelorū. vna ſocietas et charitas oīuꝫ ciuiū ſupernorū. ibi. nemo timo re cōcutit̉. ibi penitꝰ nulla cognoſcit̉ anguſtia ⁊ tribulatio. nulla aduerſitas. nulla infirmitas dn̄atur. In hͦ igit̉ ſecuriſſimo campo. vndiqꝫ floribus ꝟginū roſis martyrū ⁊ violis cōfeſſo rum ⁊ doctorū redimito. ſpecioſa hec floret oli ua ſanctiſſimꝰ doctor Hieronymꝰ. vbi ꝓ ſuis deuotis famulis orat aſſidue illos deo recōcili ando ⁊ perire nō ꝑmittendo. ẜm qd̓ dic̄ beatꝰ Euſeb̓. in epl̓a de morte Hieronymi. Uir iſte Y4 B A I DeFMo mitiſſimus in populo ſuo apparuit ⁊ deo dile ctus ⁊ hominibꝰ orat nūc ꝓ eccleſia ſancta. Et ſubdit. Hic certe dux noſtre fidei ad ſe curren tes ad celi cōtrahit arcem. Et illud ꝓbat Ciril lus hieroſolymitanꝰ ep̄s ī epl̓a ad beatū Augꝭ refert enī Ꝙ in ſuperioribꝰ partibus egypti in deſerto qͥdam degebat monachus Helias no mine antiquiſſimus. magna vite ſanctitate ra dians. qui in vita beati Hieronymi ei familia ris valde extitit. Hic die quodā incumbēs ora tionibꝰ ſomno repentino adueniēte aliquantū obdormiuit. ⁊ ecce in viſione in quodā palatio mire ⁊ ineffabilis pulchritudinis ⁊ a mortali bus nunqͣꝫ viſuꝫ vt ſibi videbat̉ aſſumptꝰ erat Cūqꝫ ꝑ horaꝫ ꝑ palatiū huc atqꝫ illuc gradiēs eius admiraret pulchritudinē. vidit quoddaꝫ p̄parari tribunal a qͥbuſdaꝫ nimie pulchritudi nis iuuenibꝰ. ſtratis tapetis ⁊ veſtibꝰ auro gē mis ⁊ multiplici artificij varietate decoratis. circūquaqꝫ parieti inuolutꝭ. in quo poſtmodū rex cum maximo decoratu. magnaqꝫ ſocietate virorū ſole lucidiorū ſe poſuit vt iudicia exer ceret. Int̓ hec ciuſdā p̄ſulis aīa catenis igneis vincta a demōibꝰ apportata maieſtati regie p̄ ſentat̉. que priuſqͣꝫ de aliquo interrogaret̉ ce pit diris vocibꝰ infernalibus ſe manſionibꝰ di gniſſimaꝫ acclamare. hanc inter ceteras maxīe aſſignans cauſaꝫ pͥncipaleꝫ. quoniā vanis mū di intēta cōuiuijs ⁊ veſtibꝰ ⁊ hmōi ſtultiſſimis vanitatibꝰ ⁊ voluptatibꝰ delectata eēt. Quibꝰ finitis lata eſt ꝑ iudicē ſententia vt penis infer nalibꝰ traderet̉ donec corpori iuncta duplices penas ſuſtineret. mox illū ſecuꝫ ferēs omnis il la neqͣꝫ ſpirituū turba inde cuꝫ diris clamoribꝰ receſſit. Deniqꝫ alterius cuiuſdaꝫ anima dicti Theodonij ſenatoris an̄ maieſtatē multꝭ aſtan tibꝰ neqͣꝫ ſpiritibꝰ eam grauiſſime accuſantibꝰ ī medium ponebat̉. Cunqꝫ a diabolis ī lōgū ac cuſatio traheret̉ ⁊ nullus ex aduerſo reſpōde ret. vir qͥdaꝫ ſepties ſole ſplēdidior. ⁊ vt ſibi vi debat̉ ceteris aſtātibus eminētior. ad regis ſe dens dexterā in pedibꝰ ſe erexit. Quo qͥdē ſur gente rex manu ꝓpria ſilētiū a cunctis ſieri im ꝑauit. tunc qͥ ſteterat omnibꝰ ſe opponēs accu ſantibꝰ. hunc ſuū fideliſſimū ⁊ deuotiſſimū aſ ſeruit ⁊ ſibi cōtinue exhibuiſſe reuerentiā ſpe cialem. eiſdē mox loquendi audaciā abſtulit ⁊ in taciturnitatē reuocauit. Poſtmoduꝫ is fle xit genua ante regem huic ſuo fideliſſimo veni am in eternā requiē ſolita pietate ⁊ diuina infi nita clementia elargiri impetrauit. Ita cum ꝓ cōmiſſis ī mūdo flagitijs repugnaret. ſuis p̄ci bus vt voluit eſt adeptꝰ. tūc illa nephandorū ſpirituū multitudo vlulans de illo ꝓtinꝰ ſe re mouit. Interuallo āt facto hore vniꝰ. iuuenis qͥdam pulcherrimꝰ cōcito gradu de palatio ve niēs ad hūc accedēs ſe fore dixit vnū ex ſanctꝭ ⁊ inquit. O petre patrone romanoꝝ te precor coram deo impetra ne Hieronymi filij dn̄i pre ces fuſe ꝓ theodonij anima reſpuāt̉. At petrꝰ rogauit dominū vt ita fieret Ad hec rex: Quic qͥd inquit a filio meo Hieronymo Petrꝰ poſtu lat certe fiat. His oībus ſic finitꝭ a ſomno mox monachus excitat̉ laudes deo reddens ⁊ gl̓io ſo Hieronymo. ⁊ diē qua illa viderat p̄notās eodē poſtmodū ītellexit die ep̄m Nithiocenū ⁊ theodoniū ſenatorem ex hoc ſeculo migraſſe Quare ptꝫ hec vana ſomnia nō fuiſſe. Refert iidem Cirillus in epl̓a p̄enarrata. ꝙ qͥdam p̄ſb̓r c ardinalis Andreas noīe glorioſi Hieronymi decuotiſſimꝰ cultor in romana eccleſia multꝭ cir cūſ tantibꝰ expirauit. iam exequijs inſiſtentibꝰ aſſi ſſtente ſūmo pontifice cuꝫ pene toto clero ⁊ populo romanoꝝ qͥ ad eundē andreā aduene rat honoranduꝫ. dū emiſiſſet vlulatꝰ ⁊ crebris gemit ibꝰ in feretro cūctis ſtupentibusⁱ ⁊ velut amentibꝰ effectis. tanqͣꝫ ſi a ſomni dormitiōe ex citaret̉ ruirabiliter exurrexit. Cunqꝫ a romano pōtifice dde eccl̓ia maiori beati Petri apl̓i vniu̓ ſo populoo clauſiſqꝫ foribꝰ interrogaret̉ intulit iſta verba. dū ſtarē diuino examine iudicādus ⁊ ꝓpter veſtiū ⁊ ciboruꝫ quibꝰ hactenus vſus eram nimiā ſuꝑfluitatē tartari cruciatibꝰ dāna rer. ſubito iuuenis qͥdaꝫ ſole ſplēdidior niueqꝫ cādidior quē fuiſſe glorioſū Hieronymuꝫ ad ſe inuicē referentibꝰ qͥ aſtabāt intellexi. p̄ſidenti indici flexis genibꝰ animā meo corpori iteꝝ iun gi porrectis p̄cibꝰ impetrauit. qͥbus finitis ver bis in ictu oculi vt cernitis aīa corꝑi eſt cōiun cta. quare omnes deū ⁊ glorioſū Hieronymuꝫ laudauerūt. Ecce ꝙ hec ſpecioſiſſima oliua eſt ſuoruꝫ famulorū recōciliatiua. Secūdo oliua ē ſignū victorie aſſecute Ideo refert Pli. in ſpe. natu. lib̓. xv. ꝙ victores apud atheniēſes quō dam oliua coronabant̉. Sed greci tandē ſuos victores oleaſtro coronari iudicabāt. Quid ꝑ hoc denotat̉. certe nihil aliud niſi ꝙ glorioſus doctor Hieronymꝰ eſt victoriā cōtra demones ⁊ mundū plene aſſecutꝰ ⁊ iam regnat victor in ſuꝑabilis. Ideo dicit beatꝰ Euſebiꝰ in epl̓a ſe pe dicta. Cantet qͥlibet noſtrū canticuꝫ nomini domini ſonorū. iubilet vocibꝰ mater eccleſia in hymnis ⁊ ꝯfeſſionibꝰ. plaudet hodie plebs ca tholica. vndiqꝫ iocundet̉ chriſtiana contio. ho die certe obtinuit Hieronymus qd̓ tāto eſtua/ bat deſiderio. hodie deuictis hoſtibꝰ obtinuit triumphū. certe oībus expletis laboribꝰ requi em̄ poſſidet ſine fine. Et infra ſubdit. Iā victor de ſuis hoſtibꝰ triūphauit cū qͥbus ſcuto timo ris domini viriliter dimicauit. iam denariū re cepit̉ ꝓ quo tanto labore in vinea ſancte eccl̓ie laborauit. hec ille. Uicit enī beatiſſimꝰ doctor Hieronymꝰ adhuc viuēs ſuos hoſtes ⁊ ſancte matris eccleſie ꝑfidos hereticos. quia ipſe fuit B C CIA diſperſio eorū. vt patet in legenda. Uicit etiaꝫ eos poſt mortē ſicut patuit ſermone ſupra p̄ce dente. Refert Cirillꝰ in epl̓a ad Augꝭ. ꝙ greco rum qͥdam hereticus quadaꝫ die cū ſacerdote qͦdā in hieroſolymitana eccl̓ia diſputabat. cun qꝫ ſacerdos ob ſue partꝭ defenſionē autoritatē qͣndā Hieronymi allegaret vt greci ratiōes de ſtrueret. temerarie peſtifer grecꝰ ore. glorioſiſſi mū Hieronymū totiꝰ veritatis lumē fuiſſe mē titū nō erubuit voce fari. Ac qꝛ voce talē nequi ciā ꝑpetrauit vocē deinceps amiſit. Hereticus qͥdam alius arreone Hieronymi imagineꝫ cer nens vtinam te cū viuebas meis manibus te nuiſſem. ⁊ meo gladio iugulaſſem. hoc aūt cuꝫ dixit euaginās gladiū tota vi ip̄m gutturi ima ginis infixit quouſqꝫ res innotuit. moxqꝫ ex ꝑ cuſſoris gladio tāqͣꝫ ex hoīs corpore ſanguinis vnda ꝓfluxit. Eadē inſuꝑ hora qua hoc factū ē. in atrio exiſtēti iudici glorioſus Hieronymꝰ cū gladio gutturi infixo apparēs ꝓ cōfoſſione hmōi vindictā poſtulauit narrās ſibi facta. hec dicens abijt. ſtupefactꝰ iudex cū ceteris qͥ aſta bāt ad eccl̓iaꝫ ꝓperans hereticū manu gladiū imaginis gutturi infixū tenentē reperit. qui ꝓ tinus vt eū vidit capi eum iuſſit. Captꝰ ē itaqꝫ hereticꝰ in ſua ꝑmanens duricia ob aliud nō ſe dolere niſi qꝛ viuū nō teneret Hieronymū gar riens a multitudine ppl̓i lapidibꝰ ⁊ enſibꝰ iugu lat̉. Glorioſus deniqꝫ Hiero. nō ſolū vicit he reticos ſꝫ ⁊ demones hūani generis inimicos ī tm̄. vt in eiꝰ pn̄tia nequaqͣꝫ audeant apparere ſeu ꝑmanere. ſicut de hoc refert idē Ciriilus in epl̓a p̄fata d̓ venerabili Euſe. qͥ ꝑ duas horas ante beate aīe exitū qn̄qꝫ trāſuerſis ocl̓is ⁊ ma nibus ſimul iūctis facie terribili voceqꝫ dira qͣ ſi ſe mouens clamabat. Nō faciā nō faciā. mēti ris mentiris. poſt hec faciē in terraꝫ firmās cla mabat. Adiuuate me frēs ne pereā. hec viden tes eū interrogauerūt Quid habes pater? Ad qͦs ille. Non videtis demonū agmina qͥ me de bellare cupiunt? Et illi: Quid te facturū vole bas cū dicebas? Nō faciā nō faciam ⁊cͣ. ait: illi conant̉ vt diuini noīs blaſphemꝰ īueniar. ideo me hoc nō facere acclamaui. Tunc illi. Quare faciē tuā pr̄ abſcōdebas in terrā? ne inqͥt eoruꝫ aſpectū cernerē quoniā tā terribilis ē ⁊ turpis ꝙ oēs pene que in mūdo ſunt reſpectu eiꝰ nihil ſūt ad extremā horā. tūc venerabili Euſe. Hie ronymꝰ apparuit eū benigne ꝯfortans. in cuiꝰ aduentu oīs illa demonū turba timore ꝑterri ta ab eo velut fumꝰ euanuit nō potētes eiꝰ pre ſentiā ſuſtinere. ſicut teſtat̉ Cirillꝰ ad Augꝭ. di cens. Mira res anguſtine vt multiplicibꝰ ptꝫ exēplis. Tantꝰ a cōſpectu glorioſi Hieronymi diabolis timor ineſt. vt etiā picture nō audeāt appropinqͣre. Nā ſi a demone obſeſſo illa p̄cio ſa demonſtraret̉ imago. ab eodeꝫ ꝯtinuo effugat̉. hec ille. Et hoc ꝓbat ī exēplo dicēs. San ctimoniales pene oīuꝫ mulierum pulcherrima etate iuuēcula beato Hieronymo deuotiſſima ī cenōibo dominaꝝ multa vixit ſanctitate. illiꝰ antiquꝰ ſerpēs inuidēs oꝑbꝰ vt eā a ſctō ꝓpo ſito reuocaret. cuiuſdā iuueniſ nobiliſſimi aīuꝫ in eiꝰ ꝯcupiſcētiā intātū excitauit. ita ꝙ nō poſ ſet die noctūqꝫ aliud niſi quō poſſit eaꝫ attinge̓ cogitare. Auxilio igit̉ ꝓprio deſperās d̓ eo qd̓ vellet obtinere quedā īueniēs magū ⁊ magna ei ꝓmittit ſi qd̓ optat expertꝰ fuerit. tūc ꝯuoca uit magꝰ demonē ⁊ nocte media ad ſanctā de ſtinauit monialē. Ad cellā igit̉ accedēs trāſire vltra Hieronymi imaginē ī cella depictā timo re neqͥt. negligēs ſibi cōmiſſū explere opꝰ deſpe rās ad mittēte reuertit̉. ſe nō poſſe ꝑficere ītētu apud monialē pādit ꝓpter Hieronymi imagi nem in cellula depicta. magus eū deridens di miſit. Aliūqꝫ vocatū demonē mittit ad huiuſ modi opera facienda. cui accidit ſic̄ pͥmo. Per horā forte manēs coactꝰ excelſa cepit voce cla mare. ſine me hinc Hieronyme hūc vlteriꝰ nō reuertar. ad hͦ ſtupefacta mulier q̄ oratiōibꝰ in cella inſiſtebat inqͥt. Quis illas fūdit p̄ces vel voceſ? nō ceſſante diabolo ſic clamare. excitate illiꝰ cenobij moniales ꝑcuſſe grādi timore ad il lā currūt cellā cruce dn̄i p̄eunte. ac ſi vt fore illu ſpiritū neqͣꝫ ſciūt. eundēqꝫ cōiurāt vt debeat ī timare qͣ de cauſa venerat. Narrās igit̉ ſeriem rei ſeqꝫ miſerū pādēs ⁊ catenis vinctū igneis a Hieronymo. rogat eas vt ſuis mereāt̉ p̄cibus abeūdi ſibi gr̄aꝫ inuenire. ac vbi hec moniales audiunt deo ⁊ gl̓ioſo Hieronymo laudes red dunt. ſimpliciter poſtulātes vt demoneꝫ hunc nullatenꝰ reuerſurū de cenebio effugaret. Uix finitis verbis diabolus magnis ſtercoribꝰ d̓ lo co recedens magum adijt. eumqꝫ magnis ver beribus flagellauit. vt per multa horaruꝫ ſpa cia de eo aliquod ſignum vitale paulominꝰ ap pareret. Uidens ille ſuas artes ſibi nihil vale re. refugiū habuit ad btm̄ Hieronymū dicens Glorioſe Hieronyme ſubueni mihi miſero pro mitto enī ſi tuis hac hora adiutꝰ fuero auxilijs ꝑnitie tā horribili nō ſuccūbā. deinde cūctꝭ exu tus flagitijs a tuis obſequijs nō recedam His finitis velut fumꝰ ſpūs neqꝫ euanuit. ꝑ angelū iacens ꝟberibus caſtigatus in tm̄ ſui corporis inops ꝙ niſi alieno auxilio potuit ſe mouere. Mox idē accepta penitētia anteqͣꝫ d̓ lecto ſur geret cōbuſtis cūctis codicibꝰ magicꝭ venditiſ qꝫ oībus que habebat pauꝑibꝰ erogauit. anno finito ad pnīaꝫ ꝑagendam in quadam ſpelun ca clauſa in heremo ibi per quadriēniū glorio ſe ſtetit. Tertio oliua eſt quo ad fructuꝫ rubea pͥmo ſed poſt vireſcit deinde nigreſcit. Sic ſan ctus doctor Hieronymꝰ fuit rubeus per chari tatē. viridis ꝑ virginitatē. niger ꝑ humilitateꝫ V5 F F I Sermo Charitateꝫ gͦ magnā habuit erga hoīes vt eos xp̄o acqͥreret dum hic vixit in mūdo quottidie p̄dicans. epl̓as ſcribens. ⁊ peccatores inducēs ad bonū. ⁊ nunc etiam iugiter ſanctam eccl̓iaꝫ diligens. vt dicit Euſeb̓. in epl̓a de lau. Hiero nymi. Hodie vndiqꝫ facta ē in populo chriſtia no leticia. exultet p̄cipue ſancta mater eccleſia cuiꝰ hodie glorioſus cultor ⁊ ꝓpugnator p̄ci puus omnibꝰ exſtirpatis hereticis dogmatibꝰ cum ſuis fallacibꝰ autoritatibꝰ de agro fidei ca tholice. doctrinis ſacratiſſimis ⁊ p̄fulgidis ſi gnis ac ꝓdigijs vt ſol relucet inter agmina be atorū. Habuit etiā beatus doctor charitatē nō ſolū in opere ſed in doctrina docēdo fratres ſu os dicēs: Predilecti mei diligite vos inuicem nō enī accepi hoc ab hoīe. ſed a ſaluatore qͥ ait: Hoc eſt p̄ceptum meū vt diligatis inuicē ſicut dilexi vos. In ſola enī dilectione oīuꝫ genera ꝟtutū cōſiſtunt. Sicut ex vna radice multi ra mi exeunt. ſic ex charite multe generāt̉ ꝟtutes Habuit etiā Hieronymꝰ ꝟginitatē ſicut teſtat̉ Euſebiꝰ in epl̓a vbi ſupra. Si inqͥt quis vult accipere Ioh̓em baptiſtā. ip̄e eſt pariter virgo pariter heremita. Sed diceres. tamē ip̄e ī epl̓a ad Paginatiū ſcribit dicens: Uirginitatē ī ce lo ꝓfero nō quia habeo. ſed magis miror quia nō habeo. Ex quo dicto videt̉ clareſcere ꝙ nō ſit ꝟgo. Ad hoc dicēdū ꝙ illud dixit vel ex hu militate. vel ideo ſe ꝟginitatē minime habere reputabat. qꝛ carnis incētiuā ſepiꝰ paſſus fuit. ⁊ ſic loquit̉ de ꝟginitate mētali ⁊ nō corporali qꝛ corpus ſuum nūqͣꝫ luxuria maculauit. quaꝫ ⁊ docuit eſſe ſpernendā ⁊ fugiendā. Naꝫ ſicut ꝟginitas hoīs par eſt angelis imo plus euꝫ fa cit angelis. ita luxuria hoīem deformē reddit. ⁊ vt ita dicā. ml̓to peiorē beſtia efficit. De nll̓o enī alio peccato legit̉ deuꝫ dixiſſe. Penitet me feciſſe hoīeꝫ. Nam luxuria facit hec opera. cor pus debilitat. et ſemꝑ illud qͣſi morti deſtinat. famā denigrat. marſubia euacuat. furta inſtru it. homicida cauſat. memoriaꝫ hebetat. cor au fert. oculos vtriuſqꝫ hominis cecat. ⁊ p̄ ceteris iram ꝓuocat. hec ille. Etiā legit̉ hoc vitiū du rius arguiſſe. ſicut refert Cirillꝰ in epl̓a ad bea tum Augꝭ. ꝙ in ciuitate candia ſacerdos qͥdaꝫ eccl̓ie cuſtos impudicus ebrietati ⁊ luxurie de ditus miſerrime d̓ hoc mūdo migrauit. cuius corpꝰ in decori ſepulcro ſacerdotū eſt ſepultuꝫ ſequēte nocte tantus in eccl̓ia et cimiterio fuit ſtrepitus ꝙ in illo morātes terrore ꝑcuſſi ſunt excitati ad eccl̓iam cōcurrūt vbi ſtrepitꝰ vehe mētes cāpanarūqꝫ ſonos audiūt. ſed nihil ibi videntes diuinā exorāt clementiā quatenꝰ cur iſta fiant velit reuelare. ſed nullū auditiōis ſen tiunt adiuuamē Diluculo hoc ceſſante. omnia in eccl̓ia inueniūt reuoluta corꝑa mortuoꝝ. qͣſi vndiqꝫ flāmis igniū violata. Tunc Nicolaus archiepiſcopꝰ eccl̓ie illius orationes indicens populo. quid ſequēti nocte euenire velit prece pit expectare. qua veniēte duplex ſtrepitꝰ ⁊ pa uoris tribulatio eſt ſecuta. qͣ de re hoīes velut mortui exibāt. die luceſcēte omnibꝰ in eccleſia ꝓ orationibꝰ cōgregatis. glorioſus Hierony mus ſubito ſolis ſpecie ſpendidior in eccleſiaꝫ veniens ad altareqꝫ gradiēs. cūctis vidētibus ⁊ mirantibꝰ ꝑ horaꝫ ſub ſilentio ꝑmanēs. hoc ꝓpt̓ ſacerdotis miſerū cadauer ſacris indigne locis abſconditū ad terrorem peccantiū conti giſſe intimauit. Eiſdēqꝫ mandauit vt cadauer miſerrimi poſt reſurrectionē omniū tartareis deputādū ab illis māſionibꝰ ereptū flāmis tra derent ꝓtinus ad cōcremandū. qd̓ cuꝫ populꝰ feciſſet peſtis illa ceſſauit. ⁊ ſic deinceps beatū Hieronymū om̄es vnanimiter deuotiōe maxi ma colere inceperūt. ⁊ hoc quo ad pͥmū. Ꝙtū ad ſcd̓ꝫ eſt notandū. videmꝰ ad experientiā cū tempore venientis eſtatis roſe matureſcūt. tūc homines ciuitatis exeūtes intrant hortos vbi roſas colligētes ſecū in manibꝰ ad manſiones ſuas deferunt cuꝫ iubilo ⁊ eas in ſuo collocant aſpectu. Ita beatiſſima roſa glorioſus Hiero nymꝰ cū venit tēpus ſue ſenectutis. tāqͣꝫ candi diſſima roſa d̓ horto huius ſeculi ad celeſtē de lata eſt māſionē. nō ſolū ab angelicis ſpiritibꝰ ſed a dn̄o nr̄o ieſu xp̄o cuꝫ magno honore ⁊ iu bilo ⁊ plātata ē in viridariū dei. Teſte Euſeb̓. in epl̓a vbi ſupra. Ecce inqͥt flos campi et roſa miro modo fragrās odore de horto nuꝑ eccl̓ie in viridariū dn̄i eſt trāſplantata. Ꝙ autē cuꝫ le ticia ſic in celuꝫ ſit delata aīa ſanctiſſima decla rat beatus Augꝰ in epl̓a ad Cirillū dicēs. Ho ra cōpletorij defunctus eſt glorioſus Hierony mus ſeuerꝰ cū duobꝰ monachis diuinis locuti onibꝰ inſiſtētibꝰ. infinit̓os repente audiūt orga norū timpanorū ⁊ totiꝰ ſimphonie ⁊ inſtrumē torū ſonos. qͥbꝰ celū vt ip̄is videbat̉ vndiqꝫ re ſonaret. quoꝝ ſonoꝝ ſuauitatibꝰ anime pene a corporibꝰ exalabāt. ſtupefacti oēs oculos in ce lum eleuant totū ether ⁊ oīa que ambitu eius ꝯtinent̉ intuentes. viderūt quādā lucē ſepties ſolis luce clariorē p̄clareſcere. ex quo oīuꝫ odo rum aromata erūpebāt. hec illi tam mirādo af fectu cernētes. deū exorabāt p̄cibus vt eos cur talia fierent nō lateret. Et vox de celo veniens ait: Nulla vos moueat admiratio. nihil vobis videat̉ mirabile ſi talia videtꝭ ⁊ auditis. hodie enī rex regū ⁊ dn̄s dominātiuꝫ xp̄s exeūti de hͦ ſeculo neqꝫ anime gl̓ioſiſſimi Hieronymi totꝰ feſtinus obuiaꝫ venit ⁊ eā p̄ ceteris tāto hono rificentiꝰ tanto excellētiꝰ ⁊ ſublimiꝰ ad ſua redū cit regna. quāto p̄ ceteris ſublimioris vite me ritis refulget Hodie oīuꝫ angeloꝝ ordīes exul tātes talibꝰ vocibꝰ alternatim ꝯcinnētibꝰ ī ſuū ſociāt dominiū. Hodie enī ꝓphetarum cetus G CIX hodie apoſtoloꝝ chorus. hodie oēs cōfeſſores hodie glorioſa comitiua virginuꝫ. hodie oīuꝫ beatoꝝ anime letabūde ⁊ feſtiue occurrūt com patriote. Et cū hec dixiſſet vox ſiluit. ſꝫ tn̄ lux magna ⁊ odor magnꝰ poſtmodū ꝑ horā duran tes nō ceſſauerūt. Iſta ſolēnis ⁊ laudabilis in celū aīe beati Hieronymi ītroductio etiā oſtē ſa ē ab ep̄o Cirillo. ſicut refert Euſe. in epl̓a de morte Hieronymi dicēs: Cū iā dicta hora Ci rillus ep̄s deuotꝰ in ſua cellula orationibꝰ inhe reret ſurſū in ſpiritu raptꝰ velut ī extaſi factus ſubito quoddā a monaſterio in qͦ vir ſanctiſſi mus migrauerat vſqꝫ ad celū mirabile ⁊ ſpeci oſiſſimū vidit iter. cuiꝰ tāta erat pulchritudo ⁊ admiratio: vt ſtupore velut amēs effectꝰ huc il lucqꝫ admirās fui pauliſper credebat obliuiſci In hac poſitꝰ anxietate eleuans oculos et ecce angeloꝝ maxīa multitudo a monaſterio tanqꝫ ſocietas veniebat alternatim melodiaꝝ ⁊ mel lifluoꝝ cāticoꝝ vocibꝰ celū ⁊ terrā reſonare fa ciebāt. etiā ſinguli angeli ſingulis manibꝰ accē ſos cereos habebāt quoꝝ claritas ſolis ⁊ lune lumē repellebat. Et deniqꝫ Cirillꝰ vertēs ocu los plꝰ in celū nō minorē angelū vidit cuꝫ ma gno etiā angeloꝝ numero. iſtis obuiā venire qͥ rei huiꝰ anxiꝰ expectabat euētū. quē cuꝫ īterro gaſſet qͥd nam hͦ eſſet. eū ſtupor ita oppreſſerat vt qͥd diceret neſciebat. at ille diutiꝰ expectanſ glorioſam vidit Hieronymi faciē cūctiſqꝫ pre ibat angelis. ⁊ ſil̓iter ſequebat̉ aīam decorataꝫ pulchre. ſil̓iter erat ad dexterā ſaluator cuꝫ eo parit̓ ſe vniēdo. quo qͥdē loco Cirillꝰ degebat gradū figens ⁊ ſtans taliter ē ei locuta. Agno ſcis ne me? ad quā? minime qͥdē? qͥs enī es qui ī tanto ceteris homībꝰ emines. ⁊ illa? de Hiero nymo vnqͣꝫ fuit tibi aliqͣ cognitio? At ille. Cer te quē nominas ſingulari affectu diligo chari tatis Sed q̄ſo es ille; ⁊ illa: eiꝰ ſum aīa que glo riam. iaꝫ obtineo quā ſperabā. ad meos perge filios q̄ vidiſti nuncia vt ⁊ a luctu deſināt ⁊ in ceſſanter cōgaudeāt. qͥbus oībus finitis illa vi ſio ab eo euanuit. Ad ip̄m gͦ clamemꝰ ſicut iu bet. b. Augꝰ ī epl̓a ad Lirillū ⁊ exultemꝰ ꝯgau dendo eius honori ⁊ dicamus cū Euſe. in ep̄i. ſepe dicta. O vir ineffabilis. o virtutū vas ad mirabile. oplēdor patientie. lāpas p̄fulgida. o diadema honoris ⁊ glorie. angularꝭ lapis. for tiſſimū exemplar innocētie. colūba aurea totiꝰ eccleſie. noſtri ſemꝑ facias memoriā apud do minū ⁊ vt tua ſemꝑ valeamꝰ interceſſione pijſ ma ꝓtegi a nociuis. et futura gaudia que iam poſſides adipiſci. qd̓ nobis p̄ſtare dignet̉ ih̓s chriſtꝰ marie filius qͥ eſt idē cum patre ⁊ ſancto ſpiritu in ſecula amen. Refert amplius Cirillꝰ in epl̓a ad Augꝭ. ꝙ Sabinianꝰ hereticorū fau tor duas aſſerebat volūtates in deo aſſumens pro ſe. illud Matth̓. xxvj. Pater ſi fieri poteſt tranſeat a me calix iſte. Ex hoc dixit elici poſſe ꝙ fugere voluit paſſionē vna voluntate ⁊ alte ra eādeꝫ coacte ſubire oportuit paſſioneꝫ. ⁊ ex his dicebat ꝙ xp̄s multa voluit que obtinere. non potuit ⁊ hoc errore ꝑuertebat gregem xp̄i ⁊ vt ſuuꝫ errorē tegeret ⁊ ei fides daret̉ magis glorioſo Hieronymo ⁊ eiꝰ opuſculo imputabat Ad p̄dictū igit̉ hereſiarcha ⁊ ſuos diſcipulos ad eccl̓iaꝫ hieroſolymitanā quadā die domini ca ad diſputandū ⁊ errorē ꝯfutandū. Cirillus cū ſuis ſuffraganeis ep̄is ⁊ alijs ortodoxis ad ueniens. diſputatio a nona incepta vſqꝫ ad ve ſperas ꝓtendit̉. Cum ergo idē hereſiarcha cō trarius. opuſculū ab ip̄o cōpoſitū. falſeqꝫ glo rioſo ītitulatū Hieronymo allegaret. has char tas inimicas ſufferre non valens Siluanꝰ ſan cte nazareth eccl̓ie archiep̄s. qui tanta beatuꝫ Hieronymū affectione ⁊ animi deuotione cole bat vt qͥcqͥd faceret diuinū nomen ⁊ beati Hie ronymi p̄mittebat. vnde quaſi omnibꝰ Hiero nymꝰ obiciebat̉ a p̄dicto heretico. mox aſſurre xit dire euꝫ increpās ꝙ tot ⁊ tantas exercuiſſet nequicias. Dum autē inter eos longa oriretur cōtētio ⁊ vterqꝫ ꝓpoſſe obprobria ſibi dicerēt in fine ſic ambo ſtatuerūt pariter ꝙ ſi in ſequen tis vſqꝫ diei horā nonā beatꝰ Hieronymꝰ hoc opꝰ falſe cōpoſitū euidēter oſtēderet. hereſiar cha capite pͥuaret̉. Sinaūt? archiepiſcopus? ⁊ qͥlibet ad ꝓpria remearet. Per totam autē no ctem orationibꝰ quiſqꝫ noſtrum vacabat vt nō bis auxiliū a domino eueniret. ſtatuta aūt ho ra hereſiarcha cum nequicie filijs in eccleſiam veniēs. huc illucqꝫ diſcurrēs q̄rebat dei ſeruū tanqͣꝫ leo rugiens. ſtabat autē fideliū omnium contio in eccl̓a. quilibet ſancti Hieronymi cla mans nomē. ſed ille finxit ſe dormire orationē ſupplicantiū non intendens vt mirabilior ap pareret. Deniqꝫ cuꝫ nihil miraculi appareret. ſeuire cepit hereſiarcha vt nec Siluanꝰ qd̓ ꝓ miſerat iam expleret. Ad locū autē quo decol landus erat Siluanus ſanctiſſimꝰ ducit̉ gau dens. lachrymātes ep̄os ⁊ alios homīes catho licos qͥ ad hoc cōuenerāt cōfortabat verbis di cens: Exultate mecū chariſſimi gaudete noli te triſtari quoniā nō derilinquet deus ſperan tes in ſe. ſi nō exaudior. plus peccatis meis me rui. Poſt hͦ genua flexit. ſancte inqͥt Hierony me adeſto mihi ſi placet. qm̄ hͦ ⁊ maiore dignꝰ ſum ſupplicio. tamē ne falſitas locū teneat ve ritati ſuccurre. Hec dicēs ſpiculatori colluꝫ p̄ bet ⁊ vt feriat ip̄m erigit Eleuat aūt ille enſem antiſtitis venerādi caput vno ictu cupiēs am putare. adeſt ſubito Hieronimꝰ gl̓ioſus cūctis cernētibꝰ manu extēſa tenet enſem. Siluano ī ꝑans vt exurgat. d̓inde hereſiarchā increpās ſcpͥturas falſe cōpoſuiſſe innuēs ei qͣꝫ cōminās ab oīuꝫ euanuit oculis. Cōfeſtimqꝫ vt Hiero. H I DEFNO diſparuit hereſiarche caput terraꝫ petijt. a cor pore detrūcatuꝫ: tanqͣꝫ enſe ſpiculatoris manꝰ amputaſſet vno ictu. qd̓ tā mirabile cūcti vidē tes qͥ aderāt. ilico ſtupefacti. deo gr̄as egerunt ⁊ Hieronymo glorioſo. ad ꝟitatē diſcipuli he reſiarchie redierūt. Idē refert d̓ Siluano no minato ꝙ ſerpēs antiquꝰ diabolꝰ inuidēs eiꝰ ſe nectuti. nocte qͣdā ſumēs eiꝰ formā. cuidā muli eri nobiliſſime iā in ſtrato qͥeſcēti apparuit. cō ſenſū ſui corporis reqͥrebat. ad qd̓ ꝑterrita mu lier cū ſe ſolā ī thalamo cū viro cerneret. diabo lus cepit voces emittere vt oēs excitarent̉ dor mientes. etiā cōuicini oēs qͥ ad mulieris thala mū cōuenerunt. qͥd ſibi acciderit inquirentes. Perquirere aūt ceperūt ⁊ tandē diabolū ī ſpe cie ep̄i inuenerūt. accēſiſqꝫ candelis intuentes eū archiep̄m crediderūt. ad qd̓ oēs ſtupefacti. qͥd dicerent aūt quid agerēt ignorabāt. ſciētes eius ſanctitatis nomē interrogabāt an tantas nequicias ꝑpetraſſet. At ille. Quid inqͥt malū feci. ſi mulier me ad huiuſmodi negociū inuita uit? Qd̓ audiens mulier eum fore mendacē la chrymis reſpōdit: Tunc ille vt hoīes ad maiꝰ odiū erga virū dei incitaret. ita cepit horrenda fari ꝙ nullus potuit auribꝰ ſuſtinere. quare et ip̄m cū ꝯtumelijs extra domū repulerūt. mane facto geſta que erāt narrātes. ſiluanū hypocri tam ⁊ dignuꝫ incēdio acclamabāt. qͣ de re tota ciuitas nazareth cōmota ē cōtra ip̄m ita vt au diendo eius nomē oēs blaſphemarēt. Audiēs autē hec ep̄s mouet̉ ⁊ ſtupeſcit ꝓpter iniurias ſed nullā in ſe habuit impatiētiaꝫ grātes ſemꝑ agens deo ſua hec cōfitet̉ noxa meruiſſe. Re uoluto igit̉ anno vir dei vt hoīuꝫ ſcandalū mi tigaret occulte nazareth deſerens ad eccl̓iam ī qua hieronymi corpꝰ humatū quieſcit veniēs ſe in ſepulture locū poſuit oraturus. In quo ꝑ duarū horarū ſpaciū manens. vir qͥdam neqꝫ. eccl̓iam intrans ſanctūqꝫ virū reperiēs ad euꝫ velut draco ꝓperās dixit ꝙ mulieres ad libidi nem incitaret. Cui Siluanꝰ politus humilita te vt ei illa ſepiꝰ diceret inuitauit. qd̓ ille audi ens gladiū extrahit vt ſiluani gutturi infigeret cui cuꝫ hͦ verbū ſuccurre glorioſe Hieronyme opponeret. in guttur ſuū ille ꝓpriū gladiū infi xit ⁊ ſe interemit. caſu itaqꝫ alius ſuꝑueniens vt hͦ vidit gladiū arripiens. a viro dei eſtimās hominem interemptum eū īterficere conabat̉ ⁊ qͥd pͥmo acciderat euenit ⁊ ei Cū aūt iſte ī ter ram ceciderat duo viri alij eccl̓iam intrātes et vidētes hoc. diuini iudicij ignari a viro dei pu tant ꝑpetratū. Quoꝝ vnus p̄ alio graue ferēs furia inflāmatus cepit clamare. quouſqꝫ viget tua malicia Tu mulieres ad libidinoſas cogis voluptates ⁊ hoīes interficis in occulto. certe tue neqͥcie hodie finis erit. ⁊ ſubito currens vt eū extingueret nudato enſe venerat. Ille autē vt ait. Succurre glorioſe Hieronyme. Uir ille ſic̄ duo pͥmi manu ꝓpria ſe interemit. Uir autē aliꝰ qͥ cū eo venerat tremebundus ad eccl̓ie fo res cucurrit qͥ hoc maleficijs factū putās quā tum poterat clamare cepit. Huc oēs accurrite Ecce maleficus Siluanꝰ non ſolū mulieres vi tuperat ſꝫ ſuis incantationibꝰ hoīes necat. Fir itaqꝫ nimiū viroꝝ ⁊ mulieꝝ ꝯcurſus clamātiuꝫ ip̄m eē cōburēdū. Hec ad ep̄i Cirilli ſonāt au res qͥ pergēs vbi ſtabat agnꝰ inter lupos mitis ⁊ letꝰ nihil aliud dicēs. hec iuſte patior. qꝛ ī de um grauiter peccaui. Verberat̉ igit̉ vir dei et capit̉ vt ad ſupplicia decrcat̉. Cunqꝫ extra ec cleſiaꝫ deduceret̉ glorioſus Hieronymꝰ viſus eſt ī loco in qͦ iacebat ſurgēs tanto circūfulſus lumine. ꝙ radijs in eū intuentiū oculi vibrabā tur cūctꝭ apparuit ſuo deuoto p̄mia donaturꝰ qͥ dexterā ſui Siluani capiēs venerandi. his qͥ eum retinebant voce terribili vt eum dimitte rent imꝑauit. ⁊ anteqͣꝫ vox illa finiret̉ oēs tan tus timor īuaſit ꝙ in terrā velut mortui cecide runt. Inter hec quedā mulier a ſpiritu neqͣꝫ ob ſeſſa catenis ligata ad liberationē ad eccleſiaꝫ deportat̉. at vbi illā lumē eccleſie tetigit clama re cepit. Miſerere miſerere glorioſe Hierony me. nā ꝑ te crucior an̄ tp̄s. Cui Hieronymus: Nephande ſpūs exi ab hac dei famula ⁊ tuas detege neqͥcias ⁊ fallacias qͣs erga Siluanum egiſti. apparuit gͦ in forma Siluani vt ab oībꝰ ip̄e eē crederet̉ ⁊ rem quam fecerat enarrauit. His dictis diris vlulatibꝰ de tēpio diſparuit. Tūc gl̓ioſus Hieronymꝰ ad ep̄m inqͥt voce le ui. Quid optas Siluane chariſſime tibi placi tū me facturū ſcias? At ille. Mi dn̄e vt me h̓ ampliꝰ nō relinquias. Et Hieronymꝰ. Qd̓ po ſtulas ita fiat. poſt ergo veni. hec dicēs cūcto viſui ſe negauit. Interuallo autē vniꝰ hore fa cto Siluanꝰ archiep̄s expirauit. Fit ex hͦ cun ctis admiratio ⁊ lachryme ab omnibꝰ effundū tur quilibet ſe reū in dei virum. aut ꝙ aliquid cōtra eū cōmiſiſſet clamat. timēs ne ſe vlciſcat̉ poſt mortem. quēadmoduꝫ cōtigit illis ī eccl̓ia qͥ eum cōuitiabant̉. demū cum honore cōgruo ad nazareth portat̉ ibiqꝫ corpus venerandum vt decebat ſepelitur. ¶De animabus ſermo pͥmus. Ttēde anīe mee I ⁊ libera eā. psͣ. lxviij. Nihil ē inter oīa qd̓ plus trahit piū amicū ⁊ liberalē ad miſeri cordiā vel ſuffragiū qͣꝫ penoſe captiuitatꝭ oſten ſio. Quare hō qͥ eſt grauiter captiuatus ab ini micis ⁊ ſeip̄m nō poteſt liberare. clamat ꝓ au xilio alioꝝ. vincula eis oſtendendo. vt eo citiꝰ ad pietatem moueantur. ip̄eqꝫ a captiuitate li beret̉. hoc figuratum habet̉ Exo. iij. vbi legi tur ꝙ filij iſrl̓ in graui affligebant̉ captiuitate CA Pharaonis. ideo clamauerūt ad dn̄m qui di xit motus pietate vidi afflictionē populi mei qͥ eſt in egypto ⁊ clamorē eiꝰ exaudiui ⁊ ſciēs do lorem deſcendā ⁊ liberē eum de manibꝰ egypti oꝝ ⁊ deducā de terra egypti in terrā bonam ⁊ ſpecioſaꝫ q̄ fluit lacte ⁊ melle. Myſtice ẜm ſen ſum oīs ſacre ſcripture nulla ē doloroſior pena qͣꝫ captiuitas ī purgatorio. anime enī ibi exiſtē tes dicere poſſunt illud Thren̄. j. O vos oēs qͥ trāſitis ꝑ viam attēdite ⁊ vidēte ſi ē dolor ſimi lis ſicut dolor meus. in mūdo nō eſt dolor ſicut dolor noſter. qͣſi dicerēt. nō pōt tātꝰ dolor in to ta terra eſſe. qꝛ ſcimꝰ ꝙ captiuꝰ qui patit̉ in ter ra ꝓpria ⁊ in carcere qͥ eſt ī terra ⁊ in pn̄tia pa rentū nō tātū dolet quātū in terra aliena infra terrā ⁊ in pn̄tia alioꝝ. cū poſſit interdū ab ami cis viſitari eo citiꝰ liberari nec a vermibꝰ mole ſtari. modo ex illo penā grauiſſimā aīaꝝ poſſu mus ꝑpēdere. qꝛ capte ſūt ī terra aliena. ẜm il lud pͣsͣ. cxxxvj. Int̓rogauerūt nos qͥ captiuos duxerūt nos. ⁊ nō ſolū ī t̓ra aliena. ſꝫ etiā ſubtꝰ terrā. vt habet̉ Eſa. xiiij. Cui locꝰ purgatorij ē vicinꝰ. etiā patiūt̉ in pn̄tia demonū ẜm illd̓ psͣ Biabolꝰ ſtet a dextris eiꝰ. Ideo de hac graui captiuitate clamat q̄libet illaꝝ ad ſuū amicū di cens ſicut ponit Amādus ī hora. ſapiētie. li. ij. c. ij. O amicoruꝫ oīuꝫ dulciſſime mihi ſuccure miſere̓ anime mee. memēto iucarcerati nec diu tius ꝑmittas me affligi ī carcere caliginoſo. qꝛ derelicta ſū ab hͦ mūdo. nō eſt inquit qui fideli tatem oſtēdat. non ē qͥ manū porrigat egenti. ⁊ hoc eſt etiaꝫ qd̓ petūt verba thematis. Intēde aīe mee ⁊ libera. Pro qͥbus eſt ſcienduꝫ ꝙ aīa bus defunctoꝝ ſuccurrere debemus ꝓpter qͥn qꝫ. Primo ꝓpter nature ſil̓itudinem. qꝛ ſcimꝰ ꝙ ſimilitudo ē cauſa dilectionis. ⁊ hoc teſtatur Ariſto. viij. Ethi. dicens: Simile diligit ſibi ſi mile. Cui alludit ſapiēs Ecc̄i. xiij. Omne aīal diligit ſibi ſimile. ſic omnis homo ꝓximuꝫ ſibi Et ſi aīalia ſibi ſimilia vidēt aliqd̓ in anguſtia ꝯſtitutū celeriter occurrūt ⁊ auxilia ferūt quā tum poſſunt. Sic̄ hic ſcribit Albertꝰ in li. reruꝫ de elephantibꝰ quorū eſt natura quādo volūt pauſare in die vel ī nocte ſolent incūbere ī ma gno arboris ligno eo ꝙ carēt iuncturis mēbro rum. venator autē hoc ſciens truncū arboris ī parte cauat ⁊ reſecat. veniēs autē elephas mo re cōſueto ſe illuc volens inclinare cum arbore cadit. ⁊ ſi homo nō aderit tūc gemit ſiue barrit Qd̓ audiētes alij elephātes ꝯcurrūt ad clamo rem eius ⁊ cupiūt ſubleuare. illi autē nō poſſūt voces emittere vt cōſueuerūt quouſqꝫ venerit minor elephas cuiꝰ roſtro eleuat̉. Myſtice qͥd ꝑ elephantē niſi humana aīa intelligit̉. quia ſi cut elephas eſt animal magnū ⁊ magne reputa tionis apud hoīes vt nōnūqͣꝫ ꝓpter ip̄m capiē duꝫ hoīes periculo ſe exponūt. Sic aīa ē tā ma gna ⁊ apd̓ deū tante reputatiōis ꝙ ꝓ ea ī peri culum mortis ſe dedit chriſtꝰ filiꝰ dei. Sicut d̓ hoc dicit Bern̄. in li. medita. c. iij. Sublime eſt anime p̄cium q̄ nō niſi ſanguine xp̄i redimi po tuit. Nam filiꝰ dei cum eēt in ſinu patris a rega libus ſedibus ꝓ ea deſcendit vt eā a poteſtate diaboli liberaret. ⁊ īfra Totꝰ iſte mūdꝰ ad vni us anime p̄ciū eſtimari nō poteſt. non enī ꝓ to to mūdo deus aīam ſuam dare voluit quā pro aīa humana dedit. Et dicit Pliniꝰ in ſpecū. na tu. ꝙ inter elephantē ⁊ draconem ꝑpetua ē di micatio. qꝛ vnus īuidet alteri ꝓpter magnitu dinem viriū ⁊ corporis quātitatē. Ita īter ani mam ⁊ draconē infernalē magna ē pugna. ẜm Augꝭ. in li. ſoli. c. xv. quia ille draco nihil aliud deſiderat niſi vt animā ꝑdat. Nā cōtra eā mul tas dirigit ſagittas. q̄ ſunt ira luxuria inuidia ſuꝑbia auaricia ⁊ accidia. qͥbus anima vulne ratur. ẜm Bern̄. in lib̓. medi. c. xij. Ideo bn̄ ele phāti cōꝑatur. Iſte igit̉ anime ſolet pauſare ī arbore hoc eſt in corpore de terra formato qd̓ bene arbori comꝑatur. quia dicit Agaton ī vi taſpa. Homo eſt ſimilis arbori corporali cuius labor folia. interior cuſtodia fructꝰ. Hec arbor corporis multotiēs ē cauſa ruine aīe. Sicut te ſtat̉ Augꝰ li. ſolilo. c. vlt̓. loquens in ꝑſona aīe dicens: Nullū peiorē patior hoſtē qͣꝫ corpꝰ in qͦ habito. eſt enī quaſi leo ſubuerſor ī domo mea vndiqꝫ me peſtifero morſu dilaniās ⁊ ꝯſumēs qd̓ ꝑpendens venator. hͦ eſt mors incidit arbo rem. qꝛ ſecuris eiꝰ iam dudū ad arborē poſita ē Matth̓. iij. Ideo cadente arbore hoc ē corpo re cadit cuꝫ eo anima. ⁊ ſi habet aliquid adhuc purgandū tunc cadit in foueam purgatorij. de qua ꝑ ſe ſurgere minime poteſt. qꝛ eſt extra ſta tum merendi. Eſt enī aīa ẜm psͣ. ſpūs vadens ⁊ non rediens. vadit enim in penas ex graue dine peccatorū. ⁊ non redit niſi auxilio xp̄ifide liū ⁊ bonorū operū. Id̓o hodie clamāt ⁊ ꝑ mul ta annorū curricula clamauerūt ꝓ auxilio nr̄o vocādo nos dn̄os. ẜm psͣ. De ꝓfundis clama ui ad te domīe. domine exaudi vocem meam. Fiant aures tue intēdentes in vocē ⁊cͣ. Idcir co cū nobis ſimiles ſunt in natura. nō ſimꝰ īmi tiores animalibꝰ irrationabilibꝰ q̄ ſuccurrūt ſi bi ſimilibus. ſuccurramꝰ eis de penis eas iuuā do. qꝛ ẜm beatū Amb̓. Nihil eſt tam piū qͣꝫ na turā iuuare. Et ſi nō poſſumꝰ tam cito liberare debemus cū eis more elephātū flere ⁊ ip̄is cō dolere. ẜm illud apoſtoli ad Roma. xij. Flete cū flētibꝰ. donec veniat xp̄s qui fuit minimus ꝑ humilitatē ⁊ liberet eas ꝑ ſuā miſericordiaꝫ a tali cruciatu. Sic fec̄ qͥdam abbas qui cōdo luit cuidam defuncto vt ſecum vberrime fleret Refert Uincu. in ſpe. hiſto. li. xxv. c. xxxv. ꝙ qͥdā famulꝰ celarij beniuolus infirmatꝰ cuidaꝫ eſt cōfeſſus. cū autē quoddā dixiſſet peccatuꝫ. B A Sermo cōfeſſor timuit reciꝑe. ſed vt abbati confiteret̉ iniunxit. abbate igit̉ abſente. infirmus interim eſt defunctꝰ. cum autē ille eſſet reuerſus ⁊ ſede ret in lecto volens ſe diſcalciare. vidit illū mor tuū ꝑ gradus dormitorij aſcēdentē. qͥ ⁊ cecidit ante abbatē rogans humiliter vt ſuā ꝯfeſſionē audiret. ⁊ cum cōfiteret̉ tanta vtebat̉ abundā tia lachrymarū vt abbas ad lachrymas moue retur. ⁊ fleuit intantū vt manica cuculle valde humectaret̉. quo facto rogauit abbatē vt ꝓ ſe oraret. quia ī magnis eſſet penis. ⁊ ab eo diſpa ruit in inſtanti. Secūdo debemꝰ eis ſubuenire ꝓpter boni ꝓprij conſiderationē. quia quicqͥd boni eis impendimꝰ ex pietate. hoc totū p̄mit timus nobis ad p̄mium aſſequendū. Qd̓ teſt a tur beatus Amb̓. li. de offi. dicens: Omne qd̓ defunctis cauſa pietatis impēdit̉. ad noſtrum tandē meritū trāſmutat̉. ⁊ illud poſt morteꝫ in centuplo recipiemus duplicatū. Qd̓ ꝓbat in ſi mili Auicen. in natu. iij. li. mineraliū dicēs: Ci aliqua plumbea maſſa terre īmergit̉ trāſactis aliquot annis creuiſſe ſignāter inuenitur. Naꝫ etiam ẜm Euenū lib̓. de eūtibus in natura. plū bea tecta ex imbre creſcūt. Sic ⁊ ſi purgandis animalibꝰ que ſunt ſubtus terram aliqͥda chri ſtifidelibus deſtinat̉. per qd̓ earū ſuppliciū mi norat̉. tandē poſt mortem centuplū inuenitur augmētuꝫ. Teſte Orige. de ritu eccl̓aꝝ. Quid nunc homo cōſolationis ſupplitio tranſmitiit animarū ſine dubio idip̄m centuplū recipi et in futurū. quia opera illorū ſequūtur illos Apocͣ xiiij. Iō dicit̉. ij. Mach̓. ij. Sancta ⁊ ſalubris eſt cogitatio ꝓ defunctis exorare vt a peccatis ſoluent̉. Salubre inquā non ſolum eis ſꝫ ⁊ no bis. quia in ſinū noſtrum oratio noſtra cōuerte tur. vt ait psͣ. Tertio debemꝰ liberare animas ꝓpter debiti rationē. Ratione enī debiti tene mur eis ſubuenire. ex qͦ enī iubemur inimicos diligere ⁊ eis benefacere. Matth̓. v. Diligite inimicos veſtros ⁊ benefacite his qui vos ode runt. multo magis tenemur hoc facere amicis ⁊ parētibus noſtris qui nos genuerunt ⁊ labo re magno nutrierūt. ꝓ quo eis ſatiſfacere non poſſumus. ẜm illud Ariſto. ix. Ethi. Dijs pa rētibus ⁊ magiſtris nō poteſt reddi equiualēs Sed heu quidam īter nos faciūt ſicut pulli de generes pellicani. Refert enī Soli. in li. de mi rabi. regionū. Pullos pellicani naturalit̓ odit ſerpens. Cum autē ꝓ paſtū mater exit. ſerpēs aſcendit arborē ⁊ hos occidit. veniēs autē