TractatꝰDe p̄dicamēto ſubſtātie
poſſibile ē aliqͥd moueri ab vno in aliudniſi inter illa ſit quedam diſtātia ⁊ quidam gradus ẜm quos ſucceſſiue eat̉ inillud. Cū ergo ī forma ſubſtātiali n̄ ſūtaliqͥ gradus: forma em̄ ſubſtātialis cōſiſtit in indiuiſibili nō poſſumus intelligere ꝙ ꝓpͥe ſit diſtātia inter formas ſubſtantiales. Et ſic nō erit ibi cōtrarietasꝓpͥe nec ꝑ cōſequēs motus. licet enī inter ſubſtātias nō ſit ꝓpͥe cōtrarietas qͣntū ad ſuas formas ſubſtantiales: bn̄ tamē eſt cōtrarietas quātū ad formas accidētales: vt caliditas ignis: ⁊ frigiditas aque contrariātur. Et ſi arguās ꝙvnus hō alteri cōtrariat̉: qꝛ vnus aliuꝫaliquādo interficit. Reſpondeo ꝙ nonꝓuenit ex cōtrarietate formarū ſubſtantialium: ſed ex malicia eorum. ¶ Quinta ꝓprietas ſubſtantie eſt ꝙ ſubſtantianō recipit magis ⁊ minus: vt vnus homo nō eſt magis hō in vno temꝑe ꝙͣ inalio. Ad cuius euidētiā ſciendū ꝙ hecꝓprietas nō intelligit̉ ꝙ vna ſubſtātianon magis ſubſtet accn̄tibus ꝙͣ alia: vtpatet in p̄cedētibꝰ. Item nō intelligit̉ꝙ vna natura nō ſit ꝑfectior alia. Natura enī bruti eſt ꝑfectior natura arboruꝫ:cū anīa ſenſitiua ſit ꝑfectior anīa vegetatiua: ⁊ natura humana ꝑfectior eſt natura bruti. Un̄ dicit Ariſt. 10. metaphi.ꝙ in vnoquoqꝫ genere eſt vnū pͥmū qd̓eſt metrū et menſura omniū alioꝝ: qd̓ n̄debet intelligi de mēſura ꝑ replicatōeꝫſicut vlna menſurat pannū: ſꝫ de menſura ſcd̓m ꝑfectionē. Cognoſcitur enī perfectio animaliū ſcd̓m acceſſū eorū ad ꝑfectionē nature humane: ſicut ouis ē ꝑfectius animal ꝙͣ aſinus: qꝛ magis habꝫacceſſū ad humanā naturā ꝙͣ aſinus:Itē nō debet intelligi ꝙ vna ſubſtātianō ſit ꝑfectior altera etiā eiuſdē ſpeciei:licet Ariſto. videat̉ ſentire oppoſitū dicere enī ꝙ anima chriſti vel ꝟginis glorioſe nō ſit nobilior etiā een̄tialit̓ ꝙͣ aīaIude nō ſolum eſt abſurdū ſed etiā tanꝙͣ erroneū pariſius ⁊ colonie cōdemnatum. Sed qd dicemus ad ph̓m? Oꝑtetdicere ꝙ loquit̉ ẜm opinionē doctoꝝ fa
moſoꝝ temꝑis ſui: ſicut a pluribus ſepeaſſeritur in p̄dicamētis: vel oꝑtet ipiuꝫnegare: qꝛ licet nō ſit de facili cōtradicēdum auctoritati antiquoꝝ ph̓oꝝ: vt ponit doctor ſubtilis. 13. diſt. 4. ſen. tamēvbi fides cogit ſūt dimittēdi. Eſt ergo ītelligēda iſta ꝓpͥetas de eadē ſub̓a ī numero: ita ꝙ demoſtrata quacunqꝫ ſub̓aputa homīe: nō eſt veꝝ dicere ꝙ ſit magis ſub̓a vel magis ꝑticipet rōnem ſubſtātie abſolutā que ē ꝑ ſe ſtare vno tēpore ꝙͣ alio: vel ꝙ ſit magis hō vel ꝑfectiꝰꝑticipet naturā ſue ſpēi vno tꝑe ꝙͣ alio.Hanc ꝓpͥetatē ſic intellectā ꝓbat Arꝭ.ſecūdo de generatōne. qꝛ ſi ſub̓a ſuſciperet magis et minꝰ: tūc vna ꝑs poſſit acqͥri poſt aliā. Et ꝑ cōſequēs ad ſub̓am eſſet motus. Notādū tamē ſcd̓m Ariſto.ſeptimo metaph̓ice ꝙ ſubſtantia bn̄ ſuſcipit magis et minus ſcd̓m conditōnesmateriales. Un̄ licet vnus hō nō ſit magis animal ratōnale vno tꝑe ꝙͣ alio tꝑetamē magis pōt vti ratōne ꝓpter corpoports diſpoſitionem. Pueri enī nō poſſunt vti ratione ꝓpter indiſpoſitionempotentiarū organicarum. Sic etiā vnꝰhomo eſt maior ī vno tēpore ꝙͣ alio. qͣntum ad quantitatum molem: Licet nonmagis homo. Sexta proprietas ſub̓ieeſt ꝙ maxime ꝓpum ſubſtātie eſt: ꝙ cūſit vna et eadē numero eſt ſuſceptibiliscōtrarioꝝ ſcd̓m ſui mutationē: vt ſortesaliquādo eſt albus: aliquādo niger.circa quod ꝙ ſubſtantiaNōtandū qc ſuſcipiens contrariaoportet ꝙ mutētur ab vno in aliud: cuꝫipſa non poſſint eidem ſiml̓ ineſſe: ⁊ id̓odicitur ſcd̓m ſui mutationē. Eſt aūt hocꝓpͥe proprium ſubſtātie: qꝛ cōuenit omni et ſoli: licet enī hoc conueniat primoprimis ſubſtantijs. qꝛ primo ſubſtāt accidentibus ex conſequēti: tamē cōuenitſecundis ſubſtantijs. Et ſi inſtetur ꝙ eēſuſceptibile cōtrariorum nō cōuenit ſoli ſubſtantie: qꝛ conuenit orationi q̄ aliquādo eſt vera: ⁊ aliquando eſt falſa.Reſpondet auctor ꝙ hoc non eſt ſcd̓mmutationem orationis ſed ſcd̓m muta-