L
ditione eccleſie quia tunc debet ſeruari canon. vtin. c. ſi duobus de appell. ⁊ in. c. quod clericꝭ de fo.comꝑe. ¶ Quintus caſus eſt cū lex ciuilis diſponit de materia pertinente ad eccleſiam non diſponendo de illa materia ſed tollendo lucrum quodal̓s dederat vel ponat penam actum explicanti.exemplum primi ſi raptor contrahit matrimoniūcum rapta lex ciuilis priuat ipſam raptam omnibus bonis ipſius raptoris que ſibi dederat propter delictum raptus. ius canonicum indiſtinctepermittit matrimonium inter raptorem ⁊ raptā.vt in. c. cuꝫ cauſa. de rapto. in. c. tria. xxxvj. q. vlt.An valeat illa diſpoſitio legalis. glo. no. in. c. cuꝫẜm leges. de here. li. vj. dicit ꝙ ſic qͥa lex potuit tollere lucrum. Sed contrarium tenet glo. no. in. c.de puellis. xxxvj. q. ij. quia lex ciuilis non potuitdirecte vel indirecte diſponere ſuꝑ matrimonio.⁊ illam glo. videtur ſequi Frede. de ſenis cōſilio.xxxv. al̓. xxxvj. ⁊ hoc dictum mihi plus place quiaauferendo lucrum videtur intimidare matrimonium ita ꝙ rapta non erit ita libera ad contrahendum matrimonium timore pene legis. Exēpluꝫſecundi ſi lex punit contrahentem. jͣ. annos luctꝰ.vt habetur. C. de ſecundis nup. quaſi per totum.ſed canon permittit tale matrimoniū. vt in. c. pe.⁊ vlti. de ſecū. nup. an valeāt pene legales de hacmateria no. in. l. j. C. de ſe. nup. ⁊ in. l. liberorum.ff. de his qui no. infa. ⁊ in. l. decreto. C. e. dixi plene in. c. fi. de ſecun. nup. Communis cōcluſio legiſtarum ⁊ canoniſtaruꝫ eſt ꝙ pene appoſite in odium matrimonij ſeu contrahentium ſint ſublate.ſecus ſi in fauorem filiorum. fuit tamen vna opinio ſingularis ẜm quaꝫ conſuluerūt Pau. de leaza. ⁊ Rai. ꝙ ſi ex contractu ſecundarum nuptiaꝝreſultat turbatio ſanguinis et incertitudo prolishabent locum pene legales. Exemplū mulier peperit in. ix. menſe poſt mortem mariti probabilit̓poteſt dubitari de partu cuius ſit. nam poteſt eſſeprimi quia in. ix. menſe. item ⁊ ſecundi. nam mulier poteſt parere in. vij. mēſe. vt in. l. ſeptimo mēſe. ff. de ſta. ho. vnde cum hoc caſu ſubſit cauſa rationabilis prohibendi matrimonium pene legales habent locū. quia. ll. ciuiles poſſūt diſtinguere ius diuinum vt dixi. sͣ. e. c. que in eccleſiarum.nec videtur de mente apoſtoli tale matrimoniumcontrahi exquo poteſt reſultare ſcandalum. nam⁊ in multis alijs caſibus prohibet̉ vſus matrimonij. vt tempore menſtrui ⁊ ieiunij. vt. v. di. ad eiꝰ.et. xxxiij. q. iiij. in ſumma. ⁊. c. non oportet. ⁊ hācopi. recitat et ſequitur Bal. in. d. l. liberorum. ſedin. d. l. decreto. eſt contentus ſimplici recitatōe. ethec opi. prima fronte videtur multum rationabilis. Sed ego in. d. c. fi. dico ꝙ omnis pena legaliseſt ſublata etiam ſi ſit appoſita fauore filiorum ſimpliciter niſi eſſet appoſita ex facto culpoſo ipſiꝰ matris motus pluribus rationibus ⁊ precipue quialex ciuilis non potuit in ſpectantibus ad eccleſiaꝫſtatuere directe nec indirecte cum de his cogno-