ma ter ⁊ mortuos inueniens in pectore ſe vulnerat ⁊ ſuꝑ pullos ſanguinē ſpargit ⁊ ſuſcitat hos a morte. ex effuſione aūt ſanguinis mater debili tatur. qua ꝓpter pulli ꝓ cibo exire cogunt̉. Et qͥdam pulli naturali affectu matrē debilitataꝫ paſcūt. alij autē degeneres d̓ matre nihil curāt qd̓ ip̄a diligēter aduertens receptis viribus fi lios ſe paſcētes refouet. alios autē tanqͣꝫ ingra tos eijcit ⁊ expellit. Sic ſpūaliter parentes no ſtri dū vixerunt magnā curam de nobis habu erunt. qꝛ ẜm Ariſto. viij. Ethi. ſunt nobis cau ſa eſſendi generādo. cauſa nutriēdi educādo. ⁊ cauſa diſcipline informādo. Et hoc aliqͥ pru dentes filij animaduertūt ⁊ multa bona faciūt poſt obitū parentū ſuorū. tum miſſas ꝓ ſalute eorū ordinando. tum elemoſynas pauperibus largiendo. tum orationes deuotas faciēdo. tū corpus ieiunijs affligēdo. tum ⁊ lachrymas ef fundendo. ita vt de illis poteſt dici illud psͣ. ix Oculi eiꝰ in pauperē reſpiciūt ſcꝫ in purgato rio degenteꝫ animā reſpiciūt. Sed ecōtra qui dam filij ⁊ filie ignobiles poſt mortē parentū ⁊ ſuorū amicorū minime curant. ſed bona ab eis relicta inutiliter dilapidant. ideo de illis petūt vindictam vt teſtat̉ Guido in tertio opuſculo ſermonū. Clamāt ſuꝑ nos hi qui ſūt in purga torio eo ꝙ ſuorū nulla fit mentio in hoc ſeculo. petētes vindictā fieri de his qͥ ſunt ſub celo Sꝫ ꝑ bonis filijs ⁊ benefactoribꝰ īterpellāt. vt ait Richardus. Ip̄i qͥ iam d̓ purgatorio eiecti. ce leſti aſſunt gaudio. miro modo interpellāt pro his qͥ eis ⁊ alijs defunctis ſubuenerūt in hͦ mū do. Quarto debemꝰ eis bn̄facere ꝓpter p̄mij retributionē. Scimus nanqꝫ ſi filiꝰ regis eſſet ī carcere poſitꝰ ⁊ eēt aliquis extraneꝰ qͥ ſperaret ab ip̄o pͥmiū ⁊ poſſet. ip̄m ſuis petitionibꝰ aut etiā pecunijs liberaret vt ab eo maius p̄mium acciperet ⁊ laboris ſui recōpenſam. Myſtice autem in purgatorio ſūt filij ſūmi regis qͥ expe ctant hereditateꝫ eiꝰ qͣꝫuis nūc ſuſtinent penaꝫ purgatorij. cum autē purgati fuerint ad celum ſubleuant̉. vt eternalit̓ ad regiā mēſaꝫ ſumant cibū. Sic̄ figuratū ē. iiij. Regꝭ. xxv. ī fine vbi le git̉ ꝙ euilmerodach ſubleuauit caput Ioachi regꝭ iuda de carcere. dans ei veſtes meliores ⁊ comedit ſꝑ panē ī ꝯſpectu eiꝰ cūctis diebꝰ vite eiꝰ. Per euilmerodach. xp̄s intelligit̉ qͥ ſuble uauit caput regꝭ iuda. hͦ ē aīaꝝ q̄ in fine vite ſue pͥncipalit̓ ip̄ꝫ ſūt ꝯfeſſe ꝑ vera pnīaꝫ ⁊ ꝯtritiōeꝫ et induit illos veſtibꝰ regijs. ẜm illud Eſa. lij. Induent̉ veſtimētis gl̓ie. ⁊ tūc dicent illud qd̓ dixit btā agnes. Induit me dn̄s ciclade auro ꝯtexta ⁊ īmēſis monilibꝰ ornauit me. ⁊ ſic tūc comedent paneꝫ de mēſa dn̄i. De quo dicitur Luc̄. xiiij. Beatus qͥ manducat panē in regno tuo. Et cū ibi fuerint faciunt ꝓcul dubio ſuis li beratoribꝰ recōpenſam. Sic̄ d̓ hoc refert Uin cen. ī ſpe. hiſto. li. xxviij. ꝙ angelus duxit ani mā Thūdali in domū mirabiliter ornataꝫ cuiꝰ parietes ex auro ⁊ argento erant ⁊ ex omni ge nere lapidum precioſorū. vbi vidit ſedile aure um cum gēmis ⁊ ſerico ⁊ oībꝰ ornatū ornamen tis. ⁊ vidit regē nomīe Tharmachū in ipſa ſe ſe veſtitū mirabilibꝰ veſtimētis. viditqꝫ venire C CXI CXI plurimos in domū ſuā cum muneribꝰ ⁊ ſingu li ſibi offerebant. etiam ſacerdotes ⁊ reges ſolē niter induti veniebāt cum ciphis aureis ⁊ cali cibus. ponētes ante eum. ſibiqꝫ miniſtantes et geneua flectentes dicebāt. labores manuū tua rum. quia māducabis beatꝰ es ⁊ bene tibi erit. Et cum hoc vidiſſet dixit ad eum angelꝰ. Iſti ſunt pauꝑes qͥbus dum vixit iſta bona ſua rex impenderat in mūdo ⁊ in purgatorio. ideo mi niſterio eoꝝ retribuet̉ ei merces eterna. Quin to debemꝰ eis ſubuenire ꝓpter eterne pene eua ſionem. Si enī illis nūc ſuccurrimꝰ. eterna eua demus leſionē. qd̓ ꝓbatur ī natura Dicit Te miſtiꝰ in breui diuerſorio artiū Qn̄do ſal igni inijtimus totꝰ ip̄iꝰ ceſſat fumus ⁊ vapor poſt modū nullū infert capiti leſionē. Sic dū ſal ſpi ritualis cōdimenti bonorū operum tranſmitti mus ip̄is animabus. totus eorum vel ſalteꝫ in ꝑte ceſſat cruciatus. ⁊ nos in futuro non ſentie mus tormenti leſionē. ſicut teſtat̉ Beda ſuper Matth̓. dicens: Una gutta refrigerij facta ꝑ hoīem. totā ſedat animaꝝ vapulantiū torſione ip̄amqꝫ a futuris p̄cauet ſupplicijs peccatorū. Si auteꝫ nobis de bonis eoꝝ derelictis aut no ſtris ꝓprijſ nō ſubueniemꝰ. penas minime eua demus. quia dicit Haymo ſuꝑ Apoc̄. Iſte iu ſto dei iudicio eterne dānationi ſe ſubijcit qͥ de functoꝝ īmemor qͣꝫtum ad eorū auxilia ſuffra giaqꝫ exiſtit. Cui cōſonat Hugo de ſan. victo. Oīs ei cōſolatio poſt hanc vitam denegabit̉ qͥ defunctis in hoc ſeculo minus ſuffragatur. Et hoc ꝓbat Torſtinus remenſis archiepiſcopuſ dicēs. Miles qͥdam in bello Raroli magni cū mauris pugnaturꝰ. rogauit cognatum vt ſi in bello moreret̉ equū ſuū vēderet p̄ciumqꝫ pau peribus erogaret. quo mortuo cuꝫ equus ſibi nimiū placeret. euꝫ ſibi retinuit. ⁊ poſt modicū tempꝰ defunctus ei apparuit tāqͣꝫ ſol refulgēs dicēs ſibi: Cognate bn̄ per octo dies feciſti me penas pati in purgatorio ꝓpter equū cuiꝰ pre cium vt iuſſerā pauꝑibus non tradidiſti. Sed impune nō euades. hodie enī demones ferent aīam tuam in infernū ⁊ ego purgatus vado ad dei regnū. Et ecce ſubito in aere factus eſt cla mor velut leonū ⁊ vrſoruꝫ. ⁊ ip̄m inde abſtule runt. Sic veraciter ꝯtinget illis qui bona mor tuorū ſumunt. eiſqꝫ nulla bona auxiliaqꝫ impē dunt. Nos autē nō ſic chariſſimi. ſed hodie de bemus deſideriū eorum implere vt petūt ver ba thematis. Intende anime mee ⁊ libera eaꝫ. vt eternas penas euadamus. et cū illis poſtea deo ineternū conregnemus. ¶ Sermo ſecūdus de animabus. Dūc de cuſtodia animam meaꝫ. id ē. de carcere. psͣ. cxlj. Scd̓ꝫ Iſi. lib̓. xij. leonis natura circa homineꝫ miſericors ē ⁊ mirifica. qꝛ ꝓſtratis ante ſe par cit. nec hominē niſi in magna fame comedit vl̓ occidit. veniēte autē ſenio tūc hominē ꝑſequi tur. quia ad querendas beluas virtus iam de ficit. ꝑſequitur tamen aliquos magis aliqͦs mi nus. Nam in viros ſeuit acriter. cōtra femīas vero tm̄ fremit. infantes raro ⁊ non niſi in ma gna neceſſitate inuadit. vt dicit Pliniꝰ in ſpe. natu. Myſtice. ꝑ leonem hic intelligit̉ chriſtꝰ de quo dicit̉ Apoc̄. v. Ecce vicit leo d̓ tribu iu da. Huius nobiliſſimi leonis natura ē magna ⁊ mirifica indulgere erga hominē peccatorem nunc in tēpore gratie. qꝛ ẜm Chry. ſuꝑ Mat. nemineꝫ damnat nec punit niſi iuitus. qꝛ beni gniſſimus ē. ⁊ qn̄ ſe homo erga eū humiliat. ei parcit. qd̓ figuratū eſt. ij. Regꝭ. xj. de dauid qͥ peccauit peccato adulterij. ꝓditiōis ⁊ homici dij. Sed cū dixit vnicū ꝟ̓bū ſe humiliando pec caui. dn̄s ip̄ꝫ benigniter ſuſcepit. qd̓ patuit ex verbis Nathan ꝓphete qͥ ait. Tranſtulit dn̄s peccatū tuū nō morieris. Id̓o de hac benigni tate dei non ſufficio admirari ꝙ tm̄ pōt parce re homini peccatori. Sed qͣꝫuis dn̄s ī pn̄ti tꝑe gratie eſt miſericors. veniēte tn̄ ſenio. hͦ eſt fine hoīuꝫ. eos tam grauiter ꝑſequitur. ẜm qd̓ p̄di xit psͣ. lxxxij. dicens. Ita ꝑſequeris illos in tē peſtate tua ⁊ ī ira tua turbabis eos. Subaudi. qui in peccatis diſcedūt. Aliquos tamē punit magis. aliquos minus. ⁊ cōtra eos ſolū oſten dit potentiā ſuā. ⁊ alios raro aūt nūqͣꝫ ledit ẜm ꝙ magis vel minꝰ peccauerūt. Quia aliqͥ ſunt vt viri potētes in peccatis. de quibꝰ psͣ. v. Ui rum ſanguinū ⁊ doloſū abominabit̉ dn̄s. Cō tra hos dicit in alio psͣ. ſcꝫ. lj. Quid gloriaris ī malicia qui potens es in iniquitatē. Illos gra uiter punit in inferno ẜm qd̓ teſtat̉ ſapiēs Po tentes autē potēter tormēta patient̉. Sap̄. vj. Aliqui ſunt vt mulieres qͥ ſatiſfactionē ſibi in iunctā tāqͣꝫ femine molles cōplere recuſat. ⁊ cō tra hos fremit eorū ſatiſfactioneꝫ ī purgatorio īplēdo quā hic negligēt̓ ſubire noluerunt. De his apl̓us. j. ad Corꝭ. iij. Ip̄e auteꝫ ſaluus erit ſic quaſi per ignem. Alij aute ſunt qui incipiūt viuere in vteris matrum ⁊ ibi moriunt̉. aliqui iam de mulieribꝰ nati ſine baptiſmo moriunt̉. ⁊ illos nō inuadit xp̄s acriter puniendo. qꝛ ẜm quoſdam penā actualē vel materialē nō patiē tur. ⁊ pena eoꝝ erit munitiſſima reſpectu aliaꝝ penaꝝ. Erūt tamē in tenebris ẜm Augꝭ. de ba ptiſmo paruuloꝝ. Cum aūt poſt iudiciū finale neceſſario fient ſolū duo loca vnꝰ damnatorū. alius ſaluandorū. tūc ẜm certos doctores. hi ī fantes etiā ſentiēt penā ſenſus. ẜm ꝟo Hugo nem cardinalē. puniet̉ diuerſis tormentis. ta men minꝰ qͣꝫ illi qui actualiter peccauerūt. Et illi infantes nec etiā pͥmi poſſunt per nos adiu uari. ſed ſolum illi qui penitentiā ſibi iniūctam A Sermo cum ſatiſfactione nōdū moriendo cōpleuerūt ⁊ illi clamāt ꝑ hec ꝟba. Educ de cuſtodia aīaꝫ meā. In quibꝰ duo tangunt̉. Primo grauitas carceris. ibi. educ. Scd̓o dignitas anime. ibi. aīam meā. De pͥmo eſt notādū videmꝰ natura/ lit̓ ꝙ auicula cū ē libera tꝑe ſuo ī ramis arboꝝ dulciter ſonorans. cātare deſinit ⁊ triſtis effici tur qn̄ in caueaꝫ ducit̉. qꝛ cauea ē qͥdam carcer grauis. ideo ſaltat hincinde q̄rens exitū vt ca uee euadat grauitatē. ſicut de hͦ dicit venerabi lis boetiꝰ li. iij. metro. ij. Que canit altis garru la ramis. Ales cauee claudit̉ antro. Huic licet illita. id ē. confecta. pocula melle Largaſqꝫ da pes dulci ſtudio. Ludēs hoīuꝫ cura miniſtrat Si tn̄ arto ſaliēs ē tecto. Nemoꝝ gratas vide rit vmbras. Sparſas pedibꝰ ꝓterit.i. anihilat eſcas. Siluas tm̄ meſta reqͥrit. Spūalit̓ ꝑ aui culā quelibet hoīs aīa deſignat̉. Recte enī ſic̄ quicula de nidulo ſuo volās neſcit qͦ feratur ſꝫ volat in incerto. Sic aīa exiens de nido ſuo ſcꝫ de corꝑe. incerta ē an debeat oculis diuine ma ieſtatis an penis pn̄tari. ſꝫ fert̉ qͦ voluerit ipſe deꝰ. Hec aīa hoīs cū eſt libera a peccatꝭ. celeſti gaudio ī ſe iam potit̉. Sicut teſtat̉. b. Amb̓. in examerō dicēs: Aīa expers ſceleris ſue carnis nō feruēs incētiuis. ſꝫ ab oī carnali illecebra li bera penitꝰ ⁊ īmunis. iam eoip̄o ī ſe oī gr̄a frui tur celeſtis gaudij ⁊ dulcedine. Si autē capit̉ laqueis peccatoꝝ ab aucupe infernali. iā depo nit oēm canticū leticie. qꝛ dicit Fulgentiꝰ li. iij. vnitatis thagoꝝ. Quale gaudiū peccatrici aīe eſſe poterit. que lumē celi nō cōſpicit. ſꝫ inuolū tam peccatoꝝ caligine ſe cognoſcit. q. d. nulluꝫ pōt hr̄e gaudiū Etſi tūc talis aīa peccatis ſuis exigentibꝰ in caueā purgatorij ponet̉. triſtis ni mis efficit̉. qꝛ tl̓is carcer valde grauis ē reſpe ctu penaꝝ carceris apud nos. vt ptꝫ ſupra ſer mone. Miſeremini mei. mēbro pͥmo. ⁊ hͦ ptꝫ ī exēplis. Refert Albertꝰ Ratiſponēſis ep̄s de quodā viro qͥ poſt lōgā pnīam quā ſanus fece rat grauiſſimū incidit languore in qͦ ꝑ annuꝫ ē quaſſatꝰ. Rogauit itaqꝫ dn̄m vt tn̄ finē impo neret languori. ad quē miſſus angelꝰ dixit. Ex audiuit dn̄s p̄ces tuas ⁊ dedit tibi optionem. aut tribꝰ diebꝰ ī purgatorio. aut adhuc ꝑ annū vnū in mūdo vis cruciari. Ille aūt pn̄teꝫ penā memorās nec futurā aduertens ait: mori poti eligo ⁊ nō tm̄ tribꝰ. ſꝫ quātum dn̄o placuerit ī purgatorio tribulari. Fiat inqͥt angelꝰ ẜm ꝟbū tuū. mortuꝰ ē igit̉ lāguens ⁊ eiꝰ aīa in purgato riū deportata. Uno gͦ exacto die venit ad locū purgatorij angelꝰ vbi aīa torquebat̉. ⁊ dixit ei quid nūc agis o aīa? q̄ ꝓ languore vniꝰ anni tri bus diebus in purgatorio elegiſti detineri. cui aīa. O ſeductor non angelus. qͥ me ī penis mul toꝝ annoꝝ curriculis ꝑ terminū dieꝝ fefelliſti. Cui angelꝰ. nō mora ſꝫ in eſtimabili tortura de ceptus es. niſi vnuꝫ diem de tribꝰ peregiſti. tn̄ tu ſi adhuc retractari volueris dn̄s miſeret̉ vt ad corpꝰ qd̓ nō dū ſepultū eſt reporteris. ⁊ per annū vnū languorē quē expertus es patieris. Cui aīa: Nō ꝑ annū. ſꝫ vſqꝫ in finē mūdi etiam detinear languore acriori. hoc dicto aīa ad cor pus reportat̉. ⁊ ꝑ annū lāguore detēta multos qͥbus hoc retulit ad penitētiā animauit. ⁊ poſt aunū iterato eſt defunctꝰ. Ideo dicit. b. Augꝰ Neſcit qͥd petit qͥ purgatoriū petit. qꝛ eſt eadē pena ⁊ idē ignis qͥ eſt ī inferno. Intende igit̉ o homo. ẜm Iſi. aīa. quaſcūqꝫ tormentoꝝ ſeculi penas. quoſcūqꝫ tormētoꝝ dolores. quorūcū qꝫ doloꝝ acerbitates. hoc cōꝑatum pene pur gatorij ⁊ gehēne. leue ē oē qd̓ pateris atqꝫ dul ce. Refert etiā Uinc̄. li. hiſto. xxviij. ꝙ angelꝰ dn̄i aīaꝫ cuiuſdā militis Tundali in horribileꝫ vallem fabroꝝ miſit vbi erāt multe fabrice ī qͦ bus maxime audiebat̉ ſonus. ceperūt igit̉ eaꝫ tortores aīe ⁊ cum forcipibꝰ ignitis ī caminuꝫ ignis ꝓiecerunt vbi multe aīe torquebant̉. cū qꝫ liquefierēt extracte ſunt tridentibꝰ ferreis ⁊ poſite ſunt ī incudem ⁊ ꝑcutiebant̉ malleis. vt cene vel tricene. aut cētene in vnā maſſaꝫ redi gebant̉. ⁊ poſt ꝓiecerunt eas d̓ incudibꝰ ⁊ alij eas capiebāt. huc illucqꝫ iactabāt. Sed ne hoc durum ⁊ deriſoriū cuiqꝫ videat̉ qͣꝫ illic aīe talit̓ malleant̉. audi ſpiritūſanctū ꝑ os ſapientis lo quentē. Parata ſūt inquit deriſoribus ſuppli cia ⁊ mallei ꝑcutiētes ſtultoꝝ corꝑa Prou̓. xix. Sꝫ diceres. qꝛ pena purgatorij ē tam grauis ⁊ acerba. quare tūc ea ſeculares non timent neqꝫ curāt. Sꝫ dicūt. niſi ſacerdotes dicerēt eē infer num. ip̄i nō poſſent ſe nutrire. Ad hͦ dico ꝙ iō nō timent. qꝛ penā in ſcripturis nō vidēt. Cuꝫ autē viderint. fidē adhibebūt. qꝛ ſentiēt. vel ſi viderēt vtiqꝫ crederēt. Refert̉ enī. cum viri re ligioſi ⁊ litterati de purgatorio loquerent̉ ⁊ ti merent corā iaico. qui ⁊ dixit. Mirū ē vos lit terati multū timetꝭ ⁊ ſeculares nō timēt. dixit vnꝰ tale exempluꝫ. Cecꝰ qͥdam habēs puerū qͥ ducebat eū. hic venit ad quoddā p̄cipitiū ⁊ nō audebat trāſire. tūc cecus poſuit puerū ſuꝑ col lum dicens vt cū baculo ſibi viā pontis demō ſtraret. quo facto trāſiuit cecus. vbi non aude bat puer vidēs. quare hͦ. qꝛ nō videbat. ſed qꝛ puer videbat. ideo timebat. Ita ⁊ hoīes qͥ non vident penas purgatorij nō curāt eas. Sed ſi guſtaſſent. nimiū formidarēt. ⁊ quoſcūqꝫ dolo res hic nō curarēt. Sicut legit̉ de quadā muli ere de qua refert Iacobꝰ ep̄s tuſculanus. que ꝓpter penitētiā agendā de purgatorio ē reuo cata. ⁊ tm̄ ſe afflixit ꝙ in ſepulcris habitabat ⁊ in niue glacie igneqꝫ frequēter ſe voluebat Et qꝛ pene carceris purgatorij ſunt tam graues ⁊ acerbe. ita vt nō habet requiē ibi exiſtentes do nec ex eant. ideo clamāt ad quēlibet xp̄ifidelem ¶ B 2 C CXII dicētes. Educ de cuſtodia aīam meā. Sed per hec poſſumus eas educē vt dic̄ Hoſtien̄. Ver ſus. Miſſa preces dona ieiunia quattnor iſta. Abſoluūt animas quas purgās detinet ignis Et tūc cū abſolutē fuerint dicēt illd̓ psͣ. cxxiiij. Aīa noſtra ſicut paſſer erepta eſt de laqueo ve nantiū. laqueus cōtritus ē ⁊ nos liberati ſumꝰ Et hͦ ad pͥmū. Ꝙͣtum ad ſcd̓m in his vbis po nit̉ aīe dignitas. cū dicitur. aīam meaꝫ. Circa qd̓ notandū anime dignitas ptꝫ ex multꝭ. Pri mo ex illo. qꝛ ad imaginē ſuam creauit illaꝫ al tiſſimꝰ. ẜm ꝙ dicit deuotꝰ Bern̄. li. medita. iij. c. Aīa inſignita imagine dei decorata ſimilitu dine. vt ſupra. Scd̓o qꝛ eam cuſtodie angelice deputauit. Ideo dicit. b. Hiero. ſuꝑ Matth̓. Magna eſt dignitas aīe ⁊ vnaqueqꝫ ab ortu natiuitatis ſue habeat in cuſtodē angelum ſibi deputatū. Tertio qꝛ eā a morte p̄cioſo ſangui ne liberauit. Teſte Bern̄. qui ait. O p̄cioſa aīa dei imagine inſignita nec opibꝰ redempta. ſed agni īmaculati ⁊ īnocētis ſanguīe. attēde quā tu vales. quātū datū eſt ꝓ te recogita. Noli te ip̄aꝫ ponere ī ꝑditionē. qꝛ xp̄s fudit ꝓ te ſuum ſanguinē. qͥ te ſatis dilexit. qͥ te tāto p̄cio rede mit. Hec Bern̄. Sꝫ hāc dignitatē minime ꝑpē dimꝰ. ſꝫ nr̄as aīas in ꝑditionē multotiēs ꝑpe tuā tradimꝰ. Qd̓ venerabilis Beda cōq̄rit̉ di cās: Heu qͥd aīe nr̄e dignitatē tā paꝝ attēdim quā deꝰ tāti p̄cij eſtimabat ꝙ vnigenitū ſuū in mortē ꝓ ea tradidit. quā etiā diabolꝰ tanti p̄cij eſtimauit qd̓ ꝓ ea totum mūdum dare voluit. Quarto ꝙ ea cibo nobiliſſimo euchariſtie ſepi us ſatiauit. Iuxͣ illd̓ psͣ. lxxx. Cibauit illos ex adipe frumēti. Quīto ꝙ eā ad veraꝫ beatitudi nē veracit̓ creauit finaliter. Id̓o p̄n̄t dice̓ illud Augꝭ. ili. ꝯfeſſionū. Creaſti nos dn̄e ad te. id̓o inqͥetum ē cor nr̄m donec reqͥeſcet in te Propt̓ has nobiliſſimas dignitates aīaꝝ merito deſi deria eaꝝ exaudiēda ſūt. qꝛ quāto ſūt perſone nobiliores ⁊ digniores. tāto petitiōes earū ſūt exaudibiliores. Sꝫ qꝛ aīe ſūt filij ⁊ filie ſūmi re gis. id̓o ſūt digniſſimi ⁊ citiꝰ exaudiendi ⁊ a pe nis liberādi. Ip̄aꝝ dignitatē ſagaciter ꝑpēdit ſanctꝰ Thomas cātuariēſis qͥ quottidie labo rauit ī miſſis ſuis vt eas a penis liberaret. ſicut ptꝫ ī exēplo. Ꝙ qͥdā miles cū rege frācie iuit ad bellū ꝯtra regē hiſpanie pugnaturꝰ. ⁊ cū ſimul pugnarēt. accidit vt equꝰ ſb̓ milite occideret̉ ⁊ ip̄e ꝑiculo mortis ſubiaceret. qd̓ vidēs fidelis ſeruꝰ ſuꝰ Hermelius. de eqͦ deſcēdit ⁊ dn̄o tra didit equū. ⁊ ip̄e in bello occiſus fuit. Tribus igit̉ lapſis ānis ꝯtigit cū miles ī cātuarienſem ciuitatē eqͥtaret. ſomnꝰ ip̄m oppreſſit ita vt in eqͥ dormitaret. duxit igit̉ ip̄m equꝰ in ſiluā den ſam q̄ ꝑ mediū a ciuitate diſtat miliare. Cunqꝫ euigilaſſet vidit creaturā aduerſus ſe mirabilē velut globū veniētē. ⁊ miſerabilit̓ clamātē. mi les aūt cōiurādo ꝑcunctat̉ cuiuſmodi eēt creā tura. q̄ rn̄dit: ego ſū ſeruꝰ tuꝰ Hermeliꝰ qͥ ꝓ tē mori elegi. ⁊ qͥs ē inqͥt miles ſtatꝰ tuꝰ. ⁊ ille. ſta tus ē miſerabilis. qꝛ nimis ī flāmis crucior. ad quē miles. eſt de te aliqͣ ſpes. ſalutem inqͥt me ſpero adepturū. qꝛ ꝓpter fidē quaꝫ ī te exercui dn̄s ꝯtulit mihi ꝯtritionē. ſū tn̄ vſqꝫ ad diē iu dicij penis datꝰ. Cui miles. dic mihi ſi poſſem tibi in aliqͦ ſubuenire. rn̄dit ille. ſanctus Tho mas ep̄s cātuarienẜ. tāti ē meriti apud deū vt ꝑ ſuas miſſas multe ſūt aīe a purgatorio libera te. Qd̓ cū miles audiuit ad ſanctū Tho. tranſi uit ⁊ ſibi euentū rei expoſuit. ſibiqꝫ ſeruū illuꝫ cōmēdauit. ille ꝟo benigne ſuſcepit ⁊ ꝓ eo ora uit. Cū aūt miſſaꝫ inciꝑet vidit miles eccl̓iaꝫ re pletā aīabus q̄ vnanimiter dixerunt. Salue re uerēde pater ⁊ bn̄dictꝰ ẜmo oris tui. qꝛ a te ſu mus a penis purgatorij liberate. ⁊ quotiēs epi ſcopꝰ ſe ad ppl̓m ꝯuertebat. totiēs ꝯuolutꝭ ma nibꝰ hec ꝟba referebāt. finita igit̉ miſſa tota ec cleſia ſplenduit. ⁊ vidit miles michaelē ī multi tudine angeloꝝ venientē. ⁊ īter ſe aīaꝫ cādidio rem ſole deferentē quā ſibi ſanctꝰ michael pre ſentauit dicēs. hāc aīaꝫ tibi dn̄s offert. qꝛ ꝓ ea deuote exoraſti. Ecce qͣꝫ ſalubre ē miſſas ꝓ de functis exorare. Nā ille qͥ fuit vſqꝫ ad finē mū di penis purgatorij adiudicatꝰ. ꝑ vnā miſſam deuote celebratā fuit liberatꝰ. Ideo dic̄ beatꝰ Augꝰ. Nunqͣꝫ celebrāt̉ diuina myſteria quin ibi cōcurrūt duo ꝟtuoſa beneficia. aut vnius peccatoris cōuerſio. aut vniꝰ aīe liberatio. Et nō ſolū vniꝰ. ſꝫ credibile ē miſſa digne celebra ta. multe aīe ꝑ eā liberant̉. Sicut de hͦ dicit ma giſter Guilhelmꝰ altiſocenſis. Credo ꝙ nulla miſſa ē q̄ cuꝫ digne cantat̉ ſiue legit̉ in eccl̓ia ꝑ quā nō multe de purgatorio aīe eruant̉. Ideo p̄cipit̉ clericis negligētibꝰ raro miſſaꝫ celebrā tibꝰ. extra de cele. miſ. c. Cū creatura. ꝙ miſſas celebrēt ꝓ aīabꝰ. ⁊ vt habet̉ de ꝯſe. diſ. j. c. Cū viſū. Cōſiliū ē ꝙ hͦ faciant quottidie vel ad mi nus collectā de memoria eoꝝ legāt. Nā legit̉ ī vita ſancti Martini ꝙ tot aīe de purgatorio ī pͥmitijs eiꝰ fuerāt liberate. qͦt ibi fuerunt hoīes p̄ſentes ſcꝫ pluſqͣꝫ trecente. ¶ Sermo tertius de animabus. Omo cū mortu fuerit nudatus atqꝫ ꝯſūptus vbi q̄ſo ē Iob. xiiij. Ad experientiā videmꝰ. ꝙ pauo qͣꝫ diu viuit. in pulchritudine pennaꝝ ſuaꝝ ī cau da gloriat̉. Cū aūt mortuꝰ fuerit. pennis ſpoli atur. ⁊ caro ſic deplumata. in certo loco relinqͥ tur. ⁊ a ꝟmibꝰ deuorat̉. Myſtice. ꝑ pauoneꝫ hoīem licet deſignari. qͣꝫdiu enī homo viuit in diuitijs. ⁊ gloria mūdi exaltat̉. ſic̄ diues Luc̄. xvj. Sil̓iter arphaxat rex medoꝝ qͥ cū multas nationes ſuo imꝑio ſubiugaſſet. eleuatū ē cor L A . Sermo A eius in tātis diuitijs vt dirigeret ad oēs terras vt ſibi homagiuꝫ facerēt. vt habet̉ Iudith. j. Sꝫ certe qͣꝫuis hō ſic gloriat̉. tn̄ cū non eſtimat ꝑ mortē p̄ſcindit̉. ⁊ rebꝰ oībꝰ ⁊ gloria ſpoliatur ⁊ quo aīa vadit incertū eſt nob̓. qd̓ ꝓbat Ioh̓. Dama. ⁊ Uincē. in ſpe. hiſto. li. xvj. dicēs: In qͣdam ciuitate fuit talis ꝯſuetudo vt vnum ex traneū omni anno in pͥncipē elegerunt. qͥ omni ptāte accepta qͥcquid facere volebat licitū erat Cū igit̉ finis eēt anni repēte ciues in ip̄m inſui rexerūt. ⁊ ꝑ totā ciuitatē trahentes in remotaꝫ īſulā nudū miſerunt. vbi nec cibū nec veſtimē tū inueniens fame ⁊ frigore vrgebat̉. Ciuitas illa ē mundus. De qua Ecōs. ix. Ciuitas ꝑua ⁊ pauci viri in ea ſcꝫ qui viriliter ꝯtra vitia pu gnent. In iſta cinitate ē qͥlibet homo extrane qꝛ vt dicit apl̓s ad Heb̓. xiij. Non habemꝰ hic manētē ciuitatē ſed futurā inquirimus. Ciues autē hmōi ſūt demones. qͥ ſepe falſis delectati onibus hoīem alliciūt ad honores vt ī diuitijs glorient̉. Sed dū homo non timet ſed ſemꝑ ſic manere putat. ſuꝑuenit mors ⁊ oībꝰ ip̄m puat rebꝰ. qꝛ dicit Iob. xxvij. Diues cuꝫ dormierit nihil ſecū aufert. aperiet oculos ſuos ⁊ nihil ī ueniet. Id̓o refert Uinc̄. li. iij. c. liiij. ꝙ Solda nus rex cuꝫ obiret circa damaſcū ſciretqꝫ mor tem vocauit ſigniferū ſuum dicēs: Tu qͥ ſoles ferre vexilla mea ꝑ bella fer etiā vexilla mortis mee ſcꝫ panniculū vilē ꝑ totū damaſcū ſuꝑ lā ceam clamādo: Ecce rex oriētis nec fert ſecum niſi hūc pannū vilē Sic factū eſt de parētibus nr̄is. qͥ licet h̓ in mundi gl̓ia fuerūt tn̄ ꝑ morteꝫ de hͦ mūdo receſſerunt. ⁊ nihil ſecū niſi oꝑa bo na vel mala detulerunt. ẜm illud Apoc̄. xiiij. Opera illoꝝ ſequūtur illos. ideo debemus eis bonis oꝑbꝰ ſubuenire. ex qͦ neſcimꝰ an adhuc ſunt in purgatorio vel ī celo. Et hͦ innuit ī ver bis p̄miſſis. Homo cuꝫ mortuꝰ fuerit nudatus atqꝫ cōſumptꝰ. In qͥbꝰ quattuor tāgunt̉. Pri mo hūane ꝯditionis vilitas. ibi. homo. Scd̓o ip̄ius ſubſtantie fragilitas. ibi. cuꝫ mortuꝰ fue rit. Tertio rei tꝑalis amiſſibilitas. ibi. nudatꝰ. Quarto eternalis māſionis dubietas. ibi. vbi q̄ſo eſt. Circa pͥmū notandū. homo dicit̉ ab hu mo. Gen̄. ij. Formauit igit̉ dn̄s hoīem de limo terre. qd̓ elemētū eſt viliꝰ īter alia elemēta. Sꝫ quō hō cōcipit̉ pudet enarrare. qꝛ dic̄ Innoc. de vi. hu. cōdi. li. j. c. j. Formatꝰ eſt homo d̓ pul uere de luto ⁊ de cinere. qd̓qꝫ viliꝰ eſt d̓ īmudo ſpermate. cōceptꝰ eſt de fetore libidinis ⁊ in la be peccati Id̓o hāc vilitatē cognonit qui dixit Sum qͥdē hō mortalis ſil̓is hoībꝰ ex genere ter rigenaꝝ qͥ prior in ventre formatꝰ ⁊ figuratus ſum. tꝑe coagulatus ſum in ſanguine ⁊ ſemine hoīs. Et ſubdit. Nemo ex regibꝰ habuit aliud natiuitatis initiū. nemo cū purpura. nemo cuꝫ corona naſcit̉. Sap̄. vij. His verbis cōfunden tur qͥ de genere gloriant̉ aut ſuperbiūt. vn̄ glo riat̉ rex vel miles. nō enī fecit deus duos Adā vnuꝫ de luto. aliū de auro. Quid ergo a carne gloriaris. qꝛ pater tuꝰ putredo. Iob. xvij. Pu tredini dixi pr̄ meꝰ es. Id̓o dixit idē iob. xxx. Cōꝑatus ſū luto et aſſil̓atꝰ ſū fauille ⁊ cineri. Ꝙ autē vilitatē homo nō conſiderat ſꝫ audet ſuperbire. hͦ miratur Bern̄. exclamādo dicēs. Uerſus. Quid ſuꝑbis homo cuiꝰ cōceptio cul pa Naſci pena vita dolor morteqꝫ mori. Poſt homineꝫ vermis. poſt vermem fetor ⁊ horror. Sic in nō hominē vertit̉ oīs homo. Et ſubdit Cognoſce igit̉ vnde venis ⁊ erubeſce vbi es in gemiſce quo vadis ⁊ contremiſce. Illi conſen tiūt verba beati Augꝭ. dicētis: Quid horribi lius homine mortuo: qͥd fetidius cadauere hu mano? Cuiꝰ erat in vita tam gratus amplexus ſit in morte tam horribilis aſpectꝰ. Quid ergo delicie. qͥd diuitie. qͥd ve honores ꝓſūt. nec di uicie a morte. nec delicie a ꝟme. nec honores li berāt a corruptiōe. ⁊ hoc ꝓbat in exēplo. Qui dam dux Burgūdie volens corpus patris ſui trāſferre. aꝑto ſepulcro vidit magnū bufoneꝫ patris facie rōdentē. ⁊ tūc prudēter ad ſe redi ens coram omnibꝰ militibus ſuis exclamauit. O gloria falſa mūdi deluſiſti patrē meū. me au tem nō decipies. ⁊ cōuerſus ad patrē dixit: vbi ſūt diuitie ⁊ delicie quas habuiſti. nā comede ris tam turpiter a bufone ⁊ vermes te deuorāt ſicut pauꝑes deuoraſti. ⁊ relictis ſtatim oībus religionē intrauit. ⁊ ſic patꝫ ex iā dictis ꝙ ſicut caro dat̉ corruptioni. ſic aīa interdum dat̉ pur gatorio. Si enī deſcendit cū venialibꝰ dat̉ pur gatorij ignibꝰ. de qͥbus dicit Gregꝰ ſuꝑ pͥmam epl̓am. ad Corꝭ. iij. Penſandū eſt ſollicite ꝙ ꝑ ignē future purgationis vt aſſerit apl̓s. omēs purgari nō poſſe eo ꝙ habēt ꝓ fundamēto fer rum aūt es vel plūbū. id ē. peccata maiora aut duriora poſuerūt q̄ purgari nō poſſūt. Sꝫ eos qͥ edificant lignū fenū ⁊ ſtipulā. id ē. peccata le uiſſima ⁊ leuiora q̄ ignis facile cōſumit. q̄ lꝫ mi nima ſint tn̄ illic purgationis ignē obtinebunt quē deniqꝫ ignē nulli obtinebūt niſi qui in hac vita hoc ꝓmeruerūt. hec ille Et illis debemus ſubuenire operibꝰ noſtris bonis quibꝰ poſſunt adiuuari. Unde Hoſti. Uerſus. Miſſa p̄ces dona ieiunia quattuor iſta. Abſoluūt animas qͣs purgans detinet ignis. Ꝙtum ad ſcd̓m eſt notādū dicit Ariſto. in li. de vi. ⁊ mor. Mors eſt ſeꝑatio aīe a corpore. ⁊ qꝛ hec ſeparatio fa ciliter fit. ideo homo ẜm ſubſtantiā eſt fragilis ⁊ durans tēpore paruo. vnde merito ē ſimilis flori qͥ creſcit in aruo. quare a ſapiēte ſimilat ⁊ cōꝑatur fragilibus rebꝰ. Sap̄. v. Spes impij quaſi lanugo. id ē. flos tribuli qͥ a vento tollit: ⁊ vt ſpūmā gratilis q̄ a ꝓcella diſpergitur. aut fumus qͥ a vento diuiſus eſt ⁊ hoſpēs vniꝰ diei L ( CAII CAII tranſiens. Et ſicut p̄dicte res paruo tēpore du rāt. ſic ⁊ homo. Quia vt ꝓbat Augꝰ ex toto tē pore vite noſtre nō habemus nec noſtrū eſt ni ſi momentuꝫ vnū. quia qd̓ eſt p̄teritum nō eſt. qd̓ autē futuꝝ nōdū eſt et incertū. Iō dic̄ ph̓s iiij. phiſic̄. Nihil habemus d̓ tēpore niſi p̄ſens nunc. Ideo breuitatē huius tēporis conſidera uit ille potētiſſimꝰ rex xerſes. de qͦ refert Augꝰ in epl̓a ad Heliodorū. ꝙ ſollicitꝰ erat ſubuerte re montes mariaqꝫ cōſtituit. hic tamē cū ſtaret in loco ſublimi ⁊ cerneret multitudinē exercitꝰ ſui fleuit. ⁊ cū īterrogaret̉ cur fleret ait. ꝙ poſt cētū annos nullus eoꝝ quos nūc video ſuꝑui cturus eſt. qꝛ pauci inueniūt̉ qͥ nunc viuūt cen tū annis vel octuagintanouē. ⁊ ſi aliqͥs inueni tur illū terminū tranſire. eiꝰ vita iam non eſt vi ta ſꝫ labor ⁊ miſeria dicēte psͣ. Si autē in potē tatibꝰ octuaginta anni ⁊ amplius eoꝝ labor et dolor. Nec mirū ꝙ noſtra vita eſt tam breuis. Qꝛ refert Uinc̄. li. xvj. c. v. ꝙ ſanctꝰ Barlaam poſuit exemplū ꝙ vita noſtra ē ſicut arbuſtula cuiꝰ radices duo mures quoꝝ vnus albus ⁊ al ter niger quottidie corrodūt. Ubi ꝑ arborem vite noſtre menſurā. ꝑ mures diem ac noctē de ſignat. q̄ quottidie auferunt ꝑtem vite nr̄e. ho die enī ꝓpiꝰ ſumꝰ morti qͣꝫ heri. qꝛ ẜm Bern̄. Uita nihil aliud ē niſi trāſitꝰ ad mortē. Id̓o re fert Ioh̓es pr̄iarcha ad Alexādrū. ꝙ antiqͥt tl̓is ꝯſuetudo erat ꝓ die qͦ imꝑator coronabat̉ monumentū ſibi fiebat vt ex hͦ breuitatē vite ⁊ fragilitatē cognoſceret. ⁊ neqͣqͣꝫ ī imꝑio ſuꝑbi ęret. Ꝙͣtū ad tertiū ē notādū. res tꝑalis eſt du plex ſcꝫ exterior ⁊ corpꝰ qd̓ ē nob̓ ꝯiūctū Quo ad res exteriores hō d̓r nudatꝰ. ſꝫ qͦ ad corpꝰ d̓r ꝯſūptꝰ. morteꝫ enī corporis neceſſario amiſſio rerū ⁊ ꝯſumptio comitat̉ corporis. Hoc atten dētes hoīes religioſi ⁊ deuoti. qͣꝫdiu viuūt in hac vita mortali nudāt ſe oībꝰ terrenis corpus ſuū caſtigātes. Et illud ſignificat̉ in dauid qui nudus luſit corā arca. ij. Regꝭ. vj. Et merito ꝓ illo nudamur qͥ ꝓ nob̓ in cruce ē nudatus. Sꝫ ſūt pleriqꝫ qͥ h̓ ad modicū nolūt nudari rebus tꝑalibꝰ vt darēt pauꝑibꝰ. Sed tales velint no lint tādē qn̄ fuerint mortui totalit̓ nudabunt̉. ẜm illud psͣ. Diues cuꝫ interierit nō ſumit oīa neqꝫ deſcēdit cū eo gl̓ia eiꝰ Nōne plures nudā tur qͥ de veſtibꝰ p̄cioſis ⁊ ceteris rebꝰ qͣs habe bāt ī ſeculo nihil ſecū deferūt. niſi veſtē vilē inuolutꝰ ponit̉ in ſepulcro vt qͥlibet poſſit dice Iob. j. Nudus egreſſus ſū de vtero mr̄is mee nudus illic reuertar. Sic factū ē defūctis nr̄is naꝫ nudi egreſſi ſumꝰ de hac terra nudati oībꝰ rebus ſuis ꝙ iā nō pn̄t facere elemoſynas ⁊ ſe ip̄as redimere a peccatꝭ. ẜm illd̓ Dan̄. iiij. Pec cata tua elemoſynis redime Idcirco nos debe mus vices eoꝝ explere exēplociconiaꝝ. De qͥ bus refert Amb̓ in exameron. qn̄ ciconie effici untur ſenes ⁊ ſeip̄as paſcere nō pn̄t tūc paſcūt̉ a pullis ſuis. Et qꝛ magna fuit eorū pietas er ga pullos. ideo quātuꝫ tp̄s expēdūt in fetibus educandis. tm̄ ip̄i a pullis ſuis vice reciproca nutriunt̉. Ita nūc nos facere debemꝰ. qꝛ parē tes nr̄i ⁊ alij ꝓximi ſūt exͣ ſtatum merendi ⁊ ſe ip̄os paſcere non pn̄t oꝑbꝰ. ideo paſcamꝰ eos elemoſynas nr̄as pauꝑibꝰ dādo. qꝛ dic̄ Ariſ. viij. Ethi. Parētes nr̄i magnā dilectiōeꝫ ⁊ pie tatē erga nos habuerūt in iuuētute̓ paſcendo. qͣre eis vicē repēdamꝰ oratiōibꝰ nr̄is. Qꝛ legit̉ de quodā qͥ frequent̓ orabat ꝓ aīabꝰ parentuꝫ ⁊ nō ſolū illoꝝ. ſꝫ ⁊ oīuꝫ fideliū. ⁊ qͦtiēs orabat totiēs videbat̉ ꝙ fumꝰ aureꝰ de ore eiꝰ ꝓtende bat̉. qͦ aīas qn̄qꝫ octo qn̄qꝫ plures ⁊ multotiēs pauciores extrahebat. Et nō ſolū repēdere de bemꝰ vices orationibꝰ nr̄is ſꝫ ⁊ elemoſynis. qꝛ ſūt in carcere arto in qͦ multū egent. qꝛ legit̉ ꝙ elemoſyna iuuat adhuc viuētes. multo magis ī purgatorio degētes. Un̄ qͥdā miles ductꝰ fu it in captiuitatē paganoꝝ ⁊ poſitꝰ in carcerem quē vxor ſua mortuū credēs ſepiꝰ ꝓ ip̄o elemo ſynas faciebat. ⁊ qͣlē pauꝑibꝰ dabat talē ange lus marito ī carcerē deportabat. tandē d̓ capti uitate liberatꝰ redijt ⁊ mulieri qd̓ ꝑ angelū fa ctum fuit enarrauit. q̄ diligēter ꝑpendēs tꝑa ⁊ qͣlitates elemoſynaꝝ. elemoſynas ſe dediſſe de phendit. Ꝙtū ad qͣrtū ē notandū dicit beatus Augꝰ in li. de cura ꝓ mor. Scd̓m diu̓ſa merita moriētiū diu̓ſa ſūt receptacula mortuoꝝ. Mo rientiū enī aliqͥ ſunt valde boni qͥ mox ad requi em̄ trāſeunt Iuxͣ illud Sap̄. iiij. Iuſtꝰ ſi morte p̄occupatus fuerit in refrigerio erit. Suꝑ quo dic̄ glo. ordinaria ꝙ qͥ poſt mortē ſtatī ad vitaꝫ eternā vadūt ſine oī medio. iſti adiutorio non indigēt nr̄o. vt in ẜmone p̄cedēti. Alij ſūt mor tui valde mali qͥ decedūt in peccato mortali. qͥ mox vt mortui fuerint deſcendūt in infernum. Iuxͣ illd̓ Iob. xxj. Tenēt tympanuꝫ ⁊ cytharā ⁊ gaudēt ad ſonitū organi. deducūt ī bonis di es ſuos ⁊ ī puncto ad inferna deſcēdūt. ꝓ illis etiā nō eſt orādū. vt habet̉. xxiij. q. v. c. placuit Ꝙꝛ talis oratio eis nō ꝓdeſt. Sicut legit̉ de qͦ dam mortuo qͥ habuit filiū. ille igit̉ volēs ſcire de aīa eiꝰ. qꝛ ſciuit eū in peccato deceſſiſſe. roga uit deū vt oſtēderet ei vtrū aīa pr̄is eēt dāna ta an̄ nō. ⁊ raptꝰ fuit in mōtē vbi vidit vallē te nebroſam in qͣ homo iacuit ſuꝑ faciē ⁊ lachry mabiliter clamauit. qꝛ ſerpentes ignei ⁊ bufo nes corpꝰ eiꝰ rodebāt ⁊ ꝯſumebāt. ⁊ ꝯſumpto corpore iterū integrū creuit. ⁊ illi iterū fortiter rodebāt. ip̄e q̄ſiuit qͥs eēt. reſpōdit. ego ſū dam nata aīa pr̄is tui. ⁊ talē penā quaꝫ vides opor tet me eternaliter ſuſtinere. ad quē filiꝰ. poſſuꝫ te in aliquo iuuare? ille rn̄dit. nō potes. Nam ſi maria ⁊ oēs ꝟgines oēs patriarche ⁊ ꝓphe te apl̓i martyres ⁊ cōfeſſores. oēs angeli ⁊ oīs L2 D E I Sermo celeſtis exercitus ⁊ omnes beati in terra roga rent dn̄m ꝓ vna anima dāuata vt eam domin ſaluaret. niſi dn̄s ꝑmitteret eam ad corpꝰ redi re ad penitētiā agendā. nihil ꝓficeret. Sunt et alij morientiū qͥ cum venialibꝰ vel imꝑfecta pe nitētia migrauerūt. iſti in purgatoriū tranſeūt Iſtorū memoriā facit eccl̓ia exēplo iude Ma chabei. qͥ miſit duodecim milia dragmas argē ti hieroſolymā offerri eas ibi ꝓ peccatis mor tuorū. ij. Mach̓. xij. Qui nouit ex īſtinctu ſpi rituſſancti ꝙ aliqui ī peccatis venialibꝰ deſceſ ſiſſent. qui purgatorio deputati ſūt. ⁊ illos ele moſynis ⁊ miſſarū ſolēnijs volebat adiuuare. Sꝫ diceres. puniūt̉ ne in purgatorio ꝑ demo nes? dicūt aliqͥ ꝙ ſic. ſicut ī multis ptꝫ exēplis. quorū vnū ponit Petrꝰ clunacēſis. ꝙ qͥdā vir ꝓſtratus in oratiōe vidiſſet in purgatorio quē dam qui pro eo ꝙ accepit quindecim libras ar genti ꝓpter p̄ſentationē cuiuſdā clerici ad quā dam eccl̓iam. licꝫ de hͦ penituiſſet. tamē adhuc miſerabiliter puniebat̉ a demonibꝰ. qui ſingu lis diebꝰ illos denarios accēſos ſibi īponebāt quos ip̄m accipere ⁊ iterū dare oportebat. Cō tra hoc faciūt aliqui dicētes ꝙ aīe nō puniunt̉ ꝑ demones. ⁊ ꝓbant hoc ſic. ex quo purgat̉ h̓ ſcoria peccati ẜm quam aliquo modo ſil̓is erat aīa diabolo. ⁊ diabolꝰ cuꝫ nolit ſuā delere ſimi litudinē ſed potius ꝯformare nec vnqͣꝫ excecat ip̄am niſi in quo ſperat habere victoriā. hinc ē ꝙ aīa non punit̉ ꝑ demones. Et huic opinioni cōſentit ceſarius in lib̓. dialo. ꝓbans ꝑ ſimile. Sicut inqͥt rex terrenꝰ non ꝑmitteret ſponſam ſuam p̄dilectam tractari aut duci per carbona rium nigrū. Sic nec rex cęleſtis ꝑmittit ſpōſaꝫ ſuaꝫ aīam quā ſecū vult regnare eternaliter ni gerrimis demonibꝰ ad purgandū. Et addunt illi ꝙ nec aīe per bonos angelos punient̉. qꝛ in egreſſu anime a corꝑe aſſūt ſpūs boni ⁊ mali ⁊ ſtatim fert̉ ſentētia ſi eſt bona ꝑ miniſteriū an geli deducit̉ in celū. Si autē habet adhuc ali quid ad purgandū ꝑ eundē ducit̉ ad purgato riū. Teſte Damaſ. li. v. Hoc ip̄m firmiter ⁊ im perterrite teneamꝰ ꝙ aīe ad purgatoriū non a demonibꝰ ſed ſanctis angelis deducant̉. ⁊ cuꝫ purgate fuerint. ab eis ī celū deferunt̉. Si aūt anima eſt mala tūc ꝑ diabolū deducit̉ in infer nū. Ideo nō ē ꝓbabile ꝙ angeli tam grauiter affligent cōciues ſuos. Sed potius ignis ille ſe agit in animas vt eſt diuine iuſticie inſtrume tum. Pie tamē credēdū ē ꝙ boni angeli conci ues ſuos frequēter viſitēt ⁊ cōſolent̉ ⁊ vt pati enter ſufferāt exhortent̉. Et qͣꝫuis ſunt in tam graui carcere. habēt tamē hͦ cōſolatiōis reme dium ex eo ꝙ certe futurā gl̓iam expectant. ha bent etiā certitudinē de gl̓ia. minorē qͥdeꝫ qͣꝫ il li ī patria. ſed maiorē qͣꝫ nos qͥ ſumus ī hac via qꝛ certitudo illoꝝ qui ſunt in patria ē ſine expe ctatione ⁊ timore. Nam futurā non expectant cum p̄ſentē habeāt. nec illā de cetero formidāt p̄dere. Certitudo autē noſtra qͥ ſumꝰ in via eſt a ꝯtrario ẜm illoꝝ certitudinē qͥ ſunt in purga torio. Eſt enī cū expectatiōe. qꝛ ip̄e gl̓iaꝫ expe ctant futurā. Sꝫ eſt ſine timore. qꝛ habēt libe arbitriū cōfirmatū ⁊ d̓ cetero ſe peccare nō poſ ſe recoguoſcūt. Habēt ⁊ aliā cōſolationē. qꝛ ꝓ ſe ſuffragia fieri credunt. Sed qꝛ habent ſpem de gl̓ia ⁊ ſpes que differt̉ affligit aīam. Prou̓. xiij. ideo quilibet xp̄ianus debet hodie pro eis orare facere elemoſynas ⁊ miſſas redimere. vt ſpem quā habeāt citiꝰ cōſquant̉ ⁊ amodo non affligant̉. ⁊ hoc iubet Augꝰ in li. d̓ cura ꝓ mor tuis. Ora inqͥt ꝓ defunctis vt dum ī eterna vi ta fuerint ꝓ te orare nō negligāt. Expectāt enī nos vt iuuent̉ ꝑ nos. tēpus nanqꝫ operandi ꝓ fugit ab eis. ⁊ ſic ip̄e liberate ꝓ nobis orāt ſicqꝫ ſimul ſaluamur. ¶ Sermo quartus de animabus. N requiem mor tui requiſcere fac memoriā eius. ⁊ con ſolare illum in exitu ſpūs ſui. Ecc̄i. xxxviij. Di cunt naturales ꝙ bomo patiēs febres debet in terdū potare rorē decoctū a quo extinguit̉ ip̄a febris. Ideo Galienꝰ in libro medicinaliū ait: Dent medici rorem decoctū ip̄is lāguidis ⁊ ci tius tūc cōſumit̉ ip̄a febris. Cui cōſonat Iohā nitiꝰ in iſagogis de regimine ſanitatis. Qui ro rem mane biberit omnē in ſe eſtū exterminat et calorē. Cuiꝰ ratio eſt. qꝛ ros virtute refrigerati onis nobilē in ſuꝑioribus ſortit̉ ꝑtem mediāte qͣ febrem mitigat calorēqꝫ extinguit. Myſtice anime ī purgatorio calorē magnuꝫ patiunt̉. qꝛ ſunt ī igne. qͥ ẜm Augꝭ. in li. de purgatorio. eſt durior qͣꝫ qͥcquid pōt in hoc mūdo videri vl̓ ex cogitari. Et qꝛ nos xp̄iani adhuc ſuꝑſtites ſu mus eoꝝ medici. Id̓o debemus eas potare ro re bonoꝝ operuꝫ qͥ eſt coctꝰ in charitatis igne. qꝛ illū a nobis petunt dicētes cum Eſa. c. xlv. Rorate celi deſuꝑ. qͣſi dicerēt. O vos celeſtes ⁊ fideles hoīes rorē bone oꝑatiōis nob̓ deſuꝑ ſtillate. Et ꝙ oꝑa noſtra bona deſiderāt. decla rat deuotꝰ doctor Amādus ī hora. li. ij. c. penl̓. dicēs: Cū quedā ꝑſona religioſa cū ceterꝭ pſal mū de ꝓfundis diceret. apparuerūt in viſione q̄dam aīe multe locis purgalibꝰ deputate. auxi lio ⁊ ſuffragijs flebāt indigere. inter quas tamē vna ſingulariter hāc ꝑſonā acceſſit. flebiliterqꝫ petijt ab ea vt ſe ꝓmitteret eſſe amicū medicuꝫ ⁊ illa hoc ei ꝓmiſit ⁊ quottidie ī