IIIDe teſtamentis.
cauſam ꝓſpexit. ar. l. ſūt perſone. sͣ. alle. Et ex hispōt decidi queſtio. quidā ſimplicit̓ reliquit qͥnquaginta certe puelle puta titie maritande morit̉ iſta titia anteqͣꝫ ꝯſequatur relictuꝫ dubitatur an expiretrelictum. an vero ſit ꝯuertendū ad aliam puellammaritandā. ⁊ poteſt dici ꝙ ex varijs coniecturis iudex arbitrabitur an teſtator habuerit reſpectuꝫ adaīam aut ad fauorem illius puelle. pone ꝙ diu ſibiſeruiuerat. nam tūc preſumptio erit ꝙ volebat eaꝫremunerare. ⁊ ſic de ſimilibus.¶ Debet̉ legatū qͣꝫuisAA CAILL. nudis ꝟbis a teſtōrerelictum ſit. Primo narrat factum. Secundo prouidet. ibi. in quibus. ¶ Nota primo ꝙ relictum ſine ſolennitate factū valet ⁊ tenet maxīe adpias cauſas. ⁊ dico ſerioſe maxime. qꝛ idē eſt in relictis ad nō pias cauſas intelligendo ꝙ legatū fuitfactū nudis verbis .i. nō interueniente teſtamētonec aliqua ſcriptura. ſatis eſt enī legatū poſſe ꝓbari ꝑ teſtes. de quo tn̄ plenius dicendū ē. vt le. ⁊ no.in. l. j. C. de fideicō. ¶ Nota ꝙ faciens certa legatain dubio videt̉ voluiſſe decedere inteſtatꝰ qd̓ colligitur ex eo qꝛ ſi voluiſſet teſtari non valuiſſent relicta ſaltem ad nō pias cauſas ſine heredis inſtitutitione quia teſtamentū ex toto eſt nulluꝫ vbi nō ponitur heredis inſtitutio. inſti. de lega. in. §. ante heredis. ſed vbi eligit quis decedere inteſtatus valētrelicta ⁊ in dubio videt̉ voluiſſe decedere inteſtat⁊ hoc probat iſte tex. facit qd̓ legit̉ ⁊ notat̉ in. l. iij. ff.de iure codicillorū. ⁊ ex his habes clare intellectuꝫhuius. c. An autē ex defectu teſtamenti. qꝛ hereditas nō adit̉ ex teſtamēto vl̓ qꝛ nō fuit facta heredisinſtitutio vitient̉ legata ad pias cauſas. no. in. l. j.C. de ſac. ſanc. eccl̓. ⁊ in. l. eam quā. C. de fideicom.⁊ eſt vna opi. ꝙ nō vitient̉ quia predicta ſunt de ſolennitate iuris ciuilis. de quo dicēdū vt plene no.in iuribus prealle. ¶ In glo. ij. ibi dabit̉ pauꝑiorihoc aꝑte dicit tex. in. §. ſi quis in noīe. alleg. in glo.vbi etiā ſubditur ꝙ ſi illud monaſteriū nō eſt in ciuitate. ſed in territorio illi dabit̉. ſi autē nō reperit̉in territorio tale monaſteriū dabitur eccleſie cathedrali teſtatoris. ⁊ bene no. illū tex. quem allegaui īc. precedenti. ad probandū ꝙ incertitudo reſpectulegatarij nō vitiat legatum ad pias cauſas. ſed dictum glo. ⁊ illius tex. debet ꝓfecto limitari qn̄ ex cōiecturis nō pōt apparere de quo monaſterio ſenſerit teſtator. pone enī ꝙ parochianꝰ eccl̓ie ſancti Petri reliquit ſimpliciter eccl̓ie ſancti Petri. x. ſunt inciuitate alie eccl̓ie ſub eodē vocabulo. nā certe ī hocdubio nō dabit̉ pauꝑiori ſꝫ potiꝰ eccl̓e parochiali teſtatoris. qꝛ in dubio videt̉ de illa ſenſiſſe. arg. in. l.nulli. C. de ep̄i. ⁊ cle. Sed eſt dubiū retentis terminis glo. qͥd ſi monaſteria ſūt eqͣlia. dicūt aliqͥ ꝙ vitiatur legatū. aliqͥ ꝙ dabit̉ pͥmo petenti. Tertia opi.⁊ cōis eſt ꝙ dabit̉ ep̄o vt ea diſpenſat vel gratificetalteri. ar. in. c. qm̄. de decimis. ⁊ in. c. j. de parochijſ⁊ intellige vt. sͣ. dixi. qn̄ ꝯiecture nō ſunt magis vrgentes ꝓ vno qͣꝫ ꝓ alio. ⁊ idem ſpe. in ti. de inſtru.edi. §. nūc vero aliqua. ꝟ. quid ſi aliqui. Si ꝟo ſimpliciter reliquit eccleſie. vt puta dicendo relinqͦ. x.
