De fideinſſoribus.III
¶ Sed cōtra predicta op. ⁊ videt̉ ꝙ eccl̓ia nūqͣꝫ obligetur ex qͥ recipiēs mutuū nō habebat mandatūab eccl̓ia. ad hoc. c. j. de procu. ⁊. c. j. d̓ depoſi. Sol̓.glo. hic ⁊ doc. vario modo loquūtur in hoc paſſu.⁊ generaliter ꝓſequūt̉. nunquid mutuans eccleſievel particulari de eccleſia teneat̉ in repetitione pecunie probare pecuniā mutuatā fuiſſe verſā in vtilitatē eccl̓ie. ſꝫ qꝛ vario modo loquūt̉ docto. iō noninſiſtam in eorū verbis. ſed ponam vnā diſtinctionem quā nouiſſime cōcepi. Aut enī propter reſtitutionem mutui oportet diſtrahere bona īmobiliavel mobilia p̄cioſa eccl̓ie. ⁊ eſt neceſſe probare verſionem etiā ſi pecunia fuiſſet mutuata prelato ⁊ capitulo. ⁊ probo per aucͣ. hoc ius porrectum. x. q. ij. intelligendo prout intellexit Inno. ⁊ bene in. c. j. ſupra de depoſi. vbi dixi. ⁊ probat̉ hoc ratione. naꝫ ſidirecte nō poſſunt prelatus ⁊ capituluꝫ alienare talia bona ſine euidēti neceſſitate vl̓ vtilitate. xij. q. ijc. ſine exceptione. ſic nec indirecte recipiendo mutuum occaſione cuius oporteat ꝑuenire ad diſtractionē bonorum. ar. in regula cum quid vna via.de regū. iur. li. vj. ad idem qd̓ no. Bar. in ſimili inl. in quorum. ff. de pigno. vbi dicit ꝙ ſi res ꝓhibet̉alienari ꝓhibet̉ pignorari. quia per pignorationēperuenitur ad diſtractionē. c. nulli. de rebus eccl̓.nō alie. l. fi. C. de rebus alie. nō alie. ad idem regula cum quid vna via. de regu. iu. li. vj. ⁊ ſic reſtrīgedicta Bart̓. in. l. ciuitas. ff. ſi cer. peta. vbi ſentit ꝙſi mutuum eſt factū preſente prelato ⁊ capitulo. nōeſt neceſſe probare verſum ſicut ſi fieret mutuumciuitati preſente cōſilio populi. ſed dico ꝙ nō ē bonum ſimile. qꝛ cōſilium populi habet liberā facultatem diſtrahendi bona ciuitatis. ſed nō ſic prelatꝰ⁊ capitulū. c. ſine exceptione prealle. ⁊ hoc caſu credo ꝙ ſit neceſſe vere probare verſum. nec ſufficit ꝓbare ꝙ eccleſia tūc tēporis indigebat prout quidaꝫvolunt. vt notant aliqui in aucͣ. hoc ius porrectumC. de ſacro ſan. eccl̓. ⁊ Guil. de cu. vt refert Io. an.hic. nam iura in hoc exigunt veram verſionē ⁊ nōp̄ſumptiuam. vt in. d. aucͣ. hoc ius. Aut pōt ſatiſfieri de redditibꝰ eccleſie abſqꝫ diſtractione rerum. ⁊tunc ſi mutuū eſt factū prelato ⁊ capitulo nō eſt neceſſe probare verſionem. de hoc eſt caſus hic ſi bene ponderatur. nā ſi nō exigitur probatio verſionis quādo mutuū fuit receptum cū conſenſu prelati ⁊ capituli. ergo fortius nō exigit̉ quādo mutuum ē factū eccl̓ie p̄ſentibus p̄lato ⁊ capitulo. ⁊ hoccaſu pōt procedere dictū Bar. in. l. ciuitas p̄alleg.qd̓ eſt rationabile. nam prelatus ⁊ capitulū habetliberā adminiſtrationē fructuum. ergo ex fructibꝰſatiſfaciendū eſt creditori. licet verſum nō probet̉.hoc idē videt̉ probare argumētatiue tex. in. c. j. dedepoſi. vbi verſum exigit̉ quādo cōtractus fuit initus cū particulari. nō cū tota eccleſia. ad idē cōmunis theorica docto. que habet ꝙ delictū prelati ⁊ capituli nocet eccl̓ie. vt no. in. c. ij. de ordi. cogni. ⁊ inregula delictum. de regū. iur̄. li. vj. ⁊ in. l. iubemusnullam nauē. C. de ſac. ſan. eccl̓. Aut mutuum fuitreceptum a ſolo prelato. ⁊ eſt maius dubium. ſꝫ crederem ꝙ in vita prelati non ſit neceſſe creditori ꝓ