mēſa deprofu dis ꝓ elemoſyna decātauit. Ita ⁊ nos ſpeciale elemoſymā eis hodie tribuamus. qͣ eaꝝ carbo nes extinguamꝰ. qꝛ dicit Beda ſuꝑ Matth. Una gutta refrigerij facta ꝑ hoīem. multaꝫ ſe dat aīaꝝ vapulantiū torſionē. Ideo iubet hoc F A CXIII ſapiens ꝙ debemus eas cōſolari in exitu cū di cit. In requiem mortui ⁊cͣ. In quibꝰ ꝟbis ad duo monemur. Primo vt circa ſepulturā mor tuorū curaꝫ habemꝰ. Scd̓o vt in exitu illoꝝ ꝓ eis memoriā faciamꝰ. De pͥmo ē notādū dicūt nat̉ales. Delphines habēt dilectionē magnā ad ſeip̄os. Nam ſi vnꝰ in mari morit̉ inſepultꝰ non relinquit̉. Sꝫ alij ip̄m ſumētes in ꝓfundo arene maris ſepeliūt ne a beluis deuoret̉. Hāc nobilē ꝟtutem ſecuti ſunt antiqͥ patres qͥ ma gnam curā circa ſepulturā ſuorū mortuoꝝ ha buerūt. quorū vnꝰ fuit Abraam. de quo legit̉ Gen̄. xxiij. ꝙ mortua Sara vxore ſua. venit vt plāgeret ſuꝑ eam ⁊ officiū funeris impēderet. ⁊ ille plāctus fuit ex naturali pi etate. Qd̓ ē cō tra illos qͥ ex deſperatione plāgūt mortuos ſu os. qd̓ nō eſt faciendū. qꝛ dicit Ciprianꝰ. ⁊ ha bet̉. xiij. q. ij. c. Ꝙ ē p̄poſteꝝ nō eos amittim ſꝫ p̄mittimꝰ. Ideo beatꝰ doctor Augꝰ in li. de cōſolatione mortuoꝝ. li. ij. Reſert ꝙ fuit qͥdaꝫ pͥnceps paganus qͥ habebat filiū vnicū ſatꝭ di lectuꝫ hic cū in capitolio idolis ſuis īmolaret. nūciat̉ ei ꝙ filius eiꝰ vnicꝰ obijſſet. nō ergo re liquit ſacra q̄ gerebat in manibꝰ nō lachrymatꝰ eſt nec aīo ſuſpirauit. Sed qͥd reſpōdit audite ſepeliat̉ inqͥt. Memini enī me genuiſſe filium mortalem. Et ſubdit Augꝰ. vide hoīs pagani ꝟtutē. vt nec ſpectare ſe iuſſerit. nec ſe pn̄te filiꝰ ſepulture traderet̉ Quid agamus fratres. dia bolus ſi hūc in die iudicij corā xp̄o contra nos ꝓducat ⁊ dicat. Ecce h̓ cultor meꝰ quē ego p̄ſa gijs decipiebā meis. vt ſeruiret cecis ⁊ ſurdis ſimulacris. cui ego nec reſurrectionē a mortuiſ nec paradiſū nec regna celorū ꝓmiſerā. hic ſi fi lij nobilis ſapientis vnici nec mortē doluit nec ingemuit. nec ꝓ tali nūcio ſacra mea reliqͥt. tu aūt xp̄iane fidelis ꝓ quo xp̄s crucifixus eſt et mortuꝰ vt mortē nō timeres ⁊ eſſes de reſurre ctiōe ſecurꝰ. nō ſolū luges mortuos voce ⁊ ha bitu. ſꝫ etiam ad eccl̓iam clamādo ꝓcedis. con fūdant̉ aūt regnātes ip̄i clerici ⁊ paſtores tui qͥ īfra mīſteriū ītromittūt vacātes luctui. Quid ad hec reſpōdere poterimꝰ fratres. nos ꝯfuſio apprehēdet. cū ad hanc ꝑtem inferiores genti bus inueniamur. hec ille. Id̓o Abraā fleuit ſu per Sarā Expleto igit̉ fletu ſurrexit ⁊ emit ter ram ꝓ. xl. argenteis in qͣ eā ſepeliuit. vt habet̉ Gen̄. vbi ſupra. Et ſi. d. a. Abraā emiſſe ſepul turā ⁊ cōmiſiſſe ſimoniaꝫ. reſpōde ei ꝙ nō emit ſepulturā ſꝫ ad vſū ſepulture deputabilē emit purā terrā. in qua nullꝰ fuit ante ſepultꝰ. ⁊ hec bene pōt emi ⁊ vendi. Qd̓ ꝓbat̉. xij. q. ij. c. au rū. Sed ſepultura q̄ eſt locatio hoīs mortui in fide decedētis ī cimiterio ꝯſecrato nec emi nec vendi debet: vt ꝓbat̉. ff. de rei vendi. Itē legi tur Gen̄. l. Mortuo iacob. p̄cepit ioſeph filijs eius vt cōdirēt eū aromatibꝰ ⁊ deinde accepta licētia a Pharaone aſcēdit in terram chanaan in ciuitatē arabie q̄ eſt iuxta ebron habēs ſecū turbam nō modica currꝰ ⁊ equites ſolēniter cō ducētes corpꝰ patris eiꝰ. ⁊ expletis exequijs ſe ptem dierū ſepelierunt eū in ſpelunca in qͣ Sa ra fuit ſepulta. Idē legit̉ de Thobia qͥ magnā curaꝫ habuit ad mortuos ſepeliēdos. vt ſupra ẜmōe p̄cedenti. Et qͣꝫuis(vt dicit Gregꝰ ⁊ ha betur. xiij. q. ij. Aīe) exequie pompoſe nō ſunt auxiliatiue mortuis. qꝛ plus ſūt ſolacia viuoꝝ qͣꝫ ſubſidia mortuorū. Non ideo tamē cōtēnen da ⁊ abijcienda ſūt corpora mortuoꝝ. maxime iuſtorū qͥ ſunt templa ſpūſſancti. ſed ſūt cū ho nore ſepeliēdi ⁊ deuotione. qꝛ dicit Augꝰ ī lib̓. de cura mor. ⁊ ponit̉. xiij. q. ij. Non eſtimemꝰ. Sepulture deuote effectꝰ bone fidei ē teſtimo niū. in hͦ enī oſtēdimus ꝙ bone fidei fuerunt et etiam ſibi fidē noſtrā demōſtramꝰ ⁊ nobiſmet ip̄is in hoc ꝓficimꝰ. Ad hͦ ꝓbādū refert Uale. ī policͣ. ꝙ ſimonides poeta nauigās ſemel per mare. cum litus applicuiſſet inuenit corpꝰ mor tui hominis inhumatū. motꝰ igit̉ miſericordia ibideꝫ illud in litore ſepeliuit. In nocte igit̉ ſe quēti admonuit ip̄m mortuꝰ ꝑ ſomnū ne die al tera in mari nauigaret. qꝛ ſibi al̓s ꝑiculū īmine ret. qui acqͥeſcēs monitis die ſequēti in terris remāſit. Alij ꝟo qui dīe illa nauigabant oēs ſi cut defunctus dixit ſubmerſi ſunt. Alio die cū idem Poeta apud ſcopā cenaret nūciatū eſt ei duos nūcios ſtare ante ianuā qͥ rogarēt euꝫ ad ſe exire qͥ cum exiſſet neminē reperit. Creditur autē fuiſſe ille mortuus. eo autē momento quo exiuit cęcidit tricliniū ⁊ omnes cōuiuantes op preſſit ⁊ ſolus ille euaſit. Idcirco bonū eſt mor tuos ſepelire ẜm ſtatus dignitateꝫ. decentius enī debent ſepeliri reges qͣꝫ milites. Et honeſti us miles qͣꝫ ſimplex ciuis. Sepultis igitur cor poribus. ſupra ſepulcra eoruꝫ eſt aliqd̓ memo riale relinquendū ne eorū ſtatim obliuiſcamur quia legit̉.j. Mach̓. xiij. ꝙ filiꝰ Mathathie accepit oſſa fratris ſui Ionathe ⁊ ſepeliuit ea in ciuitate Modin patris ⁊ fratrū ſuorū. ⁊ ere xit edificiū altum viſu de lapide polito ante et retro ⁊ ſtatuit colūnas marmoreas ad memori am eternam. ſcꝫ ꝙ pater eius et fratres fuerūt mortui in exercitu armorū ꝓ defenſione fidei ⁊ ppl̓i. Ex hoc nūc deuenit in cōſuetudinē vt ad memoriā ſepulture epitaphia ſcꝫ lapides ſcul pti ponūt̉ ſupra ſepulcra mortuorū. Et in qui buſdam locis ponūtur ligna cancellata figurā crucis intus habentia vt veniētes amici etiaꝫ ⁊ alij orent ꝓ ibidem ſepultis. Et hoc eſt ꝙ iu bet ſapiens hic In requiem mortui. id ē. ſuper ſepulcro vbi requieſcit corpꝰ eius. fac ſuppone re aliqd̓ ſignū ſtabile ad memoriā eius. qd̓ ibi/ dem eum defunctū rep̄ſentat. ⁊ hoc ad pͥmum Ꝙtum ad ſecūdum dicitur ⁊ cōſolare illu in X 3 B Sermo exitu. Ubi notandū quattuor conſolatoria ſūt principaliora. d̓ quibus dicit beatas Gregꝰ in iiij. dialogoꝝ. ⁊ ponit̉. xiij. q. ij. Anime defun ctorum quattuor modis ſoluūtur. aut oblatio nibus ſacerdotum. aut precibus ſanctorū. aut charorum elemoſynis. aut ieiunio cognatorū. Primum igitur qd̓ conſolat̉ mortuos eſt ſacre hoſtie īmolatio. Sicut hec teſtat̉ beatꝰ Augꝰ ad volū. Fideles inquit ſacerdotes in eccleſia defunctis carnem chriſti trāſmittētes ⁊ ſangui nē totam chriſtianarū animarū extinguūt mi ſeriam ⁊ dolorem Et hoc ꝓbat Gregꝰ. iiij. lib̓. dialogorū in exemplo. Cum qͥdaꝫ monachus nomine ſuo Iuſtꝰ arte medicinali imbutus ad extremū veniēs ſe habere tres aureos indicaſ ſet cuidaꝫ fratri nomine copioſo ⁊ de hoc inge miſcens mortuus fuiſſet. p̄cepit Gregoriꝰ fra tribus vt corpꝰ eius cum tribus aureis in ſter quilinio ſepelirent dicēs: Pecunia tua tecum ſit in perditionē. miſericordia tamē motus pre cepit cuidaꝫ ex fratribus vſqꝫ ad triceſimū di em̄ omni die ꝓ eo hoſtiam īmolare. ille cū iuſſa compleſſet is qui defunctus fuerat die triceſi mo eidem fratri apparuit quē cum vidit reqͥſi uit. quomodo inqͥt vales? At ille. hucuſqꝫ ma le habui. ſed modo bene valeo. qꝛ cōſolationeꝫ recepi. Secūduꝫ cōſolatiuum amicoruꝫ ⁊ alio rum fideliū ē deuota oratio. De qua dicit bea tus Amb̓. li. p̄fa. Sepe etenī defuncti amicoꝝ ſuorū tēporali ſuffragio ī om̄i ſuo erecti ſuppli cio mutuo p̄ſentant̉ aſpectui diuino. qd̓ ꝓbat Gregꝰ in. iiij. dialo. de quodā viro mire ſancti tatis ⁊ ꝟtutis nomine Paſcaſio. ille quodā tē pore cum duo eſſent in ſūmos pōtifices electi: ⁊ eccleſia poſtmodū in vnū cōueniſſet electoꝝ ſolus ip̄e ex errore ſemꝑ alium p̄tulit ⁊ in hac ſententia vſqꝫ ad mortem ꝑmanſit. qui cuꝫ de functus eſſet ⁊ dalmaticā feretro ſuꝑpoſitā de functus tetigiſſet ſtatim ſanatus ē. poſt multū ꝟo tēporis cū Germanus capanꝰ ep̄s balneuꝫ ob gratiā ſanitatis ingreſſus eſſet p̄dictū Pa ſcaliū diaconē ſtantē ⁊ ſibi obſequentē vidit et vehemēter extimuit. ⁊ quid ibi faceret requiſi uit. ⁊ ille ꝓ nulla alia cauſa ſe in illo loco pena li deputatū aſſueruit niſi ꝙ iniuſte in cauſa p̄fa ta cōſenſiſſet. Et addit. Queſo te domīe ꝓ me deprecare. ⁊ ī hoc cognoſces ꝙ exauditus ſis ſi huc redieris ⁊ me nō inueneris. Qui ꝓ eo cū oraſſet ⁊ poſt aliquot dies redijſſet. eū nō inue nit. Tertiū ſolatiū quo cōſolantur mortui ē ele moſynarū largitio. de hoc refert Uinc̄. in ſpe hiſto. li. xxv. de papa Benedicto qͥ poſt deceſ ſum apparuit Iohāni portuenſi ep̄o ⁊ ſe in pe nis tenebroſis eē dixit. et ꝙ dn̄s ip̄m a penis ꝑ adulanū clunacenſis ordinis abbatē liberare decreuit. tunc ep̄s Iohannes ſtatim elemoſy nas largas fecit ⁊ ip̄m liberauit. qd̓ apparuit ex hoc. Nam quadā die vidente fratre Alber to clauſtrū pulcherrime ſtipatus candidoruꝫ angelorū agmine ītrauit. ⁊ ad capitulū vbi pa ter adulanus cū fratribus reſidebat iuit. grati aſqꝫ humiliter egit ꝙ eum a penis liberaſſet. Quartū ſolatiū quo cōſolantur eſt amicorū ie iuniū vel corporis maceratio. De quo dic̄ Hu go de ſanc. vic. Dolor qui ꝓ reuelādis anima bus aſſumit̉ in dulce ip̄is ſolatiū diuinitꝰ trāſ mutatur. Idcirco legit̉. ij. Regꝭ.j. ꝙ mortuo Saul ⁊ ionatha filio ſuo in bello ceteriſqꝫ de fi lijs iſrael a Philiſteis. ieiunauit dauid cū om nibus qui cum eo erant vſqꝫ ad veſꝑas. Ideꝫ legit̉ in vitaſpatrū de quodā nomine Paſtor qui tribus annis ꝓ patre ſuo ieiuuauit ⁊ ip̄m a penis purgatorij liberauit Ita ⁊ nos ieiunia ꝓ parētibꝰ noſtris ⁊ amicis noſtris ſumamus vt ſic eos a tormētis liberemus. ⁊ tandē cū eis in celo conregnemus. ¶ De vndecim milibꝰ ꝟginū. ſermo primus. Cores apparue y runt in terra nr̄a tempus putatiōis ad uenit. Ita ſcribit̉ Can̄. ij. Pli. in hiſto. nat̉ ali ſic ait. Cū merica floruerit in deſerto cōſtat ꝙ hoc anno fertilitas magna ⁊ trāquillitas cōſe quēt̉. naturale ē enī quādo de ſe flores ꝓducit merica ꝙ campi abundāt in frumētis. Cuiꝰ ra tio eſt. qꝛ merica eſt herba penitus infecūda. ⁊ ideo florē nunqͣꝫ portat nifi ſuꝑabundanter fer tilis fuerit ip̄a terra. ſuꝑefluens autē fecundi tas terre non ſolū ad herbas fructuoſas ſe dif fundit. ſꝫ etiā ad infructuoſas remittit̉. Ergo nota ꝙ merica florens fecūditatē terre indicat et oſtendit que quidem fecunditas abundare fructꝰ facit. Spiritualiter. ꝑ mericam mūdus iſte deſignat̉. recte enī ſicut in mericis deſerti ſunt vndiqꝫ inſidie tam latronū qͣꝫ ferarū qui hominē moleſtant ſepius ibidē. Sic etiā ī mū do ſunt vndiqꝫ inſidie latētis inimici. Sicut hͦ cōquerit̉ beatus Augꝰ in lib̓. ſoli. c. vlt̓. Mū dus inquit circūcingit ⁊ obſidet me vndiqꝫ. et per quinqꝫ portas ſenſuū ſagittis ſuis me vul nerat. ⁊ mors intrat ꝑ feneſtras meas. Ideꝫ ꝑ pendens beatus Bern̄. in lib̓. meditationū di cit. Heu mihi miſero vndiqꝫ bella. vndiqꝫ tela vndiqꝫ temptamēta. vndiqꝫ pericula. bella vi deo mihi parari a demone. quocūqꝫ me diuer tero ibi eſt inſecuritas. hec ille. Et qͣꝫuis hoīes in mūdo habēt varias tēptationes. tamē plꝰ ca ſtitas virginea. Sic̄ teſtat̉ Augꝰ in lib̓. d̓ virgi nitate Int̓ oīa martyrioꝝ genera. diuturniora ſūt caſtitatꝭ p̄lia. Id̓o pauci inueniūt̉ in hͦ mu do qui ſeruant florem pulcherrime caſtitatis ⁊ ꝟginitatis. quia mūdus ad inſtar merice eſt in fecūdus. ſed tamē olim floruit ꝓducēs hos nō liſſimos flores Urſulā ꝟ̓ginē regalem. de qui D A GALLLA canit eccleſia. Flos fulſit Urſula germanie re gis. Et etiā ſuas cōſodales. de qͥbus canit̉. Hi ſunt flores venuſtatis quos ſpirās ver ⁊ eſtas charitatis ꝓduxerūt hodie. Ideo nobis reſpe ctu earū venit magna fertilitas ad ferēdos fru ctus virtutū. ingenſqꝫ trāquillitas beatitudi nū celeſtiū. ideo glorianter dicere poſſumꝰ hec ꝟba thematis. Flores apparuerūt in terra no ſtra. In qͥbus verbis electe ꝟgines a duobus cōmedant̉. Primo ab ornatu ꝟginali. ibi Flo res apparuerūt. Scd̓o ab exitu finali. ibi. tem pus putationis aduenit. Circa qd̓ notandū di cunt naturales ꝙ naturaliter flores habēt va rias p̄rogatiuas p̄ alijs rebus. ob quas he io cūdiſſime ꝟgines Urſula cuꝫ ſodalibꝰ ſuis flo ribus comparant̉. Primo qͥdam flores ſūt pul cherrimi ornati colore nigro ⁊ albo. ſicut floreſ fabarū ſunt nigri. flores liliorū ſūt albi ⁊ flauei Flores auteꝫ roſe colore rubeo ſunt decorati. Et ceteri flaueo colore ſic̄ flores ſolſequij ⁊ vi olarū. ⁊ iſti colores naturales ita palchri ſūt ꝙ nullꝰ color artificialis pōt illis cōꝑari. ẜm teſti moniū xp̄i. qui Matth̓. vj. dicit. Dico vob̓ ꝙ Salomon in om̄i gl̓i ſua non ē cooꝑtꝰ ſic̄ vnuꝫ ex iſtis.ſ. lilijs ⁊ floribus. qꝛ Salomon habuit veſtes alienas. flores aūt ꝓprias. Ille habuit ab arte factas. iſti a natura exortas. q̄ precellit oēm artē. Ita ad inſtar floꝝ iſte ſancte ꝟgines fuerūt albe ī ꝟginali puritate qua celeſti regi amabiles fuerūt. ẜm ꝙ canit̉. O ſācte ꝟgines deo amabiles. Fuerūt nigre ī vera hūilitate ſi ne qͣ ꝟginitas parū lucet. qꝛ ꝟ̓ginitas habet ſe ſicut lumē ardēs qd̓ ſi inclinat̉ clarius lucet. ſi cut teſtat̉ Fontinꝰ in deſcriptione vniuerſi di cens: Candela qͥdē ardēs parū inclinata deor ſum pulchriꝰ exardeſcit. qꝛ vnctuoſitas redit q̄ ꝑ ardorem luminis conſūpta fuit. ſic ꝟginitas inclinata ad hūilitatē in celeſti lumīe diuinoqꝫ amore ſincerius inflāmat̉. qꝛ dic̄ Richardꝰ de ſan. vic. Sola qͥdē humilitas mēteꝫ accēdit. di uinoqꝫ lumīe celeſtiqꝫ deſiderio īflāmat ⁊ amo re. Qd̓ patuit in iſtis ſacratiſſimis ꝟginibus q̄ ex hūilitate ita fuerūt inflāmate in diuino amo re ꝙ in eis lumē ꝟginitatis nullo modo potuit extingui neꝙ blādicijs neqꝫ terrore. Iſtos flo res debemꝰ nos oēs ab iſtis nobiliſſimis virgi nibꝰ colllgere ſcꝫ florē ꝟginitatꝭ ſeu caſtitatꝭ. et florē hūilitatis. qꝛ dic̄ Bern̄. ſuꝑmiſſus ē. Si ꝟgo es ⁊ hūilis qͥſqͥs es magnꝰ es. Si autē nō poſſumꝰ earū ꝟginitatē ſequi. ſtudeamꝰ earū hūilitatē imitari. qꝛ ẜm eūdē Bern̄. vbi ſupra laudabilis ꝟtus virginitas. ſꝫ magis hūilitas neceſſaria. Illa ꝯſulit̉ iſta p̄cipit̉. ad illam īui taris. ad iſta cōgerꝭ. de illa d̓r qͥ p̄t caꝑe capiat. de iſta d̓r niſi efficiat̉ qͥs vt ꝑuulꝰ nō ītrabit ī re gnū celoꝝ. illa enī remunerat̉ iſta exigit̉. Pōt deniqꝫ hō ſine virginitate ſaluari. non pōt ſine humilitate Un̄ ſine humilitate. deo marie ꝟgi nitas nō tm̄ placuiſſet ꝙ eiꝰ digna fuiſſet. ſuꝑ quē enī inqͥt reqͥeſcit ſpūs meꝰ niſi ſuꝑ qͥetem ⁊ humilē. Suꝑ humilē dixit nō ſuꝑ ꝟ̓gineꝫ. hec Bern̄. Fuerūt itaqꝫ iſte nobiliſſime ꝟgines ru bee ex rubore verecūdie ⁊ timoris. Quia dicit Bern̄. ſuꝑmiſſus ē. Solēt ꝟgines q̄ vere virgi nes ſūt. ſꝑ eē pauide ⁊ verecūde ⁊ nūqͣꝫ eē ſecu re. ſciētes ſe ī vaſis fictilibꝰ theſauꝝ p̄cioſū por tare. ⁊ nimis arduū eē viue̓ int̓ hoīes ⁊ āgelos ⁊ ī t̓ris more celeſtiū ꝯuerſari. Sꝫ heu hūc flo rem rubeū verecūdie nūc ꝟgines mūdi abiece rūt. Nā illd̓ qd̓ nephas ē in ꝟginibꝰ. ī phas ex cuſabilit̓ ꝯuertūt. qꝛ vbi ſūt publica ſpectacu la ⁊ choree. ibi citiꝰ qͣꝫ ī eccl̓ia inueniūt̉. ibiqꝫ ex altāt voces ſuas inuerecūde chorizantibꝰ p̄ci nendo. Nō aūt ſic iſte ſctē ꝟgines vrſula cū ce teris. ſic̄ iā de iſtis canit̉. ꝑ monaſteria funden tes lachrymas trahūt ſuſpiria. cōmēdāt aīas ſanctis ⁊ redeūt Idcirco audiāt. iſte īuerecūde p̄cētrices exēplū Apiarij. Un̄: qͥdaꝫ comes in ꝯuiuio brabrātie trāſiēs ꝑ villā vbi laſciue vir gines habebāt choreā int̓ quas vna facie pul chra. cū mira vocis ſuauitate p̄cinuiſſet. ⁊ eaꝫ comes ꝑ horā intuitꝰ fuiſſet. cū familia ꝑtranſi uit. nō loge veniētibꝰ. clamor validꝰ ī villa fuit auditꝰ comes igit̉ directꝭ nūcijs cognouit p̄di ctā p̄cētricē ſubita morte obijſſe. Fuerūt deni qꝫ iſte ſacrate ꝟgines flauee ex ꝟtute ꝯſtantie. Nō enī fuerūt incōſtātes ⁊ vagabūde. Qꝛ dic̄ beatꝰ Augꝰ in libro ad ſacras ꝟ̓gines. Dn̄ica ꝟgo debet pͥmitus publicos vitare aſpectus ⁊ platearum frequentiam declinare. et in domo poſita lanificio inſiſtere vel lectioni diuine. Sꝫ diceres. nōne fuerūt incōſtantes. quia dicit̉ in legēda ꝙ interdū currebātꝭ. modo diſcurrebāt interdum bellabant. modo fugam ſimulabant Ad hoc dicēdū. ꝙ beatiſſima Urſula que fuit ductrix earū. hec eas facere ꝑmittebat. qꝛ ex hͦ ad maius bonuꝫ eas alliciebat. ⁊ eas ꝑ hͦ ad fi dem trahebat. ex hoc ip̄e etiam ibāt d̓ ꝟtute in ꝟtutem. Scd̓o flores habēt p̄rogatiuā hāc. ꝙ fugāt ranas ⁊ bufonesˡ ⁊ precipue flores vinee De qͥbus dicit Pli. in ſpecu. natū. Odor florē tis vinee cōtrariatur omni veneno. flores enī fugant colubros. ⁊ bufones eius fragantiā ſu ſtinere non valent. Iſtam etiā p̄rogatiuam ha bēt noſtre floridiſſime virgines. qꝛ legit̉ ī libro triū regū. c. xlv. In terris iudoꝝ ſūt horribiliſ ſime paludes ⁊ aque ſtagnales in qͥbꝰ vltra oīa incōmoda īauditas maximaꝝ ranaꝝ coaxatio nes patiunt̉. peregrini aūt ciſmarini d̓ colonia vbi iacent oſſa ſanctaꝝ virginū. ſumūt terram d̓ cimiterio ⁊ hāc ponūt in hoſpitijs eoꝝ ⁊ por tant in terras eorū. ⁊ cū de tali terra ſumpta d̓ cimiterio. xj. miliū ꝟginuꝫ in paludes proiece rint. mox omnes rane rauce fiunt ⁊ fugāt̉. ⁊ ſic Z 4 c B D Sermo a clamoribꝰ earū liberant̉. Et ſi hoc facit terra ſolū tactu corporū eorū ſanctificata. quāto ma gis ip̄e ſuo flore v̓ginali fugant a nobis om̄ia venenoſa. Fugant tamē p̄cipue iſte ſancte vir gines a ſuis ſeruitoribꝰ bufones infernales. qͥ in fine nō ꝑmittūt ītemptatos neqꝫ iuſtos. Re fert Cirillus in epiſtola ad Augꝭ. de venerabi li viro Euſebio. qui veniēte hora exitus ſui cō munione ſanctiſſimi domini nr̄i ieſu xp̄i ſe mu niuit. ⁊ inſuꝑ beato Hieronymo ſe cōmēdauit qui dum ſic iaceret. die qua moriturꝰ erat. per horas duas. ante beate anime exitum. tam ter ribiles actus cepit peragere. ꝙ circūſtātes mo nachi pauore ꝑterriti. velut amētes in terra ia cebant. nam quādoqꝫ trāſuerſis oculis ⁊ mani bus ſimul iunctis. facie terribili. voceqꝫ dira qͣ ſi ſe mouēs clamabat. nō faciam mentiris men tiris. poſt hec ad terram faciē firmabat ⁊ quā tum poterat clamat. adiuuate me fratres ne pe ream. qd̓ monachi audiētes ⁊ vidētes lachry mantes ⁊ tremētes euꝫ interrogauerunt. quid obeſt pater? ad quos ille. nō inquit videtis de monū agmina qͥ me debellare cupiūt. ⁊ illi. qͥd te facturū volebāt cū dicebas. nō faciam. ⁊ ille conant̉ nanqꝫ me decipere vt diuini noīs blaſ phemus inueniar. ideo hoc me nō facere accla mabam. Tūc illi. quare faciē abſcōdebas ī ter ra? ⁊ ille. ne eorū aſpectū cernerē qͥ tam turpis ⁊ terribilis ⁊ horribilis eſt. ꝙ omnes pene que in mūdo ſunt reſpectu eorū viſionis nihil ſunt O ſi tm̄ virū non miſerūt intemptatū. qͥd tunc erit de nobis peccatoribꝰ. ad quos heu veniet infinita demonū multitudo q̄rens nos auerte re a via veritatis. Ideo cōſulo omnibꝰ o dile ctiſſimi. ꝙ refugiū habeamꝰ nunc ad iſtas ꝟgi nes ſacratiſſimas. eis fideliter ſeruiēdo Ip̄e re uera in hac magna neceſſitate nō deſerūt ſuos ſeruitores ⁊ famulatrices. ſꝫ ſuccurrūt celeres adiutrices. ad qd̓ ꝓbandū narrat Iacobꝰ Ia nuen̄. ꝙ religioſus qͥdam has ꝟgines ī magna deuotione habuit. diu eis fideliter ſeruiendo. quadā die dū grauiter infirmaret̉. ⁊ in magna eſſet neceſſitate et anguſtia. vidit quandā ꝟgi nem pulcherrimā ſibi aſſiſtētē. ⁊ ſi ſe cognoſce ret inquiſiuit. ille autē adhuc pulcherrimā vir ginis viſionē admirās eam ſeſe noſcere neqͣqͣꝫ fatebat̉. tunc illa cōfortās eū ait: ego ſum vna virginū erga quas habes tāte deuotionis affe ctum. ⁊ inde mercedē accipias ſi amore noſtro ⁊ honore vndecies milies dn̄icā orationē dixe ris. in hora mortis tue in ꝓtectionē contra de mones ⁊ in ſolatiū nos habebis. hec cuꝫ dixiſ ſet ab eo diſparuit. Ip̄e autē de hac iocūda vi ſione cōfortatꝰ. quāto citiꝰ potuit hec impleuit qͥbus cōpletis. vocauit abbatē ⁊ inungi ſe fecit qͥ cū inungeret̉ ſubito clamauit vt ſurgeret. et venientibꝰ ſacris ꝟginibus locuꝫ daret. quem cū abbas interrogaret qͥd hͦ eēt. ille ꝓmiſſionē ꝟginis enarrauit. qd̓ audiētes cūcti receſſerūt ⁊ cū paulopoſt rediſſēt. ip̄m migraſſe ad dn̄m ī uenerūt. ⁊ ſane credendū ē hunc hoīem nō ha buiſſe demonū tēptatationes. quomodo enim ibi adeſſe potuerūt demones. vbi tot ⁊ tāte fu erunt ſacrate ꝟgines. Et vere felix ⁊ letus erit huius hominis obitꝰ. qui his ſanctis ꝟginibꝰ ſedulus fuerit ⁊ deuotus Tertio flores ſunt in hoc pͥuilegiati a natura. qͣꝫuis īterduꝫ a porcis calcantur. tamē a medicis colligunt̉. ⁊ in apo thecis ponūt̉. vt de eis ſalubres fiāt medicine Sic̄ ꝓbat. Pli. in ſpe. natu. li. ij. de floribꝰ roſa rum. qͥ ſua ꝟtute multis lāguoribꝰ ſuccurrunt Idē de floribꝰ violaꝝ qͥ ſi cōtriti fuerint ⁊ poſi ti ſuꝑ calidū apoſtema multū ꝓſunt vt dic̄ Pe trus de creſ. lib̓. vj. Sic iſti ſpledidiſſimi flores ⁊ cādide margarite ſūt hodie a porcinis homi nibus ꝯculcate. ſicut canit eccl̓ia Date porcis margarite. lupis oues nō inuite. Sed xp̄s me dicus animaꝝ noſtraꝝ ſuccidit eas per enſes ⁊ gladios crudeliū tyrannorū. in apothecā gau dioꝝ Et hoc atteſtat̉ ſancta eccl̓ia q̄ canit. Iſti flores hodie de t̓ra ſucciſi. cōplātati lilijs floꝝ paradiſi. Ex his floribꝰ beatiſſimis. fec̄ nobis xp̄s ſuauiſſimas medicinas. ip̄aꝝ enī ꝟginita tem dat nobis qͣſi dulce electuariū. ꝯtra malaꝫ luxurie humiditatē. q. d. hodie xp̄s. Reſpicite īmundi peccatores ⁊ luxurioſi. has mundiſſi mas ꝟgines. q̄ ſūt nobis poſite qͣſi ſpeculū pu ritatis. quatenꝰ exēplo eaꝝ. diuinitatꝭ oꝑa faci atis ⁊ oꝑa luxurie dimittatꝭ Que inqua opera luxurie vt ait Gregꝰ ī mora. ſi ſemel mētē occu pauerint alicuiꝰ. vix eū bona deſideria cogita re ꝑmittūt. Etiā xp̄s ip̄aꝝ ꝟginū hūilitatē ꝓ ponit nob̓ qͣſi emplaſtrū ꝯtra ſuꝑbie tumore. q. d. videte ꝟgines iſtas de nobili ſtipite mūdi genitas. q̄ tn̄ hnmilitatē tenuerunt vt exemplo ip̄aꝝ ſuꝑbiam malignā fugiatis. qꝛ ſcriptū eſt. qͥ ſe exaltauerit humiliabitur. ¶ Sermo ſcd̓s de vndecim milibꝰ ꝟginum Terat̉ regi Vir C nes ſpecioſe. Heſter. ij. Dicunt natura les ꝙ vnicornis ē aīal tāte fortitudīs vt nll̓a ve nātiū arte capiat̉ Sꝫ qꝛ ī ꝟginali pulchritudīe gl̓iat̉ ⁊ delectat̉ naturalit̓. iō ſcientes hoc vena tores eligunt puellas pulcherrimas ⁊ has lo cant circa vias vbi illd̓ trāſire ꝯſueuit. Illa at ad quā venerit ſinū ſuuꝫ aperit. in qͦ vnicornis depoſita oī ferocitate. caput deponit. ſicqꝫ ſo poratꝰ leuit̓ capit̉ vt dicit Iſi. li. xij. Myſtice ꝑ vnicornē aīal forte. xp̄s ītelligit̉. Qꝛ ẜm pͣs. Eſt fortis ⁊ potens in p̄lio. Ip̄e enī eſt Dauid fortis qͥ robuſtuꝫ goliad diabolum ꝓſtrauit. jͣ. Regꝭ. xvij. et populū ſuuꝫ a poteſtate diaboli liberauit. Hic ī ꝟginali puritate ml̓tū delectat̉ A CXV Unde Hugo de ſancto victore. Non ſolū inqͥt humana iocūditas. ſed ⁊ ip̄a excelſa diuinitas in ꝟginalibus geſtis delectat̉. Ip̄e etiam ē ve rus ille Salomon. De quo dicit̉ Can̄. j. ꝙ ha. buit adoleſcentulas quarū non erat numerus. Id̓o poſite ſunt ei hodie a ſanctis angelis qui ſūt venatores ꝟginitatis iſte ſpecioſiſſime vir gines Urſula cū ſodalibꝰ ſuis. que ẜm Amb̓. lib̓. de ꝟginitate. ſunt amice diuinitatis. tēpla trinitatis. ſpecula puritatis. ornamēta myſtice venuſtatis. riuuli ꝑpetue voluptatꝭ. Et hoc fi guratū eſt Heſter. ij. vbi legit̉ ꝙ miniſtri regis Aſueri dixerūt. q̄rāt̉ regi virgines ſpecioſe. ⁊ mittant̉ qͥ cōſiderent ꝑ diuerſas ꝓuincias pu ellas ſpeeioſiſſimas. ⁊ adducant eas ad ciuita tem Suſan et accipiāt veſtes muliebres orna tas. Et ſequit̉ ꝙ inuente ſunt ꝟgines ſpecioſe que ingrediebant̉ ad regem. ⁊ quicqͥd poſtula bant qd̓ ad ornatū ꝑtinebat accipiebant. Aſue rus interpretat̉ beatꝰ. ⁊ ſignificat chriſtū qͥ eſt beatus omniū beatorū. cuiꝰ miniſtri ſunt ange li. De quibꝰ ſcribit̉ Dan̄. vij. Milia miliū mi niſtrabāt ei ⁊ decies milies cētena milia aſſiſte bant ei. Iſti igit̉ dicebāt. querant̉ regi nr̄o vir gines ſpecioſe q̄ aſſiſtant corā eo. ei in mūdicia ſeruiētes. Inter oēs aūt inuenta ſūt iſta vnde cim milia. ſicut canit̉. Iſte regis filie charis in uente margarite. ſunt hodie logius q̄ſite. Et ſe quit̉. muliebrē ornatū mundū acceperūt. et ad verū ac beatū regē ītrauerūt vbi iam ꝓ nobis mitigāt xp̄m vt oī feritate depoſita. nobis ꝓpi ciet̉. qꝛ ip̄e eis nihil denegat. ſic̄ teſtat̉ Rich̓. de ſanc. vic. Hanc qͥdem in iſtis ſacris virgini bus p̄rogatiuaꝫ inuenio. quicqͥd enī petierint. ip̄e miſericors deꝰ exaudiet in momēto. qꝛ ad ip̄m ad hoc ſūt queſite. vt innuūt verba p̄dicta querāt̉ regi ꝟgines. In qͥbus clemētiſſime vir gines a duobꝰ cōmendant̉. Primo ab electiōe ꝟginali. ibi. q̄rant̉ regi ꝟgines. Secūdo a pul chritudine ſpeciali. ibi. ſpecioſe. De pͥmo ē ſciē dum. Petrꝰ de tharanthina ſuꝑ. iiij. ſnīaꝝ. et Chryẜ. ſuꝑ matth̓. Et habet̉. xxxij. q. v. Sic̄ enī. ⁊. c. magis. dicunt. Triplices ſunt ꝟgines Alique ſūt ꝟgines carne ſꝫ nō mente. vt ſunt il le q̄ habēt ꝓpoſitū nubēdi quādo tēpus occur rit oportunū. ⁊ iſte ꝟgines in hoc ſūt laudāde ꝙ p̄ter thorū cōiugij nullo modo ꝓponūt vio lare ꝟginitateꝫ. de numero iſtaꝝ ſunt certe q̄ li cet mundiciā habēt corporis non tamē mētis. De quibꝰ dic̄ Chry. ſuꝑ Matth̓. Multe ſūt ꝟgines q̄ caſtitati corporis ſtudēt adulteriū ta me cōmittūt in mēte volūtate. ⁊ tales non ſūt laudande quia earū v̓ginitas nihil ꝓdeſt. Te ſte beato Gregꝭ. qui ait: Nihil valet eū mūdū eſſe corpore qͥ pollutus eſt mente. Cui ꝯcordat venerabilis Boetiꝰ in epiſtola ad regē ꝟgineū Nihil oīno tibi ꝓderit ꝟginitas corporꝭ. ſi nō ⁊ ipſa p̄ſto ſit ꝟginitas mētꝭ. He ſunt ꝟgines fatue q̄ oleū in vaſis ſuis non habent. ideo ve niente dn̄o a regno excludunt̉. Cum dicet eis. Amē dico vobis neſcio vos. Matth̓. xxv. Et ponit̉. xxxij. q. v. Si paulus. Iſte inqͥt ſūt vir gines carne ⁊ nō ſpiritu ꝟgines ſtultē q̄ nō ha bētes oleū. id ē. pinguedinē bonorū operuꝫ. a celeſti ſponſo excludūt̉. Iſte virgines ſimiles ſunt ſepulcris dealbatis. Matth̓. xxiij. qꝛ ex terius ſplēdent interdū ornatu corporis. interi us autē ſunt plene vt timeo fetore ⁊ labe. Ipſe etiā ſunt ſimiles ſirenibꝰ. que ẜm Ari. ⁊ Alber tū ꝟgineū p̄tendūt vultū. ⁊ dulci cātū nauigā tes in mari decipiūt ⁊ ſubmergūt. ideo debent caute nauigātes de remedio ꝓuidere vt ſcꝫ au res obturēt. ne cautū eoruꝫ audiāt. Sicut fecit Ulixes. de quo refert Alexāder in ſcintillario poetaꝝ. Hic cū ꝑ eas nauigaret. aures ſociorū ſuorū obturauit cera. ne armoniā audirēt ⁊ ſe ip̄m malo alligauit ⁊ totaliter deceptiōes eua ſit. Myſtice q̄dam v̓gines ꝟ̓gineas p̄tēdūt fa cies. ī corde autē aut guſtu turpes deceptiōes. Naꝫ ornāt facies ſuas vngētis. pectora moni libꝰ. lumbos ſonis ſericeis. colla clinodijs. Sꝫ dicit̉ Eſa. c. iij. Qd̓ in die illa ſcꝫ nouiſſima au feret dn̄s ornamēta iſta ⁊ erit ꝓ ſuaui odore fe tor ⁊ ꝓ zona funiculꝰ. Quid enī ex tali ornatu volūt. niſi vt eſtimo incautos capiāt adoleſcē tes. ꝓcedūt enī ſic ornate ad choreas vbi pluri mos capiūt ⁊ ī peccatis ſubmergūt. Qui ergo volueritt eſſe cautꝰ faciet vt Ulixes. debet enī obtura re aures ſuoꝝ ſociorū. id ē. qͥnqꝫ ſenſuu ne vid eant tales vanitates. ẜm illud qd̓ orauit dauid. Ate u̓oculos meos ne videāt vanitates Similiter ne audiant. ẜm illud Sap̄. Cuꝫ ſal tatrice ne ſis aſſiduꝰ nec audias illā ne forte pe reas ī efficacia eiꝰ. Ecc̄i. ix. Similiter ne eas ta gant. qꝛ dicit Hiero. in epl̓a. Bonū eſt mulierē nō audire. meliꝰ ē eā nō videre. optimū ē eā nō tāgere. qꝛ corpꝰ mulierꝭ ē ignis. Sic̄ legit̉ in vi taſpatꝝ. lib̓. j. de quodaꝫ fratre qͥ habebat ma trē ſene. quā cū debebat portare ꝑ fluuiū tulit palliū ⁊ manus inuoluit ne aliquo modo tāge ret corpꝰ eiꝰ. ad quē mater. vt qͥd operuiſti ma nus tuas fili. Ip̄e rn̄dit qꝛ corpus mulieris eſt ignis. O qͦtiēs timēdū illi accēdūt̉ ī multa ꝯcu piſcētia qͥ tales ornatas ꝟgines ducūt ad cho reas vl̓ interdū vane corꝑa eaꝝ amplexāt̉. In ſuꝑ ille qͥ vult euade̓ deceptiōes nō ſolū debet cuſtodire ſenſus ſuos. ſꝫ etiā ſeip̄m illigare ad malū ſancte crucꝭ vt ſic euadat. vt ait Holcot ſuꝑ li. ſapīe lectiōe. lxxxiij. Cū his ꝟginibꝰ nō habēt partē beatiſſime ꝟgines vrſula cū ſoda libus ſuis. qꝛ colla ſua ⁊ humeros non exornaᶻ bant nolis aureis nec vultus ſuos vngētꝭ. Qꝛ dicit Augꝰ in lib̓. ad ſacras virgines. Domini ca virgo que vultū ſuū ob ſplendorē genarum B 3 eFMo aliquo ſucco linierit. Eſaie ꝓph̓e de filiabꝰ ſi on ꝓmiſſam ſnīaꝫ ꝓmerebit. Iſte etiā ꝟgines ſancte laſciuas vitabāt choreas nec quēqꝫ alli ciebāt libidinoſo aſpectu. Sciuerunt enī illud Augꝭ. vbi ſupra. Dn̄ica ꝟgo a noxijs flexibus ſaltatiū vel cymbalis citharaꝝ vel tympaniſta rū oīuꝫqꝫ ludoꝝ quantū pōt vultus ſuos auer tat ne aūt eoꝝ repētino amoris telo ꝑcuſſa gra uiter incipiat merere. hec ille. Oībꝰ igit̉ corpo ris reiectis ornamētis aīas ꝟtutibꝰ decorabāt ita ꝙ de qͣlibet eaꝝ dici pōt illud psͣ. xliiij. Oīs gl̓ia eius filie regis ⁊cͣ. Scd̓e ꝟgines ſunt mēte ⁊ nō corꝑe vel ille q̄ ſine cōſenſu violēter corrū punt̉ vt tꝑibus ꝯtingit tyrannoꝝ. Refert enī Iacobꝰ de vitria. Cū hoſtes infideles loandi nenſem ciuitatem deſtruxiſſet. multas ꝟgines violēter corruperūt. Alie enī cū ad eccl̓iam cō fugere nō poſſent ſe in fluuiuꝫ ꝓiecerūt magis mori eligentes qͣꝫ virginitateꝫ amittere. q̄dam etiā in ſtercoreas ſentinas ſaliebāt ⁊ potius ex tingui volebāt qͣꝫ ꝟginitate ſpoliari. Idem qͦꝫ refert ꝙ vna ſanctaꝝ ꝟ̓ginum in flumē ſalijt. ⁊ cū ibi ꝑiculoſe laborabat. duo ex hoſtibꝰ cum nauicula ad eā venientes eā extraxerunt vt ea turpit̓ abuterēt̉ qd̓ aīaduertēs maluit iteꝝ flu uio ſubmergi qͣꝫ corrūpi a naui ꝓſilijt int̓ vn das dūqꝫ nauis ex impetu ſaliētis mergeret̉ ſi mul illi duo merſi perierūt. Illa aūt ꝑ gr̄aꝫ dei ſine damno corporis ⁊ aīe ad ripam ꝑuenit flu uio obſequente. Iſte igit̉ virgines q̄ ſic temere corrūpunt̉ ſūt bone. ⁊ lꝫ non ſūt bone corā ho minibꝰ aut in iudicio hoīuꝫ. tn̄ coraꝫ deo mini me ſunt corrupte. qꝛ dicit beatꝰ Amb̓. ⁊ ponit̉ xxxij. q. v. c. Reuerā. Nō pōt caro corrupi ni ſi mens fuerit pͥus corrupta. vbi dicit glo. ꝙ ta lis corruptio nō pōt ſibi ad reatū ſiue ad dāna tionē imputari. obeſt ſibi tn̄ ad aureolam. ⁊ qꝛ nō ꝯſecrabit̉ int̓ ꝟgines. vt ꝓbat̉. xxxij. q. v. c. Ille aūt famule dei q̄ integritatē pudoris op preſſione barbarica perdiderūt laudabiliores erūt in hūilitate ac verecūdia. ſi ſe incōtamina tis nō audeāt cōꝑere ꝟ̓ginibꝰ. ẜm glo. ex toto vt velint int̓ ꝟgines cōſecrari. Dicūt tn̄ docto res ꝙ talis violēter corrupta poſſet cōſecrari int̓ ꝟgines. ſi ſciret̉ ꝙ nll̓o mō ꝯſenſiſſet. ⁊ ī ce lo ꝟginitatis aureolam poſſideret. qꝛ aureola pͥncipalit̓ eſt ī mēte. ſꝫ canon ille qͥ ē allegatꝰ in telligit̉ ꝓpt̓ ꝑiculū. qꝛ forte ſic corrupte nō to taliter diſſenſerūt. iō cautū ē ꝙ ſe illis nō cōpa rent. ſꝫ potiꝰ ſe hūiliter abſtineāt. vt ꝯſulit ca. Si qͥs non iratus. xv. q. j. Et dic̄ Tho. ſuꝑ. iiij. ſnīaꝝ. Uirgo q̄ vouiſſet caſtitatē ⁊ opp̄ſſa vio lēter ſi pareret ex illo actu. coraꝫ deo adhuc eēt ꝟgo. ſꝫ tn̄ alio modo qͣꝫ maria q̄ ꝯcepit ſpūſan cto cooperāte. iſte aūt hūano ſemine. Talis tn̄ ꝟgo duplex habebit p̄miū. vnū ꝓpt̓ violētiaꝫ ⁊ iniuriā ſibi factā. Aliud ꝓpter ꝟginitatē mē tis ꝯtētā. Et iſto modo ītelligit̉ dictū btē Lu cie q̄ ait: Si me inuitaꝫ violauerꝭ caſtitas mihi duplicat̉ ad coronā. Tertie ſūt ꝟgines mēte et corꝑe. q̄ ſe ita cuſtodiūt ne aīos iuuenū ad ſe al liciant. nec eos mētalit̓ ꝯcupiſcūt. qͣꝝ vna fuit. d̓ qͣ refert Heraclites noīe alexādrina. q̄ reliqͥt vrbē ⁊ infra quoddaꝫ ſepulcrū ſedit incluſa. ꝑ foramē exiguū ꝑ. x. annos accipiēs alimēta. ⁊ ī tāto tꝑe nec viros nec mulieres vidit. audiēs eiꝰ famā ſancta Meliona romā venit vt eā vi deret. ſꝫ non potuit. ſtans itaqꝫ ad feneſtrā cau ſam eiꝰ ꝯcluſionis reqͥſiuit. Cui illa. animꝰ cu iuſdā iuuenis quōdā ī me fuit leſus. ⁊ ne vide ret me vel cōtriſtaret̉ vel p̄cederet me vel ego eū. malui qͣꝫdiu viuo in ſepulcro includi qͣꝫ no cere aīe ad ſil̓itudinē dei create. Ita fuit de be ata Urſula quā ꝯcupiuit filiꝰ regis anglie. Sꝫ ip̄a hn̄s deſideriū caſtitatꝭ rogauit dn̄m vt ali ter p̄ordinaret ⁊ vt ſuū ꝓpoſitū ꝯſeruaret. ta les ꝟgines ſunt p̄ oībꝰ honorāde. qꝛ legit̉ in ge ſtis romanoꝝ. ꝙ ceſares romani ꝟgines hono rabāt. Naꝫ oēs qͥ illis obuiabāt eis cedebāt p̄ ter ſole ꝟgines. Ita ceſar celeſtis xp̄s hodie et qͦttidie hodiernas ſanctiſſimas ꝟgines hono rat ip̄is cedēdo. Qn̄ enī xp̄s cōmouetur ꝯtra peccatores ſi ille ꝟgines ſibi occurrūt ꝓ pecca tore rogando. veraciter xp̄s eis cedit. peccato ri indulgendo. qꝛ orationes q̄ fiunt ꝓ eis dulci ter ſonant in aure domini. Sicut ꝓbat̉ in ſimi li. dicit Theo. in breui. dn̄i ar. Serenitatis qui dem tempore campanas quas igni traducēdo fundimꝰ dulciꝰ reſonabūt. Cuius ratio ē. Naꝫ ſereno exiſtente aere. tota ꝑ ignē euaporat̉ ſul phureitas de metallicis corꝑibꝰ. vt ait Theo fraſtus. Sic ⁊ in tꝑe ꝟginitatis ⁊ mūdicie pre ces quas fundūt he ſanctiſſime ꝟgines dulcit̉ reſonabūt in auribꝰ pietatis. Quia dic̄ Cipria nus lib̓. de monaſtica vita. Ꝙdiu qͥs caſtitate pollet oratio eius dulciꝰ intonat apd̓ deuꝫ. Et ideo qꝛ ꝓ nobis ſedule exorant. debemus eas honorare. quia vt dignū eſt ip̄i volūt honora ri. Qd̓ ptꝫ exemplo Abbas qͥdaꝫ ab abbatiſſa Colonie. corpus vniꝰ ꝟginis impetrauit. pro mittens ꝙ ip̄m in capſa argētea in ſua eccleſia collocare vellet ⁊ digne honorare. attamē ad ī tegrū annū ſuꝑ altare in capſa lingnea poſuit: nec ꝓmiſſum īpleuit. Quadā igit̉ nocte dū ab bas monaſterij cū ſuo cōuentu matutinas de cātaret. virgo illa corporaliter d̓ altari deſcen dit. ⁊ reuerēter inclinās ꝑ mediū chorꝝ vidēti bus monachis ⁊ ſtupentibus inde receſſit. Ab bas ergo ad capſam currēs ⁊ vacuaꝫ inuenies coloniā ꝓperauit ⁊ abbatiſſe rei ordinē intima uit. ꝑgenſqꝫ ad locuꝫ vn̄ caput ſumpſerat ibi dem inuenerūt. abbas aūt veniā petēs certiſſi me ꝓmiſit capſam p̄cioſam ſe citiꝰ facturū. ſed nullo modo impetrauit. C CXVI ¶ De Simone ⁊ Iuda apl̓is ſermo I Sti ſuedue ollue ⁊ duo cādelabra lucētia an̄ dn̄ꝫ Apoc̄. .xj. Alcabitiꝰ in theorica planetaꝝ ſic inqͥt. Be nigni benignū habēt plenetā ſue naſcētie atqꝫ mortis. q. d. oēs hoīes benigni nati ſunt ſb̓ be nignis planētis. Cuiꝰ ratio eſt qꝛ qͥdā planeta rū ſint maliuoli.ſ. mars ⁊ ſaturnus ⁊ qͥ ſub his naſcunt̉ ſunt ad maliciā naturaliter inclinati. Quidā ꝟo ſunt benigni vt venꝰ ⁊ ſol. ideo be nignos faciūt effectꝰ. Verſus. Veneris h̓ na tus cunctis exſtat bene gratꝰ Quaſqꝫ laudabi les ꝟtutes hic tenet in ſe. Myſtice xp̄s ē oīuꝫ benigniſſimꝰ et mitis. qꝛ dicit Origꝭ. ſuꝑ Eſa. Tanta ē benignitas ſaluatoris vt magis mitie tur in dānatione peccatoris qͣꝫ ip̄e cruciat̉ pec cator in multitudine pene ⁊ doloris. ideo hanc pietatē influit ſuis filijs. Qꝛ ẜm Richardū de ſanc. vic. Sūma dei delectatio ē effundere ex ſe imbrē ſue benignitatis ⁊ nature. Et qꝛ iſti duo ſancti apl̓i Simon ⁊ Iudas ſunt ſub eo ſpūali ter nati cū adhuc eſſent in terris mortales. id̓o influxit eis ſuā ſalubrē doctrinā mititatē.ſ. cuꝫ dixit Matth̓. xj. diſcite a me. qꝛ mitis ſū ⁊ hu milis corde. q. d. Sicut ego mitꝭ ſum. ſic ⁊ vos eſtote mites ⁊ benigni. Influxit etiā ill̓. miſeri cordiā cum dixit Luc̄. vj. Eſtote miſericordes ⁊ benigni. Ex illo influxū poſſunt de eis cōpe tenter exponi ꝟba p̄dicta. Iſti ſunt due oliue. in qͥbus duo ponunt̉. Primo benignitatis mi re nutrimentū. ibi. iſti ſūt due oliue. Scd̓o cla ritatꝭ ſplēdide incremētū. ibi. ⁊ duo cādelabra. De pͥmo eſt notādū. hi ſancti apl̓i hic oliue nō īmerito cōꝑant̉. pͥmo ẜm Iſi. li. xvij. Oliua eſt arbor pacis nūcia. ideo in ſignuꝫ pacis colūba portauit ad Noe in arcā ramū oliue. Gen̄. viij In ſignuꝫ pacꝭ romani mittebāt ad rebelles ra mū oliuaꝝ vt darent intelligere ꝙ eſſent eis re cōciliati ⁊ vniti. vt dicit̉ in hiſtoria romanoꝝ. In ſignū pacis pueri hebreorū tulerūt ramos oliuaꝝ ⁊ obuiauerūt dn̄o in die palmaꝝ. vt ha bet̉ Matth̓. xxj. ⁊ Luc̄. xix. Ita iſti beati apl̓i Simon ⁊ Iudas velut vere oliue fuerūt nūcij pacis. et ſūt figurati ꝑ nūcios qͥ fecerūt pacem inter Ioſue ⁊ Gabaonitas. de qͥbꝰ legit̉ Ioſue ix. Qui venerūt habētes cibaria ⁊ vtres vina rios. induti veteribꝰ veſtimētis ⁊ panes erant duri ⁊ in fruſta cōminuti. ꝑrexeruntqꝫ ad Io ſue ⁊ dixerūt. de terra longinqua venimꝰ pacē vobiſcū cupiētes. Sic ⁊ ip̄i beati apl̓i fecerunt pacē īter verū Ioſue ⁊ xp̄m ⁊ gabaonitas. id ē peccatores qͦs xp̄o ī pace ꝑ ſuas doctrīas vni erūt Quia veri diſcipuli xp̄i nō pn̄t pati diſcor dias. ſed amāt concordiā ⁊ pacē. ẜm illud Hu go de ſanc. vic. Ueri diſcipuli non miracula ſꝫ pacis ⁊ cōcordie ⁊ amoris opera conſtituerūt. Ip̄i enī ſancti apl̓i Simon ⁊ Iudas nō ſolum fuerūt pacis nūcij īter deū ⁊ peccatores. ſꝫ etiā int̓ ꝑſas ⁊ indos qͥ cōtinue litigabāt. Id̓o xp̄s ẜm Gregꝰ. et auctor pacis ⁊ amator. miſit eos in perſidam regionē vt vtrūqꝫ populū coneor darēt. Simon igitur qui interp̄tatur obediēs ⁊ Iudas quaſi cōfidens obedienter ⁊ cōfiden ter īuerūt portātes verba dei qd̓ eſt cibꝰ anime ẜm illud Beut̓. viij. Nō in ſolo pane viuit ho mo ſed in omni ꝟbo qd̓ ꝓcedit d̓ or̄e dei. Simi liter vtres vinarios. hoc eſt corda plena chari tatis q̄ tanqͣꝫ nobile vinū letificat hoīeꝫ. ẜm psͣ Uinū.