Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiorenda et neceſſario. vt em̄ habet̉ ibidem: om̄ibꝰ officijsbus etatibꝰ eſt nccͣia. Pre. ſic. diues aliꝗs hn̄s nccͣia ſibi et etiā multa ſuꝑflua. et occurrit ei pauꝑ cuiꝰ indigētiaeuidens eſt. iſte diues teneret̉ dare el̓ynam pauꝑi ſi eēt inextrema neceſſitate etiā de neceſſarijs. ſi non daret: omitteret et peccaret pct̄o omiſſionis. de ſuꝑfluis tenet̉ daripauperi euidenter indigenti: etiā ſi non ſit in extrema neceſſitate Contra. vt habet̉ ab Amb̓. diſ. lxxxvj. Conſideranda. diſcretio requirit̉ in diſtributōne el̓yne. Un̄ conſiderande ſunt ꝯditōnes indigentiū. quibꝰ dande ſunt elemoſyne. vnde ſubtrahenda vni vt det̉ alteri. Non neceſſario tenet̉ pōt dare el̓ynam vnicuiqꝫ. qꝛ ſi hoc: nulli teneret̉ ſubtrahere. īmo omittit: ita peccaret ſubtrahe̓t. Pre. vt videt̉ ex Amb̓. ille noͣbiliter ſiue mortal̓r peccatcuiꝰ ſubtractio ē illi cui ſubtrahit mortis: diſ. lxxxvj. paſce fame morientē. Quiſꝗs em̄ paſcendo hoīeꝫ ſeruare poteras: ſi non paueris occidiſti. ecce mors pauꝑis illi ſolum imponit̉: pauerit moriente. Ex videt̉ tl̓is ſolūmodo peccauerit mortal̓r. Pret̉. ſi iſte nccͣio tenet̉ dare el̓ynam illi valde indigens eſt. non tn̄ eſt in extremaneceſſitate. nec tn̄ daret illi ſed reſeruaret alij poſito in extrema neceſſitate: peccaret grauiter. qꝛ mortal̓r ꝯͣ apl̓mdicenteꝫ. Faciamꝰ mala vt veniant bona. Ro. iij. ergo ⁊cͣ. Rn̄. ad hoc pōt dici. debito iuſticie dꝫ ille abūdatbonis fortune ꝓximo indigenti ſubuenire. ſed aliquibꝰ dꝫſubuenire de rigore ſiue de nccītate iuſticie vt illis ſuntin extrema neceſſitate. aliquibꝰ de eꝗtate: vtpote illis quiſunt in euidēti notabili nccītate. aliquibꝰ de diſpenſation iuſticie: vtpote illis cōi ꝯſuetudine mendicāt: nec tamen apparet in eis ſignū aliqd̓ notabilis ſiue grauis indigentie ſi p̄ſumat̉ hēant ad ꝑtranſeūdū tp̄s illud. Inno caſu tenet̉ ſubuenire tentōne nccītatis. peccaret enimniſi ſubueniret. et mortal̓r vt opinor: qꝛ in tali caſu ſubuenire occidere reputat̉. ẜm illud Amb̓. Quiſꝗſqꝫ paſcendo hoīem ſeruare poteras ⁊cͣ. In ſcd̓o caſu tenet̉ tentioneeꝗtatis .i. tenet̉ de bono et equo indigēti ſubuenire. Sialiquis in neceſſarijs abundat. et ſubuenit̉ xp̄o exiſtenti in notabili euidenti indigētia: ſubueniendo inhoc caſu p̄iudicat equitati iuſticie. niſi illa vn̄ deberet tali ſubuenire reſeruet aliquibꝰ quibꝰ plus tenet̉ ſubuenirevt fortaſſe aliquibꝰ de quoꝝ bonitate magis certus eſt velſunt magis ꝓpinꝗ: qꝛ ẜm Amb̓. magis eſt ſubueniendumvel magis ꝓpinꝗs di. lxxxvj. et magis domeſticis fidei ambro. de offi. di. lxxxvj. non ſatis. ꝑfecta liberalitas fide.loco. et tꝑe ꝯmendat̉: vt primū oꝑis circa domeſticos fid̓iIn tercio aūt caſu eſt meritoriū ſubuenire. tn̄ eſt demeritoriū non ſubuenire: ſi ex aliqua leui rōnali ſubueniat. vt ſi p̄ſumat̉ habeat indigēs qd̓ illi ſufficiat adpus illud tranſeundū. aūt diſpenſatīe fiūt alliciūt ad ſimilem. nec tn̄ obligant inꝙͣtum hmōi: vn̄ que ex diſpenſatione iuſticie fieri debent. ſi fiūt bn̄ fiūt ſiue meritorie. ſi: demerent̉ omittūt. