Druckschrift 
Expositio logicae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

TractatusDe ſpecie

latiuus nō ſemꝑ ſuperlatiue ſumitur ſiue affirmatiue ſiue negatiue: vt declaratū eſt: ſed aliquādo tātū ſumit̉ intēſiue:⁊ tūc tm̄ valet ſicut valde. Un̄ hoc mōpoteſt dici de quolibet ſancto ꝙ eſt ſanctiſſimus .i. valde ſanctus. Et hoc modo ſępe ſumitur ab auctoribus. Et diuiditur genus generaliſſimum in decē p̄dicamē ta: que ſūt ſubſtātia: quantitas:qualitas: relatio: actio: paſſio: vbi: quādo: ſitus: vel poſitio: ⁊ habitus: que dicutur generaliſſima: qꝛ nullū habēt genus ſupra ſe: licet enī ens dicatur de ipſis: tamē ſcd̓m auctorē nō eſt genus: qꝛeſt eqͥuocū ad ip̄a. A quo diſcordat doctor ſubtilis ponēs. z. et. 8. diſt. pͥ. ſen.ens eē vniuocū ad deum ⁊ creaturā ſubſtantiā et accidens: cū dicat vnū ꝯceptūcōmunem ip̄is. Sed tamē nō ſequiturꝙ ſit genus: qꝛ nō cōtrahitur ad deumet creaturā: nec ad ſubſtantiā ⁊ accidēsſicut ad ſpecies per differentias: ſed ꝑmodos intrinſecos. Un̄ dicit Ariſto. 4metaphīce ꝙ ens dicitur multipliciter:non tamē equiuoce ſed vniuocē: cū eqͥuocū et vniuocū ſint inmediata: vt patꝫex ratōnibus ipſoꝝ. Nec obſtat ꝙ ꝑ prius dicitur de deo ꝙͣ de creatura: ⁊ d̓ ſubſtātia ꝙͣ de accn̄te. qꝛ ānalogia nō repugnat vniuocatōi: vt videbit̉ pͥmo. c. predicamētoꝝ. Si queratur ergo quareens non eſt genus. Quando enī p̄dicatur aliqͥd ⁊ p̄dicatur in qͥd et in plus diſficile eſt euadere qͥn ſit genus ſcd̓m arꝭ.in libro topicorū Dico ꝙ licet ſit difficile: nō tamē eſt impoſſibile. Cauſa enī qͣre ens nō eſt genus eſt: qꝛ genꝰ ꝯtrahit̉ad ſpecies ꝑ drn̄tias. Realitas enī a qͣſumitur genns eſt potentialis ad realitatē a qua ſumitur differētia: al̓s genuscomplete diffiniret. Ens aūt nō cōtrahitur ad deum ⁊ creaturā ad ſubſtantiā⁊ accidens per differētias ſed ꝑ modoſintrinſecos: vt videbitur pͥmo. c. p̄dicamentoꝝ. Alia rō huius aſſignatur a doctore ſubtili. 2. diſt. pͥ. ſen̄. vide ibi. Ꝙꝛvero hec materia non eſt preſentis ſpeculatōnis vſqꝫ ad terciā: quartam meta

phiſice differatur.Genus ſubalternum dicitur ꝙcum ſit genus poteſt eē ſpecies: qꝛ vicꝫhabet ſupra ſe genus ⁊ ſub ſe ſpecies:vt animal eſt genꝰ homīs et equi ⁊ ſpecies corporis animati. ⁊ dicit̉ ſubal ternū quaſi ſub alio poſitum.De ſpecie.Pecies eſt quod predicatur de pluribꝰ differentibus numero in eo ꝙ quid.vt ſi querat̉ quid eſt ſortes? reſpōdeturhomo. ⁊cͣ. Poſtꝙͣ auctor determīauit de genere: hic cōſequenter determenat de ſpecie procedēdo a magꝭ cōmunibꝰ ad minus cōmunia. Realitas enī a qua ſumitur genus eſt in plus ꝙͣ ſit natura ſpecifica. Ad cuius euidentiā ſciendū ꝙꝙ ſpecies ſumitur multis modis. Unomodo eſt idē ꝙ formoſitas vel pulchritudo que conſiſtit in debita proportōnemembrorū. Secūdo modo idē eſt quodſimilitudo obiecti. Sicut loquit̉ Ariſt.in libro de anima dicens ꝙ lapis nō eſtin anīa: ſed ſpecies lapidis. Tercio mōeſt accidēs partiū orationis. Quartomodo ſumitur ꝓ natura ſpecifica. Quito modo ꝓ ſecūda intentōne que ī ipſafūdatur. Et hoc modo ſumit̉ in ꝓpoſito. Et poteſt diffiniri eodē modo quo fiit aſſignata diffinitio generis. Per illd̓autē relatiuuꝫ quod intelligitur p̄dicabile quod eſt genꝰ ad ſpeciē. Per illudqd̓ dicit̉ differentibꝰ numero differt ſpecies a genere: quod licet poſſit p̄dicaride pluribus differētibus numero: nontamē ſolū nec inmediate. Et per hoc ꝙdicitur in eo ꝙ quid differt a differentia propͥo et accidēte: que predicant̉ inquale. Et diffinitur hic ſpecies ſpecialiſſima. Species enī ſubalterna non eſtpredicabile diſtinctū a genere: ly predicatur dicit aptitudinē ⁊ non actu: ſicutin alijs diffinitionibus. Item aliterdiffinitur ſpecies ſic vt ſequitur.