eccleſie vt plerūqꝫ faciunt ruſtici. ⁊ dic ꝙ dabūt eccleſie parochiali ip̄ius teſtatoris. ar. in. l. que conditio in fi. ff. de cōdi. ⁊ demon. ⁊ in. c. j. de ſepult. ¶ Ineadē glo. ibi ſtatur. ſentit hic glo. ꝙ optio legati debet eē heredis ſed de hoc ſunt multe varietates. dequo eſt gl. no. in. l. legato generaliter. ff. de leg. j. q̄in effectu hoc intendit ꝙ qn̄qꝫ relinquit̉ genꝰ generaliſſimū vt ſubſtantia ſeu res. qn̄qꝫ relinquitur genus ſubalternū puta animal. ⁊ his caſibꝰ nō valetrelictum. qꝛ dando muſcā vel aliā rem vilē liberaretur heres. Qn̄qꝫ relinquit̉ aliquid qd̓ eſt de genere inferiori. vt puta hō vel equus vel bos aliter nōdeterminando ⁊ tūc ſi res relicta eſt ī patrimonioteſtatoris optio datur legatario. de quo ē tex. in. l.legato. p̄alle. qꝛ ex quo legatariꝰ hꝫ optioneꝫ actionis. qꝛ poteſt agere ꝑſonali vel reali hꝫ ꝑ cōſequēsoptionē rei. Si aūt nō eſt in patrimonio teſtōris ⁊tūc optio dabit̉ heredi. qꝛ res aliena nō pōt optarinec hoc caſu cōpetit optio actori qꝛ res aliena vendicari nō pōt. ⁊ hec ꝓcedunt qn̄ teſtator reliquit incertū de incertis. vt qꝛ dixit relinquo tibi equū velſeruum. Si vero reliquit incertū de certis puta dicendo relinquo vnū ex ſeruis meis tunc optio dafheredi qui habet in hoc declarare voluntatem defuncti. videtur enī defunctus ſenſiſſe de certo. ⁊ dehoc plenius dicendū. vt no. ī. d. l. legato. Et aduerte qꝛ eſt dubium nūquid eo caſu quo legatario datur optio vtrum poſſit eligere meliorē ſeruum velmeliorem ſcutellam vt in terminis glo. ⁊ ſentit glo.ꝙ in animalibus debet eligere mediocre. In alijsvero datur id qd̓ eſt minimū. ar. in. l. nūmis. ff. delega. iij. ⁊ in. l. apud iulianū. de le. j. Unū tn̄ ſingulariter no. ꝙ in legatis ad pias cauſas generalit̓ factis debetur meliꝰ fauore pie cauſe. ꝓ hoc tex. no.⁊ ibi per Bar. in. l. titia. §. ſeya. ff. de au. ⁊ argen. lega. ex quo decidit ibi Bar. ꝙ ſi teſtator legat eccl̓iecalicem intelligitur de argento. ⁊ ſi planetā intelligitur de ſirico. ⁊ ſic de ſimilibus. ¶ In eadē gl. ibiitem pone. ⁊cͣ. videtur gl. in hac qōne velle ꝙ expēſis heredis ſeruus legatus ē querendus. ſed dic latius diſtinguendo quattuor tempora. ꝓut dicit gl.no. in. l. cū ſeruis. alle. in glo. Primū tempus eſt teſtamentum. Scd̓m tp̄s eſt poſt teſtamētū ⁊ an̄ mortem. Tertium poſt teſtamentū ⁊ poſt mortē teſtatoris ante aditam hereditatem. Quartū tempus eſtpoſt aditam hereditatem. Si ꝟo ſeruus erat in fuga primo tempore .ſ. teſtamenti tūc ꝓcedit dictumglo. ꝙ expenſis heredis ē querendus. intellige tn̄qn̄ eēt longe abn̄s ſecus ſi eēt in ꝓpinquo. nā tuncdebetur vbi ē ſicut dicimus in alia re legata. naꝫ ſieſt longe abſens debet adduci expenſis heredis.Si vero eſt in propinquo debetur vbi eſt. vt in. l.cum res. ff. de leg. j. ⁊ hoc fit ex preſumpta mēte teſtatoris. nam ſi ſeruus longe vagaretur ⁊ eēt querendus expenſis legatarij poſſet contingere ꝙ nullum cōmodum conſequeretur legatarius. ⁊ ideo p̄ſumendum ꝙ aliud ſenſerit teſtator. Si vero ſeruꝰcepit fugam ſecūdo tempore .ſ. poſt teſtamētū tūcdꝫ queri oꝑa heredis ⁊ ſumptibꝰ legatarij. qꝛ teſtator non aggrauauit heredem in ſumptibꝰ cū non