IIIDe emptio. et venditio.
mulieris. ⁊ qui cōtra iura mercat̉ bonā fidem nonp̄ſumit̉ habere vt in regula qui cōtra. li. vj. ¶ Iteꝫcōtra dictū dn̄i An. reperio glo. no. ad litteram inaucͣ. vt īmobilia ante nup. dona. cōtracte colla. v. īver. in rem. que aꝑte vult ꝙ etiā ſuꝑ rebus donatiſꝓpter nuptias nō agit mulier niſi ſoluto matrimonio. vel a tempore quo maritus incipit vergere adinopiam ſicut dicimus in rebus dotalibꝰ Et qͣꝫqͣꝫilla glo. aperto iure nō probat̉ ego tamē ꝓbo ꝑ rationē. donatio q̄ ſit vxori a viro nō operat̉ vt vxorea re ſibi donata debeat vti frui quēadmoduꝫ maritus vtit̉ re dotali. nā ex cōtrario maritꝰ nō habetpriuilegiū in fructibꝰ rei dotalis lucrandis propt̓onera matrimonij qꝛ vxor haberet tantundem debonis mariti cū fiat cōiter donatio tanta quātitatequanta eſt dos. ita dicit glo. ſingu. in aucͣ. de nō eligen. ſcd̓o nub. in. ꝟ. ꝑcepit. quā ſemꝑ noͣ. qꝛ credoꝙ nō ſit tex. qui hoc dicat. operat̉ ergo illa donatioprincipaliter vt cautius ſit cōſultū vxori ſuꝑ rebusdotalibus. nam licet oīa bona mariti ſūt tacite obligata vxori ꝓ dote iſta tn̄ ſic donata ſpecialiꝰ ⁊ ſtrictius. vnde in alienatione alterius rei mariti ſuffic̄vnicus ꝯſenſus mulieris. l. etiā. C. ad vellei. ſed iniſtis rebus donatis requirit̉ ſecūdus cōſenſus mulieris poſt bienniū. vt in. d. aucͣ. ſiue a me. cū gͦ conſtante matrimonio vxor nō poſſit vti ⁊ frui rebusſic donatis ergo nec ꝓ illis agere pōt ſicut nec prorebus dotalibꝰ. cū ergo iudicent̉ ī hͦ a pari res donate propt̓ nuptias ⁊ res dotales. debemꝰ dicerep̄ſcriptionē nō currere conſtante matrimonio pariter in vtriſqꝫ qd̓ ē aperte cōtra dictū do. An. ⁊ pōdera qꝛ glo. iſta hic ſentit dum dicit p̄ſcriptionemnō ꝓdeſſe cōſtante matrimonio Ex quibꝰ omnibꝰvidet̉ ꝙ intellectus huiꝰ. c. ſit difficilimus propt̓ iura cōtraria. ſed ꝓnunc poſſumus dicere ꝙ p̄ſumat̉tacitus cōſenſus ex curſu tanti tꝑis nō ſolū cōſtante matrimonio ſed eo diſſoluto qd̓ tamē in veritateex toto nō ꝓcedit. qꝛ littera aꝑte dicit ꝙ illud tēpusxxx. annoꝝ fluxerat cōſtante matrimonio. ſed prima lec. glo. poſſet teneri abſqꝫ ſcrupulo. ⁊ cogita qꝛſecūda lec. glo. nō poteſt ex alio ſuſtineri. nam tex.in aucͣ. vt immobilia p̄alle. requirit̉ ſcd̓m ꝯſenſumpoſt bienniū vt mulier interiꝫ potuerit mature cogitare. ⁊ ſic cautior venire ad ſecūdū ꝯſenſū. que qͥdem ratio oīno ceſſat muliere tacente Itē vbi agit̉de re oneroſa tacēs nō habet̉ ꝓ cōſentiente īmo ꝓcōtradicente. l. filiuſfa. §. inuitus. ff. de ꝓcur. ⁊ no.ꝑ Inno. in. c. in geneſi. de elec. per glo. in regula isqui tacet. li. vj.a D noſtram. veruſ eſt creditorFictus emptor qͥcogitur reſtituere rem in veritate pignoratam ſed ficte venditam ſi ſatiſfactū eſt ſibi de ſortefructibus cōputatis. ita cōiter ſūmatur. ſed hec ſūmatio eſt de indubio ideo ſummo iuxta litterā notabilius ſic. Si in venditione apponit̉ pactū de recuperanda re poſt certū tempus modico conſtituto precio preſumitur pignus ⁊ non venditio. ⁊ eſtcaſus ſingularis. Prima pars narrat factum. ſcd̓adat iudicē. ibi. quia igit̉. ¶ Nota primo ibi ne per
