Druckschrift 
6 (1488) Decretalium 3
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

IIIDe cōmodato.

grauatur cōmodatarius ad cuſtodiā qͣꝫ ille qui rogauit vt poſſideret precario. De cōmodato Rubrica. Supra viſum ē de cōtractu qui ſit gratia recipiētis tm̄ merito ſubijcitur rubrica de cōtractu ſibi ſimili. nam cōmuniter cōmodatū ſit gratia recipientis tm̄ licet qn̄qꝫ fiat gratia cōcedentis vel vtriuſqꝫvt dicetur cum glo. j. aliter poteſt cōtinuari ſed nocuro qꝛ eſt vtile.Poteſt ſicUm gratia. cāmarimodatarius gratia ſui tenet̉ etiamde leuiſſima culpa de caſū niſi ītribus caſibus hic poſitis. hoc primo. Cōmodatū ante vſum cōpletum reuocat̉. hoc ſecundo. Et habet duo dicta.ſecundū ibi. contra. Primū ſubdiuidit̉. nam pͥmoponit vnū dictum. ſecundo aliud a quo tres caſusexcipit. ibi licet. Secūdum ſubdiuidit̉. nam primodictū. ſecūdo ponit rōnem ibi decipi. eſt. c.Gregꝭ. Nota ex principio gratia qn̄qꝫ recipit̉ſeu ſumit̉ pro cōtēplatione ſeu intuitu. ita ſumit̉in iſto tex. dum dicit cum gratia ſui. ⁊cͣ. i. cōtemplatione ſui. Qn̄qꝫ gratia ſumit̉ pro cōceſſione alicuiꝰbeneficij ſeu iuris ad obtinendū beneficium. c. gratia. de reſcrip. li. vj. in cle. gratie. eo. ti. Qn̄qꝫ ſumitur dono ſpūſſancti .j. q. j. gratia. ẜꝫ theologosduplex ē gratia .ſ. gratia gratiſdata. gratia gratūfaciens. Gratia gratiſdata eſt illa que procedit exmera gratitudīe .i. liberalitate dei que preparat hominē ad faciendum ea per que ꝑuenit̉ ad gratiamgratum facientē. vnde ſermo ſcientie ſermo ſapientie ſunt gratie gratiſdate Charitas vero eſt gratia gratū faciēs qꝛ eam facimus ea que ſunt deoaccepta ſic faciunt nos deo gratos. de quo ī ſcd̓oſententiaꝝ. di. iij. ſic intellige glo. in cle. j. de magiſ. Nota ſecūdo ibi de leuiſſima. ⁊cͣ. dictio etiamde natura ſua implicat. nam hic includit latam leuem culpam. ad idē. c. oēs. de conſti. No. tertio vnā regulam in materia cōtractuū. nam vbitractus fit gratia vnius tm̄ venit culpa etiā leuiſſima. vnde eſt ſpeciale qd̓ hic dicit̉ in cōmodato.l. contractus. ff. de regū. iu. qd̓ ibi notatur. fallitin precario: vt dixi in. c. precedenti. Nota aliamregulam caſus fortuitus regularit̓ imputat̉ſed res perit domino etiam in cōtractu qui ſit gratia alterius tantū. Nota tres caſus in quibꝰ caſus fortuitus imputatur cōmodatario. Primus ſiculpa preceſſit. vtputa cōmodaui tibi equū vt iresad certum locum tu iuiſti ad alium locū incidiſti in latrones certe imputatur tibi domino vthic in. l. ſi vt certo. ff. eo. Secundus caſus vbi pactum interceſſit vt cōmodatariꝰ teneatur de caſu.Et ex hoc nota generaliter valet pactū appoſituꝫcōtra accidentalia contractus pactum in vincit legem. vt in. l. j. §. ſi cōueniat. ff. depoſi. ī regula contractus ex cōuentione. li. vj. ſecus vbi pactūeēt cōtra ſubſtantialia contractus. vt dixi in. c. p̄ce

