Druckschrift 
1 (1488) Decretalium 1. P. 1
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

in. c. venerabilē. qui fi. ſint legi. dicet̉ in. c. trāſlato.. de ꝯſti. Scd̓o collige ex glo. carēs aliquoſenſu corporeo pōt eſſe iudex. Adu̓te qꝛ carēte ſenſu intellectꝰ hr̄. iij. q. vij. §. tria. carente ſenſu viſus legit̉ no. in. l. cum p̄tor. ff. de iudi.. ī. c.fi. de re iud. li. vj. vide aliquid Inno. in. c. ſciſcitatus. de reſcript. ſꝫ de carēte ſenſu odoratꝰ vel guſtus vel tactꝰ repetit̉ iure exp̄ſſuꝫ poſſitiudex. vn̄ putat do. An. talē habilē ad iudicādū niſi talis eēt res oporteat ip̄m iudicare iſtuꝫ ſenſum caret. qꝛ tūc eſſet idoneꝰ iudex. dictum puto veꝝ qꝛ iudex hꝫ iudicare ẜm ꝓpriū ſenſum. vn̄ lꝫ iudex guſtādo dicat amarā vel fetidāodorādo. ꝓpter eſt ſibi credēdū vt ſic iudicare poſſit. qꝛ dꝫ iudicare ẜm ꝓbata ẜm ꝯſcīam informatā ex atteſtatōibuſ alijs iuribꝰ ꝑtiū. ad hocij. q. j. dn̄s oīpotēs. qd̓ no. iij. q. vij. iudicet. ī. c.qm̄ de ꝓba. ſil̓e qd̓ dixi de noͣrio in. c. cām. de teſti. pōt atteſtari de ſenſu guſtus vel odoratꝰ.ſꝫ tm̄ de his vidit vel audiuit. eſt expeditama glo. ꝓſequit̉. vj. videlicet qͥs ſit libri titulꝰde tn̄ in pͥn. q̄ſiuit. ſꝫ dic titulꝰ eſt. Incipit cōpilatio dn̄i Greg. pape. ix. Et notāter d̓r cōpilatio etnon liber. quia Greg. non edidit omnia iura in volumine redacta ſed compoſuit hoc volumenex varijs ꝯſtōnibꝰ ſuoꝝ p̄deceſſoꝝ. aliqͥbꝰ tn̄ additis que fuer̄t edita. vt patet in ꝓemio. §. ſane.. §. adijcientes. Doc. aliter reaſſumūt maͣm glo.inter ceteros clariꝰ reaſſumit dn̄s meꝰ poſt ipſūdic oīm entiū vnū eſt ſūmū pͥncipium a cūctadepedent qd̓ eſt cauſans cauſatū vt deꝰ. quieſt eternꝰ a nullo depēdens. vt in. c. j.. ſum. tri.Cetera ꝟo ab eo ſūt cauſata. hoꝝ cauſatoꝝ q̄dācauſata ſūt vt res corporee. q̄daꝫ ſūt cauſata cāe vt res ſpūales intellectuales. aūt hoꝝcauſatoꝝ volumꝰ hr̄e plenā noticiā inqͥrimꝰ cauſā.ſcire enim eſt remꝑ cām cognoſcere vt pͥmo libropoſterioꝝ.. c. intelligētia. de. ſig. Ideo ſi volumus hr̄e plenā noticiā hꝰ ſcīe debemꝰ inquirere decauſis. in hac cōpilatōe qͣꝫ in alijs qͣttuor cauſe ſolēt reddi. vn̄ aduertēdū de qͦlibꝫ ꝓducto duplex habet̉ ꝯſideratio. pͥmo qͣtenꝰ ꝓducit. ſcd̓o qͣtenus eſt ꝓductū. ẜm pͥma habemꝰ duas cās .ſ. efficientē finalē. ad has duas cās facit. xxiij. q. v. deoccidēdis.. c. fruſtra. q̄rere de finali ī haccōpilatōe eſt querere ſit intētio vtilitas vt inglo. Querere ꝟo de efficiēti eſt q̄rere qͥs ſit librititulꝰ. Iuxta ſcd̓m modū qͣtenꝰ eſt res ꝓductaſiderat̉ material̓. itē formal̓. his duobꝰ fac̄xxxij. q. ij. qd̓ ꝟo. de ꝯſe. di. ij. panis.. c. qꝛ corpꝰ. q̄rere de maͣli ē q̄rere ſit maͣ in hac cōpilatōeItē cui ꝑti ph̓ie ſupponat̉ ſic qd̓ ſit ſubiectū ī hacſcientia. Querere ꝟo de formali eſt querere demodo agēdi de quo in glo. Unde primo queritur que ſit final̓? Glo. reſpondet dicit que ſitvtilitas. ſed aduerte latiꝰ q̄dā eſt final̓ improprie dicta quā dicit impulſiuā ceſſante ceſſateffectꝰ. vt in. c. ex ꝑte. de ꝯuer. cōiug. no. ī. c. poſttrāſlationē. de renū. Quedā eſt final̓ ꝓprie quaceſſante ceſſat diſpō. vt in. c. ceſſante. ap. Un̄

