C CDomini
ctiſſima. Quia dicit. b. Amb̓. li. de ſacͣ. ⁊ ponit̉de ꝯſe. di. ij. c. Panis. Idem allegat mgr̄ li. iiijdi. x. ꝙ panis eſt in altari vſitatus an̄ ꝟba ſacͣ.vbi autem acceſſerit ꝯſecratio de pane ſit caroxp̄i. Et. b. augꝰ. in li. ſen. Proſperi. ⁊ de ꝯſe. diſtin. ij. c. ſacrificiū. In ſpecie inqͥt panis et viniquam videmus res inuiſibiles .i. carnem ⁊ ſanguinem xp̄i honoremꝰ. Item Euſebiꝰ emiſſenꝰde conſe. di. ij. c. qꝛ corpus. Inuiſibil̓ inqͥt ſacerdos .i. xp̄s viſibiles creaturas in ſub̓am corporis ⁊ ſanguīs ꝟbo ſuo ꝯſecrata poteſtate commutat. Ex his vt dicit mgr̄ vbi. sͣ. conſtat verum corpus xp̄i ⁊ ſanguinē in altari eſſe. imo integrum xp̄m ſub vtraqꝫ ſpecie ⁊ ſub̓am panis īcorpus viniqꝫ ſub̓am in ſanguinem ꝯuerti Sꝫin hac fide multi errauerūt. quorū vnus pͥncipalis fuit Berengarius eccl̓e andagauēſis dyaconus qͥ dixit ꝙ poſt ꝯſecratiōꝫ non eſſet in altariverum corpus xp̄i ⁊ ſanguis. ſed ſolū dixit ibieſſe ſacr̄m .i. ſpeciem panis ⁊ vini. vt d̓r de ꝯſe.di. ij. c. Ego berengarius. Iſte error fuit nimideteſtandus. ex eo ꝙ omēs adorātes idolatriācōmitterent. qꝛ adorāt veruꝫ corpus xp̄i quodtraxit de ꝟgine gl̓oſa. īmo verum filiū dei dn̄mnoſtrum ih̓m xp̄um. qͥ tn̄ ibidem in humana natura nō eſſet. vt dicit illa hereſis. ⁊ certe valderidiculoſum eſſet ꝙ deus faceret illud maximūmiraculum ꝙ tranſſubſtantiaret ſub̓am panisin corpus ſuū. ⁊ vinū in ſanguinē. ⁊ ſtatim ibideſineret eſſe corpus ſuū ⁊ ſanguis eius. ita ꝙaccideutia remanerent. Ideoqꝫ victus dictus¶ Berengariꝰ de hereſi corā papa Nicolao ⁊ cētum. xiij. epiſcopis iſtū errorē reuocauit. vt deſe. di. ij. vbi ponit̉ forma reuocatōnis. c. EgoBerengarius indignus eccl̓e ſancti Mauricijdagauenſis dyaconꝰ cognoſcēs verā cathoam ⁊ apoſtolicā fidē anathematiſo omnē hereſim ⁊ p̄cipue eam de qͣ hactenꝰ infamatꝰ ſumq̄aſtruere conat̉ paneꝫ ⁊ vinū q̄ in altari ponūtur poſt ꝯſecratōꝫ ſolummodo ſacr̄m ⁊ nō veꝝpus ⁊ ſanguinem domī nr̄i ieſu xp̄i eſſe ⁊ nōpoſſe ſenſualit̓ niſi in ſolo ſacramēto manibꝰ ſacerdotū tractari vel frangi aut fideliū dentibꝰatteri. Cōſentio aūt ſancte romane eccl̓e ⁊ cord̓⁊ ore cōfiteor de ſacr̄o domīce mēſe eandē fideꝫne tenere quā dn̄s ⁊ venerabil̓ papa Nicolaꝰ.⁊ hec ſancta ſinodus aucͣte euāgelica ⁊ apoſtoa tenendā tradidit mihiqꝫ cōfirmauit. ſcꝫ pan ⁊ viuū q̄ in altari ponūt̉ poſt ꝯſecratōꝫ nōiin ſacr̄m ſꝫ etiā verum corpꝰ ⁊ ſanguine doinr̄i ieſu xp̄i eſſe. et ſenſualit̓ nō ſolum ſacͣentū. ſed in ꝟitate manibꝰ ſacerdotū tractarifrangi ⁊ fideliū dentibꝰ atteri iurans ꝑ ſanctaꝫmouſion trinitatē. ⁊ ꝑ hͨ ſacroſācta xp̄i euāla eos qͥ ꝯͣ hāc fidē venerīt cū dogmatibꝰ etectatoribꝰ ſuis eterno anathemate dignos eſle pnūcio. Qd̓ ſi egoip̄e aliqn̄ ꝯͣ hec aliqͥd ſenti