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ prīo oībusdebet̉ miſericordia ⁊cͣ. pōt dici. hoc verum eſt de debitodiſpenſatōnis iuſticie ẜm intelligit̉ de miſericordia ī effectu exteriori. Sein intelligit̉ de effectu miſcd̓ie interiori .i. compaſſionis: verum eſt de debito equitatis iuſticie. Unuſꝗſqꝫ em̄ tenet̉ ꝯꝑati cum ꝓximo ſuo. et illi miſereri in neceſſitate de lege ſiue eꝗtate iuſticie. Un̄ Amb̓. deoffi. elementiaꝫ non habet nec indutꝰ eſt viſcera miſcd̓ie lacrimaꝝ. ꝙͣuis ſpūalis ſit .i. faciat oꝑa ſpūalia: adimplet legem xp̄i. Ad illud quod obijcit̉. omnes amouentur vt ꝯferant non habenti. pōt dici hoc intelligiturdūmodo notabilis et euidens ſit indigentia habentisſiue pauperis. vel ſaltem ſi eſt in vltima neceſſitate. qd̓ notatur ex verbo Amb̓. quod ſequit̉. ſcꝫ miſericordia plenitudo eſt virtutum. et ideo omnibus eſt ꝓpoſita ꝑfecte ſorma virtutis ne veſtimentis alimentiſqꝫ ſuis parcant. nonautem tenet̉ quis dare illa quibus debet ali et veſtiri: niſi poſito in vltīa neceſſitate. Ad illd̓. j. Ioh̓. iij. Qui habuerit ⁊cͣ. poteſt dici. ille dicitur viſcera claudere a frapatitur in miſeria exiſtenti. et talistre qui ei non con.cxiij.habet caritatem. Unde glo. ſuꝑ illud. Et clauſerit viſceravt non ꝯpatiatur miſerie illius. vel nihil det etiam ſi compatiatur. Uel verbum beati Iohannis intelligit̉. quandofrater eſt in extrema neceſſitate. Ad illd̓ quod obijciturper illud Math̓. Om̄ia quecūqꝫ vultis vt faciāt vobis homines ⁊cͣ. pōt dici. regula illa intelligenda eſt de voluntate ordinata et diſcreta: ſed iſte diues ſi eſſet in tanta īdigentia quanta eſt ille pauꝑ que non multum artat̉ paupertate voluntate diſcreta et ordinata: non vellet ſibi dariſicut illi cui teneretur dare neceſſario. id eſt de neceſſitateiuſticie. Un̄ argumentū p̄dictū non ꝯcludit teneret̉ ſibidare de nccītate iuſticie: licet teneret̉ tentōne quacūqꝫ. vtpote diſpenſatōe iuſticie. Un̄ hoc iſte diues ſi eſſet ī tantaindigentia ⁊cͣ. ſic dꝫ intelligi. vellet ſibi dari vt indigenti: tn̄ vt indigēti vltima ncc̄itate: ordinata dico volūtate. Ad illud qd̓ obijcitur. cuiqꝫ miſero ſpūaliter nccͣio eſtadmīſtrāda el̓yna ſpūalis ⁊cͣ. pōt dici eſt ſil̓e de ſpirituali miſeria corꝑali. qꝛ miſeria ſpūalis ē pct̄m mortele: qꝛ miſeros facit ppl̓os pct̄m. ꝓuerb̓. xiiij. vn̄ miſer ſpiritualis mortuꝰ eſt ſpūaliter. et ꝓpter ſubuenienduꝫ ē ei indilate: ſꝫ om̄is miſer corꝑalis mortuꝰ eſt corꝑal̓r necpe