Druckschrift 
Expositio logicae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De proprietatibꝰ quātitatisIII

Poſita diuiſione quātitatis in ꝑtesſubiectiuas ponit Ariſt. aliam diuiſionem ẜm quā diuidit eam in ꝑtes integͣles di. ꝙ quedam quātitates cōſtant exſuis ꝑtibꝰ poſitionē hn̄tibꝰ: q̄dā ꝟo nō.Circa qd̓ cōſiderandū eſt vtdicit Boecius: ⁊ pōt elici ex textu Arꝭ.Ad poſitiōem ꝑtiū tria requirunt̉. pͥmovt partes ſint alicubi. ſcd̓o vt partes ſintꝑͥmanentes ⁊ nō pereāt. tercio vt ille ꝑtes ſe ꝯtingant. Linea gͦ ſuꝑfices ⁊ corpus coſtant ex ꝑtibus poſitionē hn̄tibꝰNumerus ꝟo oratio ⁊ tp̄s ſunt ex ꝑtibijs poſitionē nō habentibꝰ. Deindeponit auctor ꝓprietates quātit atis: qͣꝝprima eſt: ꝙ quātitatī nihil eſt ꝯtrariū:vt bicubito ⁊ tricubito nihil ē ꝯͣriū. Cōtririetas em̄ pͥmo ineſt qualitatibꝰ et n̄om̄ibꝰ ſꝫ qͥbuſdā: qͣntitas ꝟo n̄ ē qͣlitas.ad illiꝰ euidentiā ꝙ licetSclendū cōtrarietas ꝓprie dicta n̄inſit quantitati: bene tn̄ ipſi ineſt ꝯtrarietas large ſumpta. Eſt em̄ in quātitatecōtrarietas differētiaꝝ ſicut in alijs generibus. Sed contra hanc ꝓprietatemArguitu. qꝛ ſi quātitati nihil ſit cōSi Sbi. trariū: ſequit̉ ꝙ in quātitate nō erit motus. ꝯn̄s eſt falſum ex. 5.phīcoꝝ. ꝓbat̉ ꝯn̄a. Sic em̄ arguit Ari.Nō eſſe motū in ſubſtantia: qꝛ ſubſtantie nihil eſt ꝯtrariū. ℟º. ꝙ nō eodē mōarguit in ꝓpoſito de ſubſtantia ⁊ quantitate. Cuius rō eſt: qꝛ ſubſtantie deeſtquedam conditio ꝯrietatis requiſita admotū: que tn̄ cōditio bene reꝑitur in qͣntitate. Eſt aūt iſta cōditio: ꝙ ꝯtraria ſūtduo termini maxime diſtantes inter qͦscadunt omnia que ſunt illiꝰ gn̄is: ita ꝙcōtingit cōtinue deuenire de vno extremo ad aliud extremū ꝑ mediū ordinate:ſicut ſe habēt albū et nigrū in gn̄e colorum. Talis cōtinuitas nō inuenit̉. ī ſubſtantia: qꝛ eſſe ſubſtātiale cuiuſlibet reicōſtituit̉ in indiuiſibili. Forma em̄ ſubſtantialis in quolibꝫ ſingulari eſt determinata ad certū gradum. Et iō ibi nō ēmotus. Materia etiam dum exuit̉ vna

forma pōt indifferenter reciꝑe diuerſasformas abſqꝫ ordine. Un̄. Ariſt. in ſcd̓ode gn̓atiōe ꝙ cum terra fit ignis non oꝫꝙ fiat tranſitus ꝑ media elemēta. Illaaūt ꝯditio ꝯtrarietatis que requirit̉ admotū bene reꝑit̉ in quātitate accipiēdoduo extrema nō ẜm cōem rationē quantitatis ſed accipiendo ip̄a ī aliqua re determinata: ſicut in aliqua ſpē animal̓ vl̓plante eſt aliqua mīma quātitas a quaincipit motus augmenti: ⁊ aliqua maxima ad quā termīat̉. Nō eſt tamē ꝯrietaſꝓprie dicta in quātitate: quia ꝯͣria mutuo ſe expellūt. In augmento aūt quātitatis nō expellit̉ minor quantitas ꝑ aduentum maioris. Secunda ꝓprietasquantitatis eſt. Quātitas non ſuſcipitmagis ⁊ minus. Sed contra hoc arguitur qꝛ in quātitate eſt motus. gͦ ē ibimagis ⁊ minꝰ. ꝓbat̉ ꝯn̄a: qꝛ ad hoc qd̓aliquid moueat̉ de vno in aliud: oportꝫꝙ ſint ibi gradus ꝑ quos ſucceſſiue eat̉de vno in aliud. Reſpōdeo ꝙ ibi ſūt bene gradus qͥ attendunt̉ ſcd̓m maius etminus: quia vna quātitas bene ē maioraltera: ſed nō ẜm magis ⁊ minus: qꝛ linea maior nō magis ꝑticipat naturā ꝓprie ſpēi ꝙͣ minor: licet aūt vna quantitas nō magis ꝑti cipet naturam proprieſpeciei ꝙͣ alia: tamen vna ſpecies quantitatis bene eſt ꝑfectior altera: ſicut vnꝰnumerus bene eſt perfectior alio. Interſpecies enim quantitatis eſt ordo perfectionis: ſicut inter ſpecies aliorum generum ex decimo metaphiſice. Tercia ꝓprietas quantitatis eſt ꝙ ꝓprium eſt quantitati ẜm eam equale vl̓inequale dici.Cōtra hanc proprietateꝫ arguitur dupliciter. Et primo ſic. Aliqͥddicit̉ equale ẜm equalitatem: ergo nonẜm quantitatem. patꝫ: quia concretumdenominatur ab abſtricto. probatur cōſequentia: quia equalitas non eſt quantitas ſed relatio. Item in diuinis eſtequalitas ꝑſonarum: et tamen ibi non ēquantitas: cum deus non ſit in genere:ergo hoc non eſt proprium quantitatie ij