ſ. charitatis. letificat cor hoīs. Id̓o Si mon alia īterp̄tatiōe ponēs triſticiā d̓r Iudas qͣſi iubilū dans. Ip̄i enī mediante illa depoſue rūt triſticiā afflictoꝝ ⁊ iubilū infuderūt ſeu de derūt celeſtiū gaudioꝝ. ita vt de quolibet illo rū d̓r illud Tob̓. iij. Poſt lachrymationē ⁊ fle tum. exultationē ⁊ gaudiū infundis. Portaue rūt etiā ſecū veſtimēta vilia ⁊ vetera. ꝓpter q̄ ⁊ ip̄i fuerūt cōtempti. Qꝛ nouerūt dictū ſapiē tis Ecc̄i. xj. In veſtitu ne glorieris vnqͣꝫ. Inſu per habuerunt ſecū panes duros aſpere corre ctionis ꝯtra hos magos Zaroen̄ ⁊ Arphaxat ẜm illd̓ apl̓i.j. ad Timot̓. v. Peccātes corā oī bus argue ſcꝫ dure. vt ceteri cimorem habeāt. Sic igit̉ iſti apl̓i habētes cibaria ꝟbi veritatis ⁊ corda plena vino charitatis venerunt ad du cem Baradach et dixerūt de terra longinqua ſcꝫ iudea venimꝰ facere pacē īter vos perſas ⁊ indos. ⁊ noli timere. quia pax huc nobiſcuꝫ in trauit. ⁊ cras hora diei tertia legati indoruꝫ ad te venient ⁊ tue ptāti ſubijcient̉ cū pace. Quis enī dubitat iſta pacē merito apoſtoloꝝ ſancto rum eſſe factam. certe nullus. Quia dicit beatꝰ Hiero. in quadam epl̓a. Pacifici primo in cor de ſuo. deinde inter fratres diſſipātes faciunt pacem. Ita nos fideles neceſſe ē eſſe oliuas pa cis. Quia dicit beatus Augꝰ de verbis dn̄i ſer mone. v. Pax ē ſecuritas mētis trāqͥllitas ani mi. ſimplicitas cordis. vinculū amoris. cōſorti um charitatis. Hec ē q̄ bella cōpeſcit. iras com primit. ſuꝑbos calcat humiles amat. diſcordi as ſedat. inimicos ꝯcordat. cūctis ē placida ne ſcit extolli inflari. et hāc qͥ accipit teneat. qͥ ꝑdi dit repetat. qͥ non habet exquirat. hec ille. Sꝫ heu quidam noſtrum habent ſe ſicut tannus q̄ ẜm Iſid̓. libro. xvij. eſt arbor ſpinoſa. Si enim vēto fu̓it agitata ſeip̄am aculeis ledit inanūqꝫ tangentis ⁊ pedes pungit. In calidis regioni bus multotiens igneum flatum emittit. Sic et illi ſunt tam rancoroſi in ſeip̄is quando ſoluꝫ a ventis aduerſitatis pulſant̉ ſtatim pace̓ dimit tunt ⁊ ad diſcordias incitāt̉. Sicut legitur de quodā in vitaſpatrū. li. ij. c. xciiij. qui habitas in clauſtro frequenter ad diſcordiam moueba tur. hic ait intra ſe. Si ſolus habitarē. ad iram A C U SEFMo nō tam cito ꝓuocarer. Intrās igit̉ in heremū reliqͥt clauſtrū. Sꝫ qͣdā vice cuꝫ vaſculū aqͣ re pleuiſſet. ⁊ illud mox eēt euerſū impleuit mox ſcd̓o ⁊ tertio. Sꝫ iterato aqͣ euertēte vaſculo. fundebat̉ in terrā. ⁊ tūc ille furore cōmotꝰ ꝓie cit vaſculū ī terrā ⁊ cōfregit. Scd̓o oliue vari os faciūt fructꝰ. quoꝝ pͥmi ſunt terreſtres ⁊ vt rides. ſecūdi ſūt rubei. tertij ſūt nigri. et quāto ſunt nigriores tāto ſūt maturiores vt dic̄ Pli. in hiſto. natu. lib̓. xvij. c. ij. ꝙ oleū extorquēdū vt meliꝰ eliq̄t̉ neceſſe eſt baccas ſiue grana a feruentiſſima ꝓfundere. Nam ꝑ talē vnctuoſi tas ab amurca ⁊ nucleo ſeꝑatur Ita iſti ſancti apl̓i Simō ⁊ Iudas triplices fecerūt fructus olei miſcd̓ie. de qͥbus legit̉ in cano. di. xlv. tria ſunt genera. Primū fuit in remittēdis iniurijs ſicut ptꝫ de iniurijs magoꝝ p̄dictoꝝ qͥ ip̄os ꝑ ſequebant̉ cū pontificibꝰ idoloꝝ. ſꝫ ip̄i eis oīa remittebant ẜm doctrinā magiſtri ſui.ſ. xp̄i. qͥ docuit eos dicens Mat. v. Diligite inimicos vr̄os. ⁊ bn̄facite his qͥ oderūt vos. ⁊ orate pro ꝑſequentibꝰ vos vt ſitis filij patris veſtri qͥ ī ce lis eſt. Sic ⁊ nos ſi volumꝰ eſſe filij dei debemꝰ iniurias nobis illatas remittere. Qꝛ dic̄ Caſſi nus in li. ſanctoꝝ patrū. Neqͣqͣꝫ celeſtia ſumūt pͥmia qͥ ſeip̄os vindicant iniuriaſqꝫ illatas. Ꝙ aūt non ſit bonum ꝓprias iniurias vindicare. Refert Gregꝰ in. iij. dialogo. Quidaꝫ vir ſim plex noīe Florētinꝰ in heremo habitās habēs vrſum ſibi a deo in cōſolamē datū. Qd̓ ſciētes quattuor monachi cōdixerūt vt vrſum occide rent. Qd̓ ille cū cōperiſſet factuꝫ ait. Spero in oīpotentē deū qꝛ ī hac vita ante oculos hoīuꝫ ex malicia ſua vindictā recipient. qͥ nihil leden tem ſe vrſū meuꝫ occiderūt. ſtatimqꝫ illi qͣttuor qͥ hͦ fecerūt elephātico morbo ꝑcuſſi ſūt. ita vt mēbris putreſcentibꝰ interirēt. Qd̓ factum ille cernēs expauit vehemēter ⁊ oī tꝑe vite ſue de plorauit. Et dic̄ Gregꝰ ꝙ deꝰ iō hͦ fieri ꝑmiſit. ne vir mire ſimplicieatis quātolibet dolore cō motꝰ vltra p̄ſume̓t iaculū maledictiōis ⁊ vindi catiōis intorquere hoī. ſꝫ patiētia ē ſemꝑ ī oīb habēda. Un̄ Augꝰ d̓ vbis dn̄i dic̄. Patiētie ē eqͦ aīo oīa tollerare ⁊ nō murmurare ꝯtra illuꝫ qͥ malū ei fac̄. Talit̓ fecerūt ſctī apl̓i. qꝛ hͦ ē val de meritoriū. Augꝰ vbi ſupra. Nō granū d̓ pa lea ꝑcutit̉ ſꝫ mundificat̉. Roſa int̓ ſpinas orit̉ tn̄ non ledit̉ ſꝫ pulchrior creſcit ⁊ cautior. Sic Iob cautior fuit ī doloribꝰ qͣꝫ Adā ī voluptati bus ꝑadiſi. qꝛ ille vicit ꝑ patiētiā. iſte aūt victꝰ erat ꝑ gulā. Ita adhuc heu multi īueniūt̉ qui oēs iniurias ſuas volūt ilico vindicare verbis maledictiōis. nō attēdētes illd̓ Deut̓. xxxij. et Roma. xij. ꝙ dic̄ dn̄s. Mihi vindictaꝫ ⁊ ego retribuā. Sic aūt iſti apl̓i nō fecerunt. qꝛ nec in iurias eis illatas ꝑ alios vindicare voluerunt Nā cū dux pōtifices incēdē̓ vellet. ꝓhibuerūt apl̓i ne hͦ fieret. cū ip̄i nō veniētes occidere ſed viuificare mortuos miſſi eēt vt dic̄ Africanꝰ ī legēda Tertiꝰ fructꝰ quē fecerūt ſancti apl̓i fu it ī corrigēdo erroneos. Ip̄i enī errores gētiliū correxerūt ⁊ in hͦ miſcd̓iaꝫ oſtēderūt. Qꝛ dicit Augꝰ in Enchirꝭ. ⁊ habet̉. xlv. di. c. Et qͥ emē dat. Nō ſolū inqͥt in eo ꝙ dimittit atqꝫ orat vt dimittat̉. verūetiā in eo ꝙ corripit ⁊ aliqͣ emē datoria pena plectit elemoſynā facit. qꝛ miſeri cordiā p̄ſtat. Et Iac̄. v. Qui ꝯu̓tit peccatoreꝫ ab errore vie ſue ſaluabit aīaꝫ eiꝰ ⁊ operit mul titudinē peccatoꝝ. Quartꝰ fructꝰ fuit ī tribuē dis elemoſynis. Ip̄i enī tāqͣꝫ fructifere oliue d̓ ſe fuderūt oleū ſancte elemoſyne. qꝛ fuerūt ꝓ fuſi feruētiſſima aqͣ ſpūſſancti. ſicut d̓r Ezech̓. xxxvj. Effundā ſuꝑ vos aquā mūdā ⁊ mūdabi mini ab oībꝰ inqͥnamētis vr̄is. Et vbi fuerit il la aqua ſpūſſancti ibi vnctuoſitas miſcd̓ie fluit ab hoīe. Sic ⁊ nos debemꝰ eē oliue fructifere de nob̓ dantes oleum elemoſyne. Recte enī ſic̄ oliua de ſe fundit oleū ⁊ tn̄ nō deficit ī futuruꝫ. ita nos ſi pauꝑibꝰ miſcd̓iaꝫ fecerimus in bonis n̄ deficimꝰ. ẜm illd̓ Prou̓. xxviij. Qui dat pau peri nō indigebit. Qui deſpicit dep̄cantē ſuſti nebit penuriā. Qd̓ ꝯfirmat Augꝰ ī ẜmone. x. d̓ aduētu dn̄i. Iō inqͥt flagellamur in frugibꝰ. q egētibꝰ nō bn̄ facimꝰ. Iō ſubdit. Dicit tibi de ſi ꝯſideras hō ingrate. teip̄m ego feci qd̓ fuer meū ē qͥcqͥd habes. ego dedi tibi ⁊ ingratus es Ecce qͥd tibi dedi auferā a te. ⁊ ſi potes viueſi ne me. Tibi dedi q̄ habes. pauperi nō dedi vi te ꝓbarē. nō qꝛ vnde darē non habui. ſꝫ ꝑ pau perē te ꝓbare volui. Ego ſū deus qͥ pauperē ⁊ diuitē feci. Per te diuitē pauperē paſcere vo lui. p̄rogatorē te ī bonis meis cōſtitui. fac ergo miſcd̓iaꝫ. qꝛ nihil ꝑdis. ⁊ me qͥ tibi dedi non of fendis. Nec ſolꝰ comedas qd̓ ambobus creaui qꝛ te fingis filijs tuis ẜuare qd̓ oībꝰ pōt ſuffice̓. An ſi tuo hͦ labore habes aſſignes. ſi tuos eſſe putas ip̄os fructꝰ qͦs terra ꝓducit. ꝓba. Ecce aufero auxiliū meū. habeto tu laborē tuū. ab duco pluuiā meā ⁊ arefaciā terrā tuā. Auferaꝫ miſcd̓iaꝫ meā. ⁊ apparebit miſeria tua. ſi tua e terra. mea ē pluuia. plue ſuꝑ terraꝫ ſi potes. ꝓ ducat germen tuū ſi valeat. facoriri ſolē vt ex coquat meſſem tuā. Ecce nūc ſpergā pluuiam meā. ⁊ ꝓducet terra tua panē. Et ip̄a t̓ra nō eſt tua ſꝫ mea. ẜm pͣsͣ. Dn̄i ē t̓ra ⁊ plenitu. eiꝰ. ego fructuoſiſſimā feci pluuiā mea. vt ꝓducat tra tua panē. ⁊ pauꝑes mei habētes me oīa habet Si qͥd habes qͥ me nō habes. q. d. nihil. hec il le. Ex his dictꝭ ptꝫ ſi fuerimꝰ fructifere oliue in donis elemoſynaꝝ xp̄s erit miſericors dator ī bonis diuitiaꝝ. Refert Apiarius venerabilis ep̄s. In ꝑtibꝰ Brabantie erat matrona q̄ circa mōtes alpium ī anglia habitabat. ⁊ magna eo tꝑe erat fames et valida. ita vt cōmunis p̄pū D E CXVI multitudo moreret̉. Illa autē matrona opibꝰ ⁊ genere clara egenis cepit ſine pondere ⁊ mē ſura ⁊ numero liberaliter erogare. Qd̓ cernēs vir eiꝰ miles artauit eam vt eis farine mēſuraꝫ certā ꝑ ſingulas hebdomadas daret Cū autē die quadā totū expenderat. inſtante pauꝑe p̄ cepit dn̄a ancille vt diligēter ciſtam ſcobet. in qua farina erat ⁊ pauperi daret Sic fecit ancil la vt dn̄a iuſſit. Poſt hūc vero venit alter qui ſe nihil comediſſe infra biduū deplorabat. Qd̓ audiēs domina fleuit amare. Iteratoqꝫ iubet ancillā ſcobare ciſtā ⁊ pauperi dare. ītrauit an cilla nihilqꝫ penitꝰ remanſiſſe dixit. Inſtante autē dn̄a cum lachrymis. cucurrit patiētiꝰ illa ⁊ ciſtā aperiēs plenaꝫ florētiſſimis ſimilis mox inuenit. Ad cuius intuitū ancilla clamās ceci dit reſupina. Clamore audito cucurrit dn̄a. oc currit dn̄s ⁊ familia viſo miraculo dn̄m ī om nibus benedicunt. Mox ip̄e dn̄s horreū ape ruit letus omnibꝰ ex illa die egentibꝰ ⁊ venien tibus largiſſime dedit. Nec deſinit farina in ci ſta donec ſuꝑueniente anguſto appropinqua ret dn̄s populo ſuo quē afflixit. Et dicit̉ ep̄s qͥ hoc ſcribit ꝙ p̄dictus miles ſibi retulit niſi fu iſſet hoc diuinū miraculū. nequaqͣꝫ tria vel qͥn qꝫ milia horrea ſibi ſuffeciſſēt. Tertio oliue ſūt pingues in materia olei. ⁊ quāto ſereniꝰ fuerit celū de tāto meliꝰ ꝓficiunt. Quia ẜm Pli. lib̓. xj. c. iij. ſerenitatē roremqꝫ celi ⁊ aeris diligūt. caligineqꝫ pluuiaꝝ deficiūt. Si enim tūc oliue matureſcunt vitiat̉ oleū ⁊ cōſumit̉ Serenitas auteꝫ qͣꝫcito venerit liquor ſubſequit̉. Ita no ſtri beatiſſimi apl̓i oliue ſpecioſe fuerunt pin gues in gr̄a ſpūſſancti. quā copioſe in die pēte coſtes cū alijs apl̓is receperūt. ẜm illud Act̉. ij. Repleti ſūt oēs ſpūſancto. Ideo dilexerūt lu men celi. id eſt. xp̄m. qͥ eſt lux vera illuminans omnē hoīeꝫ venientē in hūc mūdū Ioh̓ j. Ip̄i ſunt figurati ꝑ duos filios Iſaac. Gen̄. xxvij. qͥbus bn̄dixit. dicēs Iacob. Det tibi deꝰ d̓ ro re celi ⁊ de pinguedine terre abundātiā frumē ti. vini ⁊ olei. ⁊ feruiāt tibi populi. Sed Iſaac ſic bn̄dixit Eſau. In pinguedīe terre ⁊ rore ce li deſuꝑ erit bn̄dictio tua. Myſtice Iſaac īter pretat̉ gaudiū ⁊ ſignificat xp̄m. qͥ ẜm venerabi lem Bedā in omelia. ſuoꝝ gaudiū oīuꝫ effectꝰ eſt populoꝝ angelo atteſtāte qͥ ait: Ecce euāge gelizo vobis gaudiū magnū qd̓ erit om̄i popu lo. Luc̄. ij. Hic inquā bn̄dixit Simonē beatuꝫ dicens: Det tibi deꝰ de rore celi. hoc eſt de gr̄a ſpūſſancti. et de pinguedine terre. de qua psͣ. Credo videre bona dn̄i in terra viuentiū. Abū dātiā frumēti. id ē. doctrine. vini. id ē. amoris. ⁊ olei. id ē. miſericordie. ⁊ ſeruient tibi populi. qꝛ hoc ꝑ totam chriſtianitatē fidele ſeruitiū ab omni populo in ſancta eccl̓ia beato Simoni ex hibetur ⁊ Iude fratri ſuo. ẜm illd̓ qd̓ canitur. Exultet celū laudibꝰ. reſultet t̓ra gaudijs apo ſtolorū gl̓ia. ſacra canūt ſolennia. Sic etiā nos xp̄iani exemplo horū apoſtoloꝝ ſerenitatē cō ſcientie ⁊ rorem. ſcꝫ gr̄am ſpūſſancti debemus diligere vt ſimus bone oliue. ⁊ vt qͥlibet dicere poſſit cū psͣ. Ego quaſi oliua fructificaui ī do mo domini. Sed ꝓchdolor aliqͥ noſtrū plꝰ di ligūt caliginē peccatorū in qua impingueſcimꝰ Ioh̓. iij. Lux venit in munduꝫ ⁊ dilexerūt ho mines magis tenebras qͣꝫ lucē. Quia dicit Cō ſtantinꝰ in li. de natura liquidorū. Sumꝰ etenī in tenebris naturaliter pinguiores. Cuiꝰ ratio eſt. Nam tenebre frigida corpora cōſtringūt ⁊ operiūt. ne humidū qd̓ in natura dulce fuerit euaporari qͥdem poſſit. quēadmodū ī captiuis cernit̉. quia poſtqͣꝫ de tenebris exeunt pingui ores ſolito apparēt vt refert Ualeriꝰ li. vj. Sic ⁊ nos intra caligines ⁊ tenebras peccatoruꝫ vt frequēter ſumꝰ pinguiores quo ad felicitatē et affluētiam terrenorū. ẜm ꝙ Rich̓. teſtat̉ d̓ ſan. vict. Quāto etenī qͥs mentis ſue tecitate caligi neqꝫ oppreſſus fuerit. tāto in hac vita felicior apparebit. Sic̄ patuit de diuite epulone ⁊ aua ro qͥ hic feliciter abādabat ⁊ laute comededat̉. Luc̄. xvj. poſtea ſpoliatꝰ fuit ꝑ mortē omnibꝰ rebus ⁊ nudus ē in inferno ſepultus Et nūc ꝓ illa pinguedine dicere pōt cum psͣ. Aruit tāqꝫ teſta virtus mea. Ꝙtum ad ſcd̓m eſt notandū refert Iſid̓. li. xvj. de gēmis. c. j. cū Soli. in li. de mira. mūdi. ꝙ ī qͦdaꝫ tēplo dee veneris erāt facta cādelabra ſubtilia. in qͥbus erāt lumīa ar dentia q̄ nullo imbre nec vlla poterāt extingui tēpeſtate. ⁊ ꝓuenit ex ꝟtute cuiuſdā lapidis qͥ albeſton dicit̉. qui vt magiſter li. xvj. ꝓprieta tū dicit cū ſemel accēſus fuerit extingui nunqͣꝫ poterit. de qͦ ⁊ dicta cādelabra erāt facta: My ſtice. ꝑ hoc templū intelligit̉ ſancta eccl̓ia in qͣ homīes debēt cōtēplari diuina. ẜm illud beati Augꝭ. diſ. xlij. c. oratoriū. In eccl̓ia inqͥt p̄ter ⁊ orandi ⁊ pſallēdi cultū nihil penitus agat̉. In hac inquā erāt duo cādelabra Simon beatus apl̓s ⁊ Iudas. de qͥbus in ꝟbis thematis Iſti ſūt duo cādelabra lucētia ante dn̄m. qꝛ mūdū illuxerūt vndiqꝫ. ita vt de eis pōt exponi illud Matth̓. v. Vos eſtis lux mundi. Suꝑ hec ta men cādelabra poſuit deꝰ ſpecialiter lumē ītel lectus. qꝛ deus ẜm Ariſto. iij. rhetoricorū. aīe infundit lumē. Illo igit̉ lumīe illuſtrati cogno uerūt verſutias demonis ⁊ magoꝝ quorū pſa gia detegebāt. In hoc etiā lumine cognouerūt verū lumen xp̄m. vt dicere poſſint cuꝫ psͣ. In lumine tuo videbimꝰ lumē. Illud lumē in eis nūqͣꝫ potuit extingui nec imbre tribulationis. nec tēpeſtate aduerſitatibꝰ. ita vt qͥlibet dicere pōt cum psͣ. Cuꝫ ip̄o ſum ī tribulatiōe. qꝛ ī ad uerſitatibus oībus a xp̄o nūqͣꝫ receſſerūt. Sed hͦ lumē intellectꝰ heu nob̓ multotiēs extinguit̉ .§. G F Sermo ⁊ offuſcat̉. ⁊ hoc declarāt naturales et p̄cipue Auicebron in li. fontis vite. Lumē qͥdē omī al tero lumīe ſuꝑueniēte quodāmodo obumbrat̉ ſic̄ māifeſtū ē d̓ ſtellis q̄ ſolēt luce̓ d̓ nocte. Sur gente aūt mane ſole ſtelle obumbrant̉. qꝛ lumē maius offuſcat minus. Sic lumen ꝟitatis: gr̄e ⁊ intellectus in nobis nōnūqͣꝫ offuſcat̉ venien te vmbra tribulatiōis ⁊ īmūdane felicitatis ad uentu. Teſte Damaſceno. li. vij. cōtra errores grecorū. Venit lux inqͥt de celis qd̓ lumīe mun dane felicitatis ⁊ affluētie penitꝰ obumbreſcit ſed hoc lumē affluentie interdum infert pena litatē eternā. Quia dic̄ Athanaſiꝰ in ſermone Nihil enī aliud qͣꝫ mortem corꝑis ⁊ aīe ip̄a in fert felicitas ⁊ affluentia huiꝰ vite. Cui ꝯſonat Hiero. ꝯtra Iouinianū. Cādor inqͥt ⁊ claritas huius vite caliginē infert cecitatis atqꝫ horro ris eterne. Et ꝓbat̉ in ſimili. Refert Philare tus in tractatu de natura morborū. Ita diſpo nunt̉ anni vt poſt annos ſiccos ⁊ calidos anni ꝓueniāt humidi. poſt hūidos ſicci. Cuiꝰ ratio eſt. Nam ẜm Calcidiū ſuꝑ thymeū platōnis. qd̓ vni annoꝝ ſubtrahit̉. hoc anno ſequēte vl terius adimplet̉. Ita ꝓuidētia iuſti dei cōfilij diſponit. vt poſt lumē mundane felicitatis. do lor ſequat̉ eterne penalitatis. Sꝫ poſt egeſtatē p̄ſentis miſerie felicitas preſto ſit beatitudinis ſempiterne. Ad hoc ſonat dictū Sidonij ī epi ſtolari. Poſt mūdi inquit huiꝰ gaudia eterna debet̉ meſticia. ⁊ preſſurā huiꝰ ſeculi neceſſe ē gaudiū eterne beatitudinis comitari. Ideo lu men intellectꝰ nō debet in nob̓ ſtatim extingui mūdana felicitate veniēte. Sed mediāte eo vi dere debemꝰ qͥd eā finaliter ſequat̉. ſcꝫ miſeria ſempiterna Quare moyſes Deut̓. xxxij. optat dicēs: Utinā ſaperēt ⁊ intelligerent ac nouiſſi ma ꝓuiderent. Et metriſta. Quicqͥd agas pru dēter agas ⁊ reſpice fineꝫ. Non debes o homo ꝑ mundanā felicitatē vel aduerſitatē lumen in te extingue̓ rationis.ſ. in ꝓſperitate te extolle re ⁊ in adu̓ſitate deficere a deo recedendo. Qꝛ ſancti apl̓i Simon ⁊ Iudas tam in ꝓſperitate qͣꝫ in aduerſitate ſemꝑ lucebāt. qd̓ figuratū eſt Zach̓. iiij. vbi legit̉. Uidit cādelabrū circa qd̓ ſtabāt due oliue. vna a dextris ⁊ alia a ſiniſtrꝭ. Per has duas oliuas ſignificāt̉ duo apl̓i qͥ ſꝑ ſtabāt circa xp̄m ⁊ lucebat a dextris ꝓſperita tis. cum adhuc manebāt cū xp̄o dicebāt Ioh̓. vj. Dn̄e ad quē ibimus verba vite habes. Aſi niſtris aduerſitatis qn̄ ꝑſecutiones patiebant̉ nec ab eo recedebāt. Sꝫ iā pōt dici illud cū psͣ. cx. O xp̄e cadēt a latere tuo. id ē. a ſiniſtra tua mille. et decē milia a dextris tuis. Ꝙꝛ multi in aduerſitate a deo recedūt ꝑ impatiētiaꝫ. ⁊ mul to plures in ꝓſperitate ꝑ excellentiā. Sic non iſti apl̓i. Ideo qͥlibet ip̄oruꝫ figurat̉ Zach̓. iiij. vbi legit̉ ꝙ dixit Zacharias. Uidi ⁊ ecce cāde labrū aureū totū. ⁊ lampas eiꝰ ſuꝑ caput eius. ⁊ ſeptē lucerne ſuꝑ illud. ⁊ ſeptē infuſoria erāt ſuꝑ caput eiꝰ. Per hͦ cādelabrū ſignificat̉ bea tus Simō cū fratre ſuo Iuda Ip̄i enī luxerūt ꝑ mūdi climata ẜm doctrinā mgr̄i Matth̓. v. Sic luceat lux veſtra corā hominibꝰ ⁊cͣ. fuerūt aurei. qꝛ ſicut aurū in ignē poſitū nihil euapo rat. ita iſti ī ignē poſiti tribulatiōis n̄ euapora uerūt ꝑ impatientiā nec minorati ſunt in fide ꝑ idolatriā Ideo pōt exponi de ip̄is illud Sap. iij. Tanqͣꝫ aurū in fornace ꝓbauit eos. ⁊ ſic̄ ho locauſta accepit eos. Etiā ſicut aurū inſpicien tes letos facit hoīes. ẜm illd̓ Fontini in deſcri ptione vniuerſi. Cūqꝫ aurū inſpicimꝰ natura liter leti ſumus. qꝛ ẜm Tharētinū li. d̓ onera. In natura aurū ſibi dulcorat ꝓximū aerē ⁊ al terat. Aer auteꝫ alteratꝰ cor al terat humanū. Sic in ſil̓i cū deuoti hoīes hodie inſpiciūt ꝑ fi dele ſeruitiū hos aureos apl̓os. veraciter letā tur in oībus ſuis neceſſitatibꝰ ⁊ tribulatiōibꝰ. Ideo dicit Amb̓. li. p̄fa. Ingruēte metu tribu lationis ⁊ anguſtie tutū eſt ſub vmbra ſanctoꝝ apl̓oꝝ confugere. quoꝝ a facie oīs fugit dolor tribulationis afflictioniſqꝫ humane ⁊ mūdane Fugata igit̉ tribulatione leticia comitat̉. ⁊ p̄ cipue leticia ſempiterna erit eis qͥ digne ſerui unt illis apl̓is. ẜm illud Euſe. ẜmone. iij. Intu entes qͥdem aureā lucē celeſtiū gaudiorū ſpūs intus accipimꝰ ineternū. ⁊ ſic ptꝫ ꝙ fuerūt can delabra aurea beati apl̓i. Hec cādelabra habu erūt ſuꝑ caput lāpadem aureā. id ē. fidem que ẜm Chry. ſuꝑ Matth̓. aīam ſicut lampas do mū illuminat. qꝛ fides eorū luxit contra hereti cos ⁊ magos deceptorios. In hac lāpade fuit oleum charitatis. iocunditas mentis. et puri tas ꝯſciētie. Suꝑ illa legit̉ ſpūalia candelabra fuerūt ſeptē lucerne ꝑ quas intelligunt̉ ſepteꝫ ꝟtutes beatoruꝫ apoſtoloꝝ Simonis ⁊ Iude qͣs habuerūt. quarū tres ſunt theologice. ſcꝫ fi des. ſpes. ⁊ charitas. Alie qͣttuor cardinales qͥ ſunt prudētia. magnanimitas. ꝯtinētia. ⁊ iuſti tia. Habuerūt inſuper iſta nobiliſſima cādela bra ſeptē infuſoria q̄ ſunt ſeptē ſpūſſancti dona ſcꝫ timor. pietas. ꝯſiliū. intellectus. fortitudo. ſciētia. ⁊ ſapiētia. Sic moralit̓. oīs p̄latus ſiue vir eccleſiaſticꝰ debet eſſe cādelabrū luminoſu Sed heu qͥdam ſūt vt aſſerit Petrꝰ rauenen. ī ẜmone. qͥ ante dignitatis adeptionē ſatis cō mendabiles extiterūt. ⁊ ſuꝑ cādelabrū eccleſie ꝯſtituti lumē in tenebras ⁊ famā in infamia cō uerterūt. quoꝝ vnus Saul qͥ ante electionem ī regiā dignitatē erat electꝰ ⁊ bonꝰ. ⁊ nō erat de iſrael vir melior eo. vt habet̉ j. Regꝭ. ix. Sꝫ fa ctus rex. eſt in maliciā ꝑuerſus. ⁊ ſic in multis alijs inuenit̉. de qͥbus ſubdit p̄dictus doctor. Melius inqͥt fuiſſet ilios latere ſub modio qͣꝫ cū infamia cādelabrū aſcēdiſſe. Et ſubdit. Ad CAV II huc enī turpitudo eorum ſub paupertatꝭ obſe quio lateret niſi eam dignitas diuulgaſſet. cre uit honor. ⁊ cuꝫ honore infamia. pͥuato peccāti ſepe parcit. ſꝫ ſi p̄latus deum querit in eiꝰ infa miā lingue oīuꝫ acuunt̉. hec ille. Ex quo habe tur ꝙ neceſſe ē ꝙ p̄latus ſit cādelabrū lumino ſum ꝑ ſapientiaꝫ ⁊ lampas ſuꝑ caput eiꝰ. hoc ē xp̄s fulgens ꝑ gr̄aꝫ in mente ip̄ius. ⁊ ſic d̓ alijs ꝟtutibus. ⁊ tm̄ de ſecūdo. De omnibꝰ ſanctis. ſermo pͥmus. Idens ieſus tur bas aſcēdit in montēMatth̓. v. Dicit Ariſto. li. ꝓbleumatū. Aſpiciētibꝰ inqͥt nobis in ſolē cōtinue tres effectus ſeu euentꝰ accidūt ⁊ ꝯtingūt. Nā ſternutatio ſequit̉. oculꝰ lachri mat̉. ⁊ viſus aliqualiter excecat̉. Cuiꝰ ratio ē. qꝛ excellēte lumine ſolis humidū liquat̉ oculo rū. qua quidē facta liquatione ſternutatio acci dit. lachryma effluit. viſuſqꝫ obſcurior appare bit. Myſtice. ꝑ ſolē quo ad p̄ſens eterna bea titudo que eſt deꝰ deſignat̉. Recte enī ſicut ſo ẜm Iſid̓. eſt fons totius luminis quo oīa ſupe riora ⁊ inferiora illuſtrātur. Quia luna vt ait Ariſto. in libro elemētorū ſemꝑ mediāte ſole il luminat̉ ⁊ oēs alie ſtelle. Quid enī eſt ſplēdor ſolis niſi illuminatio lune ⁊ ſtellarū. Ideo deꝰ ē fontale pͥncipiū luminis matris ſue Marie ꝟginis ⁊ oīuꝫ ſanctorū. quoꝝ hodie ſb̓ vna me moria feſtū celebrat̉. Id̓o poſſunt dicere illud psͣ. Dn̄e apud te eſt fons vite. et in lumine tuo videbimꝰ lumē. hoc eſt noſtrā claritatē. qꝛ ip̄e eſt ẜm Gregꝭ. in collecta ſanctorū oīuꝫ ſplēdor mirabilis. Sed ſi nos mortales in hac lucē ſu perne beatitudinis ⁊ claritatis ſanctorū. ocu lum anime defigimꝰ ſequit̉ mox ſternutatio ad mirationis ⁊ ſtuporis. ẜm illud Anaſtaſij ī ſer mone. Cūqꝫ beatitudinis eterne gaudia intra mentē reſoluere incipio mox ſtupore īmēſo ex tra meip̄m tranſeo. Et homo cogitās hāc bea titudinē ⁊ gaudiū ſanctoruꝫ. vtiqꝫ lachrymas nō poteſt cōtinere ꝙ tādiu ab eorū ſocietate de bet eſſe. ſicut p̄dictus doctor anaſtaſiꝰ qui ſub dit. Atqꝫ ī corpore tādiu ꝓtrahi ab hac ſancto rum claritate nimis lāgueo ⁊ lugeo Sic dauid qui luxit. Heu mihi qꝛ incolatus meꝰ ꝓlonga tus eſt. Etiā oculi noſtri totaliter excecāt̉ men tis. ſi voluerimꝰ gloriaꝫ ⁊ lumē ſanctorū ꝑſcru tari. qꝛ eſt impoſſibile. ſicut ptꝫ de ſanctiſſimo Augꝭ. qui ſcribit in epl̓a ad Cirillū dicēs. Dū in mea cellula quieſcēs cogito qualis eſſet om nibꝰ beatis qui cū xp̄o gaudent glorie ⁊ leticie quātitas. breuē vellem ſcribere epl̓am ſanctiſſi mo Hieronymo deſtinandā vt quicqͥd ex hac ſentiret reſpōderet. Sciueram enī in tam diffi cili queſtione a nullo alio viuētiū me poſſe eui dentius edoceri. Cūqꝫ iam ſcribens. ſalutatio nis exordio Hieronymū ꝓuocarem. ineffabile ſubitolumē. nūqͣꝫ viſum tēporibꝰ noſtris mini meqꝫ linguis declarandū. cū ineffabili inaudi taqꝫ odorū fragrātia. cellulā in qua ſcribebam intrauit. hora iā cōpletorij. Quo a me viſo ſtu pore admiratiōeqꝫ cōmotus animi ⁊ membro rū ꝟtutes amiſi. nec ſciebam deniqꝫ ꝙ dextera mirabilis dei tūc exaltaſſet ſeruū ſuū Hierony mū. Et ſubdit. Inter hec meis ſtrepētibꝰ cogi tationibꝰ qͥd hoc eſſet. de luce hec dicēs verba remicuit Augꝭ. Augꝰ. quē querꝭ: putas ne bre ui vaſculo īmittere mare totū: breui includere pugillo terraruꝫ orbē: celū frenare ne vſitatos exerceat motꝰ? q̄ oculus nullꝰ hoīuꝫ vidit. tuꝰ videbit. q̄ auris nll̓a ꝑ ſonū hauſit. audiet tua. que cor humanū nullatenꝰ intellexit. nec etiam cogitauit. eſtimas de poſſe ītelligere? certe ne quaqͣꝫ. Potiꝰ totū mare in artiſſimo claudere tur vaſculo. potius totū terrarū orbē paruulꝰ teneret pugillꝰ. Potiꝰ a motu cōtinuo celū de ſiſteret. qͣꝫ gaudiorū ⁊ gl̓ie quā beatoꝝ aīe ſine fine potiunt̉. minima etiā ītelligeres. hec Hie ro. De hac beatitudine ⁊ gl̓ia ſanctorū oīuꝫ re citat euāgeliū dicēs: Uidens ieſus turbas In quo pͥncipaliter tria deſcribunt̉. Primo multi tudo electorū. ibi. Uidēs ieſus turbas. Secun do pulchritudo celorū. ibi. Aſcendēs in mōteꝫ Tertio ſanctorū differētia. ibi. Beati pauꝑes ſpiritu. De p̄mo eſt notādū ꝙ reges ⁊ pͥncipes ⁊ potētiſſimi ſeculares cōſueuerūt habere ī ſu is ſeruitutibꝰ ⁊ exercitibꝰ multitudinē famulo rū. Qd̓ declarat̉. iiij. Regꝭ. xix. de potēte rege Sennacherib. qui venit cōtra filios iſrael pu gnaturus habēs in ſuo exercitu centū. lxxxv. milia armatorū. Ideꝫ legit̉ Iudith. ij. de Na buchodonoſor rege magno. qui volēs oēm ter ram ſuo imperio ſubiugare vocauit Holofer nem exercitus ſue militie pͥncipē dicens. Egre dere aduerſus omne regnuꝫ. ⁊ nō parcat oculꝰ tuꝰ vlli regno omnē vrbē munitaꝫ ſubiugabis mihi. Tunc holofernes vocauit omnes magi ſtratus virtutū aſſyriorū et numerauit viros ī expedionē centū xx. milia pedituꝫ pugnatoꝝ. ⁊ eqͥtes ſagittarios duodecim milia. ⁊ operue runt terrā ſicut locuſte. Refert etiā Oroſiꝰ ſu per cantica ꝙ pͥncipes romanorū tantā habue runt ciuiū multitudinem ꝙ Hanibal princeps charthaginenſiū in vno die tot ciues romanos interfecit ꝙ tres modios annulorū digitis eoꝝ abſtraxit. Myſtice. omnipotēs deꝰ qui eſt rex regū ⁊ dn̄s dominātiū Apoc̄. xix. multitudinē ſibi elegit famulorū. habet enī in ſuo exercitu hoc eſt in imitatiōe paſſionis. tantā militū mul titudinē. ꝙ excedunt nō ſolū numerū militū re gis Sennacherib et regis Nabuchodonoſor. ſed etiaꝫ pͥncipum romanorū. Refert btā Bri gida regina in libro ſuarum reuelationum.? i .§. 2 C B Sermo menſurares terrā centuꝫ pedū in lōgitudine et ſeminares eam plenā paruis granis tritici ita cōpreſſe ꝙ nō eſſet diſtantia inter granū ⁊ gra nū niſi articulꝰ vniꝰ digiti. ⁊ qd̓libet granū da ret fructū centuplū adhuc eſſent plures marty res paſſi Rome. a tēpore illo quo Petrꝰ venit vſqꝫ ad tēpora quibꝰ Celeſtinꝰ papa ad ſuā ſo litariā vitā receſſit. Refert etiā glorioſus Hie ronymꝰ in epl̓a ad Hiliadrū. ꝙ an̄ tēpora The odoſij imꝑatoris quo ip̄e floruit. tot fuerunt iā martyres martyrizati. ꝙ per ſingulos dies. di uerſarū ꝓuinciarū vrbiū. pluſqͣꝫ octingentorū aut nongentorū miliū martyriū ſint nomīa. vt nullꝰ ſit dies qͥ nō intra qͥnqꝫ milia martyruu numerū reperiri poſſit aſcriptꝰ. excepto dum taxat die kalēdaꝝ Ianuarij. ⁊ dic̄ doctor Bar tranus de veſti. crea. per creaturas. Eſtimo ꝙ ml̓to plures tēpore pacis. poſtea ab hereticis ⁊ paganis vſqꝫ ad p̄ſens ſunt in bellis ꝯtra pa ganos ꝓ fide xp̄i martyrizati ⁊ iuſticia. tam in bellis qͣꝫ in p̄dicatione fidei. Quis enī dubitet qn multos martyres fecit prauitas paganorū. ⁊ heretica prauitas bohemoꝝ. qͥ iam ſūt cōpu tati in numero electorū. Quia dicitur in cano. xxiiij. q. v. c. Omniū qͥſqꝫ fideliū qͥ morit̉ in cer tamine qd̓ cōtrā infideles agit̉ celeſte regnū ꝓ meret̉. Et ſi tot tantiqꝫ ſunt martyres. ⁊ qͦt ſūt ſancti innocētes qͥ ab herode ſunt occiſi. d̓ qui bus Apoc̄. xiiij. Et cū agno centuꝫ. xliiij. milia habentes nomē eius ⁊ nomē patris eiꝰ ſcriptū in frontibꝰ ſuis. Etiā multi tēpore Conſtātini imperatoris ſūt cōuerſi ad xp̄m vt dicit Nico laus d̓ Lira ſuꝑ Apoc̄. vij. quos enumerat ibi dem Iohānes ex duodecim tribubꝰ iſrael. ex qualibet duodecim milia ſignati. Et poſtea ad dit̉. Poſt hec vidi turbā magnā quā nemo di numerare poterat. ex oībus gētibus ⁊ tribubꝰ ⁊ populis. ſtantes an̄ thronū in cōſpectu agni. amicti ſtolis albis. Et dicit Nicolaꝰ de Lira ī gloſa ꝙ tempore Diocletiani tot fuerūt martꝭ res ꝙ dinumerari nō poterāt. qꝛ infra trigīta dies decēſeptē milia occidit. Et vna die cū col lega ſuo Maximiano occidere iuſſit Thebeo rum legionē. ſcꝫ ſex milia ſex centa ⁊ ſexaginta ſex. Iudices etiā de mandato ip̄oꝝ tot interfe cerūt ꝙ ſub certo numero redigi nō potuerūt. Quia diocletianus viginti ānis legit̉ imꝑaſſe Ecce numera ſi potes exercitū regꝭ celoꝝ chri ſti. qui omēs ip̄m per bellū marturij ſūt ſecuti. O quot ſunt patriarchaꝝ in numero ⁊ ꝓphe tarū. certe nobis īnumerabiles. Ideo dictū fu it Abrae Gen̄. xv. Suſpice celū ⁊ numera ſtel las eius ſi potes. ſic erit ſemen tuum. Ubi dicit glo. Semen abrae ſūt om̄es ſancti qͥ īnumera biles ſunt. Ideo dicit euāgeliſta. Uidēs ieſus turbas. Suꝑ quo dicit Simon de caſſia. Tur barū nomine multotiens multitudo hominuꝫ deſignatur. ⁊ hoc qͣꝫtum ad pͥmum. Ꝙtum ad ſecūdū ponit̉ celorū pulchritudo. cū dicit. aſcē dit in mōtem. de quo psͣ. Quis aſcēdit in mon tem dn̄i. aut qͥs ſtabit in loco ſctō tuo Et alibi Mōs dn̄i mōs pīguis. Pro quo ſciēdū ẜm naturales mons libani oēs mōtes pulchritudi ne p̄cellit Eſt igit̉ mons redolētie ⁊ aromatioꝰ ꝓpter flores herbaſqꝫ odoriferas. ē mons pul chritudinis et amenitatis ꝓpter cedrorū. pal marū. cipreſſorū. oliuarū. arborūqꝫ aliaꝝ ꝓce ceritatē. ꝓpter auiū ſilueſtriū ſonoroſitate. ri uorū ⁊ fontiū multiplicitatē. eſt mons leticie ⁊ iocūditatis ꝓpter abundātiā vini leticie indu ctiui. Eſt etiā mons cōfidētie ⁊ ſecuritatꝭ. quia nō ſunt ibi ſerpētes neqꝫ aliud aīal venonoſuꝫ ꝓpter aromatitatem morari ꝑmittit̉. ideo ibi tute quieſcit̉ ⁊ dormit̉. vt dicit Hiero. Myſti ce. per hūc montē libani intelligit̉ mons celi in quo bn̄placitū eſt deo habitare. vt ait psͣ. Eſt enī mons mire redolētie. qꝛ ibi eſt redolēs flos cāpi. Can̄. ij. Ego flos campi ⁊ liliū cōualliuꝫ. Ibi ſunt viole angelorū. oliue patriarcharū. ⁊ ⁊ balſamꝰ ꝓphetarū. Illic cipreſſi apl̓oꝝ. roſe martyrū. palme cōfeſſorū. ⁊ lilia ꝟginum. De hoc pleniꝰ dicit Augꝰ in li. ſupputationū. par te. xxvij. c. ij. Spęcioſa facta es ⁊ ſuauis in de litijs o mater hieruſalē. ideo rex regū in medio ⁊ pueri eiꝰ in circūitu eiꝰ. Ibi hymnidici chori āgeloꝝ. Ibi ſocietas ciuiū ſuꝑnorū. Ibi dulcꝭ ſolēnitas oīuꝫ ab hac terreſtri ꝑegrinatiōe ad tua gaudia redeuntiū. Ibi ꝓphetarū ꝓuidus chorus. Ibi iugis apoſtolorū numerus. Ibi ī numerabilis victorū exercitus. Ibi ſanctoruꝫ cōfeſſorū ſacer cōuentus. Ibi veri ⁊ ꝑfecti mo nachi. Ibi ſancte mulieres q̄ voluptates ſecu culi ⁊ ſexū infirmitatis vicerūt Ibi pueri ⁊ pu cile que annos ſuos moribꝰ trāſcenderūt. Ibi ſunt oues ⁊ agni qͥ iam huius mundi loqueos euaſerūt. hec ille. Et reuera mons ille celi glori oſus mons pulchritudinis ⁊ amenꝰ. Quia di cit beatꝰ Augꝰ de libero arbitrio. li. ix. Tanta eſt pulchritudo ſuꝑne glorie. tāta eſt amenitas lucis eterne vt etiā ſi nō liceret in ea ampliꝰ de lectari qͣꝫ vniꝰ hora diei ꝓpter hoc ſolū īnume rabiles huiꝰ vite dies pleni delitijs ⁊ circūflu entia honorū tēporaliū merito deſpicerēt̉. Ta enī pulchra eſt ⁊ ſuauis vt ea viſa non pōt am plius delectari. oēm vincit dulcedinem. omne exuperat cōcupiſcentiā ⁊ ſola ſufficerēt ſi nulla alia adeſſent. Sed p̄ter ea ibi adeſt cedrus alta iocūda ⁊ decora ꝟgo maria q̄ dicit Ecc̄i. xxiiij Ego qͣſi cedrus exaltata ſū ī libano que celeſte p̄ oībꝰ ſanctis letificat mōtē. qꝛ ip̄a ē ſole ſple didior. Sap̄. vij. Ideo ad hāc pulchritudineꝫ deſiderauit beatus Augꝰ in lib̓. ſupput̓. parte xxvij. c. ij. Felix aīa mea q̄ ſemꝑ in ſecula felix ſi intueri meruero gl̓iam tuā. beatitudinē tuaꝫ D CXVIII portas ⁊ muros atqꝫ plateas ⁊ māſiones tuas multas nobiliſſimas aues tuas ⁊ fortiſſimū re gem tuū in decore tuo. Muri nāqꝫ tui ex lapi dibꝰ p̄cioſis. porte tue ex margaritis optimis platee tue ex auro puriſſimo. in qͥbꝰ iocundū al leluia ſine intermiſſione concinnit̉. hec Augꝰ. Ibi inſuꝑ ē celeſtium auiū dulcis ſonoroſitas. Qꝛ ẜm amādū in horolo. ſapīe li. j. c. xij. ibi ce leſtes armonie ꝑſonāt. diuine frigelle intonāt. voce iubiloſa decātāt. Ibi letabūda plaudunt agmina. ac ſe letis blāda miſcēt modulamina choris. Qd̓ aūt in hͦ monte iubiloſo ē dulcis ſo noritas angelorū. legit̉ ꝙ qͥdam monachus le gens hūc ꝟſuꝫ psͣ. Quā magna multitudo dul cedinis tue dn̄e quā abſcōdiſti timentibꝰ te ⁊cͣ. ſuꝑ hoc cepit feruide cogitare. Qua durāte co gitatione q̄dam auicula veniēs ſaltauit ante il ium: cepitqꝫ dulciter cantare. Ille enī nimiū in dulcedine eius delectatꝰ dep̄hendere nitebat̉ hāc. auicula ſe remotiꝰ elōgauit Monachus auteꝫ totus p̄ dulcedine eſtuans. relicto pſalte rio exiēs clauſtrū ſine licentia illā ſequebat̉ in quoddā nemus. Cū autē auicula ſuꝑ arborem ſedebat ip̄e inter duas arbores reſedit vt dili gēter cantus dulcedinē auſcultaret. Peractis igit̉ trecētis ⁊ qͣdraginta annis auicula ip̄m re liquens celos penetrauit. Ille aūt putās ſe ſo lum a pͥma vſqꝫ ad tertiā a clauſtro abfuiſſe. cū intraſſet inuenit omnes officiantes īmutatos. Querētibus igit̉ illis qͥs eēt. eis ordinē enarra uit. Tunc in cronicis eoꝝ eſt inuentū trecētos ⁊ quadraginta ānos ab abbate quo abiuit de fluxiſſe. O qͣꝫ dulcꝭ cātus modulatio ibi ē ī cel̓ vbi nō ſolū vnꝰ angelꝰ cātans audiet̉. ſed mille milia ⁊ decies cētena milia angeloruꝫ dulciſſi ma organa audiēt̉ ⁊ n̄ ſolū voces angeloꝝ. ve rūetiā cantus oīuꝫ beatoꝝ. Id̓o beatus Aug optat audire hec modulamina dulciū vocū in libro ſupputa. vbi ſupra. Felix ego ⁊ vere im ꝑpetuū felix ſi poſt reſurrectionē huius corpu ſculi audire meruero illa cantica celeſtis melo die q̄ cātent̉ ad laudē regis eterni. ab illis ſuꝑ ne patrie ciuibꝰ beatorūqꝫ ſpirituū agminibꝰ. fortunatus ero ⁊ nimiū beatus ſi cātare meru ero ⁊ aſſiſtere regi meo. Eſt inſuper mons celi mons leticie ⁊ iocūditatꝭ. Qꝛ vt ait Augꝰ vbi ſupra Exultēt oēs in ꝓprijs māſionibꝰ. diſpar eſt gl̓ia ſinguloꝝ. ſꝫ cōmunis ē letia oīuꝫ plena ⁊ ꝑfecta vbi regnat cahritas q̄ deꝰ ē vna oībus quē ſine fine vidēt ⁊ ſemꝑ vidētes eiꝰ amore ar dent. amāt ⁊ laudant. Ome opus eorum laus ſine defectu ⁊ ſine labore. Et Bonauētura do ctor Vt inqͥt d̓ aliaꝝ oīuꝫ pene īnumerabilū io cūda viſione ⁊ leticia taceam. mirabiliter oīuꝫ ſpirituū mentes letificat. ⁊ mira ineffabili gau dio oēm beatā creaturā inebriat videre illiꝰ ce leſtis regine claritatē ⁊ ſue beatiſſime ꝓlis glo rificatā humanitatē. Et ſubdit. O aīa mēte de uota ꝑtracta qͥd ſit plenū oīuꝫ ſuauitatū gaudi um. videre hoīeꝫ hoīs ꝯditorē. feminā oīuꝫ cō ditoris genitricē. ieſū quondā frēm ꝑditū. ab iectū ⁊ deſpectū. nūc viuentē ⁊ regnantē. nunc oībus imperātē. Eſt ⁊ deniqꝫ mons ꝯfidētie et ſecuritatis. qꝛ ibi ſedēt in pulchritudine pacis in tabernaculis fiducie. ⁊ in reqͥe opulēta Eſa. xxxij. Ideo Uincētiꝰ in ſpe. hiſto. lib̓. xxxiij. in fine dicit. hanc beatā ſanctoꝝ vitā faciliꝰ ē con ſequi qͣꝫ enarrare. cuiꝰ erit curſus ſine termino. vſus ſine ſtadio. ſub antiquis ꝑpetuiſqꝫ gau dijs ſemꝑ nona iocūditas ⁊ ſine vllo amittēdi periculo ꝑfecta felicitas. In iſto glorioſo mōte ſuauiſſime redolētie. pulchritudinis. leticie et fiducie. parauit hodie deꝰ ſanctis ſuis oībꝰ fe ſtum gaudioſuꝫ ẜm illud qd̓ canit eccl̓ia. O qͣꝫ glorioſū ē regnū in quo cū xp̄o gaudēt oēs ſan cti. Ideo nos xp̄iani cuꝫ illis debemꝰ gaudere ⁊ feſtū eoꝝ h̓ ī terris deuote ꝑagere vt illl̓ poſt morteꝫ aſſociari mereamur. Rogemꝰ ergo ⁊cͣ. ¶ De oībus ſanctis ſermo ſecūdus. Eati pauꝑes ſpi ritu. qm̄ ip̄oꝝ ē regnū celoꝝ. Matth̓. v. Pli. ī ſpecu. natu. ait. ꝙ oēs aues tenebroſe diuturno tꝑe excecant̉ ſicut in volatilibꝰ cerni tur noctuaꝝ q̄ nō die ſꝫ nocte volāt. Cuiꝰ ratio nem ponit Iſi. in hiſto. dicēs: Tante ſe fore no ctua eſtimat pulchritudinis ꝙ ſi in die volatū faceret totꝰ mūdus ob nimiā pulchritudinē eā caperet ⁊ teneret. Etiā in nocticorace ⁊ ī bubo ne qͥ oculos ſuos ad lumē ſolis nō valēt attole re ꝓpter debilitatē. Myſtice. iſte aues ſūt ho mines mūdiales qͥ ſunt in cordibꝰ ſuis tenebro ſi. ita vt de eis dicit apl̓us ad Roma.j. Obſcu ratū eſt inſipiēs cor eorū. Et qͣꝫuis ſint obſcuri tamē querūt pulchritudines huiꝰ mūdi ⁊ deli as. ⁊ nollūt attolere oculos cordis. affectū ⁊ in tellectum. ad eternā beatitudinē. ſed ad diuiti as. Contra quos dicit Anẜ. in ꝓſologion. Et beatꝰ Augꝰ in medita. li. v. Cur ꝑ multa vaga ris homūcio querēdo bona creata. ama vnum bonū in quo ſūt oīa bona ⁊ ſufficit. Si delectat pulchritudo fulgebunt iuſti ſicut ſol. Si liber tas aut fortitudo ſil̓es erūt angelis dei in celo. Si longa ⁊ ſalubris vita. ibi ſanitas eterna. qꝛ iuſti imꝑpetuum viuent. ⁊ ſalus iuſtoꝝ a dn̄o. Si ſatietas ⁊ ebrietas. ſatiabimur de gl̓ia dn̄i. inebriabunt̉ ab vbertate domus dei. Si melo dia. ibi canūt angeli Si ſocietas ⁊ amicicie. ibi ſanctoꝝ ſocietas ⁊ oīuꝫ vna volūtas. Si hono res ⁊ diuitie. ibi gl̓ia et diuitie in domo eiꝰ. Si ſecuritas ⁊ certitudo. ibi oīuꝫ tēpoꝝ eterna lō gitudo. hec ille. Si illa homo mūdialis attēde ret. cecitatem cordis vtiqꝫ repelleret. ⁊ oculos eius ad ſanctoꝝ beatitudines eleuaret. de qͥbꝰ .