De cōuer. infideli.III
ad impediendū ⁊ dirimendū matrimoniū contractum cū berta. ⁊ ſic videt̉ loqui tex. in. c. is qui viuēte. xxxj. q. j. aut interceſſit in morte machinatio vtriuſqꝫ ⁊ tūc nō requirit̉ adulteriū vt in iſta lr̄a. Si autē nō interceſſit priꝰ adulteriū licet impediat̉ matrimoniū. vt in. d. c. interfectores nō tamē ꝓbat̉ iureꝙ cōtractū dirimat̉. ꝓ hoc qd̓ no. Hoſtiē. in. c. ij. decogna. ſpi. ¶ In glo. iij. ibi. pugnantes pro patriano. glo. ⁊ licet glo. accumulet fidē ⁊ patriā nō tamēeſt neceſſe vt ſimul cōcurrāt. nā licite qͥs pugnat ꝓpatria. xxiij. q. viij. in. c. ſi nulla. ⁊ hoc caſu poteſt inſurgere filius cōtra parentē. ⁊ ſic quis magis obligatur patrie qͣꝫ parentibꝰ. ⁊ facit ad ſtatutū quo cauetur ꝙ bannitus poſſit īpune occidi nunqͥd filiuspoſſit occidere patrem bannitū. ⁊ dic̄ ꝙ ſic. qꝛ bānitus eſt hoſtis ciuitatis ⁊ hoſtē ciuitatis etiā patreꝫpoſſet occidere īpune. l. minime. ff. de reli. ⁊ ſump.fu. ⁊ ibi Bar. ⁊ per eundē in. l. amiſſiōe. ff. de capi.di. ¶ In glo. fi. in fi. no. glo. ex qua habes caſuꝫ inquo ceſſat ratihabitio. ⁊ idē tenuit Io. in. c. is quiviuente. xxxj. q. j. ⁊ idē Uin. ⁊ Hoſt. hic. ⁊ tamē poſtea Hoſti. diſtinguit vtrū noīe mulieris fuerit maritus interfectus vel ne. vt primo caſu ſufficiat ratihabitio ſcd̓o nō. ar. in. c. cum quis. de ſen. excom.li. vj. Io. an. dicit hanc diſtinctionē nō ꝓcedere cūhic requirat̉ machinatio ⁊ nihil aliud dicit. vult dicere ꝙ vbi in actu requiritur machinatio ſcienternō ſufficit ratihabitio cū nō poſſit machinatio īteruenire poſt factū. ſed dic clarius ponēdo verā rōeꝫdeciſionis glo. ratihabitio retrotrahit̉ ex fictiōe iuris. ſed ad hͦ vt fictio ꝓcedat requirit̉ ꝙ duo extrema ſint habilia ad illū actū ꝑpetranduꝫ .ſ. tempꝰ inquo actus fuit geſtus ⁊ tꝑs ratihabitionis. ſi enimalterū iſtoꝝ deficit nō procedit ratihabitio qꝛ fictionō cauſat̉ ſuꝑ impoſſibili. de quo plene ꝑ Bar. in. lſi is qui ꝓ emptore. ff. de vſuca. exemplū. quidā interfecit noīe infantis hoīem. demuꝫ infans maiorfactꝰ habꝫ ratū. certe hec ratihabitio nō trahitur retro. qꝛ impoſſibile erat illū infantē tūc tēporis mandare delictum. nō ergo poteſt trahi retro cū nō debeat plus poſſe fictio qͣꝫ veritas. ⁊ iſtud appellat̉ extremū. ad qd̓ pone exemplſi in extremo a quo ſi fitcōtractus habebam terminū ad certum qͥd agēdūamicꝰ meus noīe meo egit illud ego poſt terminuꝫhabui ratum. nunqͥd hoc ſufficiat. certe dicendumꝙ nō. qꝛ cū poſt terminū nō potuiſſem vere facere.ergo nec ficte. ꝓ hoc eſt pulcher tex. in. l. bonoꝝ. ff.rem ra. ha. vide bo. glo. in. c. qͣꝫ ſit. de elec. li. vj. adꝓpoſituꝫ ergo cū poſt mortē mariti nō poſſit vxormachinari in ip̄ius mortē. ergo deficit hͦ extremuꝫa quo. ⁊ ſic nō ꝓcedit ratihabitio qꝛ quādo deficitalterū extremoꝝ nō habet locum ratihabitio.Si vxore in iudaiſmoF X litteriS. relicta iudeus ad fidēcōuertit̉ cōmunis ꝓles aſſignat̉ eidē. h. d.vel quo ad intellectū maxime iuxta gl. dic. Si alterinfideliū cōiugū venit ad fidē altero remanente ininfidelitatis errore cōis proles aſſignat̉ conuerſo.h. d. ⁊ eſt caſus no. primo cōſultatio. ſcd̓o reſpōſioibi. cū aūtē. ⁊cͣ. Cōſultatio vero duo facit. pͥmo po-