mortuus. Ad illud qd̓ obijcit̉. p̄ceptū de el̓yna facienda obligat ad bn̄faciendū om̄ibꝰ ⁊cͣ. pōt dici verūeſt extenſo noīe obligationis: ſꝫ obligat ad bn̄faciendūom̄ibꝰ. ſicut exn̄tibꝰ in vltima nccītate: vn̄ obligat tentione nccītatis iuſticie. Ad illud qd̓ obijcit̉. defraudat pauperē eſt vir ſanguīs ⁊cͣ. pōt dici intelligit̉ defraudatōne violētie. ſubtrahit̉ pauꝑi illud qd̓ eſt illi neceſſariū ad ſuſtentatōꝫ vite. vn̄ loꝗtur de defraudatōe panis dꝫ pauꝑ ſuſtentari. vt pꝫ ex textu. glo. textꝰ em̄ ē panis egentiū vita pauꝑis ē: defraudat ⁊c̄. hoc etiā pꝫ ex qd̓ ſeꝗtur. ſcꝫ aufert ī ſudore panē. qͣſi occidit ꝓxi ſuū ibi glo. Qui diuitias ſꝫ victui neceſſaria tollitſanguinē fundit. et poſt. in ſudore vultus ſui pauꝑ acꝗritpane hunc violenter tollit: qͣſi qui occidit ꝓximū ſuum.vn̄ iſta defraudatō interp̄tat̉ int̓fectio: qꝛ ponit paupereꝫin extrema ncc̄itate. hec defraudatō ē ſb̓tractio el̓yneſimpl̓r. ſꝫ eſt interp̄tatiue violēta illatio vltime nccītatis. Ad illud qd̓ obr̄. miſcd̓ia eſt ab om̄ibꝰ implēda etbus. pōt dici intelligit̉ de miſcd̓ia interiori. Si auteꝫintelligat̉ de vſu miſcd̓ie exteriori. vtpote de largitōe elemoſyne: tūc intelligit̉ nccͣia nccītate vtilitatis. Un̄ nccͣiaid ē vtilis: qꝛ pietas valet ad oīa occaſional̓r dico pietate exteriori. Ad illud qd̓ obr̄. de nccͣijs tenet̉ ſubuenire poſito in extrema nccītate ⁊cͣ. pōt dici valet hec argumētatō. omittit ſi dat etiā de nccͣijs indigēti in extrema nccītate: omittit ſi non dat de ſuꝑfluis indigenti. citra extremā neceſſitatē. qꝛ iuſte excuſari poſſet. reſeruat magis īdigētibꝰ vel ꝓpinꝗoribꝰ: vl̓ aliꝗbꝰ magis tenet̉Nlembrum ſecundūOnſeq̄nter querit̉. vtrū plꝰ teneat̉ ꝗs ſubueinquis .ſ. pr̄i infideli aut exͣneo fideit̉ pr̄em alicꝰ eſſe infidelē: exͣneuꝫfidelē ꝯſtitutos in extrema nccītate. etpoſſit ſubuenire niſi alt̓i tm̄: vr̄ debeat ſubuenire pri. qꝛbona tꝑalia ſūt ad ſubuentōeꝫ nat̉e. cui magis ē obligatꝰ ẜm nat̉aꝫ: illi magis tenet̉ ſubueīre: pr̄i. Pre. p̄ceptū ſcd̓e tabl̓e ē de pr̄e honorādo. ī honoris exhibitōe intelligit̉ ſubuētio bn̄ficij ī nccītate: ad hmōi ſubuētōeꝫ tenet̉ dīno p̄cepto et̄ inſtīctu dīne nat̉e. et ita vr̄ magisteneat̉ ad ſubueniēdū pr̄i īfideli ꝙͣ exͣneo cuiqꝫ. ContraAmb̓. ſr̄ illd̓ Can̄. ij. ordīauit ī me caritatē dīc. ml̓toꝝ eſtcaritas īordīata. qd̓ ī prīo ē ponūt terciū vel qͣrtū. prīo deꝰē diligēdꝰ. Scd̓o ꝑentes. deinde filij. poſtea domeſtici ſiboni ſunt malis filijs ſunt p̄ponendi. Ex verbo Ambr. ordo caritatis reꝗͥrit. boni ꝓpinꝗ p̄ponēdi ſuntnalis ꝙͣtumcūqꝫ ſint ꝓpinqui. Pre. vinculuꝫ gr̄e eſt qͣſivinculum nature. ergo magis teneor illi cui ſum vinculogratie aſtrictus: ꝙͣ illi cui vinculo nature tm̄: fideli magis ꝙͣ infideli. Querit̉ hic ſunt attēdenda in el̓yna fa