ſi q̄rimꝰ de impulſiua in hac cōpilatōe dicuntdam fuit decre. corā.. de ele. qꝛ fuiſſet allegata corā Greg. ix. fuiſſet inuenta in aliqua cōpilatione Greg. vt euitaret deinceps hūc errorē fec̄hāc cōpilationē. tn̄ ꝓcedit. qꝛ illa decre. fuit inquarta ꝯpilatōe. ſed de hoc eſt curādū qꝛ multiplex potuiſſet eſſe impulſiua. ſicut multis cauſis hoīes mouent̉ ad ſtudendū de quibꝰ Hoſt. inpͥn. ſūme. Deſcēdo igit̉ ad cām finalē ꝓprie. ēdicendū eſt duplex. ꝗdam ꝓpinqua. quedaꝫ remota. ꝓpinqua eſt illa quā ponit glo. ibi. ſit vtilitas. vt .ſ. ſciamꝰ diſcernere inter equum iniquuꝫ⁊cͣ. Cauſa ꝟo remota eſt felicitas ꝓpter quā hoīesſtudere debēt. ad tex. in ꝓemio. ffoꝝ. ibi euolocoqꝫ felices. ꝓcedūt duꝫ querit̉ de finalidebet mouere cupientes ꝓficere in ſcīa. Sed ſi q̄rimus de finali mouit Greg. ix. dicēdū eſt duplex eſt. vna remota. alia ꝓpinqͣ. ꝓpinqua eſt illaquā reddit glo. q̄rit fuit intentio Greg. remota ꝟo eſt vt faciat hoīes bonos. ad em̄ tendit ſoentia. vt. l. i. ff. de iuſ. iure. ibi. ius eſt ars boni etequi ⁊cͣ. Scd̓o q̄rit̉ efficiēti. dic eſt duplexq̄dam pͥncipalis. q̄dam inſtrumētalis. pͥncipal̓ eſtduplex. ꝓpinqua remota. ꝓpinqua fuit Gre. ix. ex habet̉ qͥs ſit libri titulꝰ. remota ꝟo fuit deusa quo cūcta ꝓcedūt ꝓmulgat iura romanospōtifices imꝑatores. viij. di. iure. xvj. q. iij. c. fi.. C. de p̄ſcpͥ. lōgo. temp. l. fi. Inſtrumētal̓ ꝟo fuitRai. vt patet in ꝓemio. fuit iſte ẜm Uin. vir valde lr̄atus oriūdꝰ de catalonio vbi ẜm Uin. dat̉actio ex ꝓmiſſo. dixit Uin. ẜm Io. an. qꝛ Uinc.fuit ibi inuitatus quendā ſcholarē quē poſtmo penituit ſic fuit impeditꝰ itinerare ⁊cͣ. dicit tn̄Do. An. ꝯtra tales detinētes viatores nauis inuitatis deberet dari ſaltē actio dolo ad intereſſear. in. l. ſꝫ actio. ff. ſiqͥs ca. Tertio q̄rit̉ de materiali. dic vt.. dixi. aūt querit̉ que ſit materiahuius compilationis et ſunt ipſe decretales ꝓutprimitꝰ extrauagabant̉. Si ꝟo q̄rit̉ ſit maͣ ſcientie. ꝯn̄s qͥd ſit ſubiectū in hac ſcia. quidaꝫ bonum cōe vt.. dixi. Io. de lig. dicit ſubiectū ſciēcanonice eſt catholicꝰ dirigibil̓ ꝯſtitutōibꝰ eccleſiaſticis in bonū ſimpl̓r hūanū diuinū. ad eniꝫtendit ſcīa iuris canonici. ſubiectū ꝟo in ſcientia ciuili eſt homo politicus dirigibilis ꝯſtitutōibꝰ legalibus in bonū ſimpl̓r humanū. Ultimo querit̉de cauſa formali. dic eſt duplex. forma tractatꝰ forma tractādi. Forma tractatꝰ ponit̉ glo. duꝫdicit quis ſit modus agēdi. ip̄a diuiſio in qͥnqꝫꝑtes eſt forma hꝰ tractatus. Forma ꝟo tractādi eſtmodus ꝓcedendi in hac cōpilatōe. iſte eſt multiplex. vt ſtatuitiuus p̄ceptiuus diſpoſitiuꝰ ⁊cͣ. ꝓutcolligitur ex corꝑe ip̄oꝝ iuriū. naꝫ quedā iura procedunt ſtatuendo. ꝗ̄dam p̄cipiendo. quedā ꝯſulēdo ⁊cͣ. ex his habet̉ materia glo. verba latiora elegantiora ⁊cͣ. Abbas.Diuidit̉ ī duas parF REAMIHS. tes principales. Inprima ponit̉ ſalutatio. in ſecunda exordiūſcd̓a ibi rex pacificꝰ. pͥma ſb̓diuidit̉. qꝛ pͥmo poni-