ſcere non poſſit. vt in. c. tuam. de or. cogni. ⁊ in. c.lator. qui fi. ſint le. no. Bar. in. l. titia. ff. ſo. ma. etin. l. j. ff. de iu. om. iudi. Item quia apoſtolus cōceſſit generaliter et canon approbat vt. jͣ. annumluctus poſſit mulier contrahere matrimoniumvnde no. dictionem infra que comprehendit quālibet partem totius anni. vnde incertitudo proliſſuperueniens non debꝫ nocere mulieri que fretaauctoritate apoſtoli ⁊ legis canonice cōtrahit. al̓seſſet decepta auctoritate legis quod eſt contra. l.gracchuſ. C. de adul. ⁊. c. qui peccat. xxiij. q. iiij. ⁊contra regulam quod legi. de reg. iur. li. vj. Iteꝫtex. in. d. c. fi. dicit ꝙ nullam debet mulier iacturāſuſtinere. nec obeſt fauor filiorum quia eſt irrationabilis cum tendat in preiudicium mulieris et reſtringit facultatem contrahendi matrimonium. ⁊in fauorem vnius non debet alteri fieri iniuſticiaetiam ſi eſſet vidua in. c. ex tenore. d̓ fo. compe. ſecus auteꝫ ſi propter culpam matris lex impoſuitpenam. exemplum ſi mater agnouit tutelam filij⁊ non petito tutore tranſiuit ad ſecunda vota tūcpunitur. ⁊ tunc habet locum. l. omnem matri. C.ad tertū. ¶ Ad predicta adde no. q. Io. an. in. c.ſtatutum. de here. li. vj. vbi dicit non valere ſtatutum laicorum puniens contrahentem matrimonium ſine conſenſu matris vel patris vel agnatorum. ⁊ ſic conſului in iſta ciuitate vbi viget quaſiſimile ſtatutum. ¶ Sextus caſus quando lex ciuilis diſponit circa accedentalia temporalia ad actūſpiritualem. exemplum in dote nunquid valeatdiſpoſitio legis? Et in hoc concludo ꝙ aūt non cōtradicit canoni ⁊ valet. pro hoc. c. rainutius. et. c.rainaldus de teſta. ⁊ quod le. ⁊ no. in. c. j. ⁊. ij. dedo. poſt di. reſti. niſi vt dixi ex diſpoſitione ſua ſequeretur turbatio vel intimidatio matrimonij.Sed ſi contradicit canoni tunc dependet ab aliaqueſtione cuius fori ſit cauſa dotis. tene opi. Inno. in. c. de prudentia. jͣ. de do. poſt di. vt ſit mixtifori. Et per hoc. dico ꝙ lex ſeruabitur in foro ſuoet canon in ſuo et locus erit p̄uentioni. ſicut dicimus in ſacrilegio. de quo no. ī. c. cum ſit generalede fo. compe. ¶ Septimus caſus quando lex ciuilis diſponit circa aliquem actum ſpiritualē preſumendo ⁊ lex canonica reperitur in contrariuꝫ.exemplum ſi maſculus et femina ſimul cohabitātpreſumit lex ciuils matrimonium. l. in libere. ff. d̓ritu nup. lex canonica adulterium vel fornicationem. xxx. q. v. aliter hoc caſu dico ſtandum diſpoſitioni canonis in vtroqꝫ foro. quia materia pertinet ad eccleſiā. ⁊ in iſtis leges nō dedignant̉ ⁊cͣ.vt in. c. clerici de iudi. ⁊ in aucͣ. vt clerici apud proprios ep̄i. Et ex hͦ dico ꝙ lꝫ lex ciuilis tollit epiſcopocohabitationem cuiuſlibet mulieriſ. vt in aucͣ.ep̄o nullaꝫ. C. de ep̄i. ⁊ cle. ſtandū eſt iuri canonico. quod dicit ꝙ poteſt habere non ſuſpectā. vtin. c. interdixit. xxxij. di. ꝑ quod. c. dico ꝙ matrēvel ſororē non ſuſpectam poteſt epiſcopus retinere in ſua habitatione. ſi autem lex non contra-