denti. ad materiam vide qd̓ no. in. l. pacta cōuenta. ff. de contrahen. emp Tertius caſus quādoceſſit mora. vt puta reſtituiſti cōmodatū tempore debito perdidiſti poſtea per caſum fortuituꝫ certe imputet̉ tibi. Nota ibi poſt vſum cōpletumcōmodatum fit ad certu determinatū vſuꝫ nec fithic mentio de tempore. facit ad id qd̓ dixi in. c. precedenti. Nota ibi beneficio cōmodatū eſt bn̄ſicium. cōfert ergo tibi beneficiū qui rem ſuā tibimodat. nam beneficium ē quedam actio beniuolagaudiū tribuens capienti. vt ī. c. j. ex qui. cau. feu.amit. in li. feudoꝝ. ſic capit̉ hic beneficium largomodo. Utimo nota illud generale bn̄ficiaſunt retorquēda in diſpendiū. Sed primo hicritur quid ſi cōmodatariꝰ potuit ſine culpa ſuare cōmodata vti infra tempus tacite prefixum nunquid inuito domino poſſit vti alio tempore. Et videt̉ ſic. qꝛ caſus fortuitus debꝫ ſibi imputarivt hic. cōtrarium tenet Bar. in. l. in cōmodato. §. ſicut. ff. eo. nam dominꝰ certat de damno vitādo necareat re ſua tanto tꝑe. Cōmodatarius vero de lucro captando debet ſibi caſus potius imputari qͣꝫdomino. ad hoc. l. ſi vno. §. item cum quis. ff. locatiNec ob. iſte tex. qꝛ loquitur de caſu perimente reꝫcōmodata. nam res regulariter perijt dn̄o. Sedcōtra hoc oppo. de. c. ſignificante.. de pignori. vbipatet debitor remiſit mutuū per diligentē nuncium tamē caſus fortuitus imputat̉ mittenti vl̓ debitori. qꝛ tenetur de alia pecunia ſatiſfacere. Sol̓ocōtrarium loquit̉ ī mutuo nos vero loquimur īmodato. eadem eſt ratio decidendi in vtroqꝫ.pecunia remiſſa creditori efficitur eius ante traditionē ſed remanet ī dominio debitoris. caſusimputatur domino. perit enī res debitori creditori. nam debitor eſt obligatus in genere genꝰperire poteſt. l. incendium. C. ſi cer. peta. in. l.in ratione. ad. l. fal. res vero cōmodata remanet īdominio cōmodantis ideo perit dominomodatario. vt hic in. l. argentū. ff. eo. In gl. j.ibi. ad aliquē ſpecialem vſuꝫ. Io. an. ſupplet ad certum tempus tacitu vel expreſſum. idem Cy. in. l.ij. C. eo. Bar. in. l. in cōmodato. §. ſicut. ff. eo ſeddic melius vt dixi in. c. precedēti. nam vſus ſpecialis ſemper habet tempus annexum ſine miniſterio. glo. in diffinitione fecit mentionē de tempore ad ſubſtantiā cōmodati. In ea. glo. ibi. precarium enī cōcedit̉ ſine p̄finitione. ⁊cͣ. noͣ. hanc particulam glo. nam per illam dictionē qn̄qꝫ infero eſt de ſubſtantia precarij vt fiat ſine p̄finitionecerti vſus. poteſt ergo cōcedi ad certum vſum ſedtunc quomodo diſcernetur a cōmodato dic perverbum precario. puta quia dixi cōmodo tibi libꝝtranſcribendum precario. nam vbi apparet demente non eſt a verbis recedendum. l. aliter. ff.de lega. iij. in. c. fi. de ꝟb. ſig. ſenſit Cy. lꝫ aperte. in. l. ij. C. eo. Probo clarius. vbicūqꝫ apponiturpactum contra naturam contractꝰ tunc ſi eſt poſſibile facit tranſire illum contractum in aliam ſpēm.vt in. l. vbi ita donatur. ff. de dona. cau. mor. dixiin. c. precedenti. ſed illa adiectio precario ꝯcedit̉

M 4