re aut p̄dicare p̄ſumpſero canonū ſeueritati ſb̓iaceam. Quam reuocatōꝫ diligens lector attendere debet diligent̓ ne incidat in erroreꝫ magisꝑiculoſum. Nam ex illa reuocatiōe qͥdam referebant ꝙ corpus xp̄i eſſentialit̓ frangit̉ ⁊ diuiditur manibus ſacerdotū. qd̓ nō eſt Iō quādodr in reuocatōe ⁊ ſēſualiter nō ſolū ſacr̄m ſꝫ ī veritate manibꝰ ſacerdotū tractari frāgi. ⁊ fideliūdentibꝰ atteri. hͦ totū referri dꝫ ad accidentia .ſ.ad ip̄as ſpecies que tractant̉ manibꝰ ſacerdotūfrangunt̉ ⁊ fideliū dentibꝰ atterunt̉. Et ibi ſb̓illis ſpeciebꝰ fractū totū corpus xp̄i exiſtere integrū ⁊ ꝑfectum eſt credendū. ꝓut pleniꝰ docetglo. ſuꝑ. c. Ego Berengariꝰ. ⁊ infra. c. ſi docet̉Reprobat̉ etiam ille error ꝑ illud quod habet̉in. c. Si dn̄m. in clemē. vbi ſupra. vbi dicit̉ Inhac vera ſacramentali xp̄i cōmemoratōe ieſusxp̄us p̄ſens ſub alia qͥdem forma. in ꝓpria aūtſub̓a eſt nobiſcum. Narrat etiā ſanctus pr̄ Arſenius in vitaſpatrū ꝙ qͥdam pater ſanctꝰ magne vite ſed idiota ⁊ ſimplex nō ꝑ maliciaꝫ ſedex ſimplicitate dicebat ꝙ in ſacramēto nō eratcorpus xp̄i verum ſed ſolum eius figura ſb̓ ſpecie panis. Quod cū ſancti duo patres intellexerunt ip̄m arguebant dicentes. Nonne crederedebemus ẜm ſedem apoſtolicā ꝙ panis quemſumimus non ẜm figurā. ſed in veritate ſit corpus xp̄i. Quia ſicut deus in pͥncipio de puluere terre fecit hominē verū. ⁊ nō ẜm figuram tm̄ad eius imaginē. ita credimus ꝙ qͣꝫtūcunqꝫ dixit. Hoc eſt corpus meū. vere ⁊ nō ẜm figuramfuit ibi corpus xp̄i. Qui cum ꝑ ratōnem ſenemde ſua dubitatōe trahere non poſſent. dixeruntad eū. Deprecemur cōmunit̓ ꝑ iſtā hebdomadam vt deus huius rei aperiat veritatem. Qd̓ꝟbum ſenex cum gaudio recepit dicens. Dn̄etu noſti ꝙ nō ꝑ maliciā incredulus ſum huiꝰ reiſed ꝑ ignorantiā. Si erro reuela michi dn̄e qd̓verū eſt. Omnibus aūt illis orantibus diu. diedomico iuerunt ad eccl̓am vt myſteria celebrarent. Uiſum eſt illis tribus ſolis ꝙ puerulus inaltari iaceret quem angelus domī in ſacrificiuꝫobtulit cum p̄ſbyter panem deo offerret. et cuꝫp̄ſbyter frangeret panem angelus puerū iſtumin fruſta concidit. Et cum ſenex ad cōmunionēaccederet. data eſt caro pueri cruentata. Tuncexclamauit dicens. Credo dn̄e ꝙ panis hic inaltari ponitur corpus tuū. ⁊ calix ſanguis tuꝰ.Et ſtatim etiā illa caro verſa eſt in panem ẜmmyſterium ſacramēti. quem cum ſumma deuotione ſumētes deo gratias egerunt. Sacerdosetiam quidam deuotus beate virgini de ſacramento altaris dubitauit. vnde eam aſſidue inuocauit vt ei ſubueniret. Cui miſſam celebranti hoſtia ante pat̓ noſter diſparuit. Admiratusde hoc ⁊ ꝑterritus beata ꝟgo ſibi apparuit filiūtenendo in manibꝰ. Cui etiā dicebat̉. Ecce euꝫ