§. 3 A Sermo dicunt v̓ba p̄aſſumpta. Beati pauꝑes ſpiritu cum ſequentibꝰ. In qͥbus ꝟbis tangunt̉ ſeptu plices ſancti. qͥbus ſeptē beatitudines poſſunt attribui. ſed octaua ē cōmunis oībꝰ. Primum ibi. Beati pauperes ſpiritu ⁊cͣ. Pro quo ē no tandū terreni reges ſolēt in curijs ſuis habere diuerſas familias ⁊ diſcretas. Aliqui magꝭ di ligunt iuuenes. ſicut Roboam. iij. Regꝭ. xij. qͥ mortuo patre ſalomone ſpreuit ꝯſilia ſenum. ⁊ acquieuit ꝯſilio iuuenū qui ſecum erant nutri ti. Alij potius habēt ſenes. ſicut rex Alexāder de qͦ legit̉ in hiſtoria ſua. Poſtqͣꝫ ſepeliuit pa trem ſuū Philippū venerūt ad ip̄m ſenes mili tes dicētes. Rex Alexander multis annis mi litauimꝰ patri tuo ⁊ ꝟtus nō eſt in nobis vt an guſtias ferre valeamus vt tibi placet recuſet̉ a Rob̓ militia quā hactenꝰ egimꝰ. Rn̄dit alexan der. Magis volumꝰ vos habere ī militia nr̄a qͣꝫ iuuenes. qꝛ iuuenis ꝯfidēs in ꝟtute ſua acqͥ rit mortē ſenior aūt oīa agit cū ꝯſilio. Alij aūt in curijs ſuis habēt prudētes ⁊ futura ſcientes ſic̄ rex Pharao Gen̄. xliiij. qͥ habuit ioſeph. qͥ ſibi ſapiēter expoſuit p̄ſagiū futuroꝝ. Alij ha dent pͥncipes ſicut rex Nabuchodonoſor. Iu dith.j. qͥ habuit multos pͥncipes. quorū pͥmus fuit Holofernes. Alij ſolent habere ſtrēnuos milites. ſicut rex Saul qͥ habuit fortē militē da uid qui robuſtū Goliath gigantem ſuꝑauit..j. Regꝭ. xvij. Alij libēter hn̄t innocētes ⁊ īmacu latos ſic̄ dic̄ psͣ. Innocētes ⁊ recti adheſerunt mihi. Et iterū. Ambulās in via īmaculata hic mihi miniſtrabit. Reliqͥ ꝟo habēt multitudi nē ꝟginū ⁊ adoleſcētulaꝝ. ſic̄ rex Salomon. qͥ vt ait Ioſeph. habuit. lxx. reginas. iij. Regꝭ. xj. dicit̉ ꝙ fuerūt. lxx. ītellige pͥncipales. ⁊ alie fuerūt earū domicelle. Myſtice. xp̄s qͥ eſt ẜm psͣ. rex magnꝰ ſuꝑ oēm terrā. hꝫ curiā mirabili ter ornatā ⁊ rectiſſime ordinatam. de qͣ dicit de uotꝰ Amādus in hora. ſap̄. li. j. c. xj. O qͣꝫ felix ciuitas vbi magna ſolēnitas ⁊ qͣꝫ iocūda curia q̄ eſt cure prorſus neſcia. In hac inquam curia hꝫ ip̄e rex iuuenes videlicet electiſſimos ange los ⁊ ſenes beatiſſimos pr̄iarchas ita vt imple ret̉ illud psͣ. Senes cuꝫ iunioribꝰ laudēt nomē dn̄i. In hac ſacra curia hꝫ ſapiētes ꝓhh̓as. qͥ futura ſciuerūt. hꝫ ⁊ pͥncipes electos apl̓os de qͥbꝰ psͣ. Cōſtitues eos pͥncipes ſuꝑ oēm terrā. Ip̄e enī hꝫ milites martyres fortiſſimos. Id̓o beatꝰ Amb̓. cū btō Augꝭ. in cātico. hͦ teſtat̉ di cens: Te gl̓ioſus apl̓oꝝ chorus. Te ꝓphetaꝝ laudibilis numerꝰ. Te martyrū candidatꝰ lau dat exercitus. Ibi inſuꝑ hꝫ īmaculatos ꝯfeſſo res ⁊ cādidiſſimas ꝟgines. ẜm illud psͣ. xliiij. Adducent̉ regi virgines. Primo igit̉ xp̄s rex celoꝝ habet ī curia ſua adoleſcētulos elegātiſſi mos angelos. quibꝰ pͥma attribuit̉ beatitudo. Beati pauꝑes ſpū.i. hūiles. qm̄ ip̄oꝝ ē regnū celoꝝ. Dicit mgr̄ li. ij. ſen. diſ. ij. Celū empyrcū ſtatim vt ē factū angelis ē repletū. Cui ꝯſonat Beda ibidē. Hoc ſuꝑius celū qd̓ a voluntate dn̄i factū ē. mox vt ē creatū ſanctis angelis ē re pletū. Inter qͦs fuit vnꝰ vt dicit mgr̄ di. vj. oī bus alijs excelſior. ⁊ probat per Ezech̓. xxviij Tu ſignaculū ſil̓itudinis plenꝰ ſcīa ⁊ ꝑfectiōe. decorus in delitijs paradiſi fuiſti. Qd̓ expo nens Gregꝰ ait: Quāto ī eo ſubtilior fuit natu ra eo magis ī illo imago dei ſimilis inſinuatur impreſſa. Et addit Ezech̓. d̓ pulchritudine eiꝰ Oīs lapis p̄cioſus operimētū tuū. Glo. mgr̄i. id ē. oīs angelꝰ qͣſi operimentuꝫ erat eiꝰ. Quia ẜm Gregꝭ. in comꝑatione aliorum clarior fuit. Iſte vt teſtat̉ Iſi. poſtqͣꝫ creatꝰ fuit. eminētiaꝫ nature ⁊ ꝓfunditatē ſciētie ꝑpendens in ſuum creatorē ſuꝑbiuit dicēs Eſa. xiiij. In celū aſcē dam.i. ad celſitudineꝫ dei. ſupra aſtra celi exal tabo ſoliū meum. ⁊ ero ſil̓is altiſſimo. ẜm glo ſam nō ꝑ mutationē. ſꝫ ꝑ potētie eqͣlitatē. ideo ẜm mgr̄m ibidē. Tāte ſuperbie merito de celo empyreo ī quo cū alijs fuit. deiectꝰ ē in iſtū cali ginoſū aerē cū oībꝰ ſue prauitatis cōſortibus. Qꝛ ẜm Ioh̓. Apoc̄. xij. Draco de celo cadens ſecū traxit tertiaꝫ partē ſtellaꝝ. qꝛ Lucifer ille alijs clarior ⁊ maior non ſolꝰ cecidit ſed cum eo alij multi qͥ ei in malicia ſuꝑbie cōſenſerūt. eoſ qꝫ cadētes huiꝰ caliginoſi aeris habitaculū ex cepit. Et hͦ ad nr̄am ꝓbationē factuꝫ eſt vt ſint nob̓ exercitatiōis cauſa. Nō enī cōceſſum ē eis habitare in celo. qꝛ clarꝰ locus ē ⁊ amenꝰ. nec ī terra nobiſcū ne hoīes nimiū moleſtarēt. Sed ī iſto aere caliginoſo. qͥ eis quaſi carcer vſqꝫ ad tp̄s iudicij deputatus eſt. tunc autē trudent̉ in abyſſum inferni. hec magiſter. Sed alij angeli ſancti qͥ ꝑſtiterunt. ſub potenti manu dei ſe hu miliauerūt. ẜm illud Sap̄. Humilia valde ſpi ritū tuū. Ecc̄i. vij. Ideo ceteris ſuꝑbis deiectꝭ ip̄i in celo ꝑmanſerūt. ⁊ ip̄m hereditarie poſſe derūt. Ideo merito ꝯuenit eis pͥma beatitudo Quia dicit petrꝰ lombarbus li. ij. ſen. diſ. iiij. ꝙ boni angeli qͥ ꝑſtiterūt. forte ſue beatitudinis p̄ſcij fuerunt. ⁊ ſic ptꝫ ꝙ iam beati extiterunt. non aūt iſti qͥ ceciderunt Ideo poteſt de eis di ci. Beati pauꝑes ſpū. id ē. humiles angeli qui Lucifero in ſuꝑbia nō adheſerūt. qm̄ ip̄oꝝ eſt regnū celoꝝ. In hoc glorioſo regno laudat de um hodie et quottidie. ſicut dicit̉ Eſa. vj. Ui di dn̄m ſedēte ſuꝑ ſoliū excelſum ⁊ angelos cir cūſtantes illū. ⁊ audiui clamantes ad eū. San ctus ſanctꝰ ſanctꝰ dn̄s deꝰ oīpotens exercituū. Et qꝛ ſcimꝰ ꝙ exercitꝰ regū terrenoꝝ in ſuis cli peis geſtāt flaueā violā. Uiola ẜm naturales quāto altiꝰ creſcit tāto plꝰ ſe deponit. Sic ſācti ⁊ boni angeli quāto ſe a deo magꝭ exaltatos vi derūt. tāto plꝰ ſe ꝑ humilitatē depreſſerūt. ⁊ ꝑ ꝯſtātiā qua ſignificat flauēdo viole ſteterūt Si B C A 4LL igit̉ cū illis ſpiritibꝰ beati dici volumꝰ ⁊ regnū celorū poſſidere. neceſſe eſt nos in vera humili tate ꝑmanere. Ideo dicit Bern̄. in li. de gradi bus humilitatꝭ. Per humilitatē aſcēde ad ſub limitatē. qꝛ hec eſt via ⁊ nō alia p̄ter ip̄am. qui aliter vadit cadit potiꝰ qͣꝫ aſcēdit. Scd̓o chriſtꝰ habet in ſua curia ſanctos patriarchas qͥbus cōuenit ſecūda beatitudo ſcꝫ beati mites. Ip̄i enī beati patriarche ſunt valde mites. Ꝙꝛ legi tur Gen̄. xiij. de Abraam ꝙ dixit ad Loth Ne q̄ſo ſit iurgiuꝫ inter te ⁊ me ⁊ paſtores meos et tuos. fratres enī ſumꝰ. Ecce vniuerſa terra co ram te eſt. recede a me obſecro. ſi tu ad ſiniſtrā ieris ego dexterā tenebo. Si tu dexterā elegerꝭ ego ad ſiniſtrā pergā Exhͦ dicit ex vera mitita te. Quia dicit glo. h̓. ꝙ mitis nō irritat neqꝫ ir ritat̉. nō nocet neqꝫ nocere cogitat. De Iſaac legit̉ Gen̄. xxvj. ꝙ ſeuit in terra paleſtinorū et inuenit in ip̄o anno centuplū. benedixit ei dn̄a ⁊ locupletatꝰ ē. ⁊ ibat ꝓficiens donec magnꝰ ef fectus eſt. habuitqꝫ poſſeſſionē ouiū ⁊ armēto rū ⁊ familie plurimū. ob hoc inuidebāt ei pale ſtini ⁊ omnes puteos quos foderāt ſerui pr̄is ſui Abraam obſtruxerūt humo implentes. Et dixit ad euꝫ Abymelech. Recede a nobis qm̄ potētior nobis factꝰ es valde. Et ille qͣſi mitis inde receſſit. Quia dicit beatꝰ Augꝰ. Mitis ē qui ī ꝓperantibꝰ nō reſiſtit in malo. ſed vincit ī bono malū. Venit igit̉ ſic recedens ad torren tem Gerare. ibiqꝫ fodit puteos alios. Sꝫ iurgi um fuit paſtoꝝ Gerare aduerſus Iſaac dicen tiū: Nr̄a ē aquā. Id̓o iteꝝ diſcedēs fodit aliuꝫ puteū. ⁊ ꝓ illo iteꝝ rixati ſūt. ⁊ ſic iteꝝ fodit ter tiū ꝓ quo nō ꝯtenderūt. De Iacob legit̉ Gen̄ xxix. qn̄ venit ad laban vt ei ſeruiret dixit ad eum: mihi vt ſeruias quid mercedis accipies. At ille: Seruiam tibi ꝓ Rachel filia tua mino re. ſeptē annis. Et ille: Meliꝰ ē vt tibi eā dem qꝫ viro alteri. mane apud me. Seruiebat autē ꝓ rachel ſeptē annis. ⁊ videbant̉ ſibi dies pau ci p̄ amoris magnitudine. Quibꝰ finitis ait ad Laban: Da mihi vxorē meā. nam tp̄s expletū ē vt ingrediar ad eā. Ille aūt fecit ꝯuiuiū ⁊ ve ſpere Lyam filiā ſuā introduxit ad eū. Mane facto ad Laban mite iuit. Quid eſt inqͥt qd̓ fa cere voluiſti: nōne ꝓ rachel ſeruiui tibi? quare ſuppoſuiſti.i. decepiſti me? et Laban. nō ē mo ris nr̄i vt minores tradēt̉ ad nuptias. Imple hebdomadā dierū eiꝰ copule. hoc eſt ſeptē di es ⁊ hanc dabo tibi. Ille aūt placito acquieuit Qd̓ fuit ſignuꝫ mititatis. Quia dicit Rich̓. de ſancto vic. Mites ſunt leues ⁊ patientes. pa tiēter enī expectāt tēpus exoptatū. De moyſe legit̉ Numeri. xij. ꝙ erat vir mitiſſimꝰ. ⁊ ſic de multis alijs. Horū numero annectit̉ beatꝰ Io hānes baptiſta qͥ valde mitis fuit ita. vt oīs tur bā ad ip̄m exiret ⁊ baptizabant̉ ab eo pctā ſua ꝯfitentes. Mat. iij. Id̓o ip̄i nūc poſſidēt terrā de qua psͣ. Portio mea in terrā viuētiū. Et ali bi. Māſueti aūt hereditabunt terrā ⁊ delecta bunt̉ in multitudine pacꝭ. Ibi laudāt dn̄ꝫ. Si cut vidit beatꝰ Ioh̓es Apoc̄. iiij. ꝙ. xiiij. ſenio res ꝓcidebāt an̄ ſedētē ī throno ⁊ adorabāt vi uēte in ſecl̓a ſecl̓oꝝ. ⁊ mittebant coronas ſuas an̄ thronū. ⁊ dicebāt Dignꝰ eſt dn̄e deꝰ nr̄ acci pere gl̓iam ⁊ honorē. Iſti ī ſuis clipeis geſtant elephātē argēteū. qꝛ ſicut elephas ẜm Ariſ. li. aīaliū ē mitis naturaliter ⁊ benignꝰ eo ꝙ caret felle. Sic ⁊ ip̄i patriarche fuerunt mites et be nigni. ideo hic d̓r de eis Btī mites qm̄ ip̄i poſ ſidebūt terrā. Tertio xp̄s habuit ī ſua curia ſa piētes ꝓph̓as. quibꝰ ꝯuenit tertia beatitudo. Gtī qͥ lugēt. Ip̄i enī fleuerūt ꝓ dilatiōe incar natiōis xp̄i. ſic̄ Eſa. qͥ ait. lxiiij. c. Utinaꝫ dirū peres celos ⁊ deſcēderes. Et dauid ꝓph̓a ait: Inclina celos ⁊ deſcēde. Fleuerūt etiā ꝓ pctīs ꝓprijs. ſicut ideꝫ dauid qui dixit. Lachrymis meis ſtratū meū rigabo. Et etiā ꝓ alienis ſicut Hiere. Quis inqͥt dabit capiti meo aquā ⁊ ocu lis mei. fontē lachrymarū vt plorē die ac nocte īterfectionē ppl̓i mei. Sil̓iter Dan̄. x. Ego da niel lugebā triū hebomadaꝝ diebꝰ. Ideo nūc eternalit̓ ꝯſolāt̉. qꝛ ꝓ illis lachrymis ſanant̉ ⁊ ꝯſolāt̉ et̓nis gaudijs. Iſti ī ſuis clipeis geſtāt aqͥlā aureā. Recte enī ſic̄ aqͥla a lōge intuet̉ pre dam. Qꝛ ẜm Iſi. xij. li. ē limpidiſſi viſus. vnde qͣꝫuis exn̄s ī aere adeo alte volat. ꝙ vix videat̉ tn̄ ī mari videt piſciculū paruū. Sic ⁊ ip̄i a lon ge viderūt xp̄m venturū. ſicut ꝓph̓a Aggeꝰ qͥ ait: Venit deſideratꝰ cunctis gētibꝰ. Aggei. ij. Quarto hꝫ xp̄s pͥncipes ſanctos apl̓os qͥbꝰ cō gruit qͣrta btītudo ſcꝫ btī qͥ eſuriūt ⁊ ſitiūt iuſti ciā. Ip̄i enī feruēter v̓bū dei p̄dicauerūt. ⁊ ad hͦ eſuriebāt. vt alios adducerēt ad iuſticiā. Iō nūc ſaturāt̉. ẜm illud Can̄. v. Comedite amici mei ⁊ bibite ⁊ inebriami chariſſimi. Ad quēli bet enī dicit xp̄s. ſicut Bonauen. innuit. Bibe nūc ⁊ comede ⁊ accūbe cū iocūditate. qꝛ īueni ſti gr̄am corā ſūmo pōtifice ⁊ rn̄det qͥlibet cum gaudio. Bibā ⁊ hilarior ero qꝛ magnificata eſt hodie p̄ oībꝰ vite mee poſſeſſio. Iſti in ſuis cli peis geſtāt crucē purpureā. qꝛ ī cruce xp̄i glori ati ſūt. ſic̄ Paulꝰ qͥ dixit ad Gal̓. vj. Mihi aūt abſit glariari niſi ī cruce dn̄i nr̄i ieſu xp̄i. Quin to xp̄s hꝫ multos fortes milites ſic̄ martyres qͥ bus conuenit qͥnta beatitudo. btī miſericordes ſcꝫ ſuis ꝓprijs aīabꝰ. ẜm illd̓ Ecc̄i. xxx. Miſe rere aīe tue placēs deo. qꝛ vt aīas ſeruarēt cor pora ad ſupplicia tradiderūt. id̓o miſcd̓iaꝫ ſūt ꝯſecuti ꝙ abſqꝫ purgatorio ad celū volauerūt cū afflictio nō ē ſuꝑaddēda afflictioni. vij. q. j. Iſti ī ſuis clipeis geſtāt leonē purpureū. Qꝛ ſi cut leo. vt ait Pli. ī hiſto. na. li. viij. ī periculis t ſe a maxīe apparet gl̓ioſus. Nō enim abſcōd .§. 4 D F E Sermo canibꝰ vel venatoribꝰ. ſꝫ ꝓcedit in publicū vbi poſſit videri. Ita ⁊ ip̄i in periculis paſſionum nō latuerūt ſꝫ publice nomē xp̄i ſunt cōfeſſi at tendētes illud Luc̄. xij. Oīs qͥ me ꝯfitebit̉ co ram hoībꝰ ꝯfitebor ⁊ ego eū corā patre meo et angelis meis. Sexto hꝫ ī curia ſua īmaculatos ꝯfeſſores qͥbus ꝯuenit ſexta beatitudo. btī mū do corde. Nā ip̄i multis ꝯfeſſionibꝰ ⁊ abſtinen tijs aīas ſuas mūdauerūt. ideo deū vidēt. Qꝛ dicit ſapiens Prou̓. xxij. Qui diligit mūdiciā cordis ꝓpter ꝟba labioꝝ ſuoꝝ habebit amicū regē.ſ. xp̄m Illi in ſuis clipeis geſtāt colūbam argēteā. Recte enī ſic̄ colūba diligit mūdiciaꝫ. ſic ⁊ ip̄i mūdiciā cordis dilexerūt Septimo hꝫ ꝟgines mūdiſſimas qͥbus cōgruit ſeptima bea titudo. beati pacifici. Ip̄e enī carnē cū ſpū con cordauerūt. id̓o pacifice vocāt̉. Quaꝝ pͥma eſt beatiſſima ꝟgo maria de qͣ habet̉ illd̓. Et ex qͦ btā dei genitrix ꝟgo ſemꝑ maria ē templū dn̄i ſacrariū ſpūſſancti. ꝟ̓go ante partū. poſt ꝑtū ⁊ in ꝑtu. ideo ſolēnitatis pn̄tis diei cuꝫ ſuis ꝟgi nibꝰ expers nullo modo eſt credenda. In cuiꝰ ſignū iſte in ſuis clipeis geſtāt liliū mūdiſſimū qꝛ int̓ ſpinas nuptiales liliū cōſeruauerūt ꝟgi nale. Octaua btītudo ē oībꝰ ſanctꝭ cōis tā xp̄o quem oportuit pati. ⁊ ita ītrare in gl̓iam ſuam. Luc̄. xxiiij. tam beate ꝟgini cuiꝰ aīaꝫ ꝑtrāſiuit gladiꝰ doloris. Luc̄. ij. qꝫ alijs oībꝰ ſanctis de qͥbus d̓r. Beati qͥ ꝑſecutionē patiunt̉ ꝓpter iu ſticiā. qm̄ ip̄oꝝ ē regnū celoꝝ. Qꝛ d̓r Act̉. xiiij. Per multas tribulatiōes oportet nos intrare in regnū celoꝝ. Iſtis oībꝰ ſimul cōgregatis fa cit xp̄s rex celoꝝ hodie ſicut ⁊ ſemel in anno ſo lēnem feſtiuitatē ⁊ cōuiuiū. qꝛ reges ſeculares facere vtiqꝫ ſemel cōuiuiū familie ſue cōſueue rūt. ſicut legit̉ Heſter. j. Aſuerꝰ rex potētiſſimꝰ fecit grande cōuiuiū cūctis pͥncipibꝰ et pueris ſuis vt oſtēderet ⁊cͣ. Et hec ſolēnitas fuit ī hor to mirabiliter decorato. Ibi bibebāt de aureis poculis qͥ inuitati erāt. Uaſthi etiā regina fec̄ cōuiuiū feminaꝝ in palatio vbi rex manere cō ſueuerat. Et ad hanc cōuiuij ſolennitatē voca uit oēm populū. Myſtice ꝑ Aſuerū qͥ interp̄ tatur beatꝰ intelligit̉ xp̄s qͥ eſt ſanctoꝝ ſuoꝝ be atitudo. Hic fecit hodie ſolēnitatē ⁊ ꝯuiuium gaudioſū cunctis pͥncipibꝰ ⁊ pueris ſuis electꝭ de qͥbꝰ loquit̉ deuotus Amādus li. j. ca. xj. O vos celeſtes pͥncipes. o nobiliſſimi reges ⁊ im ꝑatoreſ. o filij dei excelſi diuine nature ꝯſortes qꝫ īmēſa largitate facies vr̄e vident̉ ꝑfuſe. cor da vr̄a qͣꝫ copioſe ⁊ ſuꝑeminēter cernūt̉ ſuꝑ ef fluere p̄ exulatione. ſerta defertis aurea ineffa biliter micātia. facie choruſci ⁊ indumēto ſplē didi. cantu iocundi. ſertis redimiti. hec ille. Et hāc ſolēnitatē ideo facit dn̄s vt oſtēdat ꝙ gl̓ia ⁊ diuitie ſunt in domo eiꝰ. Ibi etiā hodie regi na celoꝝ maria fecit cōuiuiū omniū feminarū. ꝟginū eleetaꝝ. ⁊ ſanctarū viduarū. Ad hāc ſo lēnitatē ⁊ feſtiuitatē oīuꝫ ſanctorū inuitat xp̄s omnē cetū xp̄ianoꝝ vt cum eis gaudeant ⁊ ex ultent dicētes. Gaudete ⁊ exultate oēs ſancti: qm̄ merces veſtra eſt ī celis. q. d. Si nūc feſtuꝫ eoꝝ agetis cū deuotione. ip̄i intercedent ꝓ vo bis vt tandē ad cōſortiū eorū veniatis vbi ſine fine exultabitis ⁊ gaudebitis. Qd̓ autem ꝓ no bis hodie intercedāt pͥncipaliter demōſtratuꝫ eſt in exemplo. Refert Iac̄ Ianuenẜ. ꝙ ſequē ti anno ab huiꝰ ſolēnitatis inſtitutione hac die cuſtos eccl̓ie ſancti petri ex deuotione oīa alta ria viſitaſſet. ⁊ oīuꝫ ſuffragia imploraſſet. De mū vero redijt ad altare ſancti petri apl̓i et ibi paululū requieſcens extra ſe rapit̉. Et ecce vi dit regē regū in ſublimi ſolio ꝯſiſtentē ⁊ om̄es angelos ī circuitu eius cōmorantes. Tunc vir go ꝟginū in diademate p̄fulgēti aduenit. quā īnumerabilis ꝟginū ⁊ cōtinentiū multitudo ſe quebat̉ Huic rex ꝓtinus aſſurrexit ⁊ poſito ſo lio iuxta ſe ſedere fecit. Poſt hec aduenit qͥdaꝫ veſtitus de pilis cameloꝝ quē ſequebat̉ multi tudo ſeniorū. Deinde venit alius pōtificali ha bitu decoratus quē aliquorū chorus in habitu cōſimili ſequebat̉. Poſtea vero ꝓceſſit īnume rabilis multitudo. poſt hoc ſequebat̉ turba di uerſarū gentiū finita. oēs enī an regis ſoliū ve nerūt ⁊ ip̄m genibꝰ flexis adorauerūtꝭ. Is aūt qͥ pōtificali habitu erat indutꝰ matutinas p̄ ce teris inchoauit. Angelꝰ autē qͥ p̄dictum cuſto dem ducebat eidē viſionē expoſuit. aſſerēs vir ginē mariā p̄mam mr̄em eſſe dei. Ueſtitutū de pilis camelorū Iohānē baptiſtā cum patriar/ chis ⁊ prophetis. Pontificali habitu ornatuꝫ Petrum cum ceteris apoſtolis. milites marty res turbam reliquā ⁊ confeſſores. Iō oēs ante regē venerūt vt ꝓ honore ſibi hac die exbibito a mortalibus. gras agerent ⁊ ꝓ vniuerſo orbe exorarent. ¶ De cōmemoratiōe oīuꝫ aīaꝝ. ſermo pͥmus. Ancta ⁊ ſalubris eſt cogitatio ꝓ defunctis exorare vt a peccatis ſoluatur. ij. Mach̓. xij. Cōmentator Auerrōis ſuꝑ de imp̄ſſione aeris. Cūqꝫ nebu la aſcenderit ea die inundatio pluuialis īmine bit. Cuiꝰ ratio eſt. qꝛ talis exalatio nebuloſa cō uertit̉ in impreſſiōes pluuiales. tunc aūt talis pluuia ꝓdeſt his aīalibꝰ que degunt in aquis vt piſcibꝰ ⁊ nocet auibꝰ vt dicūt nat̉ales. My ſtice ꝑ nebulā pōt intelligi deuota oratio q̄ fit ſancta matre eccl̓ia. Hec igit̉ ſi deuote ad deuꝫ aſcēderit infructuoſa nō redibit. Qꝛ dicit Eu ſebius in ẜmone. Impoſſibile ē cōſtātē fruſtra ri orationē hoīs. qͥn ad aſpectuꝫ ꝑtingat ſalua toris. Cui conſonat beatꝰ Bern̄. in ẜmo. Que fidelis ⁊ humilis oratio fuerit ſine dubio celuꝫ A ALA penetrabit vnde vacua redire non poterit. ſed vtiqꝫ pluuiā miſerationuꝫ reducit. Et hec plu uia miſeratiōis dei ꝓdeſt aīabꝰ ſi ſūt in aqͥs tri bulationū purgatorij in qͥbus flent. dolēt. egro tant. Flent inquā vt penitētiā p̄teritā ⁊ iniun ctam negligēter omiſerūt. Flent vt amici eorū obliuioni eas tradiderūt Et q̄libet pōt dice̓ cū psͣ. Obliuioni datꝰ ſum tanqͣꝫ mortuꝰ a corde. Flent igit̉ ꝙ a penis acerbis afflicti diutiꝰ ibi fuerūt. Dolēt qͥdē ꝓpter dilationē glorie quaꝫ expectāt. qꝛ ſpes que differt̉ affligit aīam. ſcꝫ ī purgatorio exiſtentē Prou̓. xiij. Egrotant aūt qꝛ ſeip̄as iuuare nō ſūt potētes nec mederi. qꝛ medicine ſunt obliti. Iō nos qͥ poſſumꝰ vti his medicinis ſcꝫ orationibꝰ debemꝰ eis impartiri qꝛ ꝯſolant̉ flentes. curāt dolētes. ⁊ ſanāt egro tātes. teſte Augꝭ. qͥ ait. Oratio ē ꝯſolatio flētiū cura dolētiū. ſanitas egrotantiū. Sꝫ hec eadē or̄o nocet auibꝰ.i. demōibꝰ. qͥ dicunt̉ volucres celi Luc̄. viij Qꝛ ẜm Aug. Or̄o ē diabolo ſuꝑ pliciū. qꝛ ꝑ eā ml̓te aīe liberāt̉. ⁊ ab eiꝰ poteſta te ſoluūtur. Ideo dicit eccl̓ia in p̄miſſis ꝟbis. Sancta ⁊ ſalubris ē cogitatio ꝓ defunctis exo rare ⁊cͣ. Pro qͥbus notādū Pli. in hiſto. natu. dic̄ ꝙ fortis odor rute roſas ſolet aperire ſi ru ta infra eas plantat̉. ⁊ interdū moueat̉. ſic ora tio aperit pijſſimā mentē nobiliſſime roſe xp̄i ſi ſit ꝓ aīabꝰ in purgatorio degentibꝰ. Talis ora tio ẜm ſapienteꝫ Ecc̄i. xxxv. celos ⁊ nubes pe netrat. Et donec approqͣt nō cōſolabit̉ aīa ſcꝫ in purgatorio. ⁊ non diſcedit donec aſpiciat al tiſſimꝰ. ⁊ dn̄s nō elōgabit.ſ. auxiliū ſuū. Ideo ſtatuit ſancta eccl̓ia vt ait Guil̓. in rationali di uinoꝝ li. vij. qꝫ habeat̉ memoria oīuꝫ fidelium defunctoꝝ vt iuuent̉ orationibꝰ ⁊ bn̄ficijs. ge neralibꝰ q̄ nō ſpecialia habere poſſunt. qꝛ tales oratiōes generales aīas adiuuāt Refert Uin. in ſpecu. hiſto. li. xxv. c. v. Quidam religioſus veniēs ſeu reuertēs a hierl̓m dū mare trāſiret ventoꝝ horror ip̄m cum multis alijs ꝓpulit in quandā inſulā vel rupē vbi ſanctꝰ qͥdaꝫ mane bat. ibiqꝫ trāqͥllitatē maris expectabat Ille aūt religioſus cū ſancto viro colloquiū habebat. qͦ int̓ cetera reqͥrebat ab eodeꝫ religioſo vtrū ab batē cognoſceret Odulone At ille ſe cognoſce̓ ait. Et pater. qͣre ꝓ eo inqͦritis? Et ille. Sūt vi cina nob̓ loca in qͥbꝰ grauiſſima eueniunt̉ flāma rū incendia. in qͥbꝰ etiā aīe diuerſe luūt ꝓ meri toꝝ qͣlitate tormēta. His ſunt īnumerabiles de mones deputati. qͥ ītollerabiles penas qͦttidie renouāt. qd̓ ego frequēter audiui eos q̄ruloſe clamare ꝙ orationibꝰ ⁊ elemoſynis qͦrūdaꝫ fre quēter eripiāt̉ de manibꝰ eoꝝ ⁊ p̄cipue de clu niacēſi ordine ⁊ cetu ⁊ eorū abbate q̄rimoniaꝫ faciūt ꝙ ſepe ꝑ eos ſui iuris piacula ꝑdunt. Et ait ille vir ſanctus. Ꝙͣobrem ꝑ dei nomē obte te ſtor. vt ſanctis fratribꝰ illis q̄ vidi fideliter refe ras vt oratiōibꝰ ⁊ elemoſynis magꝭ ac magꝭ īſi ſtāt vt de manibus demonū eas deducāt. Ille igit̉ reuerſus in patriā hec abbati Odulone re tulit vt ꝓmiſit. Qd̓ audiēs abbas ꝑ oīa mona ſteria generale edictū ꝯſtituit vt ſic die pͥmo no uēbris oīuꝫ ſctōꝝ feſtiuitas ageret̉. ita ſequēti die ī pſalmis ⁊ elemoſynis oīuꝫ ī xp̄o fidelium qͥeſcētiū memoria celebret̉. Idcirco hec ꝑpen dens eccl̓ia idē obẜuat ⁊ hodie ꝓfidelibꝰ defū ctis generalit̓ celebrat qͥ ſūt ī purgatorio Et d̓r notāter ꝓ fidelibꝰ defunctis. qꝛ dānatis ⁊ infi delibꝰ talia ſuffragia ab eccl̓ia facta nō ꝓſunt. id̓o dicit dn̄s Hiere. vij. Tu noli orare ꝓ ppl̓o iſto.ſ. dānatoꝝ. ⁊ ne aſſumas ꝓ eis laude ⁊ ora tionē. qꝛ nō exaudiā te. Suꝑ qͦ dicit beatꝰ Hie ro. Fruſtra dicimꝰ orare ꝓ aliqͦ qͥ hͦ nō meruit dū vixit recipere. Ip̄i enī infideles ⁊ damnati nō meruerūt cū hic eſſent ſuꝑ terraꝫ vt eis ſuf fragia eccl̓ie ꝓdeſſent. Un̄ dictū ē ꝙ orationes facit eccl̓ia ꝓ illis qͥ ſūt in purgatorio. qꝛ nō ſūt neceſſarie illis qͥ ſūt ī celi refrigerio. ideo ſoluꝫ ꝓſūt illis qͥ purgāt̉. Et illi ſūt ī triplici differē tia Primi qͥ ſatiſfactionē ſibi iniūctā inde dece dētes nōdū cōpleuerūt. ⁊ hi in penis purgato rij grauiſſime puniūt̉. niſi forte eoꝝ ſatiſfactio ab alijs aſſumeret̉. Ad hͦ tn̄ ꝙ p̄dicta cōmuta tio valeat requirunt̉ quattuor. Primū ē ex ꝑ te cōmutatiōis ſcꝫ eiꝰ auctoritas. qꝛ de ſacerdo tis autoritate fieri debet. Secūdū eſt ex ꝑte il lius ꝓ quo fit cōmutatio. ſcꝫ eius neceſſitas. qꝛ in tali ſtatu debet eē ꝙ ꝑ ſe ſatiſfacere non pōt ſed adiuuari indiget. Tertiū ē ex parte illiꝰ in quē fit cōmutatio. ſcꝫ charitas. qꝛ neceſſe eſt eum eſſe in charitate qͥ debet facere ip̄am ſatiſ factionē meritoriā ⁊ ſatiſfactoriaꝫ. Ideo legit̉ cū qͥdaꝫ miles cū vxore ſua in lecto eēt ⁊ cuidā militi defūcto qͥ ſibi fuit familiaris detraheret ⁊ ſubito ille qͥ mortuꝰ fuerat thalamū intrauit ⁊ dixit illi. Amice noli aliqd̓ malū ſuſpicari de aliquo ⁊ cōdona mihi ſi in te ī aliquo peccaui. Quē cū ſuꝑ ſtratu ſuo interrogaret dixit. Ua rijs penis affligor p̄cipue ꝙ tale cimiteriū vio laui. ⁊ ibi quēdaꝫ vulnerās ſua cappa ſpoliaui q̄ mihi ſupraponit̉. ⁊ oī mōte me magis p̄mit. Rogauit vt ꝓ ſe oratiōes fieri faceret: Cui ille Uis inqͥt a tali vel a tali ſacerdote vt or̄ones fi ant. Ille ꝟo ad hͦ nihil rn̄dit. caput ꝯcuſſit ren nuens. Deinde dixit ſi vellet ꝙ talis heremita ꝓ ſe oraret. Qd̓ cū ſe factuꝝ ꝓmitteret ille ait. Et ego dico tibi qꝛ ab hac die vſqꝫ ad ānos du os tu etiā morierꝭ. ſicqꝫ diſparuit. ⁊ miles vita ſua mutata ī meliꝰ vt ille dixerat in dn̄o obdor miuit. Quartū ē ex ꝑte pene.ſ. debita ꝓportio nabilitas vt ſi ꝓpria pena cōmutat̉ ī alienā. qꝛ plꝰ valet ꝓpria pena qͣꝫ aliena. Et ē triplex pe na ꝓpria ⁊ volūtaria q̄ maxīe ſatiſfacit. Alia ē ꝓpria ⁊ non voluntaria que eſt in purgator o. .§. 5 I Sermo ¶ Tertia volūtaria ⁊ aliena. ſic̄ q̄ aſſumit̉ ꝓ aliqͦ ⁊ hec qͥdem minꝰ ſatiſfacit qͣꝫ pͥma. ex eo ꝙ non eſt ꝓpria. ⁊ magis qͣꝫ ſecūda q̄ nō eſt volūtaria Uerūtamē ſi iſte ꝓ qͦ ſatiſfactio ē aſſumpta diſ cedit. nihilominꝰ tn̄ ī purgatorio cruciat̉. Sed tn̄ ꝓpter iſtā penā quā iſte ſuſtinet ⁊ quā alij ꝓ eo ſoluūt citiꝰ liberat̉. qm̄ dn̄s penā ſuam ⁊ pe nam illorū in ſortē computat. Ideo ſi debet pe nam in purgatorio ſuſtinere. talis ſic poterit iuuari ꝙ liberabit̉ infra menſem Nunqꝫ tamē inde eripit̉ quouſqꝫ fit ſolutū Quo finito illud qd̓ ſoluitur deinde eſt illiꝰ qͥ facit ⁊ in ſinum ei cōuertet̉. ⁊ ſi ip̄e non indiget̉. cōuertet̉ in ſinū eccl̓ie. vel valet alijs qͥ in purgatorio exiſtūt ⁊c Secūdi qͥ ad purgatoriū deſcendūt ſūt qͥ ſatiſ factionē ſibi iniunctā cōpleuerūt. ſed tn̄ illa pe na ex ignorātia vel negligentia ſacendotis ſuf ficiens non fuit. Hi enī niſi magnitudo cōtriti onis ſuppleat totū ī purgatorio complebūt qd̓ minus in hac vita fecerūt Deus enī qͥ modū et menſurā peccatorū ⁊ penarū nouit addit penā ſatiſfacientē. ne peccatū maneat impunitū Un̄ penitentia iniūcta aūt eſt maior. aut minor aut equalis. Si maior tūc illud qd̓ plus facit cedit ei ad augmentuꝫ gl̓ie. Si equalis. ſufficit ei ad totius culpe dimiſſionē. Si minor tūc id qd̓ re ſtat ſuppletur ꝟtute diuine iuſticie. Tertij qͥ in purgatoriū deſcendūt ſunt qͥ lignū fenū. ſtipu lam ſecū ferunt. De qͥbus dicit beatus Gre ſuꝑ pͥmam epl̓am ad Corꝭ. iij. Penſandū ē ſol licite ꝙ ꝑ ignē future purgationis aſſerit apl̓s ſaluos fieri poſſe. nō eos qͥ ſuper hoc fundamē tum ferrū aūt es aūt plumbū. id ē. peccata du riora ⁊ maiora. ſed eos qͥ edificant lignū fenū ⁊ ſtipulā. id ē. peccata leuiſſima ⁊ mīora. q̄ ignis faciliter cōſumit. Iſtis igit̉ ſubuenire debemꝰ ꝓpter quattuor. Quia ẜm Hoſti. in ſua ſūma ꝓpter legem nature. ſcripture. amicicie. ⁊ iuſti cie. Primo ꝓpter legem nature Dicūt natura les ꝙ aīalia eiuſdē generis ſe mutuo diligūt et ſibi in neceſſitatibꝰ ſubueniūt. ſicut videmꝰ de paſſeribꝰ. Qn̄ enī cōtingit aliquē laqueo cōp̄ hēdi ꝓ adiutorio clamat. cui compatiēs paſſe rum multitudo mutuo ſe cōuocat ⁊ vt captuꝫ liberēt ꝓ viribꝰ feſtināt. Idē patꝫ de elephāti bus qͥ ſuccurrūt his qͥ ceciderūt ſua nat̉ali pie tate. Iſtoꝝ igit̉ aīaliū exemplo inſtructi. quis inter nos eēt tā duri cordis vel ſtulte mentis ſi cecidiſſet in foueā vnde exire nō poſſet. ꝙ ꝓ au xilio tardaret clamare. aut ſi igne cremaret̉ et extrahi nō deſideraret Certe eſtimo nullꝰ eſſet tam ſtultꝰ ꝙ ꝓ iuuamine nō clamaret. Et ſi no bis vellemꝰ illa fieri deberemus ⁊ illis facere qͥ ſunt ī purgatorio. Quia dicit beatus Augꝰ ſu per Ioh̓em ſermone. xlviij. Legem naturaleꝫ habent hoīes in cordibꝰ defixam. Qd̓ tibi fieri non vis minime fac alijs Idem Matth̓. vij. ⁊ Tob̓. iiij. Illi enī ī purgatorio ceciderūt ī foue am penale a qua exire ꝑ ſe nō pn̄t. qͣre clamāt ad nos anteqͣꝫ eis ſuffragia deſtinamꝰ qd̓ ꝓba tur ī exēplo Refert Pli. ī hiſto. natu. An̄qꝫ im ber adueniat rana viridibꝰ arboribꝰ inſidet val deqꝫ clamat. ſic an̄qͣꝫ imbrē oratiōis ⁊ deuotio nis defunctꝭ inſtillemꝰ aīe ip̄oꝝ clamāt ad nos dicētes. Pauperi manū porrige. Et iteꝝ illud Iob. xix. Miſeremini mei miſeremini mei ſal tē vos amici qꝛ manꝰ dn̄i ⁊cͣ. Iō ſic̄ vellemꝰ no bis ab alijs ſubueniri. ſic eis debemus ſubueni re. al̓s clamāt vindictā ſuꝑ nos. ſic̄ teſtat̉ Gui do ī tertio ẜmonū opuſculo. Clamāt inqͥt ſuꝑ nos hi qͥ ſūt ī purgatorio eo ꝙ eoꝝ nulla fit me tio ī hͦ ſeculo. petētes vindictā fieri de his qͥ ſūt ſb̓ celo. Scd̓o debemꝰ eis ſubuenire ꝓpter legē ſcripture q̄ p̄cipit vt illis ſuffragia deſtinemus Neemie. viij. Mittite ꝑtes eis qͥ ſibi n̄ p̄para uerūt. Et Eſdre vl. Mictite inqͥt munera his qui nō hn̄t. Et iteꝝ. vij. Mortuo ne ꝓhibeas gr̄am.ſ. auxilioꝝ Qꝛ refert Guil̓. ī rationali di uinoꝝ. ꝙ abbas qͥdā ꝓhibuit fratribꝰ ſuis. ne ī die dn̄ico celebrarēt ꝓ defunctꝭ. qͣre grauit̓ fu it vulneratꝰ ꝟberibꝰ. ⁊ ip̄e ꝓhibitū recuſauit. Precipit etiā canō exͣ d̓ cele. miſſa. c. cū creatu ra. ꝙ miſſas ꝓ defunctis celebrare debēt ſacer dotes. Suꝑ qͦ dic̄ Bartho. brix. Illi de qͥbꝰ di cit decretal̓ negligētes orāt ī officijs mortuorū. Iō mādauit papa vt torporē ⁊ negligētiā abij ciāt. ⁊ miſſaꝝ ſolēnia celebrēt anniuerſarijs de functorū. ⁊ qꝛ ſacra ſcriptura p̄cipit ſubuenire aīabꝰ. ideo ē illis ſuccurrēdū. al̓s p̄ceptuꝫ obli gat ad mortale peccatū ꝓ qͦ homo tādeꝫ poſſet dāmari ẜm ꝙ dicit Haymo ſuꝑ Apoē. Iuſto dei iudicio et̓ne dānatiōi ſe ſubijcit qͥ defuncto rum īmemor qͣꝫtū ad auxilia ſuffragiaqꝫ exiſtit Tertio ſubuenienduꝫ eſt eis ꝓpter legem ami cicie. qꝛ parētes noſtri fratres ⁊ ſorores extite rūt. ideo ſi dileximꝰ eos viuos diligamꝰ ⁊ mor tuos. ẜm illd̓ Prou̓.xvij. Om̄i tꝑe diligit qui verꝰ amicꝰ ē. et frat̓ ī anguſtijs cōprobat̉ Idē Ecc̄i..vj. Si poſſides amicū in neceſſitate poſſi de euꝫ. Quis enī fidelē habēs amicū ⁊ dilectū videret ip̄m in maximo cruciatū ⁊ ei citiꝰ non ſubueniret. certe qͥ hoc facere renueret fictus ⁊ falſus eēt amicus. Modo amici nr̄i vt timen dū ē adhuc ſūt ī grauibꝰ cruciatibꝰ purgatorij cuiꝰ pena minima ſuperat ſuppliciuꝫ qd̓cunqꝫ huiꝰ mūdi. vt dic̄ Amādꝰ li. ij. c. ij. ergo crude les ſumꝰ ſi eis nō ſubuenimꝰ. Iō legit̉ ī li. d̓ do no timorꝭ. Abbas qͥdā decedēs rogauit mona chos. vt auunculū ſuū eligerēt ī abbatē ⁊ mor tuus ē. Illo igit̉ ſepulto fecerūt illi vt rogauit̉ Cōtigit aūt quadā die vt abbas ſic electꝰ hor tum in quo erat fons ſolus intraret ibiqꝫ audi uit vocē de fonte emiſſam cū gemitu miſerabili Cūqꝫ adiuraſſet gemētē. vt diceret quis eſſet. A Q reſpondit ſe eſſe auunculū ſuū. ⁊ ibi ineffabili liter vreret̉ ꝓ hoc ꝙ carnaliter rogauerat vt eli geret̉ in abbatē Et nepos cuiuſmodi ardorem potes ibi ſuſtinere cuꝫ fons ſit temperatꝰ dixit ſupplicādo vt afferret candelabrum cupreū et ꝓijceret in fontē. Qd̓ cū feciſſet. ita liquefactū eſt ſicut cera in igne. Et vere nullꝰ ignis ī toto mūdo eſt ita feruēs ꝙ cuprū in ip̄o tam ſubito poſſet liquefieri. Ideo abbas cogitans legem amicicie officiū reſignauit ⁊ vocem amodo nō audiuit. Quarto debemꝰ eis ſubuenire ꝓpter legē iuſticie. qꝛ dicunt leges imperiales. onus tranſit cū hereditate. vt qui accipit p̄diū opor tet ⁊ habet dare cēſum. Sic etiam filiꝰ vel ami cus vel amica accipiēs hereditatē parentū vel amicorū tenet̉ de ip̄a benefacere parentuꝫ ani mabus. qꝛ hoc iuſticia exigit ordinata. Sꝫ filij bn̄ accipiunt parentū hereditates viriqꝫ vxoꝝ ⁊ ecōtra. ꝓmittunt ſe fideliter poſt mortē velle eis ſuffragari qd̓ tamē minime implent ſicut le gitur. Quidā habuit vxorē deo deuotā. q̄ cum defuncta eēt dixerūt vicini ⁊ amici vt aliqͥd ꝓ aīa eiꝰ face̓t. qꝛ fidelis ei ī acqͥſitiōe rerū fuiſſet. Rn̄dit ille. Claues domꝰ habuit ſi bene fecit ī ueniet nihil dabo. Horū adhuc multi ſunt qui ꝓ defunctis nihil faciūt. ideo cōquerūt̉ hͦ ꝑ de uotū Amādū li. ij. c. ij. di. Ubi ē nūc auxilium amicoꝝ nr̄oꝝ: vbi ſunt ꝓmiſſiones bone ꝯſan guineoꝝ ⁊ aliorū ꝓpter quoꝝ inordinatū affe ctum negleximꝰ bene facere ⁊ penā hanc nobiſ metip̄is adduxīꝰ. Heu cur hoc fecimꝰ. labora uimus cōplacere eis volētes. ⁊ remunerati ſu mus. Eſtuamꝰ ⁊ ardemꝰ nec ip̄oꝝ adiutorium accipimus HHeu cur de ſalute nobiſmetip̄is nō p̄uidimus. Ideo dicit poeta. Fac bene duꝫ vi uis poſt mortē viuere ſi vis. Uxor cuꝫ pueris modicū dāt ſi morieris. Sed di. qͥs. nihil mihi ſucceſſit de bonis parētū meoꝝ. qͣre nolo ꝓ eis bn̄facere ⁊ orare. Audi certe adhuc teneris ꝓ parentibꝰ tuis deum exorare ex p̄cepto dei. ho nora pr̄eꝫ ⁊ mr̄eꝫ. etiā dic̄ Ariſ. viij. Eth̓. Pa rētes ſūt filijs cauſa eſſendi. generādo. nutrien do. ⁊ educando. ⁊ cauſa diſcipline informādo. ⁊ de his nō poteſt reddi eqͥualens. Teſte Ari ſto. ix. Ethi. Dijs ⁊ parentibꝰs nō poteſt red di equiualens. ¶ De cōmemoratiōe fideliū defūctoꝝ ẜmo ſcd̓s Audete cum gau dentibus ⁊ flete cū flentibꝰ ad Roma. xij. Ad experientiā videmꝰ ꝙ pueri bone indo lis ſi vident gaudentē matre ⁊ ridentē cum ea rident ⁊ letant̉. Si vero vident eā lachrymātē ex naturali inclinatione cū ea lachrymāt̉. Spi ritualiter ſancta mater eccl̓ia eſt mater noſtra q̄ nos ſpūalit̓ fonte baptiſmatꝭ generauit ⁊ fili os regni celeſtis nos fecit. Quia dicit̉ Ioh̓. iij. Niſi quis renatus fuerit ex aqua ſcꝫ baptiſm ⁊ ſpūſancto nō poteſt intrare in regnū dei. Et Marc̄. vlt̓. Qui crediderit ⁊ baptiſatꝰ fuerit ſaluꝰ erit. Hec inquā ſancta mater eccl̓ia ſpūa lis plus dat filijs ſuis qͣꝫ carnalis mater. Illa nanqꝫ vitā ſpūalem ⁊ eternā. Iſta ſolū carnalē ⁊ gehēnā. ſic̄ ptꝫ de pueris nō baptizatꝭ. ſi qui decedunt filij ſūt ꝑditionis. vt habet̉ de conſe. diſ. iiij. c. firmiſſime. Si autē ꝑ mr̄em ſpūalē ba ptiſmate renaſcāt̉ ad vitā eternā coaptāt̉. Iō debemꝰ huic mr̄i ſancte eccl̓ie nos ſic̄ filij ī oībꝰ ꝯformare. qꝛ heri ẜm Guil̓. ī rationali diui. li. vij. fuit dies exultatiōis in qͦ beatitudini oīuꝫ ſctōꝝ ꝯgaudebamꝰ gr̄aꝝactiones deo ꝓ ip̄oꝝ gl̓ia referēdo. ⁊ hodie ē dies or̄ois in qͦ ꝓhis qͥ in purgatorio detinent̉ oramꝰ. mō pena eis mi norādo. modo veniā ⁊ abſolutionē impetrādo ⁊ hͦ eſt qd̓ dicit apl̓s. Gaudete cū gaudentibꝰ. Pro qͦ ē breuiter notādū ꝙ triplices ſūt moriē tes. aliqͥ ſunt qͥ ſtatim vt aīe exeūt a corporibꝰ ſaluant̉. et ſūt illi qͥ ſunt in gaudio ⁊ ab eis oīs ablata ē lachrymatio. ẜm illud Apoc̄. xxj. Ab ſterget deꝰ oēm lachrymā ab oculis ſanctorū ⁊ iā nō erit amplius neqꝫ luctꝰ neqꝫ clamor. ideo cū eis potiꝰ gaudendū ē qͣꝫ cōſolandū aut flen dū. Et hͦ docet Augꝰ ẜmo. ij. de ꝯſolatiōe mor tuoꝝ. Si ſanctificatus gr̄a. fide ⁊ ꝯuerſatiōe ꝓ batus vel īnocentia ſecurꝰ de hͦ mundo ꝓcedit beatificādus eſt nō lugēdus. deſiderādus ⁊ nō plangēdus. Poſſunt tn̄ tales defleri non qꝛ ab hac miſeria receſſerūt. ſꝫ qꝛ nos p̄ceſſerūt. ſicut legit̉ feciſſe beatꝰ Amb̓. cui cū obitus alicuius ep̄i ſancti vel ſacerdotis nunciaret̉ amariſſime fleuit vt vix valeret cōſolari. Cunqꝫ interroga retur cur viros ſanctos defleret. Non inqͥt pu tetis eum me deflere qꝛ receſſit. ſed qꝛ me p̄ceſ ſit. ⁊ quia difficile inueniet̉ qui tanto officio di gnus habeat̉. Alij mortui ſunt qui recto curſu vadunt ad inferos ⁊ damnātur. De illis qͥdeꝫ eſſet flendū. ſicut innuit Augꝰ ſermone vbi ſu pra dicēs. Vtiqꝫ lugeri deberet pagamus qui neſciens deū recto curſu pergit ad penas. Plā gi deberet iudeus qͥ chriſtū diſcredens animā ſuam dānationi deputauit. Plāgendū eſt pla ne de cathecuminis ſi anima negligētia ſine ba ptiſmo ſalutari diſceſſerit. hec ille Sed tn̄ plan ctus ille non ē eis vtilis ad ſalutem. qꝛ a perpe tua pena nunqͣꝫ liberant̉. ẜm illud Mat. xxv. Ibunt hi ſcꝫ dānati ī ſuppliciū ſempit̓nū. Ter tij ſūt mortui qͥ nondū ꝑ penitētiā purgati pur galibꝰ locis deputāt̉. Igit̉ illi flent ꝓpter p̄te rite penitētie omiſſiōeꝫ. inſtātꝭ pene afflictiōeꝫ charoꝝ ſuoꝝ obliuiōeꝫ expectate gl̓ie dilatiōeꝫ Primo igit̉ flēt ꝓpt̓ p̄terite pnīe omiſſionē. qꝛ omiſerūt cōplere pnīaꝫ in pn̄ti vita vbi ī breui miſericordiā inuenire potuiſſent. et purgatorij penas acerbiſſimas d̓ facili euaſiſſent eo modo A I Sermo quo docuit deuotꝰ amandus li. j. c. xiiij. Si in qͥt vis purgatorij longā ⁊ acerbā penā in tēpo ralē que breuis ⁊ leuis ē cōmutare. Primo de bes corde ꝯtrito ⁊ gemitu enormitatem pctōꝫ ꝯſiderare ⁊ pōderare ꝯfitendo aduerſū te iniu ſticiā tuā dn̄o. amariſſime cogitādo qͥd feceris quidqꝫ meruerꝭ dicēs cū Manaſſe. ij. Paral̓. xxxiij. Peccaui ſuꝑ numeꝝ arene maris ⁊ nō ſū dignꝰ reſpicere altitudinē celi. Deinde corā oculis eterni iudicis teip̄m deſpice et vilē eſti ma dicēs cū filio ꝓdigo Luc̄. xv. Pat̓ peccaui ī celū ⁊ corā te. ⁊ iā nō ſū dignꝰ vocari filiꝰ tuus Deinde debes paſſionē dn̄i p̄meditari ꝙ ꝑ eaꝫ redēptꝰ es. Deinde debes miſcd̓iam dn̄i hūili ter poſtulare. nihil heſitādo. qꝛ ip̄e eſt pronior ad dādū qͣꝫ tu ad accipiēdū. hec Amādꝰ. Hāc doctrinā qͥ ſūt ī purgatorio h̓ nō oīno cōpleue rūt. qͣꝫuis enī ꝯfeſſi ſūt ⁊ ꝯtriti tn̄ nō tantā ꝯtri tionē habuerūt q̄ ad delenda pctā ſuffeciſſet. qͣ habita libere ī requiē euolaſſent. nec etiā peni tentiā ſibi iniunctā totaliter ꝑfecerūt. ſed dies h̓ ad penitentiā datos vane ꝯſumpſerūt. Id̓o quelibet aīapurgatorio deputata pōt dicere il lud Amandi in ho. ſa. li. ij. c. ij. Precioſitatē tē poris nō attēdebā ſꝫ meip̄m onagrū libeꝝ natū eſſe putabā. nūc aūt ſicut piſcis capit̉ ī hamo ⁊ aues capiunt̉ in laqueo. ſic capta ſū in tꝑe ma lo. omi deꝰ qͣre neglexi? quare tardaui? cur tot gratioſiſſimos dies ī vaniſſimis locutiōibꝰ ex pēdi; ⁊ qͣre nō tota vita didici mori? heu grata iuuētus qͣliter te ꝑdidi. O deꝰ et̓ne tibi cōque ror miſeriaꝫ quā patior. Meliꝰ mihi erat ſi na tus nō fuiſſem: qͣꝫ vt tp̄s ad pnīam mihi cōceſ ſum inutiliter expēdi. Ideo nos adhuc ſuꝑſti tes penitentiā iniuncta ſibi cōpleamꝰ. rogates cū Iob. Dimitte me dn̄e vt plāgā paululū do lore meū anteqͣꝫ vadam ⁊ nō reuertar ad t̓ram tenebroſam. Iob. x. Scd̓o flent ꝓpter pene af flictionē. Eſt enī pena illa valde grauis. qꝛ pe ne infernali ſil̓is de qͣ dicit Augꝰ ī ẜmone quo dam. Quantū diſtat ignis materialis ab igne picto tantū diſtat ignis infernalis ab igne nr̄o Huiꝰ tāta ē violētia ſi mariū vniuerſitas influ eret in ip̄m nec ad modicū refrigeraret. Cuius etiā īmanitas ptꝫ in quodā ſcholari de qͦ legit̉ Magiſter qͥdā quendā ſuū ſcholarē egrotate obnixe rogauit vt poſt mortem ad ſe rediret. ⁊ ſtatū ſuū ſibi renūciaret. igit̉ poſt aliqͦs