bare verſionem. ar. hic. nam hic ſolū exigit̉ quando particularis de eccleſia recipit mutuū ſine licentia abbatis. In abbate ergo nō eſt neceſſe probareverſionem. pro hoc quia prelatus habet liberā adminiſtrationē fructuum ⁊ omnia adminiſtrat excepta alienatione īmobilium. c. is cui. de elec. li. vj. ⁊in. c. cum nobis. in fi. de elec. facit qd̓ no. Hoſti. ī. c.veniens. de tranſac. nec ob. d. l. ciuitas. qꝛ loquit̉ īadminiſtratore ciuitatis qui nō habet tantam poteſtatē in rebus ciuitatis ſicut p̄latus ī rebus eccleſie. ad hoc qd̓ no. glo. v. q. iij. in. c. fi. ⁊. xij. q. j. in. c.duo ſunt genera. ſed poſt mortē p̄lati puto eccl̓iaꝫnō teneri niſi ꝓbet̉ verſum. qꝛ nō potuit vltra tēpꝰvite ſue eccl̓iam obligare niſi ex neceſſitate vel vtilitate eccleſie. ad qd̓ probandū eſt neceſſe ꝓbare verſionē. ad hoc faciūt no. in. c. fi. ne p̄lati vices ſuas.⁊. c. ex preſentiū. de pigno. ⁊ ꝑ Hoſti. in. d. c. veniens. ⁊ facit qd̓ noͣ. in. c. j. de ſolū. ⁊ pro hac opi. vid̓Inno. jͣ. ti. ꝓxi. c. j. vbi hoc aꝑte ſentit. nam dicit ibiſucceſſorem nō teneri ad debita cōtracta ꝑ p̄deceſſorem niſi probent̉ illa verſa etiā in vtilitate eccl̓ieHoſti. tenet ibi hoc nō eē neceſſarium. qꝛ lr̄a ibi exigit ſolū ꝙ pro neceſſitate eccl̓ie fuerūt ꝯtracta. gͦ ſatis eſt ꝓbare ꝙ tunc īminebat eccl̓ie neceſſitas recipiēdi mutuū. ⁊ ꝓfecto ille tex. multū facit pro hacopinione que mihi videt̉ equior. nam vt dic̄ Guil.de cu. durū eſt ꝙ mutuans prelato volēti ire ad curiam ꝓ neceſſitate eccl̓e debeat eē ſollicitus ꝙ pecunia expendat̉ ꝓ neceſſitate eccleſie. vl̓ ſi mutuat ꝓagris colendis debet ire vel mittere teſtes ad villāad videndū verſionē. ⁊ hec opi. ſatꝭ placet in prelato. ⁊ facit iſte tex. per locū a ſpeciali dū ſolum exigitꝓbationē verſionis in particulari de eccleſia. ⁊ illaaucͣ. hoc ius porrectū. poteſt intelligi vt ſupra dixiquādo ꝑuenitur ad diſtractionē rerum. ⁊ ad. d. l.ciuitas. ſupra fuit reſponſuꝫ. nec habemꝰ alia iuraq̄ exigant ꝓbationē verſionis. Qn̄qꝫ mutuū fuitfactū particulari de eccleſia. puta monacho vel canonico. ⁊ tūc ſi intra ſūmā taxatā ab eccleſia nō eſtneceſſe ꝓbare verſionē. qꝛ mutuū videt̉ factū eccl̓evt hic ꝓbat̉. Si vero nulla ſūma ē taxata in eccl̓iavel fuit receptū vltra ſummā. tūc ē neceſſe probareverſionē ad hoc vt teneatur ab eccl̓ia. vt eſt tex. h̓.¶ Sed aduerte qꝛ quidā exigūt vt hoc caſu duretverſum tempore actionis. Sed qn̄ mutuū fuit receptum p̄cedentibus caſibus nō requirit̉ vtilitas ꝑpetua ſed ſufficit temporalis. ⁊ hoc videntur velleInno. ⁊ Hoſti. ſꝫ ītelligerē dictuꝫ eorū quādo nonexpediebat eccleſie facere illum ſumptū tēporalemSi autē eccl̓ia tenebat̉ de ſuo facere illum ſumptūnihilominus quātūcūqꝫ nō duret verſio in dubiocredo eccl̓iam teneri. qꝛ eccleſia dicit̉ facta locupletior. ſicut in ſimili dicit̉ in pupillo. ff. de ſolu. l. ī pupillo. pone exemplū. particularis de eccl̓ia recepitmutuū qd̓ ꝯuertit in neceſſaria alimenta mīſtrorūeccl̓ie. nam licet nō duret hec vtilitas. nihilominꝰeccl̓ia ē locupletior. qꝛ ſi nō habuiſſet pecuniā mutuatā expendiſſet de ſuo. Itē vltra alios limito iſtūtex. qꝛ tenet̉ eccl̓ia ꝓbata verſione quādo vtile eſteccl̓ie illā verſionē fuiſſe factam ita ꝙ veriſimiliter