nit viri petitionē. ſecūdo defenſionē mulieris. ibi.ad qd̓. rn̄ſio vero pape quadruplicem p̄mittit cauſam. ¶ Nota primo plura onera que ſubit mater īcreatione ⁊ in nutritiōe filij. ⁊ propt̓ hec onera materna cōmixtio mariti ⁊ vxoris aſſumpſit denomīationē a matre. vnde appellatur matrimoniū quatimatris munium .i. officium. qꝛ magis verſat̉ officium maternū qͣꝫ paternū. qd̓ tene menti. ¶ Et ex hoc⁊ ex tex. infero ꝙ vocabula debent eſſe cōſequētiarebus. cōcor. c. cum ẜm apl̓m de preben. inſti. d̓ dona. §. eſt ⁊ aliud. al̓s aūt tale vocabulū dicit̉ abuſiuum. vt eſt tex. cū glo. inſti. de actio. §. ſic itaqꝫ. ⁊ dicitur abuſio qn̄ qͥs abutit̉ re cōtra ſuā natura. ¶ Etex hoc ⁊ ex tex. collige ꝙ vbi certū quid ꝑticipat denatura duoꝝ attribuit̉ ei de cuius natura magis ꝑticipat. l. queritur. ff. de ſta. ho. ⁊. iiij. q. iij. c. hermaphrodita. ¶ Nota ſecūdo ꝙ pater habet filiū in poteſtate ⁊ nō mater. ⁊ ī quibꝰ cōſiſtit patria poteſtasvide plene ꝑ glo. inſti. de pa. po. ⁊ inter ceteros eſfectus habet vnū mirabile ꝙ pater pōt vendere filium ſuū propter neceſſitatē famis. C. de pa. qui fi.diſtra. l. ij. ¶ Nota glo. in. c. ij. de pig. Item qͥcqͥdacquirit filius acquirit patri quo ad vſufructū preter qͣꝫ in caſtrenſi vel quaſi. de quo dic̄ vt plene no.in. l. cum oportet. ⁊ in aucͣ. excipitur. ⁊ aucͣ. idemqꝫ.C. de bo. que li. ⁊ inſti. per quas perſo. no. acqui. ꝑtotū. ¶ Nota ꝙ licet matrimonium denominetura matrē tamē filius ſequit̉ familiā patris. vnde debet denoīari a patre ⁊ nō a matre ⁊ ſequit̉ ciuitateꝫex ꝑſona patris ⁊ nō matrꝭ. l. j. ⁊. l. aſſumptio. ff. admuni. ¶ Item no. ꝙ etiā iudeus habet filiū in poteſtate. ⁊ ē rō qꝛ iudei ꝯtrahunt iuſtas nuptias. jͣ. dediuor. c. gaudemus. ⁊ ſunt ſub romano imꝑio. ⁊ ſicgaudent legibꝰ imperialibus. pro hoc. l. iudei. ⁊ qd̓ibi no. C. de iude. nā ille eſt in poteſtate patris quēex iuſtis nuptijs ꝓcreamus. ſecus dic in filio nō legitimo nā ille nō eſt in ptāte patris. inſti. de nup. infi. ¶ Itē no. ꝙ puer ſeu infans poſt triennium debet ali apud patrē. vſqꝫ ad trienniū mater tenet̉ lactare filiū. C. de pa. po. l. nec filium. hͦ intelligo niſimater ſit talis quā nō deceat lactare filium. vt not̓.Azo. in ſū. de pa. po. ſequit̉ Bar. in tractatu de alimentis. ⁊ hͦ caſu debet lactari expenſis patris. ſꝫ ſipat̓ ē indigēs ⁊ mater locuples tenet̉ mater alere filios etiā maiores. l. j. §. mulier. ff. d̓ li. agno. ⁊ ī aucͣ.ſi pr̄. C. de diuor. Et ſcias ꝙ intātū alimēta ſūt filiodebita a patre ꝙ pr̄ pōt cōpelli ꝑ iudicē ad alimētādū filios. d. l. nec filiū. ⁊ dic̄ ibi glo. no. ꝙ ſi pr̄ denegat filio iniuſte alimēta ꝑdit patriā ptātē qd̓ bn̄ no.vn̄ alibi dic̄ lex ꝙ necare ē filijs alim̄ta denegare. l.necare. ff. de li. agno. ⁊ dic̄ ibi no. gl. ꝙ ſi filiꝰ moreretur ꝓpt̓ defectū alimētoꝝ p̄t puniri pr̄ ac ſi filiuꝫ ꝓprijs manibꝰ necaſſet. qd̓ no. Et ītellige ꝙ pr̄ tenet̉alere filiū ⁊ ecōtra filiꝰ patrē niſi filiꝰ poſſet ſibi q̄rere victū ex induſtria. ⁊ hͦ veꝝ qn̄ ſit talis ꝑſona quānō deceret oꝑari al̓s nō tenet̉ laborare cū dedecore ſuo. l. ſi qͥs a liberꝭ. ⁊ qd̓ ibi no. ff. de li. agno. ⁊ vide glo. in. c. cuꝫ haberet. de eo qͥ dux. in ma. ¶ Inglo. j. ibi ob nequitiam patris. no. iſtū caſum ⁊ dicꝙ ob hanc cauſaꝫ poteſt filius cōpellere patrē vt eū