dies ſi bi apparuit cū cappa de ꝑgameno tota ſophiſ matibꝰ plene deſcripta ⁊ ignis flāma ī eiꝰ toga ꝯtexta. Qui reqͥſitꝰ a mgr̄o qͥs eēt. Ait ille Sū qͥ ad te redire ꝓmiſi. Reqͥſitꝰ igit̉ de ſtatu ſuo ait: Hec cappa ſuꝑ me plꝰ pōderat ⁊ plꝰ punit qͣꝫ ſi vnā turrim ſuꝑ me haberē. ⁊ eſt mihi data vt eā portē ꝓ gl̓ia quā ī ſophiſmatibꝰ habui. ⁊ flāma ignis qͣ eſt cooperta toga. ſunt delitię va rie qͣs ferebā ⁊ flāma me cruciat ⁊ exurit. Sed cū mgr̄ illā penā facilē iudicaret. dixit ei defun ctus vt manū extēderet. vt ſic facilitatē ſue pe ne ſentiret. Cūqꝫ manū extēdiſſet ille guttā ſui ardoris vnā dimiſit q̄ mgr̄i manū citiꝰ qͣꝫ ſagit ta ꝑforauit. ita ꝙ cruciatū mirabilē ſenſit ⁊ ait Talis ſū totꝰ. Ille igit̉ mgr̄ ex ip̄iꝰ pene acerbi tate ꝑterritꝰ ſeculū deſerere deliberauit ⁊ reli gionē ītrauit. Mane igit̉ ꝯgregatꝭ ſcholaribꝰ hos ꝟſus cōpoſuit. Linquo coax ranis. cras coruis. vanaqꝫ vanis. Ad logicaꝫ ꝑgo q̄ mortꝭ nō timet ergo. Et ſic ſeculū deſerēs religioneꝫ ſubintrauit. Igit̉ ꝓpt̓ huiꝰ pene afflictiōeꝫ aīe in purgatorio lachrymāt̉ Et hͦ cognouit beatꝰ Augꝰ. id̓o dixit: O dn̄e h̓ vre h̓ ſeca. q. d. ⁊ ꝑ̄ce ī futuro. Maluit enī h̓ igne vri ne vreret̉ igne infernali. Tertio flēt ꝓpter charoꝝ obliuionē qꝛ amici obliti ſūt eoꝝ. qͦꝝ ſuffragijs citius libe rari deberēt. Ideo qͥlibet pōt cōqueri ⁊ dicere cū psͣ. Amici ⁊ ꝓximi mei lōge a me receſſerūt. Et iteꝝ. Extraneꝰ factꝰ ſū fratribꝰ meis. ⁊ pere grinꝰ factꝰ ſū filijs mr̄is mee. Et aliq̄ inter eas qͥbus ab amicis eoꝝ nulla ē memoria pn̄t dice re illud Amandi. li. ij. c. ij. Circūſpitio ad oēm plagā ⁊ deficit ꝯſolator nec eſt adiutor. Talibꝰ enī cōtingit ſicut ouis ſtruciōis Refert Gregꝰ ſuꝑ Ioh̓eꝫ. xix. Cum ſtrucio oua ſua ponit. ſo ueā facit in arena. eaqꝫ ſabulo operit. Cūqꝫ ab eis receſſerit. ſtatim obliuiſcit̉ vbi ea poſuit et nūqͣꝫ ab ea redit. ſꝫ calefacta arena ſolis feruo re abſcōdita oua decoqͥt ⁊ pullos ꝓducit. Cū qꝫ aūt fracta teſta pullꝰ ꝓductus fuerit. tūc pri mū ip̄m mater recolligit ⁊ nutrit. Sic cōtingit ſepe aīabꝰ defunctorū. Si enī corꝑa eoꝝ ad fu nera ſepulcri poſuerint. amici ſtatī recedunt. ⁊ poſt ſonū cāpanarū ſeu exequiaꝝ obliuiſcūtur aīaꝝ. ſic ait psͣ. Perijt memoria eoꝝ cū ſonitu. Et tūc bn̄ p̄n̄t dicere cū psͣ. Obliuioni datꝰ ſū tāqͣꝫ mortuꝰ a corde. Sꝫ feruēs ignis purgato rij decoqͥt eas qͦuſqꝫ total̓ culpa ꝯſumit̉. Et tā to diutiꝰ ibi ardēt quāto diutiꝰ h̓ ī culpis iacue rūt. ẜm illud Apoc̄. xviij. Quātū ſe gl̓ificauit ī delitijs tm̄ date illi tormētū ⁊ luctū. Id̓o dicit Bonauē. ſuꝑ. iiij. ſnīaꝝ. Aīe diutiꝰ purgabūt̉ q̄ ī peccatꝭ diutiꝰ ꝑmanſerūt. Poſtqͣꝫ totalit̓ ſūt purgate ⁊ ad eſſe eternū ꝓducte. tūc ſtatim ma ter vera hierl̓m qͣ ſurſū ē ẜm apl̓m ad Gal̓. iiij. recolligit eas ⁊ eternalit̓ ꝯſeruat atqꝫ nutrit. et ꝓ illis hodie ſtatuta ē hec dies. Sic̄ legit̉ d̓ cu ſtode tēpli ẜmōe. ij. de oībꝰ ſanctꝭ ī fine. quē an gelꝰ ducebat ad locū ibiqꝫ vtriuſqꝫ ſexꝰ hoīes. alios ī ſtratis aureis. alios ī mēſis gaudētes di uerſis delitijs. alios nudos ⁊ inopes auxilium mēdicātes oſtēdit. dixitqꝫ hūc locū purgatorij eſſe. Abūdātes ꝟo aīas illas eē qͥbꝰ ab amicꝭ ꝑ multa ſuffragia ſubueniebat̉ copioſe. Egētes ꝟo qͦꝝ cura nullatenꝰ habebatur. Iuſſit ergo vt oīa ſummo pontifici intimaret vt poſt feſtuꝫ B C I A omniū ſanctoꝝ ſtatueret diem animarū vt ſal tem ſuffragia generalia ꝓ illis illa die fierent qͥ ſpecialia habere nequirēt. Quarto flent ꝓpter expectate gl̓ie dilationē. Habe̓t enī firmā ſpem ad futurā gl̓iam. ſed tamē minorē qͣꝫ illi qͥ ſunt in patria. Maiorē autē qͣꝫ nos qͥ ſumꝰ adhuc ī via. qꝛ certitudo illoꝝ qͥ ſunt in patria ē ſine ex pectatione ⁊ timore. qꝛ nec illā futurā expectāt quā p̄ſentē habēt. nec illā de cetero ꝑdere for midāt Certitudo autē illorū qͥ ſūt ī purgatorio medio mō ē. Eſt enī cū expectatiōe. qꝛ ip̄am fu turam expectāt. ⁊ talis ſpes et expectatio ē eis magna afflictio. Prou̓. xiij. Spes q̄ differt̉ af fligit aīaꝫ. Ideo talibꝰ afflictis ⁊ flentibꝰ cōpa ti debemꝰ ⁊ eis ſubuenire cum ſeptē ſuffragijs Un̄ ꝟſus. Fle. pete. ieiuna. vigila. da. redde. celebra. Primū igit̉ ſuffragiū ē effuſio lachry maꝝ. Qꝛ dicit Pli. in hiſto. natu. Cūqꝫ modi cus imber diſtillauerit. ſol ip̄e mox ſereniꝰ atqꝫ iocūdiꝰ eluceſcit. ſic poſt modicū imbrē deuori onis ⁊ lachrymas xp̄s ſol iuſticie lucet iocūdiꝰ ꝑ auxiliū ſuꝑ defunctoꝝ aīas. Iō refert Uin. in ſpe. hiſto. li. xxv. ca. xlix. de Rarolo magno qͥ in ſacra nocte dn̄ice diei poſt matutinas cum vellet ire repauſatū raptꝰ erat in ſpū ⁊ ductꝰ in vallem q̄ ex vna ꝑte erat tenebroſa ⁊ ardēs ve lut clibanꝰ ignitꝰ ex altera ꝑte erat ameniſſima Uertitqꝫ ſe cōtra tenebroſaꝫ vbi vidit aliquos reges de genere ſuo ī magnis ſupplicijs. ibiqꝫ vidit doliū in qͦ erat feruens aqͣ ⁊ pr̄em ſuū Lo douicū in eo vſqꝫ ad femora ſtare. qͥ dixit ad eū Karole ſcio ꝙ reuerteret̉ ſpūs tuꝰ. Id̓o ſi tu ⁊ mei ep̄i ⁊ abbates oīſqꝫ ordo eccl̓iaſticꝰ fletibꝰ ſuis ⁊ vigilijs mihi ſubuenietꝭ citiꝰ liberabor. Ille aūt ad corpꝰ redijt. ⁊ ep̄os p̄monuit ⁊ eū li berauit. Scd̓m ē redditio orationū deuotarū. ꝓpter qͣs oīpotes deꝰ trāſmittit cōſolationem aīabꝰ. vbi enī nubes vaporē multū attrahit. il luc etiā multū imbrē pluuiāqꝫ tranſmittit. Sic xp̄s ſi ab hoīe ſumit vaporē oratiōis ipſe reue ra eis mittit pluuiā ꝯſolatiōis ⁊ refrigeratiōis ſempiterne. Iō dicit Rich̓. de ſanc. vic. Facta qͥdē memoria defūctoꝝ ī mēte hoīs.ſ. ꝑ oratio nē ſolē diuini p̄bet luminis ⁊ cādoris. Tertiū ē obſeruatio ieiuniorū. cū enī ꝓ defunctis ieiu namꝰ citiꝰ nos exaudiet deus Recte in ſil̓i dicit Auicebron in li. fontꝭ vite. Nob̓ qͥdem ieiunis atqꝫ ſobrijs exiſtētibus celeſtis ꝓfecto patebit maior influentia atqꝫ virtꝰ. teſte Platōne in fe drone qͥ ait. Tꝑe qͥdē ſobrietatꝭ ⁊ ieiunij celeſtꝭ magꝭ ſumꝰ influētie ſuſcepturi. Sic ieiunātibꝰ nob̓ ⁊ corꝑa macerātibꝰ ꝓ defunctis fidelibꝰ ce leſtis eis patebit influxꝰ pietatꝭ. ẜm illd̓ qd̓ ait Rich̓. de ſanc. vic. Mediāte qͥdē ieiunio cele ſtis illabit̉ ſuauitas ⁊ dulcēdo. Iō legit̉ in vi taſpa. ꝙ qͥdā vir ſanctꝰ noīe Paſtor. tribꝰ ānis ꝓ patre ſuo orauit ⁊ ieiunauit. ⁊ ille liberatꝰ ve nit ⁊ gr̄as illi egit ꝙ eum ſuo ieiunio liberaſſet Quartum ē vigilia q̄ ſi aſſumit̉. aīa a purgato rio liberat̉. ſic̄ patꝫ de aīa Lodouici qͥ ꝑ vigili as purgatorij penas euaſit. Quintū eſt tribu tio elemoſynaꝝ. Refert Cōſtantinꝰ in li. liqui dorū. Gumi qͥdem qd̓ in Auguſto fluit ī medi cinis infirmoꝝ ſalubre erit. Cuius ratio eſt. qꝛ virtus ſolis de gumi tūc rorē terreſtreitatē. hu miditatēqꝫ ꝯſumit. Sic elemoſyna nr̄a q̄ fluit ī auguſto charitatis ꝓ fidelibus defunctis ſalu bris medicina erit eis. Quia dicit Orige. in li. d̓ ritu eccle. Sola elemoſyna q̄ intuitu charita tis xp̄i facta fuerit. felicitatis et̓ne gaudia obti nebit. qͥbus? certe illis ī purgatorio exiſtētibꝰ. qꝛ mediāte illa peccata eoꝝ remittūt̉ ẜm illud Dan̄. iiij. Peccata tua elemoſynis redime Se xtū ē ſolutio debitoꝝ. non enī pn̄t mortui a pe nis liberari niſi debita q̄ cōmiſerūt ſint ſoluta. Quidā enī magiſter Pariēſis noīe Thomas in infirmitate quā poſtea obijt quēdā magiſtꝝ pariſiꝰ rogauit vt a diuitibꝰ peteret vt debita nō ſoluta ꝑſoluerēt. Cū ꝟo executor in ſoluen do curam non egiſſet nec ſoluiſſet. apparuit ei mortuus. vir ille q̄ſiuit qͣliter ſe haberet. Bn̄ inqͥt ſi abſoluerꝭ me a vincul̓. ⁊ ſic ille diſparuit Iſte aūt qͥ nōdū certꝰ erat a qͥbꝰ vinculis hͦ ītel ligeret debitū nō ſoluit. Iteꝝ apparuit ei mor tuus flexis genibꝰ ⁊ vinctis manibꝰ. ⁊ ꝙ ip̄m a vinculis ſolueret ſupplicauit. ⁊ cū q̄reret a qͥbꝰ rn̄dit mortuꝰ. A debitis qͥbꝰ obligatꝰ ſū. ſtatim qꝫ receſſit. Et mgr̄ ſtatim debita ſoluit. ⁊ defū ctus ei ampliꝰ nō apparuit. Idē legit̉ de qͦdaꝫ puero nouē annoꝝ qͥ decedēs debitū ꝯfeſſus ē Poſt mortē aūt apparuit mr̄i ſue dicēs ſe eē ī magna pena. eo ꝙ nō ſoluiſſet q̄dā debita q̄ cō traxit a familia pr̄is ad ludos faciēdoſ. nec d̓ hͦ recoluerat ī morte. Mat̓ ꝟo oīa ſoluit ⁊ pueꝝ a pena liberauit. Idē legit̉ de qͦdā viro qͥ obijt ⁊ quoddā debitū inſolutū reliqͥt. poſtea auteꝫ vxori apparuit monens eā vt debitū illd̓ ſolue ret. Quo ſoluto a penis liberatꝰ fuit. Bn̄ igit̉ erit filijs illis in extremis qͥ debita ſoluūt ſuoꝝ parentū vel ſuoꝝ amicoꝝ. ẜm illud psͣ. Beatꝰ qͥ intelligit ſuꝑ egenū ⁊ pauperē. in die mala li berabit eū dn̄s ſcꝫ a vinculis peccatoꝝ. ſi ⁊ ip̄e ſoluerit debita amicoꝝ. Sūt autē heu quidaꝫ qͥ ſumūt hereditates parentū ⁊ alioꝝ amicorū ⁊ non ſoluere volūt ꝯtractiōes amicoꝝ debito rū. ⁊ niſi iure debitū ab eis extorqueret̉ audēt temerarie dice̓ ore mēdaci pr̄em in nll̓o vl̓ ami cum ſibi fuiſſe obligatū. licet hoc ſciant ex rela tu eorūdē. ⁊ tales iure eēt exheredandi. qꝛ ha bet̉ in glo. ſuꝑ decre. quinta vallis. de iur̄ turꝭ. li. ij. Si filij pr̄em de vinculis carcerꝭ deducere ⁊ ſoluere negligāt pater poteſt eos exheredita re ⁊ hereditatē alijs dare. Et quia hoc ſic eſt in lege imꝑatorū multo fortiꝰ in lege regis celoꝝ. D Sermo I vt ille qui ſcit patrem ſuum ꝓpter debila con tracta eſſe vin vinculis penarū. ⁊ ip̄m nō curat ſoluere celeſti hereditate ſpoliet̉ ⁊ tanqͣꝫ inua ſor rei aliene puniet̉. quia dicit beatus Augꝰ ⁊ habet̉ de regū. iur̄. li. vj. Peccatū nō dimittit̉ niſi ablatū reſtituat̉. Quid enī aliud faciūt illi qͣꝫ ꝙ res q̄ ex merito debēt̉ alteri ſibi auferūt ⁊ ſibijp̄is appropriāt ⁊ vſurpāt ⁊ niſi reſtituāt ce Leſti he̓ditate pͥuabūt̉. Septimū eſt celebratio miſſarū. dicit Eneus ſeptimꝰ in lib̓. de cōtent. .or. Lapides igniti miſſi in ſtagnū ſi hirūdines ſunt intus faciūt euolare. ſic dū verū lapidem xp̄m in cruce ignitū igne charitatis in ſtagnuꝫ tranſmittimꝰ purgandarū animaꝝ. mox a ſuis ſupplicijs eas facit euolare. Teſte Gratiano ī apparatu iuris. trahūt enī aīas miſſaꝝ ſolēnia ⁊ frequētia extra ſua cūcta ſupplicia ⁊ euolare faciūt ad gaudia ſempiterna. ad q̄ nos ꝑducat ieſus xp̄s marie filius. De beato Martino ſermo pͥmus. Uaſi ſtella matu tina in medio nebule. ⁊ quaſi luna ple Au lucet in diebus ſuis. ⁊ qͣſi ſol refulgens ſic il le refulſit in templo dei. Ecc̄i. l. Apes ẜm natu rales tres habēt ꝓprietates. De pͥma dic̄ Am bro. in examerō. Apum nulla ē ocioſa. quedaꝫ enī certāt qͣſi in bello cāpeſtri cōtra alias apes. alie vigilant circa victuꝫ. adoleſcētes enī apes ad opera exeunt. ſeniores intus operant̉. ⁊ qͣꝫ uis diuerſa habēt opera nulla tamē alienis in ludat laboribꝰ. nulla raptu victum querit. ſed ꝓprio volatu ⁊ labore īter herbas ⁊ flores que ſunt neceſſaria colligunt. De ſecūda ꝓprietate dicit idem Amb̓. ꝙ apes vnā incolūt manſio nem oībus cōmunis ē labor ⁊ operatio. De ter tia dicit Ariſto. x. lib̓. de animalibꝰ. ꝙ ſugunt ad p̄parationē mellis ex frondibus ⁊ floribus arborū ⁊ herbarū. ⁊ prius incipiunt facere do mos in quibꝰ habitet apiaſter. deinde domos alias in quibꝰ alie habitare conſueuerūt. Spi ritualiter. has apum ꝓprietates beatꝰ Marti nus eſt ſecutus. nā in ſtatu militari nō fuit oci oſus. ſciebat enī ꝙ ocioſitas ⁊ voluptas ſūt ar ma antiqui hoſtis. vt ptꝫ de renunc̄. c. Niſi cū pridem. Ip̄e enī tanqͣꝫ adoleſcens ꝓ patre ſuo antiquo militiā licet inuitus aſſumpſit ⁊ cōtra hoſtes nō ſegniter pugnauit quos nō armis ſꝫ orationibꝰ potius ſuꝑauit. Per Moyſen ip̄e figuratꝰ eſt Exo. xvij. qui dixit ad Ioſue. Eli ge tibi viros ⁊ egreſſus pugna cōtra Amalech cras. ego ſtabo in ꝟtice collis habens ꝟgā dei in manu mea. ⁊ factū eſt. vincebat Ioſue et iſrl̓ cum Moyſes eleuaret manus. Sinautē pau lulum reclinaſſet. Amelech ſuꝑabat. Sic ad ꝓ poſitū. cū Iulianꝰ cōtra barbaros pugnare in tenderet. dixit beatꝰ Martinus. Craſtina die ante aciē aſtabo inermis. ⁊ in nomīe. xp̄i figno crucis non clipeo ꝓtectus aut galea hoſtiū cu neos ſecurus penetrabo. Et bene credit̉ ꝙ ip̄e interim manꝰ leuauit ad dn̄ꝫ ⁊ ꝓ vnione pacis ſupplicit̓ exorauit. ſic ꝙ poſtea ſequēti die gēs barbarica ml̓ta. qd̓ nemo debitet. meritꝭ beati Martini pacē aſſumpſit. vt ptꝫ in legēda. In hoc ſtatu militari non vixit de rapina ſicut nec apes. ſed ſua pauperibꝰ largitꝰ eſt. ip̄e nanqͣꝫ ē ille Samuel de quo. j. Regꝭ. xij. cū quo pōt cō fidēter dicere. Loquimini corā dn̄o de nr̄e veꝝ vtrū bouē cuiuſqͣꝫ tulerim ⁊ ſi quē oppreſſi. qͣſi diceret. Nō poteſtis me de hoc corā dn̄o accu ſare. In ſtatu igit̉ monachali cum ſuis mona chis in vna habitauit māſione ⁊ eiſdem cibis potibuſqꝫ cōtētus. qꝛ ſciebat illud decreti. xij. q. j. Dilectiſſimis. ꝙ religioſi cōmunē vitaꝫ de bent habere nec aliquā rem pͥuataꝫ poſſidere ſi cū anania nolint interire. In ſtatu auteꝫ tertio ſcꝫ epiſcopali qͣſi apis operoſa beatꝰ Martinꝰ ad alueariuꝫ duxit mel dulciſſime doctrine. qꝛ canit̉. corpore qͥdem ꝟgineo. blandū habebat eloquiū. ideo de eo pōt dici illd̓ Can̄. iiij. Fau diſtillās labia tua mel ⁊ lac ſub lingua tua. Et hi triplices ſtatus innuūt̉ in ꝟbis paſſumptis vbi dicit̉. Quaſi ſtella matutina. ideo in his a tribꝰ laudat̉. Primo a ſtatu militari. ibi. Qua ſi ſtella matutina. Secūdo a ſtatu monachali. ibi. quaſi luna plena. Tertio a ſtatu epiſcopali ibi. lucens in diebꝰ ſuis. De pͥmo eſt notanduꝫ Ariſto. in li. de cauſa elemētoꝝ ſic deſcribit fir mamentū. Eſt elementū ab elemētis inferiori bus diſtinctū. nō enī graue eſt. qꝛ tunc deſcēde re poſſet. neqꝫ leue. qꝛ ſurſum aſcēderet. Iſtud firmamentū pulcherrime ē ſtellis decoratū in finitꝭ qͣs nullꝰ ph̓oꝝ pōt numerare niſi ſolꝰ de ẜm illud psͣ. Qui numerat multitudinē ſtella rū ⁊cͣ. Eſt tamē pͥncipaliter exornatum ſeptem planetꝭ quoꝝ pͥncipales ſūt. ſtella matutina lu na atqꝫ ſol q̄ p̄ ceteris ſūt ſtellis clariores My ſtice. per firmamētū intelligūt̉ cōfeſſores ⁊ do ctores. Recte enī ſicut firmamentū inferiora il luminat tenebras depellendo. ſic ſancti cōfeſſo res ⁊ doctores mediantibꝰ ſuis ſalutaribꝰ mo nitꝭ ⁊ lucidiſſimis doctrinis tenebras expellūt peccati ⁊ ignorātie a cordibus lumen cognitio nis infundēdo. ⁊ horū p̄clariſſimi ſūt Hieroꝰ. Augꝰ. Ambroſius. ⁊ Gregꝰ. De quibꝰ dic̄ do minꝰ Mat. v. Vos eſtꝭ lux mūdi. qͥbꝰ annectit̉ qͥntus ꝯfeſſor beatꝰ Martinꝰ qͥ int̓ alios ꝯfeſ ſores ſic̄ canit̉ vt roſa fulget ⁊ velut pulchrum firmamētū ab alijs ī merito ⁊ ſāctitate ē diſtin ctus. Ip̄e enī nō fuit grauis ꝑ pctī grauitateꝫ. qꝛ a puericia nitebat̉ ſe a peccatꝭ expurgare. ⁊ deo ſtuduit ī vera innocētia famulari. ita vt di cere pōt illud Iob. xxxiij. Mūdus ſum ego ⁊ abſqꝫ delicto īmaculatꝰ ⁊ iniqͥtas non eſt in me A AAL h Sed heu nos inquā ſumꝰ grauati multis pec catis. ita vt dicere poſſumꝰ cū psͣ. Qm̄ iniqͥta tes mee ſuꝑgreſſe ſūt caput meū. ⁊ ſic̄ onꝰ gra ue grauate ſūt ſuꝑ me. Sꝫ tn̄ horū grauitatem nō ſentimꝰ qͣre hoc. certe ꝓpter ꝯſuetudinē. qꝛ dicit. Iſi. in li. ſen. qͣꝫuis ſit graue peccatuꝫ. dū ī cōſuetudinē venit leue eſtimat̉. ⁊ ſine vllo me tu cōmittit̉. Et ſubdit. Peccatū cōmittere. ca dere ē ī puteū. cōſuetudinē vero peccādi face re eſt os putei coanguſtare ne is qͥ cecidit exire poſſit. neqͥſſimū eſt peccare. peius vero conſue tudinē peccādi facere. ad illud facile ab illo cū labore ſurgit̉. hec ille. Quia peccatuꝫ ex graui tate ſemꝑ deprimit. ⁊ hoīem ſurgere citiꝰ nō ꝑ mittit. Ideo beatus dauid in ꝑſona cuiuſlibet peccatoris orat. Nō inqͥt abſorbeat me ꝓfūdū neqꝫ vrgeat ſuꝑ me puteus os ſuū. qd̓ exponit beatꝰ Augꝰ vt habet̉ de penitē. diſ. j. c. Ex his itaqꝫ apparet. Puteꝰ eſt ꝓfunditas hūane ini quitatis in que ſi cecideris nō claudet ſuper te puteꝰ os ſuū ſi tu nō claudis os tuū. Confitere ergo ⁊ dic. De ꝓfundis clamaui ad te dn̄e ⁊cͣ. et euades. Eodē modo euaſit Manaſſes d̓ ꝓ fundo cū dixit. Peccaui ſuꝑ numeꝝ arene ma ris. ij. Paral̓. xxxiij. Statim enī etiā in duode cimo anno ad eccl̓iam inuitis parentibꝰ iuit: ⁊ cathecuminū ſe fieri ꝑmiſit. Ip̄e qͥdem eſt tāqͣꝫ nobile firmamentuꝫ qd̓ nō recipit in ſe peregri nas impreſſiones. ſcꝫ peccatorū. ⁊ pōt illud di cere Sap̄. viij. Puer eraꝫ ingenioſus ⁊ ſortitꝰ ſum aīam bonam. Neqꝫ ip̄e fuit leuis ad mūdi vanitates. ſcꝫ ad riſus ⁊ ad ceteros iocos. ſicut de ip̄o canit̉ Grauis erat in moribꝰ ⁊ intēta mē te celo ſuſpenſus. qꝛ ſciebat illud ſapiētis. Ri ſus dolore miſcebitur ⁊ extrema gaudij luctus occupat Prou̓. xiiij. Etiam legit̉ ꝙ qͥdam vir fuit ī purgatio patricij in quo recepit vulnera et plagas. rediens ergo de illo in maxima fuit ſemꝑ penitētia. iſte quādo videbat aliquē iuue nem īmoderate ridentē vel leuiter ſe habenteꝫ exclamauit vehementer dicens: O ſi ſcires qͣꝫ acerba pena dat̉ leuitatibꝰ iſtis tu fortaſſe mo res tuos corrigeres ⁊ in meliꝰ mutares. Tamē ẜm doctores. non om̄es leuitates riſuū ⁊ ioco rum ſūt culpabiles ſi ſcꝫ in bonū finē ordinant̉ Quia dicit Egidiꝰ romanꝰ in libro de regi. pͥn cipum. ꝑte de ꝟtutibus ad mundū in. iij. Cre dunt aliqui omnia ꝟba vel facta deſeruientia iocis vel riſus eſſe ocioſa. non tamē ſic ſe habet qꝛ ocioſū eſt qd̓ caret debito fine. Qd̓ ergo d̓ ſe eſt ordinabile in debituꝫ finē non eſt culpabile vel ꝯcioſum. Iocus enī ⁊ riſus eſt licitus ſi eſt moderatꝰ ⁊ honeſtus ī bonūqꝫ finē habet ordi nari. qꝛ dicit Ariſto. iiij. Ethi. Ludus ⁊ reqͥes ſunt neceſſeria ī vita humana. ⁊ ſic etiā pie cre ditur ꝙ Martinus fuit grauis in ſuis moribꝰ interdū leuis ordinate tamē cū ſuis fratribus. Iuxta illud dictū ſapiētis Catho. Interpone tuis interduꝫ gaudia curis. Reuera ip̄e ſic̄ ſta bile firmamentū decoratꝰ fuit īnumeris ꝟtuti bus qͣſi celū ſideribꝰ. que qͥdem impoſſibile eēt ab hoīe numerari. horū tn̄ aliqua ſanctꝰ Amb̓. in libro p̄fa. numerat. Sanctus inqͥt martinus ꝓphani erroris tēpla deſtruxit. vexilla pietatꝭ erexit. mortuos ſuſcitauit. ab obſeſſis corpori bus demonia ſeua expulit. ac varijs laborātes lāguoribꝰ ſalutis remedio ſubleuauit. qͥ ita ꝑfe ctus inuentus fuit. vt xp̄m texit in paupere. et veſtē quā egenꝰ acceperat mūdi dn̄m induiſſet hec ille. Et ſicut firmamentū habet ſeptē orna menta planetarū. ita martinus ornatus erat ſe ptem donis ſpūſſancti. Primus ergo planeta eſt ſaturnꝰ. hic vt dicunt aſtronimi eſt pōdero ſus in colore pallidus. ⁊ habet qualitates mor tiferas. ⁊ ideo fetꝰ ſub ip̄ius dominio ſuſceptꝰ vel moritur vel peſſimas qͣlitates conſequit̉. ⁊ vt ait Ptolomeꝰ in libro de iudicijs aſtrorum. facit hominē grauē ⁊ triſtē raro hilarē vel ridē dentē. Per hunc planetaꝫ intelligit̉ timor dei quē habuit beatꝰ martinꝰ qd̓ patꝫ ex eo qꝛ fuit ponderoſus quādo pōderauit omnia ꝟba ſua loquēdo. ẜm illud ſapiētis Ecc̄i.xxxij. Adole ſcens loquere in tua cauſa vix cū neceſſe fuerit ſi bis interrogatus fueris habeat caput reſpō ſum tuum. Sic fecit ip̄e facie pallidus. qꝛ ſem per cogitauit extremū diē iudicij. ⁊ potuit dice re cuꝫ gl̓ioſo doctore Hieronymo. Siue come dam ſiue bibā ſemꝑ ſonat in auribus meis hec vox. Surgite mortui venite ad iudiciū. Et ta lis vtiqꝫ cogitatio fecit ip̄m in corpore indiſpo ſitū. ſed in mente letū ⁊ iocūdum. ẜm illd̓ Ec̄ci j. Timor domini delectabit cor ⁊ dabit gaudi um ⁊ leticiā ī lōgitudine dieruꝫ. Iſte timor ip̄i intantū dn̄atus eſt ꝙ oēs cōceptꝰ pctōꝝ ſtatim mortificauit. ⁊ ſtatī ī moribꝰ ip̄m grauē fec̄ vt dictū ē. Ꝙ aūt timor dn̄i ip̄iꝰ dn̄atꝰ ē ptꝫ. qꝛ oēs creat̉e ip̄m timuerūt. Dic̄ enī qͥdā ph̓s timenti deū oīa obediūt. Refert Gregꝰ. iiij. dialo. vbi ſupplet illa q̄ omiſit ī legēda ꝙ ignis ⁊ aqͣ ip̄m timuerūt. Cū enī domꝰ ꝓxima eēt incēſa. beatꝰ martinꝰ tectū aſcēdit ⁊ obuiū ſe flāmis adueniē tibꝰ inſeruit. mox ꝯtrario vēto flāmā retorquet vt ꝯflictꝰ qͥdā cōpugnātiū int̓ ſe elemētoꝝ vide ret̉. Refert ſil̓iter. Cū nauis q̄dā ꝑiclitaret̉ qͥ dā negociator necdū xp̄ianꝰ exclamauit. De us Martini eripe nos. ſtatim tranqͥllitas ma gna ſucceſſit. Ac irrationabilia quoqꝫ ſibi ani malia obediebant. Cunqꝫ enī canes lepuſculū inſequerent̉. imꝑauit canibus vt animal inſe qui deſiſterēt. mox illi ſteterunt. Serpēs etiaꝫ dū quoddā flumen ꝑtranſiuit. ait martinꝰ. In nomine dn̄i te iubeo redire. mox ſe ad verbum dei retorſit. ⁊ in ripam aliam tranſmeauit Id̓o īgemiſcēs Martinꝰ ait. Serpētes me audiūt Sermo ⁊ me hoīes nolunt audire. Recitat idē cuꝫ ca nis quendā ex diſcipulis Martini oblatraret ille ad eū ꝯuerſus ait. In noīe Martini iubeo te obmuteſcere. canis continuo obmutuit ac ſi linguaꝫ haberet abſciſam. Quare illa aīalia ti inuerunt eū. qꝛ ip̄e timuit deū. Sil̓iter ignis ⁊ aqua ſibi obediebāt. cauſa fuit. qꝛ ip̄e timebat ſuū creatorē. Ita nos xp̄iani exēplo beati mar tini dn̄m filialiter timeamꝰ ex p̄cepto ſapiētis qͥ ait. Time dn̄m fili mi. Prou̓. xxiij. Et ſic vti qꝫ ꝟba noſtra ⁊ actus nr̄i mali poſſunt derelin qui ⁊ peccata mortifera ſi ea mediante timore expellamꝰ. qꝛ dicit̉ Ecc̄i j. Timor dn̄i expellit peccatū. Nam qͥ ſine timore ē nō poterit iuſtifi cari. Secūdus planeta qͥ exornat firmamentū eſt iupiter qͥ eſt pius colore argenteꝰ candidus clarus. ⁊ fetus ſub eo cōceptus viuus manet ⁊ ſit letus ⁊ pulcher ⁊ iocoſus ẜm Ptolomeū in libro de iudicijs aſtroꝝ. Iſte planeta ſignificat pietateꝫ qua armatus fuit beatus Martinus quaſi ſpirituale pulchrūqꝫ firmamētū. Refert Seuerus in p̄dicto dial̓. ꝙ Martinꝰ in qͣdam feſtiuitate tendēs ad eccl̓iam pauper nudus qͥ dam eū ſecutus ē. Ip̄e autē archidi. p̄cepit vt egentē veſtiret. cum autē ille facere diſtuliſſet ingreſſus beatꝰ Martinꝰ ſecretariū tunicam ſuam illi tribuit et continuo abſcedere iuſſit. Cum eū archidiaconꝰ moneret vt ad diuina ꝓ cederet Ille de ſe loquēs reſpōdit ſe ire nō poſ ſe donec pauꝑ veſtem accipiat. Archidiaconꝰ ꝟo non intelligēs. qꝛ cū extrinſęcus cappa eēt tectus ip̄m nudū interiꝰ non vidit. pauperē nō adeſſe cenſet. At ille inqͥt. Mihi veſtis defe ratur ⁊ pauꝑ nō deerit veſtiēdus. cōpulſus il le ad forū vadit ⁊ qͥnqꝫ argenteis tunicā vileꝫ ⁊ curtā emit ⁊ ante pedes martini iratꝰ ꝓiecit quā ille ſecreto induit. cuius manice vſqꝫ ad cu bitum ⁊ longitudo vſqꝫ ad genua ꝓtēdebat̉. ⁊ ſic miſſam celebraturꝰ ꝓceſſit. Et qꝛ fuit tante pietatis. ideo oīa ſua oꝑa deo placuerūt. ⁊ co ram eo viua fuerūt. qd̓ oſtēdit in hoc. qꝛ globū igneū miſit ſuꝑ caput eiꝰ dū diuina celebraret qͥ a multꝭ viſus fuit. Iſta etiā pietas fecit ip̄m candidū ⁊ clarū. qꝛ refert ip̄e iohannes beleth cum in p̄dicta miſſa vt moris ē manus ad deū eleuaret. lineis manicis retro labentibꝰ cū nec brachia eiꝰ eſſent groſſa nec multuꝫ carnoſa. ⁊ p̄fata tunica niſi ad cubitū ꝓtēderet̉ eadē bra chia nuda manſerūt. Tūc miraculoſe torques aurei ⁊ gēmati deferunt̉ ab angelis ⁊ brachia decēter exornant̉. Etiā eius pietas claret ex hͦ ꝙ adhuc miles ſecularis exiſtēs clamidē diui ſit ⁊ nudū pauperē texit. de qua pietate dic̄ be atus Amb̓. li. p̄fa. O felix largitas qͣ diuinitaſ oꝑit̉. O gl̓ioſa diuiſio clamidis q̄ militē texit ⁊ regē. O inopinabile donū qd̓ veſtire meruit diuinitatē. hec ille. Hac igit̉ ꝟtute ſil̓it̓ ornari ſtudeamꝰ vt deo oīa oꝑa nr̄a placeāt. qꝛ dicit Seneca in li. de cle. Uerā pietatē inqͥre qͥ nō ſo lū hoī ſꝫ oīuꝫ placere poteris creatori. Tertiꝰ planeta decorās firmamentū d̓r mars qͥ diſpo nit ad audaciā ⁊ ad fortitudinē. iō d̓r deꝰ belli ⁊ ē colore fulgidus. Iſte planeta ſignificat ter tiū donū ſpūſſancti qͦ fulcitꝰ fuit beatꝰ Marti nus velut clarū firmamētuꝫ qd̓ d̓r fortitudo. ⁊ hec fecit ip̄m tam audacem ꝙ irā Ualētini nō timuit īꝑatoris. Refert Seuerꝰ ī dial̓. ꝙ mar tinus Ualētinū imꝑatorē adijt quodā tꝑe pro quadā neceſſitate exorandū. ſꝫ ille ſciēs eū vel le petere qd̓ ip̄e nolebat dare fores palatij clau di fecit. at martinus ſemel ⁊ iterū paſſus repul ſam. cilicio obuolutꝰ ⁊ cinere cōſperſus ꝑ vnā hebdomadā ī cibi ⁊ potꝰ abſtinentia macerat̉. tūc monēte angelo ad palatiū venit intrepidꝰ ⁊ nullo ſibi ꝓhibente ad imꝑatorem vſqꝫ deue nit. quē cuꝫ venientē vidiſſet iratꝰ. quia fuiſſet admiſſus ei aſſurgere noluit donec ſellaꝫ regiā ignis operiret ⁊ ip̄m imꝑatorē in ꝑte poſterio ri ſuccēderet. tūc ſctō martino iratꝰ aſſurgens ꝟtutē diuinā ſe ſenſiſſe ꝯfeſſus ē. multūqꝫ ip̄m amplectēdo ſibi oīa an̄qꝫ rogaret ꝯceſſit. Iſta ꝟtute debemꝰ artare mētes nr̄as. qꝛ dic̄ Sene ca de qͣttuor ꝟtutibꝰ cardinalibꝰ. Fortitudo ſi inſit aīo tuo oīa vinces cū magna fiducia liber ītrepidꝰ ⁊ alacer. ſi magnanimꝰ ſiue fortꝭ fuerꝭ nūqꝫ vindicabis tibi ꝯtumeliā illatā d̓ inimico nam nihil nocuit qͣꝫqꝫ nocēdi animū habuerit. Quartus planeta qͥ firmamētū decorat ē mer curius. iſte ſemꝑ iuxta ſolē gradit̉ nūqͣꝫ plꝰ di ſtansqͣꝫ ꝑ triginta gradus. aliqn̄ enī ante ſolis ortū aliqn̄ poſt ſplendet. ⁊ ẜm Ptolomeū in li bro de iudicijs aſtrorum. dat eſſe ſtudioſos et ſcientie numerū amatores. Per hūc planetam deſignat̉ quartuꝫ donū ſpūſſancti. ſcꝫ ſciētia qͣ decenter fuit beatus Martinꝰ exornatꝰ. ſicut longe ante p̄dixit ꝓpheta Malach̓. Labia in quit ſacerdotis cuſtodiant ſcientiam ⁊ legē vi uendi ex ore eius requirant. Malach̓. ij. Ipſe enī ſemꝑ ꝑ ſuam ſciētiaꝫ iuxta xp̄m gradiebat̉ nō declinans in ſciētias erroneas. ideo de ip̄o dicit dn̄s Malach̓. ij. Lex veritatis fuit ī ore eius ⁊ iniquitas nō eſt inuenta in labijs ſuis et in pace ⁊ eqͥtate ambulauit mecū ⁊ au̓tit ml̓tos ab iniqͥtate. ſubaudi ꝑ ſuā ſanctaꝫ ſalutiferāqꝫ vitā. ꝑ quā in pn̄ti ſeculo luxit ante morteꝫ. vt dicere poſſit illd̓ Ioh̓. viij. Ego ſū lux mundi. Sil̓iter pꝰ morteꝫ luxit ī glorificato corꝑe ꝓpt̓ ſuas ſcīas. ẜm illud Dan̄. xij. Qui docti fuerīt fulgebūt qͣſi ſplēdor firmamēti Et qͥ ad iuſticiā erudiūt ml̓tos imperpetuas et̓nitates. Id̓o re fert Seuerꝰ in qͣdā epl̓a. ꝙ poſt matutinas cuꝫ ip̄e leniter obdormiuiſſet vidit ſanctū Marti nū albis veſtibus vultū igneo ſcintillātibꝰ ocu lis crine purpureo tenentē librū ī dextra manu C D CAAII Quintus planeta qͥ exornat celeſte firmamētuꝫ eſt venus. ⁊ alio nomīe dicit̉ ſtella matutīa. qꝛ ẜm Bedā de mane p̄cedit ſolem ⁊ ſic d̓r lucifer ⁊ de nocte ſequit̉. ⁊ ſic dicit̉ veſperus. Hec ſtel la ſeu planeta inter nebulas nō ꝑdit lumē ſuuꝫ ſed lucꝫ. ⁊ hͦ dicit̉ in ꝟbis thematis. Quaſi ſtel la matutina in medio nebule ⁊c̄.ſ. lucet. Per hunc planetā ſignificat̉ quintū donū ſpūſſacti ſcꝫ cōſiliū quo ornatus fuit. b. martinꝰ hͦ nobile firmamētū in ſtatu militari. qꝛ decet milites eſ ſe bonos cōſiliarios. Nam dicit beatꝰ Amb̓. in epl̓a. Cōſiliorū vſus maxime cōſiliat homineꝫ ⁊ qꝛ milites ſunt in curijs dn̄orum terrenorum in qͥbus debet eſſe pax ⁊ cōcordia ſi ſalua conſi ſtere debent eorū regna. ideo neceſſe eſt vt mili tes ſint boni cōſiliarij vt ꝑ ſua cōſilia conſilient domīs. Et ſic legit̉ ꝙ rex Alexander voluit in ſua curia habere ſenes milites in quibꝰ vigent cōſilia. illud habet̉ ſupra ẜmōe. ij. de omībꝰ ſan ctis. Idem refert Seuerus ꝙ iulianus impera tor voluit hr̄e beatū Martinuꝫ in quo viguit bonū cōſiliū in ſua militia ꝑ quē ⁊ ip̄e cum ho ſtibus ſuis barbaricis eſt ſine effuſione ſangui nis cōcordatus. Ideo de ip̄o pōt exponi illud psͣ. Poſuit fines tuos pacem. Quia hoſtes ad iulianū venerūt ⁊ ſe ſuaqꝫ poteſtati ſue deder̄t ita vt finibꝰ eorū pax fieret. Sic facere deberēt alij domī ſeculares. ſi eſſent pacis ⁊ concordi amatores. vt videlicꝫ ſibi eligerēt bonos conſi liatores ⁊ eorū cōſilia ſequerent̉ ⁊ nō ꝓpriā vo lnutatem. ẜm qd̓ docet Salomō ph̓s. Cū quid inqͥt volueris nō ſequaris voluntatē. ſed q̄ras cōſiliuꝫ ꝑ quod ſcias veritatē. ⁊ illud qͥdē debꝫ p̄cedere in omībus arduis rebus. Recte ſicut venus p̄cedit ſolē. ſic cōſiliū voluntatē. Iō dic̄ ſapiens. Ante omnē actū tuū p̄cedat cōſilium ſtabile. Eccī. xxxvij. ⁊ debet p̄cedere mane. qꝛ dicit Socrates in ſentētijs ſuis. Oriēte ſole cō ſiliū. ſed occidēte ꝯuiuiū. Sextꝰ planeta qͥ ful cit firmamentū eſt luna. q̄ cū clare ſplēdet in fir mamēto hoſtes māifeſtat. ⁊ cū habuerit domi niū ſuꝑ hoīeꝫ. reddit ip̄m caſtū. Iſte planeta ſi gnificat ſextū donū ſpūſſancti qd̓ dicit̉ intelle ctus. ⁊ eſt lumē qd̓ deꝰ aīme infundit. vt habe tur. ij. Rhetorꝭ. Illo fuit beatꝰ Martinꝰ orna tus in ſtatu monachali. ⁊ qꝛ ille in firmamento mētꝭ ſue claruit. ꝑ ip̄m inſidias hoſtis antiqui cognouit. Dicit em̄ Seuerus ſuus diſcipulus. ꝙ ml̓te ſubtilitatis fuit erga demones cogͦſcen dos. nam interdū demon ſe in iouis ꝑſonā ple rūqꝫ mercurij aliqn̄ veneris trāſfigurauit. et ſe eius vultibꝰ obtulit. qͦs illeomēs ſuis nomībuſ increpabat. Sed ꝑ qͥd hoc ſciuit? certe ꝑ donuꝫ intellectus quo tāqͣꝫ plena luna in ſua mente lu cebat. vn̄ demōis ꝟſutias noſcere poterat Re citat p̄dictus diſcipulus. ꝙ qͣdā vice diabolus in forma regis purpura indutus ⁊ diademate ⁊ caligis aureis ornatꝰ ſereno ore letaqꝫ facie ſi bi apparuit. cūqꝫ ābo diu tacuiſſent. Agͦſce in qͥt diabolus Martine quē colis. xp̄s ego ſum qͥ de celo deſcendi ⁊ me tibi manifeſtare volui. Cū adhuc btūs Martinꝰ admirās taceret. rur ſus ait. Martine cur credere dubitas cum me videas. xp̄s ego ſum. Tūc ille a ſpūſancto do ctus qͥ aperuit ſibi intellectū ait. Dn̄s ih̓s xp̄s nō ſe purpuratū aut diademate coronatū vetu rum eſſe p̄dixit. Ego niſi ip̄m in eo habitu ⁊ for ma qua paſſus eſt niſi crucis ſtigmata p̄ferēteꝫ veniſſe videro. nō credā. Ad hanc vocē diabo lus diſparuit ⁊ totā cellam fetore repleuit. Iſtd̓ ſimilit̓ ſpūſſancti donū intellectus tenuit ipſuꝫ caſtū in corꝑe ⁊ aīa. ⁊ hoc teſtat̉ Ambro. in li. p̄fa. Quid erit ꝓ oblatōne integri corꝑis rece pturus. qͥ ꝓ quantitate veſtis exigue deum ve ſtire meruit. Et videre iſtud donū ſpūſſancti in tellectus multū vtile eſt religioſis vt intelligāt inſidias diaboli qͥ qͥdem eos plus ceteris infe ſtant. Ideo orāt cū psͣ. Intellectū da michi et viuā. Similit̓ vt ſint caſti. quia vt habet̉ extra de ſtatu monoch̓. c. cū ad monaſteriū. Caſtitas adeo annexa eſt regule monachorū ꝙ neqꝫ ſum mus pōtifex cū his poterit diſpēſare. Quantū ad ſeptimū quod ornat firmamētū eſt ſol ꝑ quē ſignificat̉ ſapīa qua erat ornatus btūs Marti nus quo ad ſtatū epiſcopalē. Sapiētia em̄ reqͥ ritur maxiē ad illius ſtatus dignitatē. Ideo di cit apl̓us. j. ad Thimo. iij. Oportet ep̄m eſſe or natum ⁊cͣ. ⁊ talit̓ beatꝰ Martinus fuit decora tus qꝛ fuit prudēs. vt canitur de eo in hymno. Qui pius prudēs humil̓ pudicuſ ſobrius caſtꝰ fuit ⁊ quietus vita dum p̄ſens ⁊cͣ. ¶ De ſancto Martino Sermo ſecundus. lectus deo et ho C minibus cuiꝰ memoria in bn̄dictōe eſt. ſimilē fecit illū dn̄s in gl̓a ſanctorū. Ita ſcribit̉ Eccī. xlv. Cōſtantinꝰ in tractatu de natura liqͥ dorū. Omīs inquit fons maior atqꝫ diffuſior ē noctis in temꝑe qͣꝫ in die. ⁊ hec cauſa eſt. qꝛ dic̄ Simplitius in ſumma naturaliū entiū. Nox ē frigida ⁊ humida. ⁊ notū eſt ꝙ omīs aqͣ in tꝑe humido magis qͣꝫ ſicco augmentat̉. Dies autē ꝓpter calore ſol̓ aquas fontiū extermīat et exic cat. nox augmētat. Myſtice ꝑ fontē hic beatꝭꝰ Martinus deſignat̉. Recte em̄ ſicut fons aqͣs ſuas cōtinue renouat ⁊ limoſitates cuꝫ ſcaturit a ſe expurgat. ⁊ ſimilit̓ renouatōnis beneficiuꝫ aīmalibus vt ceruis ⁊ aqͥlis ſe immergentibus admīſtrat. vt dicit glo. ſuꝑ psͣ. Quemadmodū deſiderat ceruus ad fontes aquarū. Ita beatꝰ Martinus vitā ſuā in iuuētute ꝯtinue renoua uit. Quia dicit Seuęrus in legēda. Statim ab infantia ſpūſſanctꝰ ſibi datus fuit. vt in duode cimo anno idola relīq̄ret. ⁊ ad eccl̓am confugit F E Sermo ⁊ ſe bn̄dici ad baptiſmū ꝑmiſit. veniente auteꝫ decīo octauo anno ſe ꝑmiſit baptizari. ⁊ ſic om nes limoſitates peccatorū de ſe purgauit. Te ſte beato Augꝭ. in ench̓. ⁊ allegat̉ a mgr̄o in. iiij di. iiij. A paruulo inqͥt recent̓ nato vſqꝫ ad de crepitū ſeneꝫ. ſic̄ nullus ꝓhibet̉ a baptiſmo. ita nullus eſt qui nō peccato moriat̉ in baptiſmo. Sed paruuli tm̄ originali. Maiores ꝟo etiam omībus q̄ male viuēdo addiderūt ad illud. hec ille. Sed qꝛ btūs Martinus qn̄ baptiſmuꝫ ſu ſcepit iam adoleſcens fuit. ⁊ fortaſſis aliqͣ pctā contraxit. cū nullus poteſt dicere. Mundū eſt cor meū ⁊ purus ſum a peccato. Prou̓. xx. Iō ſe ꝑ baptiſmū renouauit vt qͣſi nouus hō eſſet. Et ſe nō ſolū innouauit ſed etiā renouatōis bn̄ ficiū alijs cōdonauit Qꝛ refert Seuerꝰ ꝙ ꝑ ſalu brem aquam ſue p̄dicatōis latronē conuertit ⁊ matrē ſuā ab errore idolorū reduxit. Hic enim limpidiſſimus fons btūs Martinus aīmo cla rus fuit. qꝛ nemo vnqͣꝫ vidit ip̄m iratū nemo ri dentem. ⁊ fuit in nocte adu̓ſitatis maioris patꝭ entie. cū multa paſſus eſſet aduerſa a diabolo qͥ ad eū dixit. Quocūqꝫ ieris tibi adu̓ſabor. Ip̄e patient̓ ſuſtulit. Tuꝫ a malo ꝓximo ſicut ab he reticis arrianis. qͥ ip̄m de ciuitate expulerunt. Tum etiā a corꝑe ꝓprio ita vt nullus vidit ip ſum vnqͣꝫ ridentem. ideo in eo maior ⁊ diffufior fuit aqua gͣtiarū ⁊ amoris qͣꝫ in alijs homībus vniu̓ſis. quia nūqͣꝫ in illius ore niſi xp̄s audit eſt. ẜm qd̓ canit̉. Eius ori nūqͣꝫ xp̄s defuit ſiue iuſticia. vel quicqͥd ad verā vitā ꝑtinet. Nūqͣꝫ in illius corde niſi pax niſi pietas niſi miſericor dia inerat. vt ſcribit Seuerꝰ. ⁊ ob hoc fuit deo ⁊ homībus(vt aiūt ꝟba p̄aſſumpta) Dilectus In quibꝰ a duobꝰ cōmendat̉. Primo a cōmu ni dilectō. ibi. dilectus deo ⁊ homībus cuiꝰ me. Secūdo a ſimili adeptōne. ibi. ſil̓em fe. il. in. gͦ. De pͥmo eſt notandū Principes mūdi conſue uerūt milites ſuos bonos diligere ⁊ eis bn̄face̓ ẜm illud Eccī. xxxiij. Si tibi ſit ſeruus fidel̓. ſit tibi quaſi aīma tua. Glo. ip̄m corde diligendo. ⁊ quaſi fratrē ſic tracta eū. Et nō ſolū pͥncipes. ſed ⁊ pͥncipiſſe ⁊ tota familia ip̄os amat. Figu ra huius legit̉ Gen̄. xxxix. Phutifar princeps exercitus Pharaonis emit ioſeph de māu hiſ maelitarū. qͥ inquā erat vir in cūctis proſper. et hītabat in domo dn̄i ſui. qͥ optīe nouit dn̄m eē cū eo. ⁊ ſequit̉. Ioſeph inueīt gratiācoraꝫ dn̄o ſuo a qͦ p̄poſitꝰ oībꝰ gub̓nabat crerditā ſibi do mū. qꝛ oīa tradita ei fuerūt. ⁊ ſequit̉. ꝙ dn̄a vi dens ꝙ Ioſeph eſſet pulcher ⁊ decorus aſpe ctu iniecit oculos in eum ⁊ ip̄m tm̄ adamauit ꝙ eū ad ſuū amplexū inuitauit dicēs. Dormi me cum. Myſtice cōſuetudo talis eſt etiā in curia dei. qͥ ẜm ꝓphetā Eſa. ix. eſt pͥnceps pacꝭ ⁊ rex angelorum. Hic igitur dilexit Ioſeph qui int̓ p̄tat̉ accreſcens. ⁊ ſignificat beatū Martinum qui inquā quotidie accreuit in ꝟtutibus. Naꝫ de ꝟtuoſo milite factus eſt ꝟtuoſus monachꝰ. ⁊ tandē in ꝟtuoſum creuit epiſcopū. ita vt dice̓ potuit Iob. xiiij. Cunctis diebus qͥbus nūc mi lito expecto donec veniat immutatō mea.ſ. de bono in meliꝰ. Ip̄e nāqꝫ fuit vir ſapiēs. ⁊ in cū ctis ꝓſpere agens. ſicut legit̉ in dial̓. Seueri ⁊ Galli. ꝙ quodā temꝑe ad palatiū Ualētiniani adijt imꝑatoris ꝑ quadā neceſſitate. ⁊ qͣꝫuis ſe mel ⁊ ſecūdo paſſus eſt repulſam. tn̄ ad ipſū ꝑ uenit ⁊ omīa ꝓſpere impetrauit. qꝛ ml̓ta mune ra vltra hoc quod ip̄e petijt apportauit que il le ſumere recuſauit. Ip̄e qͥdem magnā gratiaꝫ inuenit apud dn̄m ſuū. ita vt de ip̄o canit̉. Hic eſt martinus dei pontifex electus. cui deꝰ poſt apl̓os tantā gratiā cōtulit vt in ꝟtute trinitatꝭ deifice mereret̉ fieri triū mortuorum ſuſcitator magnificus. de qͥbus vide in legēda. Ip̄m eniꝫ tota trinitas ſancta dilexit quaſi bonū militem ⁊ fideleꝫ. Pater dilexit eū. eo ꝙ ſibi tantā ꝟtu tem tribuit miraculorū. ⁊ hec dilectio apud pa trem fuit ex mandatorū obẜuatōe. Milites eī habēt tria mādata p̄cipua. Primuꝫ eſt vt pau peres eccl̓as ⁊ reſpublicas defendāt. ⁊ hͦ habe tur in lege imꝑiali. ff. de remilitari. ⁊ in canone xxiij. q. v. Principes. vbi dicit̉. ill̓ qͥ milites fi unt cōmittendus eſt gladiꝰ ſuꝑ eorū iuramēto. vt viduas orphanos ⁊ rempublicam defendāt Et dicit Helinādus. ꝙ tal̓ olim cōſuetudo fuit vt eo die quo qͥs militari cingulo armabatur ec cleſiā ſolennit̓ adiuit. gladiūqꝫ ſuꝑ altare poſu it. ſeip̄m obſequio altaris donauit. deoqꝫ iugē ſpōpoudit famulatū. Hoc mandatū btūs mar tinus obẜuauit cū eſſet miles. qꝛ pauꝑes et ec cleſias defenſauit. ſicut ꝓbat Seuerꝰ in legēda quādo gēs barbarica cōtra romanā inſurgeret eccl̓am. ip̄e p̄cibus ſuis velut alt̓ Moyſes pu gnauit. hoſtes eccl̓e ſubiugauit. de hͦ vide in le genda. Sed heu noſtri milites ab his mādatꝭ exorbitāt pauꝑes impugnāt. eccl̓as quaſ debe rent defenſare ſpoliāt. ideo cōtingit eis ſic̄ An tiocho regi impio De quo legit̉.j. Mach̓. vj. qͥ in ſuꝑbia venit in hierl̓m ⁊ templū dn̄i depre dabat̉. ⁊ ideo infirmꝰ iacēs in lecto ait. Remini ſcor malorū que feci in hieruſalē. qn̄ abſtuli de eccl̓a omīa ſpolia argētea ⁊ aurea q̄ erant in ea ſine cauſa. Cognoui gͦ quia venerūt ꝓpt̓ hͦ ſuꝑ me mala iſta ⁊ ecce pereo p̄ triſticia. Secunduꝫ mandatū eſt ꝙ ꝓprijs ſtipendijs ſe ſuſtentent. ⁊ hoc habet̉ Lu. iij. vbi ꝑcepit beatus Iohan nes baptiſta. Eſtote cōtenti ſtipendijs veſtris nemine concutiatis neqꝫ calumniā faciatis. qd̓ expoīt. b. augꝰ. ⁊ habet̉. xxiij. q. j. Quid culpa tur. Cōcutē eſt aliqͥd petere vltra debitū ratiōe officij alicuiꝰ. Ille igit̉ cōcutit qͥ ꝑ oppreſſioneꝫ ꝑ iniuriā extorquet pecuniā Exemplo Tiberij ceſaris. de quo refert Suetoniꝰ ꝙ fuit piꝰ erga A B AA4 L ſubditos. Nam quādo ei ſuadebat̉ vt tributā augeret regionum. ſic reſpondit. Boni paſtorꝭ ⁊ principis eſt pecudes cuſtodire ⁊ non deglu tire. Iſte bene cuſtodit hoc mandatū. Nam vo luit in veteribus tributis contētari ⁊ nō paupe res ſuos oppͥmere vel p̄dari. Iſtud ſimilit̓ ſer uauit beatus Martinus. nam cuꝫ eſſet miles vno tm̄ ẜuo ſtetit contentꝰ. ne ex ml̓titudīe ſer uorū pauꝑes ſuos opprimere cogeret̉. Sed no ſtri nunc milites gaudent longo famulantiū cō mitatu. ideo cū nō poſſunt contentari proprijs cogūt̉ eſſe violenti raptores in alienis. Sed au dite vos impij raptores quid dicit ſpūſſanctus per Iob. xxvij. Hec eſt pars impij apud deum ſi multiplicati fuerint filij eius in gladio erunt. id eſt. occident̉. ⁊ nepotes eius non ſaturabun tur pane.i. fame morient̉. ⁊ qui reliqui fuerīt.