canonem iuncto fi. ibi per penā in lateranēſi concilio. ⁊cͣ. ꝙ cōſtitutio penalis habet locū nō ſolum cōtra directe venientē cōtra iuris diſpoſitionē ſꝫ etiaꝫcōtra ficte ⁊ indirecte venientē. vnde pena ſtatutacōtra vſurarios ꝓcedit cōtra fictos emptores qͥ inveritate ſūt vſurarij. facit. l. nō dubium. C. de leg.⁊ regula. fi. de regū. iu. li. vj. vbi dicit̉ ꝙ is cōmittitin legē qui verba legis amplectens cōtra legis nititur voluntatē Et ex hoc ⁊ multis alijs cōſului pridie in notabili articulo ⁊ nouo an teſtamentū iſtorum qui vendunt rem carius ꝓpter ſolutionē p̄cijdilatā ſit ipſo iure nullū ꝑ diſpoſitionē. c. quāqͣꝫ. devſur. li. vj. p̄ſupponēdo ꝙ hoc ſit publicū ⁊ indubitatum vtputa qꝛ eaſdē merces p̄cio incōtinenti ſoluto vendit ꝓ certo p̄cio. ſed cū vendit ad credētiāeaſdā merces vendit ꝓ maiori precio. ⁊ ꝯſului ꝙ teſtamentū eēt nullū qꝛ tales ſunt vſurarij. vt ē tex.in. c. nauiganti. de vſuris. ⁊ publici ſūt ex quo hocpublice exercent vt patet in libris eorūdē quod bn̄no. ¶ Nota ſecūdo ar. optimū ꝙ pactū de retro vēdendo cū modicitate p̄cij faciūt preſumi cōtractuꝫfeneraticiū. iſte tn̄ tex. ex toto hoc n̄ probat. ſꝫ optime facit in argu. jͣ. tn̄ dicā latius an hoc ſit verum.¶ Nota ꝙ inſtrumētū nō iudicat̉ ab eo qd̓ eſt ſcriptum. ſed ab eo qd̓ eſt actū inter ꝑtes/ nā plus valet qd̓ in veritate agit̉ qͣꝫ qd̓ ſimulate ſcribit̉. C. p̄ſvalere qd̓ agit̉ ꝑ totū. ⁊. jͣ. qui fi. ſint legi. per tuas.⁊ vide de hoc cōtractu ſil̓ato. glo. ſing. ī. l. iij. C. pl̓ꝰvalere qd̓ agit̉. que dicit ꝙ nō firmat̉ iuramēto necobligat iurantē ad obſeruationē qꝛ ſimulate videt̉oppoſitum. ¶ Ultimo no. ꝙ heres debitoris pōt allegare cōtractu factū ꝑ defunctū eē feneraticiū ⁊ ꝓbare ꝑ p̄ſumptiones licet defunctus tacuerit in vita Et nota ꝙ dicit̉ patere id de quo ꝯſtat ꝑ p̄ſumptiones. ꝓ hoc bonus tex. in. l. licet. ff. de le. j. vbi dicit ꝙ poteſt dici euidens. ⁊ facit ad ſtatuta ¶ In gl.in verbo patet ibi p̄ſumit̉. nota ex hac gl. iūcto tex.ꝙ vſurarius cōuincit̉ ꝑ ſolas p̄ſumptiones vrgentes. ⁊ vide ad idē bonū tex. in. c. cū in dioceſi. jͣ. devſuris. ſed ex glo. hac ⁊ ſe. nō colligit̉ clare ex qͥbuſpapa colligit hic preſumptionē contra illū ꝯtractūin forma emptiōis ſcriptū. ⁊ doct. hic ſparſim ⁊ vario modo loquūtur. ⁊ aliquid ponit̉ ī. c. illo vos. jͣ.de pigno Et qꝛ materia quotidiana ē expediā ītellectū huius. c. ⁊. c. illo vos ⁊ qͦrūdā alioꝝ iuriū enumerando quinqꝫ caſus. ¶ Primus caſus eſt cū voditio ſit iuſto p̄cio ⁊ ſolum apponit̉ pactuꝫ de retrovendendo quo caſu dic contractū nō p̄ſumi vſurarium nec pignoraticiū ⁊ emptor lucrat̉ fructus donec retro vendat̉ nec cōputabit in reſtitutione fructus in ſortē. vt ē tex. in. l. ij. C. de pac. īter empti. ⁊vendi. ⁊ ꝙ procedat illa lex de iure canonico aperte vult iſta glo. ⁊ clarius Archi. xiiij. q. iij. in. c. pleriqꝫ. ⁊ facit iſte tex. qui nō ſolū pōderat pactū de retro vendendo ſꝫ ꝙ nō licebat recuꝑare quādocūqꝫItem hic interuenerat modicitas precij. vt. jͣ. clariC us dicam. illud ergo ſolū nō ſufficit ad p̄ſumendūcōtractū feneraticiū. ſed ſi cōtrahentes aliud egerint tenent̉ de eis ſatiſfacere. ¶ Secundus caſusmagis dubitabilis eſt quādo interuenit pactuꝫ de
N