L

ē correctoriꝰ iuris ciuilis ⁊ iō nō debꝫ aliquo modoetiā ꝑ maioritatem rōnis recedi a verbis ipſius qꝛdicit ipſe hoc nō eē verum ꝙ ſit correctorius immomens iſtius tex. declarare irrōnabilitatem iuris ciuilis ſemꝑ fuiſſe. ⁊ ſic ip̄e cōcludit ꝙ ad vtilitateꝫ teſtamenti ſufficiūt duo teſtes. ⁊ ſic illa decre. nō ē denouo correctoria ſed declaratoria ẜm eū. ⁊ ſic cōcludit ꝙ quo ad validitatē teſtamēti ſufficiunt duo teſtes etiā ſine p̄ſb̓ro parochiali. Spe. in p̄alle. ti. d̓ inſtru. edi. §. cōpendioſe. ver. itē per ius canonicumdicit ꝙ quātū ad legata ad pias cauſas valet teſtamentū factū coram duobus teſtibꝰ tm̄. vt. jͣ. c. ꝓxi.ſed in alijs relictis nō ad pias cauſas dicit ꝙ requirit̉ preſb̓r cū duobꝰ teſtibus vt hic. que opi. videt̉cōiter placere doc. hic ⁊ Archi. in. §. j. ij. q. iiij. quiadata preſentia p̄ſb̓ri ⁊ duoꝝ bonoꝝ teſtiuꝫ tollit̉ ſuſpitio falſitatis. nam nō eſt veriſimile ꝙ p̄ſente preſtytero cōmittat̉ falſum. ar. l. nō eſt veriſil̓e. ff. qd̓metꝰ cā. jͣ. d̓ ſimo. nemo. ⁊. c. fi. de poſtu. ⁊. c. deniqꝫxiiij. q. v. ⁊ tm̄ ſpe. adhe̓t huic opi. ꝙ ſi adeſſēt tresteſtes ſine p̄ſb̓ro parochiali dicit teſtamētū non valere. fatet̉ tn̄ ip̄e ꝙ ſi loco p̄ſb̓ri parochialis int̓eſſētduo teſtes ꝙ valet teſtamentū. qꝛ dictū duorum teſtium ſemꝑ habet maiorem fidem qͣꝫ dictum vniusquantūcunqꝫ auctorizabilis ꝑſone. sͣ. de teſti. c. cūa nobis. ⁊. c. licet. ⁊ hanc opi. ego ſequor quicquiddicat do. An. nam a legibꝰ nō eſt recedendū niſi qͣtenus in canonibꝰ reꝑitur cōtrariū. vt in. c. j. d̓ no.ope. nun. ⁊. x. di. per totū. ergo cū non reperiat̉ receſſum fore a legibꝰ in teſtamētis cōdendis vbi preſbyter parochialis intereſt cū duobꝰ teſtibꝰ gͦ ſtandum preciſe iſti tex. Nec procedit qd̓ dicit do. An.ꝙ in eo qd̓ hic dicit̉ de preſb̓ro parochali narraturaccidentia facti qꝛ illud eſt diuinare. ⁊ tex. videturexp̄ſſe velle cōtrariū cum in cōſultatione nulla fuitfacta mentio de p̄ſbytero parochiali ⁊ ꝑ ſubauditiones ⁊ ſuppletiones nō debemꝰ inducere correctionē iuris. vt no. in. c. cupientes. in. §. ꝙ ſi per. xx. deelec. li. vj. in glo. Nec obſtat ꝙ ipſe dicit ꝙ rō principalis ſuꝑ qua ſe fundat papa ē. ꝙ in ore duoruꝫ vl̓trium. ⁊cͣ. qꝛ reſpondeo ꝙ illa auctoritas nō fuit inducta ad cōfirmationē eius qd̓ papa poſtea ſtatuitin fi. de preſbytero parochiali ſed potius ad exaggerandū ⁊ aggrauandū rigorē iuris ciuilis. quaſivoluerit hic papa dicere ꝙ cuꝫ regula iuris diuinhabeat. ꝙ in ore duorū. ⁊cͣ. valde abſurdum videt̉ꝙ ius ciuile requirat. vij. teſtes. nam intantum deuiando a iure diuino videtur tollere nō moderareip̄m ius diuinū. nā ſanguinē elicit qͥ nimis emūgitvt. c. niſi cū pridē. de renū. ⁊. iiij. di. deniqꝫ. ⁊ reprobato rigore iuris ciuilis papa volēs ꝓuidere falſitati ſtatuit ꝙ teſtamēta debeāt fieri corā preſb̓ro parochrali ⁊ duobꝰ vel alijs tribꝰ teſtibus. ⁊ ſic iſta rōſuꝑ qua fundat ſe papa in fine nō ob. ⁊ iſtū puto verū fore intellectū illius decre. ⁊ ꝓ hoc facit. c. ſe. vbipapa loquēdo de relictis ad pias cauſas vt in eisaliquid ſpeciale ſtatueret̉ nullam mentionē fecit d̓preſb̓ro parochiali. vnde ſi voluiſſet hͦ ſubijcere bn̄ſciuiſſet. ar. c. ad audientiā. de deci. Item qꝛ ſi vellemus illā regulam. in ore duorū. ⁊cͣ. ita rudit̓ intelli-