ſ. alij amici ex eo ſepelient̉ in interitu. hoc eſt ſe pultura aſini cuius cadauer dimittit̉ in campo conſumi. ⁊ vidue eorū non plorabunt̉ ſcꝫ in fu neris ſepultura. Tertiū mandatū eſt ꝙ caſtita tem teneant. ⁊ hoc ponit Ariſto. in lib̓. de regīe pͥncipum dicens ad Alexandrū ꝙ debeat ẜua re caſtitatem dicens. Caſtitas vitam ꝓlongat. ſanitatem cōſeruat. corpuſqꝫ optime diſponit. Milites autē debēt eſſe fortes ad reſiſtendum inimicis. Sed qꝛ luxuria effeminat(quod alex ander dicit in ſecretis ſecretorū. Luxuria femi neos facit mores) ideo neceſſe eſt ꝙ ſint caſti. ⁊ hoc mandatuꝫ ſeruauit beatus Martinus eo ꝙ ꝟgo ꝑmanſit. ⁊ poteſt de eo exponi illd̓ Apo cal̓. xiiij. Hic eſt qui cum mulieribus nō eſt co inqͥnatus. virgo em̄ ꝑmanſit. Religioſi etiā ha bent tria mandata. Primū eſt vt obedientiam habeāt. Secundū ꝙ ꝓpria contemnāt. Tertiū vt votum caſtitatis ẜuent. de quibus habetur extra de ſtatu mo. c. cuꝫ ad monaſteriū. abdica tio ꝓprietatis ſicut ⁊ votū caſtitatis adeo anne xa ſunt regule monachorū ꝙ nec ſummus pōti fex poterit cū ip̄is diſpenſare. quia dicit ſanct Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxviij. Caſtitas eſt qd̓daꝫ eſſentiale ſtatui religionis. Hec mādata ſerua uit beatus Martinꝰ in ſtatu monachali. Fuit em̄ obediens. quod teſtat̉ Seuerus in legenda cū ammonitus eſſet a dn̄o ꝑ ſoporē vt viſitaret parētes ſuos. mox voluntatē ſuā deſeruit et di uinam voluntatē fecit. ẜm illud Matth̓. xxv Nō ſicut ego volo ſed ſicut tu vis pat̓ Fuit cō temptor terrenorū. qꝛ in ſuo monaſterio tā pau per fuit ꝙ de radicibus herbarū vixit. ⁊ potuit dicere cum ſancto Bern̄. Quid nobis de diui tijs que nec vere nec noſtre ſunt. Fuit ⁊ caſtus vt ſupra. ⁊ poteſt dicere illud Thob̓. iij. Mun dam ẜuaui animā meā ab omī cōcupiſcentia. Ep̄i etiā habent tria mādata. Primū eſt ꝙ ſint hoſpitales ⁊ pauperū receptores. ẜm qd̓ ponit̉ in can̄. xvj. q. vij. qm̄. ibi dicit̉ ꝙ res eoꝝ debēt eſſe cōmunes ad ſuſtentatōꝫ ꝑegrinorū Scd̓m ꝙ ſint prudentes. Tertiū ꝙ ſint doctores. et hͦ ꝓbat apoſtolus.j. Thimo. iij. Oportet ep̄m eſ ſe hoſpitalē. prudentē ⁊ doctorem. Hec manda ta ẜuauit. b. Martinus. Fuit em̄ hoſpital̓ nul li pauꝑi hoſpitiū denegādo. Ip̄e fuit alt̓ loth. qͥ ſedebat in foribus domus ſue ꝑegrinos expe ctando Gen̄. xix. Fuit ⁊ prudēs ẜm qd̓ canitur de ip̄o. Qui pius prudens humil̓ pudicus ſo brius caſtus fuit ⁊ quietus. Prudēs in ſubtili demonis cognitōe. Legit̉ in dial̓. Seueri ⁊ gal li. ꝙ q̄dam vacca a demone agitata. cum vbiqꝫ ſeuiret ⁊ ml̓tos cōfoderat ⁊ ꝟſus Martinū et ſocios ſuos in itinere furibūda cōcurreret. ille manu eleuata iubet eam ſiſtere qͣ immobili per manente vidit demonē dorſo eius inſiſtentem. quem increpat dicens. Diſcede ⁊ euaneīce a pe cude ⁊ innoxiū aīmal agitare deſiſte. Illo autē ꝓtinus diſcedēte. vacca ad pedes eiꝰ ꝓſternit̉. ⁊ ad eius imperiū cū omni māſuetudīe ad gre gem ſuū reuertit. Fuit etiam doctor egregiꝰ. qꝛ ſalutis oſtendit viam ꝟbo ⁊ facto. v̓bo doctrīe ⁊ exemplo bone vite. ꝓpter hāc mandatorum obẜuantiaꝫ dilectus fuit a pr̄e. Sic ⁊ nos ſi ab eo volumus diligi mādata eius neceſſe eſt tene ri. qꝛ dicit dn̄s Ioh̓. xiiij Si qͥs diligit me ẜmo nem meū ẜuabit. ⁊ pr̄ meus diliget eū ⁊cͣ. Filiꝰ eū dilexit eo ꝙ eū totū angel̓ cōmendauit dicēs Martinus adhuc cathecuminꝰ hac veſte me cōtexit. ⁊ hec dilectio Martini erga xp̄m fuit ex pauperū cōpaſſione qͥbus veſtimēta ſua tri buebat. vt habes in legenda. ⁊ nō ſolum eis ve ſtes tribuebat ſed ⁊ eos alebat. iō xp̄s eū nō tm̄ corā angel̓ ſed coram tota curia celeſti honora bat dicens illud Mat.xxv. Eſuriui ⁊ dediſtis mihi māducare. Si igit̉ vis o xp̄iane a chriſto filio diligi. miſcd̓iam erga pauꝑes habe. qꝛ hoc eſt neceſſe ſicut dicit Leo papa in ẜmōe. Miſe ricordie ꝟtus tanta eſt vt ſine illa cetere ꝟtuteſ ſi ſint ꝓdeſſe nō pn̄t. qͣꝫuis em̄ qͥs fidel̓ ſit ſtatu etiā ſobrius ⁊ alijs maioribꝰ ornatꝰ inſignijs. ⁊ ſi miẜicors nō eſt miſcd̓iam nō meret̉ Spūſſan ctus etiā eum dilexit eo ꝙ in ſpecie ignis ſuꝑ ca put eiꝰ apparuit: ⁊ hec dilectō fuit ꝓpter humi litatis retentōꝫ. Refert Seuerꝰ ꝙ. be. Marti nus fuit ml̓te hūilitatis. nam leproſum quēdaꝫ cunctis horribilē obuiū pariſiꝰ hn̄s ip̄m oſcula tus eſt atqꝫ bn̄dixit ſtatīqꝫ mundatꝰ eſt. Etiam vno ẜuo cōtentꝰ cui cauſa hūilitatis ſepius cal ceos detrahebat ⁊ pedes abluebat. in ſecreta rioqꝫ reſidens nūqͣꝫ cathedra vſus eſt. nā in ec cleſia ip̄m nemo ſedere ꝯſpexit. Sic ⁊ nos ſimꝰ hūiles. vt ſpūſſanctꝰ nr̄as inhabitet mētes. qͥa d̓r Eſa. vl. Suꝑ quē requieſcet ſpūs meus. niſi ſuꝑ hūilem ⁊ qͥetū ⁊ trementem v̓ba mea Etiā dicit Caſſiod̓. ſuꝑ psͣ. In vallibꝰ qͥdeꝫ hūilium aīarū fontes manat ⁊ trāſeunt flumīa celeſtium .j. ⁊ D C A Sermo gratiarū. Et ſcias ꝙ nō ſolū deitas ip̄m dilexit ſcꝫ pater ⁊ filius ⁊ ſpūſſanctꝰ Sed etiā regina ⁊ pͥncipiſſa celoꝝ ꝟgo Maria ꝙ ex hoc apparuit qꝛ ip̄m ſepius viſitauit. Refert̉ in dial̓. Seueri ⁊ Galli dū Martinus in cella ſolus ſederet. ſe uerus ⁊ gallus eius diſcipuli p̄ foribꝰ expecta bant plures ſecū audierūt inſimul loquentes. de quo cū ip̄m poſtmodū requiſiſſent ait. Di cam vob̓. ſed q̄ſo nulli dicatis. Maria. agnes. ⁊ Tecla ad me venerūt ⁊ non tm̄ illo die ſed ſe pius ab eis ſe confeſſus eſt viſitari. Et quare hͦ certe ꝓpter ſuā mundiſſimā dignitatē qua pol lebat. ⁊ nūc pōt ſibi dicere Maria. Dormi me cuꝫ. h̓ eſt requieſce ⁊ fruere delitijs meis ⁊ amo re. qꝛ beatiſſima regina ſꝑ diligit ꝟtutes tāqͣꝫ ſi bi ſil̓es. ẜm illud Eccī. xiij Oē aīal diligit ſibi ſi mile. O hō bona eſt dilectio Marie. qꝛ quē ip ſa diligit nunqͣꝫ in eternuꝫ ꝑibit. Si gͦ ab ea vis diligi ẜua ꝟginitatem. Angeli ip̄m dilexerunt qͥ ſue ſanctitati quotidie aſtiterūt ⁊ ei miniſtra uerunt. ita vt de ip̄o exponi pōt illud dictum. Milia miliū miniſtrabāt ei. ⁊ decies milies et centena milia aſſiſtebāt ei. qꝛ dicit̉ Mat. xxiiij Ubicūqꝫ fuerit corpus.ſ. xp̄i. illic ⁊ cōgregabū tur aqͥle.i. angeli qͥ dicunt̉ aqͥle. qꝛ īmediate re cte deū qͥ eſt ſol iuſticie irreuerberatis ocul̓ con templant̉. ẜm illud Mat. xviij. Angeli eorum ſemꝑ vidēt faciem pr̄is mei ⁊cͣ. Tota celeſtꝭ cu ria ip̄m dilexit. qꝛ hodie in ſuū conſortē accepit ẜm quod ip̄e ait. Sinus abrae me recipiet. hoc ad pͥmum. Quantū ad ſecundū cōmendat̉. be. Martinus a ſimili adeptiōe. qꝛ cū ſanctis ani mabus adoptōꝫ eſt adeptꝰ. ⁊ tangit̉ ibi. ſimileꝫ fecit illū in gl̓a ſanctorū. Circa qd̓ notandū pā thera ẜm Iſi. li. xij. eſt oīm animaliū amica ex cepto dracone quem valde odit. hꝫ em̄ cū omī bus aīmalibꝰ ſimilitudinē. qꝛ cū nigris habꝫ ni gredinē. cū albis albedinem. ⁊ cū flaueis flaue dinem. qꝛ ex macularū albarū nigrarū flaueaꝝ tota pellis varietate decorat̉. iō omīa aīalia vt dicit Phiſologus audiētia vocē eiꝰ ad ip̄m ve niūt. Draco aūt ſi appropinqͣuerit ⁊ eius voceꝫ audierit territꝰ cito fugit. Myſtice ꝑ Pātherā quo ad ꝓpoſitū intellige. b. Martinū qͥ habu it ſimilitudinē cū oībus ſanctis. ita vt de ip̄o ex poni pōt illud Eccī. xliiij. Bn̄dictōeꝫ oīm gen tium dedit illi. Reuera cū angel̓ excellentē ha buit dignitatē ⁊ puritatē. iō pōt comꝑari vitro qd̓ vnū colorem cuiuſlibet liquorꝭ oſtendit cla re. Sic ip̄e qd̓ totū habuit intus in cōſcīa oſten dit ꝑ claram cōfeſſionē. ita vt de ip̄o poteſt ex poni illud Apocal̓. xxj. Platee eiꝰ.ſ. conſciētie aurū mundū ⁊ vitrū plucidum. Scd̓o cum pa triarchis habuit iuſticiā ⁊ longanimitatē Fuit em̄ multe iuſticie. Nam cū imꝑator Maximꝰ ip̄m inuitaſſet. ⁊ ei pͥmo poculū allatuꝫ fuiſſet. ſperantibus cunctis vt poſt ſe regi tribueret. Martinꝰ preſbytero ſuo dedit nullū exiſtimās digniorē qui poſt ſe deberet bibere. et indignū iudicans ſi aut regem aut regis ꝓximos pre ſbytero p̄tuliſſꝫ. Tertio cū ꝓphetis habuit ſb̓ tilitatē. Sicut em̄ legit̉ in iegenda beati briccij eius diaconi qͥ ei ml̓ta cōuitia inferebat. Nam cū qͥdaꝫ pauꝑ Martinū q̄reret. dixit ei bricciꝰ Si illū delirū queris. ꝓſpice eminꝰ. ille eſt qui qͣſi amēs celū ꝓſpicit. cū gͦ pauꝑ a Martīo qd̓ petiſſet recepiſſet. vir ſanctꝰ Briccium ad ſe vo cans ait. An ego tibi delirus videor Bricci? qd̓ cum ille p̄ verecundia ſe dixiſſe negaret. ſibi dixit. Nōne aures mee erāt ad os tuū qn̄ hͦ loq̄ baris. Amen dico tibi oraui ob hoc dn̄m vt tu mihi in ep̄atu ſuccedas. ſed ſcias te in epiſcopa tu ml̓ta paſſurū aqͥuerſa. Nam triceſimo ep̄atꝰ ſui anno mulier q̄dā cōcepit ⁊ crimen epiſcopo impoſuit. qͣ ꝓpter de dioceſi expulſus fuit. Si milit̓ obitū ſuū longe an̄ ſciuit ⁊ fratribus reue lauit. Quarto habuit cū apoſtol̓ in orando aſſi duitatē. qꝛ ſicut Petrus ⁊ Iohānes aſcēderūt in templū ad horā oratōis nonā. Actuū. iij. Et Bartholomeꝰ cēties in die ⁊ cēties in nocte ge nua flectēs orauit. ita vir ſanctꝰ Martinꝰ nun qͣꝫ vllā horā vel momentū p̄terijt qͣ nō orationi aut lectōi incūberet. Inter legendū tn̄ ⁊ operā dum ꝓ quodā laborꝭ leuamine nūqͣꝫ animū ab oratōe relaxabat. Et ponit ſil̓e Seuerꝰ exēpluꝫ dicens. Sicut fabris ferrarijs moris eſt vt inter oꝑanduꝫ ꝓ qͦdā laborꝭ iuuamine incudē verbe rant. ita. b. Martinꝰ dū aliqͥd ageret ſemꝑ ora bat. Quinto cū martyribꝰ habuit patīam ⁊ ſta bilitatē. ſaltē em̄ in oībus patīam ẜuabat. ꝙ cū eſſet ſummꝰ ſacerdos impune ſepe a clericꝭ lede batur. nec a ſua eos ꝓpter hͦ charitate repelle bat. Legit̉ in ſepe dicto dial̓. cū Martinꝰ qͣdā vice hiſpido nigro ⁊ pēdulo pallio circūtectus ſuū ſuꝑ aſellū ꝓcederet. eqͥs decōtra veniētibꝰ expauefactis milites in terrā p̄cipiti ſaltū ſe de derūt. ꝓpter qd̓ Martinū arripiētes grauiter eū ꝑcuſſerūt. ille aūt patiēs vt mutus cedētibꝰ p̄bebat terga. illi aūt magis feriebāt eo ꝙ qua ſi nō ſentiens ꝟbera illata cōtemnere videret̉. Protinꝰ aūt aīalia in humo fixa manebant. vt qͣꝫtūcūqꝫ flagellata velut ſaxa moueri nō poſſēt quouſqꝫ ad Martinū redeūtes vt pctm̄ ſuum qd̓ ignorant̓ in eū fecerūt cōfiterent̉. ille eis licē tiam dedit ⁊ gͣdu cōcito aīmalia ꝓceſſerūt. Se xto cū cōfeſſoribꝰ habuit cōpaſſionis pietatem valde em̄ piꝰ fuit erga delinquēteſ. qꝛ oēs volē tes penitere cōpaſſionis ſinu recepit. Cū em̄ ſe mel diabolꝰ Martinū rep̄henderet cur ſemel lapſos ad pnīam reciꝑet? Reſpondit. Si tuip̄e o miſerabil̓ ab hoīm infeſtatōne deſiſteres et te tuorū factorū peniteres ego tibi cōfiſus in dn̄o E CXXIII ieſu xp̄o miſcd̓iam pollicerer. Septīo cū ſanctꝭ ꝟginibꝰ habuit auſteritatē. neceſſe eſt em̄ virgi nes domīcas habere abſtinētias. ſicut docꝫ. b. Augꝰ. in li. ad ſacras ꝟgines. Dn̄ica inqͥt ꝟgo extinguendum libidis flāmas ieiunijs ⁊ abſti nentijs deberet operam dare ſi cupit laq̄ os dia. boli inſidiantis euadē ⁊ ad ꝓmiſſa ꝟginitati p̄ mia ꝑuenire. Sic beatus Martinus vt tenerꝫ ꝟginitatem corpus ſuū ieiunijs ⁊ ceterꝭ auſteri tatibus afflixit. Refert Seuerus in epl̓a ad eū ſebiū. cū Martinus in quandā villam ſue dio ceſi veniſſet. lectumqꝫ ſibi plurimo ſtramīe cle rici p̄paraſſent. ille ibi requieſcens inſuetā mol liciem ꝑhorreſcit. ip̄e em̄ in nuda humo vno ta tum cilicio ſuꝑiecto cubare conſueuerat. quare ꝑmotus iniuria ſurgens ſtramentū omne ꝓie cit ⁊ ſe ſuꝑ nudā humum collocauit. Circa me diam ꝟo noctem tota illa pallea igne accendit̉. ⁊ martinus excitatus dū exire temptaret ⁊ ne quiret ab igne capit̉ ⁊ eius iaꝫ veſtimēta vrere tur. Crucis igit̉ emittens ſignaculum in medio ignis intactus ꝑmanſit. ⁊ flāmas ſenſit rorātes qͣs pͥus expertus fuit vrentes. Monachi gͦ ex citati cōcurrūt ⁊ Martinū quē iam ꝯſumptuꝫ putabāt. de medio flammarū illeſuꝫ deduxer̄t. Et qꝛ. b. Martinꝰ cū oībus ſanctis ſimilitudi nem habuit. idcirco omīs celeſtis exercitꝰ ī ſuo deceſſu ad ip̄m venit ⁊ gl̓oſe in celū vſqꝫ ꝑduxe runt. Ibi em̄ fuerūt angeli patriarche ⁊ ꝓph̓e. ẜm qd̓ canens teſtat̉ eccl̓a. O beatū virū ī cuiꝰ tranſitu ſanctorū cauit numerꝰ angelorū. Exul tet chorus oīmqꝫ celeſtiū ꝟtutū occurrit pſallē tium exercitꝰ. ⁊ hoc ꝓbat̉. Legit̉ em̄ ꝙ. b. Se uerinus Colonien̄. ep̄s cū dn̄ica die ſacra loca poſt matutinas circūiret qͣ hora vir. b. Marti nus obijt. audiuit chorū canentiū in ſb̓limi. vo canſqꝫ archidiaconū interrogauit eū ſi aliquid audiret?: ⁊ cū ille diceret ꝙ nichil. monuit eum epūs vt diligent̓ auſcultaret. archidiaconus ce pit collum ſurſum extende̓ ⁊ aures erigere. nec ⁊ tūc audire potuit. Tunc ꝓſtrati ambo ī terrā dn̄m dep̄cabāt̉. vt hec eū diuina pietas ꝑmit teret audire. erectꝰ aūt ſurſuꝫ interrogauit ep̄s qͥd audis? Voces inqͥt pſallentium tāqͣꝫ in celo audio. ſed qͥd ſit ꝓrſus ignoro. Cui ille. Ego ti bi qͥd ſit narrabo. Dn̄s meꝰ Martinꝰ ep̄s migͣ uit ex hoc mūdo ⁊ nūc eū angelorū exercitus et ſanctorū canendo deferūt in excelſis. Et qͣꝫuis omēs angeli ⁊ electi ad eiꝰ tranſitū venerūt. ta men dracones infernales ad ip̄m accedere non potuerūt ⁊ in morte retinere voluerūt. ſed cum nihil ſuū in eo inueniſſent cōfuſe receſſerūt. ſed electi ip̄m cū gl̓a in celū deduxerūt. vbi nūc cū angel̓ gaudet. exultat cū pr̄iarchis. ibi iubilat cū apoſtol̓. plaudet cū martyribꝰ. intonat cū cō feſſoribꝰ. decantatqꝫ canticū nouū cū mundiſſi mis ꝟginibus. Ip̄mqꝫ qͥdem debemꝰ honorare ⁊ venerari ⁊ diligere ꝓpter bn̄ficiorū multi plicitatem q̄ ab ip̄o recepimꝰ vniu̓ſi. aliqui em̄ recipiūt bn̄ficia tꝑalia. qꝛ ſepiꝰ pauperibus ad hūc ſubuenit. Alij bn̄ficia corꝑalia. qꝛ ml̓tos in firmos ſanat. qꝛ legit̉ ꝙ poſt morteꝫ eius. xliiij. anno cū ſanctus Perpetuꝰ eius eccl̓am ampli aſſet ⁊ in eā corpꝰ beati Martini trāſferre vel let. fuerūt duo ſocij vnus cecꝰ. alter cōtractus. cecus cōtractuꝫ gerebat ⁊ contractꝰ ceco viam mōſtrabat. Sicqꝫ mendicantes ml̓tā pecuniaꝫ acqͥrebant. audientes aūt ꝙ corpꝰ. b. Martini ſanabat infirmos. Cū in tranſlatōe corpꝰ exͣ ec cleſiā ꝓceſſionaliter duceret̉. fugerūt ne forſitā curarent̉. nolebant em̄ ſanitatē ꝯſeqͥ ne deperi ret materia queſtꝰ ſui. qua ꝓpter ſe ad aliū vi cum tranſferebāt ꝑ quē corpꝰ neqͣqͣꝫ duci puta bant. Cū em̄ fugerent ex improuiſo eius corꝑi obuiauerūt. ⁊ qꝛ deus ml̓ta bona p̄ſtat inuitis. ambo cōtra eorū voluntatē cōtinuo ſunt curati licet de hoc plurimuꝫ triſtarent̉. Alij recipiunt ab ip̄o officia ſpūalia. qꝛ multos peccatores ad ſe cōuertit. Alij aūt bn̄ficia eterna vt illi qui de uote ſibi ẜuiunt qͥbus impetrat gaudia celorū. Ad que nos ꝑducat ih̓s xp̄s marie filiꝰ in ſecu la benedictus. ¶ De ſancta Katherina. Sermo pͥmus. Egnum tuum re gnū oīm ſeculorū. Ita ſcribit̉ psͣ. cxliiij Reges terre cōſueuerunt hr̄e fortia regna de qͥ bus ſuos ꝓpellūt inimicos. ⁊ qͣꝫuis fortia ſint ⁊ bn̄ munita. interdū tn̄ ꝑ hoſtes debellant̉ ⁊ lu crant̉. ⁊ ſi nō vi tunc cū cautela. Et hͦ figuratuꝫ eſt Dan̄. v. de rege Balthaſar qͥ habuit regnū regnū babylonie cuiꝰ metropol̓ fuit babylō ci uitas. de qua dicit Hiero. ſuꝑ Eſa. xiij. ꝙ eius muri ſedecim milia paſſuū erāt ab angulo in an gulū. ibiqꝫ erat turris triū miliū paſſuū ī altitu dine. huiꝰ materia fuerūt lateres cocti ex bitu mine indiſſolubili. q̄ nec igne nec aqͣ ꝯſumi vel diſſolui potuit. ⁊ licet tam fortit̉ fuiſſet munita eſt tn̄ ꝑ Citū ⁊ Dariū reges ꝑſaruꝫ capta ⁊ de ſtructa. qꝛ vſi ſunt tali cautela. qꝛ Citꝭ miſit eu phratē fluuiū lōge a ciuitate ꝑ pl̓es riuos. ⁊ al ueū qͥ fluebat ꝑ ciuitatē fecit vadabilē ⁊ ꝑ ip̄m īgreſſi ſunt hoſtes ſub muro nā alit̓ capi nō po tuiſſet cū tanti erat muri amplitudo ꝙ ſuꝑ eum viginti qͣdrige ſil̓ poſſent eſſe. vt dic̄ mgr̄ Pe. ī ſcho. hi. Myſtice rex celorū xp̄s ⁊ dn̄s vniu̓ſe creature ⁊ terre habuit forte regnū beatiſſimaꝫ ꝟginē Katherinā in qͣ ꝑ gr̄am ſuā qͦtidie habi tabat quēadmodū rex in ſuo regͦ gl̓oſo. de quo eccl̓a magnam p̄dicat gl̓am. ẜm illd̓ psͣ. Gl̓am regni tui dicēt ⁊ potentiā tuā loquent̉. Ipſa fi gurata eſt ꝑ regnū babylonie. qꝛ babylon inter ptat̉ cōfuſio. ip̄a aūt cōfudit hodie maxentiuꝫ regē ⁊ diabolū qͥ nullo mō ip̄aꝫ expugͣre potue.j. 3 A 1 Sermo rūt. ita vt de ip̄a poteſt dici illud Iudith. xiiij Una mulier fecit confuſionē in domo regis na buchodonoſor. Ip̄i em̄ nec ꝑ vim martyrij nec ꝑ calliditatem blandimēti ip̄am caꝑe valuer̄t. ideo p̄dicta ꝟba bn̄ de ip̄a dicunt̉. In quibus a duobus comendat̉. Prīo ab interna decora tōne. ibi. Regnū. Secūdo ab eterna violatōne ibi. regnū oīm ſeculorū. Circa quod notanduꝫ Tradunt terrarū deſcriptores ꝙ terra inhabi tabil̓ varia hꝫ regna q̄ ſunt rebus nobiliſſimis pulcherrime decorata. Nam arabia ẜm Iſi. li. Xv. ornat̉ thure ⁊ myrrha ⁊ cinnamomo. Ibi naſcit̉ fenix vnica mūdi auis ⁊ varia gēmaruꝫ ml̓titudo. Africa ornat̉ auro ⁊ argēto ⁊ fructi bus oliuis. India fulcit̉ fructibꝰ vberrimis. qꝛ bis in anno fruges nutrit atqꝫ gignit. ⁊ in hͦ regͦ habet̉ auis pſitacꝰ ⁊ lapides p̄cioſi. tn̄ p̄ omni bus regnis eſt magis ill̓ decorata Hibernia q̄ ē regnū anguſtū in europa. Hoc inqͣꝫ regnum eſt cāpis vberrimū. fontibꝰ ⁊ flumībꝰ irriguū. pra tis ⁊ ſiluis amenū ⁊ gēmiferū. ibi gignit̉ lapis iris qͥ ſoli oppoſitꝰ format in aere celeſtē arcum. ibi ſunt loca in qͥbus cadauera mortuorū nūqͣꝫ marceſcūt. ſed ꝑmanēt ſꝑ incorrupta. ibi eſt in ſula parua in qͣ hoīes nō moriunt̉. ſed nimio ſe nio affecti vt moriant̉ exͣ inſulam deferunt̉. ibi nullus eſt ẜpens nec rana nec aranea venenoſa ſꝫ tota terra adeo veneno eſt ꝯͣria vt terra inde delata ⁊ diſꝑſa ſuꝑ ẜpentes eos ꝑimat. Et ſi in Hiherniā deferant̉ ſtatī moriunt̉. Myſtice ꝑ terrā illā intelligit̉ illa terra bn̄dicta ⁊ amena ⁊ delitijs plena quā deſiderauit psͣ. dicens. Por tio mea dn̄e ſit in terra viuētiuꝫ. Hec inqͣꝫ terra gl̓oſa multa hꝫ ꝟginea regna. in qͥbus rex xp̄s ⁊ ſpōſus in ill̓ tanqͣꝫ mūdiſſimis habitare dele ctat̉. qꝛ dicit Rich̓. de ſan. vic. ab eterno valde familiaris exiſtit. ⁊ amicus feliciſſime ꝟginita tis. ip̄e candor ⁊ ſpeculū puritatis ⁊ caſtitatis. Nam ꝑ regͣ hic ſacras ꝟgines intelligo. quibꝰ ratio quaſi rex ⁊ aīma qͣſi regina ſuū ppl̓m.ſ. co gitatōnes ⁊ oꝑatōes bn̄ rexerūt ⁊ quo ad deuꝫ direxerūt. Hec ſpecioſiſſima regna ſunt pulcer rime decorata auro deuote oratōis. thure hūili tatis. mirrha continentie ⁊ caſſitatis. cinnamo mo temꝑantie ⁊ charitatꝭ. qꝛ cinnamonū ē ſic cum ⁊ calidū ſignificās ſiccitatē in carne. ꝑ tem perantiā ⁊ feruorē charitatis in aīa. in eis fuit fenix vnica auis xp̄s. Ip̄e fuerūt decorate au ro pietatis. Sed tn̄ pͦ oībus ſanctꝭ ꝟginibus de centiſſime ornata eſt. b. Katherina ꝟgo. ip̄a qͥ dem ꝑ regnū Hibernie. eſt deſigͣta. Recte em̄ ſi cut hibernia eſt ſpacio terrarū anguſtior. ſꝫ ſitu fecūdior. Sic ip̄a fuit anguſta ꝑ verā hūilitatē ideo interp̄tat̉ qͣſi vniuerſal̓ ruina. qꝛ oē edifi cium diaboli in ea ruit. Nam ruit edificiū ſuꝑ bie ꝑ hūilitatē quā habuit. carnal̓ ꝯcupīa ꝑ ꝟ ginitatē quā conẜuauit Cupiditas mūdana in eo ꝙ mūdana deſpexit. ⁊ ſic vtiqꝫ fecunda fuit in diuina gr̄a. qꝛ dicit Auicē. in lib̓. de qͣtuor di luuijs. in vallibus ⁊ ſolitudinibus aq̄ ꝓfundis diluuijs accidūt vt frequent̓. ⁊ ponit cōmenta tor ratōeꝫ. qꝛ ob concauitatē ſui ⁊ poroſitatem valles deẜte ſeu ſolitudines de nubibus violē ter ad ſe ꝑtrahūt ip̄as aqͣs. Sic in vallibꝰ hūili tatis in qͥbus fuit. b. Katherina inundatio ꝯti git celeſtis gr̄e ⁊ diuīe. Teſte augꝭ. qͥ ait. Sicut aqͣ confluit ad valles. ſic gr̄a ſpūſſancti ad hūi les q̄ fecundat eorū mētes. In hͦ nobiliſſimo re gno. b. Katherina eſt campus vberrimꝰ.ſ. cor mundiſſimū in quo creuerūt oīa genera frumē torū. ꝓduxit nāqꝫ triticū pure fidei ⁊ credulita tis ⁊ nō loliū infidelitatis. qꝛ canit̉ de ea. Spe cie corꝑis decora nimis emicuit ſed fide ſuꝑno ſponſo placuit. Attulit hordeū ſpei ⁊ auſterita tis. qꝛ ꝑ ſpem quā a deo habuit valde auſtera ī corꝑis mortificatōe fuit. vt dicere poſſit illd̓.j. Chorꝭ. ix. Caſtigo corpꝰ meū. ⁊ in ẜuitutē redi go. ꝓtulit etiā ſiliginē ꝑfecte charitatis. iō ꝓpt̓ has ꝟtutes canit̉ de ip̄a. O mater nr̄a ter ſācta qͣterqꝫ beata. Ter ſancta.ſ. ꝓpter fidē ſpeꝫ ⁊ ca ritatem. qͣterqꝫ beata. ꝓpter quatuor virtutes cardinales. ad hunc campū bn̄dictū nos ſedu le confugere oportet. qꝛ dicit Pli. in ſpe. natu. Tꝑe peſtilentie chariſtie hoīm ml̓te aues rega les. puta vultures conueniūt intra campū. cuiꝰ ratoē iuxta plateariū. qꝛ aues naturalī quodā inſtinctu in regionibꝰ qͣs peſtilenticas ⁊ corru ptas ſentiūt cadauera mox inqͥrūt. ⁊ hͦ ẜm are ſto. in apparitōe comete maxīe ſolꝫ euenire Ita nos in tꝑe tribulatōis refugiū habeamꝰ ad bea tam ꝟginem Katherinā q̄ in oībus neceſſitati bus nr̄is celica adiutrix eſt. Refert venerabiliſ ep̄s Apiariꝰ ꝙ q̄dam in holandrie ꝑtibus reli quie. b. Katherine in quodā hoſpitali celebres habent̉. qͣs nuncij hoſpital̓ ad diu̓ſas md̓i par tes ⁊ eccl̓as ꝯferebant. accidit aūt qͦdam tꝑe ab incarnatōne dn̄i. M. cc. v. anno. vt iſti nuncij in via eſſent ⁊ fluxū maris obuiū venire vider̄t ⁊ a fluxū effugere nō poterāt. tunc vnꝰ cōfiden tia plenus cū capſa vbi reliqͥe erāt fecit circulū in arena. ⁊ flexis genibus ⁊ lachrymis int̓ra ce lum adiutoriū vocauit ſancte Ratherine. mira res. veniēs fluxus circulū circūit eleuauit ſe ma re vt ſpumas intonuit ad cubitos aſcendendo xl. in circulū aūt factū gutta aqͣ nō intrauit. vi ri autē nouē qͥ interiꝰ erāt expectauerunt qͦuſqꝫ mare recurreret ad ſuū curſuꝫ. ⁊ tūc exeūtes ꝑ totā terrā inauditū miraculū diuulgauerūt In iſto regͦ ſunt fontes irrigui gr̄aꝝ. Refert Pli. ī ſpe. na. Quanto aliqͥs fons magꝭ exhaurit̉ tāto magis dulcior fieri approbat̉. Cuiꝰ rō ē ẜm Cō ſtan. qꝛ qͣꝫto aqua recentiꝰ ex terre viſceribꝰ erū pit tāto magis dulceſcit. Cū aūt fons hauſtꝰ ſe dule fuerit aqͣ recens ⁊ imputrefacta ſuccedit. I C CAAIII Ita in ꝓpoſito quanto magis gratia Ratheri ne ex ſuo puriſſimo corde euacuata exhauſtaqꝫ fuerit tanto cuilibet ſuauior apparebit. ita vt di cere poſſit illud Can̄. vj. Pulchra es aīca mea ſuauis ⁊ decora. Ad hunc fontē ſue gr̄e ſedule cōfluere debemꝰ vt noſmetip̄os renouemus et ſanemus. Recte ſicut facit aqͥla. ſicut dic̄ augꝰ. ſuꝑ psͣ. ⁊ Pli. in ſpe. na. cū in ſenectute patitur caliginē in ocul̓ ⁊ gͣuedinem in pennis. ita a na tura inſtruit̉ vt fontē aq̄ ſcaturientꝭ q̄rat. quo ī uento aſcendit in aera qͣꝫtum pōt donec ex calo re aeris volatus ſtomachꝰ incaleſcit. ⁊ ſic ex ca lore porꝭ aꝑtis ruit in fontē ⁊ reſumit vires Si qͥs eſt inter nos cuiꝰ oculi mentales nō caligaue rint ex peccato. certe nullus. ſed pōt dici de qͦli bet illud Gen̄. xxvij. Senuit Yſaacͣ ⁊ caligaue runt oculi eiꝰ. Iſaac interp̄tatriſus ⁊ ſignificat peccatorē qui dignus eſt deriſione. ẜm illud ꝓ uerb̓ j. Ego qͦꝫ in interitu vr̄o ridebo. ſed quili bet noſtrū dicere pōt cum psͣ. Iniquitates mee ſuꝑgreſſe ſunt caput meū. Et qꝛ eſt fons. fugia mus ꝑ deſideriū ad beatiſſimā ꝟginem Rathe rinā apud quā eſt fons vite. ⁊ in illo immerga mur. ⁊ ſic renouabimur. vt qͥlibet nr̄m dicat il lud psͣ. Renouabit̉ vt aqͥle iuuentus tua. Per aquā huiꝰ ſanctiſſimi fontis loti ſunt qͥnquagī ta doctiſſimi oratores. porphyriꝰ cū ſuis militi bus ⁊ regina. ideo canit̉ nūc de ip̄is. Sanctoꝝ velut aqͥle iuuētus renouat̉ ⁊ florent vt lilia in cōſpectu dn̄i. In hac ameniſſima puella velut fructuoſo regno comꝑant̉ delitioſa ⁊ amena q̄ ornāt vt roſe benignitatis ⁊ viole hūilitatiſ. ad hec prata tranſeamꝰ. qꝛ dicit̉ Prou̓.xxvij. Aꝑ ta ſunt prata ⁊ apparēt herbe virentes. Sed qͥd ibi agemus? certe colligemꝰ roſas benignitatis ⁊ māſuetudīs. qꝛ ẜm psͣ. Manſueti heredita būt terrā ⁊ delectabunt̉ in ml̓titudīe pacis Col ligamus lilia puritatis. vbi em̄ puritas(vt ait plato in phedrone) ibi ⁊ ip̄a vera diuītas. atqꝫ ea q̄ diuinitatis fuerint adeſſe ꝓbant̉. Colliga mus rutā caſtitatis. qꝛ ẜm Diony. de cele. hie. in ꝑfecta mentis ⁊ corꝑis caſtitate nūqͣꝫ aliqͥs placuit ocul̓ diuinitatis excelſe Colligamꝰ igit̉ violas hūilitatis. qꝛ vt ait Rich̓. de ſan. victo. Hūilitas hoīem deo recōciliat. oratōꝫ in celum leuat. hoſtes pacificat. hoīes in pn̄ti vita ⁊ ī fu tura erigit ⁊ exaltat. In ip̄a. b. Ratherina fuit ſilua vberrīa ꝟtutū arboribꝰ plena. ibi ē cedruſ cōtēplatiue vite. oliua miſcd̓ie. palma victorie. cyp̄ſſus bone fame. Ad hanc ſiluā ꝑgamꝰ ibiqꝫ ramos ꝟtutū frangamꝰ. Frangamꝰ igit̉ ramos cedri ꝯtēplatōis. qꝛ dicit Plate. in iugur. Dul cem qͥdem gerūt memoriā gaudiorū qͥ ꝯtēplan tur gaudia beatōiū. Frāgamꝰ ramos oliue mi ſeratōis que neceſſaria valde eſt ad ſaluteꝫ. Ꝙ vt ait Damaſ. ꝯͣ errores grecorū lib̓. viij. Indi gnus eſt miſcd̓ia ⁊ clemētia diuina qͥ nō anxiat̉ Frangamꝰ etiā ramos palme victorie. qꝛ ſicut beata Ratherina vicit hoſtes ſuos md̓m carnē ⁊ diabolū. ita ⁊ nos faciamꝰ. Quia d̓r Apoc̄. ij Qui vicerit nō ledit̉ morte ſcd̓a. ⁊ ibidem. iij. Qui vicerit dabo ei ſedere mecū. ſedere in thro nō meo. Frangamꝰ deniqꝫ ramos cip̄ſſi bōe fa me. qꝛ melius eſt nomē bonū.i. fama bōa qͣꝫ di uitie ml̓te. Prou̓. xxij. Illud regale regnuꝫ bea ta Katherina ml̓tas in ſe gēmas ꝟtuoſas ꝓdu xit. ita vt de ip̄a canit̉. Uirgo ſancta Ratheri na grecie gēma Protulit em̄ gemnā q̄ dicit̉ cri ſtallus. que inqͣꝫ ẜm Iſi. li. xvj. eſt clara pura ⁊ ꝑſpicua lumīs receptiua. ⁊ ſignificat claritateꝫ ſanctorū angelorū quā in ſe habuit Ratherina qꝛ theſaurū ꝟginalis puritatis excellentiꝰ ange lis cuſtodiuit. Nam angeli puritatem hn̄t a na tura. beatiſſima aūt Ratherina a volūtate libe ra. Ideo dicit Amb̓. in li. de ꝟginitate. Super gredit̉ ꝟginitas conditōꝫ hūane nature. maior eſt ꝟginitas hoīm qͣꝫ angelorū. hoīes em̄ in car ne viuūt. angeli aūt ſine carne triūphāt. Protu lit beata Katherina gemmā adamantē qͥ ſecre tum reuelat. Dicit Dioni. Adamas ſi ponit̉ a marito ſub capite mulieris. poterit ſcire ſi caſta vl̓ adultera ſit. Si em̄ caſta fuerit vxor viꝝ am plectit̉ dormiendo. ſi aūt adultera ab eo reſilit ⁊ d̓ lecto cito cadit Iſte lapiſ ſignificat cognitō nem ſanctorū ꝓphetarū q̄ fuit in. b. Ratherina qꝛ tāqͣꝫ ꝓphetiſſa regine vxori Maxentij p̄di xit ꝙ corona martyrij eſſet coronāda. ⁊ ad deū ita tranſmigrāda. ideo de ip̄a poteſt dici illud Eſa. xlix. Prophetā in gentibꝰ dedi te. ſuꝑ qui bus dicit epūs Maximꝰ in ẜmōe. Tali ꝓphe tandi p̄ſagiū ⁊ fiduciaꝫ p̄dicandi attribui. ꝑ te ꝓphete officia ⁊ mee diſpenſatōis ad illos p̄fer re cōſtitui. Ip̄a qͥdem carbunculū ꝓduxit. ẜm qd̓ canit̉. Aue gema claritatis ad inſtar carbu culi. gēma illa ẜm naturales lucet in nocte ⁊ in tenebris. ⁊ p̄ oībus gēmis p̄cioſiſſima. ⁊ ſignifi cat fidem electorū apl̓oꝝ. q̄ ⁊ ꝑfecta fuit in bea ta Katherina. qꝛ fides ſua luxit in tenebrꝭ īfide lium. adeo vt ml̓tos infideles luce ꝑfectiſſime fi dei vere illuſtraret. ita vt de ip̄a dicat̉ illd̓ Eſa. xlix. Dedi te in lucē gētiū. ⁊ hͦ fides inter omēs ꝟtutes fuit in ea p̄cioſiſſima. qꝛ ẜm apoſtolum Heb̓. xj. Sine fide impoſſibile eſt placere deo. Hec nobil̓ ꝟgo genuit in ſe gemmā nomīe albe ſcon. q̄ ẜm Soli. ī li. de mira. mūdi. eſt ferrei cō loris. ⁊ cū ſemel accēſa fuerit extingui non pōt. ſed cōtinue manet ardēs. ⁊ ſignificat cōſtantia martyrū quā habuit iſta ꝟgo p̄cioſa q̄ ardent̓ ⁊ conſtant̓ martyriū ſitiuit. ẜm illud quod canit̉ Martyriū ſitiens libamīa ceſaris horrēs. et hͨ conſtantia nō potuit ab ip̄a ꝑ paſſiōes neqꝫ mi nas exterminari. qꝛ fuit ſibi impreſſa ꝑ ſponſuꝫ ſuū xp̄m qͥ eaꝫ ꝯfortans ait. Conſtans eſto filia ego tecum ſum nil paueas. Genuit inſuꝑ gem.j. 4 Sermo mam magnetē. b. Ratherina. Hec gēma ſcd̓m diaſco. hꝫ ꝟtutem gratificatiuā ⁊ reconciliato nis. qꝛ recōciliat maritos vxoribꝰ. Habet etiaꝫ ꝟtutem gratificatiuā. qꝛ auget gr̄am ⁊ pulchri tudinem. ⁊ ſignificat abſtinentiā confeſſorum. que. be. Ratherina habuit. qꝛ duodecim diebꝰ ſine cibo ⁊ potū a tyranno in carcere eſt dimiſſa ⁊ hec ꝟtus ip̄am cum xp̄o recōciliauit et ſocla uit. qꝛ ei in carcere apparuit ⁊ dulcit̉ ꝯfortauit. gr̄am ei auxit ⁊ pulchritudinē ꝑditā ei redona uit. nec mirū. qꝛ dicit Euſebiꝰ in ẜmōe. Abſti nentia deū omnipotentē allicit. ad ſuſcipiēduꝫ rorem celeſtis gratie abilem efficit. vitia abijcit draconeſqꝫ expellit. Produxit etiā hoc benedi ctum regnū ſaphyrū q̄ gemma eſt amatrix caſti tatis. ⁊ ne affectus eiꝰ ꝑ immundiciā portatis impediat̉. oportet portantē caſte viuere vt di cunt oēs naturales. vn̄ ꝟſus. Si quis geſtat ea caſtiſſimꝰ eſſe nitet̉. ⁊ ſignificat caſtitateꝫ virgi num quā habuit ꝟgo. b. Ratherina q̄ in duo bus ſignis eſt oſtenſa. Primū. qꝛ in decollatōe ſua lac ꝓ ſanguine manauit in ſignū nitoris ca ſtitatis ſingularit̓ ꝓ excluſiōe omīs carnal̓ con cupiſcētie q̄ eſt ex ſanguīe. Secundū ꝙ corpus ſanctiſſimū angelicis manibꝰ voluit ſepeliri. in ſignū ꝙ indignum eſſet illud corpꝰ hūanis ma nibus contrectari qd̓ ab oī contactu hūane con tagionis fuit alienū. In. b. Katherina tanqͣꝫ in mudiſſimo regno nullus fuit ẜpens deceptōis nulla rana cupiditatis nec aliqd̓ venenū iniqui tatis. ſic ꝙ potuit dicere illud Prou̓. xx. Mū dum eſt cor meū purus ſum a peccato. Ad hͦ re gnum gl̓oſum oēs debemus ꝓperare. quia pru dens negociator diligent̓ inquirit vbi ſunt illa regna in qͥbus inueniūt̉ ml̓ta neceſſaria ad ſua mercimonia. Si qͥs voluerit viſitare aliqd̓ re gnum vt regnū vngarie. francie. polonie. inter rogat vtiqꝫ an ibi ſint campi vberes fonteſqꝫ ſa lubres. vt mediantibꝰ fructibꝰ ſe poſſit in vita ſuſtentare ibidem ⁊ in ſanitate cōẜuare. Si au tem in aliquo regno eſſet tale p̄rogatiuū vt ho mines in eo non morerent̉. eſtimo ꝙ oēs hoīes ad illud regnū ambularēt. cū ẜm venerabilem Boe. li. iij. ꝓſa. xj. Oē aīal vitam tueri deſide rat mortemqꝫ ꝑnicioſam deuitat. In p̄ſenti qͥ dem vita poſiti ſumus peccatores. ⁊ venale qd̓ habet̉ ẜm Augꝭ. eſt regnū celeſte. Iō ꝓperemꝰ aut tranſeamꝰ ad beatā ꝟginem Katherinam qꝛ in ea inuenimꝰ criſtallū puritatis. carbuncu lum fidei. ⁊ ſic de alijs. Quibꝰ habitis habita bimus in cel̓. ẜm illud Mat. v. Beati mundo corde. qm̄ ip̄i deū videbūt. In eo omne genus frumentorū inuenit̉ triticū fidei. hordeum ſpei ſiligo dilectōnis. qͥbus anima nr̄a ſuſtentat̉ et ſana conẜuat̉. Et ꝑ oībus alijs dedit deꝰ ei tale pͥuilegiū ꝙ qͥcūqꝫ in ea ꝑ deuotōeꝫ habitat. nec morte turpiſſima tꝑali nec eterna periet. ſꝫ vitā eternā habeat. qd̓ ꝓbat Peranenſis in lib̓. ge ſtorum nobiliū. Quidā antiſtes mediolanēſis Sabinus noīe poſt dei genitricē beatā Kathe rinam deuotōne habuit. qꝛ hanc ab infantia in ſponſam elegerat ⁊ ceteris ꝟginibus p̄ferebat hic cum vltra mare nauigaret cū abbate Theo dorico de mōte caſſino ⁊ duobꝰ capellanis ſex militibus ⁊ famul̓ tredenis. ⁊ ſepulchrū dn̄i vi ſitaſſent montē ſynai adierūt ad tumulū ſancte Katherīe. Et ecce dux turcorū ferox hoſtꝭ chri ſtianorū a ſoldano rediēs cum ml̓tis armatꝭ epi ſcopum in mōtis pede obuiū habuit cuiꝰ comi tiuam mox vt vidit atrocit̓ ꝑemit dicēs. Sicut feci capitibꝰ ſic ⁊ mēbris faciam. p̄ſul ⁊ abbas hͦ videntes ducem rogauerūt dicētes. Liceat no bis montē aſcendere ⁊ pͥus tumbā gl̓oſe ꝟginis Ratherine viſitare ⁊ videre. deinde qͥd tibi pla cuerit ſuſtinebimꝰ libent̓. Et ille inqͥt. Neceſſe eſt vt iſta vice mea ⁊ nō vr̄a voluntas impleat̉ ⁊ p̄cepit cōfeſtim vt lingua ocul̓ auribus mani bus naͣribꝰ ⁊ pedibꝰ pͥuarent̉. ⁊ iuſſit vt mēbra igne cremarent̉. ⁊ vt ſic ſemiuiui in montem ve herent̉ dicēs. Uidebo qͥd valet ſepulcri huiꝰ viſitatio. ⁊ adiecit cū vob̓ mēbra renaſcent̉ qd̓ impoſſibile eſt. fidei vr̄e adherebo. Cūqꝫ illi ad tumbā veniſſent abbas expirauit. Epūs aūt ſi cut potuit preces fudit. Et ecce circa noctis me dium mōs totus cōtremuit. tantuſqꝫ pauor du cem inuaſit vt inde fugere vellēt nec potuerūt. Deinde ꝑ triū horarū ſpaciū tanta lumīs radi antia ibi ſplenduit. vt nō ſolū ibi vicini ſed etiā ſaraceni in remotis locꝭ ꝯſtituti hora eadē vigi lantes diem clarū crediderūt fore factū. ⁊ ſynai montē in ſolem conuerſum eſtimabāt. Interea beata Katherina de tumulo ꝓceſſit ⁊ triſte ca put amatorꝭ ſui tactu blādo ꝑmulcēs pͥmo ocu los. aures. naſum ⁊ cetera mebra ꝑungēs p̄ſtīe reſtituit ſanitati. Ille autem gl̓oſam ꝟginē cer nens. ⁊ pulchritudinem eius ferre nō potēs ad pedes eiꝰ cecidit. At illa p̄cipiente duo pulchri iuuenes qͥ iuxta eā ſtabant eū de terra leuauer̄t Cui Katherina ait. Scire debes mi chare ꝙ a mator meꝰ ſponſus xp̄s ih̓s hic ⁊ in futuro te ⁊ oēs honorātes me ꝓpter me paratꝰ eſt honora re. Et qꝛ ꝑdidiſti ꝓpter me linguā tuā ſolum in ꝓprio idiomate expeditā. ecce accōmodaui ti bi linguā meā in greco ⁊ latīo ꝑitiſſimā. ⁊ ani mas omīs familie tue in ſinū abrae noueris eſſe receptas. Facto igit̉ die cū miſſarū ſolēnia cele braueris lecto euāgelio. ſingula mēbra abbatiſ oleo qd̓ ſudat de tumulo meo pungas ſic ſuſci tabit̉. ⁊ an̄qͣꝫ diuinū officiū cōpleas ad ſtatum pͥſtinū reformabit̉. His dictꝭ ꝟgo ſancta kathe rina dexterā pontificis apprehendens dās ei an nulum p̄cioſiſſimū ⁊ chartulā aureis lr̄is exara tam diſparuit. ſed maxīa odoris fragrantia ibi remāſit. Chartula autē tres lineas ꝟborum ha D E CXXIII bebat. Prima. ſabine hec ꝟba ſint inter me ⁊ te ſigna dilectōnis ꝑpetue Secūda. fecit tibi me ritū ingēs dolor faciat tibi gaudiū ingēs amor Tertia. ducem baptizab̓. ſanus ad ꝓpͥa remea bis. ſicqꝫ decennio completo eris laudabl̓r me cum in celi palatio. Ille aūt immēſas gr̄as deo reddidit. Facto igit̉ mane dux montem aſcen dit. ⁊ cum epūm ad altare ꝓcedentem vidit et loquentem audiuit. ⁊ cum omīa mēbra integra liter reſpiceret obſtupuit. Tunc lecto euāgelio p̄ſente duce. abbatis mēbra epiſcopus qͥ in me dio erat poſitus ꝑunxit ꝑ ordinem. ⁊ ecce omī bus videntibus viuus apparuit. ſicqꝫ membris paulatim renaſcentibꝰ anteqͣꝫ diuinū officiū cō pleuit ꝑfecte eſt ſanatus. Viſo miracl̓o dux la chrymis ꝑfunditur. corde compungit̉. fidē am plectit̉. ⁊ cuꝫ multis nobilibus ꝑfecte credenti bus ab ep̄o eſt baptizatus. Hic cū heredibꝰ ca reret. ſeculo abrenūciauit. terrā ſuā vendidit et bonam portōnem fratribus in monte ſinai de gentibus dedit. ⁊ Romā cum epiſcopo ⁊ abba Quanqͣꝫ autem retroactis temꝑibus huiuſcemodi ſermones Meffreth videlicet: imp̄ſſo ria arte ſint multiplicati. Houinſime tame ampliore acuratioreqꝫ varijs in punctis emenda tione. iterū in inclyta Baſilienſium vrbe. ꝑ Nicolau Repier. qui ob honoreꝫ laudemqꝫ om nipotentis dei. immaculate quoqꝫ ꝟginis Marie. ac ſancte fidei catholice edificatōꝫ: impē ſis ꝓprijs(crede michi) non peꝑcit. his limpidiſſimis caracteribus ſunt impreſſi. Anno ſa lutis poſt Milleſimū aterqꝫ centeſimū octuageſimoocrauo. Die ꝟo viceſimaqͣrta Mai. .j. CXXIII H9 En9090 59 0lt1590 Secūda. fecit tibime ri pondera ſecum defer bi gaudiū ingēs amor Demū ad conſiliū abba . ſanus ad ꝓpͥa remea naſteriū ꝟginum quoo leto eris laudabl̓r mnē re ſancte Katherine fu aut immeſas gr̄as deo poſſeſſionibꝰ dotauit ⁊ ne dux montem aſcen ſtremo idem dux in mō re ꝓcedentem vidit et ſuſcepit habitū. ibiqꝫ xj m omīa mēbra integra ate Katherine qͣꝫdiu v̓ t. Tunc acto euāgelio ctus ꝟo Sabinꝰ poſt di hra epiſcopus qͥ in me horā veniſſet. dignum ꝑ ordinem. ⁊ ecce omī lingua eius minime app apparuit. ſicqꝫ membris beata Ratherina eam inreqͣꝫ diuinū officiū cō uote eam cōmendauit. 