De ſyllogiſmo demonſtratiuo.
Incipiūt fallacie.Yllogiſmorum. ⁊cͣ.Poſtꝙͣ auctor determinauitin p̄cedētibus de ſyllogiſmodialectico: hic cōſequēter determinat de ſyllogiſmo ſophiſtico. Adcuius euidentiam diuidit ſyllogiſmumin demonſtratiuum dialecticuꝫ et ſophiſticum. Syllogiſmus demonſtratiuusē qui ex primis veris ē ſyllogizatus: autex talibus que per aliqua prima et veraprincipium ſue cognitionis ſumpſerūt.demonſtratio enī aliquādo ſit ex principijs ſimpliciter primis que cognoſcunt̉cognitis terminis ita ꝙ cognitio eorumnon dependet ex alijs prioribus: ⁊ quoad hoc ſyllogiſmus demonſtratiuus dicitur eſſe ſyllogizatus ex primis veris.aliquando vero demonſtratio ſit ex pͥncipijs que non ſunt ſimpliciter pͥncipiareſpeciū aliquorum: ſunt tamē concluſiones reſpectu principiorum primoꝝ: vtictum eſt ſecūdo capitulo de locis dialecticis. ⁊ quo ad hoc dicit̉ aut ex talibꝰque per aliqua pͥma et vera pͥncipiū ſuecognitionis ſumpſerūt. Talia enī licetnon ſint ſimpliciter prima: tamen euidēter poſſunt demonſtrari ex primis principijs. Notādū aūt ꝙ in demōſtrationepropter quid et potiſſima diffinitio ſubiecti ē medium ad probandum paſſionēde ſubiecto. Et ideo de tali dicit Ariſt.primo poſteriorum ꝙ augentur demonſtrationes non per media ſed in poſt aſſumendo et in latus. Cum enim vniusrei ſit tantum vna diffinitio quiditatiuanō poterit in tali demōſtratione eadempaſſio ꝓbari de ſubiecto ꝑ pluraᵉ mediaEt ideo demōſtratōes nō augent̉ ſeu n̄multiplicātur ꝑ media: ſed in poſt aſſumendo bene multiplicantur: videlicꝫ ſumendo ſub minori extremitate: vt ſi arguatur ſic: Omnis ſubſtantia corꝑea animata ſenſibilis ē cognotabilis. Om̄eanimal eſt ſubſtantia corporea animataſenſibilis: ergo om̄e animal ē egrotabiEt tūc p̄t multiplicari hec demonſtratēſumendo ſub animali aliquod inferius
ſic arguendo Omne animal eſt egrotatabile: om̄is homo ē animal: ergo om̄ishomo eſt egrotabilis. Poteſt etiā multiplicari in latus aſſumendo vicꝫ pluresſpecies contentas ſub animali: vt equꝰeſt animal: ergo equus ē egrotabilis: etſic de alijs. Per ſyllogiſmuꝫ aūt demōſtratiuum generatur in nobis ſcientia.Demōſtratio enī ē ſyllogiſmus faciēsſcire. Hoc autē non intelligitur de ſciētia cōmuniter ſumpta: que ē apprehenſio veritatis qualitercunqꝫ ſe habentis:ſed de ſcientia proprie ſumpta: que ẜmSco. in prologo pͥ. ſen. eſt cognitō certa abſqꝫ deceptione vel dubitatōne. decognito neceſſario cauſata a cauſa euidēte per diſcurſum ſyllogiſticum. hoc apparet ex diffinitione ſcire primo poſteriorum: vbi dicit ꝙ ſcire opinamur vnumquodqꝫ ſimpliciter et non ſophiſtico mōqui eſt ſecūdum accidens cū cauſam arbitramur cognoſcere propter quā res ē⁊ quoniam illius rei eſt cauſa ⁊ nō eſt cōtingere al̓r ſe habere: vbi per illd̓ quoddicitur et nō ſophiſtico modo qͥ ē ẜm accidens: excluditur om̄is incertitudo etcognitio apparens et ẜm quid. Per hͦaūt ꝙ dicit̉ arbitramur cognoſcere cauſam rei deſignatur noticia euidens pͥncipiorum. Per hoc autē ꝙ dicitur ⁊ qͦniā illiꝰ eſt cauſa denotat̉ applicatō pͥncipioꝝ ad ꝯcluſiōes ꝑ diſcurſū ſyllogiſticū. Per hoc āt ꝙ dicit̉: nō ꝯtingit al̓rſe hr̄e notat̉ neceſſitas ꝯcluſiōis: vbi eſtneceſſaria ꝯnexio p̄dicati ad ſubm̄: ⁊ ſiceſt īmutabil̓ ꝟitatis quātū ad eē qͥditatiuū ⁊ ſpecificū qd̓ abſtrahit ab exn̄tia q̄d̓ ſe ē variabil̓. ex qͦ infert ph̓s ꝙ demonſtratio ꝑ quā gnat̉ ſcīa ē ex pͥmis īmediatis pͥoribꝰ notioribꝰ cauſiſqꝫ ꝯcluſiōisPer pͥma ītelligit pͥncipia q̄ ſūt inmediata: et ꝓpōes ꝑ ſe notas non indigētesꝑ alid̓ ꝓbari: q̄ ſūt pͥores naͣ ⁊ notioresip̄a ꝯcluſiōe cū depedeat ab ipſis.Syllogiſmꝰ dialecticꝰ ē qͥ ex ꝓbabilibꝰeſt ſyllogiſatꝰ. Sūt aūt ꝓbabilia q̄ vidētur om̄ibꝰ aūt pl̓ibꝰ aut ſapiētibꝰ. Aliqͣnāqꝫ apparēt ꝟa oībꝰ: vt ꝙ oīs mr̄ diligit filiū. aliqͣ ꝟo n̄ oībꝰ ſꝫ pl̓ibꝰ: vt ꝙ omh iiij