gere ꝓut iacet ſequeret̉ ꝙ nunqͣꝫ requirerent̉ pl̓esqꝫ duo teſtes qd̓ falſum ē etiā de iure canonico. vtaperte dicit tex. in. c. lꝫ vniuerſis. sͣ. de teſti. vbi dic̄ꝙ quedā ſūt cauſe que requirūt plures qͣꝫ duos teſtes. ⁊ ꝓ hoc. ij. q. iiij. c. preſul. ſꝫ hoc tenēdo obſtātp̄dicta. qꝛ papa in fine nō poterat ſtatuere ꝯͣ ius diuinū ⁊ ſtatuta patrū ⁊ cōtra ſtatutū generale eccl̓ievt ſupra plene dixi. Ad iſtud rn̄deo ꝙ iſta regl̓a iuris diuini loquit̉ generaliter. ⁊ idē dico de vniuerſali ꝯſuetudine eccleſie. vn̄ ius poſitiuū ſuꝑueniēshabet limitare ⁊ diſtinguere vt alie regule iuris diuini melius obſeruent̉. vt no. in. c. q̄ in eccleſiaruꝫsͣ. docōſti. ⁊ in. c. fi. de ꝯſue. ⁊ ꝓbat̉ in. c. ⁊ ſi qōnes.in. fi. jͣ. de ſimo. ⁊ de cōuer. ꝯiu. ex publico. nam regula iuris diuini hꝫ ꝙ quis nō dꝫ detinere aliena⁊ ꝙ peccatū puniat̉ ſꝫ ꝓpter falſitatē q̄ poſſet ꝯmitti in teſtamētis ſi tm̄ adhiberent̉ duo teſtes ſepe ⁊ſepius cōmitteret̉ in iſtā regulā iuris diuini iō papa vt illa regula meliꝰ ſeruaret̉ ⁊ vt peccatū faciliꝰeuitaret̉ reſtringit illā regulā. in ore duoꝝ. ⁊cͣ. vt n̄habeat locū in teſtamētis. nec propter hoc diciturvenire ꝯtra ius diuinū cū hoc ſtatuerit ad cōſeruationē iuris diuini. vt. sͣ. nec multū deuiat a regulaꝓut deuiat ius ciuile requirendo. vij. teſtes. ⁊ ꝓ hͦdo optimū ſimile in preſcriptione. nā regula iurisnaturalis habet neminē locupletari debere cū aliena iactura. vt in regula locupletari. de reg. iu. li. vj⁊ tn̄ quis ꝑ preſcriptionē locupletat̉ cū aliena iactura. nec ꝓpter hoc p̄ſcriptio dicit̉ eē cōtra ius naturale. vt ſubtilit̓ no. Io. an. in regula poſſeſſor. de regu. iur̄. in mercu. qꝛ licet videat̉ ꝙ p̄ſcriptio ſit contra illā naturalē equitatē d̓ qua .sͣ. tn̄ qꝛ eſt inductatm̄ vt ſeruent̉ alie regule iuris naturalis q̄ habentꝙ negligentia puniat̉ ⁊ ꝙ finis litibꝰ imponat̉ nondicit̉ eē cōtra ius naturale. ſꝫ dicit̉ ius naturale potius cū fuerit inducta ad cōſeruationē iuris naturalis. vnde vna ⁊ eadē res nō dꝫ parere cōtrarioseffectus. vt in. c. maiores. de baptiſ. Sed tunc ob.ꝙ ſi predicta ſunt vera ius ciuile reqͥrēs. vij. teſtes.nō debeat reprobari cū veniat ad cōſeruationē alterius iuris reſpectu iuris diuini. vt. sͣ. dixi. ex eoꝙ ius ciuile intantū deuiando nō videbat̉ limitareſꝫ potius ipſam legē diuinā tollere vt. sͣ. dixi ꝙ nonfacit ius canonicū. Itē etiā nō euitat̉ ꝓpter hͦ īmopotius peccatū cōmittit̉. qꝛ vt. sͣ. dixi ſepe venientes ab inteſtato ꝓpter minus ſolenne teſtamētumdetinerēt hereditatē cū peccato ⁊ ſic veniremus cōtra oēs regulas iuris diuini. nam nō dꝫ ita defacli p̄ſumi falſitas vbi ad minus ſunt quattuor teſtescū papa qui ſuꝑiorem nō habet poſſet ꝯuinci duobus teſtibus. vt no. glo. in. c. p̄ſul. ij. q. iiij. nec ob.ſi diceret̉ ꝙ etiā de iure canonico ē dare caſum vbirequirunt̉. lxxij. teſtes. vt qn̄ agitur cōtra ep̄m cardinalē. vt habet̉ in p̄all̓. c. preſul. qꝛ dico ꝙ ille text̓.intelligit̉ qn̄ teſtes nō ſūt om̄i exceptione maiores.ſecus aūt ſi eēt laudabilis vite qꝛ tunc ſufficerentduo teſtes. vt dicit Gratianus. in. c. fi. ea. cā ⁊. q.¶ Et ꝓ p̄dictis facit qd̓ in ſil̓i habemꝰ in p̄ſcriptione.nā ius ciuile adinuenit p̄ſcriptionē tam cum bonafide qͣꝫ cū mala fide. vt pꝫ .xvj. q. iij. in. §. poteſt. vt