3. Uiſo miracl̓o dux la li memoria annulus ⁊c de compungit̉. fidē am num vſqꝫ hodie ẜuanti ilibus ꝑfecte credenti ta katherina virgo di is. ihiceū heredibꝰ ca cipes efficiamur regni q it. terrā ſua vendidit et re habet niſi pater ⁊ filie bus in monte ſinai de ce ⁊ ſpūſſanctus qͥ eſt id ā cum epiſcopo ⁊ abba in ſecula ſeculorum An Mellifluos fructus frondoſis lector in hortis Inuenies. nardū. balſama cūqꝫ croco. Sepe etiam ſuccos hortus deſudat amaros Et ſalices lentas fert ſimul ⁊ tribulum. Sic varios fructus noſter: tibi candide lector Dat liber. en qͥcqͥd ꝑcupis emptor habes. Hortulus oblectat ſpecioſas ſepe puellas. Redditur ⁊ ꝑ eum qui perit ante viror. Hortulꝰ iſte ferax herbaſ(mihi crede) ſalubres Cultori defert. ac medicamen olus. Languoreſqꝫ graues aīe demūt tibi flores Illius. hi tribuūt gaudia multa tibi. Hortulus iſte qͥdem de cuius gramine paſcit Se regina Saba. ſpōſaqꝫ ſancta dei. Plurima qͥd referā dictu memorabile. ſi quid Precepere patres. hortulus iſte dabit. At libri nomen lector ſi forte requiris. Regine Meffreth hortulus ip̄e. Uale. 3a Gi oactis temꝑibus huiuſcemodi ſermones Meffret icatꝭ. Noulſſimetamē ampliore acuratioreqꝫ varij. a Baſilienſium vrbe. ꝑ Nicolau Reẜier. qui ob ho aculate quoqꝫ ꝟginis Marie. ac ſancte fidei catho chi) non peꝑcit. his limpidiſſimis caracteribus ſur nū aterqꝫ centenima octuageſimooctauo. Die vo te ⁊ multis alijs cauſa deuotōis venit. ml̓ta au ri pondera ſecum deferens tribuit pauperibus Semū ad conſiliū adbatis ⁊ ſancti Sabini mo naſteriū ꝟginum quod dicit̉ aula dei in hono re ſancte Katherine fundauit. quod ⁊ multis poſſeſſionibꝰ dotauit ⁊ diuitijs ampliauit Po ſtremo idem dux in mōte caſſino monachalem ſuſcepit habitū. ibiqꝫ xp̄o regi ſueqꝫ matri ⁊ be ate Katherine qͣꝫdiu vixit deuote ſeruiuit Sā ctus vo Sabinꝰ poſt decenniū cuꝫ ad extremā horā veniſſet. dignum deo ſpūm exalauit. ſic ꝙ lingua eius minime appareret. nulli dubiuꝫ qͥn beata Ratherina eam tulit. que ſuo domīo de uote eam cōmendauit. In huius gl̓oſi miracu li memoriā annulus ⁊ carthula apd̓ Melodia num vſqꝫ hodie ẜuantur. Quo qͥdē anulo bea ta katherina virgo dignet̉ nos ſignare. vt ꝑti cipes efficiamur regni celeſtis. qd̓ nullus p̄ſta re habet niſi pater?filius vna cum ſua genitri ce ⁊ ſptnanctus q eſt ideꝫ cum patre bn̄dictus in ſecula ſeculorum Amen. .j. Tabula Sſtinentia q̄ vtilis ſit corꝑori ⁊ anime. ſermōe 70. D. Abſtinētie iterū vtilitas. 75. E. Abſtinentia quid faciat. 123. D. Adamantis magna ꝟtus. 67. E Adulteriū qͣꝫ malum ſit. 93. G. Agatha ꝟgo angelis comꝑat̉. 35. B. Agnes ꝟgo comꝑatur lilio. 29. C. 30. B. Alabaſtri ꝓpͥetas. 86. A. Albeſcon lapis ſel̓ igne accenſus nūqͣꝫ extingui pōt. 58. C. et. 72. E. Alexandri magni aſtutia. 9. C. Idem ad celuꝫ voluit volare. et quō. 17. A. Allexius comꝑat̉ iſopo ⁊ thuri. ⁊ eiꝰ ſanctitas multū cōmendat̉. 70. B. C. E. Aloe lignū vbi reꝑitur ⁊ ꝟtus eius. 53. E. Amoris diuini natura. 83. B. Amatores mundi quomo collaudāt ſuas ama trices. 29. B. Amans laſciuo amore. odit ſe reprehendenteꝫ 91. A. Amatores p̄cioſis rebus comꝑāt ſuas amatri ces. 92. H. Andreas cōmendat̉ ⁊ eſt timēdus. 1. A. B. D Angeli ml̓tas ꝓpͥetates habēt. 35. B. C. Angelus gabriel qͣꝫ reuerent̓ ſalutauit ꝟginem Mariam. 46. I. Angeli aſſimilantur ſtellis. 106. A. Angeli inſtar militū ẜuiūt regi celeſti. 107. B. Angeli ẜuiunt nob̓ in qͥnqꝫ. 107. D. Angeli intercedūt ꝓ nob̓ exemplū. 107. E. Angeli oratōes nr̄as deo offerunt. 107. F. Aīma hoīs qͣꝫ p̄cioſa ſit in cōſpectu dei. 72. C. Aīe hoīm columbis aſſimilant̉. 107. G. Aīe in purgatorio flent ꝓpter qͣtuor. 120. A B Anima negligēs hic penitere qͣꝫtū in purgato rio penitebit. 120. B. Animabꝰ in purgatorio ſubuenire debemus ſe ptem ſuffragijs. ibidem. D. Animabꝰ defunctorū ſuccurrere debemꝰ ꝓpt̓ qͥnqꝫ. 110. B. Anime in purgatorio vindictā petent ꝓ ſe non orantibus. 110. C. Anime in purgatorio vtrū puniunt̉ per demo nes. 112. F. Anima auicule aſſimilat̉. 111. B. Anime dignitas patet ex multis. 111. E. Animaliū natura diuerſa. 74. B. Aīalia in vere coniungunt̉ ⁊ qͣre. 10. A. Aper eſt multū ferus venatoribꝰ. 93. A. Apoſtoli comꝑant̉ columbis. 2. C. Apl̓oꝝ diuiſio ꝑ vniuerſam terrā. 68. C. Apoſtoli dicunt̉ pͥncipes mūdi. 68. D. Apoſtolorū electio figurat̉. 69. A. Apl̓i ſunt electi a xp̄o ml̓tiplici de cā. 69. B. Apoſtoli cel̓ ⁊ colūbis comꝑant̉. ibidem. D. Apolonia ꝟgo comꝑat̉ cedro. 38. C. Apum rex ⁊ natura eius. 3. A. 39. A. et. 40. E. Apibus aſſimilantur ꝟgines ratōne caſtitatis. 67 P. Apum natura. 11. A. D. 56. F. 89. A. 121. A. Aqua ſignificat martyriū. 2. F. Aquile natura. 6. A. 8. A. 21. A. B. C. D. et. 24. A. et. 25. I. et. 75. B. et. 88. A. Arbores vbi debeant plantari. 2. E. Arbor ſterilis tranſplantata fit fertilis. 2. A Arborum ꝓpͥetas. 74. A. Arguens criminoſos incurrit odiū. 92. C. Arthemeſie natura. 5. D. Articulos fidei tenent̉ laici ſcire. 13. F. Articulos fidei apoſtoli cōpoſuerūt. 69. E. Aues aliq̄ diligunt lucē alique odiūt. 18. B. Auguſtinꝰ excellit oēs doctores eccl̓e. 90. B. Auguſtinus ſoli comꝑat̉. ceteri autē doctores ſtellis. 90. D. Auguſtinꝰ qͥbuſdam romipetis apparuit ⁊ eos ſanauit. 90. F. Auguſtinꝰ diſputauit a cedro vſqꝫ ad iſopum. ⁊ qͥd hoc ſit. 91. G. Aurora conſurgens multa bona operatur. 97 B. C. Aurū inſpicientē ſe letificat. 87. C. ⁊ eius ꝓpͥe tas. 48. A. 103. A, Dabylo cuiuſmodi muros habuerit. 123. A. Balſamus vbi creſcit ⁊ a qͥbus cuſtodit̉. 63. A Barbara cōmendatur multipliciter 3. et. 4. ꝑ totum. Barbare ẜuire qͣꝫ fructuoſum ſit. 3. D. Barbara horto comꝑatur in quo xp̄us multa plantauit. 3. D. E. F. Barbara aſſimilat̉ angelis. 5. F. Bartholomei vita ⁊ ꝯuerſio ſiue origo. ⁊ eius feruēs p̄dicatio. 88. B. C. D. et. 89. ꝑ totum. Baſiliſcū ⁊ ꝑ aſpidē qͥd intelligat̉. 107. H. Beatorū gaudiū qͣꝫ delectabile ſit. 79. G. Beatiores ſunt credentes in xp̄m qͥ eū nō vide runt qͣꝫ qui eum viderūt. 13. D. E. Benedicte herbe natura. 64. C. Beneficia pl̓a habere ꝑiculoſum eſt. 6. D. Beneficia ſeptē cōfert deus homī. 22. G. H Beneficia a deo nob̓ data iugit̓ memorari de bemus. 76. B. Beneficijs grati eſſe debemus oſtendit̉ exem plo. 85. A. Benigni ſunt ſb̓ benignis planetꝭ nati. 116. A. Berillus lapis ⁊ eius natura. 59. C. Boni ⁊ mali hn̄t angelos cuſtodes ſui. 106. A Bona tꝑalia ſi pauꝑibus dant̉ nō minuuntur ſed creſcunt. 82. C. Bona tꝑalia ſpernenda ſunt exemplo antiqͦrū. De ſanctis Calandrius auis cu ius ſit nature. 102. B. Calix eſt duplex. 74. F. Cādele qͣre portant̉ in feſto purificatōis. 33. H Canis natura. 42. D. Canicule impregnate natura. 65. B. Capre natura. 73. H. Carbunculi natura. 10. G. et. 58. E. Cardinales quot numero eſſe debēt. 39. D. Caſtoris natura. 2. B. Caſtrare aīalia qͣꝫ vtile ſit. 24. D. Cedrus ml̓tas ꝟtutes hꝫ. 38. B. 99. C. D. Celebrare vel communicare an quotidie liceat 56. G. Cena eterna qͣꝫ delectabil̓ ſit. 89. I. Cerui natura. 74. B. 66. C. 160. G. Certamē legitimū tria requirit. 50. F. Ceti ⁊ cocodrilli pugna. 32. A Cibum naturalem ſumere oportet ꝓpter neceſ ſitatem. 47. E. Cibum ſumēdo ml̓ta ſunt vitāda. ibidē. F. G. Circūcidi voluit dn̄s octauo die pueros iudeo rum. 24. A. B. Circūcidi voluit xp̄s ml̓tiplici de cā. ibidē. C. Circūciſio qͣre fuit cultro lapideo. 25. C Circūciſio ſpūalis eſt neceſſaria. 25. D. E. F. ⁊ ꝑ totum. Ciconie natura. 25. G. et. 71. E. et. 112. D. Cigni natura. 17. B. 85. G. Cinctorium quo lumbos p̄cingimus duplex ē 91. D. Cinnamonū qͥd ſit ⁊ ei maria ſimilat̉. 94. I. Columbe ꝓpͥetas. 34. B. 60. B. C. D. et. 107 G. Conceptio beate Marie ꝟginis ⁊ modus eiuſ dem ẜm mentem quorūdam ſanctorū oſtendi tur. 9. ꝑ totum. Conceptōis feſtū celebrantibꝰ quis fructꝰ con ferat̉. ibidem. D. E. ⁊cͣ. Conceptā eſſe ꝟginem ſine peccato originali ꝓ batur ꝑ plura. 10. B. I. et. 97. D. Conceptōnis puritas omnimoda impugnat̉. ⁊ qͥd tenendū ſit. 10. K. L. Conceptam eſſe ꝟginem in originali probatur 11. D. Conceptio ꝟ̓ginis Marie ſine peccato origīa li complurimis catholicis autoritatibus ap probatur. extra in p̄monitōne ante pͥmum ſer monem de conceptōne. Confeſſores quam beatitudinem meruerint et quam ꝟgines. 98. F. Conſortia mala fugienda ſunt. 23. N. Contentionis inter diſcipulos chriſti orte ori go. 89. D. Cōturnices ſolent cum accipitribus pugnare. 107. C. Conuiuia raro fiunt ſine peccatis. 93. I. Corpus mulieris dicitur ignis. 115. B. Corona quam vidit Iohannes cū duodecim ſi ellis. 19. G. Cor hominis intoxicati comburi non poteſt. 83. A. Coruus eſt animal doloſum. 13. B. 14. E. Chryſolitus lapis cuius ſit nature. 90. A. Crux xp̄i ſignificat̉ ꝑ arborem quam vidit na buchodonoſor. 53. A Crux chriſti hꝫ quatuor ꝟtutes. 53. B. Crucis ſignatio precedit in omni actōne. ibidē D. Crucis chriſti memoria omnia leuia facit. ibi dem. G. Crucis arbor vnde venerit. ⁊ quomō inuenta ſit. 53. H. Crux xp̄i palme comꝑat̉. 98. B. Crux xp̄i exaltata eſt in celo. in inferno ⁊ ī mū do. 98. D. Crux chriſti cedro comꝑatur propter duo. 99. D. Dauid figurat xp̄uꝫ 36. C. Defectus eſt triplex. 73. I. Democritus vt liberius ſtudio vacaret iuſſit ſibi oculos erui. 17. H. Deus duplici motu mouet̉. 26. K. Deus in templo eſt adorandus. exemplū de re ge Alexandro. 105. C. Delphines magnam habent dilectōnem ad ſe 113. B. Dextra ⁊ ſiniſtra qͥd ſignificent. 74. C Diabolus ꝑ bubonem ſignificat̉. 46. A. Diabolus capit nos inſtar aranee. 93. E Diabolus apparuit mulieri in forma epiſcopi. 109. I. Diem natalis noſtre non debemus celebrare. 3. I. Diſcipuli chriſti triſtantur nec audire poterāt quando chriſtus eis de morte ſua predicauit. 52. C. Diſcordant mali ſꝑ. ⁊ raro boni. 84. C. Doctorū ſcientia a ſolo deo eſt. 58. D. Doctores dicunt̉ lumina eccl̓e. 62. B. Domini boni habent bonos famulos. et mali malos. 23. I. Domus ſpūalis eſt duplex. ⁊ quid quelibꝫ ſit. 105. F. Dn̄i terreni ſolēt hr̄e magnū famulatū. 117. B Dorothea ꝑ florem campi ſignificat̉. 36. B. Dorotheam qͥnqꝫ clarā reddunt. ip̄a deniqꝫ li lio cōuallium comꝑat̉. ibidem. D. F. ⁊ etiam ſolſequio ⁊ ceteris floribus. 37. B. Dorothea adiutrix ē ip̄am inuocātibꝰ. 37. D .j. 6 Tabula Eccleſia ſignificatur ꝑ firmamentū vel celum ſtellatū. 62. G. Eccleſia militans frequent̓ ſignificat̉ ꝑ regnuꝫ celorū. 4. B. Eccleſia militans ſuos habet ⁊ habuit milites. 79. A. Eccleſia dei debet ẜuari mūda. 105. B. Eccleſia mater ſpūalis plꝰ dat ſuis filijs qͣꝫ car nalis. 120. A. Ebur eſt frigide nature ⁊ quō ꝓbat̉. 82. A. Elemoſynā libent̓ debemus dare. 116. E. Elephantis natura. 7. A. 12. E. 65. G. et. 76. A. 59. B. Elephas quō captiuat̉. ⁊ eius ꝓpͥetates. 77. C. ꝑ totū. et. 110. B. Eliſabeth vnde ſciuit Mariam eſſe grauidaꝫ dicens. bn̄dictus fructus ventris tui. 65. G. Epiphanie feſto xp̄s fecit tria miracl̓a. 27. B. Epiſcopi aut preſbyteri officium qͣꝫ difficile ſit. 91. F. Epiſcopi habent tria mādata. 122. D. Equi quō cognoſcunt̉ ſine defectu. 14. D. Ericij natura. 100. E. Error turbat intellectum hominis vt nō cogno ſcat que dei ſunt. 90. C. Euangeliū iohannis cōmendat̉. 21. E. Euchariſtie ſacramentuꝫ quare inſtitutum ſit. 47. A. ⁊. 56. A. B. Euchariſtie ſacramentū quare in vltima cena inſtitutū ſit. 47. C. Euchariſtie ſacramentum ſumere omnes mo nemur. 47. D. E. Euchariſtie ſacramento an quis poſſit ſe indi gnum iudicare. ibidem. F. G. Euchariſtie ſacramentū ab omībus ſumēdum eſt reuerenter. ibidem. H. Euchariſtie ſacramentum digne vl̓ indigne ſu mentes qͥd ꝓmerent̉. 47. ꝑ totum. Euchariſtia anteqͣꝫ ſumat̉ qualis dolor requi ratur. ibidem. I. Euchariſtie ſacramentū in peccato mortali ſu mentes grauit̓ peccant. ibidem. R. Euchariſtie ſub vtraqꝫ ſpecie totus xp̄s conti netur. 56. C. Euchariſtiam non debent cōmunicare laici ſb̓ vtraqꝫ ſpecie. 56. E. F. Exiſtentibus in purgatorio ſubuenire debemꝰ ꝓpter quatuor. 119. D. Fabianꝰ papa a qui qꝫ cōmendat̉. 28. B. Fama eſt conſeruanda cum ſumma diligentia 2. D. Famulatus xp̄i dinumerari non pōt. 73. C. Fariſei capre aſſimilant̉. 73. H. Febres quō caueant̉. 47. A. Femine quare tardius formant̉ in vtero qͣꝫ ma ſculi. 33. C. Feniculi natura. 5. C. Fenicis auis natura. 13. A. 64. D. Fides an ſit de viſis. 13. C. D. Fideles primitiue eccleſie qͣꝫ deuote vixerunt. 56. G. Ficus egyptiaca fertilior eſt qͣꝫ nr̄a. 87. D. Filij ingenio ⁊ moribus ornati multū pre alijs a parentibus diligunt̉. 54. A. Flores varias habent ꝓpͥetates. 114. B. Flores vinee fugant ſerpentes. ibidem. D. Fontes vel fluuij quō generant̉. 73. B. Fontes irrigui ſedule exhauſti recentiores et dulciores fiunt. 123. C. Fraudulenti hoīes aſſimilant̉ vulpi. 92. A. Gallus vnde habet ꝙ diſtinguit horas noctis ⁊ diei. 40. A. Gallus albus terret leonem. 98. E. Galli carnes crude ſerpentis demunt venenuꝫ ibidem. F. Gaudent angeli ⁊ triſtantur demones cum bn̄ oꝑamur. 106. D. Geraticon lapis cuius ꝟtutis ſit. 42. A. Georgius martyr in multis commendatur. 50 ꝑ totum. Georgius dicit̉ p̄cipuꝰ inter martyres. 51. B. Georgius fuit ſimil̓ xp̄o in qͥbuſdam operibus ⁊ ꝟtutibus. ibidem. C. D. E. Gloria eſt triplex. 79. B. Gloriari in potētia ⁊ diuitijs in veſtitu exterio ri qͣꝫ ꝑiculoſum ſit. ibidem. C. D. E. Gloria interior ſeu ſpūalis in quibus conſiſtit. 79. F. Gregorius papa cōmendat̉ precipue in humi litate. 42. C. Gregorius inter quatuor eccleſie doctores eſt vltimus. 43. C. Gregoriusqͣꝫ inuite aſſumpſit regimen aīmaꝝ ibidem. D. Grues qͣꝫ ordinate volāt ⁊ eoꝝ ꝓpͥetas. 41. A. Habitacula diuerſifi cantur ẜm merita morientiū. 112. E. Herodes illuſus a magis qͣre iratꝰ eſt. 22. R. Herodes miſerabilit̓ obijt. ibidem. P. Herodes quare vocauit magos occulte ad ſe. 26. F. Herodes fuerunt tres. 27. C. 92. B. Herode qͣlit̓ oīs hieroſolyma turbat̉. 27. F. Herodes maluit ꝑire qͣꝫ correctōi iohānis obe dire. 93. D. Herodij auis natura. 1. A. Homo dicit̉ arbor euerſa. 2. A. 46. E. Homo ml̓tis ſignis oſtendit̉ eſſe animal māſue tum. 59. B. De ſanctis Homo in ſtatu innocentie multis p̄rogatiuis donatus fuit. 46. F. Hominis reparatio. ibidem. H. Homines incaſti animalibꝰ incaſtis ſimilant̉. 91. C. Homo ſimilatur arbori. 105. H. Homo aſſimilatur pauoni. 112. A. Homo vn̄ formatꝰ ⁊ qͣꝫ vilis ſit. ibidem. B. Homines ſimilantur auibus die non volatibꝰ 118. A. Homo peccator arbori infructuoſe comparat̉. 78. B. Homo ꝑ ſe cadit in peccatū ſed non poteſt ꝑ ſe reſurgere. ibidem. C. Homines velociter debent currere viā māda torum dei. 78. E. F. Honoris affectus reprehenſibilis eſt in multis 74. D. Honore nullus eſt dignus niſi ꝟtuoſus. 67. Hoſtrea piſcis maris ⁊ eius ꝓpͥetas. 10. H. Humilitas triplex. 41. E. Humilitas vera quo cognoſcit̉. 42. A. Humiliare quomō nos debemus. 66. C. Humilitas p̄fert̉ virginitati. 114. C. Humilitate angeli boni ꝑſtiterunt. 118. C. Iacobus maior ſuis ( ꝑegrinis ſubuenit. 74. C. E. et. 75. D. Ieiunare debent hoīes feriā ſextā ꝓpter mēo riam paſſionis xp̄i ⁊ de eiꝰ vtilitate. 6. E. Ieronimꝰ fuit amarꝰ corrector ſimonie. 108. E Ieronymi imago fugat demones. 109. E. Ieroſolymite qͣꝫ difficiles fuerunt ad credēdū. 18. G. Irundinis natura. 55. A. et. 75. A. Iſopus quam habet ꝟtutem. 70. A. Iohānes baptiſta comꝑat̉ turturi ꝓpter ſuam caſtitatem. 57. B. Iohannes baptiſia in ſe cōtinet ꝟtutes omniū ſanctorū. ibidem. C. Iohannis natiuitas multuꝫ gaudioſa fuit. ibi dem. E. Iohannes p̄ceſſit xp̄m ſicut lucerna magnum dominū. 58. B. Iohannes aſſimilat̉ carbunculo. ibidem. E. Iohannes comꝑat̉ berillo. 59. C. Iohānes baptiſta ſuꝑ omēs ſanctos eſt hono randus. ibidem. F. Iohānis exultatio in vtero qual̓ fuit. 65. H. Iohānes bap. quanti meriti fuit. 92. et. 93. Iohānes euangeliſta multuꝫ fuit dilectꝰ a xp̄o 20. B. C. Iohānes euangeliſta an ſit vere mortuꝰ et cuꝫ corꝑe ⁊ anima aſſumptus. 20. D. Ioh̓es euāgeliſta ſimilat̉ aquile. 21. C. Iohanni euāgeliſte xp̄s pl̓es ꝑrogatiuas oſtē dit. 54. E. Ioſue figurā xp̄i tenet in ml̓tis. 68. A. Ioſeph qͣꝫ gl̓oſus fuerit. 39. B. C. Iudicij extremi q̄dam deſignatio. 4. E. Iuſticia in duobus cōſiſtit. 10 4. E. Infirmi ſunt triplices. 102. C. Infirmitates varie varijs remedijs curantur Infirmi ſigna. 14. A. (91. A. Infirmi nocte plus grauantur qͣꝫ in die. 16. D. 34. A. Innocentes cum occiderent̉ quot annoꝝ erāt. 22. M. Innocentum matres quid occiſoribꝰ reſpōde runt. ibidem. N. Innocentes violis comꝑant̉. 23. C. Innocentes inſtruunt nos fugere ſeptem pctā capitalia. 23. F. Innocentes ſunt multū honorādi. ibidē. H. Iupiter cuius influentie ſit. 121. C. Iurgia ſemꝑ ſunt inter ſuꝑbos. 89. B. Laborare debemus in bonis operibus. 69. F. G. Lacertula aīal qd̓dā ⁊ eius natura. 22. B. Lachryme cōtritōis vn̄ cauſent̉. 73. D. Lampadē ornatam tria faciūt. 4. F. Laruis ſe ornare in carniſpriuio nō licꝫ. 25. R. Laudare ſctōs ꝯueniēs eſt. in ꝓlogo ẜmonū. Laurētius non ſenſit ignem in craticula poſitꝰ 80. B. Laurentiꝰ rubo comꝑat̉ ⁊ quale in tormentis ſolatiū habuerit. ibidem. C. E. Laurentiꝰ ml̓tos martyres p̄cellit. 81. C. D. Laurentius ſibi ẜuientes in vita fidelit̓ in fine iuuat. ibidem. E. Laurentius ꝓbatus eſt multis. 82. B. C. D. Laurentiꝰ auro comꝑat̉. 83. C. Legitimū certamen tria reqͥrit. 50. F. Leonis natura. 19. A. 39. E. et. 111. A. Leo eſt rex animaliū quadrupēdū. 194. B. Liliū in ſpecie alijs floribus pulchrius eſt ⁊ eiꝰ virtus. 29. A. et. 30. A. Liliū cōualium ⁊ natura eius. 36. F. Locuſte qͥd ſint ⁊ vnde generant̉. 92. D. Lucia ꝟgo a luce dicit̉ ⁊ merito. 12. B. Lucerne ardentes qͥd ſint. 91. E. Lumen intellectus ſepe in nobis extinguitur. 116. G Luna ml̓tas ꝓpͥetates habet. 43. B. 121. F. et qͥd ſignificet in cōmuni. 160. A. Luna reſpicienda eſt a medicis cū dant medici nas. 64. A. Lupi natura. 22. L. 31. A. et. 77. A. B. Luxuria ml̓ta mala infert homī. 23. F. Luxurioſus aſſimilat̉ apro. 93. A. Luxuria qͥd eam exercenti cōferat. 109. G. Luxuria a iuuenibꝰ exercitata comitatur eos in ſeniū. 62. F. Tabula Magi qua virtute tracti ſunt ad querendum xp̄m. 26. D. Magi quō a tam remotis in breui tꝑe ad xp̄m venerunt. 26. E. Magi multiplicē ſtellā viderunt. 26. H. I. Magorum erga chriſtum infantem deuotio. ibidem. L. Magi diuerſarū ꝓuinciarum fuerūt. vnuſqͥſ qꝫ tamen habuit ſpeciale ſignum ꝓuocatiuuꝫ ad querendū xp̄m. 27. D. Magi quare hieruſalem intrauerūt ⁊ ibi ſtel lam ꝑdiderunt. ⁊ quilibꝫ eorū tria munera ob tulit ⁊ chriſtum deuote adorauerunt. ibidem E. G. H. I. Magus qͥdam penitens codices artiſmagice combuſſit. 109. F. Magnes lapis precioſus ⁊ eiꝰ ꝟtus. 101. A. Malorum ſacerdotum ⁊ monachorum incre patio. 108. C. Maria dicit̉ ortus deliciarū. 3. C. Maria dicitur pulcherrimum tricliniū chriſti 9. A. Marie deuote ẜuire ml̓tū valet. ibidem. E. Maria a tota trinitate electa eſt vt eſſet mater xp̄i. 19. C. et. 11. B. Maria qͣꝫ ornata domus fuerit. 10. C. 11. B E Maria gaudebat valde in natiuitate chriſti. 17. D. Maria xp̄m coronauit multis coronis. ibid̓ F Maria concepit ſine virili ſemīe ꝓbat̉. 17. G Maria viridariū xp̄i qͥbus arboribus ⁊ aīma libus ſit ornatū. 94. B. C. Maria ſimilat̉ arbori prato ⁊ nemori. 94. D Maria ſtellę maris aſſimilat̉. 95. A. Maria quare voluit purgari. 33. D. Maria ꝑ columbam ſignificat̉. 34. B. et eius p̄rogatiue. ibidem. C. Maria ſanctificata eſt in vtero. 34. D. Maria pulchrū colloquiū habuit in annūcia tione gabriel̓. 44. F Maria ſtgnificat̉ ꝑ arcā noe. 45. C. ⁊ ꝑ totuꝫ de gaudioſa eius annūciatōne. Maria ꝑ vellus gedeonis ſignificat̉. 46. C. Maria ꝑ lunā ſignificat̉. 64. B. Maria qͣꝫ pulchra dicat̉. 64. D. E Maria duodecim pͥuilegia habuit ſignificata ꝑ coronā duodecim ſtellarum. ibidem. F. Marie exemplo nos humiliare debemus. et de gaudijs eiꝰ dū eliſabeth viſitaret. 65. E. F Marie in aſſumptōne q̄ fuerint. 84. B. 86. G Maria quibus virtutibus floruit. ⁊ qua etate obijt. 84. D. E. Maria an̄ corpore ⁊ aīma aſſumpta ſit. 84. F et. 46. F. Maria cedro comꝑat̉. 84. G. Marie nomen fugat demones. 84. H. Maria ſignificat̉ ꝑ arborem quā vidit nabu chodonoſor. 85. B. Maria dicit̉ caſtellū ꝓpter ſeptem. 85. C. Maria qͣre in ſcriptura dicat̉ ml̓er. ibideꝫ. D. et de eiꝰ ſeptem p̄rogatiuis. ibidem. E. Maria ꝓpter puritatē cigno comꝑat̉. 85. G. Maria ſollicita fuit in oꝑibus miſcd̓ie. ⁊ quō optimā ꝑtem elegit. ibidem. H. I. Maria ml̓tipliciter refrigerat iraꝫ dei ſuꝑ pec catores extentā. 86. C. Maria ſine intermiſſione pro peccatoribus ex orat. 87. C. Maria omnes ꝟtutū fructus in ſe habet. ibi dem. D. E. Marie abſente auxilio nemo ſaluatur. 87. F. 95. D. E. Marie natiuitas multis figuris eſt p̄figurata. 94. D. E. Maria ſola caput ẜpentis cōtriuit. 94. E. Maria anteqͣꝫ nata erat ſola iuſticia circa nos fuit licet parua ſine miſcd̓ia. 95. G. H. Maria qͣꝫ pulchre ornata eſt in ſua nati. 96. A Marie ẜuiētes raro aut vix damnāt̉. 96. C. Maria colūnis ſeptem ſuſtētata fuit. et quid ꝑ colūnas ſignificat̉. ibidem. D. Marie natiuitas miraculoſa fuit. 97. A. Margaretha multipliciter commendat̉. et la pidi p̄cioſo ⁊ apibꝰ cōparat̉. 66. et. 67. A. B Margarite nat̉a ⁊ vn̄ naſcat̉. 10. H. et. 66. A Maria magdalena an ꝟgo fuerit. ⁊ qͣꝫ amare penituit. 71. B. C. F. Marie magdalene ſtatus an̄ conuerſionē mi ſerabilis fuit. 72. B. Marie magdalene amor ad xp̄m maximꝰ fuit ibidem. F. Maria magd̓. ml̓tas peccādi occaſiōes habu it ⁊ ip̄a p̄cioſa fercula ad domuꝫ phariſei vbi xp̄s erat portauit. 73. B. E. F. Martyres quā beatitudinē meruerint. 118. E Mars cuius ſit influentie. 121. C. Matthias quō electus ſit a xp̄o ⁊ qͣꝫ ml̓tipli citer cōmendat̉. 41. B. D. Medici ſpūales ⁊ corꝑales amādi ſunt. 73. B Mel ſilueſtre qͥd ſit. 92. D. Merica herba quando floret quid ſignificat. 114. A. Mercuriꝰ cuiuſmodi influētie ſit. 121. D. Mereri an quis poſſit de cōdigno vitā eternā 52. F. Milites terreni fortiter ꝓ xp̄o pugnare debēt 28. A. Militi qͥd attineat loquēdo corꝑalit̓ ⁊ ſpūalit̓ 50. A. B. Militē ad ſedulitatē laborꝭ tria inducūt. 50 C Militē tria faciūt ſtrenuū. 50. D. Milites xp̄i ⁊ mūdi differūt. ibidem. D. Militum robur in tribꝰ ꝯſiſtit. 50. E. De ſanctis Milites multi quid circa reges faciāt. 107. A Miluus nullas aues capit niſi gallinas. 23. A Mirrha fugat ꝟ mes ⁊ qͥd ſit. 108. B. Miſcd̓ia ⁊ mititas decent regem. 16 4. D. Mitis quid ſit. 118. A. D. Monachū ingratum incarnatōis xp̄i diabolꝰ grauiter puniuit. 46. R. Mons libani qualis ſit. 117. D. Monachi debent habitare in vna habitatōne 121. A. Morti eterne adiudicatus eſt liberatus a ma ria. 94. K. Morte ꝑpetua nō ꝑibit qui ſancte Katherine deuotus ꝑmanet. 123. E. Mulieres caſte corꝑe ſed non verbis grauiter puniunt̉. 36. E. Mulieres quare libent̓ garriūt vt pice. 85. F. Mundus deſignat̉ ꝑ mericā. 114. A. Mundana affluentia infert penam eternam. 116. H. Mus fugat gallum album ⁊ leonē. 98. E. Muſcati natura. 67. A. Muſtela interficit baſiliſcum. 5. E. Nardi proprietas 35. A. Natiuitas eſt duplex. 45. A. Nebula deſignat deuota oratōnem. 119. A. Nemo vindicet ꝓpͥam iniuriā. 116. D. Neſcit quid petit petēs purgatoriū. 111. C. Nicolaus cōmendat̉ in tribus. 6. 7. 8. ẜmōibꝰ Nicolaus adiutor eſt in tribulatōnibus conſti tutis. 6. B. C. F. et. 7. D. I. Nicolaus vindicat iniuriā ſibi factā. 7. C. Nobiles ⁊ diuites elati qͣꝫ grauiter ſunt puniē di. 108. E. Nox a nocendo dicit̉ ⁊ quid ꝑ ip̄am ſignificat̉ 82. F. Nulla doloroſior pena qͣꝫ purgatorij. 110. A Oblatus quare fuit chriſtus ⁊ redemptus colūbis ꝑ legē. 34. G. Ocium fugiendum eſt. 29. D. Oculi cuſtodiendi ſunt ne videant vanitatem 23. L. Oleum quid ſignificet. 4. D. Oliue ꝓprietates. 6. ꝑ totum. ⁊ multa de oleo. ibidem. F. Oliua arbor eſt reconciliatōis. 109. A. 116. B. Onager quam habet naturam. 24. D. Oratōnes ⁊ ſuffragia ſolum proſunt in purga torio exiſtentibus qui ſunt in triplici differen tia. 119. B. Origo feſtiuitatis de natiuitate Marie virgi nis. 94. G. Origo generalis commemoratōnis animaruꝫ. 120. E. Ortulanus dicit̉ xp̄s. 3. B. Ortus celum ſignificat. 36. A. Ouis multas virtutes habet. 41. D. 96. Het 74. B. Palme naturaº. et quid palma ſignificet. 98. A. B. Panthera animal pulcherrimū. 12. G. 47. I. Panthera eſt animal omnibus amicū. 122. E. Pantheron lapis precioſus ⁊ eius ꝟtꝰ. 57. B Parentes corrigendo filios debent eſſe mites. 89. G. Parentes primi triplici negligentia innocētiaꝫ ꝑdiderunt. 23. K. Paſſio xp̄i. 48. B. Paſſionati inabiles ſunt ad bonos mores. 52. A. Pater non det poteſtatem ſuper bona ſua filio aut vxori. 24. A. Pati qͣꝫ bonum ſit ⁊ qͣꝫ nobile. 103. E. Paulus iordani comꝑat̉ ⁊ de eius conuerſiōe 32. D. F. Paulus a quo ſuam doctrinam habeat. ibi dem. G. Paulus comparatur regi Sauli in ml̓tꝭ. 61. B Paulus feruentiſſimus zelator fuit animaruꝫ ibidem. C. Paulus dicit̉ vas gratie ⁊ humilior fuit omni bus apoſtolis. 63. B. C. D. Paulꝰ potius ſe a gl̓a excludi voluit qͣꝫ ꝓxīos. ⁊ an hoc nunc liceat. ibidem. E. F. Paulus ꝑmanſit virgo. ibidem. H. Paulus dicit̉ vas nobile ⁊ triplex martyrium ſuſtinuit. 63. I. R. Pauperes efficiuntur interduꝫ domini magni 68. B. Pauꝑes temꝑe neceſſitatis nutriendi ſunt etiā de bonis eccl̓e. 81. D. Pax multa bona oꝑatur. 116. B. C. Peccator ꝑ ſe ſine gratia non ſurgit licꝫ ex libe ro arbitrio cadat. 32. C. Peccatum infirmam facit animā ⁊ illiꝰ infirmi tatis origines. 91. B. Peccatoresᶠ quadrupliciter vinculantur. 93. D. E. Qeccator debet feſtinans reſurgere a peccato. 93. F. Peccatorū grauitatē non ſentimus ꝓpter con ſuetudinem. 121. B. Peccatores cum vocant̉ ad penitentiā debent cito ſequi ꝓpter tria. 32. I. Pecccator quomodo purificat̉ a culpa. 33. F. et multiplex ſit talis purgatio. 34. F. Peccatum anteqͣꝫ faceremus mille mortes ſub ire deberemus. 51. A. Peccator indiget ductore bono vt ſaluetur. 55. B. Tabula Peccatores citius agant penitentiam ⁊ non ꝓ craſtinent. 60. B. ccatū quodcūqꝫ facile poteſt deleri ꝑ homi nem. 71. A. Peccatores quare nunc ita īꝑfecte peniteant ibidem. G. Peccator magis debet dici beſtia qͣꝫ hō. 72. A Peccatum ml̓ta facit in homīe. ibidem. D. Peccatori vt miſericordiaꝫ conſequat̉ neceſſa ria eſt humilitas. 72. E. Peccator niſi fortit̉ reſiſtat ſtatim diaboli po teſtati ſubijcit̉. 73. A. Peccatorem diabolus in omnibus mēbris ex cecat. 78. E. Peccatori quatuor ſunt neceſſaria vt ī ſtatu pe nitentie ꝑmaneat. 78. F. Peccator ſequi debet Mattheū in ſua conuer ſione. 100. G. Peccator ferro comꝑat̉. 101. B. Pellicani natura. 89. E. Penitentia non debet differri vſqꝫ in finem. 4. G. Penitentia aſſimilatur mari. 105. H. Penitentiam agere oportet in omībꝰ membris 24. I. Penitentia ꝑ oꝑa penalia fieri debet. 68. D. Perdicis natura ⁊ qͥbꝰ aſſimilat̉.1. E. 1οο. H. Perſecutio aliquādo magnos viros a fide de ijcit. 103. D. Petrus puniēdo fuit iuſtꝰ et miſericors. 39. B Petrū xp̄s ſuꝑ alios exaltauit. 39. C. D. Petrus ceteriqꝫ p̄dicatores gallis comꝑantur 40. A. B. C. Petrus ⁊ Paulus maxime charitatis fuerunt 60. A. Petrus comꝑatur columbe. ibidem. B. Petri pnīa ⁊ ꝙ vtilis medicꝰ fuit. 60. E. F. Petrus multum veneratus eſt in terris a deo ⁊ hominibus. 61. A. Petrus ⁊ paulus an vno die paſſi ſunt. 61. E. Petrus ⁊ paulꝰ comꝑant̉ ſoli ⁊ lune. 62. A C Petrus leoni comꝑat̉ ꝓpter fortitudinē quaꝫ in aduerſis tenuit. 76. F. Petrus adiutor eſt peccatorū. ⁊ maxīe ꝟtutis fuit in miracul̓ faciendis 77. E. PDinguiores ſumus natural̓r in tenebrꝭ. 116. F Pomeria recreatiua ſunt. 5. A. Puerorū bonorū ⁊ malorū ſigna octo. 8. D. Ouerpera qͥd facere debeat. 33. B. Puerperijs pompe ml̓erum vituꝑant̉. 65. E. Purgatoriū qͥdā grecorū negabāt. 108. F. Per ſeptem planetas ſignant̉ ſeptem dona ſpi rituſſancti. 121. B. C. D. ⁊cͣ. Predicatores veritatē nō dn̄t obtice̓. 28. D. Predicatores ꝟbi dei qͥd facere debēt. 69. C. Predicatori duo ſunt neceſſaria. 93. H. Prelatꝰ dꝫ eſſe candelabrū luminoſuꝫ. 116. I. Prīcipes aīare dn̄t ad pugnādū milites. 19. B Principes boni bonos ⁊ mali malos rectores in ppl̓o conſtituūt. 40. C. Prīcipibꝰ dꝫ eſſe annexa lib̓alitas. 10 4. C. Proditor veritatis quis ſit. 93. B. C. C Quattuor requirun tur ad viſionem beatificam. 106. E. Quattuor relucebāt in Iohannis baptiſte no minatōne. 92. E. Quāta ſecuritas ⁊ amenitas ī regͦ dei. 109. B. Quare deꝰ aliqͦs ad ſe trahit aliqͦs nō. 1. I. Quare ſeculares nō curāt de pena purgatorij. I11. D. Quante dignitatis ſit anima. 111. E. Quatuor ſunt conſolatoria animabus defūcto rum. 113. D. Quam beatitudinem meruerunt patriarche et quam ꝓphete. 118. E. Quo ad quid homo conſumat̉ ⁊ quo ad quid nudatur. 112. D. Rectores debet eſſe ſeueri malis. mites aūt bonis. 39. E. Receptacula animarū poſt mortem ſunt qua tuor. 49. D. Regio celeſtis qͣꝫ delectabiiis ſit. 7. E. Regina Cleopatra q̄ſiuit facile mori. 197. D. Regnum eſt triplex. 103. G. Regum qͥdam apud ſe habent iuuenes quidā ſenes. 118. B. Regulam religioſis dedit Iohannes euange liſta. 21. D. Regnum celorū quis emit̉. 66. F. Regnū celorū qͥnqꝫ generibꝰ parat̉. 74. G. Religio multū eſt fructuoſa. 2. E. Religioſi habent tria mādata. 122. C. Reliquie ſanctorū cōmendande ſunt. 58. A. Rex cōſtituit prudentiorem ſuꝑ curam domuſ ſue. 10 4. A. Roſa īt̓ cet̓os flores obtinet pͥncipatū. 108. A Roſa quomodo tranſit ex ſpinis. 75. C. Et ro ſe ꝓprietas. 38. D. Ros decoctū extinguit febres. 113. A. Rubus ml̓tas habet ꝓpͥetates. 80. B. C. Rutha ſignificat draconē ⁊ qͣre. 5. E. Sacerdoteſ nomine tm̄ pl̓es ſunt ⁊ de ꝑiculo taliū. 69. C. Sacerdotū bona pauperū ſunt. 80. D. Salamandre natura. 80. A. Sanctos eligere in patronos vtile eſt. 41. C. Sancti ẜm gradum charitatis obtinent locum in celis. 52. E. Sanguis abel ⁊ iuſtoruꝫ effuſus veniat ſuꝑ iu deos quomō intelligit̉. 18. D. Saturni natura ⁊ influentia. 121. B. De ſanctis Sebaſtianus confortat tanqͣꝫ fortiſſimꝰ miles. 28. E. Sebaſtianus in multis gratijs claruit. ibidem ꝑ totum. Sebaſtianus adiutor eſt contra peſtilentiam. ibidem. I. Senes in ſenectute bonum operari difficile eſt 8. C. Septem columnis eccleſiam ſuſtentātibus qͥd intelligat̉. 105. G. Sepeliendi ſunt mortui. 113. B. C. Serpentis natura. 88. B. Seruis dei cuiuſmodi veſtis cōueniat. 92. D. Seruus fidelis eſt diugendus vt ꝓpria anima 122. A. Solis natura. 101. C. ⁊. 43. E. Sol cum oritur cūcta letificat. 15. B. 16. B. Sol ⁊ luna quare veſpere rubent ⁊ mane albe ſcunt. 43. A. Sol poſt occaſum quibus lucet. 49. B. Solſequij natura. 37. B. D. 84. A. Somnus poſt cibum valde nocet. 47. L. Somnia non ſemꝑ ſunt vana. 109. C. Sortilegia vitanda ſunt ⁊ exercentes ea excō municentur. 64. G. Superbia multa mala facit. 23. G. Suꝑiores ⁊ p̄lati venerandi ſunt. 40. F. Spoliatori eccl̓e quid acciderit. 105. E. Spūſſancti effectus. 55. C. Spūſſanctus quare miſſus ſit. ibidem. D. Spūſſanctus eſt liberalis ⁊ eius ſeptem dona. ibidem. F. G. Stelle ꝓprietates Marie ꝯueniētes. 94. F. Stella quam magi viderunt tripliciter differt ab alijs. 26. I. Stephanus p̄dicans veritatem ſicut et multi alij occiſus eſt. 18. C. Stephanus poſt mortem multis miraculis cla ruit. ibidem. F. Stephani animoſitas contra iudeos in multis apparuit. 19. E. Stephanus triplici corona eſt coronatus. ibi xem. F. Caxus animal pru dens. 11. C. Terra a vulgaribus dicitur beata. 103. C. Terra inhabitabilis habet multa regna rebus pulcherrimis decorata. 123. B. Tigris animal velociſſimum. 69. F. Timor domini multa bona operatur. 55. G. Thomas apoſtolus quare e ſt ꝑmiſſus dubita re. 13. C. Turturis ꝓpͥetates. 57. A. 61. E. Tres erant herodes nomine vocati ⁊ qͥd ſcele ris vnuſquiſqꝫ cōmiſerit. 92. B. Triſtes a deo conſolantur. 52. C. Tribulatio exterior ꝓdeſt peccatoribꝰ. 80. D. Tribulatōibus debemus eſſe patientes. 83. E. Tribulatōnibus boni emendant̉ ⁊ mali peio rantur. 83. F. Triplices ſunt mortui. 120. A. Tritici natura. 81. A. B. C. D. Triplex eſt ratio quare non libenter patimur. 163. F. Tria eueniunt ex inſpectōne ſolis. 115. A. Tripiex eſt pena. 119. C. Tria ſunt que faciūt militem ſtrennum. 50. D. xia mandata principalia hn̄t milites. 122. B Uenus denotat do mum conſilij. 121. E. Uer hꝫ aliqua prenuncia ſui aduentus. 94. D Ueris tempore medicine capte multum ꝓſunt 47. A. Verbum dei eſt audiendū. 25. F. Ueritatem loquenti caput conteritur de hͦ ex emplum. 93. B. Uiole ſunt pͥmi flores veris. 23. C. Uiolis optime medicine conficiuntur. 23. E. et 7. E. Uitia deſtructa ſunt multa in chriſti natiuitate 15. I. Uia triplex ambulandi poſt xp̄m. 52. G. Uinculum triplex quo illaqueantur homines 76. D. Uirgo inuerecunda qͣꝫtum vituꝑatur. 3. H. Uirgines exemplo Marie diſcant vitare com munitatem. 65. D. Uir ſapiens qualiter ſe habere debeat. 66. E Uiridarium regum quomodo ſit conficiendū. 94. A. Uirgines comparant̉ floribus. 114. B. Uirgines ſunt triplices. 115. A. Uirgines quedam quantū coluerint ꝟ̓ginita tem. 115. C. Uirgines caueant dare iuuenibus occaſioneꝫ cupidinis. 29. E. Uirgines ꝑ violentiam corrupte ſunt virgineſ apud deum. 115. C. Uirginitas difficile cuſtoditur. 36. D. Uirginitas ml̓ta bona confert homī. 38. A. Uirtuoſe agentes triplicem merentur honorē 4. D. Uitis quid ſignificet. 25. A. Uitam ꝑfectam confeſſoꝝ tria reddunt. 92. C Uita homīs qͣꝫ breuis ſit. 112. C. Voluntates duas poſuit in deo Sabinianꝰ he reticus. 109. H. Uulpis natura. 14. C. 22. I. et. 92. A Umbre ambulantibus penales ſunt. 95. C. Unicornis fortiſſimū animal eſt. 28. C. 115. A. Uſurarij quidam puniti ſunt in alta arbore. 93. E. Xp̄i ante aduentū nemo in regnum celoruꝫ in trauit. 98. C. Xp̄s a quibuſdam voluit inuitari. ad quoſdaꝫ venit non inuitatus. 73. C. Xp̄o quid faciāt cho antes. 93. K. pm non videre eſt maior pena damnatis qͣꝫ pena gehenne. 95. B. Xp̄s libentius habitat in locis mundis inſtar animaliū mundorū. 105. A. Xp̄us nobis in exilio degentibus cōſtituit va rias domos. 111. B. Xp̄s parcit benignit̓ inſtar leonis. 111. A Xp̄iani mortui non ſunt lugendi. 113. B. Xp̄s attrahendo peccatores efficaciſſimus fu it. 1. B. C. Xp̄s non magnates ⁊ nobiles in pͥncipio ſue p̄ dicatōis vocare voluit. 1. E. Xp̄s dicit̉ ſymphoniſta 4. B. Xp̄s dicitur fluuius. 14. B. Xp̄i natiuitas gaudioſa fuit. 15. A. C. R. Xp̄us quanqͣꝫ dicat̉ lux non tamen omnes illu minat. 15. D. et. 49. C. Xp̄s naſci voluit in puerili etate. 15. F. 16. C. Xp̄o nato omnis hō ſit gratus. 15. G. Xp̄us ſua natiuitate qͥnqꝫ infirmitates in nob̓ ſanauit. 16. E. Xp̄i natiuitate ml̓ta ſigna apparuerūt. 17. C. Xp̄m natum vt quis digne ſuſcipiat ml̓ta reqͥ runtur. ibidem. E Xp̄s quare potius fugerit in egyptum qͣꝫ ī aliā terram. ⁊ quare de nocte. 22. C. D. E. Xp̄s manſit in egypto ſeptem anuis. ibidē. G. Xp̄s comꝑatur aquile. 26. A. 54. B. Xp̄s mirabiliter oꝑatur in conuerſione pecca torum. 32. E. Xp̄s per rorem ſignificatur. 44. C. Xp̄s tenuit figuram Ione ꝓphete. 46. D. Xp̄i paſſioni cuncta entia compaſſioneꝫ oſten derunt. 48. A. Xp̄s multis paſſionibus a patre traditus fuit. ibidem. C. Xp̄i exitus in montem oliuarū figurat̉ ꝑ egreſ ſum Dauid de hieruſalem. 48. D. Xp̄i captio ī ſampſonis captōe figurat̉. 48. F. Xp̄i ductio ad annā ⁊ cayphā. ibidem. H. L. Xp̄i velatio ⁊ accuſatio. ibidem. I. R. Xp̄i flagellatio. coronatio ⁊ crucifixio. ibidem M. N. O. ⁊ ꝑ totū. Xp̄s tria fecit in inferno. 49. E. Xp̄s exiens de inferno qͣꝫ victorioſe ꝓceſſerit. 9. G. Xp̄s habuit qͣtuor ꝟtutes ſalutares. 51. D. Xp̄s conſolatur diſcipulos ſimulqꝫ cū loquere tur infudit eis triſticiam. 52. B. Xp̄iani mali intelligunt̉ ꝑ rebelles filios iſrael 53. F. Xp̄s ante ſui aduentū p̄miſit nūcios. 59. A. Xp̄s auceps dicitur. 76. C.